Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 5 75 अङ्गुत्तर 5 75

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271

Paṭhamayodhājīvasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 5।75

    Aṅguttara Nikāya 5.75

    Numbered Discourses 5.75

  2. 2

    8। योधाजीववग्गyo·dhā·jī·va·vag·ga

    8. Yodhājīvavagga

    8. Warriors

  3. 3

    पठमयोधाजीवसुत्तpa·ṭha·ma·yo·dhā·jī·va·sut·ta

    Paṭhamayodhājīvasutta

    Warriors (1st)

  4. 4

    “पञ्चिमे,pañ·ci·me भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवाyo·dhā·jī·vā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    “Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

    “Mendicants, these five warriors are found in the world.

  5. 5

    कतमेka·ta·me पञ्च?pañ·ca

    Katame pañca?

    What five?

  6. 6

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve एकच्चोe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo रजग्गञ्ञेवra·jag·gañ·ñe·va दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदतिvi·sī·da·ti नna सन्थम्भतिsan·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरितुं।o·ta·ri·tuṃ

    Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṁsīdati visīdati na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṁ otarituṁ.

    Firstly, one warrior falters and founders at the mere sight of a cloud of dust. He doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle.

  7. 7

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  8. 8

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पठमोpa·ṭha·mo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the first warrior found in the world.

  9. 9

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं;ra·jag·gaṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṁ;

    Furthermore, one warrior can prevail over a cloud of dust,

  10. 10

    अपिa·pi चca खोkho धजग्गञ्ञेवdha·jag·gañ·ñe·va दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरितुं।o·ta·ri·tuṃ

    api ca kho dhajaggaññeva disvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṁ otarituṁ.

    but he falters and founders at the mere sight of a banner’s crest. He doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle.

  11. 11

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  12. 12

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve दुतियोdu·ti·yo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the second warrior found in the world.

  13. 13

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गंra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं;dha·jag·gaṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṁ sahati dhajaggaṁ;

    Furthermore, one warrior can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest,

  14. 14

    अपिa·pi चca खोkho उस्सारणञ्ञेवus·sā·ra·ṇañ·ñe·va सुत्वाsut·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरितुं।o·ta·ri·tuṃ

    api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṁ otarituṁ.

    but he falters and founders at the mere sound of turmoil. He doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle.

  15. 15

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  16. 16

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ततियोta·ti·yo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the third warrior found in the world.

  17. 17

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं,dha·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti उस्सारणं;us·sā·ra·ṇaṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ, sahati ussāraṇaṁ;

    Furthermore, one warrior can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest and turmoil,

  18. 18

    अपिa·pi चca खोkho सम्पहारेsam·pa·hā·re हञ्ञतिhañ·ña·ti ब्यापज्जति।byā·paj·ja·ti

    api ca kho sampahāre haññati byāpajjati.

    but he’s killed or injured when blows are struck.

  19. 19

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  20. 20

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चतुत्थोca·tut·tho योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the fourth warrior found in the world.

  21. 21

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं,dha·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti उस्सारणं,us·sā·ra·ṇaṃ सहतिsa·ha·ti सम्पहारं।sam·pa·hā·raṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ, sahati ussāraṇaṁ, sahati sampahāraṁ.

    Furthermore, one warrior can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest and turmoil and being struck.

  22. 22

    सोso तंtaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ अभिविजिनित्वाa·bhi·vi·ji·nit·vā विजितसङ्गामोvi·ji·ta·saṅ·gā·mo तमेवta·me·va सङ्गामसीसंsaṅ·gā·ma·sī·saṃ अज्झावसति।aj·jhā·va·sa·ti

    So taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati.

    He wins victory in battle, establishing himself as foremost in battle.

  23. 23

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  24. 24

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चमोpañ·ca·mo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the fifth warrior found in the world.

  25. 25

    इमेi·me खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चpañ·ca योधाजीवाyo·dhā·jī·vā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

    These are the five warriors found in the world.

