Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Linked Discourses 46 54 संयुत्त निकाय 46।1 54
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687
Mettāsahagatasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687 · Hide pronunciation
-
1
Linked Discourses 46.54
-
2
6। साकच्छवग्गsā·kac·cha·vag·ga
6. Sākacchavagga
6. Discussion
-
3
मेत्तासहगतसुत्तmet·tā·sa·ha·ga·ta·sut·ta
Mettāsahagatasutta
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोलियेसुko·li·ye·su विहरतिvi·ha·ra·ti हलिद्दवसनंha·lid·da·va·sa·naṃ नामnā·ma कोलियानंko·li·yā·naṃ निगमो।ni·ga·mo
Ekaṁ samayaṁ bhagavā koliyesu viharati haliddavasanaṁ nāma koliyānaṁ nigamo.
At one time the Buddha was staying in the land of the Koliyans, where they have a town named Haliddavasana.
-
5
अथa·tha खोkho सम्बहुलाsam·ba·hu·lā भिक्खूbhik·khū पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya हलिद्दवसनंha·lid·da·va·sa·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसिंसु।pa·vi·siṃ·su
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya haliddavasanaṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
Then several mendicants robed up in the morning and, taking their bowls and robes, entered Haliddavasana for alms.
- 6
- 7
-
8
यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनye·na अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ परिब्बाजकानंpa·rib·bā·ja·kā·naṃ आरामोā·rā·mo तेनुपसङ्कमेय्यामा”ति।te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·mā
Yannūna mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā”ti.
Why don’t we visit the monastery for the wanderers of other religions?”
-
9
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū येनye·na अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ परिब्बाजकानंpa·rib·bā·ja·kā·naṃ आरामोā·rā·mo तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तेहिte·hi अञ्ञतित्थियेहिañ·ña·tit·thi·ye·hi परिब्बाजकेहिpa·rib·bā·ja·ke·hi सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु।sam·mo·diṃ·su
Atha kho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodiṁsu.
Then they went to the monastery for the wanderers of other religions and exchanged greetings with the wanderers there.
-
10
सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho तेte भिक्खूbhik·khū अञ्ञतित्थियाañ·ña·tit·thi·yā परिब्बाजकाpa·rib·bā·ja·kā एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṁ:
When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side. The wanderers said to them:
- 11
-
12
‘एथe·tha तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथ।vi·ha·ra·tha
‘etha tumhe, bhikkhave, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharatha.
‘Come, mendicants, give up these five hindrances, corruptions of the heart that weaken wisdom, and meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
13
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथ।vi·ha·ra·tha
Karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ karuṇāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharatha.
Meditate spreading a heart full of compassion to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, spread a heart full of compassion to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
14
मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथ।vi·ha·ra·tha
Muditāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ muditāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharatha.
Meditate spreading a heart full of rejoicing to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, spread a heart full of rejoicing to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
15
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथा’ति।vi·ha·ra·thā
Upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharathā’ti.
Meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.’
- 16
-
17
‘एथe·tha तुम्हे,tum·he आवुसो,ā·vu·so पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथvi·ha·ra·tha …पे…pe
‘etha tumhe, āvuso, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha …pe…
(Pāli only)
-
18
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …
karuṇāsahagatena cetasā …
(Pāli only)
-
19
मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …
muditāsahagatena cetasā …
(Pāli only)
-
20
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ;
(Pāli only)
-
21
इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथा’ति।vi·ha·ra·thā
iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharathā’ti.
(Pāli only)
-
22
इधi·dha नो,no आवुसो,ā·vu·so कोko विसेसो,vi·se·so कोko अधिप्पयासो,a·dhip·pa·yā·so किंkiṃ नानाकरणंnā·nā·ka·ra·ṇaṃ समणस्सsa·ma·ṇas·sa वाvā गोतमस्सgo·ta·mas·sa अम्हाकंam·hā·kaṃ वा,vā यदिदं—धम्मदेसनायya·di·daṃ वाvā धम्मदेसनं,dham·ma·de·sa·naṃ अनुसासनियाa·nu·sā·sa·ni·yā वाvā अनुसासनिन्”ति?a·nu·sā·sa·nin
Idha no, āvuso, ko viseso, ko adhippayāso, kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā, yadidaṁ—dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ, anusāsaniyā vā anusāsanin”ti?
What, then, is the difference between the ascetic Gotama’s teaching and instruction and ours?”
