Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Matthew 5 मथिलिखितः सुसंवादः 5

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748 · Hide pronunciation

Each verse: the King James English, then the Sanskrit, its transliteration (IAST) and how to say it, syllable by syllable (ṃ = nasal hum, ḥ = soft breath echoing the vowel).
Tap any word to see it in the other language: a Sanskrit word shows its English meaning; an English word underlined shows matching Sanskrit words.

  1. 1

    अनन्तरंa·nan·ta·raṃ सsa जननिवहंja·na·ni·va·haṃ निरीक्ष्यni·rīk·ṣya भूधरोपरिbhū·dha·ro·pa·ri व्रजित्वाvra·jit·vā समुपविवेशsa·mu·pa·vi·ve·śa।

    anantaraṁ sa jananivahaṁ nirīkṣya bhūdharopari vrajitvā samupaviveśa|

    And seeing the multitudes, he went up into a mountain: and when he was set, his disciples came unto him:

  2. 2

    तदानींta·dā·nīṃ शिष्येषुśiṣ·ye·ṣu तस्यtas·ya समीपमागतेषुsa·mī·pa·mā·ga·te·ṣu तेनte·na तेभ्यtebh·ya एषाe·ṣā कथाka·thā कथ्याञ्चक्रेkath·yāñ·cak·re।

    tadānīṁ śiṣyeṣu tasya samīpamāgateṣu tena tebhya eṣā kathā kathyāñcakre|

    And he opened his mouth, and taught them, saying,

  3. 3

    अभिमानहीनाa·bhi·mā·na·hī·nā जनाja·nā धन्याःdhan·yāḥ, यतस्तेya·tas·te स्वर्गीयराज्यम्svar·gī·ya·rāj·yam अधिकरिष्यन्तिa·dhi·ka·riṣ·yan·ti।

    abhimānahīnā janā dhanyāḥ, yataste svargīyarājyam adhikariṣyanti|

    Blessed are the poor in spirit: for theirs is the kingdom of heaven.

  4. 4

    खिद्यमानाkhid·ya·mā·nā मनुजाma·nu·jā धन्याःdhan·yāḥ, यस्मात्yas·māt तेte सान्त्वनांsān·tva·nāṃ प्राप्सन्तिprāp·san·ti।

    khidyamānā manujā dhanyāḥ, yasmāt te sāntvanāṁ prāpsanti|

    Blessed are they that mourn: for they shall be comforted.

  5. 5

    नम्राnam·rā मानवाश्चmā·na·vāś·ca धन्याःdhan·yāḥ, यस्मात्yas·māt तेte मेदिनीम्me·di·nīm अधिकरिष्यन्तिa·dhi·ka·riṣ·yan·ti।

    namrā mānavāśca dhanyāḥ, yasmāt te medinīm adhikariṣyanti|

    Blessed are the meek: for they shall inherit the earth.

  6. 6

    धर्म्मायdhar·mā·ya बुभुक्षिताःbu·bhuk·ṣi·tāḥ तृषार्त्ताश्चtṛ·ṣār·tāś·ca मनुजाma·nu·jā धन्याःdhan·yāḥ, यस्मात्yas·māt तेte परितर्प्स्यन्तिpa·ri·tar·psyan·ti।

    dharmmāya bubhukṣitāḥ tṛṣārttāśca manujā dhanyāḥ, yasmāt te paritarpsyanti|

    Blessed are they which do hunger and thirst after righteousness: for they shall be filled.

  7. 7

    कृपालवोkṛ·pā·la·vo मानवाmā·na·vā धन्याःdhan·yāḥ, यस्मात्yas·māt तेte कृपांkṛ·pāṃ प्राप्स्यन्तिprāp·syan·ti।

    kṛpālavo mānavā dhanyāḥ, yasmāt te kṛpāṁ prāpsyanti|

    Blessed are the merciful: for they shall obtain mercy.

  8. 8

    निर्म्मलहृदयाnir·ma·la·hṛ·da·yā मनुजाश्चma·nu·jāś·ca धन्याःdhan·yāḥ, यस्मात्yas·māt तta ईश्चरंīś·ca·raṃ द्रक्ष्यन्तिdrak·ṣyan·ti।

    nirmmalahṛdayā manujāśca dhanyāḥ, yasmāt ta īścaraṁ drakṣyanti|

    Blessed are the pure in heart: for they shall see God.

  9. 9

    मेलयितारोme·la·yi·tā·ro मानवाmā·na·vā धन्याःdhan·yāḥ, यस्मात्yas·māt तta ईश्चरस्यīś·ca·ras·ya सन्तानत्वेनsan·tā·nat·ve·na विख्यास्यन्तिvikh·yās·yan·ti।

    melayitāro mānavā dhanyāḥ, yasmāt ta īścarasya santānatvena vikhyāsyanti|

    Blessed are the peacemakers: for they shall be called the children of God.

  10. 10

    धर्म्मकारणात्dhar·ma·kā·ra·ṇāt ताडिताtā·ḍi·tā मनुजाma·nu·jā धन्याdhan·yā, यस्मात्yas·māt स्वर्गीयराज्येsvar·gī·ya·rāj·ye तेषामधिकरोte·ṣā·ma·dhi·ka·ro विद्यतेvid·ya·te।

    dharmmakāraṇāt tāḍitā manujā dhanyā, yasmāt svargīyarājye teṣāmadhikaro vidyate|

    Blessed are they which are persecuted for righteousness’ sake: for theirs is the kingdom of heaven.

