Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 5 166 अङ्गुत्तर 5 166

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271

Nirodhasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 5।166

    Aṅguttara Nikāya 5.166

    Numbered Discourses 5.166

  2. 2

    17। आघातवग्गā·ghā·ta·vag·ga

    17. Āghātavagga

    17. Resentment

  3. 3

    निरोधसुत्तni·ro·dha·sut·ta

    Nirodhasutta

    Cessation

  4. 4

    तत्रtat·ra खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसिā·man·te·si …पे…pe

    Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi …pe…

    There Venerable Sāriputta addressed the mendicants:

  5. 5

    “इधावुसो,i·dhā·vu·so भिक्खुbhik·khu सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no समाधिसम्पन्नोsa·mā·dhi·sam·pan·no पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “Reverends, take a mendicant who is accomplished in ethics, immersion, and wisdom. They might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling.

  6. 6

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानं।ṭhā·naṃ

    atthetaṁ ṭhānaṁ.

    That is possible.

  7. 7

    नोno चेce दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अञ्ञंañ·ñaṃ आराधेय्य,ā·rā·dhey·ya अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    No ce diṭṭheva dhamme aññaṁ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    If they don’t reach enlightenment in this very life, then, surpassing the company of gods that consume edible food, they’re reborn in a certain host of mind-made gods. There they might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling.

  8. 8

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    atthetaṁ ṭhānan”ti.

    That is possible.”

  9. 9

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā udāyī āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    When he said this, Venerable Udāyī said to him,

  10. 10

    “अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ सोso भिक्खुbhik·khu अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “aṭṭhānaṁ kho etaṁ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṁ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!”

  11. 11

    नत्थेतंnat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    natthetaṁ ṭhānan”ti.

    (Pāli only)

  12. 12

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho …पे…pe ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Dutiyampi kho …pe… tatiyampi kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:

    But for a second … and a third time Sāriputta repeated his statement.

  13. 13

    “इधावुसो,i·dhā·vu·so भिक्खुbhik·khu सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no समाधिसम्पन्नोsa·mā·dhi·sam·pan·no पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    (Pāli only)

  14. 14

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानं।ṭhā·naṃ

    atthetaṁ ṭhānaṁ.

    (Pāli only)

  15. 15

    नोno चेce दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अञ्ञंañ·ñaṃ आराधेय्य,ā·rā·dhey·ya अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    No ce diṭṭheva dhamme aññaṁ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    (Pāli only)

  16. 16

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    atthetaṁ ṭhānan”ti.

    (Pāli only)

  17. 17

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Tatiyampi kho āyasmā udāyī āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    And for a third time, Udāyī said to him,

  18. 18

    “अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ सोso भिक्खुbhik·khu अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “aṭṭhānaṁ kho etaṁ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṁ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!”

  19. 19

    नत्थेतंnat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    natthetaṁ ṭhānan”ti.

    (Pāli only)

  20. 20

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi:

    Then Venerable Sāriputta thought,

  21. 21

    “यावततियकम्पिyā·va·ta·ti·ya·kam·pi खोkho मेme आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī पटिक्कोसति,pa·ṭik·ko·sa·ti नna चca मेme कोचिko·ci भिक्खुbhik·khu अनुमोदति।a·nu·mo·da·ti

    “yāvatatiyakampi kho me āyasmā udāyī paṭikkosati, na ca me koci bhikkhu anumodati.

    “Venerable Udāyī disagrees with me three times, and not one mendicant agrees with me.

  22. 22

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमेय्यन्”ति।te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yan

    Yannūnāhaṁ yena bhagavā tenupasaṅkameyyan”ti.

    Why don’t I go to see the Buddha?”

  23. 23

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Then Sāriputta went up to the Buddha, bowed, sat down to one side,

  24. 24

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:

    and said to the mendicants:

  25. 25

    “इधावुसो,i·dhā·vu·so भिक्खुbhik·khu सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no समाधिसम्पन्नोsa·mā·dhi·sam·pan·no पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “Reverends, take a mendicant who is accomplished in ethics, immersion, and wisdom. They might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling.