-
23
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū तेसंte·saṃ अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ परिब्बाजकानंpa·rib·bā·ja·kā·naṃ भासितंbhā·si·taṃ नेवne·va अभिनन्दिंसुa·bhi·nan·diṃ·su नप्पटिक्कोसिंसु।nap·pa·ṭik·ko·siṃ·su
Atha kho te bhikkhū tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandiṁsu nappaṭikkosiṁsu.
Those mendicants neither approved nor rejected that statement of the wanderers of other religions.
-
24
अनभिनन्दित्वाa·na·bhi·nan·dit·vā अप्पटिक्कोसित्वाap·pa·ṭik·ko·sit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कमिंसु:pak·ka·miṃ·su
Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu:
- 25
-
26
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū हलिद्दवसनेha·lid·da·va·sa·ne पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरित्वाca·rit·vā पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्ताpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·tā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte भिक्खूbhik·khū भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te bhikkhū haliddavasane piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then, after the meal, when they returned from almsround, they went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
-
27
“इधi·dha मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya हलिद्दवसनेha·lid·da·va·sa·ne पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसिम्ह।pa·vi·sim·ha
“Idha mayaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya haliddavasane piṇḍāya pavisimha.
(Pāli only)
- 28
- 29
-
30
यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनye·na अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ परिब्बाजकानंpa·rib·bā·ja·kā·naṃ आरामोā·rā·mo तेनुपसङ्कमेय्यामा’ति।te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·mā अथa·tha खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te येनye·na अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ परिब्बाजकानंpa·rib·bā·ja·kā·naṃ आरामोā·rā·mo तेनुपसङ्कमिम्ह,te·nu·pa·saṅ·ka·mim·ha उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तेहिte·hi अञ्ञतित्थियेहिañ·ña·tit·thi·ye·hi परिब्बाजकेहिpa·rib·bā·ja·ke·hi सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिम्ह।sam·mo·dim·ha
Yannūna mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’ti. Atha kho mayaṁ, bhante, yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamimha, upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodimha.
(Pāli only)
-
31
सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिम्ह।ni·sī·dim·ha एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho अम्हे,am·he भन्ते,bhan·te तेte अञ्ञतित्थियाañ·ña·tit·thi·yā परिब्बाजकाpa·rib·bā·ja·kā एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdimha. Ekamantaṁ nisinne kho amhe, bhante, te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṁ:
(Pāli only)
- 32
-
33
“एथe·tha तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथvi·ha·ra·tha …पे…pe
“etha tumhe, bhikkhave, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha …pe…
(Pāli only)
-
34
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
karuṇāsahagatena cetasā …pe…
(Pāli only)
-
35
मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
muditāsahagatena cetasā …pe…
(Pāli only)
-
36
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथा’ति।vi·ha·ra·thā
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharathā’ti.
(Pāli only)
- 37
-
38
‘एथe·tha तुम्हे,tum·he आवुसो,ā·vu·so पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथvi·ha·ra·tha …पे…pe
‘etha tumhe, āvuso, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha …pe…
(Pāli only)
-
39
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
karuṇāsahagatena cetasā …pe…
(Pāli only)
-
40
मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
muditāsahagatena cetasā …pe…
(Pāli only)
-
41
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरथ,vi·ha·ra·tha तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरथा’ति।vi·ha·ra·thā
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharathā’ti.
(Pāli only)
-
42
इधi·dha नो,no आवुसो,ā·vu·so कोko विसेसो,vi·se·so कोko अधिप्पयासो,a·dhip·pa·yā·so किंkiṃ नानाकरणंnā·nā·ka·ra·ṇaṃ समणस्सsa·ma·ṇas·sa वाvā गोतमस्सgo·ta·mas·sa अम्हाकंam·hā·kaṃ वा,vā यदिदं,ya·di·daṃ धम्मदेसनायdham·ma·de·sa·nā·ya वाvā धम्मदेसनं,dham·ma·de·sa·naṃ अनुसासनियाa·nu·sā·sa·ni·yā वाvā अनुसासनिन्ति?a·nu·sā·sa·nin·ti
Idha no, āvuso, ko viseso, ko adhippayāso, kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā, yadidaṁ, dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ, anusāsaniyā vā anusāsaninti?
