Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 148 मज्झिमनिकाय 148
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Chachakkasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 148
-
2
छछक्कसुत्तcha·chak·ka·sut·ta
Chachakkasutta
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
- 5
-
6
“भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo
“bhikkhavo”ti.
“Mendicants!”
-
7
“भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
- 8
-
9
“धम्मंdham·maṃ वो,vo भिक्खवे,bhik·kha·ve देसेस्सामिde·ses·sā·mi आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेस्सामि,pa·kā·ses·sā·mi यदिदं—ya·di·daṃ
“dhammaṁ vo, bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsessāmi, yadidaṁ—
“Mendicants, I shall teach you the Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And I shall reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure, namely,
- 10
- 11
- 12
- 13
-
14
“छcha अज्झत्तिकानिaj·jhat·ti·kā·ni आयतनानिā·ya·ta·nā·ni वेदितब्बानि,ve·di·tab·bā·ni छcha बाहिरानिbā·hi·rā·ni आयतनानिā·ya·ta·nā·ni वेदितब्बानि,ve·di·tab·bā·ni छcha विञ्ञाणकायाviñ·ñā·ṇa·kā·yā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā छcha फस्सकायाphas·sa·kā·yā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā छcha वेदनाकायाve·da·nā·kā·yā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā छcha तण्हाकायाtaṇ·hā·kā·yā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā
“Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbāni, cha bāhirāni āyatanāni veditabbāni, cha viññāṇakāyā veditabbā, cha phassakāyā veditabbā, cha vedanākāyā veditabbā, cha taṇhākāyā veditabbā.
“The six interior sense fields should be understood. The six exterior sense fields should be understood. The six classes of consciousness should be understood. The six classes of contact should be understood. The six classes of feeling should be understood. The six classes of craving should be understood.
-
15
‘छcha अज्झत्तिकानिaj·jhat·ti·kā·ni आयतनानिā·ya·ta·nā·ni वेदितब्बानी’ति—ve·di·tab·bā·nī
‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti—
- 16
-
17
चक्खायतनं,cak·khā·ya·ta·naṃ सोतायतनं,so·tā·ya·ta·naṃ घानायतनं,ghā·nā·ya·ta·naṃ जिव्हायतनं,jiv·hā·ya·ta·naṃ कायायतनं,kā·yā·ya·ta·naṃ मनायतनं।ma·nā·ya·ta·naṃ
Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ.
There are the sense fields of the eye, ear, nose, tongue, body, and mind.
-
18
‘छcha अज्झत्तिकानिaj·jhat·ti·kā·ni आयतनानिā·ya·ta·nā·ni वेदितब्बानी’ति—ve·di·tab·bā·nī
‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti—
- 19
- 20
- 21
- 22
-
23
रूपायतनं,rū·pā·ya·ta·naṃ सद्दायतनं,sad·dā·ya·ta·naṃ गन्धायतनं,gan·dhā·ya·ta·naṃ रसायतनं,ra·sā·ya·ta·naṃ फोट्ठब्बायतनं,phoṭ·ṭhab·bā·ya·ta·naṃ धम्मायतनं।dham·mā·ya·ta·naṃ
Rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.
There are the sense fields of sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas.
- 24
- 25
- 26
-
27
‘छcha विञ्ञाणकायाviñ·ñā·ṇa·kā·yā वेदितब्बा’ति—ve·di·tab·bā
‘Cha viññāṇakāyā veditabbā’ti—
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
-
35
‘छcha विञ्ञाणकायाviñ·ñā·ṇa·kā·yā वेदितब्बा’ति—ve·di·tab·bā
‘Cha viññāṇakāyā veditabbā’ti—
- 36
- 37
- 38
- 39
-
40
चक्खुञ्चcak·khuñ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca रूपेrū·pe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चक्खुविञ्ञाणं,cak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो;phas·so
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact.
-
41
सोतञ्चso·tañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca सद्देsad·de चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti सोतविञ्ञाणं,so·ta·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो;phas·so
sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;
Ear consciousness arises dependent on the ear and sounds. The meeting of the three is contact.
