Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 22 96 संयुत्त निकाय 22।1 96

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159

Gomayapiṇḍasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 22।96

    Saṁyutta Nikāya 22.96

    Linked Discourses 22.96

  2. 2

    10। पुप्फवग्गpup·pha·vag·ga

    10. Pupphavagga

    10. Flowers

  3. 3

    गोमयपिण्डसुत्तgo·ma·ya·piṇ·ḍa·sut·ta

    Gomayapiṇḍasutta

    A Lump of Cow Dung

  4. 4

    सावत्थिनिदानं।sā·vat·thi·ni·dā·naṃ

    Sāvatthinidānaṁ.

    At Sāvatthī.

  5. 5

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Seated to one side, that mendicant said to the Buddha:

  6. 6

    “अत्थिat·thi नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te किञ्चिkiñ·ci रूपंrū·paṃ यंyaṃ रूपंrū·paṃ निच्चंnic·caṃ धुवंdhu·vaṃ सस्सतंsas·sa·taṃ अविपरिणामधम्मंa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·maṃ सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सति?ṭhas·sa·ti

    “atthi nu kho, bhante, kiñci rūpaṁ yaṁ rūpaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassati?

    “Sir, is there any form at all that’s permanent, everlasting, eternal, imperishable, and will last forever and ever?

  7. 7

    अत्थिat·thi नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te काचिkā·ci वेदनाve·da·nā याyā वेदनाve·da·nā निच्चाnic·cā धुवाdhu·vā सस्सताsas·sa·tā अविपरिणामधम्माa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·mā सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सति?ṭhas·sa·ti

    Atthi nu kho, bhante, kāci vedanā yā vedanā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassati?

    Is there any feeling …

  8. 8

    अत्थिat·thi नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te काचिkā·ci सञ्ञाsañ·ñā याyā सञ्ञाsañ·ñā …पे…pe

    Atthi nu kho, bhante, kāci saññā yā saññā …pe…

    perception …

  9. 9

    अत्थिat·thi नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te केचिke·ci सङ्खाराsaṅ·khā·rā येye सङ्खाराsaṅ·khā·rā निच्चाnic·cā धुवाdhu·vā सस्सताsas·sa·tā अविपरिणामधम्माa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·mā सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सन्ति?ṭhas·san·ti

    atthi nu kho, bhante, keci saṅkhārā ye saṅkhārā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassanti?

    choices …

  10. 10

    अत्थिat·thi नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te किञ्चिkiñ·ci विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ यंyaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ निच्चंnic·caṃ धुवंdhu·vaṃ सस्सतंsas·sa·taṃ अविपरिणामधम्मंa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·maṃ सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सती”ति?ṭhas·sa·tī

    Atthi nu kho, bhante, kiñci viññāṇaṁ, yaṁ viññāṇaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī”ti?

    consciousness at all that’s permanent, everlasting, eternal, imperishable, and will last forever and ever?”

  11. 11

    “नत्थिnat·thi खो,kho भिक्खु,bhik·khu किञ्चिkiñ·ci रूपं,rū·paṃ यंyaṃ रूपंrū·paṃ निच्चंnic·caṃ धुवंdhu·vaṃ सस्सतंsas·sa·taṃ अविपरिणामधम्मंa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·maṃ सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सति।ṭhas·sa·ti

    “Natthi kho, bhikkhu, kiñci rūpaṁ, yaṁ rūpaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassati.

    “Mendicant, there is no form at all that’s permanent, everlasting, eternal, imperishable, and will last forever and ever.

