Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Lesser Exposition 6 चूळनिद्देस 6

Chapter: 1234567891011121314151617181920212223

2. Tissametteyyamāṇavapucchāniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146 · Hide pronunciation

  1. 1

    चूळनिद्देसcū·ḷa·nid·de·sa

    Cūḷaniddesa

  2. 2

    पारायनवग्गनिद्देसpā·rā·ya·na·vag·ga·nid·de·sa

    Pārāyanavagganiddesa

  3. 3

    पुच्छानिद्देसpuc·chā·nid·de·sa

    Pucchāniddesa

  4. 4

    2। तिस्समेत्तेय्यमाणवपुच्छानिद्देसtis·sa·met·tey·ya·mā·ṇa·va·puc·chā·nid·de·sa

    2. Tissametteyyamāṇavapucchāniddesa

  5. 5

    <ब्>कोधb सन्तुसितोsan·tu·si·to लोके,</ब्>lo·ke

    <b>Kodha santusito loke,</b>

    (Pāli only)

  6. 6

    (इच्चायस्माic·cā·yas·mā तिस्समेत्तेय्यो)tis·sa·met·tey·yo

    (iccāyasmā tissametteyyo)

    (Pāli only)

  7. 7

    <ब्>कस्सb नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता;</ब्>iñ·ji·tā

    <b>Kassa no santi iñjitā;</b>

    (Pāli only)

  8. 8

    <ब्>कोb उभन्तमभिञ्ञाय,</ब्>u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya

    <b>Ko ubhantamabhiññāya,</b>

    (Pāli only)

  9. 9

    <ब्>मज्झेb मन्ताman·tā नna लिप्पति;</ब्>lip·pa·ti

    <b>Majjhe mantā na lippati;</b>

    (Pāli only)

  10. 10

    <ब्>कंb ब्रूसिbrū·si महापुरिसोति,</ब्>ma·hā·pu·ri·so·ti

    <b>Kaṁ brūsi mahāpurisoti,</b>

    (Pāli only)

  11. 11

    <ब्>कोb इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा।sib·bi·ni·mac·ca·gā </ब्>b

    <b>Ko idha sibbinimaccagā. </b>

    (Pāli only)

  12. 12

    <ब्>कोधb सन्तुसितोsan·tu·si·to लोके</ब्>तिlo·ke कोko लोकेlo·ke तुट्ठोtuṭ·ṭho सन्तुट्ठोsan·tuṭ·ṭho अत्तमनोat·ta·ma·no परिपुण्णसङ्कप्पोति—pa·ri·puṇ·ṇa·saṅ·kap·po·ti

    <b>Kodha santusito loke</b>ti ko loke tuṭṭho santuṭṭho attamano paripuṇṇasaṅkappoti—

    (Pāli only)

  13. 13

    कोधko·dha सन्तुसितोsan·tu·si·to लोके।lo·ke

    kodha santusito loke.

    (Pāli only)

  14. 14

    <ब्>इच्चायस्माb तिस्समेत्तेय्यो</ब्>ति।tis·sa·met·tey·yo

    <b>Iccāyasmā tissametteyyo</b>ti.

    (Pāli only)

  15. 15

    <ब्>इच्चा</ब्>तिb पदसन्धिpa·da·san·dhi पदसंसग्गोpa·da·saṃ·sag·go पदपारिपूरीpa·da·pā·ri·pū·rī अक्खरसमवायोak·kha·ra·sa·ma·vā·yo ब्यञ्जनसिलिट्ठताbyañ·ja·na·si·liṭ·ṭha·tā पदानुपुब्बतापेतं—pa·dā·nu·pub·ba·tā·pe·taṃ

    <b>Iccā</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṁ—

    (Pāli only)

  16. 16

    इच्चाति।ic·cā·ti

    iccāti.

    (Pāli only)

  17. 17

    <ब्>आयस्मा</ब्>तिb पियवचनंpi·ya·va·ca·naṃ गरुवचनंga·ru·va·ca·naṃ सगारवसप्पतिस्साधिवचनमेतं—sa·gā·ra·va·sap·pa·tis·sā·dhi·va·ca·na·me·taṃ

    <b>Āyasmā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ—

    (Pāli only)

  18. 18

    आयस्माति।ā·yas·mā·ti

    āyasmāti.

    (Pāli only)

  19. 19

    <ब्>तिस्सो</ब्>तिb तस्सtas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa नामंnā·maṃ सङ्खाsaṅ·khā समञ्ञाsa·mañ·ñā पञ्ञत्तिpañ·ñat·ti वोहारोvo·hā·ro नामंnā·maṃ नामकम्मंnā·ma·kam·maṃ नामधेय्यंnā·ma·dhey·yaṃ निरुत्तिni·rut·ti ब्यञ्जनंbyañ·ja·naṃ अभिलापो।a·bhi·lā·po

    <b>Tisso</b>ti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo.

    (Pāli only)

  20. 20

    <ब्>मेत्तेय्यो</ब्>तिb तस्सtas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa गोत्तंgot·taṃ सङ्खाsaṅ·khā समञ्ञाsa·mañ·ñā पञ्ञत्तिpañ·ñat·ti वोहारोति—vo·hā·ro·ti

    <b>Metteyyo</b>ti tassa brāhmaṇassa gottaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāroti—

    (Pāli only)

  21. 21

    इच्चायस्माic·cā·yas·mā तिस्समेत्तेय्यो।tis·sa·met·tey·yo

    iccāyasmā tissametteyyo.

    (Pāli only)

  22. 22

    <ब्>कस्सb नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता</ब्>तिiñ·ji·tā तण्हिञ्जितंtaṇ·hiñ·ji·taṃ दिट्ठिञ्जितंdiṭ·ṭhiñ·ji·taṃ मानिञ्जितंmā·niñ·ji·taṃ किलेसिञ्जितंki·le·siñ·ji·taṃ कामिञ्जितं।kā·miñ·ji·taṃ

    <b>Kassa no santi iñjitā</b>ti taṇhiñjitaṁ diṭṭhiñjitaṁ māniñjitaṁ kilesiñjitaṁ kāmiñjitaṁ.

    (Pāli only)

  23. 23

    कस्सिमेkas·si·me इञ्जिताiñ·ji·tā नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जन्तिsaṃ·vij·jan·ti नुपलब्भन्तिnu·pa·lab·bhan·ti पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढाति—daḍ·ḍhā·ti

    Kassime iñjitā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

    (Pāli only)

  24. 24

    कस्सkas·sa नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता।iñ·ji·tā

    kassa no santi iñjitā.