-
42
घानञ्चghā·nañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca गन्धेgan·dhe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti घानविञ्ञाणं,ghā·na·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो;phas·so
ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;
Nose consciousness arises dependent on the nose and smells. The meeting of the three is contact.
-
43
जिव्हञ्चjiv·hañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca रसेra·se चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti जिव्हाविञ्ञाणं,jiv·hā·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो;phas·so
jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;
Tongue consciousness arises dependent on the tongue and tastes. The meeting of the three is contact.
-
44
कायञ्चkā·yañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca फोट्ठब्बेphoṭ·ṭhab·be चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti कायविञ्ञाणं,kā·ya·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो;phas·so
kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;
Body consciousness arises dependent on the body and touches. The meeting of the three is contact.
-
45
मनञ्चma·nañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca धम्मेdham·me चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti मनोविञ्ञाणं,ma·no·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो।phas·so
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact.
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
-
51
चक्खुञ्चcak·khuñ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca रूपेrū·pe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चक्खुविञ्ञाणं,cak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना;ve·da·nā
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling.
-
52
सोतञ्चso·tañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca सद्देsad·de चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti सोतविञ्ञाणं,so·ta·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना;ve·da·nā
sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;
Ear consciousness arises dependent on the ear and sounds. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling.
-
53
घानञ्चghā·nañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca गन्धेgan·dhe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti घानविञ्ञाणं,ghā·na·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना;ve·da·nā
ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;
Nose consciousness arises dependent on the nose and smells. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling.
-
54
जिव्हञ्चjiv·hañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca रसेra·se चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti जिव्हाविञ्ञाणं,jiv·hā·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना;ve·da·nā
jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;
Tongue consciousness arises dependent on the tongue and tastes. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling.
-
55
कायञ्चkā·yañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca फोट्ठब्बेphoṭ·ṭhab·be चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti कायविञ्ञाणं,kā·ya·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना;ve·da·nā
kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;
Body consciousness arises dependent on the body and touches. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling.
-
56
मनञ्चma·nañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca धम्मेdham·me चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti मनोविञ्ञाणं,ma·no·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना।ve·da·nā
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling.
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
-
62
चक्खुञ्चcak·khuñ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca रूपेrū·pe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चक्खुविञ्ञाणं,cak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना,ve·da·nā वेदनापच्चयाve·da·nā·pac·ca·yā तण्हा;taṇ·hā
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā;
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling. Feeling is a requirement for craving.
- 63
- 64
- 65
- 66
-
67
मनञ्चma·nañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca धम्मेdham·me चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti मनोविञ्ञाणं,ma·no·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā वेदना,ve·da·nā वेदनापच्चयाve·da·nā·pac·ca·yā तण्हा।taṇ·hā
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for feeling. Feeling is a requirement for craving.
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
-
87
‘चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ अत्ता’तिat·tā योyo वदेय्य।va·dey·ya
‘cakkhuviññāṇaṁ attā’ti yo vadeyya.
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
-
94
इतिi·ti चक्खुcak·khu अनत्ता,a·nat·tā रूपाrū·pā अनत्ता,a·nat·tā चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता,a·nat·tā चक्खुसम्फस्सोcak·khu·sam·phas·so अनत्ता।a·nat·tā
Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā, cakkhusamphasso anattā.
So the eye, sights, eye consciousness, and eye contact are not self.
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
-
100
इतिi·ti चक्खुcak·khu अनत्ता,a·nat·tā रूपाrū·pā अनत्ता,a·nat·tā चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता,a·nat·tā चक्खुसम्फस्सोcak·khu·sam·phas·so अनत्ता,a·nat·tā वेदनाve·da·nā अनत्ता।a·nat·tā
Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā, cakkhusamphasso anattā, vedanā anattā.
So the eye, sights, eye consciousness, eye contact, and feeling are not self.