  11. 11

    यदाya·dā मनुजाma·nu·jā ममma·ma नामकृतेnā·ma·kṛ·te युष्मान्yuṣ·mān निन्दन्तिnin·dan·ti ताडयन्तिtā·ḍa·yan·ti मृषाmṛ·ṣā नानादुर्व्वाक्यानिnā·nā·dur·vāk·yā·ni वदन्तिva·dan·ti चca, तदाta·dā युयंyu·yaṃ धन्याःdhan·yāḥ।

    yadā manujā mama nāmakṛte yuṣmān nindanti tāḍayanti mṛṣā nānādurvvākyāni vadanti ca, tadā yuyaṁ dhanyāḥ|

    Blessed are ye, when men shall revile you, and persecute you, and shall say all manner of evil against you falsely, for my sake.

  12. 12

    तदाta·dā आनन्दतā·nan·da·ta, तथाta·thā भृशंbhṛ·śaṃ ह्लादध्वञ्चhlā·dadh·vañ·ca, यतःya·taḥ स्वर्गेsvar·ge भूयांसिbhū·yāṃ·si फलानिpha·lā·ni लप्स्यध्वेlap·syadh·ve; तेte युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ पुरातनान्pu·rā·ta·nān भविष्यद्वादिनोऽपिbha·viṣ·yad·vā·di·no·pi तादृग्tā·dṛg अताडयन्a·tā·ḍa·yan।

    tadā ānandata, tathā bhṛśaṁ hlādadhvañca, yataḥ svarge bhūyāṁsi phalāni lapsyadhve; te yuṣmākaṁ purātanān bhaviṣyadvādino'pi tādṛg atāḍayan|

    Rejoice, and be exceeding glad: for great is your reward in heaven: for so persecuted they the prophets which were before you.

  13. 13

    युयंyu·yaṃ मेदिन्यांme·din·yāṃ लवणरूपाःla·va·ṇa·rū·pāḥ, किन्तुkin·tu यदिya·di लवणस्यla·va·ṇas·ya लवणत्वम्la·va·ṇat·vam अपयातिa·pa·yā·ti, तर्हिtar·hi तत्tat केनke·na प्रकारेणpra·kā·re·ṇa स्वादुयुक्तंsvā·du·yuk·taṃ भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti? तत्tat कस्यापिkas·yā·pi कार्य्यस्यायोग्यत्वात्kār·yas·yā·yog·yat·vāt केवलंke·va·laṃ बहिःba·hiḥ प्रक्षेप्तुंprak·ṣep·tuṃ नराणांna·rā·ṇāṃ पदतलेनpa·da·ta·le·na दलयितुञ्चda·la·yi·tuñ·ca योग्यंyog·yaṃ भवतिbha·va·ti।

    yuyaṁ medinyāṁ lavaṇarūpāḥ, kintu yadi lavaṇasya lavaṇatvam apayāti, tarhi tat kena prakāreṇa svāduyuktaṁ bhaviṣyati? tat kasyāpi kāryyasyāyogyatvāt kevalaṁ bahiḥ prakṣeptuṁ narāṇāṁ padatalena dalayituñca yogyaṁ bhavati|

    Ye are the salt of the earth: but if the salt have lost his savour, wherewith shall it be salted? it is thenceforth good for nothing, but to be cast out, and to be trodden under foot of men.

  14. 14

    यूयंyū·yaṃ जगतिja·ga·ti दीप्तिरूपाःdīp·ti·rū·pāḥ, भूधरोपरिbhū·dha·ro·pa·ri स्थितंsthi·taṃ नगरंna·ga·raṃ गुप्तंgup·taṃ भवितुंbha·vi·tuṃ नहिna·hi शक्ष्यतिśak·ṣya·ti।

    yūyaṁ jagati dīptirūpāḥ, bhūdharopari sthitaṁ nagaraṁ guptaṁ bhavituṁ nahi śakṣyati|

    Ye are the light of the world. A city that is set on an hill cannot be hid.

  15. 15

    अपरंa·pa·raṃ मनुजाःma·nu·jāḥ प्रदीपान्pra·dī·pān प्रज्वाल्यpraj·vāl·ya द्रोणाधोdro·ṇā·dho नna स्थापयन्तिsthā·pa·yan·ti, किन्तुkin·tu दीपाधारोपर्य्येवdī·pā·dhā·ro·par·ye·va स्थापयन्तिsthā·pa·yan·ti, तेनte·na तेte दीपाdī·pā गेहस्थितान्ge·has·thi·tān सकलान्sa·ka·lān प्रकाशयन्तिpra·kā·śa·yan·ti।

    aparaṁ manujāḥ pradīpān prajvālya droṇādho na sthāpayanti, kintu dīpādhāroparyyeva sthāpayanti, tena te dīpā gehasthitān sakalān prakāśayanti|

    Neither do men light a candle, and put it under a bushel, but on a candlestick; and it giveth light unto all that are in the house.

