Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 5 76 अङ्गुत्तर 5 76

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271

Dutiyayodhājīvasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 5।76

    Aṅguttara Nikāya 5.76

    Numbered Discourses 5.76

  2. 2

    8। योधाजीववग्गyo·dhā·jī·va·vag·ga

    8. Yodhājīvavagga

    8. Warriors

  3. 3

    दुतिययोधाजीवसुत्तdu·ti·ya·yo·dhā·jī·va·sut·ta

    Dutiyayodhājīvasutta

    Warriors (2nd)

  4. 4

    “पञ्चिमे,pañ·ci·me भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवाyo·dhā·jī·vā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    “Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

    “Mendicants, these five warriors are found in the world.

  5. 5

    कतमेka·ta·me पञ्च?pañ·ca

    Katame pañca?

    What five?

  6. 6

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve एकच्चोe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति।o·ta·ra·ti

    Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.

    Firstly, one warrior dons his sword and shield, fastens his bow and arrows, and plunges into the thick of battle.

  7. 7

    सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति।vā·ya·ma·ti

    So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.

    He strives and struggles in the battle,

  8. 8

    तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re हनन्तिha·nan·ti परियापादेन्ति।pa·ri·yā·pā·den·ti

    Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti.

    but his foes kill him and finish him off.

  9. 9

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  10. 10

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पठमोpa·ṭha·mo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the first warrior found in the world.

  11. 11

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति।o·ta·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.

    Furthermore, one warrior dons his sword and shield, fastens his bow and arrows, and plunges into the thick of battle.

  12. 12

    सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति।vā·ya·ma·ti

    So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.

    He strives and struggles in the battle,

  13. 13

    तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re उपलिक्खन्ति,u·pa·lik·khan·ti तमेनंta·me·naṃ अपनेन्ति;a·pa·nen·ti

    Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti;

    but his foes wound him.

  14. 14

    अपनेत्वाa·pa·net·vā ञातकानंñā·ta·kā·naṃ नेन्ति।nen·ti

    apanetvā ñātakānaṁ nenti.

    He’s carried off and taken to his relatives,

  15. 15

    सोso ञातकेहिñā·ta·ke·hi नीयमानोnī·ya·mā·no अप्पत्वावap·pat·vā·va ञातकेñā·ta·ke अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge कालंkā·laṃ करोति।ka·ro·ti

    So ñātakehi nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge kālaṁ karoti.

    but he dies on the road before he reaches them.

  16. 16

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  17. 17

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve दुतियोdu·ti·yo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the second warrior found in the world.

  18. 18

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति।o·ta·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.

    Furthermore, one warrior dons his sword and shield, fastens his bow and arrows, and plunges into the thick of battle.

  19. 19

    सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति।vā·ya·ma·ti

    So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.

    He strives and struggles in the battle,

  20. 20

    तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re उपलिक्खन्ति,u·pa·lik·khan·ti तमेनंta·me·naṃ अपनेन्ति;a·pa·nen·ti

    Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti;

    but his foes wound him.

  21. 21

    अपनेत्वाa·pa·net·vā ञातकानंñā·ta·kā·naṃ नेन्ति।nen·ti

    apanetvā ñātakānaṁ nenti.

    He’s carried off and taken to his relatives,

  22. 22

    तमेनंta·me·naṃ ञातकाñā·ta·kā उपट्ठहन्तिu·paṭ·ṭha·han·ti परिचरन्ति।pa·ri·ca·ran·ti

    Tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti.

    who nurse him and care for him.

  23. 23

    सोso ञातकेहिñā·ta·ke·hi उपट्ठहियमानोu·paṭ·ṭha·hi·ya·mā·no परिचरियमानोpa·ri·ca·ri·ya·mā·no तेनेवte·ne·va आबाधेनā·bā·dhe·na कालंkā·laṃ करोति।ka·ro·ti

    So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṁ karoti.

    But he dies of his injuries while in their care.

  24. 24

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  25. 25

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ततियोta·ti·yo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the third warrior found in the world.

  26. 26

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति।o·ta·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.

    Furthermore, one warrior dons his sword and shield, fastens his bow and arrows, and plunges into the thick of battle.

  27. 27

    सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति।vā·ya·ma·ti

    So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.

    He strives and struggles in the battle,

  28. 28

    तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re उपलिक्खन्ति,u·pa·lik·khan·ti तमेनंta·me·naṃ अपनेन्ति;a·pa·nen·ti

    Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti;

    but his foes wound him.

  29. 29

    अपनेत्वाa·pa·net·vā ञातकानंñā·ta·kā·naṃ नेन्ति।nen·ti

    apanetvā ñātakānaṁ nenti.