  12. 12

    नत्थिnat·thi खो,kho भिक्खु,bhik·khu काचिkā·ci वेदनाve·da·nā …

    Natthi kho, bhikkhu, kāci vedanā …

    There’s no feeling …

  13. 13

    काचिkā·ci सञ्ञाsañ·ñā …

    kāci saññā …

    perception …

  14. 14

    केचिke·ci सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

    keci saṅkhārā …

    choices …

  15. 15

    किञ्चिkiñ·ci विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ यंyaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ निच्चंnic·caṃ धुवंdhu·vaṃ सस्सतंsas·sa·taṃ अविपरिणामधम्मंa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·maṃ सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सती”ति।ṭhas·sa·tī

    kiñci viññāṇaṁ, yaṁ viññāṇaṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammaṁ sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī”ti.

    consciousness at all that’s permanent, everlasting, eternal, imperishable, and will last forever and ever.”

  16. 16

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā परित्तंpa·rit·taṃ गोमयपिण्डंgo·ma·ya·piṇ·ḍaṃ पाणिनाpā·ṇi·nā गहेत्वाga·het·vā तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho bhagavā parittaṁ gomayapiṇḍaṁ pāṇinā gahetvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:

    Then the Buddha, picking up a lump of cow dung, said to the mendicant:

  17. 17

    “एत्तकोपिet·ta·ko·pi खो,kho भिक्खु,bhik·khu अत्तभावपटिलाभोat·ta·bhā·va·pa·ṭi·lā·bho नत्थिnat·thi निच्चोnic·co धुवोdhu·vo सस्सतोsas·sa·to अविपरिणामधम्मोa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·mo सस्सतिसमंsas·sa·ti·sa·maṃ तथेवta·the·va ठस्सति।ṭhas·sa·ti

    “ettakopi kho, bhikkhu, attabhāvapaṭilābho natthi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassati.

    “There’s not even this much of any incarnation that’s permanent, everlasting, eternal, imperishable, and will last forever and ever.

  18. 18

    एत्तकोet·ta·ko चेपि,ce·pi भिक्खु,bhik·khu अत्तभावपटिलाभोat·ta·bhā·va·pa·ṭi·lā·bho अभविस्सa·bha·vis·sa निच्चोnic·co धुवोdhu·vo सस्सतोsas·sa·to अविपरिणामधम्मो,a·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·mo नयिदंna·yi·daṃ ब्रह्मचरियवासोbrah·ma·ca·ri·ya·vā·so पञ्ञायेथpañ·ñā·ye·tha सम्माsam·mā दुक्खक्खयाय।duk·khak·kha·yā·ya

    Ettako cepi, bhikkhu, attabhāvapaṭilābho abhavissa nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, nayidaṁ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya.

    If there were, this living of the spiritual life for the complete ending of suffering would not be found.

  19. 19

    यस्माyas·mā चca खो,kho भिक्खु,bhik·khu एत्तकोपिet·ta·ko·pi अत्तभावपटिलाभोat·ta·bhā·va·pa·ṭi·lā·bho नत्थिnat·thi निच्चोnic·co धुवोdhu·vo सस्सतोsas·sa·to अविपरिणामधम्मो,a·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·mo तस्माtas·mā ब्रह्मचरियवासोbrah·ma·ca·ri·ya·vā·so पञ्ञायतिpañ·ñā·ya·ti सम्माsam·mā दुक्खक्खयाय।duk·khak·kha·yā·ya

    Yasmā ca kho, bhikkhu, ettakopi attabhāvapaṭilābho natthi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, tasmā brahmacariyavāso paññāyati sammā dukkhakkhayāya.

    But since there isn’t, this living of the spiritual life for the complete ending of suffering is found.

  20. 20

    भूतपुब्बाहं,bhū·ta·pub·bā·haṃ भिक्खु,bhik·khu राजाrā·jā अहोसिंa·ho·siṃ खत्तियोkhat·ti·yo मुद्धावसित्तो।mud·dhā·va·sit·to

    Bhūtapubbāhaṁ, bhikkhu, rājā ahosiṁ khattiyo muddhāvasitto.

    Once upon a time I was an anointed aristocratic king.

  21. 21

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिनगरसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·na·ga·ra·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ कुसावतीराजधानिप्पमुखानि।ku·sā·va·tī·rā·ja·dhā·nip·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītinagarasahassāni ahesuṁ kusāvatīrājadhānippamukhāni.

