Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Search Scripture Search

Lesser Exposition 9 चूळनिद्देस 9

Chapter: 1234567891011121314151617181920212223

5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364 · Show pronunciation

1. 1

   चूळनिद्देस

   Cūḷaniddesa

2. 2

   पारायनवग्गनिद्देस

   Pārāyanavagganiddesa

3. 3

   पुच्छानिद्देस

   Pucchāniddesa

4. 4

   5। धोतकमाणवपुच्छानिद्देस

   5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa

5. 5

   <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं,</ब्>

   <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,</b>

   (Pāli only)

6. 6

   (इच्चायस्मा धोतको)

   (iccāyasmā dhotako)

   (Pāli only)

7. 7

   <ब्>वाचाभिकङ्खामि महेसि तुय्हं;</ब्>

   <b>Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;</b>

   (Pāli only)

8. 8

   <ब्>तव सुत्वान निग्घोसं,</ब्>

   <b>Tava sutvāna nigghosaṁ,</b>

   (Pāli only)

9. 9

   <ब्>सिक्खे निब्बानमत्तनो। </ब्>

   <b>Sikkhe nibbānamattano. </b>

   (Pāli only)

10. 10

    <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्</ब्>ति।

    <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan</b>ti.

    (Pāli only)

11. 11

    <ब्>पुच्छामी</ब्>ति तिस्सो पुच्छा—

    <b>Pucchāmī</b>ti tisso pucchā—

    (Pāli only)

12. 12

    अदिट्ठजोतना पुच्छा, दिट्ठसंसन्दना पुच्छा, विमतिच्छेदना पुच्छा …पे…

    adiṭṭhajotanā pucchā, diṭṭhasaṁsandanā pucchā, vimaticchedanā pucchā …pe…

    (Pāli only)

13. 13

    इमा तिस्सो पुच्छा …पे…

    imā tisso pucchā …pe…

    (Pāli only)

14. 14

    निब्बानपुच्छा।

    nibbānapucchā.

    (Pāli only)

15. 15

    <ब्>पुच्छामि तन्</ब्>ति पुच्छामि तं याचामि तं अज्झेसामि तं पसादेमि तं, कथयस्सु मेति—

    <b>Pucchāmi tan</b>ti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ, kathayassu meti—

    (Pāli only)

16. 16

    पुच्छामि तं।

    pucchāmi taṁ.

    (Pāli only)

17. 17

    <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनमेतं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति, यदिदं भगवाति।

    <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.

    (Pāli only)

18. 18

    <ब्>ब्रूहि मेतन्</ब्>ति ब्रूहि आचिक्खाहि देसेहि पञ्ञपेहि पट्ठपेहि विवराहि विभजाहि उत्तानीकरोहि पकासेहीति—

    <b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—

    (Pāli only)

19. 19

    पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं।

    pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.

    (Pāli only)

20. 20

    <ब्>इच्चायस्मा धोतको</ब्>ति।

    <b>Iccāyasmā dhotako</b>ti.

    (Pāli only)

21. 21

    <ब्>इच्चा</ब्>ति पदसन्धि …पे…

    <b>Iccā</b>ti padasandhi …pe…

    (Pāli only)

22. 22

    <ब्>आयस्मा</ब्>ति पियवचनं गरुवचनं सगारवसप्पतिस्साधिवचनमेतं आयस्माति।

    <b>āyasmā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti.

    (Pāli only)

23. 23

    <ब्>धोतको</ब्>ति तस्स ब्राह्मणस्स नामं सङ्खा समञ्ञा पञ्ञत्ति वोहारो नामं नामकम्मं नामधेय्यं निरुत्ति ब्यञ्जनं अभिलापोति—

    <b>Dhotako</b>ti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—

    (Pāli only)

24. 24

    इच्चायस्मा धोतको।

    iccāyasmā dhotako.

    (Pāli only)

25. 25

    <ब्>वाचाभिकङ्खामि महेसि तुय्हन्</ब्>ति तुय्हं वचनं ब्यप्पथं देसनं अनुसासनं अनुसिट्ठं कङ्खामि अभिकङ्खामि इच्छामि सादियामि पत्थयामि पिहयामि अभिजप्पामि।

    <b>Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ kaṅkhāmi abhikaṅkhāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmi.

    (Pāli only)

26. 26

    <ब्>महेसी</ब्>ति किं महेसि भगवा?

    <b>Mahesī</b>ti kiṁ mahesi bhagavā?

    (Pāli only)

27. 27

    महन्तं सीलक्खन्धं एसी गवेसी परियेसीति महेसि …पे…

    Mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi …pe…

    (Pāli only)

28. 28

    कहं नरासभोति महेसीति—

    kahaṁ narāsabhoti mahesīti—

    (Pāli only)

29. 29

    वाचाभिकङ्खामि महेसि तुय्हं।

    vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ.

    (Pāli only)

30. 30

    <ब्>तव सुत्वान निग्घोसन्</ब्>ति तुय्हं वचनं ब्यप्पथं देसनं अनुसासनं अनुसिट्ठं सुत्वा सुणित्वा उग्गहेत्वा उपधारयित्वा उपलक्खयित्वाति—

    <b>Tava sutvāna nigghosan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—

    (Pāli only)

31. 31

    तव सुत्वान निग्घोसं।

    tava sutvāna nigghosaṁ.

    (Pāli only)

32. 32

    <ब्>सिक्खे निब्बानमत्तनो</ब्>ति।

    <b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.

    (Pāli only)

33. 33

    <ब्>सिक्खा</ब्>ति तिस्सो सिक्खा—

    <b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—

    (Pāli only)

34. 34

    अधिसीलसिक्खा, अधिचित्तसिक्खा, अधिपञ्ञासिक्खा …पे…

    adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…

    (Pāli only)

35. 35

    अयं अधिपञ्ञासिक्खा।

    ayaṁ adhipaññāsikkhā.

    (Pāli only)

36. 36

    <ब्>निब्बानमत्तनो</ब्>ति अत्तनो रागस्स निब्बापनाय,

    <b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya,

    (Pāli only)

37. 37

    दोसस्स निब्बापनाय,

    dosassa nibbāpanāya,

    (Pāli only)

38. 38

    मोहस्स निब्बापनाय,

    mohassa nibbāpanāya,

    (Pāli only)

39. 39

    कोधस्स निब्बापनाय,

    kodhassa nibbāpanāya,

    (Pāli only)

40. 40

    उपनाहस्स निब्बापनाय …पे…

    upanāhassa nibbāpanāya …pe…

    (Pāli only)

41. 41

    सब्बाकुसलाभिसङ्खारानं समाय उपसमाय वूपसमाय निब्बापनाय पटिनिस्सग्गाय पटिपस्सद्धिया अधिसीलम्पि सिक्खेय्य, अधिचित्तम्पि सिक्खेय्य, अधिपञ्ञम्पि सिक्खेय्य।

    sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.

    (Pāli only)

42. 42

    इमा तिस्सो सिक्खायो आवज्जन्तो सिक्खेय्य,

    Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya,

    (Pāli only)

43. 43

    जानन्तो सिक्खेय्य,

    jānanto sikkheyya,

    (Pāli only)

44. 44

    पस्सन्तो सिक्खेय्य,

    passanto sikkheyya,

    (Pāli only)

45. 45

    पच्चवेक्खन्तो सिक्खेय्य,

    paccavekkhanto sikkheyya,

    (Pāli only)

46. 46

    चित्तं पदहन्तो सिक्खेय्य,

    cittaṁ padahanto sikkheyya,

    (Pāli only)

47. 47

    सद्धाय अधिमुच्चन्तो सिक्खेय्य,

    saddhāya adhimuccanto sikkheyya,

    (Pāli only)

48. 48

    वीरियं पग्गण्हन्तो सिक्खेय्य,

    vīriyaṁ paggaṇhanto sikkheyya,

    (Pāli only)

49. 49

    सतिं उपट्ठपेन्तो सिक्खेय्य,

    satiṁ upaṭṭhapento sikkheyya,

    (Pāli only)

50. 50

    चित्तं समादहन्तो सिक्खेय्य,

    cittaṁ samādahanto sikkheyya,

    (Pāli only)

51. 51

    पञ्ञाय पजानन्तो सिक्खेय्य,

    paññāya pajānanto sikkheyya,

    (Pāli only)

52. 52

    अभिञ्ञेय्यं अभिजानन्तो सिक्खेय्य,

    abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkheyya,

    (Pāli only)

53. 53

    परिञ्ञेय्यं परिजानन्तो सिक्खेय्य,

    pariññeyyaṁ parijānanto sikkheyya,

    (Pāli only)

54. 54

    पहातब्बं पजहन्तो सिक्खेय्य,

    pahātabbaṁ pajahanto sikkheyya,

    (Pāli only)

55. 55

    भावेतब्बं भावेन्तो सिक्खेय्य,

    bhāvetabbaṁ bhāvento sikkheyya,

    (Pāli only)

56. 56

    सच्छिकातब्बं सच्छिकरोन्तो सिक्खेय्य,

    sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya,

    (Pāli only)

57. 57

    आचरेय्य समाचरेय्य समादाय वत्तेय्याति—

    ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—

    (Pāli only)

58. 58

    सिक्खे निब्बानमत्तनो।

    sikkhe nibbānamattano.