  26. 26

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चिमेpañ·ci·me योधाजीवूपमाyo·dhā·jī·vū·pa·mā पुग्गलाpug·ga·lā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.

    In the same way, these five individuals similar to warriors are found among the monks.

  27. 27

    कतमेka·ta·me पञ्च?pañ·ca

    Katame pañca?

    What five?

  28. 28

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu रजग्गञ्ञेवra·jag·gañ·ñe·va दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं।san·dhā·re·tuṃ

    Idha, bhikkhave, bhikkhu rajaggaññeva disvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṁ sandhāretuṁ.

    Firstly, one monk falters and founders at the mere sight of a cloud of dust. He doesn’t stay firm, and fails to keep up the spiritual life.

  29. 29

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    Sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  30. 30

    किमस्सki·mas·sa रजग्गस्मिं?ra·jag·gas·miṃ

    Kimassa rajaggasmiṁ?

    What is his ‘cloud of dust’?

  31. 31

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सुणाति:su·ṇā·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu suṇāti:

    It’s when a monk hears:

  32. 32

    ‘अमुकस्मिंa·mu·kas·miṃ नामnā·ma गामेgā·me वाvā निगमेni·ga·me वाvā इत्थीit·thī वाvā कुमारीku·mā·rī वाvā अभिरूपाa·bhi·rū·pā दस्सनीयाdas·sa·nī·yā पासादिकाpā·sā·di·kā परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागता’ति।sa·man·nā·ga·tā

    ‘amukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā’ti.

    ‘In such-and-such village or town there’s a woman or a girl who is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty.’

  33. 33

    सोso तंtaṃ सुत्वाsut·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं।san·dhā·re·tuṃ

    So taṁ sutvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṁ sandhāretuṁ.

    Hearing this, he falters and founders. He doesn’t stay firm, and fails to keep up the spiritual life.

  34. 34

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    Sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  35. 35

    इदमस्सi·da·mas·sa रजग्गस्मिं।ra·jag·gas·miṃ

    Idamassa rajaggasmiṁ.

    This is his ‘cloud of dust’.

  36. 36

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo रजग्गञ्ञेवra·jag·gañ·ñe·va दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरितुं;o·ta·ri·tuṃ

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṁ otarituṁ;

    I say that this individual is like the warrior who falters and founders at the mere sight of a cloud of dust.

  37. 37

    तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    (Pāli only)

  38. 38

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  39. 39

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पठमोpa·ṭha·mo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the first individual similar to a warrior found among the monks.

  40. 40

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सहतिsa·ha·ti रजग्गं;ra·jag·gaṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṁ;

    Furthermore, one monk can prevail over a cloud of dust,

  41. 41

    अपिa·pi चca खोkho धजग्गञ्ञेवdha·jag·gañ·ñe·va दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं।san·dhā·re·tuṃ

    api ca kho dhajaggaññeva disvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṁ sandhāretuṁ.

    but at the mere sight of a banner’s crest he falters and founders. He doesn’t stay firm, and fails to keep up the spiritual life.

  42. 42

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    Sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  43. 43

    किमस्सki·mas·sa धजग्गस्मिं?dha·jag·gas·miṃ

    Kimassa dhajaggasmiṁ?

    What is his ‘banner’s crest’?

  44. 44

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu नna हेवhe·va खोkho सुणाति:su·ṇā·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu na heva kho suṇāti:

    It’s when a monk doesn’t hear:

  45. 45

    ‘अमुकस्मिंa·mu·kas·miṃ नामnā·ma गामेgā·me वाvā निगमेni·ga·me वाvā इत्थीit·thī वाvā कुमारीku·mā·rī वाvā अभिरूपाa·bhi·rū·pā दस्सनीयाdas·sa·nī·yā पासादिकाpā·sā·di·kā परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागता’ति;sa·man·nā·ga·tā

    ‘amukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā’ti;

    ‘In such-and-such village or town there’s a woman or a girl who is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty.’

