Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Questions of King Milinda 166 मिलिन्दपञ्ह 166
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248
1. Vessantarapañha
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128 · Hide pronunciation
-
1
मिलिन्दपञ्हmi·lin·da·pañ·ha
Milindapañha
-
2
अनुमानपञ्हa·nu·mā·na·pañ·ha
Anumānapañha
-
3
वेस्सन्तरवग्गves·san·ta·ra·vag·ga
Vessantaravagga
-
4
1। वेस्सन्तरपञ्हves·san·ta·ra·pañ·ha
1. Vessantarapañha
-
5
“भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na सब्बेवsab·be·va बोधिसत्ताbo·dhi·sat·tā पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ देन्ति,den·ti उदाहुu·dā·hu वेस्सन्तरेनेवves·san·ta·re·ne·va रञ्ञाrañ·ñā पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ दिन्नन्”ति?din·nan
“Bhante nāgasena, sabbeva bodhisattā puttadāraṁ denti, udāhu vessantareneva raññā puttadāraṁ dinnan”ti?
(Pāli only)
-
6
“सब्बेपि,sab·be·pi महाराज,ma·hā·rā·ja बोधिसत्ताbo·dhi·sat·tā पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ देन्ति,den·ti नna वेस्सन्तरेनेवves·san·ta·re·ne·va रञ्ञाrañ·ñā पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ दिन्नन्”ति।din·nan
“Sabbepi, mahārāja, bodhisattā puttadāraṁ denti, na vessantareneva raññā puttadāraṁ dinnan”ti.
(Pāli only)
- 7
-
8
“भरिया,bha·ri·yā महाराज,ma·hā·rā·ja अनुमता,a·nu·ma·tā दारकाdā·ra·kā पनpa·na बालतायbā·la·tā·ya विलपिंसु,vi·la·piṃ·su यदिya·di तेte अत्थतोat·tha·to जानेय्युं,jā·ney·yuṃ तेपिte·pi अनुमोदेय्युं,a·nu·mo·dey·yuṃ नna तेte विलपेय्युन्”ति।vi·la·pey·yun
“Bhariyā, mahārāja, anumatā, dārakā pana bālatāya vilapiṁsu, yadi te atthato jāneyyuṁ, tepi anumodeyyuṁ, na te vilapeyyun”ti.
(Pāli only)
-
9
“दुक्करं,duk·ka·raṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na बोधिसत्तेनbo·dhi·sat·te·na कतं,ka·taṃ यंyaṃ सोso अत्तनोat·ta·no ओरसेo·ra·se पियेpi·ye पुत्तेput·te ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa दासत्थायdā·sat·thā·ya अदासि।a·dā·si
“Dukkaraṁ, bhante nāgasena, bodhisattena kataṁ, yaṁ so attano orase piye putte brāhmaṇassa dāsatthāya adāsi.
(Pāli only)
-
10
इदम्पिi·dam·pi दुतियंdu·ti·yaṃ दुक्करतोduk·ka·ra·to दुक्करतरं,duk·ka·ra·ta·raṃ यंyaṃ सोso अत्तनोat·ta·no ओरसेo·ra·se पियेpi·ye पुत्तेput·te बालकेbā·la·ke तरुणकेta·ru·ṇa·ke लतायla·tā·ya बन्धित्वाban·dhit·vā तेनte·na ब्राह्मणेनbrāh·ma·ṇe·na लतायla·tā·ya अनुमज्जीयन्तेa·nu·maj·jī·yan·te दिस्वाdis·vā अज्झुपेक्खि।aj·jhu·pek·khi
Idampi dutiyaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so attano orase piye putte bālake taruṇake latāya bandhitvā tena brāhmaṇena latāya anumajjīyante disvā ajjhupekkhi.
(Pāli only)
-
11
इदम्पिi·dam·pi ततियंta·ti·yaṃ दुक्करतोduk·ka·ra·to दुक्करतरं,duk·ka·ra·ta·raṃ यंyaṃ सोso सकेनsa·ke·na बलेनba·le·na बन्धनाban·dha·nā मुच्चित्वाmuc·cit·vā आगतेā·ga·te दारकेdā·ra·ke सारज्जमुपगतेsā·raj·ja·mu·pa·ga·te पुनदेवpu·na·de·va लतायla·tā·ya बन्धित्वाban·dhit·vā अदासि।a·dā·si
Idampi tatiyaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so sakena balena bandhanā muccitvā āgate dārake sārajjamupagate punadeva latāya bandhitvā adāsi.
(Pāli only)
-
12
इदम्पिi·dam·pi चतुत्थंca·tut·thaṃ दुक्करतोduk·ka·ra·to दुक्करतरं,duk·ka·ra·ta·raṃ यंyaṃ सोso दारकेdā·ra·ke ‘अयंa·yaṃ खो,kho तात,tā·ta यक्खोyak·kho खादितुंkhā·di·tuṃ नेतिne·ti अम्हे’तिam·he विलपन्तेvi·la·pan·te ‘माmā भायित्था’तिbhā·yit·thā नna अस्सासेसि।as·sā·se·si
Idampi catutthaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so dārake ‘ayaṁ kho, tāta, yakkho khādituṁ neti amhe’ti vilapante ‘mā bhāyitthā’ti na assāsesi.
(Pāli only)
-
13
इदम्पिi·dam·pi पञ्चमंpañ·ca·maṃ दुक्करतोduk·ka·ra·to दुक्करतरं,duk·ka·ra·ta·raṃ यंyaṃ सोso जालिस्सjā·lis·sa कुमारस्सku·mā·ras·sa रुदमानस्सru·da·mā·nas·sa पादेसुpā·de·su निपतित्वाni·pa·tit·vā ‘अलं,a·laṃ तात,tā·ta कण्हाजिनंkaṇ·hā·ji·naṃ निवत्तेहि,ni·vat·te·hi अहमेवa·ha·me·va गच्छामिgac·chā·mi यक्खेनyak·khe·na सह,sa·ha खादतुkhā·da·tu मंmaṃ यक्खो’तिyak·kho याचमानस्सyā·ca·mā·nas·sa एवंe·vaṃ नna सम्पटिच्छि।sam·pa·ṭic·chi
Idampi pañcamaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so jālissa kumārassa rudamānassa pādesu nipatitvā ‘alaṁ, tāta, kaṇhājinaṁ nivattehi, ahameva gacchāmi yakkhena saha, khādatu maṁ yakkho’ti yācamānassa evaṁ na sampaṭicchi.
(Pāli only)
-
14
इदम्पिi·dam·pi छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ दुक्करतोduk·ka·ra·to दुक्करतरं,duk·ka·ra·ta·raṃ यंyaṃ सोso जालिस्सjā·lis·sa कुमारस्सku·mā·ras·sa ‘पासाणसमंpā·sā·ṇa·sa·maṃ नूनnū·na ते,te तात,tā·ta हदयं,ha·da·yaṃ यंyaṃ त्वंtvaṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ दुक्खितानंduk·khi·tā·naṃ पेक्खमानोpek·kha·mā·no निम्मनुस्सकेnim·ma·nus·sa·ke ब्रहारञ्ञेbra·hā·rañ·ñe यक्खेनyak·khe·na नीयमानेnī·ya·mā·ne नna निवारेसी’तिni·vā·re·sī विलपमानस्सvi·la·pa·mā·nas·sa कारुञ्ञंkā·ruñ·ñaṃ नाकासि।nā·kā·si
Idampi chaṭṭhaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so jālissa kumārassa ‘pāsāṇasamaṁ nūna te, tāta, hadayaṁ, yaṁ tvaṁ amhākaṁ dukkhitānaṁ pekkhamāno nimmanussake brahāraññe yakkhena nīyamāne na nivāresī’ti vilapamānassa kāruññaṁ nākāsi.
(Pāli only)
-
15
इदम्पिi·dam·pi सत्तमंsat·ta·maṃ दुक्करतोduk·ka·ra·to दुक्करतरं,duk·ka·ra·ta·raṃ यंyaṃ तस्सtas·sa रुळरुळस्सru·ḷa·ru·ḷas·sa भीमभीमस्सbhī·ma·bhī·mas·sa नीतेnī·te दारकेdā·ra·ke अदस्सनंa·das·sa·naṃ गमितेga·mi·te नna फलिpha·li हदयंha·da·yaṃ सतधाsa·ta·dhā वाvā सहस्सधाsa·has·sa·dhā वा,vā पुञ्ञकामेनpuñ·ña·kā·me·na मनुजेनma·nu·je·na किंkiṃ परदुक्खापनेन,pa·ra·duk·khā·pa·ne·na ननुna·nu नामnā·ma सकदानंsa·ka·dā·naṃ दातब्बंdā·tab·baṃ होती”ति?ho·tī
Idampi sattamaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ tassa ruḷaruḷassa bhīmabhīmassa nīte dārake adassanaṁ gamite na phali hadayaṁ satadhā vā sahassadhā vā, puññakāmena manujena kiṁ paradukkhāpanena, nanu nāma sakadānaṁ dātabbaṁ hotī”ti?
