Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 6 62 अङ्गुत्तर 6 62

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125

Purisindriyañāṇasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 6।62

    Aṅguttara Nikāya 6.62

    Numbered Discourses 6.62

  2. 2

    6। महावग्गma·hā·vag·ga

    6. Mahāvagga

    6. The Great Chapter

  3. 3

    पुरिसिन्द्रियञाणसुत्तpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇa·sut·ta

    Purisindriyañāṇasutta

    Knowledge of the Faculties of Persons

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na दण्डकप्पकंdaṇ·ḍa·kap·pa·kaṃ नामnā·ma कोसलानंko·sa·lā·naṃ निगमोni·ga·mo तदवसरि।ta·da·va·sa·ri

    ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena daṇḍakappakaṁ nāma kosalānaṁ nigamo tadavasari.

    At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at a town of the Kosalans named Daṇḍakappaka.

  6. 6

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā मग्गाmag·gā ओक्कम्मok·kam·ma अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho bhagavā maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi.

    The Buddha left the road and sat at the root of a tree on the seat spread out.

  7. 7

    तेte चca भिक्खूbhik·khū दण्डकप्पकंdaṇ·ḍa·kap·pa·kaṃ पविसिंसुpa·vi·siṃ·su आवसथंā·va·sa·thaṃ परियेसितुं।pa·ri·ye·si·tuṃ

    Te ca bhikkhū daṇḍakappakaṁ pavisiṁsu āvasathaṁ pariyesituṁ.

    The mendicants entered Daṇḍakappaka to look for a guest house.

  8. 8

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do सम्बहुलेहिsam·ba·hu·le·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na अचिरवतीa·ci·ra·va·tī नदीna·dī तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चितुं।pa·ri·siñ·ci·tuṃ

    Atha kho āyasmā ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ yena aciravatī nadī tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.

    Then Venerable Ānanda together with several mendicants went to the Aciravatī River to bathe.

  9. 9

    अचिरवतियाa·ci·ra·va·ti·yā नदियाna·di·yā गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चित्वाpa·ri·siñ·cit·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā एकचीवरोe·ka·cī·va·ro अट्ठासिaṭ·ṭhā·si गत्तानिgat·tā·ni पुब्बापयमानो।pub·bā·pa·ya·mā·no

    Aciravatiyā nadiyā gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.

    When he had bathed and emerged from the water he stood in one robe drying his limbs.

  10. 10

    अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho aññataro bhikkhu yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    Then a certain mendicant went up to Venerable Ānanda, and said to him,

  11. 11

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da सब्बंsab·baṃ चेतसोce·ta·so समन्नाहरित्वाsa·man·nā·ha·rit·vā नुnu खोkho देवदत्तोde·va·dat·to भगवताbha·ga·va·tā ब्याकतो:byā·ka·to

    “kiṁ nu kho, āvuso ānanda, sabbaṁ cetaso samannāharitvā nu kho devadatto bhagavatā byākato:

    “Reverend Ānanda, when the Buddha declared that Devadatta was

  12. 12

    ‘आपायिकोā·pā·yi·ko देवदत्तोde·va·dat·to नेरयिकोne·ra·yi·ko कप्पट्ठोkap·paṭ·ṭho अतेकिच्छो’ति,a·te·kic·cho उदाहुu·dā·hu केनचिदेवke·na·ci·de·va परियायेनाति?pa·ri·yā·ye·nā·ti

    ‘āpāyiko devadatto nerayiko kappaṭṭho atekiccho’ti, udāhu kenacideva pariyāyenāti?

    going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable, did he do so after wholeheartedly deliberating, or was this just a way of speaking?”

  13. 13

    एवंe·vaṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ आवुसो,ā·vu·so भगवताbha·ga·va·tā ब्याकतन्”ति।byā·ka·tan

    Evaṁ kho panetaṁ, āvuso, bhagavatā byākatan”ti.

    “You’re right, reverend, that’s how the Buddha declared it.”

  14. 14

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Venerable Ānanda went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.

  15. 15

    “इधाहं,i·dhā·haṃ भन्ते,bhan·te सम्बहुलेहिsam·ba·hu·le·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na अचिरवतीa·ci·ra·va·tī नदीna·dī तेनुपसङ्कमिंte·nu·pa·saṅ·ka·miṃ गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चितुं।pa·ri·siñ·ci·tuṃ

    “idhāhaṁ, bhante, sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ yena aciravatī nadī tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ.

    (Pāli only)

  16. 16

    अचिरवतियाa·ci·ra·va·ti·yā नदियाna·di·yā गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चित्वाpa·ri·siñ·cit·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā एकचीवरोe·ka·cī·va·ro अट्ठासिंaṭ·ṭhā·siṃ गत्तानिgat·tā·ni पुब्बापयमानो।pub·bā·pa·ya·mā·no

    Aciravatiyā nadiyā gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno.