    He’s carried off and taken to his relatives,

  30. 30

    तमेनंta·me·naṃ ञातकाñā·ta·kā उपट्ठहन्तिu·paṭ·ṭha·han·ti परिचरन्ति।pa·ri·ca·ran·ti

    Tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti.

    who nurse him and care for him.

  31. 31

    सोso ञातकेहिñā·ta·ke·hi उपट्ठहियमानोu·paṭ·ṭha·hi·ya·mā·no परिचरियमानोpa·ri·ca·ri·ya·mā·no वुट्ठातिvuṭ·ṭhā·ti तम्हाtam·hā आबाधा।ā·bā·dhā

    So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

    And while in their care, he recovers from his injuries.

  32. 32

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  33. 33

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चतुत्थोca·tut·tho योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the fourth warrior found in the world.

  34. 34

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति।o·ta·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.

    Furthermore, one warrior dons his sword and shield, fastens his bow and arrows, and plunges into the thick of battle.

  35. 35

    सोso तंtaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ अभिविजिनित्वाa·bhi·vi·ji·nit·vā विजितसङ्गामोvi·ji·ta·saṅ·gā·mo तमेवta·me·va सङ्गामसीसंsaṅ·gā·ma·sī·saṃ अज्झावसति।aj·jhā·va·sa·ti

    So taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati.

    He wins victory in battle, establishing himself as foremost in battle.

  36. 36

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co योधाजीवोyo·dhā·jī·vo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.

    Some warriors are like that.

  37. 37

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चमोpañ·ca·mo योधाजीवोyo·dhā·jī·vo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.

    This is the fifth warrior found in the world.

  38. 38

    इमेi·me खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चpañ·ca योधाजीवाyo·dhā·jī·vā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

    These are the five warriors found in the world.

  39. 39

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चिमेpañ·ci·me योधाजीवूपमाyo·dhā·jī·vū·pa·mā पुग्गलाpug·ga·lā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.

    In the same way, these five individuals similar to warriors are found among the monks.

  40. 40

    कतमेka·ta·me पञ्च?pañ·ca

    Katame pañca?

    What five?

  41. 41

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    Firstly, a mendicant lives supported by a town or village.

  42. 42

    सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसतिpa·vi·sa·ti अरक्खितेनेवa·rak·khi·te·ne·va कायेनkā·ye·na अरक्खितायa·rak·khi·tā·ya वाचायvā·cā·ya अरक्खितेनa·rak·khi·te·na चित्तेनcit·te·na अनुपट्ठितायa·nu·paṭ·ṭhi·tā·ya सतियाsa·ti·yā असंवुतेहिa·saṃ·vu·te·hi इन्द्रियेहि।in·dri·ye·hi

    So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.

    He robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters a village or town for alms without guarding body, speech, and mind, without establishing mindfulness, and without restraining the sense faculties.

  43. 43

    सोso तत्थtat·tha पस्सतिpas·sa·ti मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वा।vā

    So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.

    There he sees a lady scantily clad, with revealing clothes.

  44. 44

    तस्सtas·sa तंtaṃ मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दिस्वाdis·vā दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वाvā रागोrā·go चित्तंcit·taṃ अनुद्धंसेति।a·nud·dhaṃ·se·ti

    Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.

    Lust infects his mind,

  45. 45

    सोso रागानुद्धंसितेनrā·gā·nud·dhaṃ·si·te·na चित्तेनcit·te·na सिक्खंsik·khaṃ अपच्चक्खायa·pac·cak·khā·ya दुब्बल्यंdub·bal·yaṃ अनाविकत्वाa·nā·vi·kat·vā मेथुनंme·thu·naṃ धम्मंdham·maṃ पटिसेवति।pa·ṭi·se·va·ti

    So rāgānuddhaṁsitena cittena sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati.

    and, without resigning the training and declaring his inability to continue, he indulges in sex.

  46. 46

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति,o·ta·ra·ti सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति,vā·ya·ma·ti तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re हनन्तिha·nan·ti परियापादेन्ति;pa·ri·yā·pā·den·ti तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    I say that this individual is like the warrior who is killed and finished off by his foes. Some individuals are like that.

  47. 47

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पठमोpa·ṭha·mo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the first individual similar to a warrior found among the monks.

  48. 48

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    Furthermore, a mendicant lives supported by a town or village.

  49. 49

    सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसतिpa·vi·sa·ti अरक्खितेनेवa·rak·khi·te·ne·va कायेनkā·ye·na अरक्खितायa·rak·khi·tā·ya वाचायvā·cā·ya अरक्खितेनa·rak·khi·te·na चित्तेनcit·te·na अनुपट्ठितायa·nu·paṭ·ṭhi·tā·ya सतियाsa·ti·yā असंवुतेहिa·saṃ·vu·te·hi इन्द्रियेहि।in·dri·ye·hi

    So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.