(Pāli only)
-
16
“दुक्करस्स,duk·ka·ras·sa महाराज,ma·hā·rā·ja कतत्ताka·tat·tā बोधिसत्तस्सbo·dhi·sat·tas·sa कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do दससहस्सियाda·sa·sa·has·si·yā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā सदेवमनुस्सेसुsa·de·va·ma·nus·se·su अब्भुग्गतो,ab·bhug·ga·to देवाde·vā देवभवनेde·va·bha·va·ne पकित्तेन्ति,pa·kit·ten·ti असुराa·su·rā असुरभवनेa·su·ra·bha·va·ne पकित्तेन्ति,pa·kit·ten·ti गरुळाga·ru·ḷā गरुळभवनेga·ru·ḷa·bha·va·ne पकित्तेन्ति,pa·kit·ten·ti नागाnā·gā नागभवनेnā·ga·bha·va·ne पकित्तेन्ति,pa·kit·ten·ti यक्खाyak·khā यक्खभवनेyak·kha·bha·va·ne पकित्तेन्ति,pa·kit·ten·ti अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na तस्सtas·sa कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do परम्परायpa·ram·pa·rā·ya अज्जेतरहिaj·je·ta·ra·hi इधi·dha अम्हाकंam·hā·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ अनुप्पत्तो,a·nup·pat·to तंtaṃ मयंma·yaṃ दानंdā·naṃ पकित्तेन्ताpa·kit·ten·tā विकोपेन्ताvi·ko·pen·tā निसिन्नाni·sin·nā सुदिन्नं,su·din·naṃ उदाहुu·dā·hu दुद्दिन्नन्ति।dud·din·nan·ti
“Dukkarassa, mahārāja, katattā bodhisattassa kittisaddo dasasahassiyā lokadhātuyā sadevamanussesu abbhuggato, devā devabhavane pakittenti, asurā asurabhavane pakittenti, garuḷā garuḷabhavane pakittenti, nāgā nāgabhavane pakittenti, yakkhā yakkhabhavane pakittenti, anupubbena tassa kittisaddo paramparāya ajjetarahi idha amhākaṁ samayaṁ anuppatto, taṁ mayaṁ dānaṁ pakittentā vikopentā nisinnā sudinnaṁ, udāhu duddinnanti.
(Pāli only)
-
17
सोso खोkho पनायं,pa·nā·yaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do निपुणानंni·pu·ṇā·naṃ विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ विदूनंvi·dū·naṃ विभावीनंvi·bhā·vī·naṃ बोधिसत्तानंbo·dhi·sat·tā·naṃ दसda·sa गुणेgu·ṇe अनुदस्सति।a·nu·das·sa·ti
So kho panāyaṁ, mahārāja, kittisaddo nipuṇānaṁ viññūnaṁ vidūnaṁ vibhāvīnaṁ bodhisattānaṁ dasa guṇe anudassati.
(Pāli only)
- 18
-
19
अगेधताa·ge·dha·tā निरालयताni·rā·la·ya·tā चागोcā·go पहानंpa·hā·naṃ अपुनरावत्तिताa·pu·na·rā·vat·ti·tā सुखुमताsu·khu·ma·tā महन्तताma·han·ta·tā दुरनुबोधताdu·ra·nu·bo·dha·tā दुल्लभताdul·la·bha·tā असदिसताa·sa·di·sa·tā बुद्धधम्मस्स,bud·dha·dham·mas·sa सोso खोkho पनायं,pa·nā·yaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do निपुणानंni·pu·ṇā·naṃ विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ विदूनंvi·dū·naṃ विभावीनंvi·bhā·vī·naṃ बोधिसत्तानंbo·dhi·sat·tā·naṃ इमेi·me दसda·sa गुणेgu·ṇe अनुदस्सती”ति।a·nu·das·sa·tī
Agedhatā nirālayatā cāgo pahānaṁ apunarāvattitā sukhumatā mahantatā duranubodhatā dullabhatā asadisatā buddhadhammassa, so kho panāyaṁ, mahārāja, kittisaddo nipuṇānaṁ viññūnaṁ vidūnaṁ vibhāvīnaṁ bodhisattānaṁ ime dasa guṇe anudassatī”ti.
(Pāli only)
-
20
“भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na योyo परंpa·raṃ दुक्खापेत्वाduk·khā·pet·vā दानंdā·naṃ देति,de·ti अपिa·pi नुnu तंtaṃ दानंdā·naṃ सुखविपाकंsu·kha·vi·pā·kaṃ होतिho·ti सग्गसंवत्तनिकन्”ति?sag·ga·saṃ·vat·ta·ni·kan
“Bhante nāgasena, yo paraṁ dukkhāpetvā dānaṁ deti, api nu taṁ dānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikan”ti?
(Pāli only)
-
21
“आम,ā·ma महाराज,ma·hā·rā·ja किंkiṃ वत्तब्बन्”ति।vat·tab·ban
“Āma, mahārāja, kiṁ vattabban”ti.
(Pāli only)
-
22
“इङ्घ,iṅ·gha भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na कारणंkā·ra·ṇaṃ उपदस्सेही”ति।u·pa·das·se·hī
“Iṅgha, bhante nāgasena, kāraṇaṁ upadassehī”ti.
(Pāli only)
-
23
“इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja कोचिko·ci समणोsa·ma·ṇo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā सीलवाsī·la·vā होतिho·ti कल्याणधम्मो,kal·yā·ṇa·dham·mo सोso भवेय्यbha·vey·ya पक्खहतोpak·kha·ha·to वाvā पीठसप्पीpī·ṭha·sap·pī वाvā अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ वाvā ब्याधिंbyā·dhiṃ आपन्नो,ā·pan·no तमेनंta·me·naṃ योyo कोचिko·ci पुञ्ञकामोpuñ·ña·kā·mo यानंyā·naṃ आरोपेत्वाā·ro·pet·vā पत्थितंpat·thi·taṃ देसमनुपापेय्य,de·sa·ma·nu·pā·pey·ya अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ किञ्चिkiñ·ci सुखंsu·khaṃ निब्बत्तेय्यnib·bat·tey·ya सग्गसंवत्तनिकंsag·ga·saṃ·vat·ta·ni·kaṃ तंtaṃ कम्मन्”ति?kam·man
“Idha, mahārāja, koci samaṇo vā brāhmaṇo vā sīlavā hoti kalyāṇadhammo, so bhaveyya pakkhahato vā pīṭhasappī vā aññataraṁ vā byādhiṁ āpanno, tamenaṁ yo koci puññakāmo yānaṁ āropetvā patthitaṁ desamanupāpeyya, api nu kho, mahārāja, tassa purisassa tatonidānaṁ kiñci sukhaṁ nibbatteyya saggasaṁvattanikaṁ taṁ kamman”ti?
(Pāli only)
- 24
-
25
हत्थियानंhat·thi·yā·naṃ वाvā सो,so भन्ते,bhan·te पुरिसोpu·ri·so लभेय्यla·bhey·ya अस्सयानंas·sa·yā·naṃ वाvā रथयानंra·tha·yā·naṃ वा,vā थलेtha·le थलयानंtha·la·yā·naṃ जलेja·le जलयानंja·la·yā·naṃ देवेसुde·ve·su देवयानंde·va·yā·naṃ मनुस्सेसुma·nus·se·su मनुस्सयानं,ma·nus·sa·yā·naṃ तदनुच्छविकंta·da·nuc·cha·vi·kaṃ तदनुलोमिकंta·da·nu·lo·mi·kaṃ भवेbha·ve भवेbha·ve निब्बत्तेय्य,nib·bat·tey·ya तदनुच्छविकानिta·da·nuc·cha·vi·kā·ni तदनुलोमिकानिta·da·nu·lo·mi·kā·ni चस्सcas·sa सुखानिsu·khā·ni निब्बत्तेय्युं,nib·bat·tey·yuṃ सुगतितोsu·ga·ti·to सुगतिंsu·ga·tiṃ गच्छेय्य,gac·chey·ya तेनेवte·ne·va कम्माभिसन्देनkam·mā·bhi·san·de·na इद्धियानंid·dhi·yā·naṃ अभिरुय्हa·bhi·ruy·ha पत्थितंpat·thi·taṃ निब्बाननगरंnib·bā·na·na·ga·raṃ पापुणेय्या”ति।pā·pu·ṇey·yā
Hatthiyānaṁ vā so, bhante, puriso labheyya assayānaṁ vā rathayānaṁ vā, thale thalayānaṁ jale jalayānaṁ devesu devayānaṁ manussesu manussayānaṁ, tadanucchavikaṁ tadanulomikaṁ bhave bhave nibbatteyya, tadanucchavikāni tadanulomikāni cassa sukhāni nibbatteyyuṁ, sugatito sugatiṁ gaccheyya, teneva kammābhisandena iddhiyānaṁ abhiruyha patthitaṁ nibbānanagaraṁ pāpuṇeyyā”ti.
(Pāli only)
-
26
“तेनte·na हि,hi महाराज,ma·hā·rā·ja परदुक्खापनेनpa·ra·duk·khā·pa·ne·na दिन्नदानंdin·na·dā·naṃ सुखविपाकंsu·kha·vi·pā·kaṃ होतिho·ti सग्गसंवत्तनिकं,sag·ga·saṃ·vat·ta·ni·kaṃ यंyaṃ सोso पुरिसोpu·ri·so बलीबद्देba·lī·bad·de दुक्खापेत्वाduk·khā·pet·vā एवरूपंe·va·rū·paṃ सुखंsu·khaṃ अनुभवति।a·nu·bha·va·ti
“Tena hi, mahārāja, paradukkhāpanena dinnadānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikaṁ, yaṁ so puriso balībadde dukkhāpetvā evarūpaṁ sukhaṁ anubhavati.