  26. 26

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानं।ṭhā·naṃ

    atthetaṁ ṭhānaṁ.

    That is possible.

  27. 27

    नोno चेce दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अञ्ञंañ·ñaṃ आराधेय्य,ā·rā·dhey·ya अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    No ce diṭṭheva dhamme aññaṁ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    If they don’t reach enlightenment in this very life, they’re reborn in the company of a certain host of mind-made gods, who surpass the gods that consume edible food. There they might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling.

  28. 28

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    atthetaṁ ṭhānan”ti.

    That is possible.”

  29. 29

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā udāyī āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    When he said this, Udāyī said to him,

  30. 30

    “अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ सोso भिक्खुbhik·khu अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “aṭṭhānaṁ kho etaṁ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṁ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!”

  31. 31

    नत्थेतंnat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    natthetaṁ ṭhānan”ti.

    (Pāli only)

  32. 32

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho …पे…pe ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Dutiyampi kho …pe… tatiyampi kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:

    But for a second … and a third time Sāriputta repeated his statement.

  33. 33

    “इधावुसो,i·dhā·vu·so भिक्खुbhik·khu सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no समाधिसम्पन्नोsa·mā·dhi·sam·pan·no पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    (Pāli only)

  34. 34

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानं।ṭhā·naṃ

    atthetaṁ ṭhānaṁ.

    (Pāli only)

  35. 35

    नोno चेce दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अञ्ञंañ·ñaṃ आराधेय्य,ā·rā·dhey·ya अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    No ce diṭṭheva dhamme aññaṁ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    (Pāli only)

  36. 36

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    atthetaṁ ṭhānan”ti.

    (Pāli only)

  37. 37

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Tatiyampi kho āyasmā udāyī āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    And for a third time, Udāyī said to him,

  38. 38

    “अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ सोso भिक्खुbhik·khu अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “aṭṭhānaṁ kho etaṁ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṁ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “This is not possible, Reverend Sāriputta, it cannot happen!”

  39. 39

    नत्थेतंnat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    natthetaṁ ṭhānan”ti.

    (Pāli only)

  40. 40

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi:

    Then Venerable Sāriputta thought,

  41. 41

    “भगवतोपिbha·ga·va·to·pi खोkho मेme सम्मुखाsam·mu·khā आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī यावततियकंyā·va·ta·ti·ya·kaṃ पटिक्कोसति,pa·ṭik·ko·sa·ti नna चca मेme कोचिko·ci भिक्खुbhik·khu अनुमोदति।a·nu·mo·da·ti

    “bhagavatopi kho me sammukhā āyasmā udāyī yāvatatiyakaṁ paṭikkosati, na ca me koci bhikkhu anumodati.

    “Even in front of the Buddha Venerable Udāyī disagrees with me three times, and not one mendicant agrees with me.

  42. 42

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ तुण्हीtuṇ·hī अस्सन्”ति।as·san

    Yannūnāhaṁ tuṇhī assan”ti.

    I’d better stay silent.”

  43. 43

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तुण्हीtuṇ·hī अहोसि।a·ho·si

    Atha kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi.

    Then Sāriputta fell silent.

  44. 44

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ udāyiṁ āmantesi:

    Then the Buddha said to Venerable Udāyī,

  45. 45

    “कंkaṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ उदायि,u·dā·yi मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ पच्चेसी”ति?pac·ce·sī

    “kaṁ pana tvaṁ, udāyi, manomayaṁ kāyaṁ paccesī”ti?

    “But Udāyī, do you believe in a mind-made body?”

  46. 46

    “येye ते,te भन्ते,bhan·te देवाde·vā अरूपिनोa·rū·pi·no सञ्ञामया”ति।sañ·ñā·ma·yā

    “Ye te, bhante, devā arūpino saññāmayā”ti.

