Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 12 32 संयुत्त निकाय 12।1 32

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475

Kaḷārasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 12।32

    Saṁyutta Nikāya 12.32

    Linked Discourses 12.32

  2. 2

    4। कळारखत्तियवग्गka·ḷā·ra·khat·ti·ya·vag·ga

    4. Kaḷārakhattiyavagga

    4. Kaḷāra the Aristocrat

  3. 3

    कळारसुत्तka·ḷā·ra·sut·ta

    Kaḷārasutta

    With Kaḷāra the Aristocrat

  4. 4

    सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरति।vi·ha·ra·ti

    Sāvatthiyaṁ viharati.

    At Sāvatthī.

  5. 5

    अथa·tha खोkho कळारखत्तियोka·ḷā·ra·khat·ti·yo भिक्खुbhik·khu येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā सारिपुत्तेनsā·ri·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.

    Then the mendicant Kaḷāra the Aristocrat went up to Venerable Sāriputta and exchanged greetings with him.

  6. 6

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho कळारखत्तियोka·ḷā·ra·khat·ti·yo भिक्खुbhik·khu आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to him,

  7. 7

    “मोळियफग्गुनो,mo·ḷi·ya·phag·gu·no आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta भिक्खुbhik·khu सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तो”ति।hī·nā·yā·vat·to

    “moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto”ti.

    “Reverend Sāriputta, the mendicant Phagguna of the Top-Knot has resigned the training and returned to a lesser life.”

  8. 8

    “नna हिhi नूनnū·na सोso आयस्माā·yas·mā इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye अस्सासमलत्था”ति।as·sā·sa·ma·lat·thā

    “Na hi nūna so āyasmā imasmiṁ dhammavinaye assāsamalatthā”ti.

    “That venerable mustn’t have gained any solace in this teaching and training.”

  9. 9

    “तेनte·na हायस्माhā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye अस्सासंas·sā·saṃ पत्तो”ति?pat·to

    “Tena hāyasmā sāriputto imasmiṁ dhammavinaye assāsaṁ patto”ti?

    “Well then, has Venerable Sāriputta found solace in this teaching and training?”

  10. 10

    “नna ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so कङ्खामी”ति।kaṅ·khā·mī

    “Na khvāhaṁ, āvuso, kaṅkhāmī”ti.

    “Reverend, I have no uncertainty.”

  11. 11

    “आयतिं,ā·ya·tiṃ पनावुसो”ति?pa·nā·vu·so

    “Āyatiṁ, panāvuso”ti?

    “But what of the future?”

  12. 12

    “नna ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so विचिकिच्छामी”ति।vi·ci·kic·chā·mī

    “Na khvāhaṁ, āvuso, vicikicchāmī”ti.

    “I have no doubt.”

  13. 13

    अथa·tha खोkho कळारखत्तियोka·ḷā·ra·khat·ti·yo भिक्खुbhik·khu उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho कळारखत्तियोka·ḷā·ra·khat·ti·yo भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Kaḷāra the Aristocrat went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,

  14. 14

    “आयस्मता,ā·yas·ma·tā भन्ते,bhan·te सारिपुत्तेनsā·ri·put·te·na अञ्ञाañ·ñā ब्याकता:byā·ka·tā

    “āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā:

    “Sir, Venerable Sāriputta has declared enlightenment:

  15. 15

    ‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानामी”ति।pa·jā·nā·mī

    ‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti.

    ‘I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.”’”

  16. 16

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:

    So the Buddha addressed one of the monks,

  17. 17

    “एहिe·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ आमन्तेहि:ā·man·te·hi

    “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṁ āmantehi:

    “Please, monk, in my name tell Sāriputta that

  18. 18

    ‘सत्थाsat·thā तं,taṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta आमन्तेती’”ति।ā·man·te·tī

    ‘satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī’”ti.

    the Teacher summons him.”

  19. 19

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    “Yes, sir,” that monk replied. He went to Sāriputta and said to him,

  20. 20

    “सत्थाsat·thā तं,taṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta आमन्तेती”ति।ā·man·te·tī

    “satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī”ti.

    “Reverend Sāriputta, the Teacher summons you.”