(Pāli only)
-
27
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi यथाya·thā परदुक्खापनेनpa·ra·duk·khā·pa·ne·na दिन्नदानंdin·na·dā·naṃ सुखविपाकंsu·kha·vi·pā·kaṃ होतिho·ti सग्गसंवत्तनिकं।sag·ga·saṃ·vat·ta·ni·kaṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yathā paradukkhāpanena dinnadānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikaṁ.
(Pāli only)
-
28
इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja योyo कोचिko·ci राजाrā·jā जनपदतोja·na·pa·da·to धम्मिकंdham·mi·kaṃ बलिंba·liṃ उद्धरापेत्वाud·dha·rā·pet·vā आणापवत्तनेनā·ṇā·pa·vat·ta·ne·na दानंdā·naṃ ददेय्य,da·dey·ya अपिa·pi नुnu खोkho सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja राजाrā·jā ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ किञ्चिkiñ·ci सुखंsu·khaṃ अनुभवेय्यa·nu·bha·vey·ya सग्गसंवत्तनिकंsag·ga·saṃ·vat·ta·ni·kaṃ तंtaṃ दानन्”ति?dā·nan
Idha, mahārāja, yo koci rājā janapadato dhammikaṁ baliṁ uddharāpetvā āṇāpavattanena dānaṁ dadeyya, api nu kho so, mahārāja, rājā tatonidānaṁ kiñci sukhaṁ anubhaveyya saggasaṁvattanikaṁ taṁ dānan”ti?
(Pāli only)
- 29
-
30
राजूनंrā·jū·naṃ अतिराजाa·ti·rā·jā भवेय्य,bha·vey·ya देवानंde·vā·naṃ अतिदेवोa·ti·de·vo भवेय्य,bha·vey·ya ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ अतिब्रह्माa·tib·rah·mā भवेय्य,bha·vey·ya समणानंsa·ma·ṇā·naṃ अतिसमणोa·ti·sa·ma·ṇo भवेय्य,bha·vey·ya ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ अतिब्राह्मणोa·tib·rāh·ma·ṇo भवेय्य,bha·vey·ya अरहन्तानंa·ra·han·tā·naṃ अतिअरहाa·ti·a·ra·hā भवेय्या”ति।bha·vey·yā
Rājūnaṁ atirājā bhaveyya, devānaṁ atidevo bhaveyya, brahmānaṁ atibrahmā bhaveyya, samaṇānaṁ atisamaṇo bhaveyya, brāhmaṇānaṁ atibrāhmaṇo bhaveyya, arahantānaṁ atiarahā bhaveyyā”ti.
(Pāli only)
-
31
“तेनte·na हि,hi महाराज,ma·hā·rā·ja परदुक्खापनेनpa·ra·duk·khā·pa·ne·na दिन्नदानंdin·na·dā·naṃ सुखविपाकंsu·kha·vi·pā·kaṃ होतिho·ti सग्गसंवत्तनिकं,sag·ga·saṃ·vat·ta·ni·kaṃ यंyaṃ सोso राजाrā·jā बलिनाba·li·nā जनंja·naṃ पीळेत्वाpī·ḷet·vā दिन्नदानेनdin·na·dā·ne·na एवरूपंe·va·rū·paṃ उत्तरिंut·ta·riṃ यससुखंya·sa·su·khaṃ अनुभवती”ति।a·nu·bha·va·tī
“Tena hi, mahārāja, paradukkhāpanena dinnadānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikaṁ, yaṁ so rājā balinā janaṁ pīḷetvā dinnadānena evarūpaṁ uttariṁ yasasukhaṁ anubhavatī”ti.
(Pāli only)
-
32
“अतिदानं,a·ti·dā·naṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na वेस्सन्तरेनves·san·ta·re·na रञ्ञाrañ·ñā दिन्नं,din·naṃ यंyaṃ सोso सकंsa·kaṃ भरियंbha·ri·yaṃ परस्सpa·ras·sa भरियत्थायbha·ri·yat·thā·ya अदासि,a·dā·si सकेsa·ke ओरसेo·ra·se पुत्तेput·te ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa दासत्थायdā·sat·thā·ya अदासि,a·dā·si अतिदानंa·ti·dā·naṃ नाम,nā·ma भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na लोकेlo·ke विदूहिvi·dū·hi निन्दितंnin·di·taṃ गरहितं,ga·ra·hi·taṃ यथाya·thā नाम,nā·ma भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na अतिभारेनa·ti·bhā·re·na सकटस्सsa·ka·ṭas·sa अक्खोak·kho भिज्जति,bhij·ja·ti अतिभारेनa·ti·bhā·re·na नावाnā·vā ओसीदति,o·sī·da·ti अतिभुत्तेनa·ti·bhut·te·na भोजनंbho·ja·naṃ विसमंvi·sa·maṃ परिणमति,pa·ri·ṇa·ma·ti अतिवस्सेनa·ti·vas·se·na धञ्ञंdhañ·ñaṃ विनस्सति,vi·nas·sa·ti अतिदानेनa·ti·dā·ne·na भोगक्खयंbho·gak·kha·yaṃ उपेति,u·pe·ti अतितापेनa·ti·tā·pe·na पथवीpa·tha·vī उपडय्हति,u·pa·ḍay·ha·ti अतिरागेनa·ti·rā·ge·na उम्मत्तकोum·mat·ta·ko होति,ho·ti अतिदोसेनa·ti·do·se·na वज्झोvaj·jho होति,ho·ti अतिमोहेनa·ti·mo·he·na अनयंa·na·yaṃ आपज्जति,ā·paj·ja·ti अतिलोभेनa·ti·lo·bhe·na चोरग्गहणमुपगच्छति,co·rag·ga·ha·ṇa·mu·pa·gac·cha·ti अतिभयेनa·ti·bha·ye·na निरुज्झति,ni·ruj·jha·ti अतिपूरेनa·ti·pū·re·na नदीna·dī उत्तरति,ut·ta·ra·ti अतिवातेनa·ti·vā·te·na असनिa·sa·ni पतति,pa·ta·ti अतिअग्गिनाa·ti·ag·gi·nā ओदनंo·da·naṃ उत्तरति,ut·ta·ra·ti अतिसञ्चरणेनa·ti·sañ·ca·ra·ṇe·na नna चिरंci·raṃ जीवति।jī·va·ti
“Atidānaṁ, bhante nāgasena, vessantarena raññā dinnaṁ, yaṁ so sakaṁ bhariyaṁ parassa bhariyatthāya adāsi, sake orase putte brāhmaṇassa dāsatthāya adāsi, atidānaṁ nāma, bhante nāgasena, loke vidūhi ninditaṁ garahitaṁ, yathā nāma, bhante nāgasena, atibhārena sakaṭassa akkho bhijjati, atibhārena nāvā osīdati, atibhuttena bhojanaṁ visamaṁ pariṇamati, ativassena dhaññaṁ vinassati, atidānena bhogakkhayaṁ upeti, atitāpena pathavī upaḍayhati, atirāgena ummattako hoti, atidosena vajjho hoti, atimohena anayaṁ āpajjati, atilobhena coraggahaṇamupagacchati, atibhayena nirujjhati, atipūrena nadī uttarati, ativātena asani patati, atiagginā odanaṁ uttarati, atisañcaraṇena na ciraṁ jīvati.
(Pāli only)
-
33
एवमेवe·va·me·va खो,kho भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na अतिदानंa·ti·dā·naṃ नामnā·ma लोकेlo·ke विदूहिvi·dū·hi निन्दितंnin·di·taṃ गरहितं,ga·ra·hi·taṃ अतिदानं,a·ti·dā·naṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na वेस्सन्तरेनves·san·ta·re·na रञ्ञाrañ·ñā दिन्नं,din·naṃ नna तत्थtat·tha किञ्चिkiñ·ci फलंpha·laṃ इच्छितब्बन्”ति।ic·chi·tab·ban
Evameva kho, bhante nāgasena, atidānaṁ nāma loke vidūhi ninditaṁ garahitaṁ, atidānaṁ, bhante nāgasena, vessantarena raññā dinnaṁ, na tattha kiñci phalaṁ icchitabban”ti.
(Pāli only)
-
34
“अतिदानं,a·ti·dā·naṃ महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke विदूहिvi·dū·hi वण्णितंvaṇ·ṇi·taṃ थुतंthu·taṃ पसत्थं,pa·sat·thaṃ येye केचिke·ci यादिसंyā·di·saṃ कीदिसंkī·di·saṃ दानंdā·naṃ देन्ति,den·ti अतिदानदायीa·ti·dā·na·dā·yī लोकेlo·ke कित्तिंkit·tiṃ पापुणाति।pā·pu·ṇā·ti
“Atidānaṁ, mahārāja, loke vidūhi vaṇṇitaṁ thutaṁ pasatthaṁ, ye keci yādisaṁ kīdisaṁ dānaṁ denti, atidānadāyī loke kittiṁ pāpuṇāti.