    (Pāli only)

  17. 17

    अथa·tha खो,kho भन्ते,bhan·te अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनाहंye·nā·haṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, bhante, aññataro bhikkhu yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ etadavoca:

    (Pāli only)

  18. 18

    ‘किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da सब्बंsab·baṃ चेतसोce·ta·so समन्नाहरित्वाsa·man·nā·ha·rit·vā नुnu खोkho देवदत्तोde·va·dat·to भगवताbha·ga·va·tā ब्याकतो—byā·ka·to

    ‘kiṁ nu kho, āvuso ānanda, sabbaṁ cetaso samannāharitvā nu kho devadatto bhagavatā byākato—

    (Pāli only)

  19. 19

    आपायिकोā·pā·yi·ko देवदत्तोde·va·dat·to नेरयिकोne·ra·yi·ko कप्पट्ठोkap·paṭ·ṭho अतेकिच्छोति,a·te·kic·cho·ti उदाहुu·dā·hu केनचिदेवke·na·ci·de·va परियायेना’ति?pa·ri·yā·ye·nā

    āpāyiko devadatto nerayiko kappaṭṭho atekicchoti, udāhu kenacideva pariyāyenā’ti?

    (Pāli only)

  20. 20

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ:

    (Pāli only)

  21. 21

    ‘एवंe·vaṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ आवुसो,ā·vu·so भगवताbha·ga·va·tā ब्याकतन्’”ति।byā·ka·tan

    ‘evaṁ kho panetaṁ, āvuso, bhagavatā byākatan’”ti.

    (Pāli only)

  22. 22

    “सोso वाvā खो,kho आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu नवोna·vo भविस्सतिbha·vis·sa·ti अचिरपब्बजितो,a·ci·ra·pab·ba·ji·to थेरोthe·ro वाvā पनpa·na बालोbā·lo अब्यत्तो।ab·yat·to

    “So vā kho, ānanda, bhikkhu navo bhavissati acirapabbajito, thero vā pana bālo abyatto.

    “Ānanda, that mendicant must be junior, recently gone forth, or else a foolish, incompetent senior mendicant.

  23. 23

    कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma यंyaṃ मयाma·yā एकंसेनe·kaṃ·se·na ब्याकतंbyā·ka·taṃ तत्थtat·tha द्वेज्झंdvej·jhaṃ आपज्जिस्सति।ā·paj·jis·sa·ti

    Kathañhi nāma yaṁ mayā ekaṁsena byākataṁ tattha dvejjhaṁ āpajjissati.

    How on earth can he take something that I have declared categorically to be ambiguous?

  24. 24

    नाहं,nā·haṃ आनन्द,ā·nan·da अञ्ञंañ·ñaṃ एकपुग्गलम्पिe·ka·pug·ga·lam·pi समनुपस्सामि,sa·ma·nu·pas·sā·mi योyo एवंe·vaṃ मयाma·yā सब्बंsab·baṃ चेतसोce·ta·so समन्नाहरित्वाsa·man·nā·ha·rit·vā ब्याकतो,byā·ka·to यथयिदंya·tha·yi·daṃ देवदत्तो।de·va·dat·to

    Nāhaṁ, ānanda, aññaṁ ekapuggalampi samanupassāmi, yo evaṁ mayā sabbaṁ cetaso samannāharitvā byākato, yathayidaṁ devadatto.

    I do not see a single other individual about whom I have given such whole-hearted deliberation before making a declaration as I did in the case of Devadatta.

  25. 25

    यावकीवञ्चाहं,yā·va·kī·vañ·cā·haṃ आनन्द,ā·nan·da देवदत्तस्सde·va·dat·tas·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तम्पिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·tam·pi सुक्कधम्मंsuk·ka·dham·maṃ अद्दसं;ad·da·saṃ

    Yāvakīvañcāhaṁ, ānanda, devadattassa vālaggakoṭinittudanamattampi sukkadhammaṁ addasaṁ;

    As long as I saw even a fraction of a hair’s tip of goodness in Devadatta

  26. 26

    नेवne·va तावाहंtā·vā·haṃ देवदत्तंde·va·dat·taṃ ब्याकासिं:byā·kā·siṃ

    neva tāvāhaṁ devadattaṁ byākāsiṁ:

    I did not declare that he was

  27. 27

    ‘आपायिकोā·pā·yi·ko देवदत्तोde·va·dat·to नेरयिकोne·ra·yi·ko कप्पट्ठोkap·paṭ·ṭho अतेकिच्छो’ति।a·te·kic·cho

    ‘āpāyiko devadatto nerayiko kappaṭṭho atekiccho’ti.

    going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable.

  28. 28

    यतोya·to चca खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da देवदत्तस्सde·va·dat·tas·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तम्पिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·tam·pi सुक्कधम्मंsuk·ka·dham·maṃ नna अद्दसं;ad·da·saṃ

    Yato ca kho ahaṁ, ānanda, devadattassa vālaggakoṭinittudanamattampi sukkadhammaṁ na addasaṁ;

    But when I saw that there was not even a fraction of a hair’s tip of goodness in Devadatta

  29. 29

    अथाहंa·thā·haṃ देवदत्तंde·va·dat·taṃ ब्याकासिं:byā·kā·siṃ

    athāhaṁ devadattaṁ byākāsiṁ:

    I declared that he was

  30. 30

    ‘आपायिकोā·pā·yi·ko देवदत्तोde·va·dat·to नेरयिकोne·ra·yi·ko कप्पट्ठोkap·paṭ·ṭho अतेकिच्छो’ति।a·te·kic·cho

    ‘āpāyiko devadatto nerayiko kappaṭṭho atekiccho’ti.

    going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable.

  31. 31

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da गूथकूपोgū·tha·kū·po साधिकपोरिसोsā·dhi·ka·po·ri·so पूरोpū·ro गूथस्सgū·thas·sa समतित्तिको।sa·ma·tit·ti·ko

    Seyyathāpi, ānanda, gūthakūpo sādhikaporiso pūro gūthassa samatittiko.