  21. 21

    “एवं,e·vaṃ आवुसो”तिā·vu·so खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, āvuso”ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:

    “Yes, reverend,” replied Sāriputta. He went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him,

  22. 22

    “सच्चंsac·caṃ किरki·ra तया,ta·yā सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अञ्ञाañ·ñā ब्याकता:byā·ka·tā

    “saccaṁ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā:

    “Sāriputta, is it really true that you have declared enlightenment:

  23. 23

    ‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानामी”ति?pa·jā·nā·mī

    ‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti?

    ‘I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place”’?”

  24. 24

    “नna खो,kho भन्ते,bhan·te एतेहिe·te·hi पदेहिpa·de·hi एतेहिe·te·hi ब्यञ्जनेहिbyañ·ja·ne·hi अत्थोat·tho वुत्तो”ति।vut·to

    “Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto”ti.

    “Sir, I did not state the matter in these words and phrases.”

  25. 25

    “येनye·na केनचिपि,ke·na·ci·pi सारिपुत्त,sā·ri·put·ta परियायेनpa·ri·yā·ye·na कुलपुत्तोku·la·put·to अञ्ञंañ·ñaṃ ब्याकरोति,byā·ka·ro·ti अथa·tha खोkho ब्याकतंbyā·ka·taṃ ब्याकततोbyā·ka·ta·to दट्ठब्बन्”ति।daṭ·ṭhab·ban

    “Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṁ byākaroti, atha kho byākataṁ byākatato daṭṭhabban”ti.

    “Sāriputta, no matter how a gentleman declares enlightenment, what he has declared should be regarded as such.”

  26. 26

    “ननुna·nu अहम्पि,a·ham·pi भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ वदामि:va·dā·mi

    “Nanu ahampi, bhante, evaṁ vadāmi:

    “Sir, did I not also say that

  27. 27

    ‘नna खो,kho भन्ते,bhan·te एतेहिe·te·hi पदेहिpa·de·hi एतेहिe·te·hi ब्यञ्जनेहिbyañ·ja·ne·hi अत्थोat·tho वुत्तो’”ति।vut·to

    ‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’”ti.

    I did not state the matter in these words and phrases?”

  28. 28

    “सचेsa·ce तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sāriputta, suppose they were to ask you:

  29. 29

    ‘कथंka·thaṃ जानताjā·na·tā पनpa·na तया,ta·yā आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta कथंka·thaṃ पस्सताpas·sa·tā अञ्ञाañ·ñā ब्याकता—byā·ka·tā

    ‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—

    ‘But Reverend Sāriputta, how have you known and seen so that you’ve declared enlightenment:

  30. 30

    खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानामी’ति।pa·jā·nā·mī

    khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.

    “I understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”’

  31. 31

    एवंe·vaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho त्वं,tvaṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किन्तिkin·ti ब्याकरेय्यासी”ति?byā·ka·rey·yā·sī

    Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?

    How would you answer?”

  32. 32

    “सचेsa·ce मं,maṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sir, if they were to ask me this,

  33. 33

    ‘कथंka·thaṃ जानताjā·na·tā पनpa·na तया,ta·yā आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta कथंka·thaṃ पस्सताpas·sa·tā अञ्ञाañ·ñā ब्याकता—byā·ka·tā

    ‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—

    (Pāli only)

  34. 34

    खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानामी’ति;pa·jā·nā·mī

    khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti;

    (Pāli only)

  35. 35

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यं:byā·ka·rey·yaṃ

    evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:

    I would answer:

  36. 36

    ‘यंनिदाना,yaṃ·ni·dā·nā आवुसो,ā·vu·so जाति,jā·ti तस्सtas·sa निदानस्सni·dā·nas·sa खयाkha·yā खीणस्मिंkhī·ṇas·miṃ खीणाम्हीतिkhī·ṇām·hī·ti विदितं।vi·di·taṃ

    ‘yaṁnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṁ khīṇāmhīti viditaṁ.

    ‘Reverends, when the source of rebirth ended, I knew “it is ended”.