    (Pāli only)

59. 59

    तेनाह सो ब्राह्मणो—

    Tenāha so brāhmaṇo—

    (Pāli only)

60. 60

    “पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं,

    “Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,

    (Pāli only)

61. 61

    (इच्चायस्मा धोतको)

    (iccāyasmā dhotako)

    (Pāli only)

62. 62

    वाचाभिकङ्खामि महेसि तुय्हं;

    Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;

    (Pāli only)

63. 63

    तव सुत्वान निग्घोसं,

    Tava sutvāna nigghosaṁ,

    (Pāli only)

64. 64

    सिक्खे निब्बानमत्तनो”ति।

    Sikkhe nibbānamattano”ti.

    (Pāli only)

65. 65

    <ब्>तेनहातप्पं करोहि,</ब्>

    <b>Tenahātappaṁ karohi,</b>

    (Pāli only)

66. 66

    (धोतकाति भगवा)

    (dhotakāti bhagavā)

    (Pāli only)

67. 67

    <ब्>इधेव निपको सतो;</ब्>

    <b>Idheva nipako sato;</b>

    (Pāli only)

68. 68

    <ब्>इतो सुत्वान निग्घोसं,</ब्>

    <b>Ito sutvāna nigghosaṁ,</b>

    (Pāli only)

69. 69

    <ब्>सिक्खे निब्बानमत्तनो। </ब्>

    <b>Sikkhe nibbānamattano. </b>

    (Pāli only)

70. 70

    <ब्>तेनहातप्पं करोही</ब्>ति आतप्पं करोहि, उस्साहं करोहि, उस्सोळ्हिं करोहि, थामं करोहि, धितिं करोहि, वीरियं करोहि, छन्दं जनेहि सञ्जनेहि उपट्ठपेहि समुट्ठपेहि निब्बत्तेहि अभिनिब्बत्तेहीति—

    <b>Tenahātappaṁ karohī</b>ti ātappaṁ karohi, ussāhaṁ karohi, ussoḷhiṁ karohi, thāmaṁ karohi, dhitiṁ karohi, vīriyaṁ karohi, chandaṁ janehi sañjanehi upaṭṭhapehi samuṭṭhapehi nibbattehi abhinibbattehīti—

    (Pāli only)

71. 71

    तेनहातप्पं करोहि।

    tenahātappaṁ karohi.

    (Pāli only)

72. 72

    <ब्>धोतका</ब्>ति भगवा तं ब्राह्मणं नामेन आलपति।

    <b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

    (Pāli only)

73. 73

    <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनमेतं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति, यदिदं भगवाति—

    <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

    (Pāli only)

74. 74

    धोतकाति भगवा।

    dhotakāti bhagavā.

    (Pāli only)

75. 75

    <ब्>इधेव निपको सतो</ब्>ति।

    <b>Idheva nipako sato</b>ti.

    (Pāli only)

76. 76

    <ब्>इधा</ब्>ति इमिस्सा दिट्ठिया इमिस्सा खन्तिया इमिस्सा रुचिया इमस्मिं आदाये इमस्मिं धम्मे इमस्मिं विनये इमस्मिं धम्मविनये इमस्मिं पावचने इमस्मिं ब्रह्मचरिये इमस्मिं सत्थुसासने इमस्मिं अत्तभावे इमस्मिं मनुस्सलोके।

    <b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane imasmiṁ attabhāve imasmiṁ manussaloke.

    (Pāli only)

77. 77

    <ब्>निपको</ब्>ति निपको पण्डितो पञ्ञवा बुद्धिमा ञाणी विभावी मेधावी।

    <b>Nipako</b>ti nipako paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.

    (Pāli only)

78. 78

    <ब्>सतो</ब्>ति चतूहि कारणेहि सतो—

    <b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

    (Pāli only)

79. 79

    काये कायानुपस्सनासतिपट्ठानं भावेन्तो सतो …पे…

    kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…

    (Pāli only)

80. 80

    सो वुच्चति सतोति—

    so vuccati satoti—

    (Pāli only)

81. 81

    इधेव निपको सतो।

    idheva nipako sato.

    (Pāli only)

82. 82

    <ब्>इतो सुत्वान निग्घोसन्</ब्>ति इतो मय्हं वचनं ब्यप्पथं देसनं अनुसासनं अनुसिट्ठं सुत्वा सुणित्वा उग्गण्हित्वा उपधारयित्वा उपलक्खयित्वाति—

    <b>Ito sutvāna nigghosan</b>ti ito mayhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggaṇhitvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—

    (Pāli only)

83. 83

    इतो सुत्वान निग्घोसं।

    ito sutvāna nigghosaṁ.

    (Pāli only)

84. 84

    <ब्>सिक्खे निब्बानमत्तनो</ब्>ति।

    <b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.

    (Pāli only)

85. 85

    <ब्>सिक्खा</ब्>ति तिस्सो सिक्खा—

    <b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—

    (Pāli only)

86. 86

    अधिसीलसिक्खा, अधिचित्तसिक्खा, अधिपञ्ञासिक्खा …पे…

    adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…

    (Pāli only)

87. 87

    अयं अधिपञ्ञासिक्खा।

    ayaṁ adhipaññāsikkhā.

    (Pāli only)

88. 88

    <ब्>निब्बानमत्तनो</ब्>ति अत्तनो रागस्स निब्बापनाय, दोसस्स निब्बापनाय, मोहस्स निब्बापनाय, कोधस्स निब्बापनाय, उपनाहस्स निब्बापनाय …पे…

    <b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya, dosassa nibbāpanāya, mohassa nibbāpanāya, kodhassa nibbāpanāya, upanāhassa nibbāpanāya …pe…

    (Pāli only)

89. 89

    सब्बाकुसलाभिसङ्खारानं समाय उपसमाय वूपसमाय निब्बापनाय पटिनिस्सग्गाय पटिपस्सद्धिया अधिसीलम्पि सिक्खेय्य, अधिचित्तम्पि सिक्खेय्य, अधिपञ्ञम्पि सिक्खेय्य।

    sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.

    (Pāli only)

90. 90

    इमा तिस्सो सिक्खायो आवज्जन्तो सिक्खेय्य, जानन्तो सिक्खेय्य …पे…

    Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya, jānanto sikkheyya …pe…

    (Pāli only)

91. 91

    सच्छिकातब्बं सच्छिकरोन्तो सिक्खेय्य, आचरेय्य समाचरेय्य समादाय वत्तेय्याति—

    sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya, ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—

    (Pāli only)

92. 92

    सिक्खे निब्बानमत्तनो।

    sikkhe nibbānamattano.

    (Pāli only)

93. 93

    तेनाह भगवा—

    Tenāha bhagavā—

    (Pāli only)

94. 94

    “तेनहातप्पं करोहि,

    “Tenahātappaṁ karohi,

    (Pāli only)

95. 95

    (धोतकाति भगवा)

    (dhotakāti bhagavā)

    (Pāli only)

96. 96

    इधेव निपको सतो;

    Idheva nipako sato;

    (Pāli only)

97. 97

    इतो सुत्वान निग्घोसं,

    Ito sutvāna nigghosaṁ,

    (Pāli only)

98. 98

    सिक्खे निब्बानमत्तनो”ति।

    Sikkhe nibbānamattano”ti.

    (Pāli only)

99. 99

    <ब्>पस्सामहं देवमनुस्सलोके,</ब्>

    <b>Passāmahaṁ devamanussaloke,</b>

    (Pāli only)

100. 100

     <ब्>अकिञ्चनं ब्राह्मणमिरियमानं;</ब्>

     <b>Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ;</b>

     (Pāli only)

101. 101

     <ब्>तं तं नमस्सामि समन्तचक्खु,</ब्>

     <b>Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu,</b>

     (Pāli only)

102. 102

     <ब्>पमुञ्च मं सक्क कथङ्कथाहि। </ब्>

     <b>Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi. </b>

     (Pāli only)

103. 103

     <ब्>पस्सामहं देवमनुस्सलोके</ब्>ति।

     <b>Passāmahaṁ devamanussaloke</b>ti.

     (Pāli only)

104. 104

     <ब्>देवा</ब्>ति तयो देवा—

     <b>Devā</b>ti tayo devā—

     (Pāli only)

105. 105

     सम्मुतिदेवा, उपपत्तिदेवा, विसुद्धिदेवा।

     sammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā.

     (Pāli only)

106. 106

     कतमे सम्मुतिदेवा?

     Katame sammutidevā?

     (Pāli only)

107. 107

     सम्मुतिदेवा वुच्चन्ति राजानो च राजकुमारा च देवियो च।

     Sammutidevā vuccanti rājāno ca rājakumārā ca deviyo ca.

     (Pāli only)

108. 108

     इमे वुच्चन्ति सम्मुतिदेवा।

     Ime vuccanti sammutidevā.

     (Pāli only)

109. 109

     कतमे उपपत्तिदेवा?

     Katame upapattidevā?

     (Pāli only)

110. 110

     उपपत्तिदेवा वुच्चन्ति चातुमहाराजिका देवा तावतिंसा देवा यामा देवा तुसिता देवा निम्मानरती देवा परनिम्मितवसवत्ती देवा ब्रह्मकायिका देवा ये च देवा तदुत्तरि।

     Upapattidevā vuccanti cātumahārājikā devā tāvatiṁsā devā yāmā devā tusitā devā nimmānaratī devā paranimmitavasavattī devā brahmakāyikā devā ye ca devā taduttari.

