Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 23 मज्झिमनिकाय 23
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Vammikasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 23
-
2
वम्मिकसुत्तvam·mi·ka·sut·ta
Vammikasutta
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
- 5
-
6
अथa·tha खोkho अञ्ञतराañ·ña·ta·rā देवताde·va·tā अभिक्कन्तायa·bhik·kan·tā·ya रत्तियाrat·ti·yā अभिक्कन्तवण्णाa·bhik·kan·ta·vaṇ·ṇā केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ अन्धवनंan·dha·va·naṃ ओभासेत्वाo·bhā·set·vā येनायस्माye·nā·yas·mā कुमारकस्सपोku·mā·ra·kas·sa·po तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठिताṭhi·tā खोkho साsā देवताde·va·tā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ कुमारकस्सपंku·mā·ra·kas·sa·paṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ andhavanaṁ obhāsetvā yenāyasmā kumārakassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā āyasmantaṁ kumārakassapaṁ etadavoca:
Then, late at night, a glorious deity, lighting up the entire Dark Forest, went up to Kassapa the Prince, stood to one side, and said:
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
-
16
‘उद्धुमायिका,ud·dhu·mā·yi·kā भदन्ते’ति।bha·dan·te
‘Uddhumāyikā, bhadante’ti.
- 17
- 18
- 19
- 20
-
21
‘द्विधापथो,dvi·dhā·pa·tho भदन्ते’ति।bha·dan·te
‘Dvidhāpatho, bhadante’ti.
- 22
- 23
- 24
- 25
-
26
‘चङ्गवारो,caṅ·ga·vā·ro भदन्ते’ति।bha·dan·te
‘Caṅgavāro, bhadante’ti.
- 27
- 28
- 29
- 30
-
31
‘कुम्मो,kum·mo भदन्ते’ति।bha·dan·te
‘Kummo, bhadante’ti.
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
-
49
इमेi·me खोkho त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu पञ्हेpañ·he भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पुच्छेय्यासि,puc·chey·yā·si यथाya·thā चca तेte भगवाbha·ga·vā ब्याकरोतिbyā·ka·ro·ti तथाta·thā नंnaṃ धारेय्यासि।dhā·rey·yā·si
Ime kho tvaṁ, bhikkhu, pañhe bhagavantaṁ upasaṅkamitvā puccheyyāsi, yathā ca te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsi.
Mendicant, go to the Buddha and ask him about this riddle. You should remember it in line with his answer.
-
50
नाहंnā·haṃ तं,taṃ भिक्खु,bhik·khu पस्सामिpas·sā·mi सदेवकेsa·de·va·ke लोकेlo·ke समारकेsa·mā·ra·ke सब्रह्मकेsab·rah·ma·ke सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्साय,sa·de·va·ma·nus·sā·ya योyo इमेसंi·me·saṃ पञ्हानंpañ·hā·naṃ वेय्याकरणेनvey·yā·ka·ra·ṇe·na चित्तंcit·taṃ आराधेय्यā·rā·dhey·ya अञ्ञत्रañ·ñat·ra तथागतेनta·thā·ga·te·na वा,vā तथागतसावकेनta·thā·ga·ta·sā·va·ke·na वा,vā इतोi·to वाvā पनpa·na सुत्वा”ति—sut·vā
Nāhaṁ taṁ, bhikkhu, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya aññatra tathāgatena vā, tathāgatasāvakena vā, ito vā pana sutvā”ti—
I don’t see anyone in this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans—who could provide a satisfying answer to this riddle except the Realized One or his disciple or someone who has heard it from them.”
- 51
- 52
-
53
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā कुमारकस्सपोku·mā·ra·kas·sa·po तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā कुमारकस्सपोku·mā·ra·kas·sa·po भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā kumārakassapo tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā kumārakassapo bhagavantaṁ etadavoca:
Then, when the night had passed, Kassapa the Prince went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. Then he asked:
-
54
“इमं,i·maṃ भन्ते,bhan·te रत्तिंrat·tiṃ अञ्ञतराañ·ña·ta·rā देवताde·va·tā अभिक्कन्तायa·bhik·kan·tā·ya रत्तियाrat·ti·yā अभिक्कन्तवण्णाa·bhik·kan·ta·vaṇ·ṇā केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ अन्धवनंan·dha·va·naṃ ओभासेत्वाo·bhā·set·vā येनाहंye·nā·haṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठिताṭhi·tā खो,kho भन्ते,bhan·te साsā देवताde·va·tā मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
“imaṁ, bhante, rattiṁ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ andhavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho, bhante, sā devatā maṁ etadavoca:
(Pāli only)
- 55
- 56
- 57
-
58
अभिक्खणन्तोa·bhik·kha·ṇan·to सुमेधोsu·me·dho सत्थंsat·thaṃ आदायā·dā·ya …पे…pe
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya …pe…
(Pāli only)
-
59
इतोi·to वाvā पनpa·na सुत्वा’ति।sut·vā
ito vā pana sutvā’ti.