    (Pāli only)

  25. 25

    <ब्>कोb उभन्तमभिञ्ञाया</ब्>तिu·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·yā कोko उभोu·bho अन्तेan·te अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वाति—kat·vā·ti

    <b>Ko ubhantamabhiññāyā</b>ti ko ubho ante abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

    (Pāli only)

  26. 26

    कोko उभन्तमभिञ्ञाय।u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya

    ko ubhantamabhiññāya.

    (Pāli only)

  27. 27

    <ब्>मज्झेb मन्ताman·tā नna लिप्पती</ब्>तिlip·pa·tī मज्झेmaj·jhe मन्तायman·tā·ya नna लिप्पति,lip·pa·ti अलित्तोa·lit·to अनुपलित्तोa·nu·pa·lit·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरतीति—vi·ha·ra·tī·ti

    <b>Majjhe mantā na lippatī</b>ti majjhe mantāya na lippati, alitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

    (Pāli only)

  28. 28

    मज्झेmaj·jhe मन्ताman·tā नna लिप्पति।lip·pa·ti

    majjhe mantā na lippati.

    (Pāli only)

  29. 29

    <ब्>कंb ब्रूसिbrū·si महापुरिसो</ब्>तिma·hā·pu·ri·so महापुरिसोma·hā·pu·ri·so अग्गपुरिसोag·ga·pu·ri·so सेट्ठपुरिसोseṭ·ṭha·pu·ri·so विसेट्ठपुरिसोvi·seṭ·ṭha·pu·ri·so पामोक्खपुरिसोpā·mok·kha·pu·ri·so उत्तमपुरिसोut·ta·ma·pu·ri·so पधानपुरिसोpa·dhā·na·pu·ri·so पवरपुरिसोति।pa·va·ra·pu·ri·so·ti

    <b>Kaṁ brūsi mahāpuriso</b>ti mahāpuriso aggapuriso seṭṭhapuriso viseṭṭhapuriso pāmokkhapuriso uttamapuriso padhānapuriso pavarapurisoti.

    (Pāli only)

  30. 30

    कंkaṃ ब्रूसिbrū·si कंkaṃ कथेसिka·the·si कंkaṃ मञ्ञसिmañ·ña·si कंkaṃ भणसिbha·ṇa·si कंkaṃ पस्सतिpas·sa·ti कंkaṃ वोहरसीति—vo·ha·ra·sī·ti

    Kaṁ brūsi kaṁ kathesi kaṁ maññasi kaṁ bhaṇasi kaṁ passati kaṁ voharasīti—

    (Pāli only)

  31. 31

    कंkaṃ ब्रूसिbrū·si महापुरिसोति।ma·hā·pu·ri·so·ti

    kaṁ brūsi mahāpurisoti.

    (Pāli only)

  32. 32

    <ब्>कोb इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा</ब्>तिsib·bi·ni·mac·ca·gā कोko इधi·dha सिब्बिनिंsib·bi·niṃ तण्हंtaṇ·haṃ अज्झगाaj·jha·gā उपच्चगाu·pac·ca·gā अतिक्कन्तोa·tik·kan·to समतिक्कन्तोsa·ma·tik·kan·to वीतिवत्तोति—vī·ti·vat·to·ti

    <b>Ko idha sibbinimaccagā</b>ti ko idha sibbiniṁ taṇhaṁ ajjhagā upaccagā atikkanto samatikkanto vītivattoti—

    (Pāli only)

  33. 33

    कोko इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा।sib·bi·ni·mac·ca·gā

    ko idha sibbinimaccagā.

    (Pāli only)

  34. 34

    तेनाहte·nā·ha सोso ब्राह्मणो—brāh·ma·ṇo

    Tenāha so brāhmaṇo—

    (Pāli only)

  35. 35

    “कोधko·dha सन्तुसितोsan·tu·si·to लोके,lo·ke

    “Kodha santusito loke,

    (Pāli only)

  36. 36

    (इच्चायस्माic·cā·yas·mā तिस्समेत्तेय्यो)tis·sa·met·tey·yo

    (iccāyasmā tissametteyyo)

    (Pāli only)

  37. 37

    कस्सkas·sa नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता;iñ·ji·tā

    Kassa no santi iñjitā;

    (Pāli only)

  38. 38

    कोko उभन्तमभिञ्ञाय,u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya

    Ko ubhantamabhiññāya,

    (Pāli only)

  39. 39

    मज्झेmaj·jhe मन्ताman·tā नna लिप्पति;lip·pa·ti

    Majjhe mantā na lippati;

    (Pāli only)

  40. 40

    कंkaṃ ब्रूसिbrū·si महापुरिसोति,ma·hā·pu·ri·so·ti

    Kaṁ brūsi mahāpurisoti,

    (Pāli only)

  41. 41

    कोko इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा”ति।sib·bi·ni·mac·ca·gā

    Ko idha sibbinimaccagā”ti.

    (Pāli only)

  42. 42

    <ब्>कामेसुb ब्रह्मचरियवा,</ब्>brah·ma·ca·ri·ya·vā

    <b>Kāmesu brahmacariyavā,</b>

    (Pāli only)

  43. 43

    (मेत्तेय्यातिmet·tey·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (metteyyāti bhagavā)

    (Pāli only)

  44. 44

    <ब्>वीततण्होb सदाsa·dā सतो;</ब्>sa·to

    <b>Vītataṇho sadā sato;</b>

    (Pāli only)

  45. 45

    <ब्>सङ्खायb निब्बुतोnib·bu·to भिक्खु,</ब्>bhik·khu

    <b>Saṅkhāya nibbuto bhikkhu,</b>

    (Pāli only)

  46. 46

    <ब्>तस्सb नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता।iñ·ji·tā </ब्>b

    <b>Tassa no santi iñjitā. </b>

    (Pāli only)

  47. 47

    <ब्>कामेसुb ब्रह्मचरियवा</ब्>ति।brah·ma·ca·ri·ya·vā

    <b>Kāmesu brahmacariyavā</b>ti.

    (Pāli only)

  48. 48

    <ब्>कामा</ब्>तिb उद्दानतोud·dā·na·to द्वेdve कामा—kā·mā

    <b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—

    (Pāli only)

  49. 49

    वत्थुकामाvat·thu·kā·mā चca किलेसकामाki·le·sa·kā·mā चca …पे…pe

    vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…

    (Pāli only)

  50. 50

    इमेi·me वुच्चन्तिvuc·can·ti वत्थुकामाvat·thu·kā·mā …पे…pe

    ime vuccanti vatthukāmā …pe…

    (Pāli only)

  51. 51

    इमेi·me वुच्चन्तिvuc·can·ti किलेसकामा।ki·le·sa·kā·mā

    ime vuccanti kilesakāmā.