    He robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters a village or town for alms without guarding body, speech, and mind, without establishing mindfulness, and without restraining the sense faculties.

  50. 50

    सोso तत्थtat·tha पस्सतिpas·sa·ti मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वा।vā

    So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.

    There he sees a lady scantily clad, with revealing clothes.

  51. 51

    तस्सtas·sa तंtaṃ मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दिस्वाdis·vā दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वाvā रागोrā·go चित्तंcit·taṃ अनुद्धंसेति।a·nud·dhaṃ·se·ti

    Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.

    Lust infects his mind,

  52. 52

    सोso रागानुद्धंसितेनrā·gā·nud·dhaṃ·si·te·na चित्तेनcit·te·na परिडय्हतेवpa·ri·ḍay·ha·te·va कायेनkā·ye·na परिडय्हतिpa·ri·ḍay·ha·ti चेतसा।ce·ta·sā

    So rāgānuddhaṁsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā.

    and his body and mind burn with it.

  53. 53

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa evaṁ hoti:

    He thinks:

  54. 54

    ‘यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ आरोचेय्यं—ā·ro·cey·yaṃ

    ‘yannūnāhaṁ ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceyyaṁ—

    ‘Why don’t I visit the monastery and tell the monks:

  55. 55

    रागपरियुट्ठितोम्हि,rā·ga·pa·ri·yuṭ·ṭhi·tom·hi आवुसो,ā·vu·so रागपरेतो,rā·ga·pa·re·to नna सक्कोमिsak·ko·mi ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं;san·dhā·re·tuṃ

    rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;

    “Reverends, I am overcome with lust, mired in lust. I am unable to keep up the spiritual life.

  56. 56

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I declare my inability to continue training. I resign it and will return to a lesser life.”’

  57. 57

    सोso आरामंā·rā·maṃ गच्छन्तोgac·chan·to अप्पत्वावap·pat·vā·va आरामंā·rā·maṃ अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    So ārāmaṁ gacchanto appatvāva ārāmaṁ antarāmagge sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    But while traveling on the road, before he reaches the monastery he declares his inability to continue training. He resigns and returns to a lesser life.

  58. 58

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति,o·ta·ra·ti सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति,vā·ya·ma·ti तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re उपलिक्खन्ति,u·pa·lik·khan·ti तमेनंta·me·naṃ अपनेन्ति;a·pa·nen·ti अपनेत्वाa·pa·net·vā ञातकानंñā·ta·kā·naṃ नेन्ति।nen·ti सोso ञातकेहिñā·ta·ke·hi नीयमानोnī·ya·mā·no अप्पत्वावap·pat·vā·va ञातकेñā·ta·ke अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge कालंkā·laṃ करोति;ka·ro·ti तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti; apanetvā ñātakānaṁ nenti. So ñātakehi nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge kālaṁ karoti; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    I say that they are like the warrior who is taken to his relatives for care, but he dies on the road before he reaches them. Some individuals are like that.

  59. 59

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve दुतियोdu·ti·yo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the second individual similar to a warrior found among the monks.

  60. 60

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    Furthermore, a mendicant lives supported by a town or village.

  61. 61

    सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसतिpa·vi·sa·ti अरक्खितेनेवa·rak·khi·te·ne·va कायेनkā·ye·na अरक्खितायa·rak·khi·tā·ya वाचायvā·cā·ya अरक्खितेनa·rak·khi·te·na चित्तेनcit·te·na अनुपट्ठितायa·nu·paṭ·ṭhi·tā·ya सतियाsa·ti·yā असंवुतेहिa·saṃ·vu·te·hi इन्द्रियेहि।in·dri·ye·hi

    So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.

    He robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters a village or town for alms without guarding body, speech, and mind, without establishing mindfulness, and without restraining the sense faculties.

  62. 62

    सोso तत्थtat·tha पस्सतिpas·sa·ti मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वा।vā

    So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.

    There he sees a lady scantily clad, with revealing clothes.

  63. 63

    तस्सtas·sa तंtaṃ मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दिस्वाdis·vā दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वाvā रागोrā·go चित्तंcit·taṃ अनुद्धंसेति।a·nud·dhaṃ·se·ti

    Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.

    Lust infects his mind,

  64. 64

    सोso रागानुद्धंसितेनrā·gā·nud·dhaṃ·si·te·na चित्तेनcit·te·na परिडय्हतेवpa·ri·ḍay·ha·te·va कायेनkā·ye·na परिडय्हतिpa·ri·ḍay·ha·ti चेतसा।ce·ta·sā

    So rāgānuddhaṁsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā.

    and his body and mind burn with it.