    Suppose there was a sewer deeper than a man’s height, full to the brim with feces,

  32. 32

    तत्रtat·ra पुरिसोpu·ri·so ससीसकोsa·sī·sa·ko निमुग्गोni·mug·go अस्स।as·sa

    Tatra puriso sasīsako nimuggo assa.

    and someone was sunk into it over their head.

  33. 33

    तस्सtas·sa कोचिदेवko·ci·de·va पुरिसोpu·ri·so उप्पज्जेय्यup·paj·jey·ya अत्थकामोat·tha·kā·mo हितकामोhi·ta·kā·mo योगक्खेमकामोyo·gak·khe·ma·kā·mo तम्हाtam·hā गूथकूपाgū·tha·kū·pā उद्धरितुकामो।ud·dha·ri·tu·kā·mo

    Tassa kocideva puriso uppajjeyya atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmo tamhā gūthakūpā uddharitukāmo.

    Then along comes a person who wants to help make them safe, who wants to lift them out of that sewer.

  34. 34

    सोso तंtaṃ गूथकूपंgū·tha·kū·paṃ समन्तानुपरिगच्छन्तोsa·man·tā·nu·pa·ri·gac·chan·to नेवne·va पस्सेय्यpas·sey·ya तस्सtas·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तम्पिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·tam·pi गूथेनgū·the·na अमक्खितं,a·mak·khi·taṃ यत्थyat·tha तंtaṃ गहेत्वाga·het·vā उद्धरेय्य।ud·dha·rey·ya

    So taṁ gūthakūpaṁ samantānuparigacchanto neva passeyya tassa purisassa vālaggakoṭinittudanamattampi gūthena amakkhitaṁ, yattha taṁ gahetvā uddhareyya.

    But circling all around the sewer they couldn’t see even a fraction of a hair’s tip of that person that was not smeared with feces.

  35. 35

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da यतोya·to देवदत्तस्सde·va·dat·tas·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तम्पिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·tam·pi सुक्कधम्मंsuk·ka·dham·maṃ नna अद्दसं;ad·da·saṃ

    Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, yato devadattassa vālaggakoṭinittudanamattampi sukkadhammaṁ na addasaṁ;

    In the same way, when I saw that there was not even a fraction of a hair’s tip of goodness in Devadatta

  36. 36

    अथाहंa·thā·haṃ देवदत्तंde·va·dat·taṃ ब्याकासिं:byā·kā·siṃ

    athāhaṁ devadattaṁ byākāsiṁ:

    I declared that he was

  37. 37

    ‘आपायिकोā·pā·yi·ko देवदत्तोde·va·dat·to नेरयिकोne·ra·yi·ko कप्पट्ठोkap·paṭ·ṭho अतेकिच्छो’ति।a·te·kic·cho

    ‘āpāyiko devadatto nerayiko kappaṭṭho atekiccho’ti.

    going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable.

  38. 38

    सचेsa·ce तुम्हे,tum·he आनन्द,ā·nan·da सुणेय्याथsu·ṇey·yā·tha तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणानिpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇā·ni विभजिस्सामी”ति?vi·bha·jis·sā·mī

    Sace tumhe, ānanda, suṇeyyātha tathāgatassa purisindriyañāṇāni vibhajissāmī”ti?

    If you would all listen, Ānanda, I will analyze the Realized One’s knowledges of the faculties of persons.”

  39. 39

    “एतस्स,e·tas·sa भगवा,bha·ga·vā कालो;kā·lo एतस्स,e·tas·sa सुगत,su·ga·ta कालोkā·lo

    “Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo

    “Now is the time, Blessed One! Now is the time, Holy One!

  40. 40

    यंyaṃ भगवाbha·ga·vā पुरिसिन्द्रियञाणानिpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇā·ni विभजेय्य।vi·bha·jey·ya भगवतोbha·ga·va·to सुत्वाsut·vā भिक्खूbhik·khū धारेस्सन्ती”ति।dhā·res·san·tī

    yaṁ bhagavā purisindriyañāṇāni vibhajeyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.

    Let the Buddha analyze the faculties of persons. The mendicants will listen and remember it.”

  41. 41

    “तेनहानन्द,te·na·hā·nan·da सुणाहि,su·ṇā·hi साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिma·na·si करोहि;ka·ro·hi भासिस्सामी”ति।bhā·sis·sā·mī

    “Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.

    “Well then, Ānanda, listen and apply your mind well, I will speak.”

  42. 42

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

    “Yes, sir,” Ānanda replied.

  43. 43

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  44. 44

    “इधाहं,i·dhā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एकच्चंe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Idhāhaṁ, ānanda, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “Ānanda, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand:

  45. 45

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this individual.’

  46. 46

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    After some time I encompass their mind and understand:

  47. 47

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa kusalā dhammā antarahitā, akusalā dhammā sammukhībhūtā.

    ‘The skillful qualities of this individual have vanished, but the unskillful qualities are still present.

  48. 48

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa कुसलमूलंku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्हाtam·hā तस्सtas·sa कुसलाku·sa·lā कुसलंku·sa·laṃ पातुभविस्सति।pā·tu·bha·vis·sa·ti

    Atthi ca khvassa kusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tamhā tassa kusalā kusalaṁ pātubhavissati.

    Nevertheless, their skillful root is unbroken, and from that the skillful will appear.

  49. 49

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ अपरिहानधम्मोa·pa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ aparihānadhammo bhavissatī’ti.

