Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 133 मज्झिमनिकाय 133
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Mahākaccānabhaddekarattasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 133
-
2
महाकच्चानभद्देकरत्तसुत्तma·hā·kac·cā·na·bhad·de·ka·rat·ta·sut·ta
Mahākaccānabhaddekarattasutta
- 3
- 4
-
5
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā समिद्धिsa·mid·dhi रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya येनye·na तपोदोta·po·do तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चितुं।pa·ri·siñ·ci·tuṃ
Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Then Venerable Samiddhi rose at the crack of dawn and went to the hot springs to bathe.
-
6
तपोदेta·po·de गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चित्वाpa·ri·siñ·cit·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā एकचीवरोe·ka·cī·va·ro अट्ठासिaṭ·ṭhā·si गत्तानिgat·tā·ni पुब्बापयमानो।pub·bā·pa·ya·mā·no
Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.
When he had bathed and emerged from the water he stood in one robe drying his limbs.
-
7
अथa·tha खोkho अञ्ञतराañ·ña·ta·rā देवताde·va·tā अभिक्कन्तायa·bhik·kan·tā·ya रत्तियाrat·ti·yā अभिक्कन्तवण्णाa·bhik·kan·ta·vaṇ·ṇā केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ तपोदंta·po·daṃ ओभासेत्वाo·bhā·set·vā येनायस्माye·nā·yas·mā समिद्धिsa·mid·dhi तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठिताṭhi·tā खोkho साsā देवताde·va·tā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ समिद्धिंsa·mid·dhiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:
Then, late at night, a glorious deity, lighting up the entire hot springs, went up to Samiddhi, stood to one side, and said to Samiddhi:
- 8
- 9
-
10
त्वंtvaṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so धारेसिdhā·re·si भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चा”ति?vi·bhaṅ·gañ·cā
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
-
17
परियापुणाहिpa·ri·yā·pu·ṇā·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च;vi·bhaṅ·gañ·ca
pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;
-
18
धारेहिdhā·re·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च।vi·bhaṅ·gañ·ca
dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
-
19
अत्थसंहितो,at·tha·saṃ·hi·to भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसोud·de·so चca विभङ्गोvi·bhaṅ·go चca आदिब्रह्मचरियको”ति।ā·dib·rah·ma·ca·ri·ya·ko
Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako”ti.
It is beneficial and relevant to the fundamentals of the spiritual life.”
- 20
- 21
-
22
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā समिद्धिsa·mid·dhi तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā समिद्धिsa·mid·dhi भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā samiddhi tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:
Then, when the night had passed, Samiddhi went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. Then he added:
-
23
“इधाहं,i·dhā·haṃ भन्ते,bhan·te रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya येनye·na तपोदोta·po·do तेनुपसङ्कमिंte·nu·pa·saṅ·ka·miṃ गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चितुं।pa·ri·siñ·ci·tuṃ
“Idhāhaṁ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ.
(Pāli only)
-
24
तपोदेta·po·de गत्तानिgat·tā·ni परिसिञ्चित्वाpa·ri·siñ·cit·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā एकचीवरोe·ka·cī·va·ro अट्ठासिंaṭ·ṭhā·siṃ गत्तानिgat·tā·ni पुब्बापयमानो।pub·bā·pa·ya·mā·no
Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno.
(Pāli only)
-
25
अथa·tha खोkho भन्ते,bhan·te अञ्ञतराañ·ña·ta·rā देवताde·va·tā अभिक्कन्तायa·bhik·kan·tā·ya रत्तियाrat·ti·yā अभिक्कन्तवण्णाa·bhik·kan·ta·vaṇ·ṇā केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ तपोदंta·po·daṃ ओभासेत्वाo·bhā·set·vā येनाहंye·nā·haṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठिताṭhi·tā खोkho साsā देवताde·va·tā मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā maṁ etadavoca:
(Pāli only)
-
26
‘धारेसिdhā·re·si त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चा’ति?vi·bhaṅ·gañ·cā
‘dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?
(Pāli only)
- 27
-
28
‘नna खोkho अहं,a·haṃ आवुसो,ā·vu·so धारेमिdhā·re·mi भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च।vi·bhaṅ·gañ·ca
‘na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
(Pāli only)
-
29
त्वंtvaṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so धारेसिdhā·re·si भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चा’ति?vi·bhaṅ·gañ·cā
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?