  65. 65

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa evaṁ hoti:

    He thinks:

  66. 66

    ‘यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ आरोचेय्यं—ā·ro·cey·yaṃ

    ‘yannūnāhaṁ ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceyyaṁ—

    ‘Why don’t I visit the monastery and tell the monks:

  67. 67

    रागपरियुट्ठितोम्हि,rā·ga·pa·ri·yuṭ·ṭhi·tom·hi आवुसो,ā·vu·so रागपरेतो,rā·ga·pa·re·to नna सक्कोमिsak·ko·mi ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं;san·dhā·re·tuṃ

    rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;

    “Reverends, I am overcome with lust, mired in lust. I am unable to keep up the spiritual life.

  68. 68

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I declare my inability to continue training. I resign and will return to a lesser life.”’

  69. 69

    सोso आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ आरोचेति:ā·ro·ce·ti

    So ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceti:

    He goes to the monastery and tells the monks:

  70. 70

    ‘रागपरियुट्ठितोम्हि,rā·ga·pa·ri·yuṭ·ṭhi·tom·hi आवुसो,ā·vu·so रागपरेतो,rā·ga·pa·re·to नna सक्कोमिsak·ko·mi ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं;san·dhā·re·tuṃ

    ‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;

    ‘Reverends, I am overcome with lust, mired in lust. I am unable to keep up the spiritual life.

  71. 71

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I declare my inability to continue training. I disavow it and will return to a lesser life.’

  72. 72

    तमेनंta·me·naṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī ओवदन्तिo·va·dan·ti अनुसासन्ति:a·nu·sā·san·ti

    Tamenaṁ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti:

    His spiritual companions advise and instruct him:

  73. 73

    ‘अप्पस्सादा,ap·pas·sā·dā आवुसो,ā·vu·so कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    ‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    ‘Reverend, the Buddha says that sensual pleasures give little gratification and much suffering and distress, and they are all the more full of drawbacks.

  74. 74

    अट्ठिकङ्कलूपमाaṭ·ṭhi·kaṅ·ka·lū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    With the similes of a skeleton …

  75. 75

    मंसपेसूपमाmaṃ·sa·pe·sū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Maṁsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a scrap of meat …

  76. 76

    तिणुक्कूपमाti·ṇuk·kū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a grass torch …

  77. 77

    अङ्गारकासूपमाaṅ·gā·ra·kā·sū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a pit of glowing coals …

  78. 78

    सुपिनकूपमाsu·pi·na·kū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a dream …

  79. 79

    याचितकूपमाyā·ci·ta·kū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    borrowed goods …

  80. 80

    रुक्खफलूपमाruk·kha·pha·lū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    fruit on a tree …

  81. 81

    असिसूनूपमाa·si·sū·nū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a butcher’s knife and chopping board …

  82. 82

    सत्तिसूलूपमाsat·ti·sū·lū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    swords and spears …

  83. 83

    सप्पसिरूपमाsap·pa·si·rū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a cobra’s head, the Buddha says that sensual pleasures give little gratification and much suffering and distress, and they are all the more full of drawbacks.

  84. 84

    अभिरमतायस्माa·bhi·ra·ma·tā·yas·mā ब्रह्मचरिये;brah·ma·ca·ri·ye

    Abhiramatāyasmā brahmacariye;

    Be happy with the spiritual life.

  85. 85

    मायस्माmā·yas·mā सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्ती’ति।hī·nā·yā·vat·tī

    māyasmā sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattī’ti.

    Venerable, please don’t declare your inability to continue training, resign it and return to a lesser life.’

  86. 86

    सोso सब्रह्मचारीहिsab·rah·ma·cā·rī·hi एवंe·vaṃ ओवदियमानोo·va·di·ya·mā·no एवंe·vaṃ अनुसासियमानोa·nu·sā·si·ya·mā·no एवमाह:e·va·mā·ha

    So sabrahmacārīhi evaṁ ovadiyamāno evaṁ anusāsiyamāno evamāha:

    When thus advised and instructed by his spiritual companions, he says:

  87. 87

    ‘किञ्चापि,kiñ·cā·pi आवुसो,ā·vu·so अप्पस्सादाap·pas·sā·dā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो;bhiy·yo

    ‘kiñcāpi, āvuso, appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo;

    ‘Reverends, even though the Buddha says that sensual pleasures give little gratification and much suffering and distress, and they are all the more full of drawbacks,

  88. 88

    अथa·tha खोkho नेवाहंne·vā·haṃ सक्कोमिsak·ko·mi ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं,san·dhā·re·tuṃ सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    atha kho nevāhaṁ sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I am unable to keep up the spiritual life. I declare my inability to continue training. I resign it and will return to a lesser life.’

