Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 41 8 संयुत्त निकाय 41।1 8

Chapter: 12345678910

Nigaṇṭhanāṭaputtasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 41।8

    Saṁyutta Nikāya 41.8

    Linked Discourses 41.8

  2. 2

    1। चित्तवग्गcit·ta·vag·ga

    1. Cittavagga

    1. With Citta

  3. 3

    निगण्ठनाटपुत्तसुत्तni·gaṇ·ṭha·nā·ṭa·put·ta·sut·ta

    Nigaṇṭhanāṭaputtasutta

    The Jain Ascetic of the Ñātika Clan

  4. 4

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to मच्छिकासण्डंmac·chi·kā·saṇ·ḍaṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to होतिho·ti महतियाma·ha·ti·yā निगण्ठपरिसायni·gaṇ·ṭha·pa·ri·sā·ya सद्धिं।sad·dhiṃ

    Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto macchikāsaṇḍaṁ anuppatto hoti mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhiṁ.

    Now at that time the Jain ascetic of the Ñātika clan had arrived at Macchikāsaṇḍa together with a large assembly of Jain ascetics.

  5. 5

    अस्सोसिas·so·si खोkho चित्तोcit·to गहपति:ga·ha·pa·ti “निगण्ठोni·gaṇ·ṭho किरki·ra नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to मच्छिकासण्डंmac·chi·kā·saṇ·ḍaṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to महतियाma·ha·ti·yā निगण्ठपरिसायni·gaṇ·ṭha·pa·ri·sā·ya सद्धिन्”ति।sad·dhin

    Assosi kho citto gahapati: “nigaṇṭho kira nāṭaputto macchikāsaṇḍaṁ anuppatto mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhin”ti.

    Citta the householder heard that they had arrived.

  6. 6

    अथa·tha खोkho चित्तोcit·to गहपतिga·ha·pa·ti सम्बहुलेहिsam·ba·hu·le·hi उपासकेहिu·pā·sa·ke·hi सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā निगण्ठेनni·gaṇ·ṭhe·na नाटपुत्तेनnā·ṭa·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho citto gahapati sambahulehi upāsakehi saddhiṁ yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā nigaṇṭhena nāṭaputtena saddhiṁ sammodi.

    Together with several lay followers, he went up to the Jain Ñātika and exchanged greetings with him.

  7. 7

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho चित्तंcit·taṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cittaṁ gahapatiṁ nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. The Jain Ñātika said to him,

  8. 8

    “सद्दहसिsad·da·ha·si त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्स—go·ta·mas·sa

    “saddahasi tvaṁ, gahapati, samaṇassa gotamassa—

    “Householder, do you have faith in the ascetic Gotama’s claim that

  9. 9

    अत्थिat·thi अवितक्कोa·vi·tak·ko अविचारोa·vi·cā·ro समाधि,sa·mā·dhi अत्थिat·thi वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ निरोधो”ति?ni·ro·dho

    atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṁ nirodho”ti?

    there is a state of immersion without placing the mind and keeping it connected; that there is the cessation of placing the mind and keeping it connected?”

  10. 10

    “नna ख्वाहंkhvā·haṃ एत्थ,et·tha भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to सद्धायsad·dhā·ya गच्छामि।gac·chā·mi

    “Na khvāhaṁ ettha, bhante, bhagavato saddhāya gacchāmi.

    “Sir, in this case I don’t rely on faith in the Buddha’s claim that

  11. 11

    अत्थिat·thi अवितक्कोa·vi·tak·ko अविचारोa·vi·cā·ro समाधि,sa·mā·dhi अत्थिat·thi वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ निरोधो”ति।ni·ro·dho

    Atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṁ nirodho”ti.

    there is a state of immersion without placing the mind and keeping it connected; that there is the cessation of placing the mind and keeping it connected.”