    I had 84,000 cities, with the capital Kusāvatī the foremost.

  22. 22

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिपासादसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·pā·sā·da·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ धम्मपासादप्पमुखानि।dham·ma·pā·sā·dap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītipāsādasahassāni ahesuṁ dhammapāsādappamukhāni.

    I had 84,000 palaces, with the Palace of Principle the foremost.

  23. 23

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिकूटागारसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·kū·ṭā·gā·ra·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ महाब्यूहकूटागारप्पमुखानि।ma·hāb·yū·ha·kū·ṭā·gā·rap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītikūṭāgārasahassāni ahesuṁ mahābyūhakūṭāgārappamukhāni.

    I had 84,000 chambers, with the Chamber of the Grand Tower the foremost.

  24. 24

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिपल्लङ्कसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·pal·laṅ·ka·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ दन्तमयानिdan·ta·ma·yā·ni सारमयानिsā·ra·ma·yā·ni सोवण्णमयानिso·vaṇ·ṇa·ma·yā·ni गोणकत्थतानिgo·ṇa·kat·tha·tā·ni पटिकत्थतानिpa·ṭi·kat·tha·tā·ni पटलिकत्थतानिpa·ṭa·li·kat·tha·tā·ni कदलिमिगपवरपच्चत्थरणानिka·da·li·mi·ga·pa·va·ra·pac·cat·tha·ra·ṇā·ni सउत्तरच्छदानिsa·ut·ta·rac·cha·dā·ni उभतोलोहितकूपधानानि।u·bha·to·lo·hi·ta·kū·pa·dhā·nā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītipallaṅkasahassāni ahesuṁ dantamayāni sāramayāni sovaṇṇamayāni goṇakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni.

    I had 84,000 couches made of ivory or heartwood or gold or silver, spread with woolen covers—shag-piled or embroidered with flowers—and spread with a fine deer hide, with a canopy above and red pillows at both ends.

  25. 25

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिनागसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·nā·ga·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ सोवण्णालङ्कारानिso·vaṇ·ṇā·laṅ·kā·rā·ni सोवण्णद्धजानिso·vaṇ·ṇad·dha·jā·ni हेमजालपटिच्छन्नानिhe·ma·jā·la·pa·ṭic·chan·nā·ni उपोसथनागराजप्पमुखानि।u·po·sa·tha·nā·ga·rā·jap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītināgasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni.

    I had 84,000 bull elephants with gold adornments and banners, covered with snow gold netting, with the royal bull elephant named Sabbath the foremost.

  26. 26

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिअस्ससहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·as·sa·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ सोवण्णालङ्कारानिso·vaṇ·ṇā·laṅ·kā·rā·ni सोवण्णद्धजानिso·vaṇ·ṇad·dha·jā·ni हेमजालपटिच्छन्नानिhe·ma·jā·la·pa·ṭic·chan·nā·ni वलाहकअस्सराजप्पमुखानि।va·lā·ha·ka·as·sa·rā·jap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītiassasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni.

    I had 84,000 horses with gold adornments and banners, covered with snow gold netting, with the royal steed named Thundercloud the foremost.

  27. 27

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिरथसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·ra·tha·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ सोवण्णालङ्कारानिso·vaṇ·ṇā·laṅ·kā·rā·ni सोवण्णद्धजानिso·vaṇ·ṇad·dha·jā·ni हेमजालपटिच्छन्नानिhe·ma·jā·la·pa·ṭic·chan·nā·ni वेजयन्तरथप्पमुखानि।ve·ja·yan·ta·ra·thap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītirathasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni.

    I had 84,000 chariots with gold adornments and banners, covered with snow gold netting, with the chariot named Triumph the foremost.