  46. 46

    अपिa·pi चca खोkho सामंsā·maṃ पस्सतिpas·sa·ti इत्थिंit·thiṃ वाvā कुमारिंku·mā·riṃ वाvā अभिरूपंa·bhi·rū·paṃ दस्सनीयंdas·sa·nī·yaṃ पासादिकंpā·sā·di·kaṃ परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागतं।sa·man·nā·ga·taṃ

    api ca kho sāmaṁ passati itthiṁ vā kumāriṁ vā abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṁ.

    But he sees for himself a woman or a girl who is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty.

  47. 47

    सोso तंtaṃ दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं।san·dhā·re·tuṃ

    So taṁ disvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṁ sandhāretuṁ.

    Seeing her, he falters and founders. He doesn’t stay firm, and fails to keep up the spiritual life.

  48. 48

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    Sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  49. 49

    इदमस्सi·da·mas·sa धजग्गस्मिं।dha·jag·gas·miṃ

    Idamassa dhajaggasmiṁ.

    This is his ‘banner’s crest’.

  50. 50

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं;ra·jag·gaṃ

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṁ;

    I say that this individual is like the warrior who can prevail over a cloud of dust,

  51. 51

    अपिa·pi चca खोkho धजग्गञ्ञेवdha·jag·gañ·ñe·va दिस्वाdis·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरितुं;o·ta·ri·tuṃ

    api ca kho dhajaggaññeva disvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṁ otarituṁ;

    but he falters and founders at the mere sight of a banner’s crest.

  52. 52

    तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    (Pāli only)

  53. 53

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  54. 54

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve दुतियोdu·ti·yo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the second individual similar to a warrior found among the monks.

  55. 55

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं;dha·jag·gaṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ;

    Furthermore, one monk can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest,

  56. 56

    अपिa·pi चca खोkho उस्सारणञ्ञेवus·sā·ra·ṇañ·ñe·va सुत्वाsut·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं।san·dhā·re·tuṃ

    api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṁ sandhāretuṁ.

    but he falters and founders at the mere sound of turmoil. He doesn’t stay firm, and fails to keep up the spiritual life.

  57. 57

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    Sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  58. 58

    किमस्सki·mas·sa उस्सारणाय?us·sā·ra·ṇā·ya

    Kimassa ussāraṇāya?

    What is his ‘turmoil’?

  59. 59

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुंbhik·khuṃ अरञ्ञगतंa·rañ·ña·ga·taṃ वाvā रुक्खमूलगतंruk·kha·mū·la·ga·taṃ वाvā सुञ्ञागारगतंsuñ·ñā·gā·ra·ga·taṃ वाvā मातुगामोmā·tu·gā·mo उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ऊहसतिū·ha·sa·ti उल्लपतिul·la·pa·ti उज्जग्घतिuj·jag·gha·ti उप्पण्डेति।up·paṇ·ḍe·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhuṁ araññagataṁ vā rukkhamūlagataṁ vā suññāgāragataṁ vā mātugāmo upasaṅkamitvā ūhasati ullapati ujjagghati uppaṇḍeti.

    It’s when a mendicant who has gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut is approached by a lady. She smiles, chats, laughs, and teases him.

  60. 60

    सोso मातुगामेनmā·tu·gā·me·na ऊहसियमानोū·ha·si·ya·mā·no उल्लपियमानोul·la·pi·ya·mā·no उज्जग्घियमानोuj·jag·ghi·ya·mā·no उप्पण्डियमानोup·paṇ·ḍi·ya·mā·no संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं।san·dhā·re·tuṃ

    So mātugāmena ūhasiyamāno ullapiyamāno ujjagghiyamāno uppaṇḍiyamāno saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṁ sandhāretuṁ.

