Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Numbered Discourses 7 61 अङ्गुत्तर 7 61
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101
Pacalāyamānasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061 · Hide pronunciation
-
1
Numbered Discourses 7.61
-
2
6। अब्याकतवग्गab·yā·ka·ta·vag·ga
6. Abyākatavagga
6. The Undeclared Points
-
3
पचलायमानसुत्तpa·ca·lā·ya·mā·na·sut·ta
Pacalāyamānasutta
- 4
-
5
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā भग्गेसुbhag·ge·su विहरतिvi·ha·ra·ti सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदाये।mi·ga·dā·ye
ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
At one time the Buddha was staying in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow, in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood.
-
6
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā महामोग्गल्लानोma·hā·mog·gal·lā·no मगधेसुma·ga·dhe·su कल्लवाळपुत्तगामेkal·la·vā·ḷa·put·ta·gā·me पचलायमानोpa·ca·lā·ya·mā·no निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno magadhesu kallavāḷaputtagāme pacalāyamāno nisinno hoti.
Now at that time, in the land of the Magadhans near Kallavāḷamutta Village, Venerable Mahāmoggallāna was nodding off while meditating.
-
7
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā दिब्बेनdib·be·na चक्खुनाcak·khu·nā विसुद्धेनvi·sud·dhe·na अतिक्कन्तमानुसकेनa·tik·kan·ta·mā·nu·sa·ke·na आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महामोग्गल्लानंma·hā·mog·gal·lā·naṃ मगधेसुma·ga·dhe·su कल्लवाळपुत्तगामेkal·la·vā·ḷa·put·ta·gā·me पचलायमानंpa·ca·lā·ya·mā·naṃ निसिन्नं।ni·sin·naṃ
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ magadhesu kallavāḷaputtagāme pacalāyamānaṁ nisinnaṁ.
The Buddha saw him with his clairvoyance that is purified and superhuman.
-
8
दिस्वा—dis·vā
Disvā—
(Pāli only)
-
9
सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेवं—भग्गेसुe·va·me·vaṃ सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदायेmi·ga·dā·ye अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to मगधेसुma·ga·dhe·su कल्लवाळपुत्तगामेkal·la·vā·ḷa·put·ta·gā·me आयस्मतोā·yas·ma·to महामोग्गल्लानस्सma·hā·mog·gal·lā·nas·sa सम्मुखेsam·mu·khe पातुरहोसि।pā·tu·ra·ho·si
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye antarahito magadhesu kallavāḷaputtagāme āyasmato mahāmoggallānassa sammukhe pāturahosi.
Then, as easily as a strong person would extend or contract their arm, he vanished from the deer park at Bhesakaḷā’s Wood in the land of the Bhaggas and reappeared in front of Mahāmoggallāna near Kallavāḷamutta Village in the land of the Magadhans.
- 10
- 11
- 12
- 13
-
14
“तस्मातिह,tas·mā·ti·ha मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na यथासञ्ञिस्सya·thā·sañ·ñis·sa तेte विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ ओक्कमति,ok·ka·ma·ti तंtaṃ सञ्ञंsañ·ñaṃ माmā मनसाकासि,ma·na·sā·kā·si तंtaṃ सञ्ञंsañ·ñaṃ माmā बहुलमकासि।ba·hu·la·ma·kā·si
“Tasmātiha, moggallāna, yathāsaññissa te viharato taṁ middhaṁ okkamati, taṁ saññaṁ mā manasākāsi, taṁ saññaṁ mā bahulamakāsi.
“So, Moggallāna, don’t focus on or cultivate the perception that you were meditating on when you fell drowsy.
- 15
-
16
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na यथासुतंya·thā·su·taṃ यथापरियत्तंya·thā·pa·ri·yat·taṃ धम्मंdham·maṃ चेतसाce·ta·sā अनुवितक्केय्यासिa·nu·vi·tak·key·yā·si अनुविचारेय्यासि,a·nu·vi·cā·rey·yā·si मनसाma·na·sā अनुपेक्खेय्यासि।a·nu·pek·khey·yā·si
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakkeyyāsi anuvicāreyyāsi, manasā anupekkheyyāsi.
But what if that doesn’t work? Then think about and consider the teaching as you’ve learned and memorized it, examining it with your mind.
- 17
-
18
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na यथासुतंya·thā·su·taṃ यथापरियत्तंya·thā·pa·ri·yat·taṃ धम्मंdham·maṃ वित्थारेनvit·thā·re·na सज्झायंsaj·jhā·yaṃ करेय्यासि।ka·rey·yā·si
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ kareyyāsi.
But what if that doesn’t work? Then rehearse in detail the teaching as you’ve learned and memorized it.