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
-
106
इतिi·ti चक्खुcak·khu अनत्ता,a·nat·tā रूपाrū·pā अनत्ता,a·nat·tā चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता,a·nat·tā चक्खुसम्फस्सोcak·khu·sam·phas·so अनत्ता,a·nat·tā वेदनाve·da·nā अनत्ता,a·nat·tā तण्हाtaṇ·hā अनत्ता।a·nat·tā
Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā, cakkhusamphasso anattā, vedanā anattā, taṇhā anattā.
So the eye, sights, eye consciousness, eye contact, feeling, and craving are not self.
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
-
119
यस्सyas·sa खोkho पनpa·na उप्पादोपिup·pā·do·pi वयोपिva·yo·pi पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti ‘अत्ताat·tā मेme उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चca वेतिve·ti चा’तिcā इच्चस्सic·cas·sa एवमागतंe·va·mā·ga·taṃ होति।ho·ti
Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.
(Pāli only)
- 120
- 121
- 122
- 123
-
124
मनोविञ्ञाणस्सma·no·viñ·ñā·ṇas·sa उप्पादोपिup·pā·do·pi वयोपिva·yo·pi पञ्ञायति।pañ·ñā·ya·ti
Manoviññāṇassa uppādopi vayopi paññāyati.
(Pāli only)
-
125
यस्सyas·sa खोkho पनpa·na उप्पादोपिup·pā·do·pi वयोपिva·yo·pi पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti ‘अत्ताat·tā मेme उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चca वेतिve·ti चा’तिcā इच्चस्सic·cas·sa एवमागतंe·va·mā·ga·taṃ होति।ho·ti
Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.
(Pāli only)
- 126
-
127
‘मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ अत्ता’तिat·tā योyo वदेय्य।va·dey·ya
‘manoviññāṇaṁ attā’ti yo vadeyya.
(Pāli only)
- 128
- 129
-
130
मनोसम्फस्सस्सma·no·sam·phas·sas·sa उप्पादोपिup·pā·do·pi वयोपिva·yo·pi पञ्ञायति।pañ·ñā·ya·ti
Manosamphassassa uppādopi vayopi paññāyati.
(Pāli only)
-
131
यस्सyas·sa खोkho पनpa·na उप्पादोपिup·pā·do·pi वयोपिva·yo·pi पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti ‘अत्ताat·tā मेme उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चca वेतिve·ti चा’तिcā इच्चस्सic·cas·sa एवमागतंe·va·mā·ga·taṃ होति।ho·ti
Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.
(Pāli only)
- 132
-
133
‘मनोसम्फस्सोma·no·sam·phas·so अत्ता’तिat·tā योyo वदेय्य।va·dey·ya
‘manosamphasso attā’ti yo vadeyya.
(Pāli only)
-
134
इतिi·ti मनोma·no अनत्ता,a·nat·tā धम्माdham·mā अनत्ता,a·nat·tā मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता,a·nat·tā मनोसम्फस्सोma·no·sam·phas·so अनत्ता।a·nat·tā
Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṁ anattā, manosamphasso anattā.
(Pāli only)
- 135
- 136
-
137
यस्सyas·sa खोkho पनpa·na उप्पादोपिup·pā·do·pi वयोपिva·yo·pi पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti ‘अत्ताat·tā मेme उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चca वेतिve·ti चा’तिcā इच्चस्सic·cas·sa एवमागतंe·va·mā·ga·taṃ होति।ho·ti
Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.
(Pāli only)
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
-
146
इतिi·ti मनोma·no अनत्ता,a·nat·tā धम्माdham·mā अनत्ता,a·nat·tā मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता,a·nat·tā मनोसम्फस्सोma·no·sam·phas·so अनत्ता,a·nat·tā वेदनाve·da·nā अनत्ता,a·nat·tā तण्हाtaṇ·hā अनत्ता।a·nat·tā
Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṁ anattā, manosamphasso anattā, vedanā anattā, taṇhā anattā.
So the mind, ideas, mind consciousness, mind contact, feeling, and craving are not self.