(Pāli only)
-
43
अथa·tha खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te तेसंte·saṃ अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ परिब्बाजकानंpa·rib·bā·ja·kā·naṃ भासितंbhā·si·taṃ नेवne·va अभिनन्दिम्हa·bhi·nan·dim·ha नप्पटिक्कोसिम्ह,nap·pa·ṭik·ko·sim·ha अनभिनन्दित्वाa·na·bhi·nan·dit·vā अप्पटिक्कोसित्वाap·pa·ṭik·ko·sit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कमिम्ह:pak·ka·mim·ha
Atha kho mayaṁ, bhante, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandimha nappaṭikkosimha, anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamimha:
(Pāli only)
- 44
-
45
“एवंवादिनो,e·vaṃ·vā·di·no भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञतित्थियाañ·ña·tit·thi·yā परिब्बाजकाpa·rib·bā·ja·kā एवमस्सुe·va·mas·su वचनीया:va·ca·nī·yā
“Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
“Mendicants, when wanderers of other religions say this, you should say to them:
-
46
‘कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā पनावुसो,pa·nā·vu·so मेत्ताचेतोविमुत्ति,met·tā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
‘kathaṁ bhāvitā panāvuso, mettācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
‘But reverends, how is the heart’s release by love developed? What is its destination, apex, fruit, and culmination?
-
47
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā पनावुसो,pa·nā·vu·so करुणाचेतोविमुत्ति,ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā panāvuso, karuṇācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
How is the heart’s release by compassion developed? What is its destination, apex, fruit, and end?
-
48
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā पनावुसो,pa·nā·vu·so मुदिताचेतोविमुत्ति,mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā panāvuso, muditācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
How is the heart’s release by rejoicing developed? What is its destination, apex, fruit, and end?
-
49
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā पनावुसो,pa·nā·vu·so उपेक्खाचेतोविमुत्ति,u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना’ति?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā panāvuso, upekkhācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā’ti?
How is the heart’s release by equanimity developed? What is its destination, apex, fruit, and end?’
-
50
एवंe·vaṃ पुट्ठा,puṭ·ṭhā भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञतित्थियाañ·ña·tit·thi·yā परिब्बाजकाpa·rib·bā·ja·kā नna चेवce·va सम्पायिस्सन्ति,sam·pā·yis·san·ti उत्तरिञ्चut·ta·riñ·ca विघातंvi·ghā·taṃ आपज्जिस्सन्ति।ā·paj·jis·san·ti
Evaṁ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttariñca vighātaṁ āpajjissanti.
Questioned like this, the wanderers of other religions would be stumped, and, in addition, would get frustrated.
- 51
- 52
-
53
नाहंnā·haṃ तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पस्सामिpas·sā·mi सदेवकेsa·de·va·ke लोकेlo·ke समारकेsa·mā·ra·ke सब्रह्मकेsab·rah·ma·ke सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्साय,sa·de·va·ma·nus·sā·ya योyo इमेसंi·me·saṃ पञ्हानंpañ·hā·naṃ वेय्याकरणेनvey·yā·ka·ra·ṇe·na चित्तंcit·taṃ आराधेय्य,ā·rā·dhey·ya अञ्ञत्रañ·ñat·ra तथागतेनta·thā·ga·te·na वाvā तथागतसावकेनta·thā·ga·ta·sā·va·ke·na वाvā इतोi·to वाvā पनpa·na सुत्वा।sut·vā
Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā.
I don’t see anyone in this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans—who could provide a satisfying answer to these questions except the Realized One or his disciple or someone who has heard it from them.
-
54
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve मेत्ताचेतोविमुत्ति,met·tā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, mettācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
And how is the heart’s release by love developed? What is its destination, apex, fruit, and end?
-
55
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu मेत्तासहगतंmet·tā·sa·ha·ga·taṃ सतिसम्बोज्झङ्गंsa·ti·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti …पे…pe
Idha, bhikkhave, bhikkhu mettāsahagataṁ satisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
It’s when a mendicant develops the heart’s release by love together with the awakening factors of mindfulness, investigation of principles, energy, rapture, tranquility, immersion,
-
56
मेत्तासहगतंmet·tā·sa·ha·ga·taṃ उपेक्खासम्बोज्झङ्गंu·pek·khā·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विवेकनिस्सितंvi·ve·ka·nis·si·taṃ विरागनिस्सितंvi·rā·ga·nis·si·taṃ निरोधनिस्सितंni·ro·dha·nis·si·taṃ वोस्सग्गपरिणामिं।vos·sag·ga·pa·ri·ṇā·miṃ
mettāsahagataṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
and equanimity, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.
-
57
सोso सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
So sace ākaṅkhati ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the repulsive in the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
58
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘पटिकूलेpa·ṭi·kū·le अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the unrepulsive in the repulsive,’ that’s what they do.
