Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 6 43 अङ्गुत्तर 6 43

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125

Nāgasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 6।43

    Aṅguttara Nikāya 6.43

    Numbered Discourses 6.43

  2. 2

    5। धम्मिकवग्गdham·mi·ka·vag·ga

    5. Dhammikavagga

    5. About Dhammika

  3. 3

    नागसुत्तnā·ga·sut·ta

    Nāgasutta

    The Giant

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si

    Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya pāvisi.

    Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.

  6. 6

    सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरित्वाca·rit·vā पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

    Then, after the meal, on his return from almsround, he addressed Venerable Ānanda,

  7. 7

    “आयामानन्द,ā·yā·mā·nan·da येनye·na पुब्बारामोpub·bā·rā·mo मिगारमातुपासादोmi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·do तेनुपसङ्कमिस्सामte·nu·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma दिवाविहाराया”ति।di·vā·vi·hā·rā·yā

    “āyāmānanda, yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā”ti.

    “Come, Ānanda, let’s go to the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery for the day’s meditation.”

  8. 8

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

    “Yes, sir,” Ānanda replied.

  9. 9

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मताā·yas·ma·tā आनन्देनā·nan·de·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na पुब्बारामोpub·bā·rā·mo मिगारमातुपासादोmi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·do तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi

    Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṁ yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkami.

    So the Buddha went with Ānanda to the Eastern Monastery.

  10. 10

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

    In the late afternoon the Buddha came out of retreat and addressed Ānanda,

  11. 11

    “आयामानन्द,ā·yā·mā·nan·da येनye·na पुब्बकोट्ठकोpub·ba·koṭ·ṭha·ko तेनुपसङ्कमिस्सामte·nu·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चितुन्”ति।pa·ri·siñ·ci·tun

    “āyāmānanda, yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkamissāma gattāni parisiñcitun”ti.

    “Come, Ānanda, let’s go to the eastern gate to bathe.”

  12. 12

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

    “Yes, sir,” Ānanda replied.

  13. 13

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मताā·yas·ma·tā आनन्देनā·nan·de·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na पुब्बकोट्ठकोpub·ba·koṭ·ṭha·ko तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चितुं।pa·ri·siñ·ci·tuṃ

    Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṁ yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.

    So the Buddha went with Ānanda to the eastern gate to bathe.

  14. 14

    पुब्बकोट्ठकेpub·ba·koṭ·ṭha·ke गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चित्वाpa·ri·siñ·cit·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā एकचीवरोe·ka·cī·va·ro अट्ठासिaṭ·ṭhā·si गत्तानिgat·tā·ni पुब्बापयमानो।pub·bā·pa·ya·mā·no

    Pubbakoṭṭhake gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.

    When he had bathed and emerged from the water he stood in one robe drying his limbs.

  15. 15

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्सko·sa·las·sa सेतोse·to नामnā·ma नागोnā·go महातूरियताळितवादितेनma·hā·tū·ri·ya·tā·ḷi·ta·vā·di·te·na पुब्बकोट्ठकाpub·ba·koṭ·ṭha·kā पच्चुत्तरति।pac·cut·ta·ra·ti

    Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa seto nāma nāgo mahātūriyatāḷitavāditena pubbakoṭṭhakā paccuttarati.

    Now, at that time King Pasenadi had a giant bull elephant called “White”. It emerged from the eastern gate to the beating and playing of musical instruments.

  16. 16

    अपिस्सुa·pis·su तंtaṃ जनोja·no दिस्वाdis·vā एवमाह:e·va·mā·ha

    Apissu taṁ jano disvā evamāha:

    When people saw it they said,

  17. 17

    “अभिरूपोa·bhi·rū·po वतva·ta भोbho रञ्ञोrañ·ño नागो;nā·go दस्सनीयोdas·sa·nī·yo वतva·ta भोbho रञ्ञोrañ·ño नागो;nā·go पासादिकोpā·sā·di·ko वत,va·ta भो,bho रञ्ञोrañ·ño नागो,nā·go कायुपपन्नोkā·yu·pa·pan·no वतva·ta भोbho रञ्ञोrañ·ño नागो”ति।nā·go

    “abhirūpo vata bho rañño nāgo; dassanīyo vata bho rañño nāgo; pāsādiko vata, bho, rañño nāgo, kāyupapanno vata bho rañño nāgo”ti.

    “The royal giant is so handsome! The royal giant is so good-looking! The royal giant is so lovely! The royal giant has such a big body!”