- 147
- 148
- 149
-
150
चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति;sa·ma·nu·pas·sa·ti
cakkhuviññāṇaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;
-
151
चक्खुसम्फस्संcak·khu·sam·phas·saṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति;sa·ma·nu·pas·sa·ti
cakkhusamphassaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;
-
152
वेदनंve·da·naṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति;sa·ma·nu·pas·sa·ti
vedanaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;
feeling …
- 153
- 154
-
155
घानंghā·naṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti …पे…pe
ghānaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…
nose …
-
156
जिव्हंjiv·haṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti …पे…pe
jivhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…
tongue …
-
157
कायंkā·yaṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti …पे…pe
kāyaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…
body …
-
158
मनंma·naṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti धम्मेdham·me ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti मनोसम्फस्संma·no·sam·phas·saṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti वेदनंve·da·naṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti तण्हंtaṇ·haṃ ‘एतंe·taṃ मम,ma·ma एसोहमस्मि,e·so·ha·mas·mi एसोe·so मेme अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
manaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, manoviññāṇaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, manosamphassaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, vedanaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, taṇhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati.
mind … ideas … mind consciousness … mind contact … feeling … craving like this: ‘This is mine, I am this, this is my self.’
- 159
- 160
- 161
-
162
चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
Cakkhuviññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
-
163
चक्खुसम्फस्संcak·khu·sam·phas·saṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
Cakkhusamphassaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
-
164
वेदनंve·da·naṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
Vedanaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
feeling …
- 165
- 166
-
167
घानंghā·naṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti …पे…pe
ghānaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…
nose …
-
168
जिव्हंjiv·haṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti …पे…pe
jivhaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…
tongue …
-
169
कायंkā·yaṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti …पे…pe
kāyaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…
body …
- 170
- 171
-
172
मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
Manoviññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
-
173
मनोसम्फस्संma·no·sam·phas·saṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
Manosamphassaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
-
174
वेदनंve·da·naṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā समनुपस्सति।sa·ma·nu·pas·sa·ti
Vedanaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
feeling …
- 175
-
176
चक्खुञ्च,cak·khuñ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिच्चpa·ṭic·ca रूपेrū·pe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चक्खुविञ्ञाणं,cak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti वेदयितंve·da·yi·taṃ सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वा।vā
Cakkhuñca, bhikkhave, paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for the arising of what is felt as pleasant, painful, or neutral.
-
177
सोso सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no अभिनन्दतिa·bhi·nan·da·ti अभिवदतिa·bhi·va·da·ti अज्झोसायaj·jho·sā·ya तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti
So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.
When you experience a pleasant feeling, if you approve, welcome, and keep clinging to it,
- 178
-
179
दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no सोचतिso·ca·ti किलमतिki·la·ma·ti परिदेवतिpa·ri·de·va·ti उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti
Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.
When you experience a painful feeling, if you sorrow and wail and lament, beating your breast and falling into confusion,
-
180
तस्सtas·sa पटिघानुसयोpa·ṭi·ghā·nu·sa·yo अनुसेति।a·nu·se·ti
Tassa paṭighānusayo anuseti.
-
181
अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no तस्साtas·sā वेदनायve·da·nā·ya समुदयञ्चsa·mu·da·yañ·ca अत्थङ्गमञ्चat·thaṅ·ga·mañ·ca अस्सादञ्चas·sā·dañ·ca आदीनवञ्चā·dī·na·vañ·ca निस्सरणञ्चnis·sa·ra·ṇañ·ca यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ नप्पजानाति।nap·pa·jā·nā·ti
Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
When you experience a neutral feeling, if you don’t truly understand that feeling’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape,
-
182
तस्सtas·sa अविज्जानुसयोa·vij·jā·nu·sa·yo अनुसेति।a·nu·se·ti
Tassa avijjānusayo anuseti.