- 19
-
20
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na उभोu·bho कण्णसोतानिkaṇ·ṇa·so·tā·ni आविञ्छेय्यासि,ā·viñ·chey·yā·si पाणिनाpā·ṇi·nā गत्तानिgat·tā·ni अनुमज्जेय्यासि।a·nu·maj·jey·yā·si
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, ubho kaṇṇasotāni āviñcheyyāsi, pāṇinā gattāni anumajjeyyāsi.
But what if that doesn’t work? Then pinch your ears and rub your limbs.
- 21
-
22
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā उदकेनu·da·ke·na अक्खीनिak·khī·ni अनुमज्जित्वाa·nu·maj·jit·vā दिसाdi·sā अनुविलोकेय्यासि,a·nu·vi·lo·key·yā·si नक्खत्तानिnak·khat·tā·ni तारकरूपानिtā·ra·ka·rū·pā·ni उल्लोकेय्यासि।ul·lo·key·yā·si
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, uṭṭhāyāsanā udakena akkhīni anumajjitvā disā anuvilokeyyāsi, nakkhattāni tārakarūpāni ullokeyyāsi.
But what if that doesn’t work? Then get up from your seat, flush your eyes with water, look around in every direction, and look up at the stars and constellations.
- 23
-
24
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na आलोकसञ्ञंā·lo·ka·sañ·ñaṃ मनसिma·na·si करेय्यासि,ka·rey·yā·si दिवासञ्ञंdi·vā·sañ·ñaṃ अधिट्ठहेय्यासि—a·dhiṭ·ṭha·hey·yā·si
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, ālokasaññaṁ manasi kareyyāsi, divāsaññaṁ adhiṭṭhaheyyāsi—
But what if that doesn’t work? Then apply your mind to the perception of light, focusing on the perception of day:
- 25
- 26
- 27
-
28
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na पच्छापुरेसञ्ञीpac·chā·pu·re·sañ·ñī चङ्कमंcaṅ·ka·maṃ अधिट्ठहेय्यासिa·dhiṭ·ṭha·hey·yā·si अन्तोगतेहिan·to·ga·te·hi इन्द्रियेहिin·dri·ye·hi अबहिगतेनa·ba·hi·ga·te·na मानसेन।mā·na·se·na
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, pacchāpuresaññī caṅkamaṁ adhiṭṭhaheyyāsi antogatehi indriyehi abahigatena mānasena.
But what if that doesn’t work? Then walk mindfully, focusing on the perception of before and behind, your faculties directed inwards and your mind not scattered outside.
- 29
-
30
नोno चेce तेte एवंe·vaṃ विहरतोvi·ha·ra·to तंtaṃ मिद्धंmid·dhaṃ पहीयेथ,pa·hī·ye·tha ततोta·to त्वं,tvaṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na दक्खिणेनdak·khi·ṇe·na पस्सेनpas·se·na सीहसेय्यंsī·ha·sey·yaṃ कप्पेय्यासिkap·pey·yā·si पादेpā·de पादंpā·daṃ अच्चाधायac·cā·dhā·ya सतोsa·to सम्पजानोsam·pa·jā·no उट्ठानसञ्ञंuṭ·ṭhā·na·sañ·ñaṃ मनसिma·na·si करित्वा।ka·rit·vā
No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeyyāsi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
But what if that doesn’t work? Then lie down in the lion’s posture—on the right side, placing one foot on top of the other—mindful and aware, and focused on the time of getting up.
-
31
पटिबुद्धेनpa·ṭi·bud·dhe·na चca ते,te मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na खिप्पञ्ञेवkhip·pañ·ñe·va पच्चुट्ठातब्बं:pac·cuṭ·ṭhā·tab·baṃ
Paṭibuddhena ca te, moggallāna, khippaññeva paccuṭṭhātabbaṁ:
- 32
-
33
एवञ्हिe·vañ·hi ते,te मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ
Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.
-
34
तस्मातिह,tas·mā·ti·ha मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ
Tasmātiha, moggallāna, evaṁ sikkhitabbaṁ:
- 35
-
36
एवञ्हिe·vañ·hi ते,te मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ
Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.
-
37
सचे,sa·ce मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na भिक्खुbhik·khu उच्चासोण्डंuc·cā·soṇ·ḍaṃ पग्गहेत्वाpag·ga·het·vā कुलानिku·lā·ni उपसङ्कमति,u·pa·saṅ·ka·ma·ti सन्तिsan·ti हि,hi मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na कुलेसुku·le·su किच्चकरणीयानि।kic·ca·ka·ra·ṇī·yā·ni
Sace, moggallāna, bhikkhu uccāsoṇḍaṁ paggahetvā kulāni upasaṅkamati, santi hi, moggallāna, kulesu kiccakaraṇīyāni.
