Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 3 66 अङ्गुत्तर 3 66

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158

Sāḷhasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 3।66

    Aṅguttara Nikāya 3.66

    Numbered Discourses 3.66

  2. 2

    7। महावग्गma·hā·vag·ga

    7. Mahāvagga

    7. The Great Chapter

  3. 3

    साळ्हसुत्तsā·ḷha·sut·ta

    Sāḷhasutta

    With Sāḷha and His Friend

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ आयस्माā·yas·mā नन्दकोnan·da·ko सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti पुब्बारामेpub·bā·rā·me मिगारमातुपासादे।mi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·de

    ekaṁ samayaṁ āyasmā nandako sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.

    Now at that time Venerable Nandaka was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery.

  6. 6

    अथa·tha खोkho साळ्होsā·ḷho चca मिगारनत्ताmi·gā·ra·nat·tā साणोsā·ṇo चca सेखुनियनत्ताse·khu·ni·ya·nat·tā येनायस्माye·nā·yas·mā नन्दकोnan·da·ko तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ नन्दकंnan·da·kaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho साळ्हंsā·ḷhaṃ मिगारनत्तारंmi·gā·ra·nat·tā·raṃ आयस्माā·yas·mā नन्दकोnan·da·ko एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho sāḷho ca migāranattā sāṇo ca sekhuniyanattā yenāyasmā nandako tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho sāḷhaṁ migāranattāraṁ āyasmā nandako etadavoca:

    Then Sāḷha, Migāra’s grandson, and Rohaṇa, Pekhuṇiya’s grandson went up to Venerable Nandaka, bowed, and sat down to one side. Then Venerable Nandaka said to Sāḷha:

  7. 7

    “एथe·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti

    “Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.

    “Please, Sāḷha and friend, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think ‘The ascetic is our respected teacher.’

  8. 8

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथjā·ney·yā·tha ‘इमेi·me धम्माdham·mā अकुसला,a·ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā सावज्जा,sā·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्ती’ति,saṃ·vat·tan·tī अथa·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā पजहेय्याथ।pa·ja·hey·yā·tha

    Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantī’ti, atha tumhe, sāḷhā, pajaheyyātha.

    But when you know for yourselves: ‘These things are unskillful, blameworthy, criticized by sensible people, and when you undertake them, they lead to harm and suffering’, then you should give them up.

  9. 9

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā

    Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā,

    What do you think, Sāḷha?

  10. 10

    अत्थिat·thi लोभो”ति?lo·bho

    atthi lobho”ti?

    Is greed real?”

  11. 11

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  12. 12

    “अभिज्झातिa·bhij·jhā·ti खोkho अहं,a·haṃ साळ्हा,sā·ḷhā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ वदामि।va·dā·mi

    “Abhijjhāti kho ahaṁ, sāḷhā, etamatthaṁ vadāmi.

    “‘Covetousness’ is what I mean by this.

  13. 13

    लुद्धोlud·dho खोkho अयं,a·yaṃ साळ्हा,sā·ḷhā अभिज्झालुa·bhij·jhā·lu पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā

    Luddho kho ayaṁ, sāḷhā, abhijjhālu pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.

    A person who is greedy and covetous kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”

  14. 14

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  15. 15

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā

    “Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā,

    “What do you think, Sāḷha?

  16. 16

    अत्थिat·thi दोसो”ति?do·so

    atthi doso”ti?

    Is hate real?”

  17. 17

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  18. 18

    “ब्यापादोतिbyā·pā·do·ti खोkho अहं,a·haṃ साळ्हा,sā·ḷhā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ वदामि।va·dā·mi

    “Byāpādoti kho ahaṁ, sāḷhā, etamatthaṁ vadāmi.

    “‘Malice’ is what I mean by this.

  19. 19

    दुट्ठोduṭ·ṭho खोkho अयं,a·yaṃ साळ्हा,sā·ḷhā ब्यापन्नचित्तोbyā·pan·na·cit·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā

    Duṭṭho kho ayaṁ, sāḷhā, byāpannacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.

    A hateful and malicious person kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”

  20. 20

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  21. 21

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā

    “Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā,

    “What do you think, Sāḷha?

  22. 22

    अत्थिat·thi मोहो”ति?mo·ho

    atthi moho”ti?

    Is delusion real?”

  23. 23

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  24. 24

    “अविज्जातिa·vij·jā·ti खोkho अहं,a·haṃ साळ्हा,sā·ḷhā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ वदामि।va·dā·mi

    “Avijjāti kho ahaṁ, sāḷhā, etamatthaṁ vadāmi.

    “‘Ignorance’ is what I mean by this.