  18. 18

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā udāyī bhagavantaṁ etadavoca:

    When they said this, Venerable Udāyī said to the Buddha,

  19. 19

    “हत्थिमेवhat·thi·me·va नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ कायुपपन्नंkā·yu·pa·pan·naṃ जनोja·no दिस्वाdis·vā एवमाह:e·va·mā·ha

    “hatthimeva nu kho, bhante, mahantaṁ brahantaṁ kāyupapannaṁ jano disvā evamāha:

    “Sir, is it only when they see elephants with such a big, formidable body that people say:

  20. 20

    ‘नागोnā·go वतva·ta भोbho नागो’ति,nā·go उदाहुu·dā·hu अञ्ञम्पिañ·ñam·pi कञ्चिkañ·ci महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ कायुपपन्नंkā·yu·pa·pan·naṃ जनोja·no दिस्वाdis·vā एवमाह:e·va·mā·ha ‘नागोnā·go वतva·ta भोbho नागो’”ति?nā·go

    ‘nāgo vata bho nāgo’ti, udāhu aññampi kañci mahantaṁ brahantaṁ kāyupapannaṁ jano disvā evamāha: ‘nāgo vata bho nāgo’”ti?

    ‘A giant, such a giant’? Or do they say it when they see any other creatures with big, formidable bodies?”

  21. 21

    “हत्थिम्पिhat·thim·pi खो,kho उदायि,u·dā·yi महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ कायुपपन्नंkā·yu·pa·pan·naṃ जनोja·no दिस्वाdis·vā एवमाह:e·va·mā·ha

    “Hatthimpi kho, udāyi, mahantaṁ brahantaṁ kāyupapannaṁ jano disvā evamāha:

    “Udāyī, when they see elephants with such a big, formidable body people say:

  22. 22

    ‘नागोnā·go वतva·ta भोbho नागो’ति।nā·go

    ‘nāgo vata bho nāgo’ti.

    ‘A giant, such a giant!’

  23. 23

    अस्सम्पिas·sam·pi खो,kho उदायि,u·dā·yi महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ …पे…pe

    Assampi kho, udāyi, mahantaṁ brahantaṁ …pe…

    And also when they see a horse with a big, formidable body …

  24. 24

    गोणम्पिgo·ṇam·pi खो,kho उदायि,u·dā·yi महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ …पे…pe

    goṇampi kho, udāyi, mahantaṁ brahantaṁ …pe…

    When they see a bull with a big, formidable body …

  25. 25

    उरगम्पिu·ra·gam·pi खो,kho उदायि,u·dā·yi महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ …पे…pe

    uragampi kho, udāyi, mahantaṁ brahantaṁ …pe…

    When they see a serpent with a big, formidable body …

  26. 26

    रुक्खम्पिruk·kham·pi खो,kho उदायि,u·dā·yi महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ …पे…pe

    rukkhampi kho, udāyi, mahantaṁ brahantaṁ …pe…

    When they see a tree with a big, formidable body …

  27. 27

    मनुस्सम्पिma·nus·sam·pi खो,kho उदायि,u·dā·yi महन्तंma·han·taṃ ब्रहन्तंbra·han·taṃ कायुपपन्नंkā·yu·pa·pan·naṃ जनोja·no दिस्वाdis·vā एवमाह:e·va·mā·ha

    manussampi kho, udāyi, mahantaṁ brahantaṁ kāyupapannaṁ jano disvā evamāha:

    And when they see a human being with such a big, formidable body people say:

  28. 28

    ‘नागोnā·go वत,va·ta भो,bho नागो’ति।nā·go

    ‘nāgo vata, bho, nāgo’ti.

    ‘A giant, such a giant!’

  29. 29

    अपिa·pi च,ca उदायि,u·dā·yi योyo सदेवकेsa·de·va·ke लोकेlo·ke समारकेsa·mā·ra·ke सब्रह्मकेsab·rah·ma·ke सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्सायsa·de·va·ma·nus·sā·ya आगुंā·guṃ नna करोतिka·ro·ti कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा,ma·na·sā तमहंta·ma·haṃ ‘नागो’तिnā·go ब्रूमी”ति।brū·mī

    Api ca, udāyi, yo sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya āguṁ na karoti kāyena vācāya manasā, tamahaṁ ‘nāgo’ti brūmī”ti.

    But Udāyī, one who does nothing monstrous by way of body, speech, and mind is who I call a ‘giant’ in this world with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans.”

  30. 30

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भन्ते,bhan·te अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भन्ते।bhan·te

    “Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.

    “It’s incredible, sir, it’s amazing!