What happens if a mendicant approaches families with a head swollen with vanity? Well, families have business to attend to,
-
38
येहिye·hi मनुस्साma·nus·sā आगतंā·ga·taṃ भिक्खुंbhik·khuṃ नna मनसिma·na·si करोन्ति,ka·ron·ti तत्रtat·ra भिक्खुस्सbhik·khus·sa एवंe·vaṃ होति:ho·ti
Yehi manussā āgataṁ bhikkhuṁ na manasi karonti, tatra bhikkhussa evaṁ hoti:
so people might not notice when a mendicant arrives. In that case the mendicant thinks:
-
39
‘कोसुko·su नामnā·ma इदानिi·dā·ni मंmaṃ इमस्मिंi·mas·miṃ कुलेku·le परिभिन्दि,pa·ri·bhin·di विरत्तरूपाvi·rat·ta·rū·pā दानिमेdā·ni·me मयिma·yi मनुस्सा’ति।ma·nus·sā
‘kosu nāma idāni maṁ imasmiṁ kule paribhindi, virattarūpā dānime mayi manussā’ti.
‘Who on earth has turned this family against me? It seems they don’t like me any more.’
-
40
इतिस्सi·tis·sa अलाभेनa·lā·bhe·na मङ्कुभावो,maṅ·ku·bhā·vo मङ्कुभूतस्सmaṅ·ku·bhū·tas·sa उद्धच्चं,ud·dhac·caṃ उद्धतस्सud·dha·tas·sa असंवरो,a·saṃ·va·ro असंवुतस्सa·saṃ·vu·tas·sa आराā·rā चित्तंcit·taṃ समाधिम्हा।sa·mā·dhim·hā
Itissa alābhena maṅkubhāvo, maṅkubhūtassa uddhaccaṁ, uddhatassa asaṁvaro, asaṁvutassa ārā cittaṁ samādhimhā.
And so, because they don’t get anything they feel dismayed. Being dismayed, they become restless. Being restless, they lose restraint. And without restraint the mind is far from immersion.
-
41
तस्मातिह,tas·mā·ti·ha मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ
Tasmātiha, moggallāna, evaṁ sikkhitabbaṁ:
-
42
‘नna विग्गाहिककथंvig·gā·hi·ka·ka·thaṃ कथेस्सामी’ति।ka·thes·sā·mī
‘na viggāhikakathaṁ kathessāmī’ti.
-
43
एवञ्हिe·vañ·hi ते,te मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ
Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.
-
44
विग्गाहिकाय,vig·gā·hi·kā·ya मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na कथायka·thā·ya सतिsa·ti कथाबाहुल्लंka·thā·bā·hul·laṃ पाटिकङ्खं,pā·ṭi·kaṅ·khaṃ कथाबाहुल्लेka·thā·bā·hul·le सतिsa·ti उद्धच्चं,ud·dhac·caṃ उद्धतस्सud·dha·tas·sa असंवरो,a·saṃ·va·ro असंवुतस्सa·saṃ·vu·tas·sa आराā·rā चित्तंcit·taṃ समाधिम्हा।sa·mā·dhim·hā
Viggāhikāya, moggallāna, kathāya sati kathābāhullaṁ pāṭikaṅkhaṁ, kathābāhulle sati uddhaccaṁ, uddhatassa asaṁvaro, asaṁvutassa ārā cittaṁ samādhimhā.
When there’s an argument, you can expect there’ll be lots of talking. When there’s lots of talking, people become restless. Being restless, they lose restraint. And without restraint the mind is far from immersion.
- 45
- 46
-
47
सगहट्ठपब्बजितेहिsa·ga·haṭ·ṭha·pab·ba·ji·te·hi खोkho अहं,a·haṃ मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na संसग्गंsaṃ·sag·gaṃ नna वण्णयामि।vaṇ·ṇa·yā·mi
Sagahaṭṭhapabbajitehi kho ahaṁ, moggallāna, saṁsaggaṁ na vaṇṇayāmi.
-
48
यानिyā·ni चca खोkho तानिtā·ni सेनासनानिse·nā·sa·nā·ni अप्पसद्दानिap·pa·sad·dā·ni अप्पनिग्घोसानिap·pa·nig·gho·sā·ni विजनवातानिvi·ja·na·vā·tā·ni मनुस्सराहस्सेय्यकानिma·nus·sa·rā·has·sey·ya·kā·ni पटिसल्लानसारुप्पानिpa·ṭi·sal·lā·na·sā·rup·pā·ni तथारूपेहिta·thā·rū·pe·hi सेनासनेहिse·nā·sa·ne·hi संसग्गंsaṃ·sag·gaṃ वण्णयामी”ति।vaṇ·ṇa·yā·mī
Yāni ca kho tāni senāsanāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni tathārūpehi senāsanehi saṁsaggaṁ vaṇṇayāmī”ti.