     (Pāli only)

111. 111

     इमे वुच्चन्ति उपपत्तिदेवा।

     Ime vuccanti upapattidevā.

     (Pāli only)

112. 112

     कतमे विसुद्धिदेवा?

     Katame visuddhidevā?

     (Pāli only)

113. 113

     विसुद्धिदेवा वुच्चन्ति तथागतसावका अरहन्तो खीणासवा ये च पच्चेकबुद्धा।

     Visuddhidevā vuccanti tathāgatasāvakā arahanto khīṇāsavā ye ca paccekabuddhā.

     (Pāli only)

114. 114

     इमे वुच्चन्ति विसुद्धिदेवा।

     Ime vuccanti visuddhidevā.

     (Pāli only)

115. 115

     भगवा सम्मुतिदेवानञ्च उपपत्तिदेवानञ्च विसुद्धिदेवानञ्च देवो च अतिदेवो च देवातिदेवो च सीहसीहो नागनागो गणिगणी मुनिमुनी राजराजा।

     Bhagavā sammutidevānañca upapattidevānañca visuddhidevānañca devo ca atidevo ca devātidevo ca sīhasīho nāganāgo gaṇigaṇī munimunī rājarājā.

     (Pāli only)

116. 116

     <ब्>पस्सामहं देवमनुस्सलोके</ब्>ति मनुस्सलोके देवं पस्सामि अतिदेवं पस्सामि देवातिदेवं पस्सामि दक्खामि ओलोकेमि निज्झायामि उपपरिक्खामीति—

     <b>Passāmahaṁ devamanussaloke</b>ti manussaloke devaṁ passāmi atidevaṁ passāmi devātidevaṁ passāmi dakkhāmi olokemi nijjhāyāmi upaparikkhāmīti—

     (Pāli only)

117. 117

     पस्सामहं देवमनुस्सलोके।

     passāmahaṁ devamanussaloke.

     (Pāli only)

118. 118

     <ब्>आकिञ्चनं ब्राह्मणमिरियमानन्</ब्>ति।

     <b>Ākiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānan</b>ti.

     (Pāli only)

119. 119

     <ब्>अकिञ्चनन्</ब्>ति रागकिञ्चनं दोसकिञ्चनं मोहकिञ्चनं मानकिञ्चनं दिट्ठिकिञ्चनं किलेसकिञ्चनं दुच्चरितकिञ्चनं, ते किञ्चना बुद्धस्स भगवतो पहीना उच्छिन्नमूला तालावत्थुकता अनभावङ्कता आयतिं अनुप्पादधम्मा, तस्मा बुद्धो अकिञ्चनो।

     <b>Akiñcanan</b>ti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, te kiñcanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tasmā buddho akiñcano.

     (Pāli only)

120. 120

     <ब्>ब्राह्मणो</ब्>ति भगवा सत्तन्नं धम्मानं बाहितत्ता ब्राह्मणो—

     <b>Brāhmaṇo</b>ti bhagavā sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—

     (Pāli only)

121. 121

     सक्कायदिट्ठि बाहिता होति, विचिकिच्छा बाहिता होति, सीलब्बतपरामासो बाहितो होति, रागो बाहितो होति, दोसो बाहितो होति, मोहो बाहितो होति, मानो बाहितो होति, बाहितास्स होन्ति पापका अकुसला धम्मा सङ्किलेसिका पोनोभविका सदरा दुक्खविपाका आयतिं जातिजरामरणिया।

     sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti, vicikicchā bāhitā hoti, sīlabbataparāmāso bāhito hoti, rāgo bāhito hoti, doso bāhito hoti, moho bāhito hoti, māno bāhito hoti, bāhitāssa honti pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.

     (Pāli only)

122. 122

     बाहित्वा सब्बपापकानि,

     Bāhitvā sabbapāpakāni,

     (Pāli only)

123. 123

     (सभियाति भगवा)

     (sabhiyāti bhagavā)

     (Pāli only)

124. 124

     विमलो साधुसमाहितो ठितत्तो;

     Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;

     (Pāli only)

125. 125

     संसारमतिच्च केवली सो,

     Saṁsāramaticca kevalī so,

     (Pāli only)

126. 126

     असितो तादि पवुच्चते स ब्रह्माति।

     Asito tādi pavuccate sa brahmāti.

     (Pāli only)

127. 127

     <ब्>इरियमानन्</ब्>ति चरन्तं विहरन्तं इरियन्तं वत्तेन्तं पालेन्तं यपेन्तं यापेन्तन्ति—

     <b>Iriyamānan</b>ti carantaṁ viharantaṁ iriyantaṁ vattentaṁ pālentaṁ yapentaṁ yāpentanti—

     (Pāli only)

128. 128

     अकिञ्चनं ब्राह्मणमिरियमानं।

     akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ.

     (Pāli only)

129. 129

     <ब्>तं तं नमस्सामि समन्तचक्खू</ब्>ति।

     <b>Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhū</b>ti.

     (Pāli only)

130. 130

     <ब्>तन्</ब्>ति भगवन्तं भणति।

     <b>Tan</b>ti bhagavantaṁ bhaṇati.

     (Pāli only)

131. 131

     <ब्>नमस्सामी</ब्>ति कायेन वा नमस्सामि, वाचाय वा नमस्सामि, चित्तेन वा नमस्सामि, अन्वत्थपटिपत्तिया वा नमस्सामि, धम्मानुधम्मपटिपत्तिया वा नमस्सामि सक्करोमि गरुं करोमि मानेमि पूजेमि।

     <b>Namassāmī</b>ti kāyena vā namassāmi, vācāya vā namassāmi, cittena vā namassāmi, anvatthapaṭipattiyā vā namassāmi, dhammānudhammapaṭipattiyā vā namassāmi sakkaromi garuṁ karomi mānemi pūjemi.

     (Pāli only)

132. 132

     <ब्>समन्तचक्खू</ब्>ति समन्तचक्खु वुच्चति सब्बञ्ञुतञाणं।

     <b>Samantacakkhū</b>ti samantacakkhu vuccati sabbaññutañāṇaṁ.

     (Pāli only)

133. 133

     भगवा सब्बञ्ञुतञाणेन उपेतो समुपेतो उपागतो समुपागतो उपपन्नो समुपपन्नो समन्नागतो।

     Bhagavā sabbaññutañāṇena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato.

     (Pāli only)

134. 134

     “न तस्स अद्दिट्ठमिधत्थि किञ्चि,

     “Na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci,

     (Pāli only)

135. 135

     अथो अविञ्ञातमजानितब्बं;

     Atho aviññātamajānitabbaṁ;

     (Pāli only)

136. 136

     सब्बं अभिञ्ञासि यदत्थि नेय्यं,

     Sabbaṁ abhiññāsi yadatthi neyyaṁ,

     (Pāli only)

137. 137

     तथागतो तेन समन्तचक्खू”ति।

     Tathāgato tena samantacakkhū”ti.

     (Pāli only)

138. 138

     तं तं नमस्सामि समन्तचक्खु।

     Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu.

     (Pāli only)

139. 139

     <ब्>पमुञ्च मं सक्क कथङ्कथाही</ब्>ति।

     <b>Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhī</b>ti.

     (Pāli only)

140. 140

     <ब्>सक्का</ब्>ति सक्को भगवा सक्यकुला पब्बजितोतिपि सक्को।

     <b>Sakkā</b>ti sakko bhagavā sakyakulā pabbajitotipi sakko.

     (Pāli only)

141. 141

     अथ वा अड्ढो महद्धनो धनवातिपि सक्को।

     Atha vā aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko.

     (Pāli only)

142. 142

     तस्सिमानि धनानि, सेय्यथिदं—

     Tassimāni dhanāni, seyyathidaṁ—

     (Pāli only)

143. 143

     सद्धाधनं सीलधनं हिरिधनं ओत्तप्पधनं सुतधनं चागधनं पञ्ञाधनं सतिपट्ठानधनं सम्मप्पधानधनं इद्धिपादधनं इन्द्रियधनं बलधनं बोज्झङ्गधनं मग्गधनं फलधनं निब्बानधनं।

     saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hiridhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ satipaṭṭhānadhanaṁ sammappadhānadhanaṁ iddhipādadhanaṁ indriyadhanaṁ baladhanaṁ bojjhaṅgadhanaṁ maggadhanaṁ phaladhanaṁ nibbānadhanaṁ.

     (Pāli only)

144. 144

     इमेहि अनेकविधेहि धनरतनेहि अड्ढो महद्धनो धनवातिपि सक्को।

     Imehi anekavidhehi dhanaratanehi aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko.

     (Pāli only)

145. 145

     अथ वा सक्को पहु विसवी अलमत्तो सूरो वीरो विक्कन्तो अभीरू अच्छम्भी अनुत्रासी अपलायी पहीनभयभेरवो विगतलोमहंसोतिपि सक्को।

     Atha vā sakko pahu visavī alamatto sūro vīro vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsotipi sakko.

     (Pāli only)

146. 146

     कथङ्कथा वुच्चति विचिकिच्छा।

     Kathaṅkathā vuccati vicikicchā.