-
183
सोso वत,va·ta भिक्खवे,bhik·kha·ve सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya रागानुसयंrā·gā·nu·sa·yaṃ अप्पहायap·pa·hā·ya दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya पटिघानुसयंpa·ṭi·ghā·nu·sa·yaṃ अप्पटिविनोदेत्वाap·pa·ṭi·vi·no·det·vā अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya अविज्जानुसयंa·vij·jā·nu·sa·yaṃ असमूहनित्वाa·sa·mū·ha·nit·vā अविज्जंa·vij·jaṃ अप्पहायap·pa·hā·ya विज्जंvij·jaṃ अनुप्पादेत्वाa·nup·pā·det·vā दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खस्सन्तकरोduk·khas·san·ta·ka·ro भविस्सतीति—नेतंbha·vis·sa·tī·ti ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti
So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ appahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ appaṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ asamūhanitvā avijjaṁ appahāya vijjaṁ anuppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
Mendicants, without giving up the underlying tendency to greed for pleasant feeling, without dispelling the underlying tendency to aversion toward painful feeling, without eradicating ignorance in the case of neutral feeling, without giving up ignorance and without giving rise to knowledge, it is quite impossible to make an end of suffering in this very life.
- 184
- 185
- 186
- 187
-
188
मनञ्च,ma·nañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिच्चpa·ṭic·ca धम्मेdham·me चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti मनोविञ्ञाणं,ma·no·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti वेदयितंve·da·yi·taṃ सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वा।vā
manañca, bhikkhave, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for the arising of what is felt as pleasant, painful, or neutral.
-
189
सोso सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no अभिनन्दतिa·bhi·nan·da·ti अभिवदतिa·bhi·va·da·ti अज्झोसायaj·jho·sā·ya तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti
So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.
When you experience a pleasant feeling, if you approve, welcome, and keep clinging to it,
- 190
-
191
दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no सोचतिso·ca·ti किलमतिki·la·ma·ti परिदेवतिpa·ri·de·va·ti उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti
Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.
When you experience a painful feeling, if you sorrow and wail and lament, beating your breast and falling into confusion,
-
192
तस्सtas·sa पटिघानुसयोpa·ṭi·ghā·nu·sa·yo अनुसेति।a·nu·se·ti
Tassa paṭighānusayo anuseti.
-
193
अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no तस्साtas·sā वेदनायve·da·nā·ya समुदयञ्चsa·mu·da·yañ·ca अत्थङ्गमञ्चat·thaṅ·ga·mañ·ca अस्सादञ्चas·sā·dañ·ca आदीनवञ्चā·dī·na·vañ·ca निस्सरणञ्चnis·sa·ra·ṇañ·ca यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ नप्पजानाति।nap·pa·jā·nā·ti
Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
When you experience a neutral feeling, if you don’t truly understand that feeling’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape,
-
194
तस्सtas·sa अविज्जानुसयोa·vij·jā·nu·sa·yo अनुसेति।a·nu·se·ti
Tassa avijjānusayo anuseti.
-
195
सोso वत,va·ta भिक्खवे,bhik·kha·ve सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya रागानुसयंrā·gā·nu·sa·yaṃ अप्पहायap·pa·hā·ya दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya पटिघानुसयंpa·ṭi·ghā·nu·sa·yaṃ अप्पटिविनोदेत्वाap·pa·ṭi·vi·no·det·vā अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya अविज्जानुसयंa·vij·jā·nu·sa·yaṃ असमूहनित्वाa·sa·mū·ha·nit·vā अविज्जंa·vij·jaṃ अप्पहायap·pa·hā·ya विज्जंvij·jaṃ अनुप्पादेत्वाa·nup·pā·det·vā दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खस्सन्तकरोduk·khas·san·ta·ka·ro भविस्सतीति—नेतंbha·vis·sa·tī·ti ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti
So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ appahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ appaṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ asamūhanitvā avijjaṁ appahāya vijjaṁ anuppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
Mendicants, without giving up the underlying tendency to greed for pleasant feeling, without dispelling the underlying tendency to aversion toward painful feeling, without eradicating ignorance in the case of neutral feeling, without giving up ignorance and without giving rise to knowledge, it is quite impossible to make an end of suffering in this very life.
-
196
चक्खुञ्च,cak·khuñ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिच्चpa·ṭic·ca रूपेrū·pe चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti चक्खुविञ्ञाणं,cak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti वेदयितंve·da·yi·taṃ सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वा।vā
Cakkhuñca, bhikkhave, paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for the arising of what is felt as pleasant, painful, or neutral.