  16. 16

    येनye·na मानवाmā·na·vā युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ सत्कर्म्माणिsat·kar·mā·ṇi विलोक्यvi·lok·ya युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ स्वर्गस्थंsvar·gas·thaṃ पितरंpi·ta·raṃ धन्यंdhan·yaṃ वदन्तिva·dan·ti, तेषांte·ṣāṃ समक्षंsa·mak·ṣaṃ युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ दीप्तिस्तादृक्dīp·tis·tā·dṛk प्रकाशताम्pra·kā·śa·tām।

    yena mānavā yuṣmākaṁ satkarmmāṇi vilokya yuṣmākaṁ svargasthaṁ pitaraṁ dhanyaṁ vadanti, teṣāṁ samakṣaṁ yuṣmākaṁ dīptistādṛk prakāśatām|

    Let your light so shine before men, that they may see your good works, and glorify your Father which is in heaven.

  17. 17

    अहंa·haṃ व्यवस्थांvya·vas·thāṃ भविष्यद्वाक्यञ्चbha·viṣ·yad·vāk·yañ·ca लोप्तुम्lop·tum आगतवान्ā·ga·ta·vān, इत्थंit·thaṃ मानुभवतmā·nu·bha·va·ta, तेte द्वेdve लोप्तुंlop·tuṃ नागतवान्nā·ga·ta·vān, किन्तुkin·tu सफलेsa·pha·le कर्त्तुम्kar·tum आगतोस्मिā·ga·tos·mi।

    ahaṁ vyavasthāṁ bhaviṣyadvākyañca loptum āgatavān, itthaṁ mānubhavata, te dve loptuṁ nāgatavān, kintu saphale karttum āgatosmi|

    Think not that I am come to destroy the law, or the prophets: I am not come to destroy, but to fulfil.

  18. 18

    अपरंa·pa·raṃ युष्मान्yuṣ·mān अहंa·haṃ तथ्यंtath·yaṃ वदामिva·dā·mi यावत्yā·vat व्योममेदिन्योvyo·ma·me·din·yo र्ध्वंसोrdhvaṃ·so नna भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti, तावत्tā·vat सर्व्वस्मिन्sar·vas·min सफलेsa·pha·le नna जातेjā·te व्यवस्थायाvya·vas·thā·yā एकाe·kā मात्राmāt·rā बिन्दुरेकोपिbin·du·re·ko·pi वाvā नna लोप्स्यतेlop·sya·te।

    aparaṁ yuṣmān ahaṁ tathyaṁ vadāmi yāvat vyomamedinyo rdhvaṁso na bhaviṣyati, tāvat sarvvasmin saphale na jāte vyavasthāyā ekā mātrā bindurekopi vā na lopsyate|

    For verily I say unto you, Till heaven and earth pass, one jot or one tittle shall in no wise pass from the law, till all be fulfilled.

  19. 19

    तस्मात्tas·māt योyo जनja·na एतासाम्e·tā·sām आज्ञानाम्āj·ñā·nām अतिक्षुद्राम्a·tik·ṣud·rām एकाज्ञामपीe·kāj·ñā·ma·pī लंघतेlaṃ·gha·te मनुजांञ्चma·nu·jāṃ·ñca तथैवta·thai·va शिक्षयतिśik·ṣa·ya·ti, सsa स्वर्गीयराज्येsvar·gī·ya·rāj·ye सर्व्वेभ्यःsar·vebh·yaḥ क्षुद्रत्वेनkṣud·rat·ve·na विख्यास्यतेvikh·yās·ya·te, किन्तुkin·tu योyo जनस्तांja·nas·tāṃ पालयतिpā·la·ya·ti, तथैवta·thai·va शिक्षयतिśik·ṣa·ya·ti चca, सsa स्वर्गीयराज्येsvar·gī·ya·rāj·ye प्रधानत्वेनpra·dhā·nat·ve·na विख्यास्यतेvikh·yās·ya·te।

    tasmāt yo jana etāsām ājñānām atikṣudrām ekājñāmapī laṁghate manujāṁñca tathaiva śikṣayati, sa svargīyarājye sarvvebhyaḥ kṣudratvena vikhyāsyate, kintu yo janastāṁ pālayati, tathaiva śikṣayati ca, sa svargīyarājye pradhānatvena vikhyāsyate|

    Whosoever therefore shall break one of these least commandments, and shall teach men so, he shall be called the least in the kingdom of heaven: but whosoever shall do and teach them, the same shall be called great in the kingdom of heaven.

  20. 20

    अपरंa·pa·raṃ युष्मान्yuṣ·mān अहंa·haṃ वदामिva·dā·mi, अध्यापकफिरूशिमानवानांadh·yā·pa·ka·phi·rū·śi·mā·na·vā·nāṃ धर्म्मानुष्ठानात्dhar·mā·nuṣ·ṭhā·nāt युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ धर्म्मानुष्ठानेdhar·mā·nuṣ·ṭhā·ne नोत्तमेnot·ta·me जातेjā·te यूयम्yū·yam ईश्वरीयराज्यंīś·va·rī·ya·rāj·yaṃ प्रवेष्टुंpra·veṣ·ṭuṃ नna शक्ष्यथśak·ṣya·tha।

    aparaṁ yuṣmān ahaṁ vadāmi, adhyāpakaphirūśimānavānāṁ dharmmānuṣṭhānāt yuṣmākaṁ dharmmānuṣṭhāne nottame jāte yūyam īśvarīyarājyaṁ praveṣṭuṁ na śakṣyatha|

    For I say unto you, That except your righteousness shall exceed the righteousness of the scribes and Pharisees, ye shall in no case enter into the kingdom of heaven.