  28. 28

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खु,bhik·khu रञ्ञोrañ·ño सतोsa·to खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa चतुरासीतिमणिसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·ma·ṇi·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ मणिरतनप्पमुखानि।ma·ṇi·ra·ta·nap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu, rañño sato khattiyassa muddhāvasittassa caturāsītimaṇisahassāni ahesuṁ maṇiratanappamukhāni.

    I had 84,000 jewels, with the jewel-treasure the foremost.

  29. 29

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खुbhik·khu …पे…pe चतुरासीतिइत्थिसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·it·thi·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ सुभद्दादेविप्पमुखानि।su·bhad·dā·de·vip·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītiitthisahassāni ahesuṁ subhaddādevippamukhāni.

    I had 84,000 women, with Queen Subhaddā the foremost.

  30. 30

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खुbhik·khu …पे…pe चतुरासीतिखत्तियसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·khat·ti·ya·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ अनुयन्तानिa·nu·yan·tā·ni परिणायकरतनप्पमुखानि।pa·ri·ṇā·ya·ka·ra·ta·nap·pa·mu·khā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītikhattiyasahassāni ahesuṁ anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni.

    I had 84,000 aristocrat vassals, with the commander-treasure the foremost.

  31. 31

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खुbhik·khu …पे…pe चतुरासीतिधेनुसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·dhe·nu·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ दुकूलसन्दानानिdu·kū·la·san·dā·nā·ni कंसूपधारणानि।kaṃ·sū·pa·dhā·ra·ṇā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītidhenusahassāni ahesuṁ dukūlasandānāni kaṁsūpadhāraṇāni.

    I had 84,000 milk cows with muslin halter and bronze pails.

  32. 32

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खुbhik·khu …पे…pe चतुरासीतिवत्थकोटिसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·vat·tha·ko·ṭi·sa·has·sā·ni अहेसुंa·he·suṃ खोमसुखुमानिkho·ma·su·khu·mā·ni कोसेय्यसुखुमानिko·sey·ya·su·khu·mā·ni कम्बलसुखुमानिkam·ba·la·su·khu·mā·ni कप्पासिकसुखुमानि।kap·pā·si·ka·su·khu·mā·ni

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītivatthakoṭisahassāni ahesuṁ khomasukhumāni koseyyasukhumāni kambalasukhumāni kappāsikasukhumāni.

    I had 8,400,000,000 cloths of delicate linen, cotton, silk, and wool.

  33. 33

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ भिक्खुbhik·khu …पे…pe चतुरासीतिथालिपाकसहस्सानिca·tu·rā·sī·ti·thā·li·pā·ka·sa·has·sā·ni अहेसुं;a·he·suṃ सायंsā·yaṃ पातंpā·taṃ भत्ताभिहारोbhat·tā·bhi·hā·ro अभिहरियित्थ।a·bhi·ha·ri·yit·tha

    Tassa mayhaṁ, bhikkhu …pe… caturāsītithālipākasahassāni ahesuṁ; sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyittha.

    I had 84,000 servings of food, which were presented to me as offerings at daybreak and dusk.

  34. 34

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā नगरसहस्सानंna·ga·ra·sa·has·sā·naṃ एकञ्ञेवe·kañ·ñe·va तंtaṃ नगरंna·ga·raṃ होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na अज्झावसामि—कुसावतीaj·jhā·va·sā·mi राजधानी।rā·ja·dhā·nī

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā nagarasahassānaṁ ekaññeva taṁ nagaraṁ hoti yamahaṁ tena samayena ajjhāvasāmi—kusāvatī rājadhānī.

    Of those 84,000 cities, I only stayed in one, the capital Kusāvatī.

  35. 35

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā पासादसहस्सानंpā·sā·da·sa·has·sā·naṃ एकोयेवe·ko·ye·va सोso पासादोpā·sā·do होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na अज्झावसामि—धम्मोaj·jhā·va·sā·mi पासादो।pā·sā·do

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā pāsādasahassānaṁ ekoyeva so pāsādo hoti yamahaṁ tena samayena ajjhāvasāmi—dhammo pāsādo.