-
59
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le चca पटिकूलेpa·ṭi·kū·le चca पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the repulsive in the unrepulsive and the repulsive,’ that’s what they do.
-
60
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘पटिकूलेpa·ṭi·kū·le चca अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le चca अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the unrepulsive in the repulsive and the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
61
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलञ्चap·pa·ṭi·kū·lañ·ca पटिकूलञ्चpa·ṭi·kū·lañ·ca तदुभयंta·du·bha·yaṃ अभिनिवज्जेत्वाa·bhi·ni·vaj·jet·vā उपेक्खकोu·pek·kha·ko विहरेय्यंvi·ha·rey·yaṃ सतोsa·to सम्पजानो’ति,sam·pa·jā·no उपेक्खकोu·pek·kha·ko चca तत्थtat·tha विहरतिvi·ha·ra·ti सतोsa·to सम्पजानो,sam·pa·jā·no सुभंsu·bhaṃ वाvā खोkho पनpa·na विमोक्खंvi·mok·khaṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako ca tattha viharati sato sampajāno, subhaṁ vā kho pana vimokkhaṁ upasampajja viharati.
If they wish: ‘May I meditate staying equanimous, mindful and aware, shunning both the repulsive and the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
62
सुभपरमाहं,su·bha·pa·ra·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मेत्ताचेतोविमुत्तिंmet·tā·ce·to·vi·mut·tiṃ वदामि,va·dā·mi इधपञ्ञस्सi·dha·pañ·ñas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no उत्तरिविमुत्तिंut·ta·ri·vi·mut·tiṃ अप्पटिविज्झतो।ap·pa·ṭi·vij·jha·to
Subhaparamāhaṁ, bhikkhave, mettācetovimuttiṁ vadāmi, idhapaññassa bhikkhuno uttarivimuttiṁ appaṭivijjhato.
The apex of the heart’s release by love is the beautiful, I say, for a wise mendicant here who has not penetrated to a higher freedom.
-
63
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve करुणाचेतोविमुत्ति,ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, karuṇācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
And how is the heart’s release by compassion developed? What is its destination, apex, fruit, and end?
-
64
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu करुणासहगतंka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ सतिसम्बोज्झङ्गंsa·ti·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti …पे…pe
Idha, bhikkhave, bhikkhu karuṇāsahagataṁ satisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
It’s when a mendicant develops the heart’s release by compassion together with the awakening factors of mindfulness, investigation of principles, energy, rapture, tranquility, immersion,
-
65
करुणासहगतंka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ उपेक्खासम्बोज्झङ्गंu·pek·khā·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विवेकनिस्सितंvi·ve·ka·nis·si·taṃ विरागनिस्सितंvi·rā·ga·nis·si·taṃ निरोधनिस्सितंni·ro·dha·nis·si·taṃ वोस्सग्गपरिणामिं।vos·sag·ga·pa·ri·ṇā·miṃ
karuṇāsahagataṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
and equanimity, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.
-
66
सोso सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरतिvi·ha·ra·ti …पे…pe
So sace ākaṅkhati ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati …pe…
If they wish: ‘May I meditate perceiving the repulsive in the unrepulsive,’ that’s what they do. …
-
67
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलञ्चap·pa·ṭi·kū·lañ·ca पटिकूलञ्चpa·ṭi·kū·lañ·ca तदुभयंta·du·bha·yaṃ अभिनिवज्जेत्वाa·bhi·ni·vaj·jet·vā उपेक्खकोu·pek·kha·ko विहरेय्यंvi·ha·rey·yaṃ सतोsa·to सम्पजानो’ति,sam·pa·jā·no उपेक्खकोu·pek·kha·ko तत्थtat·tha विहरतिvi·ha·ra·ti सतोsa·to सम्पजानो।sam·pa·jā·no
sace ākaṅkhati ‘appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
If they wish: ‘May I meditate staying equanimous, mindful and aware, shunning both the repulsive and the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
68
सब्बसोsab·ba·so वाvā पनpa·na रूपसञ्ञानंrū·pa·sañ·ñā·naṃ समतिक्कमाsa·ma·tik·ka·mā पटिघसञ्ञानंpa·ṭi·gha·sañ·ñā·naṃ अत्थङ्गमाat·thaṅ·ga·mā नानत्तसञ्ञानंnā·nat·ta·sañ·ñā·naṃ अमनसिकाराa·ma·na·si·kā·rā ‘अनन्तोa·nan·to आकासो’तिā·kā·so आकासानञ्चायतनंā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti
Sabbaso vā pana rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
Or else, going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, they enter and remain in the dimension of infinite space.