  12. 12

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to उल्लोकेत्वाul·lo·ket·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, nigaṇṭho nāṭaputto ulloketvā etadavoca:

    When he said this, the Jain Ñātika looked up at his assembly and said,

  13. 13

    “इदंi·daṃ भवन्तोbha·van·to पस्सन्तु,pas·san·tu यावyā·va उजुकोu·ju·ko चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va असठोa·sa·ṭho चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va अमायावीa·mā·yā·vī चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti वातंvā·taṃ वाvā सोso जालेनjā·le·na बाधेतब्बंbā·dhe·tab·baṃ मञ्ञेय्य,mañ·ñey·ya योyo वितक्कविचारेvi·tak·ka·vi·cā·re निरोधेतब्बंni·ro·dhe·tab·baṃ मञ्ञेय्य,mañ·ñey·ya सकमुट्ठिनाsa·ka·muṭ·ṭhi·nā वाvā सोso गङ्गायgaṅ·gā·ya सोतंso·taṃ आवारेतब्बंā·vā·re·tab·baṃ मञ्ञेय्य,mañ·ñey·ya योyo वितक्कविचारेvi·tak·ka·vi·cā·re निरोधेतब्बंni·ro·dhe·tab·baṃ मञ्ञेय्या”ति।mañ·ñey·yā

    “idaṁ bhavanto passantu, yāva ujuko cāyaṁ citto gahapati, yāva asaṭho cāyaṁ citto gahapati, yāva amāyāvī cāyaṁ citto gahapati, vātaṁ vā so jālena bādhetabbaṁ maññeyya, yo vitakkavicāre nirodhetabbaṁ maññeyya, sakamuṭṭhinā vā so gaṅgāya sotaṁ āvāretabbaṁ maññeyya, yo vitakkavicāre nirodhetabbaṁ maññeyyā”ti.

    “See, good sirs, how straightforward this householder Citta is! He’s not devious or deceitful at all. To imagine that you can stop placing the mind and keeping it connected would be like imagining that you can catch the wind in a net, or dam the Ganges River with your own hand.”

  14. 14

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si भन्ते,bhan·te

    “Taṁ kiṁ maññasi, bhante,

    “What do you think, sir?

  15. 15

    कतमंka·ta·maṃ नुnu खोkho पणीततरं—ञाणंpa·ṇī·ta·ta·raṃ वाvā सद्धाsad·dhā वा”ति?vā

    katamaṁ nu kho paṇītataraṁ—ñāṇaṁ vā saddhā vā”ti?

    Which is better—knowledge or faith?”

  16. 16

    “सद्धायsad·dhā·ya खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti ञाणंयेवñā·ṇaṃ·ye·va पणीततरन्”ति।pa·ṇī·ta·ta·ran

    “Saddhāya kho, gahapati, ñāṇaṁyeva paṇītataran”ti.

    “Knowledge is definitely better than faith, householder.”

  17. 17

    “अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te यावदेवyā·va·de·va आकङ्खामि,ā·kaṅ·khā·mi विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi विविच्चvi·vic·ca अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहिdham·me·hi सवितक्कंsa·vi·tak·kaṃ सविचारंsa·vi·cā·raṃ विवेकजंvi·ve·ka·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि।vi·ha·rā·mi

    “Ahaṁ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.

    “Well sir, whenever I want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.

  18. 18

    अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te यावदेवyā·va·de·va आकङ्खामि,ā·kaṅ·khā·mi वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ahaṁ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.

    And whenever I want, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled … I enter and remain in the second absorption.

  19. 19

    अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te यावदेवyā·va·de·va आकङ्खामि,ā·kaṅ·khā·mi पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ahaṁ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.

    And whenever I want, with the fading away of rapture … I enter and remain in the third absorption.

  20. 20

    अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te यावदेवyā·va·de·va आकङ्खामि,ā·kaṅ·khā·mi सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ahaṁ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.

    And whenever I want, giving up pleasure and pain … I enter and remain in the fourth absorption.

  21. 21

    नna सोso ख्वाहं,khvā·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ जानन्तोjā·nan·to एवंe·vaṃ पस्सन्तोpas·san·to कस्सkas·sa अञ्ञस्सañ·ñas·sa समणस्सsa·ma·ṇas·sa वाvā ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa वाvā सद्धायsad·dhā·ya गमिस्सामि?ga·mis·sā·mi

    Na so khvāhaṁ, bhante, evaṁ jānanto evaṁ passanto kassa aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā saddhāya gamissāmi?