  21. 21

    अपरञ्चa·pa·rañ·ca त्वंtvaṃ नरंna·raṃ माmā वधीःva·dhīḥ, यस्मात्yas·māt योyo नरंna·raṃ हन्तिhan·ti, सsa विचारसभायांvi·cā·ra·sa·bhā·yāṃ दण्डार्होdaṇ·ḍār·ho भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti, पूर्व्वकालीनजनेभ्यpūr·va·kā·lī·na·ja·nebh·ya इतिi·ti कथितमासीत्ka·thi·ta·mā·sīt, युष्माभिरश्राविyuṣ·mā·bhi·raś·rā·vi।

    aparañca tvaṁ naraṁ mā vadhīḥ, yasmāt yo naraṁ hanti, sa vicārasabhāyāṁ daṇḍārho bhaviṣyati, pūrvvakālīnajanebhya iti kathitamāsīt, yuṣmābhiraśrāvi|

    Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not kill; and whosoever shall kill shall be in danger of the judgment:

  22. 22

    किन्त्वहंkin·tva·haṃ युष्मान्yuṣ·mān वदामिva·dā·mi, यःyaḥ कश्चित्kaś·cit कारणंkā·ra·ṇaṃ विनाvi·nā निजभ्रात्रेni·jabh·rāt·re कुप्यतिkup·ya·ti, सsa विचारसभायांvi·cā·ra·sa·bhā·yāṃ दण्डार्होdaṇ·ḍār·ho भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti; यःyaḥ कश्चिच्चkaś·cic·ca स्वीयसहजंsvī·ya·sa·ha·jaṃ निर्ब्बोधंnir·bo·dhaṃ वदतिva·da·ti, सsa महासभायांma·hā·sa·bhā·yāṃ दण्डार्होdaṇ·ḍār·ho भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti; पुनश्चpu·naś·ca त्वंtvaṃ मूढmū·ḍha इतिi·ti वाक्यंvāk·yaṃ यदिya·di कश्चित्kaś·cit स्वीयभ्रातरंsvī·yabh·rā·ta·raṃ वक्तिvak·ti, तर्हिtar·hi नरकाग्नौna·ra·kāg·nau सsa दण्डार्होdaṇ·ḍār·ho भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti।

    kintvahaṁ yuṣmān vadāmi, yaḥ kaścit kāraṇaṁ vinā nijabhrātre kupyati, sa vicārasabhāyāṁ daṇḍārho bhaviṣyati; yaḥ kaścicca svīyasahajaṁ nirbbodhaṁ vadati, sa mahāsabhāyāṁ daṇḍārho bhaviṣyati; punaśca tvaṁ mūḍha iti vākyaṁ yadi kaścit svīyabhrātaraṁ vakti, tarhi narakāgnau sa daṇḍārho bhaviṣyati|

    But I say unto you, That whosoever is angry with his brother without a cause shall be in danger of the judgment: and whosoever shall say to his brother, Raca, shall be in danger of the council: but whosoever shall say, Thou fool, shall be in danger of hell fire.

  23. 23

    अतोa·to वेद्याःved·yāḥ समीपंsa·mī·paṃ निजनैवेद्येni·ja·nai·ved·ye समानीतेऽपिsa·mā·nī·te·pi निजभ्रातरंni·jabh·rā·ta·raṃ प्रतिpra·ti कस्माच्चित्kas·māc·cit कारणात्kā·ra·ṇāt त्वंtvaṃ यदिya·di दोषीdo·ṣī विद्यसेvid·ya·se, तदानींta·dā·nīṃ तवta·va तस्यtas·ya स्मृतिsmṛ·ti र्जायतेrjā·ya·te चca,

    ato vedyāḥ samīpaṁ nijanaivedye samānīte'pi nijabhrātaraṁ prati kasmāccit kāraṇāt tvaṁ yadi doṣī vidyase, tadānīṁ tava tasya smṛti rjāyate ca,

    Therefore if thou bring thy gift to the altar, and there rememberest that thy brother hath ought against thee;

  24. 24

    तर्हिtar·hi तस्याtas·yā वेद्याःved·yāḥ समीपेsa·mī·pe निजनैवैद्यंni·ja·nai·vaid·yaṃ निधायni·dhā·ya तदैवta·dai·va गत्वाgat·vā पूर्व्वंpūr·vaṃ तेनte·na सार्द्धंsār·ddhaṃ मिलmi·la, पश्चात्paś·cāt आगत्यā·gat·ya निजनैवेद्यंni·ja·nai·ved·yaṃ निवेदयni·ve·da·ya।

    tarhi tasyā vedyāḥ samīpe nijanaivaidyaṁ nidhāya tadaiva gatvā pūrvvaṁ tena sārddhaṁ mila, paścāt āgatya nijanaivedyaṁ nivedaya|

    Leave there thy gift before the altar, and go thy way; first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.