    So this individual is not liable to decline in the future.’

  50. 50

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da बीजानिbī·jā·ni अखण्डानिa·khaṇ·ḍā·ni अपूतीनिa·pū·tī·ni अवातातपहतानिa·vā·tā·ta·pa·ha·tā·ni सारदानिsā·ra·dā·ni सुखसयितानिsu·kha·sa·yi·tā·ni सुखेत्तेsu·khet·te सुपरिकम्मकतायsu·pa·ri·kam·ma·ka·tā·ya भूमियाbhū·mi·yā निक्खित्तानि।nik·khit·tā·ni

    Seyyathāpi, ānanda, bījāni akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sāradāni sukhasayitāni sukhette suparikammakatāya bhūmiyā nikkhittāni.

    Suppose some seeds were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. And they were sown in a well-prepared, productive field.

  51. 51

    जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da इमानिi·mā·ni बीजानिbī·jā·ni वुद्धिंvud·dhiṃ विरूळ्हिंvi·rū·ḷhiṃ वेपुल्लंve·pul·laṃ आपज्जिस्सन्ती”ति?ā·paj·jis·san·tī

    Jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, imāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissantī”ti?

    Wouldn’t you know that those seeds would grow, increase, and mature?”

  52. 52

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  53. 53

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da इधेकच्चंi·dhe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, idhekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “In the same way, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand …

  54. 54

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    (Pāli only)

  55. 55

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    (Pāli only)

  56. 56

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa kusalā dhammā antarahitā, akusalā dhammā sammukhībhūtā.

    (Pāli only)

  57. 57

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa कुसलमूलंku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्हाtam·hā तस्सtas·sa कुसलाku·sa·lā कुसलंku·sa·laṃ पातुभविस्सति।pā·tu·bha·vis·sa·ti

    Atthi ca khvassa kusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tamhā tassa kusalā kusalaṁ pātubhavissati.

    (Pāli only)

  58. 58

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ अपरिहानधम्मोa·pa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ aparihānadhammo bhavissatī’ti.

    This individual is not liable to decline in the future …

  59. 59

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisapuggalo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    This is how another individual is known to the Realized One by encompassing their mind.

  60. 60

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणंpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितंvi·di·taṃ होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisindriyañāṇaṁ cetasā ceto paricca viditaṁ hoti.

    And this is how the Realized One knows a person’s faculties by encompassing their mind.

  61. 61

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आयतिंā·ya·tiṃ धम्मसमुप्पादोdham·ma·sa·mup·pā·do चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa āyatiṁ dhammasamuppādo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    And this is how the Realized One knows the future origination of a person’s qualities by encompassing their mind.

  62. 62

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एकच्चंe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Idha panāhaṁ, ānanda, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    When I’ve comprehended the mind of an individual, I understand:

  63. 63

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this individual.’

  64. 64

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    After some time I encompass their mind and understand:

  65. 65

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa akusalā dhammā antarahitā, kusalā dhammā sammukhībhūtā.

    ‘The unskillful qualities of this individual have vanished, but the skillful qualities are still present.

  66. 66

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्हाtam·hā तस्सtas·sa अकुसलाa·ku·sa·lā अकुसलंa·ku·sa·laṃ पातुभविस्सति।pā·tu·bha·vis·sa·ti

    Atthi ca khvassa akusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tamhā tassa akusalā akusalaṁ pātubhavissati.

    Nevertheless, their unskillful root is unbroken, and from that the unskillful will appear.

  67. 67

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ परिहानधम्मोpa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ parihānadhammo bhavissatī’ti.

    So this individual is still liable to decline in the future.’

  68. 68

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da बीजानिbī·jā·ni अखण्डानिa·khaṇ·ḍā·ni अपूतीनिa·pū·tī·ni अवातातपहतानिa·vā·tā·ta·pa·ha·tā·ni सारदानिsā·ra·dā·ni सुखसयितानिsu·kha·sa·yi·tā·ni पुथुसिलायpu·thu·si·lā·ya निक्खित्तानि।nik·khit·tā·ni

    Seyyathāpi, ānanda, bījāni akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sāradāni sukhasayitāni puthusilāya nikkhittāni.

    Suppose some seeds were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. And they were sown on a broad rock.

  69. 69

    जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da नयिमानिna·yi·mā·ni बीजानिbī·jā·ni वुद्धिंvud·dhiṃ विरूळ्हिंvi·rū·ḷhiṃ वेपुल्लंve·pul·laṃ आपज्जिस्सन्ती”ति?ā·paj·jis·san·tī

    Jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, nayimāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissantī”ti?

    Wouldn’t you know that those seeds would not grow, increase, and mature?”

  70. 70

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  71. 71

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da इधेकच्चंi·dhe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, idhekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “In the same way, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand …

  72. 72

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    (Pāli only)

  73. 73

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    (Pāli only)

  74. 74

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa akusalā dhammā antarahitā, kusalā dhammā sammukhībhūtā.

    (Pāli only)

  75. 75

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्हाtam·hā तस्सtas·sa अकुसलाa·ku·sa·lā अकुसलंa·ku·sa·laṃ पातुभविस्सति।pā·tu·bha·vis·sa·ti

    Atthi ca khvassa akusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tamhā tassa akusalā akusalaṁ pātubhavissati.

    (Pāli only)

  76. 76

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ परिहानधम्मोpa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ parihānadhammo bhavissatī’ti.