    (Pāli only)

  52. 52

    <ब्>ब्रह्मचरियं</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti असद्धम्मसमापत्तियाa·sad·dham·ma·sa·mā·pat·ti·yā आरतिā·ra·ti विरतिvi·ra·ti पटिविरतिpa·ṭi·vi·ra·ti वेरमणीve·ra·ma·ṇī अकिरियाa·ki·ri·yā अकरणंa·ka·ra·ṇaṃ अनज्झापत्तिa·naj·jhā·pat·ti वेलाअनतिक्कमो।ve·lā·a·na·tik·ka·mo

    <b>Brahmacariyaṁ</b> vuccati asaddhammasamāpattiyā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo.

    (Pāli only)

  53. 53

    अपिa·pi चca निप्परियायेनnip·pa·ri·yā·ye·na ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti अरियोa·ri·yo अट्ठङ्गिकोaṭ·ṭhaṅ·gi·ko मग्गो,mag·go सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Api ca nippariyāyena brahmacariyaṁ vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—

    (Pāli only)

  54. 54

    सम्मादिट्ठि,sam·mā·diṭ·ṭhi सम्मासङ्कप्पो,sam·mā·saṅ·kap·po सम्मावाचा,sam·mā·vā·cā सम्माकम्मन्तो,sam·mā·kam·man·to सम्माआजीवो,sam·mā·ā·jī·vo सम्मावायामो,sam·mā·vā·yā·mo सम्मासति,sam·mā·sa·ti सम्मासमाधि।sam·mā·sa·mā·dhi

    sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.

    (Pāli only)

  55. 55

    योyo इमिनाi·mi·nā अरियेनa·ri·ye·na अट्ठङ्गिकेनaṭ·ṭhaṅ·gi·ke·na मग्गेनmag·ge·na उपेतोu·pe·to समुपेतोsa·mu·pe·to उपागतोu·pā·ga·to समुपागतोsa·mu·pā·ga·to उपपन्नोu·pa·pan·no समुपपन्नोsa·mu·pa·pan·no समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to सोso वुच्चतिvuc·ca·ti ब्रह्मचरियवा।brah·ma·ca·ri·ya·vā

    Yo iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato, so vuccati brahmacariyavā.

    (Pāli only)

  56. 56

    यथाya·thā चca धनेनdha·ne·na धनवातिdha·na·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti भोगेनbho·ge·na भोगवातिbho·ga·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti यसेनya·se·na यसवातिya·sa·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti सिप्पेनsip·pe·na सिप्पवातिsip·pa·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti सीलेनsī·le·na सीलवातिsī·la·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti वीरियेनvī·ri·ye·na वीरियवातिvī·ri·ya·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti पञ्ञायpañ·ñā·ya पञ्ञवातिpañ·ña·vā·ti वुच्चति,vuc·ca·ti विज्जायvij·jā·ya विज्जवातिvij·ja·vā·ti वुच्चति—vuc·ca·ti

    Yathā ca dhanena dhanavāti vuccati, bhogena bhogavāti vuccati, yasena yasavāti vuccati, sippena sippavāti vuccati, sīlena sīlavāti vuccati, vīriyena vīriyavāti vuccati, paññāya paññavāti vuccati, vijjāya vijjavāti vuccati—

    (Pāli only)

  57. 57

    एवमेवe·va·me·va योyo इमिनाi·mi·nā अरियेनa·ri·ye·na अट्ठङ्गिकेनaṭ·ṭhaṅ·gi·ke·na मग्गेनmag·ge·na उपेतोu·pe·to समुपेतोsa·mu·pe·to उपागतोu·pā·ga·to समुपागतोsa·mu·pā·ga·to उपपन्नोu·pa·pan·no समुपपन्नोsa·mu·pa·pan·no समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to सोso वुच्चतिvuc·ca·ti ब्रह्मचरियवाति—brah·ma·ca·ri·ya·vā·ti

    evameva yo iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato, so vuccati brahmacariyavāti—

    (Pāli only)

  58. 58

    कामेसुkā·me·su ब्रह्मचरियवा।brah·ma·ca·ri·ya·vā

    kāmesu brahmacariyavā.

    (Pāli only)

  59. 59

    <ब्>मेत्तेय्या</ब्>तिb भगवाbha·ga·vā तंtaṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ गोत्तेनgot·te·na आलपति।ā·la·pa·ti

    <b>Metteyyā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ gottena ālapati.

    (Pāli only)

  60. 60

    <ब्>भगवा</ब्>तिb गारवाधिवचनमेतंgā·ra·vā·dhi·va·ca·na·me·taṃ …पे…pe सच्छिकाsac·chi·kā पञ्ञत्ति,pañ·ñat·ti यदिदंya·di·daṃ भगवाति—bha·ga·vā·ti

    <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

    (Pāli only)

  61. 61

    मेत्तेय्यातिmet·tey·yā·ti भगवा।bha·ga·vā

    metteyyāti bhagavā.

    (Pāli only)

  62. 62

    <ब्>वीततण्होb सदाsa·dā सतो</ब्>ति।sa·to

    <b>Vītataṇho sadā sato</b>ti.

    (Pāli only)

  63. 63

    <ब्>तण्हा</ब्>तिb रूपतण्हाrū·pa·taṇ·hā …पे…pe धम्मतण्हा।dham·ma·taṇ·hā

    <b>Taṇhā</b>ti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.

    (Pāli only)

  64. 64

    यस्सेसाyas·se·sā तण्हाtaṇ·hā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso वुच्चतिvuc·ca·ti वीततण्होvī·ta·taṇ·ho चत्ततण्होcat·ta·taṇ·ho वन्ततण्होvan·ta·taṇ·ho मुत्ततण्होmut·ta·taṇ·ho पहीनतण्होpa·hī·na·taṇ·ho पटिनिस्सट्ठतण्होpa·ṭi·nis·saṭ·ṭha·taṇ·ho वीतरागोvī·ta·rā·go चत्तरागोcat·ta·rā·go वन्तरागोvan·ta·rā·go मुत्तरागोmut·ta·rā·go पहीनरागोpa·hī·na·rā·go पटिनिस्सट्ठरागोpa·ṭi·nis·saṭ·ṭha·rā·go निच्छातोnic·chā·to निब्बुतोnib·bu·to सीतिभूतोsī·ti·bhū·to सुखप्पटिसंवेदीsu·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī ब्रह्मभूतेनbrah·ma·bhū·te·na अत्तनाat·ta·nā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Yassesā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati vītataṇho cattataṇho vantataṇho muttataṇho pahīnataṇho paṭinissaṭṭhataṇho vītarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.