(Pāli only)
-
35
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja अतिपवरतायa·ti·pa·va·ra·tā·ya दिब्बंdib·baṃ वनमूलंva·na·mū·laṃ गहितम्पिga·hi·tam·pi हत्थपासेhat·tha·pā·se ठितानंṭhi·tā·naṃ परजनानंpa·ra·ja·nā·naṃ नna दस्सयति,das·sa·ya·ti अगदोa·ga·do अतिजच्चतायa·ti·jac·ca·tā·ya पीळायpī·ḷā·ya समुग्घातकोsa·mug·ghā·ta·ko रोगानंro·gā·naṃ अन्तकरो,an·ta·ka·ro अग्गिag·gi अतिजोतितायa·ti·jo·ti·tā·ya डहति,ḍa·ha·ti उदकंu·da·kaṃ अतिसीततायa·ti·sī·ta·tā·ya निब्बापेति,nib·bā·pe·ti पदुमंpa·du·maṃ परिसुद्धतायpa·ri·sud·dha·tā·ya नna उपलिम्पतिu·pa·lim·pa·ti वारिकद्दमेन,vā·ri·kad·da·me·na मणिma·ṇi अतिगुणतायa·ti·gu·ṇa·tā·ya कामददो,kā·ma·da·do वजिरंva·ji·raṃ अतितिखिणतायa·ti·ti·khi·ṇa·tā·ya विज्झतिvij·jha·ti मणिमुत्ताफलिकं,ma·ṇi·mut·tā·pha·li·kaṃ पथवीpa·tha·vī अतिमहन्ततायa·ti·ma·han·ta·tā·ya नरोरगमिगपक्खिजलसेलपब्बतदुमेna·ro·ra·ga·mi·ga·pak·khi·ja·la·se·la·pab·ba·ta·du·me धारेति,dhā·re·ti समुद्दोsa·mud·do अतिमहन्ततायa·ti·ma·han·ta·tā·ya अपरिपूरणो,a·pa·ri·pū·ra·ṇo सिनेरुsi·ne·ru अतिभारतायa·ti·bhā·ra·tā·ya अचलो,a·ca·lo आकासोā·kā·so अतिवित्थारतायa·ti·vit·thā·ra·tā·ya अनन्तो,a·nan·to सूरियोsū·ri·yo अतिप्पभतायa·tip·pa·bha·tā·ya तिमिरंti·mi·raṃ घातेति,ghā·te·ti सीहोsī·ho अतिजातितायa·ti·jā·ti·tā·ya विगतभयो,vi·ga·ta·bha·yo मल्लोmal·lo अतिबलवतायa·ti·ba·la·va·tā·ya पटिमल्लंpa·ṭi·mal·laṃ खिप्पंkhip·paṃ उक्खिपति,uk·khi·pa·ti राजाrā·jā अतिपुञ्ञतायa·ti·puñ·ña·tā·ya अधिपति,a·dhi·pa·ti भिक्खुbhik·khu अतिसीलवन्ततायa·ti·sī·la·van·ta·tā·ya नागयक्खनरमरूहिnā·ga·yak·kha·na·ra·ma·rū·hi नमस्सनीयो,na·mas·sa·nī·yo बुद्धोbud·dho अतिअग्गतायa·ti·ag·ga·tā·ya अनुपमो।a·nu·pa·mo
Yathā, mahārāja, atipavaratāya dibbaṁ vanamūlaṁ gahitampi hatthapāse ṭhitānaṁ parajanānaṁ na dassayati, agado atijaccatāya pīḷāya samugghātako rogānaṁ antakaro, aggi atijotitāya ḍahati, udakaṁ atisītatāya nibbāpeti, padumaṁ parisuddhatāya na upalimpati vārikaddamena, maṇi atiguṇatāya kāmadado, vajiraṁ atitikhiṇatāya vijjhati maṇimuttāphalikaṁ, pathavī atimahantatāya naroragamigapakkhijalaselapabbatadume dhāreti, samuddo atimahantatāya aparipūraṇo, sineru atibhāratāya acalo, ākāso ativitthāratāya ananto, sūriyo atippabhatāya timiraṁ ghāteti, sīho atijātitāya vigatabhayo, mallo atibalavatāya paṭimallaṁ khippaṁ ukkhipati, rājā atipuññatāya adhipati, bhikkhu atisīlavantatāya nāgayakkhanaramarūhi namassanīyo, buddho atiaggatāya anupamo.
(Pāli only)
-
36
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja अतिदानंa·ti·dā·naṃ नामnā·ma लोकेlo·ke विदूहिvi·dū·hi वण्णितंvaṇ·ṇi·taṃ थुतंthu·taṃ पसत्थं,pa·sat·thaṃ येye केचिke·ci यादिसंyā·di·saṃ कीदिसंkī·di·saṃ दानंdā·naṃ देन्ति,den·ti अतिदानदायीa·ti·dā·na·dā·yī लोकेlo·ke कित्तिंkit·tiṃ पापुणाति,pā·pu·ṇā·ti अतिदानेनa·ti·dā·ne·na वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā दससहस्सियाda·sa·sa·has·si·yā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā वण्णितोvaṇ·ṇi·to थुतोthu·to पसत्थोpa·sat·tho महितोma·hi·to कित्तितो,kit·ti·to तेनेवte·ne·va अतिदानेनa·ti·dā·ne·na वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā अज्जेतरहिaj·je·ta·ra·hi बुद्धोbud·dho जातोjā·to अग्गोag·go सदेवकेsa·de·va·ke लोके।lo·ke
Evameva kho, mahārāja, atidānaṁ nāma loke vidūhi vaṇṇitaṁ thutaṁ pasatthaṁ, ye keci yādisaṁ kīdisaṁ dānaṁ denti, atidānadāyī loke kittiṁ pāpuṇāti, atidānena vessantaro rājā dasasahassiyā lokadhātuyā vaṇṇito thuto pasattho mahito kittito, teneva atidānena vessantaro rājā ajjetarahi buddho jāto aggo sadevake loke.
(Pāli only)
-
37
अत्थिat·thi पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke ठपनीयंṭha·pa·nī·yaṃ दानं,dā·naṃ यंyaṃ दक्खिणेय्येdak·khi·ṇey·ye अनुप्पत्तेa·nup·pat·te नna दातब्बन्”ति?dā·tab·ban
Atthi pana, mahārāja, loke ṭhapanīyaṁ dānaṁ, yaṁ dakkhiṇeyye anuppatte na dātabban”ti?
(Pāli only)
-
38
“दसda·sa खोkho पनिमानि,pa·ni·mā·ni भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na दानानि,dā·nā·ni यानिyā·ni लोकेlo·ke अदानसम्मतानि,a·dā·na·sam·ma·tā·ni योyo तानिtā·ni दानानिdā·nā·ni देति,de·ti सोso अपायगामीa·pā·ya·gā·mī होति।ho·ti
“Dasa kho panimāni, bhante nāgasena, dānāni, yāni loke adānasammatāni, yo tāni dānāni deti, so apāyagāmī hoti.
(Pāli only)
- 39
- 40
- 41
-
42
इत्थिदानंit·thi·dā·naṃ …
itthidānaṁ …
(Pāli only)
-
43
उसभदानंu·sa·bha·dā·naṃ …
usabhadānaṁ …
(Pāli only)
-
44
चित्तकम्मदानंcit·ta·kam·ma·dā·naṃ …
cittakammadānaṁ …
(Pāli only)
-
45
सत्थदानंsat·tha·dā·naṃ …
satthadānaṁ …
(Pāli only)
-
46
विसदानंvi·sa·dā·naṃ …
visadānaṁ …
(Pāli only)
-
47
सङ्खलिकदानंsaṅ·kha·li·ka·dā·naṃ …
saṅkhalikadānaṁ …
(Pāli only)
-
48
कुक्कुटसूकरदानंkuk·ku·ṭa·sū·ka·ra·dā·naṃ …
kukkuṭasūkaradānaṁ …
(Pāli only)
-
49
तुलाकूटमानकूटदानं,tu·lā·kū·ṭa·mā·na·kū·ṭa·dā·naṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na लोकेlo·ke अदानसम्मतंa·dā·na·sam·ma·taṃ होति,ho·ti योyo तंtaṃ दानंdā·naṃ देति,de·ti सोso अपायगामीa·pā·ya·gā·mī होति।ho·ti
tulākūṭamānakūṭadānaṁ, bhante nāgasena, loke adānasammataṁ hoti, yo taṁ dānaṁ deti, so apāyagāmī hoti.
(Pāli only)
-
50
इमानिi·mā·ni खो,kho भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na दसda·sa दानानिdā·nā·ni लोकेlo·ke अदानसम्मतानि,a·dā·na·sam·ma·tā·ni योyo तानिtā·ni दानानिdā·nā·ni देति,de·ti सोso अपायगामीa·pā·ya·gā·mī होती”ति।ho·tī
Imāni kho, bhante nāgasena, dasa dānāni loke adānasammatāni, yo tāni dānāni deti, so apāyagāmī hotī”ti.
(Pāli only)
-
51
“नाहंnā·haṃ तं,taṃ महाराज,ma·hā·rā·ja अदानसम्मतंa·dā·na·sam·ma·taṃ पुच्छामि,puc·chā·mi इमंi·maṃ ख्वाहं,khvā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja तंtaṃ पुच्छामिpuc·chā·mi ‘अत्थिat·thi पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke ठपनीयंṭha·pa·nī·yaṃ दानं,dā·naṃ यंyaṃ दक्खिणेय्येdak·khi·ṇey·ye अनुप्पत्तेa·nup·pat·te नna दातब्बन्’”ति।dā·tab·ban
“Nāhaṁ taṁ, mahārāja, adānasammataṁ pucchāmi, imaṁ khvāhaṁ, mahārāja, taṁ pucchāmi ‘atthi pana, mahārāja, loke ṭhapanīyaṁ dānaṁ, yaṁ dakkhiṇeyye anuppatte na dātabban’”ti.