    He falters and founders. He doesn’t stay firm, and fails to keep up the spiritual life.

  61. 61

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    Sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  62. 62

    इदमस्सi·da·mas·sa उस्सारणाय।us·sā·ra·ṇā·ya

    Idamassa ussāraṇāya.

    This is his ‘turmoil’.

  63. 63

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं;dha·jag·gaṃ

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ;

    I say that this individual is like the warrior who can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest,

  64. 64

    अपिa·pi चca खोkho उस्सारणञ्ञेवus·sā·ra·ṇañ·ñe·va सुत्वाsut·vā संसीदतिsaṃ·sī·da·ti विसीदति,vi·sī·da·ti नna सन्थम्भति,san·tham·bha·ti नna सक्कोतिsak·ko·ti सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरितुं;o·ta·ri·tuṃ

    api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṁsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṁ otarituṁ;

    but he falters and founders at the mere sound of turmoil.

  65. 65

    तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    (Pāli only)

  66. 66

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  67. 67

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ततियोta·ti·yo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the third individual similar to a warrior found among the monks.

  68. 68

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं,dha·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti उस्सारणं;us·sā·ra·ṇaṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ, sahati ussāraṇaṁ;

    Furthermore, one monk can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest and turmoil,

  69. 69

    अपिa·pi चca खोkho सम्पहारेsam·pa·hā·re हञ्ञतिhañ·ña·ti ब्यापज्जति।byā·paj·ja·ti

    api ca kho sampahāre haññati byāpajjati.

    but he’s killed or injured when blows are struck.

  70. 70

    किमस्सki·mas·sa सम्पहारस्मिं?sam·pa·hā·ras·miṃ

    Kimassa sampahārasmiṁ?

    What is his ‘blows are struck’?

  71. 71

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुंbhik·khuṃ अरञ्ञगतंa·rañ·ña·ga·taṃ वाvā रुक्खमूलगतंruk·kha·mū·la·ga·taṃ वाvā सुञ्ञागारगतंsuñ·ñā·gā·ra·ga·taṃ वाvā मातुगामोmā·tu·gā·mo उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अभिनिसीदतिa·bhi·ni·sī·da·ti अभिनिपज्जतिa·bhi·ni·paj·ja·ti अज्झोत्थरति।aj·jhot·tha·ra·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhuṁ araññagataṁ vā rukkhamūlagataṁ vā suññāgāragataṁ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati.

    It’s when a mendicant who has gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut is approached by a lady. She sits right by him, lies down, or embraces him.

  72. 72

    सोso मातुगामेनmā·tu·gā·me·na अभिनिसीदियमानोa·bhi·ni·sī·di·ya·mā·no अभिनिपज्जियमानोa·bhi·ni·paj·ji·ya·mā·no अज्झोत्थरियमानोaj·jhot·tha·ri·ya·mā·no सिक्खंsik·khaṃ अपच्चक्खायa·pac·cak·khā·ya दुब्बल्यंdub·bal·yaṃ अनाविकत्वाa·nā·vi·kat·vā मेथुनंme·thu·naṃ धम्मंdham·maṃ पटिसेवति।pa·ṭi·se·va·ti

    So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati.

    Without resigning the training and declaring his inability to continue, he indulges in sex.

  73. 73

    इदमस्सi·da·mas·sa सम्पहारस्मिं।sam·pa·hā·ras·miṃ

    Idamassa sampahārasmiṁ.

    This is his ‘blows are struck’.

  74. 74

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं,dha·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti उस्सारणं,us·sā·ra·ṇaṃ अपिa·pi चca खोkho सम्पहारेsam·pa·hā·re हञ्ञतिhañ·ña·ti ब्यापज्जति;byā·paj·ja·ti

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ, sahati ussāraṇaṁ, api ca kho sampahāre haññati byāpajjati;

    I say that this individual is like the warrior who can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest and turmoil, but is killed or injured when blows are struck.