(Pāli only)
-
30
‘अहम्पिa·ham·pi खो,kho भिक्खु,bhik·khu नna धारेमिdhā·re·mi भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च।vi·bhaṅ·gañ·ca
‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
(Pāli only)
- 31
- 32
-
33
त्वंtvaṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so धारेसिdhā·re·si भद्देकरत्तियोbhad·de·ka·rat·ti·yo गाथा’ति?gā·thā
Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti?
(Pāli only)
- 34
-
35
उग्गण्हाहिug·gaṇ·hā·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च;vi·bhaṅ·gañ·ca
Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;
(Pāli only)
-
36
परियापुणाहिpa·ri·yā·pu·ṇā·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च;vi·bhaṅ·gañ·ca
pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;
(Pāli only)
-
37
धारेहिdhā·re·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्च।vi·bhaṅ·gañ·ca
dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.
(Pāli only)
-
38
अत्थसंहितो,at·tha·saṃ·hi·to भिक्खु,bhik·khu भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसोud·de·so चca विभङ्गोvi·bhaṅ·go चca आदिब्रह्मचरियको’ति।ā·dib·rah·ma·ca·ri·ya·ko
Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’ti.
(Pāli only)
- 39
-
40
इदंi·daṃ वत्वाvat·vā तत्थेवन्तरधायि।tat·the·van·ta·ra·dhā·yi
Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.
(Pāli only)
-
41
साधुsā·dhu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca देसेतू”ति।de·se·tū
Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca desetū”ti.
“Sir, please teach me the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.”
- 42
- 43
- 44
- 45
-
46
नप्पटिकङ्खेnap·pa·ṭi·kaṅ·khe अनागतं;a·nā·ga·taṃ
nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;
- 47
- 48
-
49
पच्चुप्पन्नञ्चpac·cup·pan·nañ·ca योyo धम्मं,dham·maṃ
Paccuppannañca yo dhammaṁ,
- 50
-
51
असंहीरंa·saṃ·hī·raṃ असङ्कुप्पं,a·saṅ·kup·paṃ
Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
-
64
“इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
“The Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail. …
-
65
‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya
‘Atītaṁ nānvāgameyya,
(Pāli only)
-
66
नप्पटिकङ्खेnap·pa·ṭi·kaṅ·khe अनागतं;a·nā·ga·taṃ
nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;
(Pāli only)
- 67
-
68
अप्पत्तञ्चap·pat·tañ·ca अनागतं।a·nā·ga·taṃ
appattañca anāgataṁ.
(Pāli only)
-
69
पच्चुप्पन्नञ्चpac·cup·pan·nañ·ca योyo धम्मं,dham·maṃ
Paccuppannañca yo dhammaṁ,
(Pāli only)
- 70
-
71
असंहीरंa·saṃ·hī·raṃ असङ्कुप्पं,a·saṅ·kup·paṃ
Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,
(Pāli only)
-
72
तंtaṃ विद्वाvid·vā मनुब्रूहये।ma·nub·rū·ha·ye
taṁ vidvā manubrūhaye.
(Pāli only)
-
73
अज्जेवaj·je·va किच्चमातप्पं,kic·ca·mā·tap·paṃ
Ajjeva kiccamātappaṁ,
(Pāli only)
- 74
- 75
- 76
-
77
एवंविहारिंe·vaṃ·vi·hā·riṃ आतापिं,ā·tā·piṃ
Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,
(Pāli only)
-
78
अहोरत्तमतन्दितं;a·ho·rat·ta·ma·tan·di·taṃ
ahorattamatanditaṁ;
(Pāli only)
-
79
तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti
Taṁ ve bhaddekarattoti,
(Pāli only)
- 80
-
81
कोko नुnu खोkho इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजेय्या”ति?vi·bha·jey·yā
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?
Who can explain in detail the meaning of this brief summary given by the Buddha?”
- 82
-
83
“अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no सत्थुsat·thu चेवce·va संवण्णितोsaṃ·vaṇ·ṇi·to सम्भावितोsam·bhā·vi·to चca विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ सब्रह्मचारीनं;sab·rah·ma·cā·rī·naṃ
“ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;
“This Venerable Mahākaccāna is praised by the Buddha and esteemed by his sensible spiritual companions.
-
84
पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
He is capable of explaining in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha.
-
85
यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमेय्याम;te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्यामा”ति।pa·ṭi·puc·chey·yā·mā
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā”ti.
-
86
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā महाकच्चानेनma·hā·kac·cā·ne·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु।sam·mo·diṃ·su
Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.
Then those mendicants went to Mahākaccāna, and exchanged greetings with him.