-
69
आकासानञ्चायतनपरमाहं,ā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·na·pa·ra·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve करुणाचेतोविमुत्तिंka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·tiṃ वदामि,va·dā·mi इधपञ्ञस्सi·dha·pañ·ñas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no उत्तरिविमुत्तिंut·ta·ri·vi·mut·tiṃ अप्पटिविज्झतो।ap·pa·ṭi·vij·jha·to
Ākāsānañcāyatanaparamāhaṁ, bhikkhave, karuṇācetovimuttiṁ vadāmi, idhapaññassa bhikkhuno uttarivimuttiṁ appaṭivijjhato.
The apex of the heart’s release by compassion is the dimension of infinite space, I say, for a wise mendicant here who has not penetrated to a higher freedom.
-
70
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve मुदिताचेतोविमुत्ति,mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, muditācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
And how is the heart’s release by rejoicing developed? What is its destination, apex, fruit, and end?
-
71
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu मुदितासहगतंmu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ सतिसम्बोज्झङ्गंsa·ti·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti …पे…pe
Idha, bhikkhave, bhikkhu muditāsahagataṁ satisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
It’s when a mendicant develops the heart’s release by rejoicing together with the awakening factors of mindfulness, investigation of principles, energy, rapture, tranquility, immersion,
-
72
मुदितासहगतंmu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ उपेक्खासम्बोज्झङ्गंu·pek·khā·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विवेकनिस्सितंvi·ve·ka·nis·si·taṃ विरागनिस्सितंvi·rā·ga·nis·si·taṃ निरोधनिस्सितंni·ro·dha·nis·si·taṃ वोस्सग्गपरिणामिं।vos·sag·ga·pa·ri·ṇā·miṃ
muditāsahagataṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
and equanimity, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.
-
73
सोso सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरतिvi·ha·ra·ti …पे…pe
So sace ākaṅkhati ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati …pe…
If they wish: ‘May I meditate perceiving the repulsive in the unrepulsive,’ that’s what they do. …
-
74
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलञ्चap·pa·ṭi·kū·lañ·ca पटिकूलञ्चpa·ṭi·kū·lañ·ca तदुभयंta·du·bha·yaṃ अभिनिवज्जेत्वाa·bhi·ni·vaj·jet·vā उपेक्खकोu·pek·kha·ko विहरेय्यंvi·ha·rey·yaṃ सतोsa·to सम्पजानो’ति,sam·pa·jā·no उपेक्खकोu·pek·kha·ko तत्थtat·tha विहरतिvi·ha·ra·ti सतोsa·to सम्पजानो।sam·pa·jā·no
sace ākaṅkhati ‘appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
If they wish: ‘May I meditate staying equanimous, mindful and aware, shunning both the repulsive and the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
75
सब्बसोsab·ba·so वाvā पनpa·na आकासानञ्चायतनंā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·naṃ समतिक्कम्मsa·ma·tik·kam·ma ‘अनन्तंa·nan·taṃ विञ्ञाणन्’तिviñ·ñā·ṇan विञ्ञाणञ्चायतनंviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti
Sabbaso vā pana ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
Or else, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, they enter and remain in the dimension of infinite consciousness.
-
76
विञ्ञाणञ्चायतनपरमाहं,viñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·na·pa·ra·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मुदिताचेतोविमुत्तिंmu·di·tā·ce·to·vi·mut·tiṃ वदामि,va·dā·mi इधपञ्ञस्सi·dha·pañ·ñas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no उत्तरिविमुत्तिंut·ta·ri·vi·mut·tiṃ अप्पटिविज्झतो।ap·pa·ṭi·vij·jha·to
Viññāṇañcāyatanaparamāhaṁ, bhikkhave, muditācetovimuttiṁ vadāmi, idhapaññassa bhikkhuno uttarivimuttiṁ appaṭivijjhato.
The apex of the heart’s release by rejoicing is the dimension of infinite consciousness, I say, for a wise mendicant here who has not penetrated to a higher freedom.
-
77
कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve उपेक्खाचेतोविमुत्ति,u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti किङ्गतिकाkiṅ·ga·ti·kā होति,ho·ti किंपरमा,kiṃ·pa·ra·mā किंफला,kiṃ·pha·lā किंपरियोसाना?kiṃ·pa·ri·yo·sā·nā
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, upekkhācetovimutti, kiṅgatikā hoti, kiṁparamā, kiṁphalā, kiṁpariyosānā?