    This individual is still liable to decline in the future …

  77. 77

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisapuggalo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    This is how another individual is known to the Realized One …

  78. 78

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणंpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितंvi·di·taṃ होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisindriyañāṇaṁ cetasā ceto paricca viditaṁ hoti.

    (Pāli only)

  79. 79

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आयतिंā·ya·tiṃ धम्मसमुप्पादोdham·ma·sa·mup·pā·do चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa āyatiṁ dhammasamuppādo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    (Pāli only)

  80. 80

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एकच्चंe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Idha panāhaṁ, ānanda, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    When I’ve comprehended the mind of an individual, I understand:

  81. 81

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this individual.’

  82. 82

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    After some time I encompass their mind and understand:

  83. 83

    ‘नत्थिnat·thi इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तोपिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·to·pi सुक्कोsuk·ko धम्मो,dham·mo समन्नागतोयंsa·man·nā·ga·to·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo एकन्तकाळकेहिe·kan·ta·kā·ḷa·ke·hi अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहि,dham·me·hi कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जिस्सती’ति।u·pa·paj·jis·sa·tī

    ‘natthi imassa puggalassa vālaggakoṭinittudanamattopi sukko dhammo, samannāgatoyaṁ puggalo ekantakāḷakehi akusalehi dhammehi, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjissatī’ti.

    ‘This individual has not even a fraction of a hair’s tip of goodness. They have absolutely dark, unskillful qualities. When their body breaks up, after death, they will be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.’

  84. 84

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da बीजानिbī·jā·ni खण्डानिkhaṇ·ḍā·ni पूतीनिpū·tī·ni वातातपहतानिvā·tā·ta·pa·ha·tā·ni सुखेत्तेsu·khet·te सुपरिकम्मकतायsu·pa·ri·kam·ma·ka·tā·ya भूमियाbhū·mi·yā निक्खित्तानि।nik·khit·tā·ni

    Seyyathāpi, ānanda, bījāni khaṇḍāni pūtīni vātātapahatāni sukhette suparikammakatāya bhūmiyā nikkhittāni.

    Suppose some seeds were broken, spoiled, weather-damaged. And they were sown in a well-prepared, productive field.

  85. 85

    जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da नयिमानिna·yi·mā·ni बीजानिbī·jā·ni वुद्धिंvud·dhiṃ विरूळ्हिंvi·rū·ḷhiṃ वेपुल्लंve·pul·laṃ आपज्जिस्सन्ती”ति?ā·paj·jis·san·tī

    Jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, nayimāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissantī”ti?

    Wouldn’t you know that those seeds would not grow, increase, and mature?”

  86. 86

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  87. 87

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da इधेकच्चंi·dhe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, idhekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “In the same way, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand …

  88. 88

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    (Pāli only)

  89. 89

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    (Pāli only)

  90. 90

    ‘नत्थिnat·thi इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तोपिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·to·pi सुक्कोsuk·ko धम्मो,dham·mo समन्नागतोयंsa·man·nā·ga·to·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo एकन्तकाळकेहिe·kan·ta·kā·ḷa·ke·hi अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहि,dham·me·hi कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जिस्सती’ति।u·pa·paj·jis·sa·tī

    ‘natthi imassa puggalassa vālaggakoṭinittudanamattopi sukko dhammo, samannāgatoyaṁ puggalo ekantakāḷakehi akusalehi dhammehi, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjissatī’ti.

    ‘This individual has not even a fraction of a hair’s tip of goodness. They have absolutely dark, unskillful qualities. When their body breaks up, after death, they will be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.’ …”

  91. 91

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisapuggalo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    (Pāli only)

  92. 92

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणंpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितंvi·di·taṃ होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisindriyañāṇaṁ cetasā ceto paricca viditaṁ hoti.

    (Pāli only)

  93. 93

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आयतिंā·ya·tiṃ धम्मसमुप्पादोdham·ma·sa·mup·pā·do चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होती”ति।ho·tī

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa āyatiṁ dhammasamuppādo cetasā ceto paricca vidito hotī”ti.

    (Pāli only)

  94. 94

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, Venerable Ānanda said to the Buddha,

  95. 95

    “सक्काsak·kā नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te इमेसंi·me·saṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ पुग्गलानंpug·ga·lā·naṃ अपरेपिa·pa·re·pi तयोta·yo पुग्गलाpug·ga·lā सप्पटिभागाsap·pa·ṭi·bhā·gā पञ्ञापेतुन्”ति?pañ·ñā·pe·tun

    “sakkā nu kho, bhante, imesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ aparepi tayo puggalā sappaṭibhāgā paññāpetun”ti?

    “Sir, can you describe three other individuals who share a portion of these three?”

  96. 96

    “सक्का,sak·kā आनन्दा”तिā·nan·dā भगवाbha·ga·vā अवोच:a·vo·ca

    “Sakkā, ānandā”ti bhagavā avoca:

    “I can, Ānanda,” said the Buddha.

  97. 97

    “इधाहं,i·dhā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एकच्चंe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “idhāhaṁ, ānanda, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “Ānanda, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand:

  98. 98

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this individual.’

  99. 99

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    After some time I encompass their mind and understand:

  100. 100

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa kusalā dhammā antarahitā, akusalā dhammā sammukhībhūtā.

    ‘The skillful qualities of this individual have vanished, but the unskillful qualities are still present.