    “For those gods, sir, who are formless, made of perception.”

  47. 47

    “किंkiṃ नुnu खोkho तुय्हं,tuy·haṃ उदायि,u·dā·yi बालस्सbā·las·sa अब्यत्तस्सab·yat·tas·sa भणितेन।bha·ṇi·te·na

    “Kiṁ nu kho tuyhaṁ, udāyi, bālassa abyattassa bhaṇitena.

    “Udāyī, what has an incompetent fool like you got to say?

  48. 48

    त्वम्पिtvam·pi नामnā·ma भणितब्बंbha·ṇi·tab·baṃ मञ्ञसी”ति।mañ·ña·sī

    Tvampi nāma bhaṇitabbaṁ maññasī”ti.

    How on earth could you imagine you’ve got something worth saying!”

  49. 49

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

    Then the Buddha said to Venerable Ānanda,

  50. 50

    “अत्थिat·thi नाम,nā·ma आनन्द,ā·nan·da थेरंthe·raṃ भिक्खुंbhik·khuṃ विहेसियमानंvi·he·si·ya·mā·naṃ अज्झुपेक्खिस्सथ।aj·jhu·pek·khis·sa·tha

    “atthi nāma, ānanda, theraṁ bhikkhuṁ vihesiyamānaṁ ajjhupekkhissatha.

    “Ānanda! How can you just watch while a senior mendicant is being harassed?

  51. 51

    नna हिhi नाम,nā·ma आनन्द,ā·nan·da कारुञ्ञम्पिkā·ruñ·ñam·pi भविस्सतिbha·vis·sa·ti थेरम्हिthe·ram·hi भिक्खुम्हिbhik·khum·hi विहेसियमानम्ही”ति।vi·he·si·ya·mā·nam·hī

    Na hi nāma, ānanda, kāruññampi bhavissati theramhi bhikkhumhi vihesiyamānamhī”ti.

    Don’t you have any compassion for a senior mendicant who is being harassed?”

  52. 52

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    Then the Buddha addressed the mendicants:

  53. 53

    “इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no समाधिसम्पन्नोsa·mā·dhi·sam·pan·no पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    “idha, bhikkhave, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    “Mendicants, take a mendicant who is accomplished in ethics, immersion, and wisdom. They might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling.

  54. 54

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानं।ṭhā·naṃ

    atthetaṁ ṭhānaṁ.

    That is possible.

  55. 55

    नोno चेce दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अञ्ञंañ·ñaṃ आराधेय्य,ā·rā·dhey·ya अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va कबळीकाराहारभक्खानंka·ba·ḷī·kā·rā·hā·ra·bhak·khā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ मनोमयंma·no·ma·yaṃ कायंkā·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सञ्ञावेदयितनिरोधंsañ·ñā·ve·da·yi·ta·ni·ro·dhaṃ समापज्जेय्यापिsa·mā·paj·jey·yā·pi वुट्ठहेय्यापि—vuṭ·ṭha·hey·yā·pi

    No ce diṭṭheva dhamme aññaṁ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi—

    If they don’t reach enlightenment in this very life, they’re reborn in the company of a certain host of mind-made gods, who surpass the gods that consume edible food. There they might enter into and emerge from the cessation of perception and feeling.

  56. 56

    अत्थेतंat·the·taṃ ठानन्”ति।ṭhā·nan

    atthetaṁ ṭhānan”ti.

    That is possible.”

  57. 57

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  58. 58

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पाविसि।pā·vi·si

    Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

    When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.