  89. 89

    सोso सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तति।hī·nā·yā·vat·ta·ti

    So sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.

    Declaring his inability to continue training, he resigns it and returns to a lesser life.

  90. 90

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति,o·ta·ra·ti सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति,vā·ya·ma·ti तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re उपलिक्खन्ति,u·pa·lik·khan·ti तमेनंta·me·naṃ अपनेन्ति;a·pa·nen·ti अपनेत्वाa·pa·net·vā ञातकानंñā·ta·kā·naṃ नेन्ति,nen·ti तमेनंta·me·naṃ ञातकाñā·ta·kā उपट्ठहन्तिu·paṭ·ṭha·han·ti परिचरन्ति।pa·ri·ca·ran·ti सोso ञातकेहिñā·ta·ke·hi उपट्ठहियमानोu·paṭ·ṭha·hi·ya·mā·no परिचरियमानोpa·ri·ca·ri·ya·mā·no तेनेवte·ne·va आबाधेनā·bā·dhe·na कालंkā·laṃ करोति;ka·ro·ti तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti; apanetvā ñātakānaṁ nenti, tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṁ karoti; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    I say that they are like the warrior who dies of his injuries while in the care of his relatives. Some individuals are like that.

  91. 91

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ततियोta·ti·yo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the third individual similar to a warrior found among the monks.

  92. 92

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    Furthermore, a mendicant lives supported by a town or village.

  93. 93

    सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसतिpa·vi·sa·ti अरक्खितेनेवa·rak·khi·te·ne·va कायेनkā·ye·na अरक्खितायa·rak·khi·tā·ya वाचायvā·cā·ya अरक्खितेनa·rak·khi·te·na चित्तेनcit·te·na अनुपट्ठितायa·nu·paṭ·ṭhi·tā·ya सतियाsa·ti·yā असंवुतेहिa·saṃ·vu·te·hi इन्द्रियेहि।in·dri·ye·hi

    So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.

    He robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters a village or town for alms without guarding body, speech, and mind, without establishing mindfulness, and without restraining the sense faculties.

  94. 94

    सोso तत्थtat·tha पस्सतिpas·sa·ti मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वा।vā

    So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.

    There he sees a lady scantily clad, with revealing clothes.

  95. 95

    तस्सtas·sa तंtaṃ मातुगामंmā·tu·gā·maṃ दिस्वाdis·vā दुन्निवत्थंdun·ni·vat·thaṃ वाvā दुप्पारुतंdup·pā·ru·taṃ वाvā रागोrā·go चित्तंcit·taṃ अनुद्धंसेति।a·nud·dhaṃ·se·ti

    Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.

    Lust infects his mind,

  96. 96

    सोso रागानुद्धंसितेनrā·gā·nud·dhaṃ·si·te·na चित्तेनcit·te·na परिडय्हतेवpa·ri·ḍay·ha·te·va कायेनkā·ye·na परिडय्हतिpa·ri·ḍay·ha·ti चेतसा।ce·ta·sā

    So rāgānuddhaṁsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā.

    and his body and mind burn with it.

  97. 97

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa evaṁ hoti:

    He thinks:

  98. 98

    ‘यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ आरोचेय्यं—ā·ro·cey·yaṃ

    ‘yannūnāhaṁ ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceyyaṁ—

    ‘Why don’t I visit the monastery and tell the monks:

  99. 99

    रागपरियुट्ठितोम्हि,rā·ga·pa·ri·yuṭ·ṭhi·tom·hi आवुसो,ā·vu·so रागपरेतो,rā·ga·pa·re·to नna सक्कोमिsak·ko·mi ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं;san·dhā·re·tuṃ

    rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;

    “Reverends, I am overcome with lust, mired in lust. I am unable to keep up the spiritual life.

  100. 100

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I declare my inability to continue training. I resign it and will return to a lesser life.”’

  101. 101

    सोso आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ आरोचेति:ā·ro·ce·ti

    So ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceti:

    He goes to the monastery and tells the monks:

  102. 102

    ‘रागपरियुट्ठितोम्हि,rā·ga·pa·ri·yuṭ·ṭhi·tom·hi आवुसो,ā·vu·so रागपरेतो,rā·ga·pa·re·to नna सक्कोमिsak·ko·mi ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ सन्धारेतुं;san·dhā·re·tuṃ

    ‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;

    ‘Reverends, I am overcome with lust, mired in lust. I am unable to keep up the spiritual life.

  103. 103

    सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I declare my inability to continue training. I resign it and will return to a lesser life.’