  101. 101

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa कुसलमूलंku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्पिtam·pi सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ समुग्घातंsa·mug·ghā·taṃ गच्छति।gac·cha·ti

    Atthi ca khvassa kusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tampi sabbena sabbaṁ samugghātaṁ gacchati.

    Nevertheless, their skillful root is unbroken, but it’s about to be totally destroyed.

  102. 102

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ परिहानधम्मोpa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ parihānadhammo bhavissatī’ti.

    So this individual is still liable to decline in the future.’

  103. 103

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da अङ्गारानिaṅ·gā·rā·ni आदित्तानिā·dit·tā·ni सम्पज्जलितानिsam·paj·ja·li·tā·ni सजोतिभूतानिsa·jo·ti·bhū·tā·ni पुथुसिलायpu·thu·si·lā·ya निक्खित्तानि।nik·khit·tā·ni

    Seyyathāpi, ānanda, aṅgārāni ādittāni sampajjalitāni sajotibhūtāni puthusilāya nikkhittāni.

    Suppose there were some burning coals, blazing and glowing, placed on a broad rock.

  104. 104

    जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da नयिमानिna·yi·mā·ni अङ्गारानिaṅ·gā·rā·ni वुद्धिंvud·dhiṃ विरूळ्हिंvi·rū·ḷhiṃ वेपुल्लंve·pul·laṃ आपज्जिस्सन्ती”ति?ā·paj·jis·san·tī

    Jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, nayimāni aṅgārāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissantī”ti?

    Wouldn’t you know that those coals would not grow, increase, and spread?”

  105. 105

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  106. 106

    “सेय्यथापिsey·ya·thā·pi वाvā पन,pa·na आनन्द,ā·nan·da सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ सूरियेsū·ri·ye ओगच्छन्ते,o·gac·chan·te जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da आलोकोā·lo·ko अन्तरधायिस्सतिan·ta·ra·dhā·yis·sa·ti अन्धकारोan·dha·kā·ro पातुभविस्सती”ति?pā·tu·bha·vis·sa·tī

    “Seyyathāpi vā pana, ānanda, sāyanhasamayaṁ sūriye ogacchante, jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, āloko antaradhāyissati andhakāro pātubhavissatī”ti?

    “Or suppose it’s the late afternoon and the sun was going down. Wouldn’t you know that the light was about to vanish and darkness appear?”

  107. 107

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  108. 108

    “सेय्यथापिsey·ya·thā·pi वा,vā पनानन्द,pa·nā·nan·da अभिदोa·bhi·do अद्धरत्तंad·dha·rat·taṃ भत्तकालसमये,bhat·ta·kā·la·sa·ma·ye जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da आलोकोā·lo·ko अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to अन्धकारोan·dha·kā·ro पातुभूतो”ति?pā·tu·bhū·to

    “Seyyathāpi vā, panānanda, abhido addharattaṁ bhattakālasamaye, jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, āloko antarahito andhakāro pātubhūto”ti?

    “Or suppose that it’s nearly time for the midnight meal. Wouldn’t you know that the light had vanished and the darkness appeared?”

  109. 109

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  110. 110

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da इधेकच्चंi·dhe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, idhekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “In the same way, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand …

  111. 111

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    (Pāli only)

  112. 112

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    (Pāli only)

  113. 113

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa kusalā dhammā antarahitā, akusalā dhammā sammukhībhūtā.

    (Pāli only)

  114. 114

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa कुसलमूलंku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्पिtam·pi सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ समुग्घातंsa·mug·ghā·taṃ गच्छति।gac·cha·ti

    Atthi ca khvassa kusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tampi sabbena sabbaṁ samugghātaṁ gacchati.

    (Pāli only)

  115. 115

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ परिहानधम्मोpa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ parihānadhammo bhavissatī’ti.

    This individual is still liable to decline in the future …

  116. 116

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisapuggalo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    (Pāli only)

  117. 117

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणंpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितंvi·di·taṃ होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisindriyañāṇaṁ cetasā ceto paricca viditaṁ hoti.

    (Pāli only)

  118. 118

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आयतिंā·ya·tiṃ धम्मसमुप्पादोdham·ma·sa·mup·pā·do चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa āyatiṁ dhammasamuppādo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    (Pāli only)

  119. 119

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एकच्चंe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Idha panāhaṁ, ānanda, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    When I’ve comprehended the mind of an individual, I understand:

  120. 120

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this individual.’

  121. 121

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    After some time I encompass their mind and understand:

  122. 122

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa akusalā dhammā antarahitā, kusalā dhammā sammukhībhūtā.

    ‘The unskillful qualities of this individual have vanished, but the skillful qualities are still present.

  123. 123

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्पिtam·pi सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ समुग्घातंsa·mug·ghā·taṃ गच्छति।gac·cha·ti

    Atthi ca khvassa akusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tampi sabbena sabbaṁ samugghātaṁ gacchati.

    Nevertheless, their unskillful root is unbroken, but it’s about to be totally destroyed.

  124. 124

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ अपरिहानधम्मोa·pa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ aparihānadhammo bhavissatī’ti.

    So this individual is not liable to decline in the future.’