  37. 37

    खीणाम्हीतिkhī·ṇām·hī·ti विदित्वा—vi·dit·vā

    Khīṇāmhīti viditvā—

    Knowing it is ended,

  38. 38

    खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानामी’ति।pa·jā·nā·mī

    khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.

    I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.”’

  39. 39

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यन्”ति।byā·ka·rey·yan

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

    That’s how I’d answer such a question.”

  40. 40

    “सचेsa·ce पनpa·na तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:

    “But Sāriputta, suppose they were to ask you:

  41. 41

    ‘जातिjā·ti पनावुसोpa·nā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किंनिदानाkiṃ·ni·dā·nā किंसमुदयाkiṃ·sa·mu·da·yā किंजातिकाkiṃ·jā·ti·kā किंपभवा’ति?kiṃ·pa·bha·vā

    ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?

    ‘But what is the source, origin, birthplace, and inception of rebirth?’

  42. 42

    एवंe·vaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किन्तिkin·ti ब्याकरेय्यासी”ति?byā·ka·rey·yā·sī

    Evaṁ puṭṭho taṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?

    How would you answer?”

  43. 43

    “सचेsa·ce मं,maṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sir, if they were to ask me this,

  44. 44

    ‘जातिjā·ti पनावुसोpa·nā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किंनिदानाkiṃ·ni·dā·nā किंसमुदयाkiṃ·sa·mu·da·yā किंजातिकाkiṃ·jā·ti·kā किंपभवा’ति?kiṃ·pa·bha·vā

    ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?

    (Pāli only)

  45. 45

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यं:byā·ka·rey·yaṃ

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:

    I would answer:

  46. 46

    ‘जातिjā·ti खो,kho आवुसो,ā·vu·so भवनिदानाbha·va·ni·dā·nā भवसमुदयाbha·va·sa·mu·da·yā भवजातिकाbha·va·jā·ti·kā भवप्पभवा’ति।bha·vap·pa·bha·vā

    ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti.

    ‘Continued existence is the source, origin, birthplace, and inception of rebirth.’

  47. 47

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यन्”ति।byā·ka·rey·yan

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

    That’s how I’d answer such a question.”

  48. 48

    “सचेsa·ce पनpa·na तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:

    “But Sāriputta, suppose they were to ask you:

  49. 49

    ‘भवोbha·vo पनावुसोpa·nā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किंनिदानोkiṃ·ni·dā·no किंसमुदयोkiṃ·sa·mu·da·yo किंजातिकोkiṃ·jā·ti·ko किंपभवो’ति?kiṃ·pa·bha·vo

    ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?

    ‘What is the source of continued existence?’

  50. 50

    एवंe·vaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho त्वं,tvaṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किन्तिkin·ti ब्याकरेय्यासी”ति?byā·ka·rey·yā·sī

    Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?

    How would you answer?”

  51. 51

    “सचेsa·ce मं,maṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sir, if they were to ask me this,

  52. 52

    ‘भवोbha·vo पनावुसोpa·nā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किंनिदानोkiṃ·ni·dā·no किंसमुदयोkiṃ·sa·mu·da·yo किंजातिकोkiṃ·jā·ti·ko किंपभवो’ति?kiṃ·pa·bha·vo

    ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?

    (Pāli only)

  53. 53

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यं:byā·ka·rey·yaṃ

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:

    I’d answer:

  54. 54

    ‘भवोbha·vo खो,kho आवुसो,ā·vu·so उपादाननिदानोu·pā·dā·na·ni·dā·no उपादानसमुदयोu·pā·dā·na·sa·mu·da·yo उपादानजातिकोu·pā·dā·na·jā·ti·ko उपादानप्पभवो’ति।u·pā·dā·nap·pa·bha·vo

    ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti.

    ‘Grasping is the source of continued existence.’

  55. 55

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यन्”ति।byā·ka·rey·yan

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

    That’s how I’d answer such a question.”

