Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Proverbs 25 सुलेमनो हितोपदेशः 25
Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Old Testament: unproofread OCR. The Sanskrit text was machine-read from scans of the 1848 Calcutta edition and has not been checked by hand, so it contains reading errors. Verses marked Unproofread OCR — may contain errors are the least reliable.
Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728 · Hide pronunciation
Each verse: the King James English, then the Sanskrit, its transliteration (IAST) and how to say it, syllable by syllable (ṃ = nasal hum, ḥ = soft breath echoing the vowel).
Tap any word to see it in the other language: a Sanskrit word shows its English meaning; an English word underlined shows matching Sanskrit words.
- 1
-
2
विघग्रस्यvighagrasya तिरोधानम्tirodhānam ईश्वरस्यīś·va·ras·ya यश्रस्वारःyaśrasvāraḥ। विषयस्यानृviṣayasyānṛ सन्धानंsandhānaṃ किन्तुkin·tu राज्ञांrāj·ñāṃ यशस्करंyaśaskaraṃ।।
Unproofread OCR — may contain errors
vighagrasya tirodhānam īśvarasya yaśrasvāraḥ| viṣayasyānṛ sandhānaṃ kintu rājñāṃ yaśaskaraṃ||
It is the glory of God to conceal a thing: but the honour of kings is to search out a matter.
-
3
उत्वंutvaṃ नभसोna·bha·so यदत्yadat नीचलतच्चnīcalatacca भुवेbhuve यथाya·thā। बेाधातीतंbeādhātītaṃ भवेत्bha·vet तदत्tadat नृपाणामपिnṛpāṇāmapi मानसंmā·na·saṃ।।
Unproofread OCR — may contain errors
utvaṃ nabhaso yadat nīcalatacca bhuve yathā| beādhātītaṃ bhavet tadat nṛpāṇāmapi mānasaṃ||
The heaven for height, and the earth for depth, and the heart of kings is unsearchable.
-
4
दुव्बे्गस्यduvbegasya मलंmalaṃ स्वेsve तन्मध्यादपसारयtanmadhyādapasāraya। भाजनंbhā·ja·naṃ शिल्पिनाśilpinā योग्यंyog·yaṃ तदानींta·dā·nīṃ निःसरिष्यतिniḥsariṣyati।।
duvbegasya malaṃ sve tanmadhyādapasāraya| bhājanaṃ śilpinā yogyaṃ tadānīṃ niḥsariṣyati||
Take away the dross from the silver, and there shall come forth a vessel for the finer.
-
5
दुजेनच्चdujenacca नरेन््रस्यnarenrasya सम्मृखादपसारयsammṛkhādapasāraya। धर्म्मात्dhar·māt सिंहासनंsiṃ·hā·sa·naṃ तस्यtas·ya स्थिरंsthi·raṃ तकtaka भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti।।
dujenacca narenrasya sammṛkhādapasāraya| dharmmāt siṃhāsanaṃ tasya sthiraṃ taka bhaviṣyati||
Take away the wicked from before the king, and his throne shall be established in righteousness.
-
6
भ्रपालस्यbhrapālasya समनsamana त्वंtvaṃ माभिमानंmābhimānaṃ समाचरsamācara। माmā कुलीनजनानांkulīnajanānāṃ वाvā पदेpa·de संस्थोयतांsaṃsthoyatāṃ त्वाtvā।।
bhrapālasya samana tvaṃ mābhimānaṃ samācara| mā kulīnajanānāṃ vā pade saṃsthoyatāṃ tvā||
Put not forth thyself in the presence of the king, and stand not in the place of great men:
-
7
यस्माद्yas·mād उचमिदःucamidaḥ स्थानम्sthā·nam र्दीव्याज्ञाrdīvyājñā हिताhitā तवta·va। नna हितंhi·taṃ दरंनप्राप्तेःdaraṃnaprāpteḥ पश्चाजाज्ञापकषेणंpaścājājñāpakaṣeṇaṃ।।
yasmād ucamidaḥ sthānam rdīvyājñā hitā tava| na hitaṃ daraṃnaprāpteḥ paścājājñāpakaṣeṇaṃ||
For better it is that it be said unto thee, Come up hither; than that thou shouldest be put lower in the presence of the prince whom thine eyes have seen.
-
8
माmā भवेत्तbhavetta त्वरायुक्तोtvarāyukto विघम्बादेvighambāde प्रचत्तितुंpracattituṃ। किंkiṃ करिष्यसिka·riṣ·ya·si तच्छेषेtaccheṣe लच्नितःlacnitaḥ प्रतिवासिनाprativāsinā।।
Unproofread OCR — may contain errors
mā bhavetta tvarāyukto vighambāde pracattituṃ| kiṃ kariṣyasi taccheṣe lacnitaḥ prativāsinā||
Go not forth hastily to strive, lest thou know not what to do in the end thereof, when thy neighbour hath put thee to shame.