-
197
सोso सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no नाभिनन्दतिnā·bhi·nan·da·ti नाभिवदतिnā·bhi·va·da·ti नाज्झोसायnāj·jho·sā·ya तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti
So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.
When you experience a pleasant feeling, if you don’t approve, welcome, and keep clinging to it,
- 198
-
199
दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti
Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjati.
When you experience a painful feeling, if you don’t sorrow or wail or lament, beating your breast and falling into confusion,
- 200
-
201
अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no तस्साtas·sā वेदनायve·da·nā·ya समुदयञ्चsa·mu·da·yañ·ca अत्थङ्गमञ्चat·thaṅ·ga·mañ·ca अस्सादञ्चas·sā·dañ·ca आदीनवञ्चā·dī·na·vañ·ca निस्सरणञ्चnis·sa·ra·ṇañ·ca यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति।pa·jā·nā·ti
Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
When you experience a neutral feeling, if you truly understand that feeling’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape,
- 202
-
203
सोso वत,va·ta भिक्खवे,bhik·kha·ve सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya रागानुसयंrā·gā·nu·sa·yaṃ पहायpa·hā·ya दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya पटिघानुसयंpa·ṭi·ghā·nu·sa·yaṃ पटिविनोदेत्वाpa·ṭi·vi·no·det·vā अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya अविज्जानुसयंa·vij·jā·nu·sa·yaṃ समूहनित्वाsa·mū·ha·nit·vā अविज्जंa·vij·jaṃ पहायpa·hā·ya विज्जंvij·jaṃ उप्पादेत्वाup·pā·det·vā दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खस्सन्तकरोduk·khas·san·ta·ka·ro भविस्सतीति—ठानमेतंbha·vis·sa·tī·ti विज्जति।vij·ja·ti
So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ pahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ samūhanitvā avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—ṭhānametaṁ vijjati.
Mendicants, after giving up the underlying tendency to greed for pleasant feeling, after dispelling the underlying tendency to aversion toward painful feeling, after eradicating ignorance in the case of neutral feeling, after giving up ignorance and giving rise to knowledge, it’s quite possible to make an end of suffering in this very life.
- 204
- 205
- 206
- 207
-
208
“मनञ्च,ma·nañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिच्चpa·ṭic·ca धम्मेdham·me चca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सङ्गतिsaṅ·ga·ti फस्सो,phas·so फस्सपच्चयाphas·sa·pac·ca·yā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti वेदयितंve·da·yi·taṃ सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वा।vā
“Manañca, bhikkhave, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact. Contact is a requirement for what is felt as pleasant, painful, or neutral.
-
209
सोso सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no नाभिनन्दतिnā·bhi·nan·da·ti नाभिवदतिnā·bhi·va·da·ti नाज्झोसायnāj·jho·sā·ya तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti
So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.
When you experience a pleasant feeling, if you don’t approve, welcome, and keep clinging to it,
- 210
-
211
दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti
Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjati.
When you experience a painful feeling, if you don’t sorrow or wail or lament, beating your breast and falling into confusion,
- 212
-
213
अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho समानोsa·mā·no तस्साtas·sā वेदनायve·da·nā·ya समुदयञ्चsa·mu·da·yañ·ca अत्थङ्गमञ्चat·thaṅ·ga·mañ·ca अस्सादञ्चas·sā·dañ·ca आदीनवञ्चā·dī·na·vañ·ca निस्सरणञ्चnis·sa·ra·ṇañ·ca यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति।pa·jā·nā·ti
Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
When you experience a neutral feeling, if you truly understand that feeling’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape,
- 214
-
215
सोso वत,va·ta भिक्खवे,bhik·kha·ve सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya रागानुसयंrā·gā·nu·sa·yaṃ पहायpa·hā·ya दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya पटिघानुसयंpa·ṭi·ghā·nu·sa·yaṃ पटिविनोदेत्वाpa·ṭi·vi·no·det·vā अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya अविज्जानुसयंa·vij·jā·nu·sa·yaṃ समूहनित्वाsa·mū·ha·nit·vā अविज्जंa·vij·jaṃ पहायpa·hā·ya विज्जंvij·jaṃ उप्पादेत्वाup·pā·det·vā दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खस्सन्तकरोduk·khas·san·ta·ka·ro भविस्सतीति—ठानमेतंbha·vis·sa·tī·ti विज्जति।vij·ja·ti
So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ pahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ samūhanitvā avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—ṭhānametaṁ vijjati.