     (Pāli only)

147. 147

     दुक्खे कङ्खा, दुक्खसमुदये कङ्खा, दुक्खनिरोधे कङ्खा, दुक्खनिरोधगामिनिया पटिपदाय कङ्खा, पुब्बन्ते कङ्खा, अपरन्ते कङ्खा, पुब्बन्तापरन्ते कङ्खा, इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु कङ्खा।

     Dukkhe kaṅkhā, dukkhasamudaye kaṅkhā, dukkhanirodhe kaṅkhā, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya kaṅkhā, pubbante kaṅkhā, aparante kaṅkhā, pubbantāparante kaṅkhā, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhā.

     (Pāli only)

148. 148

     या एवरूपा कङ्खा कङ्खायना कङ्खायितत्तं विमति विचिकिच्छा द्वेळ्हकं द्वेधापथो संसयो अनेकंसग्गाहो आसप्पना परिसप्पना अपरियोगाहना छम्भितत्तं चित्तस्स मनोविलेखो।

     Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā chambhitattaṁ cittassa manovilekho.

     (Pāli only)

149. 149

     <ब्>पमुञ्च मं सक्क कथङ्कथाही</ब्>ति मुञ्च मं पमुञ्च मं मोचेहि मं पमोचेहि मं उद्धर मं समुद्धर मं वुट्ठापेहि मं कथङ्कथासल्लतोति—

     <b>Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhī</b>ti muñca maṁ pamuñca maṁ mocehi maṁ pamocehi maṁ uddhara maṁ samuddhara maṁ vuṭṭhāpehi maṁ kathaṅkathāsallatoti—

     (Pāli only)

150. 150

     पमुञ्च मं सक्क कथङ्कथाहि।

     pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi.

     (Pāli only)

151. 151

     तेनाह सो ब्राह्मणो—

     Tenāha so brāhmaṇo—

     (Pāli only)

152. 152

     “पस्सामहं देवमनुस्सलोके,

     “Passāmahaṁ devamanussaloke,

     (Pāli only)

153. 153

     अकिञ्चनं ब्राह्मणमिरियमानं;

     Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ;

     (Pāli only)

154. 154

     तं तं नमस्सामि समन्तचक्खु,

     Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu,

     (Pāli only)

155. 155

     पमुञ्च मं सक्क कथङ्कथाही”ति।

     Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhī”ti.

     (Pāli only)

156. 156

     <ब्>नाहं सहिस्सामि पमोचनाय,</ब्>

     <b>Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,</b>

     (Pāli only)

157. 157

     <ब्>कथङ्कथिं धोतक कञ्चि लोके;</ब्>

     <b>Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke;</b>

     (Pāli only)

158. 158

     <ब्>धम्मञ्च सेट्ठं अभिजानमानो,</ब्>

     <b>Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,</b>

     (Pāli only)

159. 159

     <ब्>एवं तुवं ओघमिमं तरेसि। </ब्>

     <b>Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi. </b>

     (Pāli only)

160. 160

     <ब्>नाहं सहिस्सामि पमोचनाया</ब्>ति नाहं तं सक्कोमि मुञ्चितुं पमुञ्चितुं मोचेतुं पमोचेतुं उद्धरितुं समुद्धरितुं उट्ठापेतुं समुट्ठापेतुं कथङ्कथासल्लतोति।

     <b>Nāhaṁ sahissāmi pamocanāyā</b>ti nāhaṁ taṁ sakkomi muñcituṁ pamuñcituṁ mocetuṁ pamocetuṁ uddharituṁ samuddharituṁ uṭṭhāpetuṁ samuṭṭhāpetuṁ kathaṅkathāsallatoti.

     (Pāli only)

161. 161

     एवम्पि नाहं सहिस्सामि पमोचनाय।

     Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.

     (Pāli only)

162. 162

     अथ वा न ईहामि न समीहामि न उस्सहामि न वायमामि न उस्साहं करोमि न उस्सोळ्हिं करोमि न थामं करोमि न धितिं करोमि न वीरियं करोमि न छन्दं जनेमि न सञ्जनेमि न निब्बत्तेमि न अभिनिब्बत्तेमि अस्सद्धे पुग्गले अच्छन्दिके कुसीते हीनवीरिये अप्पटिपज्जमाने धम्मदेसनायाति।

     Atha vā na īhāmi na samīhāmi na ussahāmi na vāyamāmi na ussāhaṁ karomi na ussoḷhiṁ karomi na thāmaṁ karomi na dhitiṁ karomi na vīriyaṁ karomi na chandaṁ janemi na sañjanemi na nibbattemi na abhinibbattemi assaddhe puggale acchandike kusīte hīnavīriye appaṭipajjamāne dhammadesanāyāti.

     (Pāli only)

163. 163

     एवम्पि नाहं सहिस्सामि पमोचनाय।

     Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.

     (Pāli only)

164. 164

     अथ वा नत्थञ्ञो कोचि मोचेता।

     Atha vā natthañño koci mocetā.

     (Pāli only)

165. 165

     ते यदि मोचेय्युं सकेन थामेन सकेन बलेन सकेन वीरियेन सकेन परक्कमेन सकेन पुरिसथामेन सकेन पुरिसबलेन सकेन पुरिसवीरियेन सकेन पुरिसपरक्कमेन अत्तना सम्मापटिपदं अनुलोमपटिपदं अपच्चनीकपटिपदं अन्वत्थपटिपदं धम्मानुधम्मपटिपदं पटिपज्जमाना मोचेय्युन्ति।

     Te yadi moceyyuṁ sakena thāmena sakena balena sakena vīriyena sakena parakkamena sakena purisathāmena sakena purisabalena sakena purisavīriyena sakena purisaparakkamena attanā sammāpaṭipadaṁ anulomapaṭipadaṁ apaccanīkapaṭipadaṁ anvatthapaṭipadaṁ dhammānudhammapaṭipadaṁ paṭipajjamānā moceyyunti.

     (Pāli only)

166. 166

     एवम्पि नाहं सहिस्सामि पमोचनाय।

     Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.

     (Pāli only)

167. 167

     वुत्तञ्हेतं भगवता—

     Vuttañhetaṁ bhagavatā—

     (Pāli only)

168. 168

     “सो वत, चुन्द, अत्तना पलिपपलिपन्नो परं पलिपपलिपन्नं उद्धरिस्सतीति नेतं ठानं विज्जति।

     “so vata, cunda, attanā palipapalipanno paraṁ palipapalipannaṁ uddharissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

     (Pāli only)

169. 169

     सो वत, चुन्द, अत्तना अदन्तो अविनीतो अपरिनिब्बुतो परं दमेस्सति विनेस्सति परिनिब्बापेस्सतीति नेतं ठानं विज्जती”ति।

     So vata, cunda, attanā adanto avinīto aparinibbuto paraṁ damessati vinessati parinibbāpessatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.

     (Pāli only)

170. 170

     एवम्पि नाहं सहिस्सामि पमोचनाय।

     Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.

     (Pāli only)

171. 171

     वुत्तञ्हेतं भगवता—

     Vuttañhetaṁ bhagavatā—

     (Pāli only)

172. 172

     “अत्तना हि कतं पापं,

     “Attanā hi kataṁ pāpaṁ,

     (Pāli only)

173. 173

     अत्तना सङ्किलिस्सति;

     attanā saṅkilissati;

     (Pāli only)

174. 174

     अत्तना अकतं पापं,

     Attanā akataṁ pāpaṁ,

     (Pāli only)

175. 175

     अत्तनाव विसुज्झति;

     attanāva visujjhati;

     (Pāli only)

176. 176

     सुद्धि असुद्धि पच्चत्तं,

     Suddhi asuddhi paccattaṁ,

     (Pāli only)

177. 177

     नाञ्ञो अञ्ञं विसोधये”ति।

     nāñño aññaṁ visodhaye”ti.

     (Pāli only)

178. 178

     एवम्पि नाहं सहिस्सामि पमोचनाय।

     Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.

     (Pāli only)

179. 179

     वुत्तञ्हेतं भगवता—

     Vuttañhetaṁ bhagavatā—

     (Pāli only)

180. 180

     “एवमेव खो, ब्राह्मण, तिट्ठतेव निब्बानं तिट्ठति निब्बानगामी मग्गो तिट्ठामहं समादपेता, अथ च पन मम सावका मया एवं ओवदियमाना एवं अनुसासियमाना अप्पेकच्चे अच्चन्तनिट्ठं निब्बानं आराधेन्ति एकच्चे नाराधेन्तीति।

     “evameva kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ tiṭṭhati nibbānagāmī maggo tiṭṭhāmahaṁ samādapetā, atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā appekacce accantaniṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti ekacce nārādhentīti.

     (Pāli only)

181. 181

     एत्थ क्याहं, ब्राह्मण करोमि?

     Ettha kyāhaṁ, brāhmaṇa karomi?

     (Pāli only)

182. 182

     मग्गक्खायी, ब्राह्मण, तथागतो।

     Maggakkhāyī, brāhmaṇa, tathāgato.

     (Pāli only)

183. 183

     मग्गं बुद्धो आचिक्खति।

     Maggaṁ buddho ācikkhati.

     (Pāli only)

184. 184

     अत्तना पटिपज्जमाना मुच्चेय्युन्ति।

     Attanā paṭipajjamānā mucceyyunti.