  104. 104

    तमेनंta·me·naṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī ओवदन्तिo·va·dan·ti अनुसासन्ति:a·nu·sā·san·ti

    Tamenaṁ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti:

    His spiritual companions advise and instruct him:

  105. 105

    ‘अप्पस्सादा,ap·pas·sā·dā आवुसो,ā·vu·so कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    ‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    ‘Reverend, the Buddha says that sensual pleasures give little gratification and much suffering and distress, and they are all the more full of drawbacks.

  106. 106

    अट्ठिकङ्कलूपमाaṭ·ṭhi·kaṅ·ka·lū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    With the simile of a skeleton …

  107. 107

    मंसपेसूपमाmaṃ·sa·pe·sū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā …पे…pe तिणुक्कूपमाti·ṇuk·kū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … अङ्गारकासूपमाaṅ·gā·ra·kā·sū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … सुपिनकूपमाsu·pi·na·kū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … याचितकूपमाyā·ci·ta·kū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … रुक्खफलूपमाruk·kha·pha·lū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … असिसूनूपमाa·si·sū·nū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … सत्तिसूलूपमाsat·ti·sū·lū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā … सप्पसिरूपमाsap·pa·si·rū·pa·mā कामाkā·mā वुत्ताvut·tā भगवताbha·ga·va·tā बहुदुक्खाba·hu·duk·khā बहुपायासा,ba·hu·pā·yā·sā आदीनवोā·dī·na·vo एत्थet·tha भिय्यो।bhiy·yo

    Maṁsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā …pe… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā … aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā … supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā … yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā … rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā … asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā … sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā … sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.

    a scrap of meat … a grass torch … a pit of glowing coals … a dream … borrowed goods … fruit on a tree … a butcher’s knife and chopping board … swords and spears … a cobra’s head, the Buddha says that sensual pleasures give little gratification and much suffering and distress, and they are all the more full of drawbacks.

  108. 108

    अभिरमतायस्माa·bhi·ra·ma·tā·yas·mā ब्रह्मचरिये;brah·ma·ca·ri·ye

    Abhiramatāyasmā brahmacariye;

    Be happy with the spiritual life.

  109. 109

    मायस्माmā·yas·mā सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्ती’ति।hī·nā·yā·vat·tī

    māyasmā sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattī’ti.

    Venerable, please don’t declare your inability to continue training, resign it and return to a lesser life.’

  110. 110

    सोso सब्रह्मचारीहिsab·rah·ma·cā·rī·hi एवंe·vaṃ ओवदियमानोo·va·di·ya·mā·no एवंe·vaṃ अनुसासियमानोa·nu·sā·si·ya·mā·no एवमाह:e·va·mā·ha

    So sabrahmacārīhi evaṁ ovadiyamāno evaṁ anusāsiyamāno evamāha:

    When thus advised and instructed by his spiritual companions, he says:

  111. 111

    ‘उस्सहिस्सामि,us·sa·his·sā·mi आवुसो,ā·vu·so वायमिस्सामि,vā·ya·mis·sā·mi आवुसो,ā·vu·so अभिरमिस्सामि,a·bhi·ra·mis·sā·mi आवुसो।ā·vu·so

    ‘ussahissāmi, āvuso, vāyamissāmi, āvuso, abhiramissāmi, āvuso.

    ‘I’ll make an attempt, reverends, I’ll struggle, I’ll be happy.

  112. 112

    नna दानाहं,dā·nā·haṃ आवुसो,ā·vu·so सिक्खादुब्बल्यंsik·khā·dub·bal·yaṃ आविकत्वाā·vi·kat·vā सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तिस्सामी’ति।hī·nā·yā·vat·tis·sā·mī

    Na dānāhaṁ, āvuso, sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.

    I won’t now declare my inability to continue training, resign it and return to a lesser life.’

  113. 113

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति,o·ta·ra·ti सोso तस्मिंtas·miṃ सङ्गामेsaṅ·gā·me उस्सहतिus·sa·ha·ti वायमति,vā·ya·ma·ti तमेनंta·me·naṃ उस्सहन्तंus·sa·han·taṃ वायमन्तंvā·ya·man·taṃ परेpa·re उपलिक्खन्ति,u·pa·lik·khan·ti तमेनंta·me·naṃ अपनेन्ति;a·pa·nen·ti अपनेत्वाa·pa·net·vā ञातकानंñā·ta·kā·naṃ नेन्ति,nen·ti तमेनंta·me·naṃ ञातकाñā·ta·kā उपट्ठहन्तिu·paṭ·ṭha·han·ti परिचरन्ति।pa·ri·ca·ran·ti सोso ञातकेहिñā·ta·ke·hi उपट्ठहियमानोu·paṭ·ṭha·hi·ya·mā·no परिचरियमानोpa·ri·ca·ri·ya·mā·no वुट्ठातिvuṭ·ṭhā·ti तम्हाtam·hā आबाधा;ā·bā·dhā तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti; apanetvā ñātakānaṁ nenti, tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    I say that this individual is like the warrior who recovers from his injuries while in the care of his relatives.