    Of those 84,000 palaces, I only dwelt in one, the Palace of Principle.

  36. 36

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā कूटागारसहस्सानंkū·ṭā·gā·ra·sa·has·sā·naṃ एकञ्ञेवe·kañ·ñe·va तंtaṃ कूटागारंkū·ṭā·gā·raṃ होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na अज्झावसामि—महाब्यूहंaj·jhā·va·sā·mi कूटागारं।kū·ṭā·gā·raṃ

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā kūṭāgārasahassānaṁ ekaññeva taṁ kūṭāgāraṁ hoti yamahaṁ tena samayena ajjhāvasāmi—mahābyūhaṁ kūṭāgāraṁ.

    Of those 84,000 chambers, I only dwelt in one, the Chamber of the Grand Tower.

  37. 37

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā पल्लङ्कसहस्सानंpal·laṅ·ka·sa·has·sā·naṃ एकोयेवe·ko·ye·va सोso पल्लङ्कोpal·laṅ·ko होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na परिभुञ्जामि—दन्तमयोpa·ri·bhuñ·jā·mi वाvā सारमयोsā·ra·ma·yo वाvā सोवण्णमयोso·vaṇ·ṇa·ma·yo वाvā रूपियमयोrū·pi·ya·ma·yo वा।vā

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā pallaṅkasahassānaṁ ekoyeva so pallaṅko hoti yamahaṁ tena samayena paribhuñjāmi—dantamayo vā sāramayo vā sovaṇṇamayo vā rūpiyamayo vā.

    Of those 84,000 couches, I only used one, made of ivory or heartwood or gold or silver.

  38. 38

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā नागसहस्सानंnā·ga·sa·has·sā·naṃ एकोयेवe·ko·ye·va सोso नागोnā·go होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na अभिरुहामि—उपोसथोa·bhi·ru·hā·mi नागराजा।nā·ga·rā·jā

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā nāgasahassānaṁ ekoyeva so nāgo hoti yamahaṁ tena samayena abhiruhāmi—uposatho nāgarājā.

    Of those 84,000 bull elephants, I only rode one, the royal bull elephant named Sabbath.

  39. 39

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā अस्ससहस्सानंas·sa·sa·has·sā·naṃ एकोयेवe·ko·ye·va सोso अस्सोas·so होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na अभिरुहामि—वलाहकोa·bhi·ru·hā·mi अस्सराजा।as·sa·rā·jā

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā assasahassānaṁ ekoyeva so asso hoti yamahaṁ tena samayena abhiruhāmi—valāhako assarājā.

    Of those 84,000 horses, I only rode one, the royal horse named Thundercloud.

  40. 40

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā रथसहस्सानंra·tha·sa·has·sā·naṃ एकोयेवe·ko·ye·va सोso रथोra·tho होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na अभिरुहामि—वेजयन्तोa·bhi·ru·hā·mi रथो।ra·tho

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā rathasahassānaṁ ekoyeva so ratho hoti yamahaṁ tena samayena abhiruhāmi—vejayanto ratho.

    Of those 84,000 chariots, I only rode one, the chariot named Triumph.

  41. 41

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā इत्थिसहस्सानंit·thi·sa·has·sā·naṃ एकायेवe·kā·ye·va साsā इत्थीit·thī होतिho·ti याyā मंmaṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na पच्चुपट्ठाति—खत्तियानीpac·cu·paṭ·ṭhā·ti वाvā वेलामिकाve·lā·mi·kā वा।vā

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā itthisahassānaṁ ekāyeva sā itthī hoti yā maṁ tena samayena paccupaṭṭhāti—khattiyānī vā velāmikā vā.

    Of those 84,000 women, I was only served by one, an aristocrat maiden or a coquette.