(Pāli only)
- 60
-
61
इदंi·daṃ वत्वाvat·vā तत्थेवन्तरधायि।tat·the·van·ta·ra·dhā·yi
Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.
(Pāli only)
-
62
कोko नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te वम्मिको,vam·mi·ko काkā रत्तिंrat·tiṃ धूमायना,dhū·mā·ya·nā काkā दिवाdi·vā पज्जलना,paj·ja·la·nā कोko ब्राह्मणो,brāh·ma·ṇo कोko सुमेधो,su·me·dho किंkiṃ सत्थं,sat·thaṃ किंkiṃ अभिक्खणं,a·bhik·kha·ṇaṃ काkā लङ्गी,laṅ·gī काkā उद्धुमायिका,ud·dhu·mā·yi·kā कोko द्विधापथो,dvi·dhā·pa·tho किंkiṃ चङ्गवारं,caṅ·ga·vā·raṃ कोko कुम्मो,kum·mo काkā असिसूना,a·si·sū·nā काkā मंसपेसि,maṃ·sa·pe·si कोko नागो”ति?nā·go
Ko nu kho, bhante, vammiko, kā rattiṁ dhūmāyanā, kā divā pajjalanā, ko brāhmaṇo, ko sumedho, kiṁ satthaṁ, kiṁ abhikkhaṇaṁ, kā laṅgī, kā uddhumāyikā, ko dvidhāpatho, kiṁ caṅgavāraṁ, ko kummo, kā asisūnā, kā maṁsapesi, ko nāgo”ti?
“Sir, what is the termite mound? What is the fuming by night and flaming by day? Who is the brahmin, and who the clever one? What are the sword, the digging, the sticking point, the bullfrog, the forked path, the filter of ash, the tortoise, the butcher’s knife and chopping board, and the scrap of meat? And what is the king cobra?”
-
63
“‘वम्मिको’तिvam·mi·ko खो,kho भिक्खु,bhik·khu इमस्सेतंi·mas·se·taṃ चातुमहाभूतिकस्सcā·tu·ma·hā·bhū·ti·kas·sa कायस्सkā·yas·sa अधिवचनं,a·dhi·va·ca·naṃ मातापेत्तिकसम्भवस्सmā·tā·pet·ti·ka·sam·bha·vas·sa ओदनकुम्मासूपचयस्सo·da·na·kum·mā·sū·pa·ca·yas·sa अनिच्चुच्छादनपरिमद्दनभेदनविद्धंसनधम्मस्स।a·nic·cuc·chā·da·na·pa·ri·mad·da·na·bhe·da·na·vid·dhaṃ·sa·na·dham·mas·sa
“‘Vammiko’ti kho, bhikkhu, imassetaṁ cātumahābhūtikassa kāyassa adhivacanaṁ, mātāpettikasambhavassa odanakummāsūpacayassa aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammassa.
“Mendicant, ‘termite mound’ is a term for this body made up of the four principal states, produced by mother and father, built up from rice and porridge, liable to impermanence, to wearing away and erosion, to breaking up and destruction.
- 64
- 65
-
66
यंyaṃ खो,kho भिक्खु,bhik·khu रत्तिंrat·tiṃ अनुवितक्केत्वाa·nu·vi·tak·ket·vā अनुविचारेत्वाa·nu·vi·cā·ret·vā दिवाdi·vā कम्मन्तेkam·man·te पयोजेतिpa·yo·je·ti कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा—ma·na·sā
Yaṁ kho, bhikkhu, rattiṁ anuvitakketvā anuvicāretvā divā kammante payojeti kāyena vācāya manasā—
The work you apply yourself to during the day by body, speech, and mind after thinking about it all night—
- 67
-
68
‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo खो,kho भिक्खु,bhik·khu तथागतस्सेतंta·thā·ga·tas·se·taṃ अधिवचनंa·dhi·va·ca·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्स।sam·mā·sam·bud·dhas·sa
‘Brāhmaṇo’ti kho, bhikkhu, tathāgatassetaṁ adhivacanaṁ arahato sammāsambuddhassa.
‘Brahmin’ is a term for the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha.