  125. 125

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da अङ्गारानिaṅ·gā·rā·ni आदित्तानिā·dit·tā·ni सम्पज्जलितानिsam·paj·ja·li·tā·ni सजोतिभूतानिsa·jo·ti·bhū·tā·ni सुक्खेsuk·khe तिणपुञ्जेti·ṇa·puñ·je वाvā कट्ठपुञ्जेkaṭ·ṭha·puñ·je वाvā निक्खित्तानि।nik·khit·tā·ni

    Seyyathāpi, ānanda, aṅgārāni ādittāni sampajjalitāni sajotibhūtāni sukkhe tiṇapuñje vā kaṭṭhapuñje vā nikkhittāni.

    Suppose there were some burning coals, blazing and glowing, placed on a pile of grass or timber.

  126. 126

    जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da इमानिi·mā·ni अङ्गारानिaṅ·gā·rā·ni वुड्ढिंvuḍ·ḍhiṃ विरूळ्हिंvi·rū·ḷhiṃ वेपुल्लंve·pul·laṃ आपज्जिस्सन्ती”ति?ā·paj·jis·san·tī

    Jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, imāni aṅgārāni vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissantī”ti?

    Wouldn’t you know that those coals would grow, increase, and spread?”

  127. 127

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  128. 128

    “सेय्यथापिsey·ya·thā·pi वाvā पनानन्द,pa·nā·nan·da रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ सूरियेsū·ri·ye उग्गच्छन्ते,ug·gac·chan·te जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da अन्धकारोan·dha·kā·ro अन्तरधायिस्सति,an·ta·ra·dhā·yis·sa·ti आलोकोā·lo·ko पातुभविस्सती”ति?pā·tu·bha·vis·sa·tī

    “Seyyathāpi vā panānanda, rattiyā paccūsasamayaṁ sūriye uggacchante, jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, andhakāro antaradhāyissati, āloko pātubhavissatī”ti?

    “Or suppose it’s the crack of dawn and the sun is rising. Wouldn’t you know that the dark will vanish and the light appear?”

  129. 129

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  130. 130

    “सेय्यथापिsey·ya·thā·pi वाvā पनानन्द,pa·nā·nan·da अभिदोa·bhi·do मज्झन्हिकेmaj·jhan·hi·ke भत्तकालसमये,bhat·ta·kā·la·sa·ma·ye जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da अन्धकारोan·dha·kā·ro अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to आलोकोā·lo·ko पातुभूतो”ति?pā·tu·bhū·to

    “Seyyathāpi vā panānanda, abhido majjhanhike bhattakālasamaye, jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, andhakāro antarahito āloko pātubhūto”ti?

    “Or suppose that it’s nearly time for the midday meal. Wouldn’t you know that the dark had vanished and the light appeared?”

  131. 131

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  132. 132

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da इधेकच्चंi·dhe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, idhekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “In the same way, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand …

  133. 133

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    (Pāli only)

  134. 134

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    (Pāli only)

  135. 135

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अन्तरहिता,an·ta·ra·hi·tā कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā सम्मुखीभूता।sam·mu·khī·bhū·tā

    ‘imassa kho puggalassa akusalā dhammā antarahitā, kusalā dhammā sammukhībhūtā.

    (Pāli only)

  136. 136

    अत्थिat·thi चca ख्वस्सkhvas·sa अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ असमुच्छिन्नं,a·sa·muc·chin·naṃ तम्पिtam·pi सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ समुग्घातंsa·mug·ghā·taṃ गच्छति।gac·cha·ti

    Atthi ca khvassa akusalamūlaṁ asamucchinnaṁ, tampi sabbena sabbaṁ samugghātaṁ gacchati.

    (Pāli only)

  137. 137

    एवमयंe·va·ma·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo आयतिंā·ya·tiṃ अपरिहानधम्मोa·pa·ri·hā·na·dham·mo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Evamayaṁ puggalo āyatiṁ aparihānadhammo bhavissatī’ti.

    This individual is not liable to decline in the future …

  138. 138

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisapuggalo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    (Pāli only)

  139. 139

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणंpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितंvi·di·taṃ होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisindriyañāṇaṁ cetasā ceto paricca viditaṁ hoti.

    (Pāli only)

  140. 140

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आयतिंā·ya·tiṃ धम्मसमुप्पादोdham·ma·sa·mup·pā·do चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa āyatiṁ dhammasamuppādo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    (Pāli only)

  141. 141

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एकच्चंe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Idha panāhaṁ, ānanda, ekaccaṁ puggalaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    When I’ve comprehended the mind of an individual, I understand:

  142. 142

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this individual.’

  143. 143

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    After some time I encompass their mind and understand:

  144. 144

    ‘नत्थिnat·thi इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तोपिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·to·pi अकुसलोa·ku·sa·lo धम्मो,dham·mo समन्नागतोयंsa·man·nā·ga·to·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo एकन्तसुक्केहिe·kan·ta·suk·ke·hi अनवज्जेहिa·na·vaj·je·hi धम्मेहि,dham·me·hi दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me परिनिब्बायिस्सती’ति।pa·ri·nib·bā·yis·sa·tī

    ‘natthi imassa puggalassa vālaggakoṭinittudanamattopi akusalo dhammo, samannāgatoyaṁ puggalo ekantasukkehi anavajjehi dhammehi, diṭṭheva dhamme parinibbāyissatī’ti.

    ‘This individual has not even a fraction of a hair’s tip of unskillful qualities. They have absolutely bright, blameless qualities. They will become extinguished in this very life.’