  56. 56

    “सचेsa·ce पनpa·na तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:

    “But Sāriputta, suppose they were to ask you:

  57. 57

    ‘उपादानंu·pā·dā·naṃ पनावुसोpa·nā·vu·so …पे…pe

    ‘upādānaṁ panāvuso …pe…

    ‘What is the source of grasping?’ …

  58. 58

    सचेsa·ce पनpa·na तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं—puc·chey·yuṃ

    sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ—

    But Sāriputta, suppose they were to ask you:

  59. 59

    तण्हाtaṇ·hā पनावुसोpa·nā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किंनिदानाkiṃ·ni·dā·nā किंसमुदयाkiṃ·sa·mu·da·yā किंजातिकाkiṃ·jā·ti·kā किंपभवा’ति?kiṃ·pa·bha·vā

    taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?

    ‘What is the source of craving?’

  60. 60

    एवंe·vaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho त्वं,tvaṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किन्तिkin·ti ब्याकरेय्यासी”ति?byā·ka·rey·yā·sī

    Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?

    How would you answer?”

  61. 61

    “सचेsa·ce मं,maṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sir, if they were to ask me this,

  62. 62

    ‘तण्हाtaṇ·hā पनावुसोpa·nā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किंनिदानाkiṃ·ni·dā·nā किंसमुदयाkiṃ·sa·mu·da·yā किंजातिकाkiṃ·jā·ti·kā किंपभवा’ति?kiṃ·pa·bha·vā

    ‘taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?

    (Pāli only)

  63. 63

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यं:byā·ka·rey·yaṃ

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:

    I’d answer:

  64. 64

    ‘तण्हाtaṇ·hā खो,kho आवुसो,ā·vu·so वेदनानिदानाve·da·nā·ni·dā·nā वेदनासमुदयाve·da·nā·sa·mu·da·yā वेदनाजातिकाve·da·nā·jā·ti·kā वेदनापभवा’ति।ve·da·nā·pa·bha·vā

    ‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti.

    ‘Feeling is the source of craving.’

  65. 65

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यन्”ति।byā·ka·rey·yan

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

    That’s how I’d answer such a question.”

  66. 66

    “सचेsa·ce पनpa·na तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:

    “But Sāriputta, suppose they were to ask you:

  67. 67

    ‘कथंka·thaṃ जानतोjā·na·to पनpa·na ते,te आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta कथंka·thaṃ पस्सतोpas·sa·to याyā वेदनासुve·da·nā·su नन्दीnan·dī साsā नna उपट्ठासी’ति।u·paṭ·ṭhā·sī

    ‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.

    ‘But how have you known and seen so that the relishing of feelings is no longer present?’

  68. 68

    एवंe·vaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho त्वं,tvaṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किन्तिkin·ti ब्याकरेय्यासी”ति?byā·ka·rey·yā·sī

    Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?

    How would you answer?”

  69. 69

    “सचेsa·ce मं,maṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sir, if they were to ask me this,

  70. 70

    ‘कथंka·thaṃ जानतोjā·na·to पनpa·na ते,te आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta कथंka·thaṃ पस्सतोpas·sa·to याyā वेदनासुve·da·nā·su नन्दीnan·dī साsā नna उपट्ठासी’तिu·paṭ·ṭhā·sī एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यं:byā·ka·rey·yaṃ

    ‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:

    I’d answer:

  71. 71

    ‘तिस्सोtis·so खोkho इमा,i·mā आवुसो,ā·vu·so वेदना।ve·da·nā

    ‘tisso kho imā, āvuso, vedanā.

    ‘Reverends, there are three feelings.

  72. 72

    कतमाka·ta·mā तिस्सो?tis·so

    Katamā tisso?

    What three?

  73. 73

    सुखाsu·khā वेदना,ve·da·nā दुक्खाduk·khā वेदना,ve·da·nā अदुक्खमसुखाa·duk·kha·ma·su·khā वेदना।ve·da·nā

    Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.

    Pleasant, painful, and neutral feeling.

  74. 74

    इमाi·mā खो,kho आवुसो,ā·vu·so तिस्सोtis·so वेदनाve·da·nā अनिच्चा।a·nic·cā

    Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā.

    These three feelings are impermanent,

  75. 75

    यदनिच्चंya·da·nic·caṃ तंtaṃ दुक्खन्तिduk·khan·ti

    Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti

    and what’s impermanent is suffering.

  76. 76

    विदितं,vi·di·taṃ याyā वेदनासुve·da·nā·su नन्दीnan·dī साsā नna उपट्ठासी’ति।u·paṭ·ṭhā·sī

    viditaṁ, yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.