-
87
सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:
When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side. They told him what had happened, and said:
-
88
“इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
“idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
(Pāli only)
-
89
‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya
‘Atītaṁ nānvāgameyya,
(Pāli only)
-
90
…पे…pe
…pe…
(Pāli only)
-
91
तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti
Taṁ ve bhaddekarattoti,
(Pāli only)
- 92
- 93
-
94
इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
(Pāli only)
-
95
‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya
‘Atītaṁ nānvāgameyya,
(Pāli only)
-
96
…पे…pe
…pe…
(Pāli only)
-
97
तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti
Taṁ ve bhaddekarattoti,
(Pāli only)
- 98
-
99
कोko नुnu खोkho इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजेय्याति?vi·bha·jey·yā·ti
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti?
(Pāli only)
- 100
- 101
-
102
पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
(Pāli only)
-
103
यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमेय्याम;te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्यामा’ति।pa·ṭi·puc·chey·yā·mā
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
(Pāli only)
-
104
विभजतायस्माvi·bha·ja·tā·yas·mā महाकच्चानो”ति।ma·hā·kac·cā·no
Vibhajatāyasmā mahākaccāno”ti.
-
105
“सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आवुसो,ā·vu·so पुरिसोpu·ri·so सारत्थिकोsā·rat·thi·ko सारगवेसीsā·ra·ga·ve·sī सारपरियेसनंsā·ra·pa·ri·ye·sa·naṃ चरमानोca·ra·mā·no महतोma·ha·to रुक्खस्सruk·khas·sa तिट्ठतोtiṭ·ṭha·to सारवतोsā·ra·va·to अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va मूलंmū·laṃ अतिक्कम्मa·tik·kam·ma खन्धंkhan·dhaṃ साखापलासेsā·khā·pa·lā·se सारंsā·raṃ परियेसितब्बंpa·ri·ye·si·tab·baṃ मञ्ञेय्य;mañ·ñey·ya
“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya;
“Reverends, suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But he’d pass over the roots and trunk, imagining that the heartwood should be sought in the branches and leaves.
-
106
एवंसम्पदमिदंe·vaṃ·sam·pa·da·mi·daṃ आयस्मन्तानंā·yas·man·tā·naṃ सत्थरिsat·tha·ri सम्मुखीभूतेsam·mu·khī·bhū·te तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अतिसित्वाa·ti·sit·vā अम्हेam·he एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छितब्बंpa·ṭi·puc·chi·tab·baṃ मञ्ञथ।mañ·ña·tha
evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.
Such is the consequence for the venerables. Though you were face to face with the Buddha, you bypassed him, imagining that you should ask me about this matter.
-
107
सोso हावुसो,hā·vu·so भगवाbha·ga·vā जानंjā·naṃ जानाति,jā·nā·ti पस्संpas·saṃ पस्सति,pas·sa·ti चक्खुभूतोcak·khu·bhū·to ञाणभूतोñā·ṇa·bhū·to धम्मभूतोdham·ma·bhū·to ब्रह्मभूतोbrah·ma·bhū·to वत्ताvat·tā पवत्ताpa·vat·tā अत्थस्सat·thas·sa निन्नेताnin·ne·tā अमतस्सa·ma·tas·sa दाताdā·tā धम्मस्सामीdham·mas·sā·mī तथागतो।ta·thā·ga·to
So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
For he is the Buddha, the one who knows and sees. He is vision, he is knowledge, he is the manifestation of principle, he is the manifestation of divinity. He is the preacher, the proclaimer, the elucidator of meaning, the bestower of freedom from death, the lord of truth, the Realized One.
-
108
सोso चेवce·va पनेतस्सpa·ne·tas·sa कालोkā·lo अहोसिa·ho·si यंyaṃ भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याथ,pa·ṭi·puc·chey·yā·tha यथाya·thā वोvo भगवाbha·ga·vā ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya तथाta·thā नंnaṃ धारेय्याथा”ति।dhā·rey·yā·thā
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
That was the time to approach the Buddha and ask about this matter. You should have remembered it in line with the Buddha’s answer.”