  31. 31

    यावyā·va सुभासितञ्चिदं,su·bhā·si·tañ·ci·daṃ भन्ते,bhan·te भगवता—bha·ga·va·tā

    Yāva subhāsitañcidaṁ, bhante, bhagavatā—

    How well said this was by the Buddha:

  32. 32

    अपिa·pi च,ca उदायि,u·dā·yi योyo सदेवकेsa·de·va·ke लोकेlo·ke समारकेsa·mā·ra·ke सब्रह्मकेsab·rah·ma·ke सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्सायsa·de·va·ma·nus·sā·ya आगुंā·guṃ नna करोतिka·ro·ti कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा,ma·na·sā तमहंta·ma·haṃ ‘नागो’तिnā·go ब्रूमीति।brū·mī·ti

    api ca, udāyi, yo sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya āguṁ na karoti kāyena vācāya manasā, tamahaṁ ‘nāgo’ti brūmīti.

    ‘But Udāyī, one who does nothing monstrous by way of body, speech, and mind is who I call a “giant” in this world with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans.’

  33. 33

    इदञ्चi·dañ·ca पनाहं,pa·nā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवताbha·ga·va·tā सुभासितंsu·bhā·si·taṃ इमाहिi·mā·hi गाथाहिgā·thā·hi अनुमोदामि—a·nu·mo·dā·mi

    Idañca panāhaṁ, bhante, bhagavatā subhāsitaṁ imāhi gāthāhi anumodāmi—

    And I celebrate the well-spoken words of the Buddha with these verses:

  34. 34

    मनुस्सभूतंma·nus·sa·bhū·taṃ सम्बुद्धं,sam·bud·dhaṃ

    Manussabhūtaṁ sambuddhaṁ,

    Awakened as a human being,

  35. 35

    अत्तदन्तंat·ta·dan·taṃ समाहितं;sa·mā·hi·taṃ

    attadantaṁ samāhitaṁ;

    self-tamed and immersed in samādhi,

  36. 36

    इरियमानंi·ri·ya·mā·naṃ ब्रह्मपथे,brah·ma·pa·the

    Iriyamānaṁ brahmapathe,

    following the spiritual path,

  37. 37

    चित्तस्सूपसमेcit·tas·sū·pa·sa·me रतं।ra·taṃ

    cittassūpasame rataṁ.

    he loves peace of mind.

  38. 38

    यंyaṃ मनुस्साma·nus·sā नमस्सन्ति,na·mas·san·ti

    Yaṁ manussā namassanti,

    Revered by people,

  39. 39

    सब्बधम्मानsab·ba·dham·mā·na पारगुं;pā·ra·guṃ

    sabbadhammāna pāraguṁ;

    gone beyond all things,

  40. 40

    देवापिde·vā·pi तंtaṃ नमस्सन्ति,na·mas·san·ti

    Devāpi taṁ namassanti,

    even the gods revere him;

  41. 41

    इतिi·ti मेme अरहतोa·ra·ha·to सुतं।su·taṃ

    iti me arahato sutaṁ.

    so I’ve heard from the perfected one.

  42. 42

    सब्बसंयोजनातीतं,sab·ba·saṃ·yo·ja·nā·tī·taṃ

    Sabbasaṁyojanātītaṁ,

    He has transcended all fetters

  43. 43

    वनाva·nā निब्बनमागतं;nib·ba·na·mā·ga·taṃ

    vanā nibbanamāgataṁ;

    and escaped from entanglements.

  44. 44

    कामेहिkā·me·hi नेक्खम्मरतं,nek·kham·ma·ra·taṃ

    Kāmehi nekkhammarataṁ,

    Delighting to renounce sensual pleasures,

  45. 45

    मुत्तंmut·taṃ सेलावse·lā·va कञ्चनं।kañ·ca·naṃ

    muttaṁ selāva kañcanaṁ.

    he’s freed like lustrous gold from stone.

  46. 46

    सब्बेsab·be अच्चरुचीac·ca·ru·cī नागो,nā·go

    Sabbe accarucī nāgo,

    That giant outshines all,

  47. 47

    हिमवाञ्ञेhi·ma·vāñ·ñe सिलुच्चये;si·luc·ca·ye

    himavāññe siluccaye;

    like the Himalaya beside other mountains.

  48. 48

    सब्बेसंsab·be·saṃ नागनामानं,nā·ga·nā·mā·naṃ

    Sabbesaṁ nāganāmānaṁ,

    Of all those named ‘giant’,

  49. 49

    सच्चनामोsac·ca·nā·mo अनुत्तरो।a·nut·ta·ro

    saccanāmo anuttaro.

    he is truly named, supreme.