  145. 145

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da अङ्गारानिaṅ·gā·rā·ni सीतानिsī·tā·ni निब्बुतानिnib·bu·tā·ni सुक्खेsuk·khe तिणपुञ्जेti·ṇa·puñ·je वाvā कट्ठपुञ्जेkaṭ·ṭha·puñ·je वाvā निक्खित्तानि।nik·khit·tā·ni

    Seyyathāpi, ānanda, aṅgārāni sītāni nibbutāni sukkhe tiṇapuñje vā kaṭṭhapuñje vā nikkhittāni.

    Suppose there were some cool, quenched coals, placed on a pile of grass or timber.

  146. 146

    जानेय्यासिjā·ney·yā·si त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da नयिमानिna·yi·mā·ni अङ्गारानिaṅ·gā·rā·ni वुड्ढिंvuḍ·ḍhiṃ विरूळ्हिंvi·rū·ḷhiṃ वेपुल्लंve·pul·laṃ आपज्जिस्सन्ती”ति?ā·paj·jis·san·tī

    Jāneyyāsi tvaṁ, ānanda, nayimāni aṅgārāni vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissantī”ti?

    Wouldn’t you know that those coals would not grow, increase, and spread?”

  147. 147

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  148. 148

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ आनन्द,ā·nan·da इधेकच्चंi·dhe·kac·caṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    “Evamevaṁ kho ahaṁ, ānanda, idhekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    “In the same way, when I’ve comprehended the mind of an individual, I understand …

  149. 149

    ‘इमस्सi·mas·sa खोkho पुग्गलस्सpug·ga·las·sa विज्जमानाvij·ja·mā·nā कुसलापिku·sa·lā·pi धम्माdham·mā अकुसलापिa·ku·sa·lā·pi धम्मा’ति।dham·mā

    ‘imassa kho puggalassa vijjamānā kusalāpi dhammā akusalāpi dhammā’ti.

    (Pāli only)

  150. 150

    तमेनंta·me·naṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na एवंe·vaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Tamenaṁ aparena samayena evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:

    (Pāli only)

  151. 151

    ‘नत्थिnat·thi इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa वालग्गकोटिनित्तुदनमत्तोपिvā·lag·ga·ko·ṭi·nit·tu·da·na·mat·to·pi अकुसलोa·ku·sa·lo धम्मो,dham·mo समन्नागतोयंsa·man·nā·ga·to·yaṃ पुग्गलोpug·ga·lo एकन्तसुक्केहिe·kan·ta·suk·ke·hi अनवज्जेहिa·na·vaj·je·hi धम्मेहि,dham·me·hi दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me परिनिब्बायिस्सती’ति।pa·ri·nib·bā·yis·sa·tī

    ‘natthi imassa puggalassa vālaggakoṭinittudanamattopi akusalo dhammo, samannāgatoyaṁ puggalo ekantasukkehi anavajjehi dhammehi, diṭṭheva dhamme parinibbāyissatī’ti.

    ‘This individual has not even a fraction of a hair’s tip of unskillful qualities. They have absolutely bright, blameless qualities. They will become extinguished in this very life.’

  152. 152

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisapuggalo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    This is how another individual is known to the Realized One by encompassing their mind.

  153. 153

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पुरिसिन्द्रियञाणंpu·ri·sin·dri·ya·ñā·ṇaṃ चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितंvi·di·taṃ होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa purisindriyañāṇaṁ cetasā ceto paricca viditaṁ hoti.

    And this is how the Realized One knows a person’s faculties by encompassing their mind.

  154. 154

    एवम्पिe·vam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आयतिंā·ya·tiṃ धम्मसमुप्पादोdham·ma·sa·mup·pā·do चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिच्चpa·ric·ca विदितोvi·di·to होति।ho·ti

    Evampi kho, ānanda, tathāgatassa āyatiṁ dhammasamuppādo cetasā ceto paricca vidito hoti.

    And this is how the Realized One knows the future origination of a person’s qualities by encompassing their mind.

  155. 155

    तत्रानन्द,tat·rā·nan·da येye तेte पुरिमाpu·ri·mā तयोta·yo पुग्गलाpug·ga·lā तेसंte·saṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ पुग्गलानंpug·ga·lā·naṃ एकोe·ko अपरिहानधम्मो,a·pa·ri·hā·na·dham·mo एकोe·ko परिहानधम्मो,pa·ri·hā·na·dham·mo एकोe·ko आपायिकोā·pā·yi·ko नेरयिको।ne·ra·yi·ko

    Tatrānanda, ye te purimā tayo puggalā tesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ eko aparihānadhammo, eko parihānadhammo, eko āpāyiko nerayiko.

    And so, Ānanda, of the first three individuals one is not liable to decline, one is liable to decline, and one is bound for a place of loss, hell.

  156. 156

    तत्रानन्द,tat·rā·nan·da येमेye·me पच्छिमाpac·chi·mā तयोta·yo पुग्गलाpug·ga·lā इमेसंi·me·saṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ पुग्गलानंpug·ga·lā·naṃ एकोe·ko परिहानधम्मो,pa·ri·hā·na·dham·mo एकोe·ko अपरिहानधम्मो,a·pa·ri·hā·na·dham·mo एकोe·ko परिनिब्बानधम्मो”ति।pa·ri·nib·bā·na·dham·mo

    Tatrānanda, yeme pacchimā tayo puggalā imesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ eko parihānadhammo, eko aparihānadhammo, eko parinibbānadhammo”ti.

    And of the second three individuals, one is liable to decline, one is not liable to decline, and one is bound to become extinguished.”

  157. 157

    अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ

    Aṭṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.