-
109
“अद्धावुसोad·dhā·vu·so कच्चान,kac·cā·na भगवाbha·ga·vā जानंjā·naṃ जानाति,jā·nā·ti पस्संpas·saṃ पस्सति,pas·sa·ti चक्खुभूतोcak·khu·bhū·to ञाणभूतोñā·ṇa·bhū·to धम्मभूतोdham·ma·bhū·to ब्रह्मभूतोbrah·ma·bhū·to वत्ताvat·tā पवत्ताpa·vat·tā अत्थस्सat·thas·sa निन्नेताnin·ne·tā अमतस्सa·ma·tas·sa दाताdā·tā धम्मस्सामीdham·mas·sā·mī तथागतो।ta·thā·ga·to
“Addhāvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
“Certainly he is the Buddha, the one who knows and sees. He is vision, he is knowledge, he is the manifestation of principle, he is the manifestation of divinity. He is the preacher, the proclaimer, the elucidator of meaning, the bestower of freedom from death, the lord of truth, the Realized One.
- 110
- 111
-
112
अपिa·pi चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no सत्थुsat·thu चेवce·va संवण्णितोsaṃ·vaṇ·ṇi·to सम्भावितोsam·bhā·vi·to चca विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ सब्रह्मचारीनं;sab·rah·ma·cā·rī·naṃ
Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;
Still, Venerable Mahākaccāna is praised by the Buddha and esteemed by his sensible spiritual companions.
-
113
पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
He is capable of explaining in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha.
-
114
विभजतायस्माvi·bha·ja·tā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no अगरुंa·ga·ruṃ करित्वा”ति।ka·rit·vā
Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.
- 115
-
116
“एवमावुसो”तिe·va·mā·vu·so खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to महाकच्चानस्सma·hā·kac·cā·nas·sa पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.
-
117
आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Āyasmā mahākaccāno etadavoca:
-
118
“यंyaṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
“Reverends, the Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail:
- 119
-
120
…पे…pe
…pe…
(Pāli only)
- 121
- 122
-
123
इमस्सi·mas·sa खोkho अहं,a·haṃ आवुसो,ā·vu·so भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa एवंe·vaṃ वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ आजानामि—ā·jā·nā·mi
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi—
And this is how I understand the detailed meaning of this summary recital.
- 124
- 125
-
126
तत्थtat·tha छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अतीतंa·tī·taṃ अन्वागमेति।an·vā·ga·me·ti
tattha chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto atītaṁ anvāgameti.
So you take pleasure in that, and that’s when you run back to the past.
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
-
132
तत्थtat·tha छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अतीतंa·tī·taṃ अन्वागमेति—an·vā·ga·me·ti
tattha chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto atītaṁ anvāgameti—
So you take pleasure in that, and that’s when you run back to the past.
- 133
- 134
- 135
-
136
तत्थtat·tha नna छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ नna छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa नna तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti नna तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेति।nān·vā·ga·me·ti
tattha na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti.
So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer run back to the past.
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
-
142
तत्थtat·tha नna छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ नna छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्स,viñ·ñā·ṇas·sa नna तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti नna तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेति—nān·vā·ga·me·ti
tattha na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa, na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti—
So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer run back to the past.
- 143
- 144
- 145
-
146
अप्पटिलद्धस्सap·pa·ṭi·lad·dhas·sa पटिलाभायpa·ṭi·lā·bhā·ya चित्तंcit·taṃ पणिदहति,pa·ṇi·da·ha·ti चेतसोce·ta·so पणिधानपच्चयाpa·ṇi·dhā·na·pac·ca·yā तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अनागतंa·nā·ga·taṃ पटिकङ्खति।pa·ṭi·kaṅ·kha·ti
appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati, cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati, tadabhinandanto anāgataṁ paṭikaṅkhati.
So you take pleasure in that, and that’s when you anticipate the future.
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
-
152
अप्पटिलद्धस्सap·pa·ṭi·lad·dhas·sa पटिलाभायpa·ṭi·lā·bhā·ya चित्तंcit·taṃ पणिदहति,pa·ṇi·da·ha·ti चेतसोce·ta·so पणिधानपच्चयाpa·ṇi·dhā·na·pac·ca·yā तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अनागतंa·nā·ga·taṃ पटिकङ्खति—pa·ṭi·kaṅ·kha·ti
appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati, cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati, tadabhinandanto anāgataṁ paṭikaṅkhati—
So you take pleasure in that, and that’s when you anticipate the future.
- 153
- 154
- 155
-
156
अप्पटिलद्धस्सap·pa·ṭi·lad·dhas·sa पटिलाभायpa·ṭi·lā·bhā·ya चित्तंcit·taṃ नप्पणिदहति,nap·pa·ṇi·da·ha·ti चेतसोce·ta·so अप्पणिधानपच्चयाap·pa·ṇi·dhā·na·pac·ca·yā नna तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti नna तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अनागतंa·nā·ga·taṃ नप्पटिकङ्खति।nap·pa·ṭi·kaṅ·kha·ti
appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ nappaṇidahati, cetaso appaṇidhānapaccayā na tadabhinandati, na tadabhinandanto anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.