    (Pāli only)

  65. 65

    <ब्>सदा</ब्>तिb सदाsa·dā सब्बदाsab·ba·dā सब्बकालंsab·ba·kā·laṃ निच्चकालंnic·ca·kā·laṃ धुवकालंdhu·va·kā·laṃ सततंsa·ta·taṃ समितंsa·mi·taṃ अब्बोकिण्णंab·bo·kiṇ·ṇaṃ पोङ्खानुपोङ्खंpoṅ·khā·nu·poṅ·khaṃ उदकूमिकजातंu·da·kū·mi·ka·jā·taṃ अवीचिa·vī·ci सन्ततिsan·ta·ti सहितंsa·hi·taṃ फस्सितंphas·si·taṃ पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पुरिमयामंpu·ri·ma·yā·maṃ मज्झिमयामंmaj·jhi·ma·yā·maṃ पच्छिमयामंpac·chi·ma·yā·maṃ काळेkā·ḷe जुण्हेjuṇ·he वस्सेvas·se हेमन्तेhe·man·te गिम्हेgim·he पुरिमेpu·ri·me वयोखन्धेva·yo·khan·dhe मज्झिमेmaj·jhi·me वयोखन्धेva·yo·khan·dhe पच्छिमेpac·chi·me वयोखन्धे।va·yo·khan·dhe

    <b>Sadā</b>ti sadā sabbadā sabbakālaṁ niccakālaṁ dhuvakālaṁ satataṁ samitaṁ abbokiṇṇaṁ poṅkhānupoṅkhaṁ udakūmikajātaṁ avīci santati sahitaṁ phassitaṁ purebhattaṁ pacchābhattaṁ purimayāmaṁ majjhimayāmaṁ pacchimayāmaṁ kāḷe juṇhe vasse hemante gimhe purime vayokhandhe majjhime vayokhandhe pacchime vayokhandhe.

    (Pāli only)

  66. 66

    <ब्>सतो</ब्>तिb चतूहिca·tū·hi कारणेहिkā·ra·ṇe·hi सतो—sa·to

    <b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

    (Pāli only)

  67. 67

    कायेkā·ye कायानुपस्सनासतिपट्ठानंkā·yā·nu·pas·sa·nā·sa·ti·paṭ·ṭhā·naṃ भावेन्तोbhā·ven·to सतो,sa·to

    kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato,

    (Pāli only)

  68. 68

    वेदनासुve·da·nā·su वेदनानुपस्सनासतिपट्ठानंve·da·nā·nu·pas·sa·nā·sa·ti·paṭ·ṭhā·naṃ भावेन्तोbhā·ven·to सतो,sa·to चित्तेcit·te चित्तानुपस्सनासतिपट्ठानंcit·tā·nu·pas·sa·nā·sa·ti·paṭ·ṭhā·naṃ भावेन्तोbhā·ven·to सतो,sa·to धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सनासतिपट्ठानंdham·mā·nu·pas·sa·nā·sa·ti·paṭ·ṭhā·naṃ भावेन्तोbhā·ven·to सतोsa·to …पे…pe

    vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato, citte cittānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato, dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…

    (Pāli only)

  69. 69

    सोso वुच्चतिvuc·ca·ti सतोति—sa·to·ti

    so vuccati satoti—

    (Pāli only)

  70. 70

    वीततण्होvī·ta·taṇ·ho सदाsa·dā सतो।sa·to

    vītataṇho sadā sato.

    (Pāli only)

  71. 71

    <ब्>सङ्खायb निब्बुतोnib·bu·to भिक्खू</ब्>तिbhik·khū सङ्खाsaṅ·khā वुच्चतिvuc·ca·ti ञाणं।ñā·ṇaṃ

    <b>Saṅkhāya nibbuto bhikkhū</b>ti saṅkhā vuccati ñāṇaṁ.

    (Pāli only)

  72. 72

    याyā पञ्ञाpañ·ñā पजाननाpa·jā·na·nā विचयोvi·ca·yo पविचयोpa·vi·ca·yo …पे…pe अमोहोa·mo·ho धम्मविचयोdham·ma·vi·ca·yo सम्मादिट्ठि।sam·mā·diṭ·ṭhi

    Yā paññā pajānanā vicayo pavicayo …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

    (Pāli only)

  73. 73

    <ब्>सङ्खाया</ब्>तिb सङ्खायsaṅ·khā·ya जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा,kat·vā “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā अनिच्चा”तिa·nic·cā सङ्खायsaṅ·khā·ya जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा,kat·vā

    <b>Saṅkhāyā</b>ti saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā, “sabbe saṅkhārā aniccā”ti saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā,

    (Pāli only)

  74. 74

    “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā दुक्खा”तिduk·khā … “सब्बेsab·be धम्माdham·mā अनत्ता”तिa·nat·tā … “अविज्जापच्चयाa·vij·jā·pac·ca·yā सङ्खारा”तिsaṅ·khā·rā …पे…pe

    “sabbe saṅkhārā dukkhā”ti … “sabbe dhammā anattā”ti … “avijjāpaccayā saṅkhārā”ti …pe…

    (Pāli only)

  75. 75

    “यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci समुदयधम्मंsa·mu·da·ya·dham·maṃ सब्बंsab·baṃ तंtaṃ निरोधधम्मन्”तिni·ro·dha·dham·man सङ्खायsaṅ·khā·ya जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा।kat·vā

    “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

    (Pāli only)

  76. 76

    अथa·tha वाvā अनिच्चतोa·nic·ca·to सङ्खायsaṅ·khā·ya जानित्वाjā·nit·vā … दुक्खतोduk·kha·to … रोगतोro·ga·to … गण्डतोgaṇ·ḍa·to … सल्लतोsal·la·to …पे…pe निस्सरणतोnis·sa·ra·ṇa·to सङ्खायsaṅ·khā·ya जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा।kat·vā

    Atha vā aniccato saṅkhāya jānitvā … dukkhato … rogato … gaṇḍato … sallato …pe… nissaraṇato saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

    (Pāli only)