(Pāli only)
- 52
-
53
यंyaṃ दक्खिणेय्येdak·khi·ṇey·ye अनुप्पत्तेa·nup·pat·te नna दातब्बं,dā·tab·baṃ चित्तप्पसादेcit·tap·pa·sā·de उप्पन्नेup·pan·ne केचिke·ci दक्खिणेय्यानंdak·khi·ṇey·yā·naṃ भोजनंbho·ja·naṃ देन्ति,den·ti केचिke·ci अच्छादनं,ac·chā·da·naṃ केचिke·ci सयनं,sa·ya·naṃ केचिke·ci आवसथं,ā·va·sa·thaṃ केचिke·ci अत्थरणपावुरणं,at·tha·ra·ṇa·pā·vu·ra·ṇaṃ केचिke·ci दासिदासं,dā·si·dā·saṃ केचिke·ci खेत्तवत्थुं,khet·ta·vat·thuṃ केचिke·ci द्विपदचतुप्पदं,dvi·pa·da·ca·tup·pa·daṃ केचिke·ci सतंsa·taṃ सहस्संsa·has·saṃ सतसहस्सं,sa·ta·sa·has·saṃ केचिke·ci महारज्जं,ma·hā·raj·jaṃ केचिke·ci जीवितम्पिjī·vi·tam·pi देन्ती”ति।den·tī
Yaṁ dakkhiṇeyye anuppatte na dātabbaṁ, cittappasāde uppanne keci dakkhiṇeyyānaṁ bhojanaṁ denti, keci acchādanaṁ, keci sayanaṁ, keci āvasathaṁ, keci attharaṇapāvuraṇaṁ, keci dāsidāsaṁ, keci khettavatthuṁ, keci dvipadacatuppadaṁ, keci sataṁ sahassaṁ satasahassaṁ, keci mahārajjaṁ, keci jīvitampi dentī”ti.
(Pāli only)
-
54
“यदिya·di पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja केचिke·ci जीवितम्पिjī·vi·tam·pi देन्ति,den·ti किंkiṃ कारणाkā·ra·ṇā वेस्सन्तरंves·san·ta·raṃ दानपतिंdā·na·pa·tiṃ अतिबाळ्हंa·ti·bā·ḷhaṃ परिपातेसिpa·ri·pā·te·si सुदिन्नेsu·din·ne पुत्तेput·te चca दारेdā·re च?ca
“Yadi pana, mahārāja, keci jīvitampi denti, kiṁ kāraṇā vessantaraṁ dānapatiṁ atibāḷhaṁ paripātesi sudinne putte ca dāre ca?
(Pāli only)
-
55
अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja अत्थिat·thi लोकपकतिlo·ka·pa·ka·ti लोकाचिण्णं,lo·kā·ciṇ·ṇaṃ लभतिla·bha·ti पिताpi·tā पुत्तंput·taṃ इणट्टोi·ṇaṭ·ṭo वाvā आजीविकपकतोā·jī·vi·ka·pa·ka·to वाvā आवपितुंā·va·pi·tuṃ वाvā विक्किणितुंvik·ki·ṇi·tuṃ वा”ति?vā
Api nu kho, mahārāja, atthi lokapakati lokāciṇṇaṁ, labhati pitā puttaṁ iṇaṭṭo vā ājīvikapakato vā āvapituṁ vā vikkiṇituṁ vā”ti?
(Pāli only)
- 56
-
57
“यदि,ya·di महाराज,ma·hā·rā·ja लभतिla·bha·ti पिताpi·tā पुत्तंput·taṃ इणट्टोi·ṇaṭ·ṭo वाvā आजीविकपकतोā·jī·vi·ka·pa·ka·to वाvā आवपितुंā·va·pi·tuṃ वाvā विक्किणितुंvik·ki·ṇi·tuṃ वा,vā वेस्सन्तरोपि,ves·san·ta·ro·pi महाराज,ma·hā·rā·ja राजाrā·jā अलभमानोa·la·bha·mā·no सब्बञ्ञुतञाणंsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ उपद्दुतोu·pad·du·to दुक्खितोduk·khi·to तस्सtas·sa धम्मधनस्सdham·ma·dha·nas·sa पटिलाभायpa·ṭi·lā·bhā·ya पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ आवपेसिā·va·pe·si चca विक्किणिvik·ki·ṇi च।ca
“Yadi, mahārāja, labhati pitā puttaṁ iṇaṭṭo vā ājīvikapakato vā āvapituṁ vā vikkiṇituṁ vā, vessantaropi, mahārāja, rājā alabhamāno sabbaññutañāṇaṁ upadduto dukkhito tassa dhammadhanassa paṭilābhāya puttadāraṁ āvapesi ca vikkiṇi ca.
(Pāli only)
- 58
-
59
किस्सkis·sa पनpa·na त्वं,tvaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na दानेनdā·ne·na वेस्सन्तरंves·san·ta·raṃ दानपतिंdā·na·pa·tiṃ अतिबाळ्हंa·ti·bā·ḷhaṃ अपसादेसी”ति?a·pa·sā·de·sī
Kissa pana tvaṁ, mahārāja, tena dānena vessantaraṁ dānapatiṁ atibāḷhaṁ apasādesī”ti?
(Pāli only)
-
60
“नाहं,nā·haṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दानपतिनोdā·na·pa·ti·no दानंdā·naṃ गरहामि,ga·ra·hā·mi अपिa·pi चca पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ याचन्तेyā·can·te निमिनित्वाni·mi·nit·vā अत्तानंat·tā·naṃ दातब्बन्”ति।dā·tab·ban
“Nāhaṁ, bhante nāgasena, vessantarassa dānapatino dānaṁ garahāmi, api ca puttadāraṁ yācante niminitvā attānaṁ dātabban”ti.
(Pāli only)
-
61
“एतंe·taṃ खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja असब्भिकारणं,a·sab·bhi·kā·ra·ṇaṃ यंyaṃ पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ याचन्तेyā·can·te अत्तानंat·tā·naṃ ददेय्य,da·dey·ya यंyaṃ यंyaṃ हिhi याचन्तेyā·can·te तंtaṃ तदेवta·de·va दातब्बं,dā·tab·baṃ एतंe·taṃ सप्पुरिसानंsap·pu·ri·sā·naṃ कम्मं।kam·maṃ
“Etaṁ kho, mahārāja, asabbhikāraṇaṁ, yaṁ puttadāraṁ yācante attānaṁ dadeyya, yaṁ yaṁ hi yācante taṁ tadeva dātabbaṁ, etaṁ sappurisānaṁ kammaṁ.
(Pāli only)
-
62
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja कोचिko·ci पुरिसोpu·ri·so पानीयंpā·nī·yaṃ आहरापेय्य,ā·ha·rā·pey·ya तस्सtas·sa योyo भोजनंbho·ja·naṃ ददेय्य,da·dey·ya अपिa·pi नुnu सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so तस्सtas·sa किच्चकारीkic·ca·kā·rī अस्सा”ति?as·sā
Yathā, mahārāja, koci puriso pānīyaṁ āharāpeyya, tassa yo bhojanaṁ dadeyya, api nu so, mahārāja, puriso tassa kiccakārī assā”ti?
(Pāli only)
- 63
- 64
-
65
सचे,sa·ce महाराज,ma·hā·rā·ja ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa सरीरंsa·rī·raṃ याचेय्य,yā·cey·ya नna सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja अत्तानंat·tā·naṃ रक्खेय्यrak·khey·ya नna कम्पेय्यkam·pey·ya नna रज्जेय्य,raj·jey·ya तस्सtas·sa दिन्नंdin·naṃ परिच्चत्तंयेवpa·ric·cat·taṃ·ye·va सरीरंsa·rī·raṃ भवेय्य।bha·vey·ya
Sace, mahārāja, brāhmaṇo vessantarassa sarīraṁ yāceyya, na so, mahārāja, attānaṁ rakkheyya na kampeyya na rajjeyya, tassa dinnaṁ pariccattaṁyeva sarīraṁ bhaveyya.
(Pāli only)
-
66
सचे,sa·ce महाराज,ma·hā·rā·ja कोचिko·ci वेस्सन्तरंves·san·ta·raṃ दानपतिंdā·na·pa·tiṃ उपगन्त्वाu·pa·gan·tvā याचेय्यyā·cey·ya ‘दासत्तंdā·sat·taṃ मेme उपेही’ति,u·pe·hī दिन्नंdin·naṃ परिच्चत्तंयेवस्सpa·ric·cat·taṃ·ye·vas·sa सरीरंsa·rī·raṃ भवेय्य,bha·vey·ya नna सोso दत्वाdat·vā तपेय्य,ta·pey·ya रञ्ञो,rañ·ño महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa कायोkā·yo बहुसाधारणो।ba·hu·sā·dhā·ra·ṇo
Sace, mahārāja, koci vessantaraṁ dānapatiṁ upagantvā yāceyya ‘dāsattaṁ me upehī’ti, dinnaṁ pariccattaṁyevassa sarīraṁ bhaveyya, na so datvā tapeyya, rañño, mahārāja, vessantarassa kāyo bahusādhāraṇo.