  75. 75

    तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    (Pāli only)

  76. 76

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  77. 77

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चतुत्थोca·tut·tho योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the fourth individual similar to a warrior found among the monks.

  78. 78

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं,dha·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti उस्सारणं,us·sā·ra·ṇaṃ सहतिsa·ha·ti सम्पहारं,sam·pa·hā·raṃ सोso तंtaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ अभिविजिनित्वाa·bhi·vi·ji·nit·vā विजितसङ्गामोvi·ji·ta·saṅ·gā·mo तमेवta·me·va सङ्गामसीसंsaṅ·gā·ma·sī·saṃ अज्झावसति।aj·jhā·va·sa·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ, sahati ussāraṇaṁ, sahati sampahāraṁ, so taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati.

    Furthermore, one monk can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest and turmoil, and being struck. He wins victory in battle, establishing himself as foremost in battle.

  79. 79

    किमस्सki·mas·sa सङ्गामविजयस्मिं?saṅ·gā·ma·vi·ja·yas·miṃ

    Kimassa saṅgāmavijayasmiṁ?

    What is his ‘victory in battle’?

  80. 80

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुंbhik·khuṃ अरञ्ञगतंa·rañ·ña·ga·taṃ वाvā रुक्खमूलगतंruk·kha·mū·la·ga·taṃ वाvā सुञ्ञागारगतंsuñ·ñā·gā·ra·ga·taṃ वाvā मातुगामोmā·tu·gā·mo उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अभिनिसीदतिa·bhi·ni·sī·da·ti अभिनिपज्जतिa·bhi·ni·paj·ja·ti अज्झोत्थरति।aj·jhot·tha·ra·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhuṁ araññagataṁ vā rukkhamūlagataṁ vā suññāgāragataṁ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati.

    It’s when a mendicant who has gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut is approached by a lady. She sits right by him, lies down, or embraces him.

  81. 81

    सोso मातुगामेनmā·tu·gā·me·na अभिनिसीदियमानोa·bhi·ni·sī·di·ya·mā·no अभिनिपज्जियमानोa·bhi·ni·paj·ji·ya·mā·no अज्झोत्थरियमानोaj·jhot·tha·ri·ya·mā·no विनिवेठेत्वाvi·ni·ve·ṭhet·vā विनिमोचेत्वाvi·ni·mo·cet·vā येनye·na कामंkā·maṃ पक्कमति।pak·ka·ma·ti

    So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno viniveṭhetvā vinimocetvā yena kāmaṁ pakkamati.

    But he disentangles and frees himself, and goes wherever he wants.

  82. 82

    सोso विवित्तंvi·vit·taṃ सेनासनंse·nā·sa·naṃ भजतिbha·ja·ti अरञ्ञंa·rañ·ñaṃ रुक्खमूलंruk·kha·mū·laṃ पब्बतंpab·ba·taṃ कन्दरंkan·da·raṃ गिरिगुहंgi·ri·gu·haṃ सुसानंsu·sā·naṃ वनपत्थंva·na·pat·thaṃ अब्भोकासंab·bho·kā·saṃ पलालपुञ्जं।pa·lā·la·puñ·jaṃ

    So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.

    He frequents a secluded lodging—a wilderness, the root of a tree, a hill, a ravine, a mountain cave, a charnel ground, a forest, the open air, a heap of straw.

  83. 83

    सोso अरञ्ञगतोa·rañ·ña·ga·to वाvā रुक्खमूलगतोruk·kha·mū·la·ga·to वाvā सुञ्ञागारगतोsuñ·ñā·gā·ra·ga·to वाvā निसीदतिni·sī·da·ti पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ आभुजित्वाā·bhu·jit·vā उजुंu·juṃ कायंkā·yaṃ पणिधायpa·ṇi·dhā·ya परिमुखंpa·ri·mu·khaṃ सतिंsa·tiṃ उपट्ठपेत्वा।u·paṭ·ṭha·pet·vā

    So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

    Gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut, he sits down cross-legged, sets his body straight, and brings mindfulness to the present.