  25. 25

    अन्यञ्चan·yañ·ca यावत्yā·vat विवादिनाvi·vā·di·nā सार्द्धंsār·ddhaṃ वर्त्मनिvar·tma·ni तिष्ठसिtiṣ·ṭha·si, तावत्tā·vat तेनte·na सार्द्धंsār·ddhaṃ मेलनंme·la·naṃ कुरुku·ru; नोno चेत्cet विवादीvi·vā·dī विचारयितुःvi·cā·ra·yi·tuḥ समीपेsa·mī·pe त्वांtvāṃ समर्पयतिsa·mar·pa·ya·ti विचारयिताvi·cā·ra·yi·tā चca रक्षिणःrak·ṣi·ṇaḥ सन्निधौsan·ni·dhau समर्पयतिsa·mar·pa·ya·ti तदाta·dā त्वंtvaṃ कारायांkā·rā·yāṃ बध्येथाःbadh·ye·thāḥ।

    anyañca yāvat vivādinā sārddhaṁ vartmani tiṣṭhasi, tāvat tena sārddhaṁ melanaṁ kuru; no cet vivādī vicārayituḥ samīpe tvāṁ samarpayati vicārayitā ca rakṣiṇaḥ sannidhau samarpayati tadā tvaṁ kārāyāṁ badhyethāḥ|

    Agree with thine adversary quickly, whiles thou art in the way with him; lest at any time the adversary deliver thee to the judge, and the judge deliver thee to the officer, and thou be cast into prison.

  26. 26

    तर्हिtar·hi त्वामहंtvā·ma·haṃ तथ्थंtath·thaṃ ब्रवीमिbra·vī·mi, शेषकपर्दकेऽपिśe·ṣa·ka·par·da·ke·pi नna परिशोधितेpa·ri·śo·dhi·te तस्मात्tas·māt स्थानात्sthā·nāt कदापिka·dā·pi बहिरागन्तुंba·hi·rā·gan·tuṃ नna शक्ष्यसिśak·ṣya·si।

    tarhi tvāmahaṁ taththaṁ bravīmi, śeṣakapardake'pi na pariśodhite tasmāt sthānāt kadāpi bahirāgantuṁ na śakṣyasi|

    Verily I say unto thee, Thou shalt by no means come out thence, till thou hast paid the uttermost farthing.

  27. 27

    अपरंa·pa·raṃ त्वंtvaṃ माmā व्यभिचरvya·bhi·ca·ra, यदेतद्ya·de·tad वचनंva·ca·naṃ पूर्व्वकालीनलोकेभ्यःpūr·va·kā·lī·na·lo·kebh·yaḥ कथितमासीत्ka·thi·ta·mā·sīt, तद्tad यूयंyū·yaṃ श्रुतवन्तःśru·ta·van·taḥ;

    aparaṁ tvaṁ mā vyabhicara, yadetad vacanaṁ pūrvvakālīnalokebhyaḥ kathitamāsīt, tad yūyaṁ śrutavantaḥ;

    Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not commit adultery:

  28. 28

    किन्त्वहंkin·tva·haṃ युष्मान्yuṣ·mān वदामिva·dā·mi, यदिya·di कश्चित्kaś·cit कामतःkā·ma·taḥ काञ्चनkāñ·ca·na योषितंyo·ṣi·taṃ पश्यतिpaś·ya·ti, तर्हिtar·hi सsa मनसाma·na·sā तदैवta·dai·va व्यभिचरितवान्vya·bhi·ca·ri·ta·vān।

    kintvahaṁ yuṣmān vadāmi, yadi kaścit kāmataḥ kāñcana yoṣitaṁ paśyati, tarhi sa manasā tadaiva vyabhicaritavān|

    But I say unto you, That whosoever looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart.

  29. 29

    तस्मात्tas·māt तवta·va दक्षिणंdak·ṣi·ṇaṃ नेत्रंnet·raṃ यदिya·di त्वांtvāṃ बाधतेbā·dha·te, तर्हिtar·hi तन्नेत्रम्tan·net·ram उत्पाट्यut·pāṭ·ya दूरेdū·re निक्षिपnik·ṣi·pa, यस्मात्yas·māt तवta·va सर्व्ववपुषोsar·va·va·pu·ṣo नरकेna·ra·ke निक्षेपात्nik·ṣe·pāt तवैकाङ्गस्यta·vai·kāṅ·gas·ya नाशोnā·śo वरंva·raṃ।

    tasmāt tava dakṣiṇaṁ netraṁ yadi tvāṁ bādhate, tarhi tannetram utpāṭya dūre nikṣipa, yasmāt tava sarvvavapuṣo narake nikṣepāt tavaikāṅgasya nāśo varaṁ|

    And if thy right eye offend thee, pluck it out, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.

  30. 30

    यद्वाyad·vā तवta·va दक्षिणःdak·ṣi·ṇaḥ करोka·ro यदिya·di त्वांtvāṃ बाधतेbā·dha·te, तर्हिtar·hi तंtaṃ करंka·raṃ छित्त्वाchit·tvā दूरेdū·re निक्षिपnik·ṣi·pa, यतःya·taḥ सर्व्ववपुषोsar·va·va·pu·ṣo नरकेna·ra·ke निक्षेपात्nik·ṣe·pāt एकाङ्गस्यe·kāṅ·gas·ya नाशोnā·śo वरंva·raṃ।

    yadvā tava dakṣiṇaḥ karo yadi tvāṁ bādhate, tarhi taṁ karaṁ chittvā dūre nikṣipa, yataḥ sarvvavapuṣo narake nikṣepāt ekāṅgasya nāśo varaṁ|

    And if thy right hand offend thee, cut it off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.