  25. 25

    मूळ्होmū·ḷho खोkho अयं,a·yaṃ साळ्हा,sā·ḷhā अविज्जागतोa·vij·jā·ga·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā

    Mūḷho kho ayaṁ, sāḷhā, avijjāgato pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.

    A person who is deluded and ignorant kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”

  26. 26

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  27. 27

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā इमेi·me धम्माdham·mā कुसलाku·sa·lā वाvā अकुसलाa·ku·sa·lā वा”ति?vā

    “Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā”ti?

    “What do you think, Sāḷha, are these things skillful or unskillful?”

  28. 28

    “अकुसला,a·ku·sa·lā भन्ते”।bhan·te

    “Akusalā, bhante”.

    “Unskillful, sir.”

  29. 29

    “सावज्जाsā·vaj·jā वाvā अनवज्जाa·na·vaj·jā वा”ति?vā

    “Sāvajjā vā anavajjā vā”ti?

    “Blameworthy or blameless?”

  30. 30

    “सावज्जा,sā·vaj·jā भन्ते”।bhan·te

    “Sāvajjā, bhante”.

    “Blameworthy, sir.”

  31. 31

    “विञ्ञुगरहिताviñ·ñu·ga·ra·hi·tā वाvā विञ्ञुप्पसत्थाviñ·ñup·pa·sat·thā वा”ति?vā

    “Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā”ti?

    “Criticized or praised by sensible people?”

  32. 32

    “विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā भन्ते”।bhan·te

    “Viññugarahitā, bhante”.

    “Criticized by sensible people, sir.”

  33. 33

    “समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्ति,saṃ·vat·tan·ti नोno वा?vā

    “Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattanti, no vā?

    “When you undertake them, do they lead to harm and suffering, or not?

  34. 34

    कथंka·thaṃ वाvā एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  35. 35

    “समत्ता,sa·mat·tā भन्ते,bhan·te समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्तीति।saṃ·vat·tan·tī·ti

    “Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantīti.

    “When you undertake them, they lead to harm and suffering.

  36. 36

    एवंe·vaṃ नोno एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ no ettha hotī”ti.

    That’s how we see it.”

  37. 37

    “इतिi·ti खो,kho साळ्हा,sā·ḷhā यंyaṃ तंtaṃ अवोचुम्हा:a·vo·cum·hā

    “Iti kho, sāḷhā, yaṁ taṁ avocumhā:

    “So, Sāḷha and friend, when I said:

  38. 38

    ‘एथe·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti

    ‘etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.

    ‘Please, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think “The ascetic is our respected teacher.”

  39. 39

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ—jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha—

    But when you know for yourselves:

  40. 40

    इमेi·me धम्माdham·mā अकुसला,a·ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā सावज्जा,sā·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्तीति,saṃ·vat·tan·tī·ti अथa·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā पजहेय्याथा’ति,pa·ja·hey·yā·thā

    ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, pajaheyyāthā’ti,

    “These things are unskillful, blameworthy, criticized by sensible people, and when you undertake them, they lead to harm and suffering”, then you should give them up.’

  41. 41

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  42. 42

    एथe·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti

    Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.

    Please, Sāḷha and friend, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think ‘The ascetic is our respected teacher.’

  43. 43

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ:jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha:

    But when you know for yourselves:

  44. 44

    ‘इमेi·me धम्माdham·mā कुसला,ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā अनवज्जा,a·na·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्ती’ति,saṃ·vat·tan·tī अथa·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्याथ।vi·ha·rey·yā·tha

    ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattantī’ti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyātha.

    ‘These things are skillful, blameless, praised by sensible people, and when you undertake them, they lead to welfare and happiness’, then you should acquire them and keep them.

  45. 45

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā अत्थिat·thi अलोभो”ति?a·lo·bho

    Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā, atthi alobho”ti?

    What do you think? Is contentment real?”

  46. 46

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  47. 47

    “अनभिज्झातिa·na·bhij·jhā·ti खोkho अहं,a·haṃ साळ्हा,sā·ḷhā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ वदामि।va·dā·mi

    “Anabhijjhāti kho ahaṁ, sāḷhā, etamatthaṁ vadāmi.

    “‘Satisfaction’ is what I mean by this.

  48. 48

    अलुद्धोa·lud·dho खोkho अयं,a·yaṃ साळ्हा,sā·ḷhā अनभिज्झालुa·na·bhij·jhā·lu नेवne·va पाणंpā·ṇaṃ हनति,ha·na·ti नna अदिन्नंa·din·naṃ आदियति,ā·di·ya·ti नna परदारंpa·ra·dā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मुसाmu·sā भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi नna तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā

    Aluddho kho ayaṁ, sāḷhā, anabhijjhālu neva pāṇaṁ hanati, na adinnaṁ ādiyati, na paradāraṁ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    A person who is content and satisfied doesn’t kill living creatures, steal, commit adultery, lie, or encourage others to do the same. Is that for their lasting welfare and happiness?”