     (Pāli only)

185. 185

     एवम्पि नाहं सहिस्सामि पमोचनाय।

     Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.

     (Pāli only)

186. 186

     <ब्>कथङ्कथिं धोतक कञ्चि लोके</ब्>ति कथङ्कथिं पुग्गलं सकङ्खं सखिलं सद्वेळ्हकं सविचिकिच्छं।

     <b>Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke</b>ti kathaṅkathiṁ puggalaṁ sakaṅkhaṁ sakhilaṁ sadveḷhakaṁ savicikicchaṁ.

     (Pāli only)

187. 187

     <ब्>कञ्ची</ब्>ति कञ्चि खत्तियं वा ब्राह्मणं वा वेस्सं वा सुद्दं वा गहट्ठं वा पब्बजितं वा देवं वा मनुस्सं वा।

     <b>Kañcī</b>ti kañci khattiyaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vessaṁ vā suddaṁ vā gahaṭṭhaṁ vā pabbajitaṁ vā devaṁ vā manussaṁ vā.

     (Pāli only)

188. 188

     <ब्>लोके</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोकेति—

     <b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—

     (Pāli only)

189. 189

     कथङ्कथिं धोतक कञ्चि लोके।

     kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke.

     (Pāli only)

190. 190

     <ब्>धम्मञ्च सेट्ठं अभिजानमानो</ब्>ति धम्मं सेट्ठं वुच्चति अमतं निब्बानं।

     <b>Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno</b>ti dhammaṁ seṭṭhaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.

     (Pāli only)

191. 191

     यो सो सब्बसङ्खारसमथो सब्बूपधिपटिनिस्सग्गो तण्हक्खयो विरागो निरोधो निब्बानं।

     Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

     (Pāli only)

192. 192

     <ब्>सेट्ठन्</ब्>ति अग्गं सेट्ठं विसेट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरं धम्मं आजानमानो विजानमानो पटिविजानमानो पटिविज्झमानोति—

     <b>Seṭṭhan</b>ti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ dhammaṁ ājānamāno vijānamāno paṭivijānamāno paṭivijjhamānoti—

     (Pāli only)

193. 193

     धम्मञ्च सेट्ठं अभिजानमानो।

     dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno.

     (Pāli only)

194. 194

     <ब्>एवं तुवं ओघमिमं तरेसी</ब्>ति एवं कामोघं भवोघं दिट्ठोघं अविज्जोघं तरेय्यासि उत्तरेय्यासि पतरेय्यासि समतिक्कमेय्यासि वीतिवत्तेय्यासीति—

     <b>Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresī</b>ti evaṁ kāmoghaṁ bhavoghaṁ diṭṭhoghaṁ avijjoghaṁ tareyyāsi uttareyyāsi patareyyāsi samatikkameyyāsi vītivatteyyāsīti—

     (Pāli only)

195. 195

     एवं तुवं ओघमिमं तरेसि।

     evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi.

     (Pāli only)

196. 196

     तेनाह भगवा—

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

197. 197

     “नाहं सहिस्सामि पमोचनाय,

     “Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,

     (Pāli only)

198. 198

     कथङ्कथिं धोतक कञ्चि लोके;

     Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke;

     (Pāli only)

199. 199

     धम्मञ्च सेट्ठं अभिजानमानो,

     Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,

     (Pāli only)

200. 200

     एवं तुवं ओघमिमं तरेसी”ति।

     Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresī”ti.

     (Pāli only)

201. 201

     <ब्>अनुसास ब्रह्मे करुणायमानो,</ब्>

     <b>Anusāsa brahme karuṇāyamāno,</b>

     (Pāli only)

202. 202

     <ब्>विवेकधम्मं यमहं विजञ्ञं;</ब्>

     <b>Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;</b>

     (Pāli only)

203. 203

     <ब्>यथाहं आकासोव अब्यापज्जमानो</ब्>,

     <b>Yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno</b>,

     (Pāli only)

204. 204

     <ब्>इधेव सन्तो असितो चरेय्यं। </ब्>

     <b>Idheva santo asito careyyaṁ. </b>

     (Pāli only)

205. 205

     <ब्>अनुसास ब्रह्मे करुणायमानो</ब्>ति अनुसास ब्रह्मे अनुग्गण्ह ब्रह्मे अनुकम्प ब्रह्मेति—

     <b>Anusāsa brahme karuṇāyamāno</b>ti anusāsa brahme anuggaṇha brahme anukampa brahmeti—

     (Pāli only)

206. 206

     अनुसास ब्रह्मे।

     anusāsa brahme.

     (Pāli only)

207. 207

     <ब्>करुणायमानो</ब्>ति करुणायमानो अनुदयमानो अनुरक्खमानो अनुग्गण्हमानो अनुकम्पमानोति—

     <b>Karuṇāyamāno</b>ti karuṇāyamāno anudayamāno anurakkhamāno anuggaṇhamāno anukampamānoti—

     (Pāli only)

208. 208

     अनुसास ब्रह्मे करुणायमानो।

     anusāsa brahme karuṇāyamāno.

     (Pāli only)

209. 209

     <ब्>विवेकधम्मं यमहं विजञ्ञन्</ब्>ति विवेकधम्मं वुच्चति अमतं निब्बानं।

     <b>Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññan</b>ti vivekadhammaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.

     (Pāli only)

210. 210

     यो सो सब्बसङ्खारसमथो सब्बूपधिपटिनिस्सग्गो तण्हक्खयो विरागो निरोधो निब्बानं।

     Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

     (Pāli only)

211. 211

     <ब्>यमहं विजञ्ञन्</ब्>ति यमहं जानेय्यं आजानेय्यं विजानेय्यं पटिविजानेय्यं पटिविज्झेय्यं अधिगच्छेय्यं फस्सेय्यं सच्छिकरेय्यन्ति—

     <b>Yamahaṁ vijaññan</b>ti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—

     (Pāli only)

212. 212

     विवेकधम्मं यमहं विजञ्ञं।

     vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.

     (Pāli only)

213. 213

     <ब्>यथाहं आकासोव अब्यापज्जमानो</ब्>ति यथा आकासो न पज्जति न गण्हति न बज्झति न पलिबज्झति, एवं अपज्जमानो अगण्हमानो अबज्झमानो अपलिबज्झमानोति—

     <b>Yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno</b>ti yathā ākāso na pajjati na gaṇhati na bajjhati na palibajjhati, evaṁ apajjamāno agaṇhamāno abajjhamāno apalibajjhamānoti—

     (Pāli only)

214. 214

     एवम्पि आकासोव अब्यापज्जमानो।

     evampi ākāsova abyāpajjamāno.

     (Pāli only)

215. 215

     यथा आकासो न रज्जति लाखाय वा हलिद्दिया वा नीलिया वा मञ्जेट्ठाय वा एवं अरज्जमानो अदुस्समानो अमुय्हमानो अकिलिस्समानोति—

     Yathā ākāso na rajjati lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjeṭṭhāya vā evaṁ arajjamāno adussamāno amuyhamāno akilissamānoti—

     (Pāli only)

216. 216

     एवम्पि आकासोव अब्यापज्जमानो।

     evampi ākāsova abyāpajjamāno.

     (Pāli only)

217. 217

     यथा आकासो न कुप्पति न ब्यापज्जति न पतिलीयति न पटिहञ्ञति, एवं अकुप्पमानो अब्यापज्जमानो अप्पतिलीयमानो अप्पटिहञ्ञमानो अप्पटिहतमानोति—

     Yathā ākāso na kuppati na byāpajjati na patilīyati na paṭihaññati, evaṁ akuppamāno abyāpajjamāno appatilīyamāno appaṭihaññamāno appaṭihatamānoti—

     (Pāli only)

218. 218

     एवम्पि आकासोव अब्यापज्जमानो।

     evampi ākāsova abyāpajjamāno.

     (Pāli only)

219. 219

     <ब्>इधेव सन्तो असितो चरेय्यन्</ब्>ति।

     <b>Idheva santo asito careyyan</b>ti.

     (Pāli only)

220. 220

     <ब्>इधेव सन्तो</ब्>ति इधेव सन्तो समानो इधेव निसिन्नो समानो इमस्मिंयेव आसने निसिन्नो समानो इमिस्सायेव परिसाय निसिन्नो समानोति, एवम्पि—

     <b>Idheva santo</b>ti idheva santo samāno idheva nisinno samāno imasmiṁyeva āsane nisinno samāno imissāyeva parisāya nisinno samānoti, evampi—

     (Pāli only)

221. 221

     इधेव सन्तो।

     idheva santo.

     (Pāli only)

222. 222

     अथ वा इधेव सन्तो उपसन्तो वूपसन्तो निब्बुतो पटिप्पस्सद्धोति, एवम्पि—

     Atha vā idheva santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭippassaddhoti, evampi—

     (Pāli only)

223. 223

     इधेव सन्तो।

     idheva santo.