  84. 84

    सोso अभिज्झंa·bhij·jhaṃ लोकेlo·ke पहायpa·hā·ya विगताभिज्झेनvi·ga·tā·bhij·jhe·na चेतसाce·ta·sā विहरति,vi·ha·ra·ti अभिज्झायa·bhij·jhā·ya चित्तंcit·taṃ परिसोधेति;pa·ri·so·dhe·ti

    So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti;

    Giving up covetousness for the world, he meditates with a heart rid of covetousness, cleansing the mind of covetousness.

  85. 85

    ब्यापादपदोसंbyā·pā·da·pa·do·saṃ पहायpa·hā·ya अब्यापन्नचित्तोab·yā·pan·na·cit·to विहरति,vi·ha·ra·ti सब्बपाणभूतहितानुकम्पीsab·ba·pā·ṇa·bhū·ta·hi·tā·nu·kam·pī ब्यापादपदोसाbyā·pā·da·pa·do·sā चित्तंcit·taṃ परिसोधेति;pa·ri·so·dhe·ti

    byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati, sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;

    Giving up ill will and malevolence, he meditates with a mind rid of ill will, full of sympathy for all living beings, cleansing the mind of ill will.

  86. 86

    थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ पहायpa·hā·ya विगतथिनमिद्धोvi·ga·ta·thi·na·mid·dho विहरतिvi·ha·ra·ti आलोकसञ्ञीā·lo·ka·sañ·ñī सतोsa·to सम्पजानो,sam·pa·jā·no थिनमिद्धाthi·na·mid·dhā चित्तंcit·taṃ परिसोधेति;pa·ri·so·dhe·ti

    thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;

    Giving up dullness and drowsiness, he meditates with a mind rid of dullness and drowsiness, perceiving light, mindful and aware, cleansing the mind of dullness and drowsiness.

  87. 87

    उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ पहायpa·hā·ya अनुद्धतोa·nud·dha·to विहरतिvi·ha·ra·ti अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वूपसन्तचित्तो,vū·pa·san·ta·cit·to उद्धच्चकुक्कुच्चाud·dhac·ca·kuk·kuc·cā चित्तंcit·taṃ परिसोधेति;pa·ri·so·dhe·ti

    uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;

    Giving up restlessness and remorse, he meditates without restlessness, his mind settled internally, cleansing the mind of restlessness and remorse.

  88. 88

    विचिकिच्छंvi·ci·kic·chaṃ पहायpa·hā·ya तिण्णविचिकिच्छोtiṇ·ṇa·vi·ci·kic·cho विहरतिvi·ha·ra·ti अकथङ्कथीa·ka·thaṅ·ka·thī कुसलेसुku·sa·le·su धम्मेसु,dham·me·su विचिकिच्छायvi·ci·kic·chā·ya चित्तंcit·taṃ परिसोधेति।pa·ri·so·dhe·ti

    vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.

    Giving up doubt, he meditates having gone beyond doubt, not undecided about skillful qualities, cleansing the mind of doubt.

  89. 89

    सोso इमेi·me पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe

    So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe

    He gives up these five hindrances, corruptions of the heart that weaken wisdom.

  90. 90
  91. 91

    चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti

    catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

    second absorption … third absorption … fourth absorption.

  92. 92

    सोso एवंe·vaṃ समाहितेsa·mā·hi·te चित्तेcit·te परिसुद्धेpa·ri·sud·dhe परियोदातेpa·ri·yo·dā·te अनङ्गणेa·naṅ·ga·ṇe विगतूपक्किलेसेvi·ga·tū·pak·ki·le·se मुदुभूतेmu·du·bhū·te कम्मनियेkam·ma·ni·ye ठितेṭhi·te आनेञ्जप्पत्तेā·neñ·jap·pat·te आसवानंā·sa·vā·naṃ खयञाणायkha·ya·ñā·ṇā·ya चित्तंcit·taṃ अभिनिन्नामेति।a·bhi·nin·nā·me·ti

    So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.