(Pāli only)
-
67
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पक्काpak·kā मंसपेसिmaṃ·sa·pe·si बहुसाधारणा;ba·hu·sā·dhā·ra·ṇā
Yathā, mahārāja, pakkā maṁsapesi bahusādhāraṇā;
(Pāli only)
-
68
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja रञ्ञोrañ·ño वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa कायोkā·yo बहुसाधारणो।ba·hu·sā·dhā·ra·ṇo
evameva kho, mahārāja, rañño vessantarassa kāyo bahusādhāraṇo.
(Pāli only)
- 69
-
70
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja रञ्ञोrañ·ño वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa कायोkā·yo बहुसाधारणो।ba·hu·sā·dhā·ra·ṇo
evameva kho, mahārāja, rañño vessantarassa kāyo bahusādhāraṇo.
(Pāli only)
- 71
-
72
‘एवाहंe·vā·haṃ पटिपज्जन्तोpa·ṭi·paj·jan·to सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ पापुणिस्सामी’ति।pā·pu·ṇis·sā·mī
‘Evāhaṁ paṭipajjanto sammāsambodhiṁ pāpuṇissāmī’ti.
(Pāli only)
-
73
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so अधनोa·dha·no धनत्थिकोdha·nat·thi·ko धनपरियेसनंdha·na·pa·ri·ye·sa·naṃ चरमानोca·ra·mā·no अजपथंa·ja·pa·thaṃ सङ्कुपथंsaṅ·ku·pa·thaṃ वेत्तपथंvet·ta·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti जलथलवाणिज्जंja·la·tha·la·vā·ṇij·jaṃ करोति,ka·ro·ti कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसाma·na·sā धनंdha·naṃ आराधेति,ā·rā·dhe·ti धनप्पटिलाभायdha·nap·pa·ṭi·lā·bhā·ya वायमति;vā·ya·ma·ti
Yathā, mahārāja, puriso adhano dhanatthiko dhanapariyesanaṁ caramāno ajapathaṁ saṅkupathaṁ vettapathaṁ gacchati, jalathalavāṇijjaṁ karoti, kāyena vācāya manasā dhanaṁ ārādheti, dhanappaṭilābhāya vāyamati;
(Pāli only)
-
74
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरोves·san·ta·ro दानपतिdā·na·pa·ti अधनोa·dha·no बुद्धधनेनbud·dha·dha·ne·na सब्बञ्ञुतञाणरतनप्पटिलाभायsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇa·ra·ta·nap·pa·ṭi·lā·bhā·ya याचकानंyā·ca·kā·naṃ धनधञ्ञंdha·na·dhañ·ñaṃ दासिदासंdā·si·dā·saṃ यानवाहनंyā·na·vā·ha·naṃ सकलसापतेय्यंsa·ka·la·sā·pa·tey·yaṃ सकंsa·kaṃ पुत्तदारंput·ta·dā·raṃ अत्तानञ्चat·tā·nañ·ca चजित्वाca·jit·vā सम्मासम्बोधिंयेवsam·mā·sam·bo·dhiṃ·ye·va परियेसति।pa·ri·ye·sa·ti
evameva kho, mahārāja, vessantaro dānapati adhano buddhadhanena sabbaññutañāṇaratanappaṭilābhāya yācakānaṁ dhanadhaññaṁ dāsidāsaṁ yānavāhanaṁ sakalasāpateyyaṁ sakaṁ puttadāraṁ attānañca cajitvā sammāsambodhiṁyeva pariyesati.
(Pāli only)
-
75
यथाya·thā वाvā पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja अमच्चोa·mac·co मुद्दकामोmud·da·kā·mo मुद्दाधिकरणंmud·dā·dhi·ka·ra·ṇaṃ यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci गेहेge·he धनधञ्ञंdha·na·dhañ·ñaṃ हिरञ्ञसुवण्णं,hi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇaṃ तंtaṃ सब्बंsab·baṃ दत्वापिdat·vā·pi मुद्दप्पटिलाभायmud·dap·pa·ṭi·lā·bhā·ya वायमति;vā·ya·ma·ti
Yathā vā pana, mahārāja, amacco muddakāmo muddādhikaraṇaṁ yaṁ kiñci gehe dhanadhaññaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ, taṁ sabbaṁ datvāpi muddappaṭilābhāya vāyamati;
(Pāli only)
-
76
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरोves·san·ta·ro दानपतिdā·na·pa·ti सब्बंsab·baṃ तंtaṃ बाहिरब्भन्तरधनंbā·hi·rab·bhan·ta·ra·dha·naṃ दत्वाdat·vā जीवितम्पिjī·vi·tam·pi परेसंpa·re·saṃ दत्वाdat·vā सम्मासम्बोधिंयेवsam·mā·sam·bo·dhiṃ·ye·va परियेसति।pa·ri·ye·sa·ti
evameva kho, mahārāja, vessantaro dānapati sabbaṁ taṁ bāhirabbhantaradhanaṁ datvā jīvitampi paresaṁ datvā sammāsambodhiṁyeva pariyesati.
(Pāli only)
-
77
अपिa·pi च,ca महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दानपतिनोdā·na·pa·ti·no एवंe·vaṃ अहोसिa·ho·si ‘यंyaṃ सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo याचति,yā·ca·ti तमेवाहंta·me·vā·haṃ तस्सtas·sa देन्तोden·to किच्चकारीkic·ca·kā·rī नामnā·ma होमी’ति,ho·mī एवंe·vaṃ सोso तस्सtas·sa पुत्तदारमदासि।put·ta·dā·ra·ma·dā·si
Api ca, mahārāja, vessantarassa dānapatino evaṁ ahosi ‘yaṁ so brāhmaṇo yācati, tamevāhaṁ tassa dento kiccakārī nāma homī’ti, evaṁ so tassa puttadāramadāsi.
(Pāli only)
-
78
नna खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरोves·san·ta·ro दानपतिdā·na·pa·ti देस्सतायdes·sa·tā·ya ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa पुत्तदारमदासि,put·ta·dā·ra·ma·dā·si नna अदस्सनकामतायa·das·sa·na·kā·ma·tā·ya पुत्तदारमदासि,put·ta·dā·ra·ma·dā·si नna अतिबहुकाa·ti·ba·hu·kā मेme पुत्तदारा,put·ta·dā·rā ‘नna सक्कोमिsak·ko·mi तेte पोसेतुन्’तिpo·se·tun पुत्तदारमदासि,put·ta·dā·ra·ma·dā·si नna उक्कण्ठितोuk·kaṇ·ṭhi·to ‘अप्पियाap·pi·yā मे’तिme नीहरितुकामतायnī·ha·ri·tu·kā·ma·tā·ya पुत्तदारमदासि।put·ta·dā·ra·ma·dā·si
Na kho, mahārāja, vessantaro dānapati dessatāya brāhmaṇassa puttadāramadāsi, na adassanakāmatāya puttadāramadāsi, na atibahukā me puttadārā, ‘na sakkomi te posetun’ti puttadāramadāsi, na ukkaṇṭhito ‘appiyā me’ti nīharitukāmatāya puttadāramadāsi.
(Pāli only)
-
79
अथa·tha खोkho सब्बञ्ञुतञाणरतनस्सेवsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇa·ra·ta·nas·se·va पियत्ताpi·yat·tā सब्बञ्ञुतञाणस्सsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇas·sa कारणाkā·ra·ṇā वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā एवरूपंe·va·rū·paṃ अतुलंa·tu·laṃ विपुलमनुत्तरंvi·pu·la·ma·nut·ta·raṃ पियंpi·yaṃ मनापंma·nā·paṃ दयितंda·yi·taṃ पाणसमंpā·ṇa·sa·maṃ पुत्तदारदानवरंput·ta·dā·ra·dā·na·va·raṃ ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa अदासि।a·dā·si
Atha kho sabbaññutañāṇaratanasseva piyattā sabbaññutañāṇassa kāraṇā vessantaro rājā evarūpaṁ atulaṁ vipulamanuttaraṁ piyaṁ manāpaṁ dayitaṁ pāṇasamaṁ puttadāradānavaraṁ brāhmaṇassa adāsi.
(Pāli only)
-
80
भासितम्पेतं,bhā·si·tam·pe·taṃ महाराज,ma·hā·rā·ja भगवताbha·ga·va·tā देवातिदेवेनde·vā·ti·de·ve·na चरियापिटके—ca·ri·yā·pi·ṭa·ke
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena cariyāpiṭake—
(Pāli only)
- 81
- 82
-
83
सब्बञ्ञुतंsab·bañ·ñu·taṃ पियंpi·yaṃ मय्हं,may·haṃ
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ,
(Pāli only)
-
84
तस्माtas·mā पियेpi·ye अदासहन्’ति।a·dā·sa·han
tasmā piye adāsahan’ti.
(Pāli only)
- 85
-
86
तस्सtas·sa अतिपेमेनa·ti·pe·me·na दुक्खितस्सduk·khi·tas·sa बलवसोकोba·la·va·so·ko उप्पज्जि,up·paj·ji हदयवत्थुha·da·ya·vat·thu उण्हमहोसि।uṇ·ha·ma·ho·si
Tassa atipemena dukkhitassa balavasoko uppajji, hadayavatthu uṇhamahosi.