     (Pāli only)

224. 224

     <ब्>असितो</ब्>ति द्वे निस्सया—

     <b>Asito</b>ti dve nissayā—

     (Pāli only)

225. 225

     तण्हानिस्सयो च दिट्ठिनिस्सयो च …पे…

     taṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…

     (Pāli only)

226. 226

     अयं तण्हानिस्सयो …पे…

     ayaṁ taṇhānissayo …pe…

     (Pāli only)

227. 227

     अयं दिट्ठिनिस्सयो … तण्हानिस्सयं पहाय दिट्ठिनिस्सयं पटिनिस्सज्जित्वा चक्खुं अनिस्सितो, सोतं अनिस्सितो, घानं अनिस्सितो, जिव्हं अनिस्सितो, कायं अनिस्सितो, मनं अनिस्सितो, रूपे …

     ayaṁ diṭṭhinissayo … taṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā cakkhuṁ anissito, sotaṁ anissito, ghānaṁ anissito, jivhaṁ anissito, kāyaṁ anissito, manaṁ anissito, rūpe …

     (Pāli only)

228. 228

     सद्दे … गन्धे … रसे … फोट्ठब्बे … धम्मे … कुलं … गणं … आवासं … लाभं … यसं … पसंसं … सुखं … चीवरं … पिण्डपातं … सेनासनं … गिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं … कामधातुं … रूपधातुं … अरूपधातुं … कामभवं … रूपभवं … अरूपभवं … सञ्ञाभवं … असञ्ञाभवं … नेवसञ्ञानासञ्ञाभवं … एकवोकारभवं … चतुवोकारभवं … पञ्चवोकारभवं … अतीतं … अनागतं … पच्चुप्पन्नं … दिट्ठसुतमुतविञ्ञातब्बे धम्मे असितो अनिस्सितो अनल्लीनो अनुपगतो अनज्झोसितो अनधिमुत्तो निक्खन्तो निस्सटो विप्पमुत्तो विसंयुत्तो विमरियादिकतेन चेतसा।

     sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … dhamme … kulaṁ … gaṇaṁ … āvāsaṁ … lābhaṁ … yasaṁ … pasaṁsaṁ … sukhaṁ … cīvaraṁ … piṇḍapātaṁ … senāsanaṁ … gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ … kāmadhātuṁ … rūpadhātuṁ … arūpadhātuṁ … kāmabhavaṁ … rūpabhavaṁ … arūpabhavaṁ … saññābhavaṁ … asaññābhavaṁ … nevasaññānāsaññābhavaṁ … ekavokārabhavaṁ … catuvokārabhavaṁ … pañcavokārabhavaṁ … atītaṁ … anāgataṁ … paccuppannaṁ … diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme asito anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaṁyutto vimariyādikatena cetasā.

     (Pāli only)

229. 229

     <ब्>चरेय्यन्</ब्>ति चरेय्यं विहरेय्यं इरियेय्यं वत्तेय्यं पालेय्यं यपेय्यं यापेय्यन्ति—

     <b>Careyyan</b>ti careyyaṁ vihareyyaṁ iriyeyyaṁ vatteyyaṁ pāleyyaṁ yapeyyaṁ yāpeyyanti—

     (Pāli only)

230. 230

     इधेव सन्तो असितो चरेय्यं।

     idheva santo asito careyyaṁ.

     (Pāli only)

231. 231

     तेनाह सो ब्राह्मणो—

     Tenāha so brāhmaṇo—

     (Pāli only)

232. 232

     “अनुसास ब्रह्मे करुणायमानो,

     “Anusāsa brahme karuṇāyamāno,

     (Pāli only)

233. 233

     विवेकधम्मं यमहं विजञ्ञं;

     Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;

     (Pāli only)

234. 234

     यथाहं आकासोव अब्यापज्जमानो,

     Yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno,

     (Pāli only)

235. 235

     इधेव सन्तो असितो चरेय्यन्”ति।

     Idheva santo asito careyyan”ti.

     (Pāli only)

236. 236

     <ब्>कित्तयिस्सामि ते सन्तिं,</ब्>

     <b>Kittayissāmi te santiṁ,</b>

     (Pāli only)

237. 237

     (धोतकाति भगवा)

     (dhotakāti bhagavā)

     (Pāli only)

238. 238

     <ब्>दिट्ठे धम्मे अनीतिहं;</ब्>

     <b>Diṭṭhe dhamme anītihaṁ;</b>

     (Pāli only)

239. 239

     <ब्>यं विदित्वा सतो चरं,</ब्>

     <b>Yaṁ viditvā sato caraṁ,</b>

     (Pāli only)

240. 240

     <ब्>तरे लोके विसत्तिकं। </ब्>

     <b>Tare loke visattikaṁ. </b>

     (Pāli only)

241. 241

     <ब्>कित्तयिस्सामि ते सन्तिन्</ब्>ति रागस्स सन्तिं, दोसस्स सन्तिं, मोहस्स सन्तिं, कोधस्स सन्तिं, उपनाहस्स …पे…

     <b>Kittayissāmi te santin</b>ti rāgassa santiṁ, dosassa santiṁ, mohassa santiṁ, kodhassa santiṁ, upanāhassa …pe…

     (Pāli only)

242. 242

     मक्खस्स … पळासस्स … इस्साय … मच्छरियस्स … मायाय … साठेय्यस्स … थम्भस्स … सारम्भस्स … मानस्स … अतिमानस्स … मदस्स … पमादस्स … सब्बकिलेसानं … सब्बदुच्चरितानं … सब्बदरथानं … सब्बपरिळाहानं … सब्बसन्तापानं … सब्बाकुसलाभिसङ्खारानं सन्तिं उपसन्तिं वूपसन्तिं निब्बुतिं पटिप्पस्सद्धिं कित्तयिस्सामि पकित्तयिस्सामि आचिक्खिस्सामि देसेस्सामि पञ्ञपेस्सामि पट्ठपेस्सामि विवरिस्सामि विभजिस्सामि उत्तानीकरिस्सामि पकासिस्सामीति—

     makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … sabbakilesānaṁ … sabbaduccaritānaṁ … sabbadarathānaṁ … sabbapariḷāhānaṁ … sabbasantāpānaṁ … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santiṁ upasantiṁ vūpasantiṁ nibbutiṁ paṭippassaddhiṁ kittayissāmi pakittayissāmi ācikkhissāmi desessāmi paññapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmīti—

     (Pāli only)

243. 243

     कित्तयिस्सामि ते सन्तिं।

     kittayissāmi te santiṁ.

     (Pāli only)

244. 244

     <ब्>धोतकाति भगवा</ब्>ति।

     <b>Dhotakāti bhagavā</b>ti.

     (Pāli only)

245. 245

     <ब्>धोतका</ब्>ति भगवा तं ब्राह्मणं नामेन आलपति।

     <b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

     (Pāli only)

246. 246

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनमेतं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति, यदिदं भगवाति—

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

     (Pāli only)

247. 247

     धोतकाति भगवा।

     dhotakāti bhagavā.

     (Pāli only)

248. 248

     <ब्>दिट्ठे धम्मे अनीतिहन्</ब्>ति।

     <b>Diṭṭhe dhamme anītihan</b>ti.

     (Pāli only)

249. 249

     <ब्>दिट्ठे धम्मे</ब्>ति दिट्ठे धम्मे ञाते धम्मे तुलिते धम्मे तीरिते धम्मे विभूते धम्मे विभाविते धम्मे सब्बे सङ्खारा अनिच्चाति …पे…

     <b>Diṭṭhe dhamme</b>ti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhūte dhamme vibhāvite dhamme sabbe saṅkhārā aniccāti …pe…

     (Pāli only)

250. 250

     यं किञ्चि समुदयधम्मं सब्बं तं निरोधधम्मन्ति दिट्ठे धम्मे ञाते धम्मे तुलिते धम्मे तीरिते धम्मे विभाविते धम्मे विभूते धम्मेति, एवम्पि—

     yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhammanti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhāvite dhamme vibhūte dhammeti, evampi—

     (Pāli only)

251. 251

     दिट्ठे धम्मे …पे…।

     diṭṭhe dhamme …pe….

     (Pāli only)

252. 252

     अथ वा दुक्खे दिट्ठे दुक्खं कथयिस्सामि, समुदये दिट्ठे समुदयं कथयिस्सामि, मग्गे दिट्ठे मग्गं कथयिस्सामि, निरोधे दिट्ठे निरोधं कथयिस्सामीति, एवम्पि—

     Atha vā dukkhe diṭṭhe dukkhaṁ kathayissāmi, samudaye diṭṭhe samudayaṁ kathayissāmi, magge diṭṭhe maggaṁ kathayissāmi, nirodhe diṭṭhe nirodhaṁ kathayissāmīti, evampi—

     (Pāli only)

253. 253

     दिट्ठे धम्मे …पे…।

     diṭṭhe dhamme …pe….

     (Pāli only)

254. 254

     अथ वा सन्दिट्ठिकं अकालिकं एहिपस्सिकं ओपनेय्यिकं पच्चत्तं वेदितब्बं विञ्ञूहीति, एवम्पि—

     Atha vā sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ viññūhīti, evampi—

     (Pāli only)

255. 255

     दिट्ठे धम्मे।

     diṭṭhe dhamme.