  50. 50

    नागंnā·gaṃ वोvo कित्तयिस्सामि,kit·ta·yis·sā·mi

    Nāgaṁ vo kittayissāmi,

    I shall extol the giant for you,

  51. 51

    नna हिhi आगुंā·guṃ करोतिka·ro·ti सो;so

    na hi āguṁ karoti so;

    for he does nothing monstrous.

  52. 52

    सोरच्चंso·rac·caṃ अविहिंसाa·vi·hiṃ·sā च,ca

    Soraccaṁ avihiṁsā ca,

    Gentleness and harmlessness

  53. 53

    पादाpā·dā नागस्सnā·gas·sa तेte दुवे।du·ve

    pādā nāgassa te duve.

    are two feet of the giant.

  54. 54

    तपोta·po चca ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ

    Tapo ca brahmacariyaṁ,

    Fervor and chastity

  55. 55

    चरणाca·ra·ṇā नागस्सnā·gas·sa त्यापरे;tyā·pa·re

    caraṇā nāgassa tyāpare;

    are his two other feet.

  56. 56

    सद्धाहत्थोsad·dhā·hat·tho महानागो,ma·hā·nā·go

    Saddhāhattho mahānāgo,

    Faith is the giant’s trunk,

  57. 57

    उपेक्खासेतदन्तवा।u·pek·khā·se·ta·dan·ta·vā

    upekkhāsetadantavā.

    and equanimity his white tusks.

  58. 58

    सतिsa·ti गीवाgī·vā सिरोsi·ro पञ्ञा,pañ·ñā

    Sati gīvā siro paññā,

    Mindfulness is his neck, his head is wisdom—

  59. 59

    वीमंसाvī·maṃ·sā धम्मचिन्तना;dham·ma·cin·ta·nā

    vīmaṁsā dhammacintanā;

    inquiry and thinking about principles.

  60. 60

    धम्मकुच्छिसमातपो,dham·ma·kuc·chi·sa·mā·ta·po

    Dhammakucchisamātapo,

    His belly is the sacred hearth of the Dhamma,

  61. 61

    विवेकोvi·ve·ko तस्सtas·sa वालधि।vā·la·dhi

    viveko tassa vāladhi.

    and his tail is seclusion.

  62. 62

    सोso झायीjhā·yī अस्सासरतो,as·sā·sa·ra·to

    So jhāyī assāsarato,

    Practicing absorption, enjoying the breath,

  63. 63

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सुसमाहितो;su·sa·mā·hi·to

    ajjhattaṁ susamāhito;

    he is serene within.

  64. 64

    गच्छंgac·chaṃ समाहितोsa·mā·hi·to नागो,nā·go

    Gacchaṁ samāhito nāgo,

    The giant is serene when walking,

  65. 65

    ठितोṭhi·to नागोnā·go समाहितो।sa·mā·hi·to

    ṭhito nāgo samāhito.

    the giant is serene when standing,

  66. 66

    सेय्यंsey·yaṃ समाहितोsa·mā·hi·to नागो,nā·go

    Seyyaṁ samāhito nāgo,

    the giant is serene when lying down,

  67. 67

    निसिन्नोपिni·sin·no·pi समाहितो;sa·mā·hi·to

    nisinnopi samāhito;

    and when sitting, the giant is serene.

  68. 68

    सब्बत्थsab·bat·tha संवुतोsaṃ·vu·to नागो,nā·go

    Sabbattha saṁvuto nāgo,

    The giant is restrained everywhere:

  69. 69

    एसाe·sā नागस्सnā·gas·sa सम्पदा।sam·pa·dā

    esā nāgassa sampadā.

    this is the accomplishment of the giant.

  70. 70

    भुञ्जतिbhuñ·ja·ti अनवज्जानि,a·na·vaj·jā·ni

    Bhuñjati anavajjāni,

    He eats blameless things,

  71. 71

    सावज्जानिsā·vaj·jā·ni नna भुञ्जति;bhuñ·ja·ti

    sāvajjāni na bhuñjati;

    he doesn’t eat blameworthy things.

  72. 72

    घासमच्छादनंghā·sa·mac·chā·da·naṃ लद्धा,lad·dhā

    Ghāsamacchādanaṁ laddhā,

    When he gets food and clothes,

  73. 73

    सन्निधिंsan·ni·dhiṃ परिवज्जयं।pa·ri·vaj·ja·yaṃ

    sannidhiṁ parivajjayaṁ.

    he avoids storing them up.