  49. 49

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  50. 50

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā अत्थिat·thi अदोसो”ति?a·do·so

    “Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā, atthi adoso”ti?

    “What do you think? Is love real?”

  51. 51

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  52. 52

    “अब्यापादोतिab·yā·pā·do·ti खोkho अहं,a·haṃ साळ्हा,sā·ḷhā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ वदामि।va·dā·mi

    “Abyāpādoti kho ahaṁ, sāḷhā, etamatthaṁ vadāmi.

    “‘Kindness’ is what I mean by this.

  53. 53

    अदुट्ठोa·duṭ·ṭho खोkho अयं,a·yaṃ साळ्हा,sā·ḷhā अब्यापन्नचित्तोab·yā·pan·na·cit·to नेवne·va पाणंpā·ṇaṃ हनति,ha·na·ti नna अदिन्नंa·din·naṃ आदियति,ā·di·ya·ti नna परदारंpa·ra·dā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मुसाmu·sā भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi नna तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā

    Aduṭṭho kho ayaṁ, sāḷhā, abyāpannacitto neva pāṇaṁ hanati, na adinnaṁ ādiyati, na paradāraṁ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    A loving and kind-hearted person doesn’t kill living creatures, steal, commit adultery, lie, or encourage others to do the same. Is that for their lasting welfare and happiness?”

  54. 54

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  55. 55

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā

    “Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā,

    “What do you think, Sāḷha?

  56. 56

    अत्थिat·thi अमोहो”ति?a·mo·ho

    atthi amoho”ti?

    Is understanding real?”

  57. 57

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  58. 58

    “विज्जातिvij·jā·ti खोkho अहं,a·haṃ साळ्हा,sā·ḷhā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ वदामि।va·dā·mi

    “Vijjāti kho ahaṁ, sāḷhā, etamatthaṁ vadāmi.

    “‘Knowledge’ is what I mean by this.

  59. 59

    अमूळ्होa·mū·ḷho खोkho अयं,a·yaṃ साळ्हा,sā·ḷhā विज्जागतोvij·jā·ga·to नेवne·va पाणंpā·ṇaṃ हनति,ha·na·ti नna अदिन्नंa·din·naṃ आदियति,ā·di·ya·ti नna परदारंpa·ra·dā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मुसाmu·sā भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi नna तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā

    Amūḷho kho ayaṁ, sāḷhā, vijjāgato neva pāṇaṁ hanati, na adinnaṁ ādiyati, na paradāraṁ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    A person who understands and knows doesn’t kill living creatures, steal, commit adultery, lie, or encourage others to do the same. Is that for their lasting welfare and happiness?”

  60. 60

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  61. 61

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha साळ्हा,sā·ḷhā इमेi·me धम्माdham·mā कुसलाku·sa·lā वाvā अकुसलाa·ku·sa·lā वा”ति?vā

    “Taṁ kiṁ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā”ti?

    “What do you think, Sāḷha, are these things skillful or unskillful?”

  62. 62

    “कुसला,ku·sa·lā भन्ते”।bhan·te

    “Kusalā, bhante”.

    “Skillful, sir.”

  63. 63

    “सावज्जाsā·vaj·jā वाvā अनवज्जाa·na·vaj·jā वा”ति?vā

    “Sāvajjā vā anavajjā vā”ti?

    “Blameworthy or blameless?”

  64. 64

    “अनवज्जा,a·na·vaj·jā भन्ते”।bhan·te

    “Anavajjā, bhante”.

    “Blameless, sir.”

  65. 65

    “विञ्ञुगरहिताviñ·ñu·ga·ra·hi·tā वाvā विञ्ञुप्पसत्थाviñ·ñup·pa·sat·thā वा”ति?vā

    “Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā”ti?

    “Criticized or praised by sensible people?”

  66. 66

    “विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā भन्ते”।bhan·te

    “Viññuppasatthā, bhante”.

    “Praised by sensible people, sir.”

  67. 67

    “समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्ति,saṃ·vat·tan·ti नोno वा?vā

    “Samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattanti, no vā?

    “When you undertake them, do they lead to welfare and happiness, or not?

  68. 68

    कथंka·thaṃ वाvā एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  69. 69

    “समत्ता,sa·mat·tā भन्ते,bhan·te समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्तीति।saṃ·vat·tan·tī·ti

    “Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṁvattantīti.

    “When you undertake them, they lead to welfare and happiness.

  70. 70

    एवंe·vaṃ नोno एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ no ettha hotī”ti.

    That’s how we see it.”