    When I understood this, the relishing of feelings was no longer present.’

  77. 77

    एवं,e·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यन्”ति।byā·ka·rey·yan

    Evaṁ, puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

    That’s how I’d answer such a question.”

  78. 78

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “Sādhu sādhu, sāriputta.

    “Good, good, Sāriputta!

  79. 79

    अयम्पिa·yam·pi खो,kho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta परियायो,pa·ri·yā·yo एतस्सेवe·tas·se·va अत्थस्सat·thas·sa सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na वेय्याकरणाय:vey·yā·ka·ra·ṇā·ya

    Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya:

    The same point may also be briefly explained in this way:

  80. 80

    ‘यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci वेदयितंve·da·yi·taṃ तंtaṃ दुक्खस्मिन्’”ति।duk·khas·min

    ‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’”ti.

    ‘Suffering includes whatever is felt.’

  81. 81

    “सचेsa·ce पनpa·na तं,taṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:

    But Sāriputta, suppose they were to ask you:

  82. 82

    ‘कथंka·thaṃ विमोक्खाvi·mok·khā पनpa·na तया,ta·yā आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अञ्ञाañ·ñā ब्याकता—byā·ka·tā

    ‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—

    ‘But Reverend, how have you been liberated that you declare enlightenment:

  83. 83

    खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानामी’ति?pa·jā·nā·mī

    khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti?

    “I understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”?’

  84. 84

    एवंe·vaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho त्वं,tvaṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta किन्तिkin·ti ब्याकरेय्यासी”ति?byā·ka·rey·yā·sī

    Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?

    How would you answer?”

  85. 85

    “सचेsa·ce मं,maṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    “Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:

    “Sir, if they were to ask me this,

  86. 86

    ‘कथंka·thaṃ विमोक्खाvi·mok·khā पनpa·na तया,ta·yā आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अञ्ञाañ·ñā ब्याकता—byā·ka·tā

    ‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—

    (Pāli only)

  87. 87

    खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानामी’ति।pa·jā·nā·mī

    khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.

    (Pāli only)

  88. 88

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यं:byā·ka·rey·yaṃ

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:

    I’d answer:

  89. 89

    ‘अज्झत्तंaj·jhat·taṃ विमोक्खाvi·mok·khā ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so सब्बुपादानक्खयाsab·bu·pā·dā·nak·kha·yā तथाta·thā सतोsa·to विहरामिvi·ha·rā·mi यथाya·thā सतंsa·taṃ विहरन्तंvi·ha·ran·taṃ आसवाā·sa·vā नानुस्सवन्ति,nā·nus·sa·van·ti अत्तानञ्चat·tā·nañ·ca नावजानामी’ति।nā·va·jā·nā·mī

    ‘ajjhattaṁ vimokkhā khvāhaṁ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṁ viharantaṁ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti.

    ‘Because of an inner release with the ending of all grasping, I live mindfully so that defilements don’t defile me and I don’t look down on myself.’

  90. 90

    एवंe·vaṃ पुट्ठोहं,puṭ·ṭho·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ ब्याकरेय्यन्”ति।byā·ka·rey·yan

    Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.

    That’s how I’d answer such a question.”

  91. 91

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “Sādhu sādhu, sāriputta.

    “Good, good, Sāriputta!

  92. 92

    अयम्पिa·yam·pi खोkho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta परियायोpa·ri·yā·yo एतस्सेवe·tas·se·va अत्थस्सat·thas·sa सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na वेय्याकरणाय—vey·yā·ka·ra·ṇā·ya

    Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya—

    The same point may also be briefly explained in this way:

  93. 93

    येye आसवाā·sa·vā समणेनsa·ma·ṇe·na वुत्ताvut·tā तेस्वाहंtes·vā·haṃ नna कङ्खामि,kaṅ·khā·mi तेte मेme पहीनातिpa·hī·nā·ti नna विचिकिच्छामी”ति।vi·ci·kic·chā·mī

    ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṁ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī”ti.

    ‘I have no uncertainty regarding the defilements spoken of by the ascetic. I have no doubt that I’ve given them up.’”