- 9
- 10
-
11
रूप्यनिम्सितrūpyanimsita पात्रेpāt·re षुṣu स्थितेsthi·te खगैपलेःkhagaipaleḥ समsama। प्राप्नोतिprāp·no·ti चारूतांcārūtāṃ वाक्यvāk·ya कालसन्धावुदाद्तंkālasandhāvudādtaṃ।।
rūpyanimsita pātre ṣu sthite khagaipaleḥ sama| prāpnoti cārūtāṃ vākya kālasandhāvudādtaṃ||
A word fitly spoken is like apples of gold in pictures of silver.
-
12
सुवण्कुण्डलेनेवsuvaṇkuṇḍaleneva काञ्चनाभरणेनkāñcanābharaṇena वाvā। तुल्यtulya आज्ञाकरājñākara रोचroca ज्ञातवान्jñā·ta·vān भत्सनाकरःbhatsanākaraḥ
suvaṇkuṇḍaleneva kāñcanābharaṇena vā| tulya ājñākara roca jñātavān bhatsanākaraḥ
As an earring of gold, and an ornament of fine gold, so is a wise reprover upon an obedient ear.
-
13
तापदन्त्रीtāpadantrī हिमानीhimānī वत्vat दिवसेdi·va·se स्रीशsrīśa काkā लिकेlike। विश्वास्यःviś·vās·yaḥ प्रेरकpreraka दूतःdū·taḥ प्रमोाराप्याययत्यद्धन्pramoārāpyāyayatyaddhan।।
Unproofread OCR — may contain errors
tāpadantrī himānī vat divase srīśa kā like| viśvāsyaḥ preraka dūtaḥ pramoārāpyāyayatyaddhan||
As the cold of snow in the time of harvest, so is a faithful messenger to them that send him: for he refresheth the soul of his masters.
- 14
- 15
-
16
मधुma·dhu चेत्cet प्राप्रयास्तिprāprayāsti प्रयोगारेवprayogāreva भृट्च्लbhṛṭcla तत्tat नाnā चेत्cet तत्रtat·ra छगांchagāṃ प्राप्यprāp·ya त्वंtvaṃ वमिष्यसिvamiṣyasi तत्tat पुनःpu·naḥ
Unproofread OCR — may contain errors
madhu cet prāprayāsti prayogāreva bhṛṭcla tat nā cet tatra chagāṃ prāpya tvaṃ vamiṣyasi tat punaḥ
Hast thou found honey? eat so much as is sufficient for thee, lest thou be filled therewith, and vomit it.
-
17
खौkhau यमिचस्यyamicasya गेहात्ge·hāt त्वंtvaṃ खपादावुपसंkhapādāvupasaṃ हरhara। नna चेत्cet त्यिtyi ष्णंṣṇaṃ पाप्यसpāpyasa वैरvaira तेte भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti
Unproofread OCR — may contain errors
khau yamicasya gehāt tvaṃ khapādāvupasaṃ hara| na cet tyi ṣṇaṃ pāpyasa vaira te bhaviṣyati
Withdraw thy foot from thy neighbour’s house; lest he be weary of thee, and so hate thee.
-
18
विरूढंvirūḍhaṃ खीयमिचस्यkhīyamicasya मघाmaghā साच्यंsācyaṃ ददातिda·dā·ti यःyaḥ। डुघगḍughaga नासिनाnāsinā वाvā सsa तीच््णवाणेनtīcṇavāṇena वाvā समंsa·maṃ।।
Unproofread OCR — may contain errors
virūḍhaṃ khīyamicasya maghā sācyaṃ dadāti yaḥ| ḍughaga nāsinā vā sa tīcṇavāṇena vā samaṃ||
A man that beareth false witness against his neighbour is a maul, and a sword, and a sharp arrow.
-
19
तुल्येtulye दत्तेनdat·te·na भसनbhasana पादेनpādena स्खलितेनskhalitena वाvā। विपत्कालेvipatkāle मन्यस्यmanyasya विखाvikhā सोso वञ्चकेvañcake नरोna·ro।।
tulye dattena bhasana pādena skhalitena vā| vipatkāle manyasya vikhā so vañcake naro||
Confidence in an unfaithful man in time of trouble is like a broken tooth, and a foot out of joint.