  42. 42

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā वत्थकोटिसहस्सानंvat·tha·ko·ṭi·sa·has·sā·naṃ एकञ्ञेवe·kañ·ñe·va तंtaṃ वत्थयुगंvat·tha·yu·gaṃ होतिho·ti यमहंya·ma·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na परिदहामि—खोमसुखुमंpa·ri·da·hā·mi वाvā कोसेय्यसुखुमंko·sey·ya·su·khu·maṃ वाvā कम्बलसुखुमंkam·ba·la·su·khu·maṃ वाvā कप्पासिकसुखुमंkap·pā·si·ka·su·khu·maṃ वा।vā

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā vatthakoṭisahassānaṁ ekaññeva taṁ vatthayugaṁ hoti yamahaṁ tena samayena paridahāmi—khomasukhumaṁ vā koseyyasukhumaṁ vā kambalasukhumaṁ vā kappāsikasukhumaṁ vā.

    Of those 8,400,000,000 cloths, I only wore one pair, made of delicate linen, cotton, silk, and wool.

  43. 43

    तेसंte·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu चतुरासीतियाca·tu·rā·sī·ti·yā थालिपाकसहस्सानंthā·li·pā·ka·sa·has·sā·naṃ एकोयेवe·ko·ye·va सोso थालिपाकोthā·li·pā·ko होतिho·ti यतोya·to नाळिकोदनपरमंnā·ḷi·ko·da·na·pa·ra·maṃ भुञ्जामिbhuñ·jā·mi तदुपियञ्चta·du·pi·yañ·ca सूपेय्यं।sū·pey·yaṃ

    Tesaṁ kho pana, bhikkhu, caturāsītiyā thālipākasahassānaṁ ekoyeva so thālipāko hoti yato nāḷikodanaparamaṁ bhuñjāmi tadupiyañca sūpeyyaṁ.

    Of those 84,000 servings of food, I only had one, eating at most a cup of rice with suitable sauce.

  44. 44

    इतिi·ti खो,kho भिक्खु,bhik·khu सब्बेsab·be तेte सङ्खाराsaṅ·khā·rā अतीताa·tī·tā निरुद्धाni·rud·dhā विपरिणता।vi·pa·ri·ṇa·tā

    Iti kho, bhikkhu, sabbe te saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā.

    And so all those conditioned phenomena have passed, ceased, and perished.

  45. 45

    एवंe·vaṃ अनिच्चाa·nic·cā खो,kho भिक्खु,bhik·khu सङ्खारा।saṅ·khā·rā

    Evaṁ aniccā kho, bhikkhu, saṅkhārā.

    So impermanent are conditions,

  46. 46

    एवंe·vaṃ अद्धुवाad·dhu·vā खो,kho भिक्खु,bhik·khu सङ्खारा।saṅ·khā·rā

    Evaṁ addhuvā kho, bhikkhu, saṅkhārā.

    so unstable are conditions,

  47. 47

    एवंe·vaṃ अनस्सासिकाa·nas·sā·si·kā खो,kho भिक्खु,bhik·khu सङ्खारा।saṅ·khā·rā

    Evaṁ anassāsikā kho, bhikkhu, saṅkhārā.

    so unreliable are conditions.

  48. 48

    यावञ्चिदं,yā·vañ·ci·daṃ भिक्खु,bhik·khu अलमेवa·la·me·va सब्बसङ्खारेसुsab·ba·saṅ·khā·re·su निब्बिन्दितुं,nib·bin·di·tuṃ अलंa·laṃ विरज्जितुं,vi·raj·ji·tuṃ अलंa·laṃ विमुच्चितुन्”ति।vi·muc·ci·tun

    Yāvañcidaṁ, bhikkhu, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ, alaṁ virajjituṁ, alaṁ vimuccitun”ti.

    This is quite enough for you to become disillusioned, dispassionate, and freed regarding all conditions.”

  49. 49

    चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Catutthaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.