  71. 71

    “इतिi·ti खो,kho साळ्हा,sā·ḷhā यंyaṃ तंtaṃ अवोचुम्हा:a·vo·cum·hā

    “Iti kho, sāḷhā, yaṁ taṁ avocumhā:

    “So, Sāḷha and friend, when I said:

  72. 72

    ‘एथe·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti

    ‘etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.

    ‘Please, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think “The ascetic is our respected teacher.”

  73. 73

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ—jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha—

    But when you know for yourselves:

  74. 74

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला,ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā अनवज्जा,a·na·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्तीति,saṃ·vat·tan·tī·ti अथa·tha तुम्हे,tum·he साळ्हा,sā·ḷhā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्याथा’ति,vi·ha·rey·yā·thā

    ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā dīgharattaṁ hitāya sukhāya saṁvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyāthā’ti,

    “These things are skillful, blameless, praised by sensible people, and when you undertake them, they lead to welfare and happiness”, then you should acquire them and keep them.’

  75. 75

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  76. 76

    सsa खोkho सो,so साळ्हा,sā·ḷhā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko एवंe·vaṃ विगताभिज्झोvi·ga·tā·bhij·jho विगतब्यापादोvi·ga·tab·yā·pā·do असम्मूळ्होa·sam·mū·ḷho सम्पजानोsam·pa·jā·no पतिस्सतोpa·tis·sa·to मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe

    Sa kho so, sāḷhā, ariyasāvako evaṁ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā …pe…

    Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love …

  77. 77

    करुणाka·ru·ṇā …

    karuṇā …

    compassion …

  78. 78

    मुदिताmu·di·tā …

    muditā …

    rejoicing …

  79. 79

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्झेनab·yā·paj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.

    equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  80. 80

    सोso एवंe·vaṃ पजानाति:pa·jā·nā·ti

    So evaṁ pajānāti:

    They understand:

  81. 81

    ‘अत्थिat·thi इदं,i·daṃ अत्थिat·thi हीनं,hī·naṃ अत्थिat·thi पणीतं,pa·ṇī·taṃ अत्थिat·thi इमस्सi·mas·sa सञ्ञागतस्सsañ·ñā·ga·tas·sa उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्’ति।nis·sa·ra·ṇan

    ‘atthi idaṁ, atthi hīnaṁ, atthi paṇītaṁ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇan’ti.

    ‘There is this, there is what is worse than this, there is what is better than this, and there is an escape beyond the scope of perception.’

  82. 82

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ जानतोjā·na·to एवंe·vaṃ पस्सतोpas·sa·to कामासवापिkā·mā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti भवासवापिbha·vā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti अविज्जासवापिa·vij·jā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति;vi·muc·ca·ti

    Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati;

    Knowing and seeing like this, their mind is freed from the defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance.

  83. 83

    विमुत्तस्मिंvi·mut·tas·miṃ विमुत्तमितिvi·mut·ta·mi·ti ञाणंñā·ṇaṃ होति।ho·ti

    vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.

    When they’re freed, they know they’re freed.

  84. 84

    ‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानाति।pa·jā·nā·ti

    ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.

    They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’

  85. 85

    सोso एवंe·vaṃ पजानाति:pa·jā·nā·ti

    So evaṁ pajānāti:

    They understand:

  86. 86

    ‘अहुa·hu पुब्बेpub·be लोभो,lo·bho तदहुta·da·hu अकुसलं,a·ku·sa·laṃ सोso एतरहिe·ta·ra·hi नत्थि,nat·thi इच्चेतंic·ce·taṃ कुसलं;ku·sa·laṃ

    ‘ahu pubbe lobho, tadahu akusalaṁ, so etarahi natthi, iccetaṁ kusalaṁ;

    ‘Formerly there was greed, which was unskillful. Now there is none, so that’s skillful.

  87. 87
  88. 88

    अहुa·hu पुब्बेpub·be मोहो,mo·ho तदहुta·da·hu अकुसलं,a·ku·sa·laṃ सोso एतरहिe·ta·ra·hi नत्थि,nat·thi इच्चेतंic·ce·taṃ कुसलन्’ति।ku·sa·lan

    ahu pubbe moho, tadahu akusalaṁ, so etarahi natthi, iccetaṁ kusalan’ti.

    Formerly there was delusion, which was unskillful. Now there is none, so that’s skillful.’

  89. 89

    सोso दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me निच्छातोnic·chā·to निब्बुतोnib·bu·to सीतिभूतोsī·ti·bhū·to सुखप्पटिसंवेदीsu·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī ब्रह्मभूतेनbrah·ma·bhū·te·na अत्तनाat·ta·nā विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    So diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatī”ti.

    So they live without wishes in this very life, quenched, cooled, experiencing bliss, with self become divine.”

  90. 90

    छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ

    Chaṭṭhaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.