  77. 77

    <ब्>निब्बुतो</ब्>तिb रागस्सrā·gas·sa निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā निब्बुतो,nib·bu·to दोसस्सdo·sas·sa निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā निब्बुतो,nib·bu·to मोहस्सmo·has·sa निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā निब्बुतो,nib·bu·to कोधस्सko·dhas·sa … उपनाहस्सu·pa·nā·has·sa … मक्खस्सmak·khas·sa … पळासस्सpa·ḷā·sas·sa … इस्सायis·sā·ya … मच्छरियस्सmac·cha·ri·yas·sa … मायायmā·yā·ya … साठेय्यस्सsā·ṭhey·yas·sa … थम्भस्सtham·bhas·sa … सारम्भस्सsā·ram·bhas·sa … मानस्सmā·nas·sa … अतिमानस्सa·ti·mā·nas·sa … मदस्सma·das·sa … पमादस्सpa·mā·das·sa … सब्बकिलेसानंsab·ba·ki·le·sā·naṃ … सब्बदुच्चरितानंsab·ba·duc·ca·ri·tā·naṃ … सब्बदरथानंsab·ba·da·ra·thā·naṃ … सब्बपरिळाहानंsab·ba·pa·ri·ḷā·hā·naṃ … सब्बसन्तापानंsab·ba·san·tā·pā·naṃ … सब्बाकुसलाभिसङ्खारानंsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā निब्बुतो।nib·bu·to

    <b>Nibbuto</b>ti rāgassa nibbāpitattā nibbuto, dosassa nibbāpitattā nibbuto, mohassa nibbāpitattā nibbuto, kodhassa … upanāhassa … makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … sabbakilesānaṁ … sabbaduccaritānaṁ … sabbadarathānaṁ … sabbapariḷāhānaṁ … sabbasantāpānaṁ … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ nibbāpitattā nibbuto.

    (Pāli only)

  78. 78

    <ब्>भिक्खू</ब्>तिb सत्तन्नंsat·tan·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ भिन्नत्ताbhin·nat·tā भिक्खुbhik·khu …पे…pe वुसितवाvu·si·ta·vā खीणपुनब्भवोkhī·ṇa·pu·nab·bha·vo सsa भिक्खूति—bhik·khū·ti

    <b>Bhikkhū</b>ti sattannaṁ dhammānaṁ bhinnattā bhikkhu …pe… vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhūti—

    (Pāli only)

  79. 79

    सङ्खायsaṅ·khā·ya निब्बुतोnib·bu·to भिक्खु।bhik·khu

    saṅkhāya nibbuto bhikkhu.

    (Pāli only)

  80. 80

    <ब्>तस्सb नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता</ब्>ति।iñ·ji·tā

    <b>Tassa no santi iñjitā</b>ti.

    (Pāli only)

  81. 81

    <ब्>तस्सा</ब्>तिb अरहतोa·ra·ha·to खीणासवस्स।khī·ṇā·sa·vas·sa

    <b>Tassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.

    (Pāli only)

  82. 82

    <ब्>इञ्जिता</ब्>तिb तण्हिञ्जितंtaṇ·hiñ·ji·taṃ दिट्ठिञ्जितंdiṭ·ṭhiñ·ji·taṃ मानिञ्जितंmā·niñ·ji·taṃ किलेसिञ्जितंki·le·siñ·ji·taṃ कामिञ्जितं।kā·miñ·ji·taṃ

    <b>Iñjitā</b>ti taṇhiñjitaṁ diṭṭhiñjitaṁ māniñjitaṁ kilesiñjitaṁ kāmiñjitaṁ.

    (Pāli only)

  83. 83

    तस्सिमेtas·si·me इञ्जिताiñ·ji·tā नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जन्तिsaṃ·vij·jan·ti नुपलब्भन्तिnu·pa·lab·bhan·ti पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढाति—daḍ·ḍhā·ti

    Tassime iñjitā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

    (Pāli only)

  84. 84

    तस्सtas·sa नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता।iñ·ji·tā

    tassa no santi iñjitā.

    (Pāli only)

  85. 85

    तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

    Tenāha bhagavā—

    (Pāli only)

  86. 86

    “कामेसुkā·me·su ब्रह्मचरियवा,brah·ma·ca·ri·ya·vā

    “Kāmesu brahmacariyavā,

    (Pāli only)

  87. 87

    (मेत्तेय्यातिmet·tey·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (metteyyāti bhagavā)

    (Pāli only)

  88. 88

    वीततण्होvī·ta·taṇ·ho सदाsa·dā सतो;sa·to

    Vītataṇho sadā sato;

    (Pāli only)

  89. 89

    सङ्खायsaṅ·khā·ya निब्बुतोnib·bu·to भिक्खु,bhik·khu

    Saṅkhāya nibbuto bhikkhu,

    (Pāli only)

  90. 90

    तस्सtas·sa नोno सन्तिsan·ti इञ्जिता”ति।iñ·ji·tā

    Tassa no santi iñjitā”ti.

    (Pāli only)

  91. 91

    <ब्>सोb उभन्तमभिञ्ञाय,</ब्>u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya

    <b>So ubhantamabhiññāya,</b>

    (Pāli only)

  92. 92

    <ब्>मज्झेb मन्ताman·tā नna लिप्पति;</ब्>lip·pa·ti

    <b>Majjhe mantā na lippati;</b>

    (Pāli only)

  93. 93

    <ब्>तंb ब्रूमिbrū·mi महापुरिसोति,</ब्>ma·hā·pu·ri·so·ti

    <b>Taṁ brūmi mahāpurisoti,</b>

    (Pāli only)

  94. 94

    <ब्>सोb इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा।sib·bi·ni·mac·ca·gā </ब्>b

    <b>So idha sibbinimaccagā. </b>

    (Pāli only)

  95. 95

    <ब्>सोb उभन्तमभिञ्ञाय,u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya मज्झेmaj·jhe मन्ताman·tā नna लिप्पती</ब्>ति।lip·pa·tī

    <b>So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippatī</b>ti.