    When his mind has become immersed in samādhi like this—purified, bright, flawless, rid of corruptions, pliable, workable, steady, and imperturbable—he extends it toward knowledge of the ending of defilements.

  93. 93

    सोso ‘इदंi·daṃ दुक्खन्’तिduk·khan यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ दुक्खसमुदयो’तिduk·kha·sa·mu·da·yo यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ दुक्खनिरोधो’तिduk·kha·ni·ro·dho यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ दुक्खनिरोधगामिनीduk·kha·ni·ro·dha·gā·mi·nī पटिपदा’तिpa·ṭi·pa·dā यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti

    So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti,

    He truly understands: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’.

  94. 94

    ‘इमेi·me आसवा’तिā·sa·vā यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ आसवसमुदयो’तिā·sa·va·sa·mu·da·yo यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ आसवनिरोधो’तिā·sa·va·ni·ro·dho यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ आसवनिरोधगामिनीā·sa·va·ni·ro·dha·gā·mi·nī पटिपदा’तिpa·ṭi·pa·dā यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति।pa·jā·nā·ti

    ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.

    He truly understands: ‘These are defilements’ … ‘This is the origin of defilements’ … ‘This is the cessation of defilements’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of defilements’.

  95. 95

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ जानतोjā·na·to एवंe·vaṃ पस्सतोpas·sa·to कामासवापिkā·mā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti भवासवापिbha·vā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti अविज्जासवापिa·vij·jā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti

    Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati,

    Knowing and seeing like this, his mind is freed from the defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance.

  96. 96

    विमुत्तस्मिंvi·mut·tas·miṃ विमुत्तमितिvi·mut·ta·mi·ti ञाणंñā·ṇaṃ होति।ho·ti

    vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.

    When he’s freed, he knows he’s freed.

  97. 97

    ‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानाति।pa·jā·nā·ti

    ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.

    He understands: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’

  98. 98

    इदमस्सi·da·mas·sa सङ्गामविजयस्मिं।saṅ·gā·ma·vi·ja·yas·miṃ

    Idamassa saṅgāmavijayasmiṁ.

    This is his ‘victory in battle’.

  99. 99

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सहतिsa·ha·ti रजग्गं,ra·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti धजग्गं,dha·jag·gaṃ सहतिsa·ha·ti उस्सारणं,us·sā·ra·ṇaṃ सहतिsa·ha·ti सम्पहारं,sam·pa·hā·raṃ सोso तंtaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ अभिविजिनित्वाa·bhi·vi·ji·nit·vā विजितसङ्गामोvi·ji·ta·saṅ·gā·mo तमेवta·me·va सङ्गामसीसंsaṅ·gā·ma·sī·saṃ अज्झावसति;aj·jhā·va·sa·ti

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṁ, sahati dhajaggaṁ, sahati ussāraṇaṁ, sahati sampahāraṁ, so taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati;

    I say that this individual is like the warrior who can prevail over a cloud of dust and a banner’s crest and turmoil and being struck. He wins victory in battle, establishing himself as foremost in battle.

  100. 100

    तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    (Pāli only)

  101. 101

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  102. 102

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चमोpañ·ca·mo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the fifth individual similar to a warrior found among the monks.

  103. 103

    इमेi·me खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चpañ·ca योधाजीवूपमाyo·dhā·jī·vū·pa·mā पुग्गलाpug·ga·lā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā भिक्खूसू”ति।bhik·khū·sū

    Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsū”ti.

    These five individuals similar to warriors are found among the monks.”

  104. 104

    पञ्चमं।pañ·ca·maṃ

    Pañcamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.