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
-
81
‘चङ्गवारन्’तिcaṅ·ga·vā·ran खो,kho भिक्खु,bhik·khu पञ्चन्नेतंpañ·can·ne·taṃ नीवरणानंnī·va·ra·ṇā·naṃ अधिवचनं,a·dhi·va·ca·naṃ सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
‘Caṅgavāran’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ nīvaraṇānaṁ adhivacanaṁ, seyyathidaṁ—
‘A filter of ash’ is a term for the five hindrances, that is:
-
82
कामच्छन्दनीवरणस्स,kā·mac·chan·da·nī·va·ra·ṇas·sa ब्यापादनीवरणस्स,byā·pā·da·nī·va·ra·ṇas·sa थिनमिद्धनीवरणस्स,thi·na·mid·dha·nī·va·ra·ṇas·sa उद्धच्चकुक्कुच्चनीवरणस्स,ud·dhac·ca·kuk·kuc·ca·nī·va·ra·ṇas·sa विचिकिच्छानीवरणस्स।vi·ci·kic·chā·nī·va·ra·ṇas·sa
kāmacchandanīvaraṇassa, byāpādanīvaraṇassa, thinamiddhanīvaraṇassa, uddhaccakukkuccanīvaraṇassa, vicikicchānīvaraṇassa.
the hindrances of sensual desire, ill will, dullness and drowsiness, restlessness and remorse, and doubt.
- 83
- 84
-
85
‘कुम्मो’तिkum·mo खो,kho भिक्खु,bhik·khu पञ्चन्नेतंpañ·can·ne·taṃ उपादानक्खन्धानंu·pā·dā·nak·khan·dhā·naṃ अधिवचनं,a·dhi·va·ca·naṃ सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
‘Kummo’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ upādānakkhandhānaṁ adhivacanaṁ, seyyathidaṁ—
‘Tortoise’ is a term for the five grasping aggregates, that is:
-
86
रूपुपादानक्खन्धस्स,rū·pu·pā·dā·nak·khan·dhas·sa वेदनुपादानक्खन्धस्स,ve·da·nu·pā·dā·nak·khan·dhas·sa सञ्ञुपादानक्खन्धस्स,sañ·ñu·pā·dā·nak·khan·dhas·sa सङ्खारुपादानक्खन्धस्स,saṅ·khā·ru·pā·dā·nak·khan·dhas·sa विञ्ञाणुपादानक्खन्धस्स।viñ·ñā·ṇu·pā·dā·nak·khan·dhas·sa
rūpupādānakkhandhassa, vedanupādānakkhandhassa, saññupādānakkhandhassa, saṅkhārupādānakkhandhassa, viññāṇupādānakkhandhassa.
- 87
- 88
- 89
-
90
चक्खुविञ्ञेय्यानंcak·khu·viñ·ñey·yā·naṃ रूपानंrū·pā·naṃ इट्ठानंiṭ·ṭhā·naṃ कन्तानंkan·tā·naṃ मनापानंma·nā·pā·naṃ पियरूपानंpi·ya·rū·pā·naṃ कामूपसंहितानंkā·mū·pa·saṃ·hi·tā·naṃ रजनीयानं,ra·ja·nī·yā·naṃ
cakkhuviññeyyānaṁ rūpānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ,
Sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.
- 91
- 92
- 93
-
94
कायविञ्ञेय्यानंkā·ya·viñ·ñey·yā·naṃ फोट्ठब्बानंphoṭ·ṭhab·bā·naṃ इट्ठानंiṭ·ṭhā·naṃ कन्तानंkan·tā·naṃ मनापानंma·nā·pā·naṃ पियरूपानंpi·ya·rū·pā·naṃ कामूपसंहितानंkā·mū·pa·saṃ·hi·tā·naṃ रजनीयानं।ra·ja·nī·yā·naṃ
kāyaviññeyyānaṁ phoṭṭhabbānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
Touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
-
101
तिट्ठतुtiṭ·ṭha·tu नागो,nā·go माmā नागंnā·gaṃ घट्टेसि;ghaṭ·ṭe·si नमोna·mo करोहिka·ro·hi नागस्सातिnā·gas·sā·ti अयमेतस्सa·ya·me·tas·sa अत्थो”ति।at·tho
Tiṭṭhatu nāgo, mā nāgaṁ ghaṭṭesi; namo karohi nāgassāti ayametassa attho”ti.
This is the meaning of: ‘Leave the king cobra! Do not disturb the cobra! Worship the cobra!’”
- 102
- 103
-
104
वम्मिकसुत्तंvam·mi·ka·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ ततियं।ta·ti·yaṃ
Vammikasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.