So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer anticipate the future.
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
-
162
अप्पटिलद्धस्सap·pa·ṭi·lad·dhas·sa पटिलाभायpa·ṭi·lā·bhā·ya चित्तंcit·taṃ नप्पणिदहति,nap·pa·ṇi·da·ha·ti चेतसोce·ta·so अप्पणिधानपच्चयाap·pa·ṇi·dhā·na·pac·ca·yā नna तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti नna तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to अनागतंa·nā·ga·taṃ नप्पटिकङ्खति—nap·pa·ṭi·kaṅ·kha·ti
appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ nappaṇidahati, cetaso appaṇidhānapaccayā na tadabhinandati, na tadabhinandanto anāgataṁ nappaṭikaṅkhati—
So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer anticipate the future.
- 163
- 164
- 165
-
166
उभयमेतंu·bha·ya·me·taṃ पच्चुप्पन्नं।pac·cup·pan·naṃ
ubhayametaṁ paccuppannaṁ.
-
167
तस्मिञ्चेtas·miñ·ce पच्चुप्पन्नेpac·cup·pan·ne छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su संहीरति।saṃ·hī·ra·ti
Tasmiñce paccuppanne chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu saṁhīrati.
If consciousness gets tied up there in the present with desire and lust, you take pleasure in that, and that’s when you falter amid presently arisen phenomena.
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
-
173
उभयमेतंu·bha·ya·me·taṃ पच्चुप्पन्नं।pac·cup·pan·naṃ
ubhayametaṁ paccuppannaṁ.
-
174
तस्मिञ्चेtas·miñ·ce पच्चुप्पन्नेpac·cup·pan·ne छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su संहीरति—saṃ·hī·ra·ti
Tasmiñce paccuppanne chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu saṁhīrati—
If consciousness gets tied up there in the present with desire and lust, you take pleasure in that, and that’s when you falter amid presently arisen phenomena.
- 175
- 176
- 177
-
178
उभयमेतंu·bha·ya·me·taṃ पच्चुप्पन्नं।pac·cup·pan·naṃ
ubhayametaṁ paccuppannaṁ.
-
179
तस्मिञ्चेtas·miñ·ce पच्चुप्पन्नेpac·cup·pan·ne नna छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ नna छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa नna तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti नna तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su नna संहीरति।saṃ·hī·ra·ti
Tasmiñce paccuppanne na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati.
If consciousness doesn’t get tied up there in the present with desire and lust, you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer falter amid presently arisen phenomena.
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
-
185
उभयमेतंu·bha·ya·me·taṃ पच्चुप्पन्नं।pac·cup·pan·naṃ
ubhayametaṁ paccuppannaṁ.
-
186
तस्मिञ्चेtas·miñ·ce पच्चुप्पन्नेpac·cup·pan·ne नna छन्दरागप्पटिबद्धंchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhaṃ होतिho·ti विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ नna छन्दरागप्पटिबद्धत्ताchan·da·rā·gap·pa·ṭi·bad·dhat·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa नna तदभिनन्दति,ta·da·bhi·nan·da·ti नna तदभिनन्दन्तोta·da·bhi·nan·dan·to पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su नna संहीरति—saṃ·hī·ra·ti
Tasmiñce paccuppanne na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati—
If consciousness doesn’t get tied up there in the present with desire and lust, you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer falter amid presently arisen phenomena.
- 187
-
188
यंyaṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
This is how I understand the detailed meaning of that brief summary recital given by the Buddha.
-
189
‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya
‘Atītaṁ nānvāgameyya,
(Pāli only)
-
190
…पे…pe
…pe…
(Pāli only)
-
191
तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti
Taṁ ve bhaddekarattoti,
(Pāli only)
- 192
-
193
इमस्सi·mas·sa खोkho अहं,a·haṃ आवुसो,ā·vu·so भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa एवंe·vaṃ वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ आजानामि।ā·jā·nā·mi
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
(Pāli only)
-
194
आकङ्खमानाā·kaṅ·kha·mā·nā चca पनpa·na तुम्हेtum·he आयस्मन्तोā·yas·man·to भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याथ,pa·ṭi·puc·chey·yā·tha
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha,
If you wish, you may go to the Buddha and ask him about this.