And how is the heart’s release by equanimity developed? What is its destination, apex, fruit, and end?
-
78
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu उपेक्खासहगतंu·pek·khā·sa·ha·ga·taṃ सतिसम्बोज्झङ्गंsa·ti·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विवेकनिस्सितंvi·ve·ka·nis·si·taṃ विरागनिस्सितंvi·rā·ga·nis·si·taṃ निरोधनिस्सितंni·ro·dha·nis·si·taṃ वोस्सग्गपरिणामिंvos·sag·ga·pa·ri·ṇā·miṃ …पे…pe
Idha, bhikkhave, bhikkhu upekkhāsahagataṁ satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ …pe…
It’s when a mendicant develops the heart’s release by equanimity together with the awakening factors of mindfulness, investigation of principles, energy, rapture, tranquility, immersion,
-
79
उपेक्खासहगतंu·pek·khā·sa·ha·ga·taṃ उपेक्खासम्बोज्झङ्गंu·pek·khā·sam·boj·jhaṅ·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विवेकनिस्सितंvi·ve·ka·nis·si·taṃ विरागनिस्सितंvi·rā·ga·nis·si·taṃ निरोधनिस्सितंni·ro·dha·nis·si·taṃ वोस्सग्गपरिणामिं।vos·sag·ga·pa·ri·ṇā·miṃ
upekkhāsahagataṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
and equanimity, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.
-
80
सोso सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
So sace ākaṅkhati ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the repulsive in the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
81
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘पटिकूलेpa·ṭi·kū·le अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the unrepulsive in the repulsive,’ that’s what they do.
-
82
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le चca पटिकूलेpa·ṭi·kū·le चca पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan पटिकूलसञ्ञीpa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the repulsive in the unrepulsive and the repulsive,’ that’s what they do.
-
83
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘पटिकूलेpa·ṭi·kū·le चca अप्पटिकूलेap·pa·ṭi·kū·le चca अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan अप्पटिकूलसञ्ञीap·pa·ṭi·kū·la·sañ·ñī तत्थtat·tha विहरति।vi·ha·ra·ti
Sace ākaṅkhati ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
If they wish: ‘May I meditate perceiving the unrepulsive in the repulsive and the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
84
सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti ‘अप्पटिकूलञ्चap·pa·ṭi·kū·lañ·ca पटिकूलञ्चpa·ṭi·kū·lañ·ca तदुभयंta·du·bha·yaṃ अभिनिवज्जेत्वाa·bhi·ni·vaj·jet·vā उपेक्खकोu·pek·kha·ko विहरेय्यंvi·ha·rey·yaṃ सतोsa·to सम्पजानो’ति,sam·pa·jā·no उपेक्खकोu·pek·kha·ko तत्थtat·tha विहरतिvi·ha·ra·ti सतोsa·to सम्पजानो।sam·pa·jā·no
Sace ākaṅkhati ‘appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
If they wish: ‘May I meditate staying equanimous, mindful and aware, shunning both the repulsive and the unrepulsive,’ that’s what they do.
-
85
सब्बसोsab·ba·so वाvā पनpa·na विञ्ञाणञ्चायतनंviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·naṃ समतिक्कम्मsa·ma·tik·kam·ma ‘नत्थिnat·thi किञ्ची’तिkiñ·cī आकिञ्चञ्ञायतनंā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti
Sabbaso vā pana viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
Or else, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, they enter and remain in the dimension of nothingness.
-
86
आकिञ्चञ्ञायतनपरमाहं,ā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·na·pa·ra·mā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve उपेक्खाचेतोविमुत्तिंu·pek·khā·ce·to·vi·mut·tiṃ वदामि,va·dā·mi इधपञ्ञस्सi·dha·pañ·ñas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no उत्तरिविमुत्तिंut·ta·ri·vi·mut·tiṃ अप्पटिविज्झतो”ति।ap·pa·ṭi·vij·jha·to
Ākiñcaññāyatanaparamāhaṁ, bhikkhave, upekkhācetovimuttiṁ vadāmi, idhapaññassa bhikkhuno uttarivimuttiṁ appaṭivijjhato”ti.
The apex of the heart’s release by equanimity is the dimension of nothingness, I say, for a wise mendicant here who has not penetrated to a higher freedom.”
-
87
चतुत्थं।ca·tut·thaṃ
Catutthaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.