  31. 31

    उक्तमास्तेuk·ta·mās·te, यदिya·di कश्चिन्kaś·cin निजजायांni·ja·jā·yāṃ परित्यक्त्तुम्pa·rit·yak·ttum इच्छतिic·cha·ti, तर्हिtar·hi सsa तस्यैtas·yai त्यागपत्रंtyā·ga·pat·raṃ ददातुda·dā·tu।

    uktamāste, yadi kaścin nijajāyāṁ parityakttum icchati, tarhi sa tasyai tyāgapatraṁ dadātu|

    It hath been said, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:

  32. 32

    किन्त्वहंkin·tva·haṃ युष्मान्yuṣ·mān व्याहरामिvyā·ha·rā·mi, व्यभिचारदोषेvya·bhi·cā·ra·do·ṣe नna जातेjā·te यदिya·di कश्चिन्kaś·cin निजजायांni·ja·jā·yāṃ परित्यजतिpa·rit·ya·ja·ti, तर्हिtar·hi सsa तांtāṃ व्यभिचारयतिvya·bhi·cā·ra·ya·ti; यश्चyaś·ca तांtāṃ त्यक्तांtyak·tāṃ स्त्रियंstri·yaṃ विवहतिvi·va·ha·ti, सोपिso·pi व्यभिचरतिvya·bhi·ca·ra·ti।

    kintvahaṁ yuṣmān vyāharāmi, vyabhicāradoṣe na jāte yadi kaścin nijajāyāṁ parityajati, tarhi sa tāṁ vyabhicārayati; yaśca tāṁ tyaktāṁ striyaṁ vivahati, sopi vyabhicarati|

    But I say unto you, That whosoever shall put away his wife, saving for the cause of fornication, causeth her to commit adultery: and whosoever shall marry her that is divorced committeth adultery.

  33. 33

    पुनश्चpu·naś·ca त्वंtvaṃ मृषाmṛ·ṣā शपथम्śa·pa·tham नna कुर्व्वन्kur·van ईश्चरायīś·ca·rā·ya निजशपथंni·ja·śa·pa·thaṃ पालयpā·la·ya, पूर्व्वकालीनलोकेभ्योpūr·va·kā·lī·na·lo·kebh·yo यैषाyai·ṣā कथाka·thā कथिताka·thi·tā, तामपिtā·ma·pi यूयंyū·yaṃ श्रुतवन्तःśru·ta·van·taḥ।

    punaśca tvaṁ mṛṣā śapatham na kurvvan īścarāya nijaśapathaṁ pālaya, pūrvvakālīnalokebhyo yaiṣā kathā kathitā, tāmapi yūyaṁ śrutavantaḥ|

    Again, ye have heard that it hath been said by them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:

  34. 34

    किन्त्वहंkin·tva·haṃ युष्मान्yuṣ·mān वदामिva·dā·mi, कमपिka·ma·pi शपथंśa·pa·thaṃ माmā कार्ष्टkār·ṣṭa, अर्थतःar·tha·taḥ स्वर्गनाम्नाsvar·ga·nām·nā नna, यतःya·taḥ सsa ईश्वरस्यīś·va·ras·ya सिंहासनंsiṃ·hā·sa·naṃ;

    kintvahaṁ yuṣmān vadāmi, kamapi śapathaṁ mā kārṣṭa, arthataḥ svarganāmnā na, yataḥ sa īśvarasya siṁhāsanaṁ;

    But I say unto you, Swear not at all; neither by heaven; for it is God’s throne:

  35. 35

    पृथिव्याpṛ·thiv·yā नाम्नापिnām·nā·pi नna, यतःya·taḥ साsā तस्यtas·ya पादपीठंpā·da·pī·ṭhaṃ; यिरूशालमोyi·rū·śā·la·mo नाम्नापिnām·nā·pi नna, यतःya·taḥ साsā महाराजस्यma·hā·rā·jas·ya पुरीpu·rī;

    pṛthivyā nāmnāpi na, yataḥ sā tasya pādapīṭhaṁ; yirūśālamo nāmnāpi na, yataḥ sā mahārājasya purī;

    Nor by the earth; for it is his footstool: neither by Jerusalem; for it is the city of the great King.

  36. 36

    निजशिरोनाम्नापिni·ja·śi·ro·nām·nā·pi नna, यस्मात्yas·māt तस्यैकंtas·yai·kaṃ कचमपिka·ca·ma·pi सितम्si·tam असितंa·si·taṃ वाvā कर्त्तुंkar·tuṃ त्वयाtva·yā नna शक्यतेśak·ya·te।

    nijaśironāmnāpi na, yasmāt tasyaikaṁ kacamapi sitam asitaṁ vā karttuṁ tvayā na śakyate|

    Neither shalt thou swear by thy head, because thou canst not make one hair white or black.