  94. 94

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  95. 95

    इदंi·daṃ वत्वाvat·vā सुगतोsu·ga·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पाविसि।pā·vi·si

    Idaṁ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

    When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.

  96. 96

    तत्रtat·ra खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:

    Then, not long after the Buddha left, Venerable Sāriputta said to the mendicants,

  97. 97

    “पुब्बेpub·be अप्पटिसंविदितंap·pa·ṭi·saṃ·vi·di·taṃ मं,maṃ आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā पठमंpa·ṭha·maṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि,a·puc·chi तस्सtas·sa मेme अहोसिa·ho·si दन्धायितत्तं।dan·dhā·yi·tat·taṃ

    “pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.

    “Reverends, the Buddha asked me the first question without letting me know beforehand, so I hesitated.

  98. 98

    यतोya·to चca खोkho मे,me आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā पठमंpa·ṭha·maṃ पञ्हंpañ·haṃ अनुमोदि,a·nu·mo·di तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ आवुसो,ā·vu·so एतदहोसि—e·ta·da·ho·si

    Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—

    But when the Buddha agreed with my answer, I thought:

  99. 99

    दिवसञ्चेपिdi·va·sañ·ce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi दिवसम्पाहंdi·va·sam·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि।pa·ri·yā·ye·hi

    divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.

    ‘If the Buddha were to question me all day on this matter in different words and ways, I could answer all day with different words and ways.

  100. 100

    रत्तिञ्चेपिrat·tiñ·ce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi रत्तिम्पाहंrat·tim·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि।pa·ri·yā·ye·hi

    Rattiñcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.

    If he were to question me all night,

  101. 101

    रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi रत्तिन्दिवम्पाहंrat·tin·di·vam·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि।pa·ri·yā·ye·hi

    Rattindivaṁ cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.

    all day and night,

  102. 102

    द्वेdve रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya …पे…pe

    Dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…

    for two days and nights,

  103. 103

    द्वेdve रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ …पे…pe

    dve rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  104. 104

    तीणिtī·ṇi रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya …पे…pe

    tīṇi rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…

    for three,

  105. 105

    तीणिtī·ṇi रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ …पे…pe

    tīṇi rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  106. 106

    चत्तारिcat·tā·ri रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya …पे…pe

    cattāri rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…

    four,

  107. 107

    चत्तारिcat·tā·ri रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ …पे…pe

    cattāri rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  108. 108

    पञ्चpañ·ca रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya …पे…pe

    pañca rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…

    five,

  109. 109

    पञ्चpañ·ca रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ …पे…pe

    pañca rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  110. 110

    छcha रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya …पे…pe

    cha rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…

    six,

  111. 111

    छcha रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ …पे…pe

    cha rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  112. 112

    सत्तsat·ta रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi सत्तsat·ta रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेही”ति।pa·ri·yā·ye·hī

    satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.

    or seven days and nights, I could answer in different words and ways for seven days and nights.’”

  113. 113

    अथa·tha खोkho कळारखत्तियोka·ḷā·ra·khat·ti·yo भिक्खुbhik·khu उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho कळारखत्तियोka·ḷā·ra·khat·ti·yo भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Kaḷāra the Aristocrat went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,

  114. 114

    “आयस्मता,ā·yas·ma·tā भन्ते,bhan·te सारिपुत्तेनsā·ri·put·te·na सीहनादोsī·ha·nā·do नदितो—na·di·to

    “āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito—

    “Sir, Venerable Sāriputta has roared his lion’s roar!”

  115. 115

    पुब्बेpub·be अप्पटिसंविदितंap·pa·ṭi·saṃ·vi·di·taṃ मं,maṃ आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā पठमंpa·ṭha·maṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि,a·puc·chi तस्सtas·sa मेme अहोसिa·ho·si दन्धायितत्तं।dan·dhā·yi·tat·taṃ

    pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.

    (And he told the Buddha all that Sāriputta had said.)