    (Pāli only)

  96. 96

    <ब्>अन्ता</ब्>तिb फस्सोphas·so एकोe·ko अन्तो,an·to फस्ससमुदयोphas·sa·sa·mu·da·yo दुतियोdu·ti·yo अन्तो,an·to फस्सनिरोधोphas·sa·ni·ro·dho मज्झे;maj·jhe

    <b>Antā</b>ti phasso eko anto, phassasamudayo dutiyo anto, phassanirodho majjhe;

    (Pāli only)

  97. 97

    अतीतंa·tī·taṃ एकोe·ko अन्तो,an·to अनागतंa·nā·ga·taṃ दुतियोdu·ti·yo अन्तो,an·to पच्चुप्पन्नंpac·cup·pan·naṃ मज्झे;maj·jhe

    atītaṁ eko anto, anāgataṁ dutiyo anto, paccuppannaṁ majjhe;

    (Pāli only)

  98. 98

    सुखाsu·khā वेदनाve·da·nā एकोe·ko अन्तो,an·to दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā दुतियोdu·ti·yo अन्तो,an·to अदुक्खमसुखाa·duk·kha·ma·su·khā वेदनाve·da·nā मज्झे;maj·jhe

    sukhā vedanā eko anto, dukkhā vedanā dutiyo anto, adukkhamasukhā vedanā majjhe;

    (Pāli only)

  99. 99

    नामंnā·maṃ एकोe·ko अन्तो,an·to रूपंrū·paṃ दुतियोdu·ti·yo अन्तो,an·to विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ मज्झे;maj·jhe

    nāmaṁ eko anto, rūpaṁ dutiyo anto, viññāṇaṁ majjhe;

    (Pāli only)

  100. 100

    छcha अज्झत्तिकानिaj·jhat·ti·kā·ni आयतनानिā·ya·ta·nā·ni एकोe·ko अन्तो,an·to छcha बाहिरानिbā·hi·rā·ni आयतनानिā·ya·ta·nā·ni दुतियोdu·ti·yo अन्तो,an·to विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ मज्झे;maj·jhe

    cha ajjhattikāni āyatanāni eko anto, cha bāhirāni āyatanāni dutiyo anto, viññāṇaṁ majjhe;

    (Pāli only)

  101. 101

    सक्कायोsak·kā·yo एकोe·ko अन्तो,an·to सक्कायसमुदयोsak·kā·ya·sa·mu·da·yo दुतियोdu·ti·yo अन्तो,an·to सक्कायनिरोधोsak·kā·ya·ni·ro·dho मज्झे।maj·jhe

    sakkāyo eko anto, sakkāyasamudayo dutiyo anto, sakkāyanirodho majjhe.

    (Pāli only)

  102. 102

    <ब्>मन्ता</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti पञ्ञा,pañ·ñā याyā पञ्ञाpañ·ñā पजाननाpa·jā·na·nā …पे…pe अमोहोa·mo·ho धम्मविचयोdham·ma·vi·ca·yo सम्मादिट्ठि।sam·mā·diṭ·ṭhi

    <b>Mantā</b> vuccati paññā, yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

    (Pāli only)

  103. 103

    <ब्>लेपा</ब्>तिb द्वेdve लेपा—le·pā

    <b>Lepā</b>ti dve lepā—

    (Pāli only)

  104. 104

    तण्हालेपोtaṇ·hā·le·po चca दिट्ठिलेपोdiṭ·ṭhi·le·po च।ca

    taṇhālepo ca diṭṭhilepo ca.

    (Pāli only)

  105. 105

    कतमोka·ta·mo तण्हालेपो?taṇ·hā·le·po

    Katamo taṇhālepo?

    (Pāli only)

  106. 106

    यावताyā·va·tā तण्हासङ्खातेनtaṇ·hā·saṅ·khā·te·na सीमकतंsī·ma·ka·taṃ ओधिकतंo·dhi·ka·taṃ परियन्तकतंpa·ri·yan·ta·ka·taṃ परिग्गहितंpa·rig·ga·hi·taṃ ममायितं—ma·mā·yi·taṃ

    Yāvatā taṇhāsaṅkhātena sīmakataṁ odhikataṁ pariyantakataṁ pariggahitaṁ mamāyitaṁ—

    (Pāli only)

  107. 107

    “इदंi·daṃ मम,ma·ma एतंe·taṃ मम,ma·ma एत्तकंet·ta·kaṃ मम,ma·ma एत्तावताet·tā·va·tā ममma·ma रूपाrū·pā सद्दाsad·dā गन्धाgan·dhā रसाra·sā फोट्ठब्बाphoṭ·ṭhab·bā अत्थरणाat·tha·ra·ṇā पावुरणाpā·vu·ra·ṇā दासिदासाdā·si·dā·sā अजेळकाa·je·ḷa·kā कुक्कुटसूकराkuk·ku·ṭa·sū·ka·rā हत्थिगवास्सवळवाhat·thi·ga·vās·sa·va·ḷa·vā खेत्तंkhet·taṃ वत्थुvat·thu हिरञ्ञंhi·rañ·ñaṃ सुवण्णंsu·vaṇ·ṇaṃ गामनिगमराजधानियोgā·ma·ni·ga·ma·rā·ja·dhā·ni·yo रट्ठञ्चraṭ·ṭhañ·ca जनपदोja·na·pa·do चca कोसोko·so चca कोट्ठागारञ्च”।koṭ·ṭhā·gā·rañ·ca

    “idaṁ mama, etaṁ mama, ettakaṁ mama, ettāvatā mama rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā attharaṇā pāvuraṇā dāsidāsā ajeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigavāssavaḷavā khettaṁ vatthu hiraññaṁ suvaṇṇaṁ gāmanigamarājadhāniyo raṭṭhañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca”.

    (Pāli only)

  108. 108

    केवलम्पिke·va·lam·pi महापथविंma·hā·pa·tha·viṃ तण्हावसेनtaṇ·hā·va·se·na ममायति।ma·mā·ya·ti

    Kevalampi mahāpathaviṁ taṇhāvasena mamāyati.

    (Pāli only)

  109. 109

    यावताyā·va·tā अट्ठसततण्हाविचरितं—aṭ·ṭha·sa·ta·taṇ·hā·vi·ca·ri·taṃ

    Yāvatā aṭṭhasatataṇhāvicaritaṁ—

    (Pāli only)

  110. 110

    अयंa·yaṃ तण्हालेपो।taṇ·hā·le·po

    ayaṁ taṇhālepo.

    (Pāli only)

  111. 111

    कतमोka·ta·mo दिट्ठिलेपो?diṭ·ṭhi·le·po

    Katamo diṭṭhilepo?