  114. 114

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  115. 115

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चतुत्थोca·tut·tho योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the fourth individual similar to a warrior found among the monks.

  116. 116

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    Furthermore, a mendicant lives supported by a town or village.

  117. 117

    सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसतिpa·vi·sa·ti रक्खितेनेवrak·khi·te·ne·va कायेनkā·ye·na रक्खितायrak·khi·tā·ya वाचायvā·cā·ya रक्खितेनrak·khi·te·na चित्तेनcit·te·na उपट्ठितायu·paṭ·ṭhi·tā·ya सतियाsa·ti·yā संवुतेहिsaṃ·vu·te·hi इन्द्रियेहि।in·dri·ye·hi

    So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena upaṭṭhitāya satiyā saṁvutehi indriyehi.

    He robes up in the morning and, taking his bowl and robe, enters a village or town, guarding body, speech, and mind, establishing mindfulness, and restraining the sense faculties.

  118. 118

    सोso चक्खुनाcak·khu·nā रूपंrū·paṃ दिस्वाdis·vā नna निमित्तग्गाहीni·mit·tag·gā·hī होतिho·ti नानुब्यञ्जनग्गाही।nā·nub·yañ·ja·nag·gā·hī

    So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.

    Seeing a sight with his eyes, he doesn’t get caught up in the features and details.

  119. 119

    यत्वाधिकरणमेनंyat·vā·dhi·ka·ra·ṇa·me·naṃ चक्खुन्द्रियंcak·khun·dri·yaṃ असंवुतंa·saṃ·vu·taṃ विहरन्तंvi·ha·ran·taṃ अभिज्झादोमनस्साa·bhij·jhā·do·ma·nas·sā पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अन्वास्सवेय्युं,an·vās·sa·vey·yuṃ तस्सtas·sa संवरायsaṃ·va·rā·ya पटिपज्जति;pa·ṭi·paj·ja·ti रक्खतिrak·kha·ti चक्खुन्द्रियं;cak·khun·dri·yaṃ चक्खुन्द्रियेcak·khun·dri·ye संवरंsaṃ·va·raṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti

    Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ; cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.

    If the faculty of sight were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, he practices restraint, protecting the faculty of sight, and achieving its restraint.

  120. 120

    सोतेनso·te·na सद्दंsad·daṃ सुत्वाsut·vā …

    Sotena saddaṁ sutvā …

    Hearing a sound with his ears …

  121. 121

    घानेनghā·ne·na गन्धंgan·dhaṃ घायित्वाghā·yit·vā …

    ghānena gandhaṁ ghāyitvā …

    Smelling an odor with his nose …

  122. 122

    जिव्हायjiv·hā·ya रसंra·saṃ सायित्वाsā·yit·vā …

    jivhāya rasaṁ sāyitvā …

    Tasting a flavor with his tongue …

  123. 123

    कायेनkā·ye·na फोट्ठब्बंphoṭ·ṭhab·baṃ फुसित्वाphu·sit·vā …

    kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …

    Encountering a touch with his body …

  124. 124

    मनसाma·na·sā धम्मंdham·maṃ विञ्ञायviñ·ñā·ya नna निमित्तग्गाहीni·mit·tag·gā·hī होतिho·ti नानुब्यञ्जनग्गाही।nā·nub·yañ·ja·nag·gā·hī

    manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.

    Knowing an idea with his mind, he doesn’t get caught up in the features and details.

  125. 125

    यत्वाधिकरणमेनंyat·vā·dhi·ka·ra·ṇa·me·naṃ मनिन्द्रियंma·nin·dri·yaṃ असंवुतंa·saṃ·vu·taṃ विहरन्तंvi·ha·ran·taṃ अभिज्झादोमनस्साa·bhij·jhā·do·ma·nas·sā पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अन्वास्सवेय्युं,an·vās·sa·vey·yuṃ तस्सtas·sa संवरायsaṃ·va·rā·ya पटिपज्जति;pa·ṭi·paj·ja·ti रक्खतिrak·kha·ti मनिन्द्रियं;ma·nin·dri·yaṃ मनिन्द्रियेma·nin·dri·ye संवरंsaṃ·va·raṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti

    Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati.

    If the faculty of mind were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, he practices restraint, protecting the faculty of mind, and achieving its restraint.