  37. 37

    अपरंa·pa·raṃ यूयंyū·yaṃ संलापसमयेsaṃ·lā·pa·sa·ma·ye केवलंke·va·laṃ भवतीतिbha·va·tī·ti नna भवतीतिbha·va·tī·ti चca वदतva·da·ta यतya·ta इतोऽधिकंi·to·dhi·kaṃ यत्yat तत्tat पापात्मनोpā·pāt·ma·no जायतेjā·ya·te।

    aparaṁ yūyaṁ saṁlāpasamaye kevalaṁ bhavatīti na bhavatīti ca vadata yata ito'dhikaṁ yat tat pāpātmano jāyate|

    But let your communication be, Yea, yea; Nay, nay: for whatsoever is more than these cometh of evil.

  38. 38

    अपरंa·pa·raṃ लोचनस्यlo·ca·nas·ya विनिमयेनvi·ni·ma·ye·na लोचनंlo·ca·naṃ दन्तस्यdan·tas·ya विनिमयेनvi·ni·ma·ye·na दन्तःdan·taḥ पूर्व्वक्तमिदंpūr·vak·ta·mi·daṃ वचनञ्चva·ca·nañ·ca युष्माभिरश्रूयतyuṣ·mā·bhi·raś·rū·ya·ta।

    aparaṁ locanasya vinimayena locanaṁ dantasya vinimayena dantaḥ pūrvvaktamidaṁ vacanañca yuṣmābhiraśrūyata|

    Ye have heard that it hath been said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:

  39. 39

    किन्त्वहंkin·tva·haṃ युष्मान्yuṣ·mān वदामिva·dā·mi यूयंyū·yaṃ हिंसकंhiṃ·sa·kaṃ नरंna·raṃ माmā व्याघातयतvyā·ghā·ta·ya·ta। किन्तुkin·tu केनचित्ke·na·cit तवta·va दक्षिणकपोलेdak·ṣi·ṇa·ka·po·le चपेटाघातेca·pe·ṭā·ghā·te कृतेkṛ·te तंtaṃ प्रतिpra·ti वामंvā·maṃ कपोलञ्चka·po·lañ·ca व्याघोटयvyā·gho·ṭa·ya।

    kintvahaṁ yuṣmān vadāmi yūyaṁ hiṁsakaṁ naraṁ mā vyāghātayata| kintu kenacit tava dakṣiṇakapole capeṭāghāte kṛte taṁ prati vāmaṁ kapolañca vyāghoṭaya|

    But I say unto you, That ye resist not evil: but whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also.

  40. 40

    अपरंa·pa·raṃ केनचित्ke·na·cit त्वयाtva·yā सार्ध्दंsār·dhdaṃ विवादंvi·vā·daṃ कृत्वाkṛt·vā तवta·va परिधेयवसनेpa·ri·dhe·ya·va·sa·ne जिघृतितेji·ghṛ·ti·te तस्मायुत्तरीयवसनमपिtas·mā·yut·ta·rī·ya·va·sa·na·ma·pi देहिde·hi।

    aparaṁ kenacit tvayā sārdhdaṁ vivādaṁ kṛtvā tava paridheyavasane jighṛtite tasmāyuttarīyavasanamapi dehi|

    And if any man will sue thee at the law, and take away thy coat, let him have thy cloke also.

  41. 41

    यदिya·di कश्चित्kaś·cit त्वांtvāṃ क्रोशमेकंkro·śa·me·kaṃ नयनार्थंna·ya·nār·thaṃ अन्यायतोan·yā·ya·to धरतिdha·ra·ti, तदाta·dā तेनte·na सार्ध्दंsār·dhdaṃ क्रोशद्वयंkro·śad·va·yaṃ याहिyā·hi।

    yadi kaścit tvāṁ krośamekaṁ nayanārthaṁ anyāyato dharati, tadā tena sārdhdaṁ krośadvayaṁ yāhi|

    And whosoever shall compel thee to go a mile, go with him twain.

  42. 42

    यश्चyaś·ca मानवस्त्वांmā·na·vas·tvāṃ याचतेyā·ca·te, तस्मैtas·mai देहिde·hi, यदिya·di कश्चित्kaś·cit तुभ्यंtubh·yaṃ धारयितुम्dhā·ra·yi·tum इच्छतिic·cha·ti, तर्हिtar·hi तंtaṃ प्रतिpra·ti परांमुखोpa·rāṃ·mu·kho माmā भूःbhūḥ।

    yaśca mānavastvāṁ yācate, tasmai dehi, yadi kaścit tubhyaṁ dhārayitum icchati, tarhi taṁ prati parāṁmukho mā bhūḥ|

    Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away.

  43. 43

    निजसमीपवसिनिni·ja·sa·mī·pa·va·si·ni प्रेमpre·ma कुरुku·ru, किन्तुkin·tu शत्रुंśat·ruṃ प्रतिpra·ti द्वेषंdve·ṣaṃ कुरुku·ru, यदेतत्ya·de·tat पुरोक्तंpu·rok·taṃ वचनंva·ca·naṃ एतदपिe·ta·da·pi यूयंyū·yaṃ श्रुतवन्तःśru·ta·van·taḥ।

    nijasamīpavasini prema kuru, kintu śatruṁ prati dveṣaṁ kuru, yadetat puroktaṁ vacanaṁ etadapi yūyaṁ śrutavantaḥ|

    Ye have heard that it hath been said, Thou shalt love thy neighbour, and hate thine enemy.