-
20
वस्त्रत्यागाvastratyāgā भवेद्bha·ved यादृग्yā·dṛg हिhi वक्ताvak·tā शीतकालिकेśītakālike। यवक्षारणyavakṣāraṇa संयोगेsaṃ·yo·ge। याटगस्नरूसस्यyāṭagasnarūsasya वाvā। शैśai नna
vastratyāgā bhaved yādṛg hi vaktā śītakālike| yavakṣāraṇa saṃyoge| yāṭagasnarūsasya vā| śai na
As he that taketh away a garment in cold weather, and as vinegar upon nitre, so is he that singeth songs to an heavy heart.
-
21
तवta·va दोषीdo·ṣī यदाya·dā चुष्येद्cuṣyed अन्नanna भाजयbhājaya तta तदाta·dā। यदाya·dā छघातुरोchaghāturo वाvā स्यात्syāt सायंsāyaṃ पाययpāyaya तta तदाta·dā
tava doṣī yadā cuṣyed anna bhājaya ta tadā| yadā chaghāturo vā syāt sāyaṃ pāyaya ta tadā
If thine enemy be hungry, give him bread to eat; and if he be thirsty, give him water to drink:
-
22
इत्थंit·thaṃ त्वtva मस्तकेmas·ta·ke तस्यtas·ya तप्ताङ्गारान्taptāṅgārān विचेष्यसिviceṣyasi। उचितश्चucitaśca फलंpha·laṃ तुभ्यंtubh·yaṃ परpara मेशःmeśaḥ प्रदास्यतिpradāsyati।।
Unproofread OCR — may contain errors
itthaṃ tva mastake tasya taptāṅgārān viceṣyasi| ucitaśca phalaṃ tubhyaṃ para meśaḥ pradāsyati||
For thou shalt heap coals of fire upon his head, and the LORD shall reward thee.
- 23
-
24
एदए्धस्यedaedhasya कगेkage ऽपिpi नरस्यावस्थितिnarasyāvasthiti वरva·ra। सकनपsakanapa ट्रṭra नचnaca गेदहेजनाकीणgedahejanākīṇa क्ल{हन्धा सियाsiyā सहsa·ha।
Unproofread OCR — may contain errors
edaedhasya kage 'pi narasyāvasthiti vara| sakanapa ṭra naca gedahejanākīṇa kla{handhā siyā saha|
It is better to dwell in the corner of the housetop, than with a brawling woman and in a wide house.
-
25
चवस्नेषुcavasneṣu प्राणेषुprā·ṇe·ṣu यादृशंyā·dṛ·śaṃ शीतलśītala जलंja·laṃ। तादशाtādaśā सुभवात्तापिsubhavāttāpi दूरdū·ra दशात्daśāt समागताsa·mā·ga·tā।।
cavasneṣu prāṇeṣu yādṛśaṃ śītala jalaṃ| tādaśā subhavāttāpi dūra daśāt samāgatā||
As cold waters to a thirsty soul, so is good news from a far country.
-
26
चलेcale दुचरिचस्यducaricasya साक्षादsākṣāda याyā धाम्मिकोdhām·mi·ko नरःna·raḥ। तुल्यःtul·yaḥ सsa च्षाविलोत्सेनcṣāvilotsena प्रह्किणाprahkiṇā मलिनेनmalinena वाvā।।
Unproofread OCR — may contain errors
cale ducaricasya sākṣāda yā dhāmmiko naraḥ| tulyaḥ sa cṣāvilotsena prahkiṇā malinena vā||
A righteous man falling down before the wicked is as a troubled fountain, and a corrupt spring.
-
27
मधनोmadhano प्यधिकोpyadhiko भागोbhā·go नna हिताhitā जायतेjā·ya·te यथाya·thā। ओस्वस्यानुसन्धानंगुरosvasyānusandhānaṃgura भारोbhā·ro भवेत्bha·vet तथाta·thā।।
madhano pyadhiko bhāgo na hitā jāyate yathā| osvasyānusandhānaṃgura bhāro bhavet tathā||
It is not good to eat much honey: so for men to search their own glory is not glory.
-
28
यादृशंyā·dṛ·śaṃ नगरंna·ga·raṃ भम्रbhamra प्राचीरणprācīraṇa विषviṣa जिंतंjiṃtaṃ। आत्मसंयमātmasaṃyama दीनाdī·nā ऽपिpi मनुष्यस्तादशोाmanuṣyastādaśoā भवेत्bha·vet। भbha
Unproofread OCR — may contain errors
yādṛśaṃ nagaraṃ bhamra prācīraṇa viṣa jiṃtaṃ| ātmasaṃyama dīnā 'pi manuṣyastādaśoā bhavet| bha
He that hath no rule over his own spirit is like a city that is broken down, and without walls.
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.