  126. 126

    सोso पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to

    So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto

    Then after the meal, on his return from almsround,

  127. 127

    विवित्तंvi·vit·taṃ सेनासनंse·nā·sa·naṃ भजतिbha·ja·ti अरञ्ञंa·rañ·ñaṃ रुक्खमूलंruk·kha·mū·laṃ पब्बतंpab·ba·taṃ कन्दरंkan·da·raṃ गिरिगुहंgi·ri·gu·haṃ सुसानंsu·sā·naṃ वनपत्थंva·na·pat·thaṃ अब्भोकासंab·bho·kā·saṃ पलालपुञ्जं।pa·lā·la·puñ·jaṃ

    vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.

    he frequents a secluded lodging—a wilderness, the root of a tree, a hill, a ravine, a mountain cave, a charnel ground, a forest, the open air, a heap of straw.

  128. 128

    सोso अरञ्ञगतोa·rañ·ña·ga·to वाvā रुक्खमूलगतोruk·kha·mū·la·ga·to वाvā सुञ्ञागारगतोsuñ·ñā·gā·ra·ga·to वाvā निसीदतिni·sī·da·ti पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ आभुजित्वाā·bhu·jit·vā उजुंu·juṃ कायंkā·yaṃ पणिधायpa·ṇi·dhā·ya परिमुखंpa·ri·mu·khaṃ सतिंsa·tiṃ उपट्ठपेत्वा।u·paṭ·ṭha·pet·vā

    So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

    Gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut, he sits down cross-legged, sets his body straight, and brings mindfulness to the present.

  129. 129

    सोso अभिज्झंa·bhij·jhaṃ लोकेlo·ke पहायpa·hā·ya …पे…pe सोso इमेi·me पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe

    So abhijjhaṁ loke pahāya …pe… so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe

    He gives up these five hindrances, corruptions of the heart that weaken wisdom.

  130. 130

    विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti

    vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

    Then, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, he enters and remains in the first absorption … second absorption … third absorption … fourth absorption.

  131. 131

    सोso एवंe·vaṃ समाहितेsa·mā·hi·te चित्तेcit·te परिसुद्धेpa·ri·sud·dhe परियोदातेpa·ri·yo·dā·te अनङ्गणेa·naṅ·ga·ṇe विगतूपक्किलेसेvi·ga·tū·pak·ki·le·se मुदुभूतेmu·du·bhū·te कम्मनियेkam·ma·ni·ye ठितेṭhi·te आनेञ्जप्पत्तेā·neñ·jap·pat·te आसवानंā·sa·vā·naṃ खयञाणायkha·ya·ñā·ṇā·ya चित्तंcit·taṃ अभिनिन्नामेति।a·bhi·nin·nā·me·ti

    So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.

    When his mind has become immersed in samādhi like this—purified, bright, flawless, rid of corruptions, pliable, workable, steady, and imperturbable—he extends it toward knowledge of the ending of defilements.

  132. 132
  133. 133

    नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानाति।pa·jā·nā·ti

    nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.

    He understands: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’

  134. 134

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve योधाजीवोyo·dhā·jī·vo असिचम्मंa·si·cam·maṃ गहेत्वाga·het·vā धनुकलापंdha·nu·ka·lā·paṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā वियूळ्हंvi·yū·ḷhaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ ओतरति,o·ta·ra·ti सोso तंtaṃ सङ्गामंsaṅ·gā·maṃ अभिविजिनित्वाa·bhi·vi·ji·nit·vā विजितसङ्गामोvi·ji·ta·saṅ·gā·mo तमेवta·me·va सङ्गामसीसंsaṅ·gā·ma·sī·saṃ अज्झावसति;aj·jhā·va·sa·ti तथूपमाहं,ta·thū·pa·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ वदामि।va·dā·mi

    Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.

    I say that this individual is like the warrior who dons his sword and shield, fastens his bow and arrows, and plunges into the thick of battle. He wins victory in battle, establishing himself as foremost in battle.

  135. 135

    एवरूपोपि,e·va·rū·po·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुग्गलोpug·ga·lo होति।ho·ti

    Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.

    Some individuals are like that.

  136. 136

    अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चमोpañ·ca·mo योधाजीवूपमोyo·dhā·jī·vū·pa·mo पुग्गलोpug·ga·lo सन्तोsan·to संविज्जमानोsaṃ·vij·ja·mā·no भिक्खूसु।bhik·khū·su

    Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.

    This is the fifth individual similar to a warrior found among the monks.

  137. 137

    इमेi·me खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चpañ·ca योधाजीवूपमाyo·dhā·jī·vū·pa·mā पुग्गलाpug·ga·lā सन्तोsan·to संविज्जमानाsaṃ·vij·ja·mā·nā भिक्खूसू”ति।bhik·khū·sū

    Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsū”ti.

    These five individuals similar to warriors are found among the monks.”

  138. 138

    छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ

    Chaṭṭhaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.