  74. 74

    संयोजनंsaṃ·yo·ja·naṃ अणुंa·ṇuṃ थूलं,thū·laṃ

    Saṁyojanaṁ aṇuṁ thūlaṁ,

    Having severed all bonds,

  75. 75

    सब्बंsab·baṃ छेत्वानchet·vā·na बन्धनं;ban·dha·naṃ

    sabbaṁ chetvāna bandhanaṁ;

    fetters large and small,

  76. 76

    येनye·na येनेवye·ne·va गच्छति,gac·cha·ti

    Yena yeneva gacchati,

    wherever he goes,

  77. 77

    अनपेक्खोवa·na·pek·kho·va गच्छति।gac·cha·ti

    anapekkhova gacchati.

    he goes without concern.

  78. 78

    यथापिya·thā·pi उदकेu·da·ke जातं,jā·taṃ

    Yathāpi udake jātaṁ,

    A white lotus,

  79. 79

    पुण्डरीकंpuṇ·ḍa·rī·kaṃ पवड्ढति;pa·vaḍ·ḍha·ti

    puṇḍarīkaṁ pavaḍḍhati;

    fragrant and delightful,

  80. 80

    नुपलिप्पतिnu·pa·lip·pa·ti तोयेन,to·ye·na

    Nupalippati toyena,

    sprouts in water and grows there,

  81. 81

    सुचिगन्धंsu·ci·gan·dhaṃ मनोरमं।ma·no·ra·maṃ

    sucigandhaṁ manoramaṁ.

    but water does not stick to it.

  82. 82

    तथेवta·the·va लोकेlo·ke सुजातो,su·jā·to

    Tatheva loke sujāto,

    Just so the Buddha is born in the world,

  83. 83

    बुद्धोbud·dho लोकेlo·ke विहरति;vi·ha·ra·ti

    buddho loke viharati;

    and lives in the world,

  84. 84

    नुपलिप्पतिnu·pa·lip·pa·ti लोकेन,lo·ke·na

    Nupalippati lokena,

    but the world does not stick to him,

  85. 85

    तोयेनto·ye·na पदुमंpa·du·maṃ यथा।ya·thā

    toyena padumaṁ yathā.

    as water does not stick to the lotus.

  86. 86

    महागिनीवma·hā·gi·nī·va जलितो,ja·li·to

    Mahāginīva jalito,

    A great blazing fire

  87. 87

    अनाहारूपसम्मति;a·nā·hā·rū·pa·sam·ma·ti

    anāhārūpasammati;

    dies down when the fuel runs out.

  88. 88

    सङ्खारेसूपसन्तेसु,saṅ·khā·re·sū·pa·san·te·su

    Saṅkhāresūpasantesu,

    When the coals have gone out

  89. 89

    निब्बुतोतिnib·bu·to·ti पवुच्चति।pa·vuc·ca·ti

    nibbutoti pavuccati.

    it’s said to be ‘quenched’.

  90. 90

    अत्थस्सायंat·thas·sā·yaṃ विञ्ञापनी,viñ·ñā·pa·nī

    Atthassāyaṁ viññāpanī,

    This simile is taught by the discerning

  91. 91

    उपमाu·pa·mā विञ्ञूहिviñ·ñū·hi देसिता;de·si·tā

    upamā viññūhi desitā;

    to express the meaning clearly.

  92. 92

    विञ्ञस्सन्तिviñ·ñas·san·ti महानागा,ma·hā·nā·gā

    Viññassanti mahānāgā,

    Great giants will understand

  93. 93

    नागंnā·gaṃ नागेनnā·ge·na देसितं।de·si·taṃ

    nāgaṁ nāgena desitaṁ.

    what the giant taught the giant.

  94. 94

    वीतरागोvī·ta·rā·go वीतदोसो,vī·ta·do·so

    Vītarāgo vītadoso,

    Free of greed, free of hate,

  95. 95

    वीतमोहोvī·ta·mo·ho अनासवो;a·nā·sa·vo

    Vītamoho anāsavo;

    free of delusion, undefiled;

  96. 96

    सरीरंsa·rī·raṃ विजहंvi·ja·haṃ नागो,nā·go

    Sarīraṁ vijahaṁ nāgo,

    the giant, giving up his body,

  97. 97

    परिनिब्बिस्सतिpa·ri·nib·bis·sa·ti अनासवो”ति।a·nā·sa·vo

    Parinibbissati anāsavo”ti.

    being undefiled, will be fully quenched.”

  98. 98

    पठमं।pa·ṭha·maṃ

    Paṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.