     (Pāli only)

256. 256

     <ब्>अनीतिहन्</ब्>ति न इतिहीतिहं न इतिकिराय न परम्पराय न पिटकसम्पदाय न तक्कहेतु न नयहेतु न आकारपरिवितक्केन न दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया सामं सयमभिञ्ञातं अत्तपच्चक्खधम्मं, तं कथयिस्सामीति—

     <b>Anītihan</b>ti na itihītihaṁ na itikirāya na paramparāya na piṭakasampadāya na takkahetu na nayahetu na ākāraparivitakkena na diṭṭhinijjhānakkhantiyā sāmaṁ sayamabhiññātaṁ attapaccakkhadhammaṁ, taṁ kathayissāmīti—

     (Pāli only)

257. 257

     दिट्ठे धम्मे अनीतिहं।

     diṭṭhe dhamme anītihaṁ.

     (Pāli only)

258. 258

     <ब्>यं विदित्वा सतो चरन्</ब्>ति यं विदितं कत्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा;

     <b>Yaṁ viditvā sato caran</b>ti yaṁ viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;

     (Pāli only)

259. 259

     “सब्बे सङ्खारा अनिच्चा”ति विदितं कत्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा;

     “sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;

     (Pāli only)

260. 260

     “सब्बे सङ्खारा दुक्खा”ति …पे…

     “sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…

     (Pāli only)

261. 261

     “सब्बे धम्मा अनत्ता”ति …पे…

     “sabbe dhammā anattā”ti …pe…

     (Pāli only)

262. 262

     “यं किञ्चि समुदयधम्मं सब्बं तं निरोधधम्मन्”ति विदितं कत्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा।

     “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

     (Pāli only)

263. 263

     <ब्>सतो</ब्>ति चतूहि कारणेहि सतो—

     <b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

     (Pāli only)

264. 264

     काये कायानुपस्सनासतिपट्ठानं भावेन्तो सतो …पे…

     kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…

     (Pāli only)

265. 265

     सो वुच्चति सतो।

     so vuccati sato.

     (Pāli only)

266. 266

     <ब्>चरन्</ब्>ति चरन्तो विहरन्तो इरियन्तो वत्तेन्तो पालेन्तो यपेन्तो यापेन्तोति—

     <b>Caran</b>ti caranto viharanto iriyanto vattento pālento yapento yāpentoti—

     (Pāli only)

267. 267

     यं विदित्वा सतो चरं।

     yaṁ viditvā sato caraṁ.

     (Pāli only)

268. 268

     <ब्>तरे लोके विसत्तिकन्</ब्>ति विसत्तिका वुच्चति तण्हा।

     <b>Tare loke visattikan</b>ti visattikā vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

269. 269

     यो रागो सारागो …पे… अभिज्झा लोभो अकुसलमूलं।

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

270. 270

     <ब्>विसत्तिका</ब्>ति केनट्ठेन विसत्तिका …पे… विसटा वित्थताति विसत्तिका।

     <b>Visattikā</b>ti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.

     (Pāli only)

271. 271

     <ब्>लोके</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोके।

     <b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.

     (Pāli only)

272. 272

     <ब्>तरे लोके विसत्तिकन्</ब्>ति लोके वेसा विसत्तिका, लोके वेतं विसत्तिकं सतो तरेय्य उत्तरेय्य पतरेय्य समतिक्कमेय्य वीतिवत्तेय्याति—

     <b>Tare loke visattikan</b>ti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyya uttareyya patareyya samatikkameyya vītivatteyyāti—

     (Pāli only)

273. 273

     तरे लोके विसत्तिकं।

     tare loke visattikaṁ.

     (Pāli only)

274. 274

     तेनाह भगवा—

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

275. 275

     “कित्तयिस्सामि ते सन्तिं,

     “Kittayissāmi te santiṁ,

     (Pāli only)

276. 276

     (धोतकाति भगवा)

     (dhotakāti bhagavā)

     (Pāli only)

277. 277

     दिट्ठे धम्मे अनीतिहं;

     Diṭṭhe dhamme anītihaṁ;

     (Pāli only)

278. 278

     यं विदित्वा सतो चरं,

     Yaṁ viditvā sato caraṁ,

     (Pāli only)

279. 279

     तरे लोके विसत्तिकन्”ति।

     Tare loke visattikan”ti.

     (Pāli only)

280. 280

     <ब्>तञ्चाहं अभिनन्दामि,</ब्>

     <b>Tañcāhaṁ abhinandāmi,</b>

     (Pāli only)

281. 281

     <ब्>महेसि सन्तिमुत्तमं;</ब्>

     <b>mahesi santimuttamaṁ;</b>

     (Pāli only)

282. 282

     <ब्>यं विदित्वा सतो चरं,</ब्>

     <b>Yaṁ viditvā sato caraṁ,</b>

     (Pāli only)

283. 283

     <ब्>तरे लोके विसत्तिकं। </ब्>

     <b>tare loke visattikaṁ. </b>

     (Pāli only)

284. 284

     <ब्>तञ्चाहं अभिनन्दामी</ब्>ति।

     <b>Tañcāhaṁ abhinandāmī</b>ti.

     (Pāli only)

285. 285

     <ब्>तन्</ब्>ति तुय्हं वचनं ब्यप्पथं देसनं अनुसासनं अनुसिट्ठं नन्दामि अभिनन्दामि मोदामि अनुमोदामि इच्छामि सादियामि पत्थयामि पिहयामि अभिजप्पामीति—

     <b>Tan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ nandāmi abhinandāmi modāmi anumodāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmīti—

     (Pāli only)

286. 286

     तञ्चाहं अभिनन्दामि।

     tañcāhaṁ abhinandāmi.

     (Pāli only)

287. 287

     <ब्>महेसिसन्तिमुत्तमन्</ब्>ति।

     <b>Mahesisantimuttaman</b>ti.

     (Pāli only)

288. 288

     <ब्>महेसी</ब्>ति किं महेसि भगवा?

     <b>Mahesī</b>ti kiṁ mahesi bhagavā?

     (Pāli only)

289. 289

     महन्तं सीलक्खन्धं एसी गवेसी परियेसीति महेसि, महन्तं समाधिक्खन्धं …पे…

     Mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi, mahantaṁ samādhikkhandhaṁ …pe…

     (Pāli only)

290. 290

     कहं नरासभोति महेसि।

     kahaṁ narāsabhoti mahesi.

     (Pāli only)

291. 291

     <ब्>सन्तिमुत्तमन्</ब्>ति सन्ति वुच्चति अमतं निब्बानं।

     <b>Santimuttaman</b>ti santi vuccati amataṁ nibbānaṁ.

     (Pāli only)

292. 292

     यो सो सब्बसङ्खारसमथो सब्बूपधिपटिनिस्सग्गो तण्हक्खयो विरागो निरोधो निब्बानं।

     Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

     (Pāli only)

293. 293

     <ब्>उत्तमन्</ब्>ति अग्गं सेट्ठं विसेट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरन्ति—

     <b>Uttaman</b>ti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti—

     (Pāli only)

294. 294

     महेसि सन्तिमुत्तमं।

     mahesi santimuttamaṁ.

     (Pāli only)

295. 295

     <ब्>यं विदित्वा सतो चरन्</ब्>ति यं विदितं कत्वा …पे…

     <b>Yaṁ viditvā sato caran</b>ti yaṁ viditaṁ katvā …pe…

     (Pāli only)

296. 296

     “सब्बे सङ्खारा अनिच्चा”ति विदितं कत्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा;

     “sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;

     (Pāli only)

297. 297

     “सब्बे सङ्खारा दुक्खा”ति … “सब्बे धम्मा अनत्ता”ति …पे…

     “sabbe saṅkhārā dukkhā”ti … “sabbe dhammā anattā”ti …pe…

     (Pāli only)

298. 298

     “यं किञ्चि समुदयधम्मं सब्बं तं निरोधधम्मन्”ति विदितं कत्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा।

     “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

     (Pāli only)

299. 299

     <ब्>सतो</ब्>ति चतूहि कारणेहि सतो—

     <b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

     (Pāli only)

300. 300

     काये कायानुपस्सनासतिपट्ठानं भावेन्तो सतो …पे…

     kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…

     (Pāli only)

301. 301

     सो वुच्चति सतो।

     so vuccati sato.

     (Pāli only)

302. 302

     <ब्>चरन्</ब्>ति चरन्तो …पे…

     <b>Caran</b>ti caranto …pe…

     (Pāli only)

303. 303

     यापेन्तोति—

     yāpentoti—

     (Pāli only)

304. 304

     यं विदित्वा सतो चरं।

     yaṁ viditvā sato caraṁ.

     (Pāli only)

305. 305

     <ब्>तरे लोके विसत्तिकन्</ब्>ति।

     <b>Tare loke visattikan</b>ti.

     (Pāli only)

306. 306

     विसत्तिका वुच्चति तण्हा।

     Visattikā vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

307. 307

     यो रागो सारागो …पे… अभिज्झा लोभो अकुसलमूलं।

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

308. 308

     <ब्>विसत्तिका</ब्>ति केनट्ठेन विसत्तिका …पे… विसटा वित्थताति विसत्तिका।

     <b>Visattikā</b>ti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.

     (Pāli only)

309. 309

     <ब्>लोके</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोके।

     <b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.