  59. 59

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to येनायस्माye·nā·yas·mā उपवाणोu·pa·vā·ṇo तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपवाणंu·pa·vā·ṇaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ānando acirapakkantassa bhagavato yenāyasmā upavāṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upavāṇaṁ etadavoca:

    Then, not long after the Buddha had left, Venerable Ānanda went to Venerable Upavāṇa and said to him,

  60. 60

    “इधावुसोi·dhā·vu·so उपवाण,u·pa·vā·ṇa अञ्ञेañ·ñe थेरेthe·re भिक्खूbhik·khū विहेसेन्ति।vi·he·sen·ti

    “idhāvuso upavāṇa, aññe there bhikkhū vihesenti.

    “Reverend Upavāṇa, they’ve been harassing other senior mendicants,

  61. 61

    मयंma·yaṃ तेनte·na नna मुच्चाम।muc·cā·ma

    Mayaṁ tena na muccāma.

    but I didn’t question them.

  62. 62

    अनच्छरियंa·nac·cha·ri·yaṃ खो,kho पनेतंpa·ne·taṃ आवुसोā·vu·so उपवाण,u·pa·vā·ṇa यंyaṃ भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to एतदेवe·ta·de·va आरब्भā·rab·bha उदाहरेय्यu·dā·ha·rey·ya यथाya·thā आयस्मन्तंयेवेत्थā·yas·man·taṃ·ye·vet·tha उपवाणंu·pa·vā·ṇaṃ पटिभासेय्य।pa·ṭi·bhā·sey·ya

    Anacchariyaṁ kho, panetaṁ āvuso upavāṇa, yaṁ bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito etadeva ārabbha udāhareyya yathā āyasmantaṁyevettha upavāṇaṁ paṭibhāseyya.

    I wouldn’t be surprised if the Buddha brings this up when he comes out of retreat later this afternoon. He might even call upon Venerable Upavāṇa himself.

  63. 63

    इदानेवi·dā·ne·va अम्हाकंam·hā·kaṃ सारज्जंsā·raj·jaṃ ओक्कन्तन्”ति।ok·kan·tan

    Idāneva amhākaṁ sārajjaṁ okkantan”ti.

    And right now I feel insecure.”

  64. 64

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to येनye·na उपट्ठानसालाu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपवाणंu·pa·vā·ṇaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ etadavoca:

    Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the assembly hall. He sat down on the seat spread out and said to Upavāṇa,

  65. 65

    “कतिहिka·ti·hi नुnu खो,kho उपवाण,u·pa·vā·ṇa धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to थेरोthe·ro भिक्खुbhik·khu सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ पियोpi·yo चca होतिho·ti मनापोma·nā·po चca गरुga·ru चca भावनीयोbhā·va·nī·yo चा”ति?cā

    “Katihi nu kho, upavāṇa, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṁ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā”ti?

    “Upavāṇa, how many qualities should a senior mendicant have to be dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired?”

  66. 66

    “पञ्चहि,pañ·ca·hi भन्ते,bhan·te धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to थेरोthe·ro भिक्खुbhik·khu सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ पियोpi·yo चca होतिho·ti मनापोma·nā·po चca गरुga·ru चca भावनीयोbhā·va·nī·yo च।ca

    “Pañcahi, bhante, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṁ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca.

    “Sir, a senior mendicant with five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired.

  67. 67

    कतमेहिka·ta·me·hi पञ्चहि?pañ·ca·hi

    Katamehi pañcahi?

    What five?

  68. 68

    इध,i·dha भन्ते,bhan·te थेरोthe·ro भिक्खुbhik·khu सीलवाsī·la·vā होतिho·ti …पे…pe समादायsa·mā·dā·ya सिक्खतिsik·kha·ti सिक्खापदेसु;sik·khā·pa·de·su

    Idha, bhante, thero bhikkhu sīlavā hoti …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu;

    It’s when a mendicant is ethical, restrained in the monastic code, conducting themselves well and resorting for alms in suitable places. Seeing danger in the slightest fault, they keep the rules they’ve undertaken.