    And so, sir, since I know and see like this, why should I rely on faith in another ascetic or brahmin who claims that

  22. 22

    अत्थिat·thi अवितक्कोa·vi·tak·ko अविचारोa·vi·cā·ro समाधि,sa·mā·dhi अत्थिat·thi वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ निरोधो”ति।ni·ro·dho

    Atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṁ nirodho”ti.

    there is a state of immersion without placing the mind and keeping it connected; that there is the cessation of placing the mind and keeping it connected?”

  23. 23

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to सकंsa·kaṃ परिसंpa·ri·saṃ अपलोकेत्वाa·pa·lo·ket·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, nigaṇṭho nāṭaputto sakaṁ parisaṁ apaloketvā etadavoca:

    When he said this, the Jain Ñātika looked askance at his own assembly and said,

  24. 24

    “इदंi·daṃ भवन्तोbha·van·to पस्सन्तु,pas·san·tu यावyā·va अनुजुकोa·nu·ju·ko चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va सठोsa·ṭho चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va मायावीmā·yā·vī चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपती”ति।ga·ha·pa·tī

    “idaṁ bhavanto passantu, yāva anujuko cāyaṁ citto gahapati, yāva saṭho cāyaṁ citto gahapati, yāva māyāvī cāyaṁ citto gahapatī”ti.

    “See, good fellows, how crooked this householder Citta is! He’s so devious and deceitful!”

  25. 25

    “इदानेवi·dā·ne·va खोkho तेte मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te भासितं:bhā·si·taṃ

    “Idāneva kho te mayaṁ, bhante, bhāsitaṁ:

    “Sir, just now I understood you to say:

  26. 26

    ‘एवंe·vaṃ आजानामā·jā·nā·ma इदंi·daṃ भवन्तोbha·van·to पस्सन्तु,pas·san·tu यावyā·va उजुकोu·ju·ko चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va असठोa·sa·ṭho चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va अमायावीa·mā·yā·vī चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपती’ति।ga·ha·pa·tī

    ‘evaṁ ājānāma idaṁ bhavanto passantu, yāva ujuko cāyaṁ citto gahapati, yāva asaṭho cāyaṁ citto gahapati, yāva amāyāvī cāyaṁ citto gahapatī’ti.

    ‘See, good fellows, how straightforward this householder Citta is! He’s not devious or deceitful at all.’

  27. 27

    इदानेवi·dā·ne·va चca पनpa·na मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te भासितं:bhā·si·taṃ

    Idāneva ca pana mayaṁ, bhante, bhāsitaṁ:

    But then I understood you to say:

  28. 28

    ‘एवंe·vaṃ आजानामā·jā·nā·ma इदंi·daṃ भवन्तोbha·van·to पस्सन्तु,pas·san·tu यावyā·va अनुजुकोa·nu·ju·ko चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va सठोsa·ṭho चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपति,ga·ha·pa·ti यावyā·va मायावीmā·yā·vī चायंcā·yaṃ चित्तोcit·to गहपती’ति।ga·ha·pa·tī

    ‘evaṁ ājānāma idaṁ bhavanto passantu, yāva anujuko cāyaṁ citto gahapati, yāva saṭho cāyaṁ citto gahapati, yāva māyāvī cāyaṁ citto gahapatī’ti.

    ‘See, good fellows, how crooked this householder Citta is! He’s so devious and deceitful!’

  29. 29

    सचेsa·ce ते,te भन्ते,bhan·te पुरिमंpu·ri·maṃ सच्चं,sac·caṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ तेte मिच्छा।mic·chā

    Sace te, bhante, purimaṁ saccaṁ, pacchimaṁ te micchā.

    If your first statement is true, the second is wrong.

  30. 30

    सचेsa·ce पनpa·na ते,te भन्ते,bhan·te पुरिमंpu·ri·maṃ मिच्छा,mic·chā पच्छिमंpac·chi·maṃ तेte सच्चं।sac·caṃ

    Sace pana te, bhante, purimaṁ micchā, pacchimaṁ te saccaṁ.

    If your first statement is wrong, the second is true.

  31. 31

    इमेi·me खोkho पन,pa·na भन्ते,bhan·te दसda·sa सहधम्मिकाsa·ha·dham·mi·kā पञ्हाpañ·hā आगच्छन्ति।ā·gac·chan·ti

    Ime kho pana, bhante, dasa sahadhammikā pañhā āgacchanti.