  116. 116

    यतोya·to चca खोkho मे,me आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā पठमंpa·ṭha·maṃ पञ्हंpañ·haṃ अनुमोदि,a·nu·mo·di तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ आवुसो,ā·vu·so एतदहोसि—e·ta·da·ho·si

    Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—

    (Pāli only)

  117. 117

    दिवसञ्चेपिdi·va·sañ·ce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi दिवसम्पाहंdi·va·sam·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि;pa·ri·yā·ye·hi

    divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi;

    (Pāli only)

  118. 118

    रत्तिञ्चेपिrat·tiñ·ce·pi …पे…pe

    rattiñcepi …pe…

    (Pāli only)

  119. 119

    रत्तिन्दिवञ्चेपिrat·tin·di·vañ·ce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā …पे…pe

    rattindivañcepi maṁ bhagavā …pe…

    (Pāli only)

  120. 120

    द्वेdve रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā …पे…pe

    dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā …pe…

    (Pāli only)

  121. 121

    तीणिtī·ṇi …

    tīṇi …

    (Pāli only)

  122. 122

    चत्तारिcat·tā·ri …

    cattāri …

    (Pāli only)

  123. 123

    पञ्चpañ·ca …

    pañca …

    (Pāli only)

  124. 124

    छcha …

    cha …

    (Pāli only)

  125. 125

    सत्तsat·ta रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपिce·pi मंmaṃ भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यpuc·chey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi सत्तsat·ta रत्तिन्दिवानिपाहंrat·tin·di·vā·ni·pā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेही”ति।pa·ri·yā·ye·hī

    satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.

    (Pāli only)

  126. 126

    “साsā हि,hi भिक्खु,bhik·khu सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa धम्मधातुdham·ma·dhā·tu सुप्पटिविद्धा,sup·pa·ṭi·vid·dhā यस्साyas·sā धम्मधातुयाdham·ma·dhā·tu·yā सुप्पटिविद्धत्ताsup·pa·ṭi·vid·dhat·tā दिवसंdi·va·saṃ चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यंpuc·chey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi दिवसम्पिdi·va·sam·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि।pa·ri·yā·ye·hi

    “Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.

    “Mendicant, Sāriputta has clearly penetrated the principle of the teachings, so that he could answer any questions I might ask him in different words and ways up to the seventh day and night.”

  127. 127

    रत्तिंrat·tiṃ चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यंpuc·chey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi रत्तिम्पिrat·tim·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …पे…pe

    Rattiṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …pe…

    (Pāli only)

  128. 128

    रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यं,puc·chey·yaṃ रत्तिन्दिवम्पिrat·tin·di·vam·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …

    rattindivaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …

    (Pāli only)

  129. 129

    द्वेdve रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यं,puc·chey·yaṃ द्वेdve रत्तिन्दिवानिपिrat·tin·di·vā·ni·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …

    dve rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …

    (Pāli only)

  130. 130

    तीणिtī·ṇi रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यं,puc·chey·yaṃ तीणिtī·ṇi रत्तिन्दिवानिपिrat·tin·di·vā·ni·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …

    tīṇi rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …

    (Pāli only)

  131. 131

    चत्तारिcat·tā·ri रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यं,puc·chey·yaṃ चत्तारिcat·tā·ri रत्तिन्दिवानिपिrat·tin·di·vā·ni·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …

    cattāri rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …

    (Pāli only)

  132. 132

    पञ्चpañ·ca रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यं,puc·chey·yaṃ पञ्चpañ·ca रत्तिन्दिवानिपिrat·tin·di·vā·ni·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …

    pañca rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …

    (Pāli only)

  133. 133

    छcha रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यं,puc·chey·yaṃ छcha रत्तिन्दिवानिपिrat·tin·di·vā·ni·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya …

    cha rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …

    (Pāli only)

  134. 134

    सत्तsat·ta रत्तिन्दिवानिrat·tin·di·vā·ni चेपाहंce·pā·haṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्यंpuc·chey·yaṃ अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेहि,pa·ri·yā·ye·hi सत्तsat·ta रत्तिन्दिवानिपिrat·tin·di·vā·ni·pi मेme सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi परियायेही”ति।pa·ri·yā·ye·hī

    satta rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.

    (Pāli only)

  135. 135

    दुतियं।du·ti·yaṃ

    Dutiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.