  69. 69
  70. 70

    कल्याणवाचोkal·yā·ṇa·vā·co होतिho·ti कल्याणवाक्करणोkal·yā·ṇa·vāk·ka·ra·ṇo पोरियाpo·ri·yā वाचायvā·cā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to विस्सट्ठायvis·saṭ·ṭhā·ya अनेलगलायa·ne·la·ga·lā·ya अत्थस्सat·thas·sa विञ्ञापनिया;viñ·ñā·pa·ni·yā

    kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā;

    They’re a good speaker who enunciates well, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning.

  71. 71

    चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी;a·ka·si·ra·lā·bhī

    catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;

    They get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty.

  72. 72

    आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाkha·yā …पे…pe सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti

    āsavānaṁ khayā …pe… sacchikatvā upasampajja viharati.

    They realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And they live having realized it with their own insight in this very life due to the ending of defilements.

  73. 73

    इमेहिi·me·hi खो,kho भन्ते,bhan·te पञ्चहिpañ·ca·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to थेरोthe·ro भिक्खुbhik·khu सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ पियोpi·yo चca होतिho·ti मनापोma·nā·po चca गरुga·ru चca भावनीयोbhā·va·nī·yo चा”ति।cā

    Imehi kho, bhante, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṁ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā”ti.

    A senior mendicant with these five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired.”

  74. 74

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu उपवाण।u·pa·vā·ṇa

    “Sādhu sādhu, upavāṇa.

    “Good, good, Upavāṇa!

  75. 75

    इमेहिi·me·hi खो,kho उपवाण,u·pa·vā·ṇa पञ्चहिpañ·ca·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to थेरोthe·ro भिक्खुbhik·khu सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ पियोpi·yo चca होतिho·ti मनापोma·nā·po चca गरुga·ru चca भावनीयोbhā·va·nī·yo च।ca

    Imehi kho, upavāṇa, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṁ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca.

    A senior mendicant with these five qualities is dear and beloved to their spiritual companions, respected and admired.

  76. 76

    इमेi·me चे,ce उपवाण,u·pa·vā·ṇa पञ्चpañ·ca धम्माdham·mā थेरस्सthe·ras·sa भिक्खुनोbhik·khu·no नna संविज्जेय्युं,saṃ·vij·jey·yuṃ तंtaṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī नna सक्करेय्युंsak·ka·rey·yuṃ नna गरुंga·ruṃ करेय्युंka·rey·yuṃ नna मानेय्युंmā·ney·yuṃ नna पूजेय्युंpū·jey·yuṃ खण्डिच्चेनkhaṇ·ḍic·ce·na पालिच्चेनpā·lic·ce·na वलित्तचताय।va·lit·ta·ca·tā·ya

    Ime ce, upavāṇa, pañca dhammā therassa bhikkhuno na saṁvijjeyyuṁ, taṁ sabrahmacārī na sakkareyyuṁ na garuṁ kareyyuṁ na māneyyuṁ na pūjeyyuṁ khaṇḍiccena pāliccena valittacatāya.

    If these five qualities are not found in a senior mendicant, why would their spiritual companions honor, respect, revere, or venerate them? Because of their broken teeth, gray hair, and wrinkled skin?

  77. 77

    यस्माyas·mā चca खो,kho उपवाण,u·pa·vā·ṇa इमेi·me पञ्चpañ·ca धम्माdham·mā थेरस्सthe·ras·sa भिक्खुनोbhik·khu·no संविज्जन्ति,saṃ·vij·jan·ti तस्माtas·mā तंtaṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī सक्करोन्तिsak·ka·ron·ti गरुंga·ruṃ करोन्तिka·ron·ti मानेन्तिmā·nen·ti पूजेन्ती”ति।pū·jen·tī

    Yasmā ca kho, upavāṇa, ime pañca dhammā therassa bhikkhuno saṁvijjanti, tasmā taṁ sabrahmacārī sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjentī”ti.

    But since these five qualities are found in a senior mendicant, their spiritual companions honor, respect, revere, or venerate them.”

  78. 78

    छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ

    Chaṭṭhaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.