I do praise closeness with those lodgings that are quiet and still, far from the madding crowd, remote from human settlements, and fit for retreat.”
- 49
-
50
“कित्तावताkit·tā·va·tā नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na तण्हासङ्खयविमुत्तोtaṇ·hā·saṅ·kha·ya·vi·mut·to होतिho·ti अच्चन्तनिट्ठोac·can·ta·niṭ·ṭho अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसानोac·can·ta·pa·ri·yo·sā·no सेट्ठोseṭ·ṭho देवमनुस्सानन्”ति?de·va·ma·nus·sā·nan
“kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānan”ti?
“Sir, how do you briefly define a mendicant who is freed through the ending of craving, who has reached the ultimate end, the ultimate sanctuary from the yoke, the ultimate spiritual life, the ultimate goal, and is best among gods and humans?”
- 51
- 52
- 53
- 54
-
55
सोso सब्बंsab·baṃ धम्मंdham·maṃ अभिजानाति,a·bhi·jā·nā·ti सब्बंsab·baṃ धम्मंdham·maṃ अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सब्बंsab·baṃ धम्मंdham·maṃ परिजानाति।pa·ri·jā·nā·ti सब्बंsab·baṃ धम्मंdham·maṃ परिञ्ञायpa·riñ·ñā·ya यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci वेदनंve·da·naṃ वेदियतिve·di·ya·ti सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वा।vā
So sabbaṁ dhammaṁ abhijānāti, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya sabbaṁ dhammaṁ parijānāti. Sabbaṁ dhammaṁ pariññāya yaṁ kiñci vedanaṁ vediyati sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.
they directly know all things. Directly knowing all things, they completely understand all things. Completely understanding all things, when they experience any kind of feeling—pleasant, unpleasant, or neutral—
-
56
सोso तासुtā·su वेदनासुve·da·nā·su अनिच्चानुपस्सीa·nic·cā·nu·pas·sī विहरति,vi·ha·ra·ti विरागानुपस्सीvi·rā·gā·nu·pas·sī विहरति,vi·ha·ra·ti निरोधानुपस्सीni·ro·dhā·nu·pas·sī विहरति,vi·ha·ra·ti पटिनिस्सग्गानुपस्सीpa·ṭi·nis·sag·gā·nu·pas·sī विहरति।vi·ha·ra·ti
So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.
they meditate observing impermanence, dispassion, cessation, and letting go in those feelings.
-
57
सोso तासुtā·su वेदनासुve·da·nā·su अनिच्चानुपस्सीa·nic·cā·nu·pas·sī विहरन्तोvi·ha·ran·to विरागानुपस्सीvi·rā·gā·nu·pas·sī विहरन्तोvi·ha·ran·to निरोधानुपस्सीni·ro·dhā·nu·pas·sī विहरन्तोvi·ha·ran·to पटिनिस्सग्गानुपस्सीpa·ṭi·nis·sag·gā·nu·pas·sī विहरन्तोvi·ha·ran·to नna किञ्चिkiñ·ci लोकेlo·ke उपादियति,u·pā·di·ya·ti
So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto virāgānupassī viharanto nirodhānupassī viharanto paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati,
Meditating in this way, they don’t grasp at anything in the world.
-
58
अनुपादियंa·nu·pā·di·yaṃ नna परितस्सति,pa·ri·tas·sa·ti अपरितस्संa·pa·ri·tas·saṃ पच्चत्तंयेवpac·cat·taṃ·ye·va परिनिब्बायति।pa·ri·nib·bā·ya·ti
anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaṁyeva parinibbāyati.
Not grasping, they’re not anxious. Not being anxious, they personally become extinguished.
-
59
‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानाति।pa·jā·nā·ti
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’
-
60
एत्तावताet·tā·va·tā खो,kho मोग्गल्लान,mog·gal·lā·na भिक्खुbhik·khu सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na तण्हासङ्खयविमुत्तोtaṇ·hā·saṅ·kha·ya·vi·mut·to होतिho·ti अच्चन्तनिट्ठोac·can·ta·niṭ·ṭho अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसानोac·can·ta·pa·ri·yo·sā·no सेट्ठोseṭ·ṭho देवमनुस्सानन्”ति।de·va·ma·nus·sā·nan
Ettāvatā kho, moggallāna, bhikkhu saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānan”ti.
That’s how I briefly define a mendicant who is freed through the ending of craving, who has reached the ultimate end, the ultimate sanctuary from the yoke, the ultimate spiritual life, the ultimate goal, and is best among gods and humans.”
-
61
अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ
Aṭṭhamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.