- 195
-
196
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to महाकच्चानस्सma·hā·kac·cā·nas·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte भिक्खूbhik·khū भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then those mendicants, approving and agreeing with what Mahākaccāna said, rose from their seats and went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened, adding:
-
197
“यंyaṃ खोkho नो,no भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
“yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
(Pāli only)
-
198
‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya
‘Atītaṁ nānvāgameyya,
(Pāli only)
-
199
…पे…pe
…pe…
(Pāli only)
-
200
तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti
Taṁ ve bhaddekarattoti,
(Pāli only)
- 201
- 202
-
203
‘इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
(Pāli only)
-
204
“अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya
“Atītaṁ nānvāgameyya,
(Pāli only)
-
205
नप्पटिकङ्खेnap·pa·ṭi·kaṅ·khe अनागतं;a·nā·ga·taṃ
nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;
(Pāli only)
- 206
-
207
अप्पत्तञ्चap·pat·tañ·ca अनागतं।a·nā·ga·taṃ
appattañca anāgataṁ.
(Pāli only)
-
208
पच्चुप्पन्नञ्चpac·cup·pan·nañ·ca योyo धम्मं,dham·maṃ
Paccuppannañca yo dhammaṁ,
(Pāli only)
- 209
-
210
असंहीरंa·saṃ·hī·raṃ असङ्कुप्पं,a·saṅ·kup·paṃ
Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,
(Pāli only)
-
211
तंtaṃ विद्वाvid·vā मनुब्रूहये।ma·nub·rū·ha·ye
taṁ vidvā manubrūhaye.
(Pāli only)
-
212
अज्जेवaj·je·va किच्चमातप्पं,kic·ca·mā·tap·paṃ
Ajjeva kiccamātappaṁ,
(Pāli only)
- 213
- 214
- 215
-
216
एवंविहारिंe·vaṃ·vi·hā·riṃ आतापिं,ā·tā·piṃ
Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,
(Pāli only)
-
217
अहोरत्तमतन्दितं;a·ho·rat·ta·ma·tan·di·taṃ
ahorattamatanditaṁ;
(Pāli only)
-
218
तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti
Taṁ ve bhaddekarattoti,
(Pāli only)
- 219
-
220
कोko नुnu खोkho इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजेय्या’ति?vi·bha·jey·yā
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
(Pāli only)
- 221
- 222
-
223
पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
(Pāli only)
-
224
यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमेय्याम;te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्यामा’ति।pa·ṭi·puc·chey·yā·mā
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
(Pāli only)
-
225
अथa·tha खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमिम्ह;te·nu·pa·saṅ·ka·mim·ha उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छिम्ह।pa·ṭi·puc·chim·ha
Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipucchimha.
(Pāli only)
-
226
तेसंte·saṃ नो,no भन्ते,bhan·te आयस्मताā·yas·ma·tā महाकच्चानेनma·hā·kac·cā·ne·na इमेहिi·me·hi आकारेहिā·kā·re·hi इमेहिi·me·hi पदेहिpa·de·hi इमेहिi·me·hi ब्यञ्जनेहिbyañ·ja·ne·hi अत्थोat·tho विभत्तो”ति।vi·bhat·to
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho vibhatto”ti.
“Mahākaccāna clearly explained the meaning to us in this manner, with these words and phrases.”
-
227
“पण्डितो,paṇ·ḍi·to भिक्खवे,bhik·kha·ve महाकच्चानो;ma·hā·kac·cā·no महापञ्ञो,ma·hā·pañ·ño भिक्खवेbhik·kha·ve महाकच्चानो।ma·hā·kac·cā·no
“Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno; mahāpañño, bhikkhave mahākaccāno.
-
228
मञ्चेपिmañ·ce·pi तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याथ,pa·ṭi·puc·chey·yā·tha अहम्पिa·ham·pi तंtaṃ एवमेवंe·va·me·vaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ यथाya·thā तंtaṃ महाकच्चानेनma·hā·kac·cā·ne·na ब्याकतं।byā·ka·taṃ
Mañcepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi taṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ mahākaccānena byākataṁ.
If you came to me and asked this question, I would answer it in exactly the same way as Mahākaccāna.
- 229
- 230
- 231
-
232
महाकच्चानभद्देकरत्तसुत्तंma·hā·kac·cā·na·bhad·de·ka·rat·ta·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ ततियं।ta·ti·yaṃ
Mahākaccānabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.