(Pāli only)
-
87
नासिकायnā·si·kā·ya अप्पहोन्तियाap·pa·hon·ti·yā मुखेनmu·khe·na उण्हेuṇ·he अस्सासपस्सासेas·sā·sa·pas·sā·se विस्सज्जेसि,vis·saj·je·si अस्सूनिas·sū·ni परिवत्तित्वाpa·ri·vat·tit·vā लोहितबिन्दूनिlo·hi·ta·bin·dū·ni हुत्वाhut·vā नेत्तेहिnet·te·hi निक्खमिंसु।nik·kha·miṃ·su
Nāsikāya appahontiyā mukhena uṇhe assāsapassāse vissajjesi, assūni parivattitvā lohitabindūni hutvā nettehi nikkhamiṁsu.
(Pāli only)
-
88
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja दुक्खेनduk·khe·na वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa पुत्तदारमदासिput·ta·dā·ra·ma·dā·si ‘माmā मेme दानपथोdā·na·pa·tho परिहायी’ति।pa·ri·hā·yī
Evameva kho, mahārāja, dukkhena vessantaro rājā brāhmaṇassa puttadāramadāsi ‘mā me dānapatho parihāyī’ti.
(Pāli only)
- 89
- 90
-
91
दानपथोdā·na·pa·tho चca मेme अपरिहीनोa·pa·ri·hī·no भविस्सति,bha·vis·sa·ti दुक्खितेduk·khi·te चca मेme पुत्तकेput·ta·ke वनमूलफलेहिva·na·mū·la·pha·le·hi इतोनिदानंi·to·ni·dā·naṃ अय्यकोay·ya·ko मोचेस्सतीति।mo·ces·sa·tī·ti
Dānapatho ca me aparihīno bhavissati, dukkhite ca me puttake vanamūlaphalehi itonidānaṁ ayyako mocessatīti.
(Pāli only)
-
92
जानातिjā·nā·ti हि,hi महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā ‘नna मेme दारकाdā·ra·kā सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं,bhuñ·ji·tuṃ इमेi·me चca दारकेdā·ra·ke अय्यकोay·ya·ko निक्किणिस्सति,nik·ki·ṇis·sa·ti एवंe·vaṃ अम्हाकम्पिam·hā·kam·pi गमनंga·ma·naṃ भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī
Jānāti hi, mahārāja, vessantaro rājā ‘na me dārakā sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ, ime ca dārake ayyako nikkiṇissati, evaṁ amhākampi gamanaṁ bhavissatī’ti.
(Pāli only)
- 93
-
94
अपिa·pi च,ca महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā जानातिjā·nā·ti ‘अयंa·yaṃ खोkho ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo जिण्णोjiṇ·ṇo वुड्ढोvuḍ·ḍho महल्लकोma·hal·la·ko दुब्बलोdub·ba·lo भग्गोbhag·go दण्डपरायणोdaṇ·ḍa·pa·rā·ya·ṇo खीणायुकोkhī·ṇā·yu·ko परित्तपुञ्ञो,pa·rit·ta·puñ·ño नेसोne·so समत्थोsa·mat·tho इमेi·me दारकेdā·ra·ke दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुन्’ति।bhuñ·ji·tun
Api ca, mahārāja, vessantaro rājā jānāti ‘ayaṁ kho brāhmaṇo jiṇṇo vuḍḍho mahallako dubbalo bhaggo daṇḍaparāyaṇo khīṇāyuko parittapuñño, neso samattho ime dārake dāsabhogena bhuñjitun’ti.
(Pāli only)
-
95
सक्कुणेय्यsak·ku·ṇey·ya पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so पाकतिकेनpā·ka·ti·ke·na बलेनba·le·na इमेi·me चन्दिमसूरियेcan·di·ma·sū·ri·ye एवंमहिद्धिकेe·vaṃ·ma·hid·dhi·ke एवंमहानुभावेe·vaṃ·ma·hā·nu·bhā·ve गहेत्वाga·het·vā पेळायpe·ḷā·ya वाvā समुग्गेsa·mug·ge वाvā पक्खिपित्वाpak·khi·pit·vā निप्पभेnip·pa·bhe कत्वाkat·vā थालकपरिभोगेनthā·la·ka·pa·ri·bho·ge·na परिभुञ्जितुन्”ति?pa·ri·bhuñ·ji·tun
Sakkuṇeyya pana, mahārāja, puriso pākatikena balena ime candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve gahetvā peḷāya vā samugge vā pakkhipitvā nippabhe katvā thālakaparibhogena paribhuñjitun”ti?
(Pāli only)
- 96
-
97
“एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja इमस्मिंi·mas·miṃ लोकेlo·ke चन्दिमसूरियप्पटिभागस्सcan·di·ma·sū·ri·yap·pa·ṭi·bhā·gas·sa वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुन्ति।bhuñ·ji·tun·ti
“Evameva kho, mahārāja, imasmiṁ loke candimasūriyappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjitunti.
(Pāli only)
-
98
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
99
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja रञ्ञोrañ·ño चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa मणिरतनंma·ṇi·ra·ta·naṃ सुभंsu·bhaṃ जातिमन्तंjā·ti·man·taṃ अट्ठंसंaṭ·ṭhaṃ·saṃ सुपरिकम्मकतंsu·pa·ri·kam·ma·ka·taṃ चतुहत्थायामंca·tu·hat·thā·yā·maṃ सकटनाभिपरिणाहंsa·ka·ṭa·nā·bhi·pa·ri·ṇā·haṃ नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci पिलोतिकायpi·lo·ti·kā·ya वेठेत्वाve·ṭhet·vā पेळायpe·ḷā·ya पक्खिपित्वाpak·khi·pit·vā सत्थकनिसानपरिभोगेनsat·tha·ka·ni·sā·na·pa·ri·bho·ge·na परिभुञ्जितुं;pa·ri·bhuñ·ji·tuṃ
Yathā, mahārāja, rañño cakkavattissa maṇiratanaṁ subhaṁ jātimantaṁ aṭṭhaṁsaṁ suparikammakataṁ catuhatthāyāmaṁ sakaṭanābhipariṇāhaṁ na sakkā kenaci pilotikāya veṭhetvā peḷāya pakkhipitvā satthakanisānaparibhogena paribhuñjituṁ;
(Pāli only)
-
100
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke चक्कवत्तिरञ्ञोcak·ka·vat·ti·rañ·ño मणिरतनप्पटिभागस्सma·ṇi·ra·ta·nap·pa·ṭi·bhā·gas·sa वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
evameva kho, mahārāja, loke cakkavattirañño maṇiratanappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
101
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
102
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja तिधाti·dhā पभिन्नोpa·bhin·no सब्बसेतोsab·ba·se·to सत्तप्पतिट्ठितोsat·tap·pa·tiṭ·ṭhi·to अट्ठरतनुब्बेधोaṭ·ṭha·ra·ta·nub·be·dho नवरतनायामपरिणाहोna·va·ra·ta·nā·yā·ma·pa·ri·ṇā·ho पासादिकोpā·sā·di·ko दस्सनीयोdas·sa·nī·yo उपोसथोu·po·sa·tho नागराजाnā·ga·rā·jā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci सुप्पेनsup·pe·na वाvā सरावेनsa·rā·ve·na वाvā पिदहितुं,pi·da·hi·tuṃ गोवच्छकोgo·vac·cha·ko वियvi·ya वच्छकसालायvac·cha·ka·sā·lā·ya पक्खिपित्वाpak·khi·pit·vā परिहरितुंpa·ri·ha·ri·tuṃ वा;vā
Yathā, mahārāja, tidhā pabhinno sabbaseto sattappatiṭṭhito aṭṭharatanubbedho navaratanāyāmapariṇāho pāsādiko dassanīyo uposatho nāgarājā na sakkā kenaci suppena vā sarāvena vā pidahituṁ, govacchako viya vacchakasālāya pakkhipitvā pariharituṁ vā;
(Pāli only)
-
103
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke उपोसथनागराजप्पटिभागस्सu·po·sa·tha·nā·ga·rā·jap·pa·ṭi·bhā·gas·sa वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
evameva kho, mahārāja, loke uposathanāgarājappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
104
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
105
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja महासमुद्दोma·hā·sa·mud·do दीघपुथुलवित्थिण्णोdī·gha·pu·thu·la·vit·thiṇ·ṇo गम्भीरोgam·bhī·ro अप्पमेय्योap·pa·mey·yo दुरुत्तरोdu·rut·ta·ro अपरियोगाळ्होa·pa·ri·yo·gā·ḷho अनावटोa·nā·va·ṭo नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci सब्बत्थsab·bat·tha पिदहित्वाpi·da·hit·vā एकतित्थेनe·ka·tit·the·na परिभोगंpa·ri·bho·gaṃ कातुं;kā·tuṃ
Yathā, mahārāja, mahāsamuddo dīghaputhulavitthiṇṇo gambhīro appameyyo duruttaro apariyogāḷho anāvaṭo na sakkā kenaci sabbattha pidahitvā ekatitthena paribhogaṁ kātuṁ;
(Pāli only)