    (Pāli only)

  112. 112

    वीसतिवत्थुकाvī·sa·ti·vat·thu·kā सक्कायदिट्ठि,sak·kā·ya·diṭ·ṭhi दसवत्थुकाda·sa·vat·thu·kā मिच्छादिट्ठि,mic·chā·diṭ·ṭhi दसवत्थुकाda·sa·vat·thu·kā अन्तग्गाहिकाan·tag·gā·hi·kā दिट्ठि,diṭ·ṭhi याyā एवरूपाe·va·rū·pā दिट्ठिdiṭ·ṭhi दिट्ठिगतंdiṭ·ṭhi·ga·taṃ दिट्ठिगहनंdiṭ·ṭhi·ga·ha·naṃ दिट्ठिकन्तारोdiṭ·ṭhi·kan·tā·ro दिट्ठिविसूकायिकंdiṭ·ṭhi·vi·sū·kā·yi·kaṃ दिट्ठिविप्फन्दितंdiṭ·ṭhi·vip·phan·di·taṃ दिट्ठिसंयोजनंdiṭ·ṭhi·saṃ·yo·ja·naṃ गाहोgā·ho पटिग्गाहोpa·ṭig·gā·ho अभिनिवेसोa·bhi·ni·ve·so परामासोpa·rā·mā·so कुम्मग्गोkum·mag·go मिच्छापथोmic·chā·pa·tho मिच्छत्तंmic·chat·taṃ तित्थायतनंtit·thā·ya·ta·naṃ विपरियेसग्गाहोvi·pa·ri·ye·sag·gā·ho विपरीतग्गाहोvi·pa·rī·tag·gā·ho विपल्लासग्गाहोvi·pal·lā·sag·gā·ho मिच्छागाहोmic·chā·gā·ho अयाथावकस्मिंa·yā·thā·va·kas·miṃ याथावकन्तिyā·thā·va·kan·ti गाहो,gā·ho यावताyā·va·tā द्वासट्ठिdvā·saṭ·ṭhi दिट्ठिगतानि—diṭ·ṭhi·ga·tā·ni

    Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikā diṭṭhi, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho, yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—

    (Pāli only)

  113. 113

    अयंa·yaṃ दिट्ठिलेपो।diṭ·ṭhi·le·po

    ayaṁ diṭṭhilepo.

    (Pāli only)

  114. 114

    <ब्>सोb उभन्तमभिञ्ञाय,u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya मज्झेmaj·jhe मन्ताman·tā नna लिप्पती</ब्>तिlip·pa·tī सोso उभोu·bho चca अन्तेan·te मज्झञ्चmaj·jhañ·ca मन्तायman·tā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वाkat·vā नna लिप्पतिlip·pa·ti नna पलिप्पतिpa·lip·pa·ti नna उपलिप्पति,u·pa·lip·pa·ti अलित्तोa·lit·to असंलित्तोa·saṃ·lit·to अनुपलित्तोa·nu·pa·lit·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरतीति—vi·ha·ra·tī·ti

    <b>So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippatī</b>ti so ubho ca ante majjhañca mantāya abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā na lippati na palippati na upalippati, alitto asaṁlitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

    (Pāli only)

  115. 115

    सोso उभन्तमभिञ्ञायu·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya मज्झेmaj·jhe मन्ताman·tā नna लिप्पति।lip·pa·ti

    so ubhantamabhiññāya majjhe mantā na lippati.

    (Pāli only)

  116. 116

    <ब्>तंb ब्रूमिbrū·mi महापुरिसो</ब्>तिma·hā·pu·ri·so महापुरिसोma·hā·pu·ri·so अग्गपुरिसोag·ga·pu·ri·so सेट्ठपुरिसोseṭ·ṭha·pu·ri·so विसेट्ठपुरिसोvi·seṭ·ṭha·pu·ri·so पामोक्खपुरिसोpā·mok·kha·pu·ri·so उत्तमपुरिसोut·ta·ma·pu·ri·so पधानपुरिसोpa·dhā·na·pu·ri·so पवरपुरिसो,pa·va·ra·pu·ri·so तंtaṃ ब्रूमिbrū·mi तंtaṃ कथेमिka·the·mi तंtaṃ भणामिbha·ṇā·mi तंtaṃ दीपेमिdī·pe·mi तंtaṃ वोहरामि।vo·ha·rā·mi

    <b>Taṁ brūmi mahāpuriso</b>ti mahāpuriso aggapuriso seṭṭhapuriso viseṭṭhapuriso pāmokkhapuriso uttamapuriso padhānapuriso pavarapuriso, taṁ brūmi taṁ kathemi taṁ bhaṇāmi taṁ dīpemi taṁ voharāmi.

    (Pāli only)

  117. 117

    आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca—

    (Pāli only)

  118. 118

    “‘महापुरिसोma·hā·pu·ri·so महापुरिसो’ति,ma·hā·pu·ri·so भन्ते,bhan·te वुच्चति।vuc·ca·ti

    “‘mahāpuriso mahāpuriso’ti, bhante, vuccati.

    (Pāli only)

  119. 119

    कित्तावताkit·tā·va·tā नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te महापुरिसोma·hā·pu·ri·so होती”ति?ho·tī

    Kittāvatā nu kho, bhante, mahāpuriso hotī”ti?

    (Pāli only)

  120. 120

    “विमुत्तचित्तत्ताvi·mut·ta·cit·tat·tā ख्वाहं,khvā·haṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta महापुरिसोतिma·hā·pu·ri·so·ti वदामि,va·dā·mi अविमुत्तचित्तत्ताa·vi·mut·ta·cit·tat·tā नोno महापुरिसोतिma·hā·pu·ri·so·ti वदामि।va·dā·mi

    “Vimuttacittattā khvāhaṁ, sāriputta, mahāpurisoti vadāmi, avimuttacittattā no mahāpurisoti vadāmi.

    (Pāli only)

  121. 121

    कथञ्च,ka·thañ·ca सारिपुत्त,sā·ri·put·ta विमुत्तचित्तोvi·mut·ta·cit·to होति?ho·ti

    Kathañca, sāriputta, vimuttacitto hoti?

    (Pāli only)

  122. 122

    इध,i·dha सारिपुत्त,sā·ri·put·ta भिक्खुbhik·khu अज्झत्तंaj·jhat·taṃ कायेkā·ye कायानुपस्सीkā·yā·nu·pas·sī विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमाsa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    Idha, sāriputta, bhikkhu ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    (Pāli only)

  123. 123

    तस्सtas·sa कायेkā·ye कायानुपस्सिनोkā·yā·nu·pas·si·no विहरतोvi·ha·ra·to चित्तंcit·taṃ विरज्जतिvi·raj·ja·ti विमुच्चतिvi·muc·ca·ti अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहि।ā·sa·ve·hi

    Tassa kāye kāyānupassino viharato cittaṁ virajjati vimuccati anupādāya āsavehi.

    (Pāli only)

  124. 124

    वेदनासुve·da·nā·su …पे…pe

    Vedanāsu …pe…

    (Pāli only)

  125. 125

    चित्तेcit·te …

    citte …

    (Pāli only)

  126. 126

    धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सीdham·mā·nu·pas·sī विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमाsa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    (Pāli only)

  127. 127

    तस्सtas·sa धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सिनोdham·mā·nu·pas·si·no विहरतोvi·ha·ra·to चित्तंcit·taṃ विरज्जतिvi·raj·ja·ti विमुच्चतिvi·muc·ca·ti अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहि।ā·sa·ve·hi

    Tassa dhammesu dhammānupassino viharato cittaṁ virajjati vimuccati anupādāya āsavehi.