     (Pāli only)

310. 310

     <ब्>तरे लोके विसत्तिकन्</ब्>ति लोके वेसा विसत्तिका, लोके वेतं विसत्तिकं सतो तरेय्यं उत्तरेय्यं …पे…

     <b>Tare loke visattikan</b>ti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyyaṁ uttareyyaṁ …pe…

     (Pāli only)

311. 311

     वीतिवत्तेय्यन्ति—

     vītivatteyyanti—

     (Pāli only)

312. 312

     तरे लोके विसत्तिकं।

     tare loke visattikaṁ.

     (Pāli only)

313. 313

     तेनाह सो ब्राह्मणो—

     Tenāha so brāhmaṇo—

     (Pāli only)

314. 314

     “तञ्चाहं अभिनन्दामि,

     “Tañcāhaṁ abhinandāmi,

     (Pāli only)

315. 315

     महेसि सन्तिमुत्तमं;

     mahesi santimuttamaṁ;

     (Pāli only)

316. 316

     यं विदित्वा सतो चरं,

     Yaṁ viditvā sato caraṁ,

     (Pāli only)

317. 317

     तरे लोके विसत्तिकन्”ति।

     tare loke visattikan”ti.

     (Pāli only)

318. 318

     <ब्>यं किञ्चि सम्पजानासि,</ब्>

     <b>Yaṁ kiñci sampajānāsi,</b>

     (Pāli only)

319. 319

     (धोतकाति भगवा)

     (dhotakāti bhagavā)

     (Pāli only)

320. 320

     <ब्>उद्धं अधो तिरियञ्चापि मज्झे;</ब्>

     <b>Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;</b>

     (Pāli only)

321. 321

     <ब्>एतं विदित्वा सङ्गोति लोके,</ब्>

     <b>Etaṁ viditvā saṅgoti loke,</b>

     (Pāli only)

322. 322

     <ब्>भवाभवाय माकासि तण्हं। </ब्>

     <b>Bhavābhavāya mākāsi taṇhaṁ. </b>

     (Pāli only)

323. 323

     <ब्>यं किञ्चि सम्पजानासी</ब्>ति यं किञ्चि सम्पजानासि आजानासि पटिविजानासि पटिविज्झसीति—

     <b>Yaṁ kiñci sampajānāsī</b>ti yaṁ kiñci sampajānāsi ājānāsi paṭivijānāsi paṭivijjhasīti—

     (Pāli only)

324. 324

     यं किञ्चि सम्पजानासि।

     yaṁ kiñci sampajānāsi.

     (Pāli only)

325. 325

     <ब्>धोतकाति भगवा</ब्>ति।

     <b>Dhotakāti bhagavā</b>ti.

     (Pāli only)

326. 326

     <ब्>धोतका</ब्>ति भगवा तं ब्राह्मणं नामेन आलपति।

     <b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

     (Pāli only)

327. 327

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनमेतं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति, यदिदं भगवाति—

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

     (Pāli only)

328. 328

     धोतकाति भगवा।

     dhotakāti bhagavā.

     (Pāli only)

329. 329

     <ब्>उद्धं अधो तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति।

     <b>Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe</b>ti.

     (Pāli only)

330. 330

     <ब्>उद्धन्</ब्>ति अनागतं;

     <b>Uddhan</b>ti anāgataṁ;

     (Pāli only)

331. 331

     <ब्>अधो</ब्>ति अतीतं;

     <b>adho</b>ti atītaṁ;

     (Pāli only)

332. 332

     <ब्>तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति पच्चुप्पन्नं।

     <b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti paccuppannaṁ.

     (Pāli only)

333. 333

     <ब्>उद्धन्</ब्>ति देवलोको;

     <b>Uddhan</b>ti devaloko;

     (Pāli only)

334. 334

     <ब्>अधो</ब्>ति अपायलोको;

     <b>adho</b>ti apāyaloko;

     (Pāli only)

335. 335

     <ब्>तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति मनुस्सलोको।

     <b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti manussaloko.

     (Pāli only)

336. 336

     अथ वा <ब्>उद्धन्</ब्>ति कुसला धम्मा;

     Atha vā <b>uddhan</b>ti kusalā dhammā;

     (Pāli only)

337. 337

     <ब्>अधो</ब्>ति अकुसला धम्मा;

     <b>adho</b>ti akusalā dhammā;

     (Pāli only)

338. 338

     <ब्>तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति अब्याकता धम्मा।

     <b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti abyākatā dhammā.

     (Pāli only)

339. 339

     <ब्>उद्धन्</ब्>ति अरूपधातु;

     <b>Uddhan</b>ti arūpadhātu;

     (Pāli only)

340. 340

     <ब्>अधो</ब्>ति कामधातु;

     <b>adho</b>ti kāmadhātu;

     (Pāli only)

341. 341

     <ब्>तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति रूपधातु।

     <b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti rūpadhātu.

     (Pāli only)

342. 342

     <ब्>उद्धन्</ब्>ति सुखा वेदना;

     <b>Uddhan</b>ti sukhā vedanā;

     (Pāli only)

343. 343

     <ब्>अधो</ब्>ति दुक्खा वेदना;

     <b>adho</b>ti dukkhā vedanā;

     (Pāli only)

344. 344

     <ब्>तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति अदुक्खमसुखा वेदना।

     <b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti adukkhamasukhā vedanā.

     (Pāli only)

345. 345

     <ब्>उद्धन्</ब्>ति उद्धं पादतला;

     <b>Uddhan</b>ti uddhaṁ pādatalā;

     (Pāli only)

346. 346

     <ब्>अधो</ब्>ति अधो केसमत्थका;

     <b>adho</b>ti adho kesamatthakā;

     (Pāli only)

347. 347

     <ब्>तिरियञ्चापि मज्झे</ब्>ति वेमज्झेति—

     <b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti vemajjheti—

     (Pāli only)

348. 348

     उद्धं अधो तिरियञ्चापि मज्झे।

     uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe.

     (Pāli only)

349. 349

     <ब्>एतं विदित्वा सङ्गोति लोके</ब्>ति सङ्गो एसो लग्गनं एतं बन्धनं एतं पलिबोधो एसोति ञत्वा जानित्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वाति—

     <b>Etaṁ viditvā saṅgoti loke</b>ti saṅgo eso lagganaṁ etaṁ bandhanaṁ etaṁ palibodho esoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

     (Pāli only)

350. 350

     एतं विदित्वा सङ्गोति लोके।

     etaṁ viditvā saṅgoti loke.

     (Pāli only)

351. 351

     <ब्>भवाभवाय माकासि तण्हन्</ब्>ति।

     <b>Bhavābhavāya mākāsi taṇhan</b>ti.

     (Pāli only)

352. 352

     <ब्>तण्हा</ब्>ति रूपतण्हा सद्दतण्हा …पे…

     <b>Taṇhā</b>ti rūpataṇhā saddataṇhā …pe…

     (Pāli only)

353. 353

     धम्मतण्हा।

     dhammataṇhā.

     (Pāli only)

354. 354

     <ब्>भवाभवाया</ब्>ति भवाभवाय कम्मभवाय पुनब्भवाय कामभवाय, कम्मभवाय कामभवाय पुनब्भवाय रूपभवाय, कम्मभवाय रूपभवाय पुनब्भवाय अरूपभवाय, कम्मभवाय अरूपभवाय पुनब्भवाय पुनप्पुनब्भवाय, पुनप्पुनगतिया पुनप्पुनउपपत्तिया पुनप्पुनपटिसन्धिया पुनप्पुनअत्तभावाभिनिब्बत्तिया तण्हं माकासि मा जनेसि मा सञ्जनेसि मा निब्बत्तेसि माभिनिब्बत्तेसि, पजह विनोदेहि ब्यन्तीकरोहि अनभावं गमेहीति—

     <b>Bhavābhavāyā</b>ti bhavābhavāya kammabhavāya punabbhavāya kāmabhavāya, kammabhavāya kāmabhavāya punabbhavāya rūpabhavāya, kammabhavāya rūpabhavāya punabbhavāya arūpabhavāya, kammabhavāya arūpabhavāya punabbhavāya punappunabbhavāya, punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā taṇhaṁ mākāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mābhinibbattesi, pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—

     (Pāli only)

355. 355

     भवाभवाय माकासि तण्हन्ति।

     bhavābhavāya mākāsi taṇhanti.

     (Pāli only)

356. 356

     तेनाह भगवा—

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

357. 357

     “यं किञ्चि सम्पजानासि,

     “Yaṁ kiñci sampajānāsi,

     (Pāli only)

358. 358

     (धोतकाति भगवा)

     (dhotakāti bhagavā)

     (Pāli only)

359. 359

     उद्धं अधो तिरियञ्चापि मज्झे;

     Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;

     (Pāli only)

360. 360

     एतं विदित्वा सङ्गोति लोके,

     Etaṁ viditvā saṅgoti loke,

     (Pāli only)

361. 361

     भवाभवाय माकासि तण्हन्”ति।

     Bhavābhavāya mākāsi taṇhan”ti.

     (Pāli only)

362. 362

     सह गाथापरियोसाना …पे…

     Saha gāthāpariyosānā …pe…

     (Pāli only)

363. 363

     सत्था मे, भन्ते भगवा, सावकोहमस्मीति।

     satthā me, bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.

     (Pāli only)

364. 364

     धोतकमाणवपुच्छानिद्देसो पञ्चमो।

     Dhotakamāṇavapucchāniddeso pañcamo.

     (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.