Mendicants, after giving up the underlying tendency to greed for pleasant feeling, after dispelling the underlying tendency to aversion toward painful feeling, after eradicating ignorance in the case of neutral feeling, after giving up ignorance and giving rise to knowledge, it’s quite possible to make an end of suffering in this very life.
-
216
एवंe·vaṃ पस्सं,pas·saṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सुतवाsu·ta·vā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko चक्खुस्मिंcak·khus·miṃ निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti रूपेसुrū·pe·su निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti चक्खुविञ्ञाणेcak·khu·viñ·ñā·ṇe निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti चक्खुसम्फस्सेcak·khu·sam·phas·se निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti वेदनायve·da·nā·ya निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti तण्हायtaṇ·hā·ya निब्बिन्दति।nib·bin·da·ti
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmiṁ nibbindati, rūpesu nibbindati, cakkhuviññāṇe nibbindati, cakkhusamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati.
Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the eye, sights, eye consciousness, eye contact, feeling, and craving.
-
217
सोतस्मिंso·tas·miṃ निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti सद्देसुsad·de·su निब्बिन्दतिnib·bin·da·ti …पे…pe
Sotasmiṁ nibbindati, saddesu nibbindati …pe…
-
218
घानस्मिंghā·nas·miṃ निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti गन्धेसुgan·dhe·su निब्बिन्दतिnib·bin·da·ti …
ghānasmiṁ nibbindati, gandhesu nibbindati …
nose …
-
219
जिव्हायjiv·hā·ya निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti रसेसुra·se·su निब्बिन्दतिnib·bin·da·ti …
jivhāya nibbindati, rasesu nibbindati …
tongue …
-
220
कायस्मिंkā·yas·miṃ निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti फोट्ठब्बेसुphoṭ·ṭhab·be·su निब्बिन्दतिnib·bin·da·ti …
kāyasmiṁ nibbindati, phoṭṭhabbesu nibbindati …
body …
-
221
मनस्मिंma·nas·miṃ निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti धम्मेसुdham·me·su निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti मनोविञ्ञाणेma·no·viñ·ñā·ṇe निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti मनोसम्फस्सेma·no·sam·phas·se निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti वेदनायve·da·nā·ya निब्बिन्दति,nib·bin·da·ti तण्हायtaṇ·hā·ya निब्बिन्दति।nib·bin·da·ti
manasmiṁ nibbindati, dhammesu nibbindati, manoviññāṇe nibbindati, manosamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati.
mind, ideas, mind consciousness, mind contact, feeling, and craving.
-
222
निब्बिन्दंnib·bin·daṃ विरज्जति,vi·raj·ja·ti विरागाvi·rā·gā विमुच्चति।vi·muc·ca·ti विमुत्तस्मिंvi·mut·tas·miṃ विमुत्तमितिvi·mut·ta·mi·ti ञाणंñā·ṇaṃ होति।ho·ti
Nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When it is freed, they know it is freed.
-
223
‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानाती”ति।pa·jā·nā·tī
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”
- 224
- 225
-
226
इमस्मिंi·mas·miṃ खोkho पनpa·na वेय्याकरणस्मिंvey·yā·ka·ra·ṇas·miṃ भञ्ञमानेbhañ·ña·mā·ne सट्ठिमत्तानंsaṭ·ṭhi·mat·tā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहिā·sa·ve·hi चित्तानिcit·tā·ni विमुच्चिंसूति।vi·muc·ciṃ·sū·ti
Imasmiṁ kho pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.
And while this discourse was being spoken, the minds of sixty mendicants were freed from defilements by not grasping.
-
227
छछक्कसुत्तंcha·chak·ka·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ
Chachakkasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.