    (Pāli only)

  128. 128

    एवंe·vaṃ खो,kho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta भिक्खुbhik·khu विमुत्तचित्तोvi·mut·ta·cit·to होति।ho·ti

    Evaṁ kho, sāriputta, bhikkhu vimuttacitto hoti.

    (Pāli only)

  129. 129

    विमुत्तचित्तत्ताvi·mut·ta·cit·tat·tā ख्वाहं,khvā·haṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta महापुरिसोतिma·hā·pu·ri·so·ti वदामि,va·dā·mi अविमुत्तचित्तत्ताa·vi·mut·ta·cit·tat·tā नोno महापुरिसोतिma·hā·pu·ri·so·ti वदामी”ति—va·dā·mī

    Vimuttacittattā khvāhaṁ, sāriputta, mahāpurisoti vadāmi, avimuttacittattā no mahāpurisoti vadāmī”ti—

    (Pāli only)

  130. 130

    तंtaṃ ब्रूमिbrū·mi महापुरिसोति।ma·hā·pu·ri·so·ti

    taṁ brūmi mahāpurisoti.

    (Pāli only)

  131. 131

    <ब्>सोb इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा</ब्>तिsib·bi·ni·mac·ca·gā सिब्बिनीsib·bi·nī वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

    <b>So idha sibbinimaccagā</b>ti sibbinī vuccati taṇhā.

    (Pāli only)

  132. 132

    योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं,a·ku·sa·la·mū·laṃ यस्सेसाyas·se·sā सिब्बिनीsib·bi·nī तण्हाtaṇ·hā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा।daḍ·ḍhā

    Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ, yassesā sibbinī taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.

    (Pāli only)

  133. 133

    सोso सिब्बिनिंsib·bi·niṃ तण्हंtaṇ·haṃ अच्चगाac·ca·gā उपच्चगाu·pac·ca·gā अतिक्कन्तोa·tik·kan·to समतिक्कन्तोsa·ma·tik·kan·to वीतिवत्तोति—vī·ti·vat·to·ti

    So sibbiniṁ taṇhaṁ accagā upaccagā atikkanto samatikkanto vītivattoti—

    (Pāli only)

  134. 134

    सोso इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा।sib·bi·ni·mac·ca·gā

    so idha sibbinimaccagā.

    (Pāli only)

  135. 135

    तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

    Tenāha bhagavā—

    (Pāli only)

  136. 136

    “सोso उभन्तमभिञ्ञाय,u·bhan·ta·ma·bhiñ·ñā·ya

    “So ubhantamabhiññāya,

    (Pāli only)

  137. 137

    मज्झेmaj·jhe मन्ताman·tā नna लिप्पति;lip·pa·ti

    Majjhe mantā na lippati;

    (Pāli only)

  138. 138

    तंtaṃ ब्रूमिbrū·mi महापुरिसोति,ma·hā·pu·ri·so·ti

    Taṁ brūmi mahāpurisoti,

    (Pāli only)

  139. 139

    सोso इधi·dha सिब्बिनिमच्चगा”ति।sib·bi·ni·mac·ca·gā

    So idha sibbinimaccagā”ti.

    (Pāli only)

  140. 140

    सहsa·ha गाथापरियोसानाgā·thā·pa·ri·yo·sā·nā येye तेte ब्राह्मणेनbrāh·ma·ṇe·na सद्धिंsad·dhiṃ एकच्छन्दाe·kac·chan·dā एकपयोगाe·ka·pa·yo·gā एकाधिप्पायाe·kā·dhip·pā·yā एकवासनवासिता,e·ka·vā·sa·na·vā·si·tā तेसंte·saṃ अनेकपाणसहस्सानंa·ne·ka·pā·ṇa·sa·has·sā·naṃ विरजंvi·ra·jaṃ वीतमलंvī·ta·ma·laṃ धम्मचक्खुंdham·ma·cak·khuṃ उदपादि—u·da·pā·di

    Saha gāthāpariyosānā ye te brāhmaṇena saddhiṁ ekacchandā ekapayogā ekādhippāyā ekavāsanavāsitā, tesaṁ anekapāṇasahassānaṁ virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—

    (Pāli only)

  141. 141

    “यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci समुदयधम्मंsa·mu·da·ya·dham·maṃ सब्बंsab·baṃ तंtaṃ निरोधधम्मन्”ति।ni·ro·dha·dham·man

    “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.

    (Pāli only)

  142. 142

    तस्सtas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहिā·sa·ve·hi चित्तंcit·taṃ विमुच्चि।vi·muc·ci

    Tassa brāhmaṇassa anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.

    (Pāli only)

  143. 143

    सहsa·ha अरहत्तप्पत्ताa·ra·hat·tap·pat·tā अजिनजटावाकचीरतिदण्डकमण्डलुकेसाa·ji·na·ja·ṭā·vā·ka·cī·ra·ti·daṇ·ḍa·ka·maṇ·ḍa·lu·ke·sā चca मस्सूmas·sū चca अन्तरहिता।an·ta·ra·hi·tā

    Saha arahattappattā ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā ca massū ca antarahitā.

    (Pāli only)

  144. 144

    भण्डुकासायवत्थवसनोbhaṇ·ḍu·kā·sā·ya·vat·tha·va·sa·no सङ्घाटिपत्तचीवरधरोsaṅ·ghā·ṭi·pat·ta·cī·va·ra·dha·ro अन्वत्थपटिपत्तियाan·vat·tha·pa·ṭi·pat·ti·yā पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko भगवन्तंbha·ga·van·taṃ नमस्समानोna·mas·sa·mā·no निसिन्नोni·sin·no होति—ho·ti

    Bhaṇḍukāsāyavatthavasano saṅghāṭipattacīvaradharo anvatthapaṭipattiyā pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno hoti—

    (Pāli only)

  145. 145

    “सत्थाsat·thā मेme भन्तेbhan·te भगवा,bha·ga·vā सावकोहमस्मी”ति।sā·va·ko·ha·mas·mī

    “satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmī”ti.

    (Pāli only)

  146. 146

    तिस्समेत्तेय्यमाणवपुच्छानिद्देसोtis·sa·met·tey·ya·mā·ṇa·va·puc·chā·nid·de·so दुतियो।du·ti·yo

    Tissametteyyamāṇavapucchāniddeso dutiyo.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.