-
106
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke महासमुद्दप्पटिभागस्सma·hā·sa·mud·dap·pa·ṭi·bhā·gas·sa वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
evameva kho, mahārāja, loke mahāsamuddappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
107
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
108
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja हिमवन्तोhi·ma·van·to पब्बतराजाpab·ba·ta·rā·jā पञ्चयोजनसतंpañ·ca·yo·ja·na·sa·taṃ अच्चुग्गतोac·cug·ga·to नभेna·bhe तिसहस्सयोजनायामवित्थारोti·sa·has·sa·yo·ja·nā·yā·ma·vit·thā·ro चतुरासीतिकूटसहस्सप्पटिमण्डितोca·tu·rā·sī·ti·kū·ṭa·sa·has·sap·pa·ṭi·maṇ·ḍi·to पञ्चन्नंpañ·can·naṃ महानदीसतानंma·hā·na·dī·sa·tā·naṃ पभवोpa·bha·vo महाभूतगणालयोma·hā·bhū·ta·ga·ṇā·la·yo नानाविधगन्धधरोnā·nā·vi·dha·gan·dha·dha·ro दिब्बोसधसतसमलङ्कतोdib·bo·sa·dha·sa·ta·sa·ma·laṅ·ka·to नभेna·bhe वलाहकोva·lā·ha·ko वियvi·ya अच्चुग्गतोac·cug·ga·to दिस्सति;dis·sa·ti
Yathā, mahārāja, himavanto pabbatarājā pañcayojanasataṁ accuggato nabhe tisahassayojanāyāmavitthāro caturāsītikūṭasahassappaṭimaṇḍito pañcannaṁ mahānadīsatānaṁ pabhavo mahābhūtagaṇālayo nānāvidhagandhadharo dibbosadhasatasamalaṅkato nabhe valāhako viya accuggato dissati;
(Pāli only)
-
109
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja लोकेlo·ke हिमवन्तपब्बतराजप्पटिभागस्सhi·ma·van·ta·pab·ba·ta·rā·jap·pa·ṭi·bhā·gas·sa वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
evameva kho, mahārāja, loke himavantapabbatarājappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
110
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
111
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja रत्तन्धकारतिमिसायंrat·tan·dha·kā·ra·ti·mi·sā·yaṃ उपरिपब्बतग्गेu·pa·ri·pab·ba·tag·ge जलमानोja·la·mā·no महाअग्गिक्खन्धोma·hā·ag·gik·khan·dho सुविदूरेपिsu·vi·dū·re·pi पञ्ञायति;pañ·ñā·ya·ti
Yathā, mahārāja, rattandhakāratimisāyaṁ uparipabbatagge jalamāno mahāaggikkhandho suvidūrepi paññāyati;
(Pāli only)
-
112
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरोves·san·ta·ro राजाrā·jā पब्बतग्गेpab·ba·tag·ge जलमानोja·la·mā·no महाअग्गिक्खन्धोma·hā·ag·gik·khan·dho वियvi·ya सुविदूरेपिsu·vi·dū·re·pi पाकटोpā·ka·ṭo पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti तस्सtas·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
evameva kho, mahārāja, vessantaro rājā pabbatagge jalamāno mahāaggikkhandho viya suvidūrepi pākaṭo paññāyati, tassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
113
अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
114
यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja हिमवन्तेhi·ma·van·te पब्बतेpab·ba·te नागपुप्फसमयेnā·ga·pup·pha·sa·ma·ye उजुवातेu·ju·vā·te वायन्तेvā·yan·te दसda·sa द्वादसdvā·da·sa योजनानिyo·ja·nā·ni पुप्फगन्धोpup·pha·gan·dho वायति;vā·ya·ti
Yathā, mahārāja, himavante pabbate nāgapupphasamaye ujuvāte vāyante dasa dvādasa yojanāni pupphagandho vāyati;
(Pāli only)
-
115
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja वेस्सन्तरस्सves·san·ta·ras·sa रञ्ञोrañ·ño अपिa·pi योजनसहस्सेहिपिyo·ja·na·sa·has·se·hi·pi यावyā·va अकनिट्ठभवनंa·ka·niṭ·ṭha·bha·va·naṃ एत्थन्तरेet·than·ta·re सुरासुरगरुळगन्धब्बयक्खरक्खसमहोरगकिन्नरइन्दभवनेसुsu·rā·su·ra·ga·ru·ḷa·gan·dhab·ba·yak·kha·rak·kha·sa·ma·ho·ra·ga·kin·na·ra·in·da·bha·va·ne·su कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो,ab·bhug·ga·to सीलवरगन्धोsī·la·va·ra·gan·dho चस्सcas·sa सम्पवायति,sam·pa·vā·ya·ti तेनte·na तस्सtas·sa दारकाdā·ra·kā नna सक्काsak·kā केनचिke·na·ci दासभोगेनdā·sa·bho·ge·na भुञ्जितुं।bhuñ·ji·tuṃ
evameva kho, mahārāja, vessantarassa rañño api yojanasahassehipi yāva akaniṭṭhabhavanaṁ etthantare surāsuragaruḷagandhabbayakkharakkhasamahoragakinnaraindabhavanesu kittisaddo abbhuggato, sīlavaragandho cassa sampavāyati, tena tassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
(Pāli only)
-
116
अनुसिट्ठो,a·nu·siṭ·ṭho महाराज,ma·hā·rā·ja जालीjā·lī कुमारोku·mā·ro पितराpi·ta·rā वेस्सन्तरेनves·san·ta·re·na रञ्ञाrañ·ñā ‘अय्यकोay·ya·ko ते,te तात,tā·ta तुम्हेtum·he ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa धनंdha·naṃ दत्वाdat·vā निक्किणन्तोnik·ki·ṇan·to तंtaṃ निक्खसहस्संnik·kha·sa·has·saṃ दत्वाdat·vā निक्किणातु,nik·ki·ṇā·tu कण्हाजिनंkaṇ·hā·ji·naṃ निक्किणन्तोnik·ki·ṇan·to दाससतंdā·sa·sa·taṃ दासिसतंdā·si·sa·taṃ हत्थिसतंhat·thi·sa·taṃ अस्ससतंas·sa·sa·taṃ धेनुसतंdhe·nu·sa·taṃ उसभसतंu·sa·bha·sa·taṃ निक्खसतन्तिnik·kha·sa·tan·ti सब्बसतंsab·ba·sa·taṃ दत्वाdat·vā निक्किणातु,nik·ki·ṇā·tu यदिya·di ते,te तात,tā·ta अय्यकोay·ya·ko तुम्हेtum·he ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa हत्थतोhat·tha·to आणायā·ṇā·ya बलसाba·la·sā मुधाmu·dhā गण्हाति,gaṇ·hā·ti माmā तुम्हेtum·he अय्यकस्सay·ya·kas·sa वचनंva·ca·naṃ करित्थ,ka·rit·tha ब्राह्मणस्सेवbrāh·ma·ṇas·se·va अनुयायिनोa·nu·yā·yi·no होथा’ति,ho·thā एवमनुसासित्वाe·va·ma·nu·sā·sit·vā पुत्तेput·te पेसेसि,pe·se·si ततोta·to जालीकुमारोjā·lī·ku·mā·ro गन्त्वाgan·tvā अय्यकेनay·ya·ke·na पुट्ठोpuṭ·ṭho कथेसि—ka·the·si
Anusiṭṭho, mahārāja, jālī kumāro pitarā vessantarena raññā ‘ayyako te, tāta, tumhe brāhmaṇassa dhanaṁ datvā nikkiṇanto taṁ nikkhasahassaṁ datvā nikkiṇātu, kaṇhājinaṁ nikkiṇanto dāsasataṁ dāsisataṁ hatthisataṁ assasataṁ dhenusataṁ usabhasataṁ nikkhasatanti sabbasataṁ datvā nikkiṇātu, yadi te, tāta, ayyako tumhe brāhmaṇassa hatthato āṇāya balasā mudhā gaṇhāti, mā tumhe ayyakassa vacanaṁ karittha, brāhmaṇasseva anuyāyino hothā’ti, evamanusāsitvā putte pesesi, tato jālīkumāro gantvā ayyakena puṭṭho kathesi—
(Pāli only)
-
117
‘सहस्सग्घञ्हिsa·has·sag·ghañ·hi मंmaṃ तात,tā·ta
‘Sahassagghañhi maṁ tāta,
(Pāli only)
-
118
ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa पिताpi·tā अदा;a·dā
brāhmaṇassa pitā adā;
(Pāli only)
- 119
- 120
-
121
“सुनिब्बेठितो,su·nib·be·ṭhi·to भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na पञ्हो;pañ·ho
“Sunibbeṭhito, bhante nāgasena, pañho;
(Pāli only)
-
122
सुभिन्नंsu·bhin·naṃ दिट्ठिजालं;diṭ·ṭhi·jā·laṃ
subhinnaṁ diṭṭhijālaṁ;
(Pāli only)
- 123
- 124
-
125
ब्यञ्जनंbyañ·ja·naṃ सुपरिसोधितं;su·pa·ri·so·dhi·taṃ
byañjanaṁ suparisodhitaṁ;
(Pāli only)
- 126
-
127
एवमेतंe·va·me·taṃ तथाta·thā सम्पटिच्छामी”ति।sam·pa·ṭic·chā·mī
evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.
(Pāli only)
-
128
वेस्सन्तरपञ्होves·san·ta·ra·pañ·ho पठमो।pa·ṭha·mo
Vessantarapañho paṭhamo.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.