  44. 44

    किन्त्वहंkin·tva·haṃ युष्मान्yuṣ·mān वदामिva·dā·mi, यूयंyū·yaṃ रिपुव्वपिri·puv·va·pi प्रेमpre·ma कुरुतku·ru·ta, येye चca युष्मान्yuṣ·mān शपन्तेśa·pan·te, तानtā·na, आशिषंā·śi·ṣaṃ वदतva·da·ta, येye चca युष्मान्yuṣ·mān ऋृतीयन्तेṛ·ṛ·tī·yan·te, तेषांte·ṣāṃ मङ्गलंmaṅ·ga·laṃ कुरुतku·ru·ta, येye चca युष्मान्yuṣ·mān निन्दन्तिnin·dan·ti, ताडयन्तिtā·ḍa·yan·ti चca, तेषांte·ṣāṃ कृतेkṛ·te प्रार्थयध्वंprār·tha·yadh·vaṃ।

    kintvahaṁ yuṣmān vadāmi, yūyaṁ ripuvvapi prema kuruta, ye ca yuṣmān śapante, tāna, āśiṣaṁ vadata, ye ca yuṣmān ṛृtīyante, teṣāṁ maṅgalaṁ kuruta, ye ca yuṣmān nindanti, tāḍayanti ca, teṣāṁ kṛte prārthayadhvaṁ|

    But I say unto you, Love your enemies, bless them that curse you, do good to them that hate you, and pray for them which despitefully use you, and persecute you;

  45. 45

    तत्रtat·ra यःyaḥ सतामसताञ्चोपरिsa·tā·ma·sa·tāñ·co·pa·ri प्रभाकरम्pra·bhā·ka·ram उदाययतिu·dā·ya·ya·ti, तथाta·thā धार्म्मिकानामधार्म्मिकानाञ्चोपरिdhār·mi·kā·nā·ma·dhār·mi·kā·nāñ·co·pa·ri नीरंnī·raṃ वर्षयतिvar·ṣa·ya·ti तादृशोtā·dṛ·śo योyo युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ स्वर्गस्थःsvar·gas·thaḥ पिताpi·tā, यूयंyū·yaṃ तस्यैवtas·yai·va सन्तानाsan·tā·nā भविष्यथbha·viṣ·ya·tha।

    tatra yaḥ satāmasatāñcopari prabhākaram udāyayati, tathā dhārmmikānāmadhārmmikānāñcopari nīraṁ varṣayati tādṛśo yo yuṣmākaṁ svargasthaḥ pitā, yūyaṁ tasyaiva santānā bhaviṣyatha|

    That ye may be the children of your Father which is in heaven: for he maketh his sun to rise on the evil and on the good, and sendeth rain on the just and on the unjust.

  46. 46

    येye युष्मासुyuṣ·mā·su प्रेमpre·ma कुर्व्वन्तिkur·van·ti, यूयंyū·yaṃ यदिya·di केवलंke·va·laṃ तेव्वेवtev·ve·va प्रेमpre·ma कुरुथku·ru·tha, तर्हिtar·hi युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ किंkiṃ फलंpha·laṃ भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti? चण्डालाcaṇ·ḍā·lā अपिa·pi तादृशंtā·dṛ·śaṃ किंkiṃ नna कुर्व्वन्तिkur·van·ti?

    ye yuṣmāsu prema kurvvanti, yūyaṁ yadi kevalaṁ tevveva prema kurutha, tarhi yuṣmākaṁ kiṁ phalaṁ bhaviṣyati? caṇḍālā api tādṛśaṁ kiṁ na kurvvanti?

    For if ye love them which love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?

  47. 47

    अपरंa·pa·raṃ यूयंyū·yaṃ यदिya·di केवलंke·va·laṃ स्वीयभ्रातृत्वेनsvī·yabh·rā·tṛt·ve·na नमतna·ma·ta, तर्हिtar·hi किंkiṃ महत्ma·hat कर्म्मkar·ma कुरुथku·ru·tha? चण्डालाcaṇ·ḍā·lā अपिa·pi तादृशंtā·dṛ·śaṃ किंkiṃ नna कुर्व्वन्तिkur·van·ti?

    aparaṁ yūyaṁ yadi kevalaṁ svīyabhrātṛtvena namata, tarhi kiṁ mahat karmma kurutha? caṇḍālā api tādṛśaṁ kiṁ na kurvvanti?

    And if ye salute your brethren only, what do ye more than others? do not even the publicans so?

  48. 48

    तस्मात्tas·māt युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ स्वर्गस्थःsvar·gas·thaḥ पिताpi·tā यथाya·thā पूर्णोpūr·ṇo भवतिbha·va·ti, यूयमपिyū·ya·ma·pi तादृशाtā·dṛ·śā भवतbha·va·ta।

    tasmāt yuṣmākaṁ svargasthaḥ pitā yathā pūrṇo bhavati, yūyamapi tādṛśā bhavata|

    Be ye therefore perfect, even as your Father which is in heaven is perfect.

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.