    And also, sir, these ten legitimate questions are relevant.

  32. 32

    यदाya·dā नेसंne·saṃ अत्थंat·thaṃ आजानेय्यासि,ā·jā·ney·yā·si अथa·tha मंmaṃ पटिहरेय्यासिpa·ṭi·ha·rey·yā·si सद्धिंsad·dhiṃ निगण्ठपरिसाय।ni·gaṇ·ṭha·pa·ri·sā·ya

    Yadā nesaṁ atthaṁ ājāneyyāsi, atha maṁ paṭihareyyāsi saddhiṁ nigaṇṭhaparisāya.

    When you understand what they mean, then, together with your assembly of Jain ascetics, you can rebut me.

  33. 33

    एकोe·ko पञ्हो,pañ·ho एकोe·ko उद्देसो,ud·de·so एकंe·kaṃ वेय्याकरणं।vey·yā·ka·ra·ṇaṃ

    Eko pañho, eko uddeso, ekaṁ veyyākaraṇaṁ.

    ‘One thing: question, summary, and answer.

  34. 34

    द्वेdve पञ्हा,pañ·hā द्वेdve उद्देसा,ud·de·sā द्वेdve वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Dve pañhā, dve uddesā, dve veyyākaraṇāni.

    Two …

  35. 35

    तयोta·yo पञ्हा,pañ·hā तयोta·yo उद्देसा,ud·de·sā तीणिtī·ṇi वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Tayo pañhā, tayo uddesā, tīṇi veyyākaraṇāni.

    Three …

  36. 36

    चत्तारोcat·tā·ro पञ्हा,pañ·hā चत्तारोcat·tā·ro उद्देसा,ud·de·sā चत्तारिcat·tā·ri वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Cattāro pañhā, cattāro uddesā, cattāri veyyākaraṇāni.

    Four …

  37. 37

    पञ्चpañ·ca पञ्हा,pañ·hā पञ्चpañ·ca उद्देसा,ud·de·sā पञ्चpañ·ca वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Pañca pañhā, pañca uddesā, pañca veyyākaraṇāni.

    Five …

  38. 38

    छcha पञ्हा,pañ·hā छcha उद्देसा,ud·de·sā छcha वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Cha pañhā, cha uddesā, cha veyyākaraṇāni.

    Six …

  39. 39

    सत्तsat·ta पञ्हा,pañ·hā सत्तsat·ta उद्देसा,ud·de·sā सत्तsat·ta वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Satta pañhā, satta uddesā, satta veyyākaraṇāni.

    Seven …

  40. 40

    अट्ठaṭ·ṭha पञ्हा,pañ·hā अट्ठaṭ·ṭha उद्देसा,ud·de·sā अट्ठaṭ·ṭha वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Aṭṭha pañhā, aṭṭha uddesā, aṭṭha veyyākaraṇāni.

    Eight …

  41. 41

    नवna·va पञ्हा,pañ·hā नवna·va उद्देसा,ud·de·sā नवna·va वेय्याकरणानि।vey·yā·ka·ra·ṇā·ni

    Nava pañhā, nava uddesā, nava veyyākaraṇāni.

    Nine …

  42. 42

    दसda·sa पञ्हा,pañ·hā दसda·sa उद्देसा,ud·de·sā दसda·sa वेय्याकरणानी”ति।vey·yā·ka·ra·ṇā·nī

    Dasa pañhā, dasa uddesā, dasa veyyākaraṇānī”ti.

    Ten things: question, summary, and answer.’”

  43. 43

    अथa·tha खोkho चित्तोcit·to गहपतिga·ha·pa·ti निगण्ठंni·gaṇ·ṭhaṃ नाटपुत्तंnā·ṭa·put·taṃ इमेi·me दसda·sa सहधम्मिकेsa·ha·dham·mi·ke पञ्हेpañ·he आपुच्छित्वाā·puc·chit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामीति।pak·kā·mī·ti

    Atha kho citto gahapati nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ ime dasa sahadhammike pañhe āpucchitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.

    Then Citta rose from his seat and left without asking the Jain Ñātika these ten legitimate questions.

  44. 44

    अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ

    Aṭṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.