Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Search Scripture Search

Great Exposition 3 महानिद्देस 3

Chapter: 12345678910111213141516

3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547548549550551552553554555556557558559560561562563564565 · Hide pronunciation

1. 1

   महानिद्देसma·hā·nid·de·sa

   Mahāniddesa

2. 2

   अट्ठकवग्गaṭ·ṭha·ka·vag·ga

   Aṭṭhakavagga

3. 3

   3। दुट्ठट्ठकसुत्तनिद्देसduṭ·ṭhaṭ·ṭha·ka·sut·ta·nid·de·sa

   3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddesa

4. 4

   अथa·tha दुट्ठट्ठकसुत्तनिद्देसंduṭ·ṭhaṭ·ṭha·ka·sut·ta·nid·de·saṃ वक्खति—vak·kha·ti

   Atha duṭṭhaṭṭhakasuttaniddesaṁ vakkhati—

   (Pāli only)

5. 5

   <ब्>वदन्तिb वेve दुट्ठमनापिduṭ·ṭha·ma·nā·pi एके,</ब्>e·ke

   <b>Vadanti ve duṭṭhamanāpi eke,</b>

   (Pāli only)

6. 6

   <ब्>अथोपिb वेve सच्चमनाsac·ca·ma·nā वदन्ति;</ब्>va·dan·ti

   <b>Athopi ve saccamanā vadanti;</b>

   (Pāli only)

7. 7

   <ब्>वादञ्चb जातंjā·taṃ मुनिmu·ni नोno उपेति,</ब्>u·pe·ti

   <b>Vādañca jātaṁ muni no upeti,</b>

   (Pāli only)

8. 8

   <ब्>तस्माb मुनीmu·nī नत्थिnat·thi खिलोkhi·lo कुहिञ्चि।</ब्>ku·hiñ·ci

   <b>Tasmā munī natthi khilo kuhiñci.</b>

   (Pāli only)

9. 9

   <ब्>वदन्तिb वेve दुट्ठमनापिduṭ·ṭha·ma·nā·pi एके</ब्>तिe·ke तेte तित्थियाtit·thi·yā दुट्ठमनाduṭ·ṭha·ma·nā पदुट्ठमानाpa·duṭ·ṭha·mā·nā विरुद्धमनाvi·rud·dha·ma·nā पटिविरुद्धमनाpa·ṭi·vi·rud·dha·ma·nā आहतमनाā·ha·ta·ma·nā पच्चाहतमनाpac·cā·ha·ta·ma·nā आघातितमनाā·ghā·ti·ta·ma·nā पच्चाघातितमनाpac·cā·ghā·ti·ta·ma·nā वदन्तिva·dan·ti उपवदन्तिu·pa·va·dan·ti भगवन्तञ्चbha·ga·van·tañ·ca भिक्खुसङ्घञ्चbhik·khu·saṅ·ghañ·ca अभूतेनाति—a·bhū·te·nā·ti

   <b>Vadanti ve duṭṭhamanāpi eke</b>ti te titthiyā duṭṭhamanā paduṭṭhamānā viruddhamanā paṭiviruddhamanā āhatamanā paccāhatamanā āghātitamanā paccāghātitamanā vadanti upavadanti bhagavantañca bhikkhusaṅghañca abhūtenāti—

   (Pāli only)

10. 10

    वदन्तिva·dan·ti वेve दुट्ठमनापिduṭ·ṭha·ma·nā·pi एके।e·ke

    vadanti ve duṭṭhamanāpi eke.

    (Pāli only)

11. 11

    <ब्>अथोपिb वेve सच्चमनाsac·ca·ma·nā वदन्ती</ब्>तिva·dan·tī येye तेसंte·saṃ तित्थियानंtit·thi·yā·naṃ सद्दहन्ताsad·da·han·tā ओकप्पेन्ताo·kap·pen·tā अधिमुच्चन्ताa·dhi·muc·can·tā सच्चमनाsac·ca·ma·nā सच्चसञ्ञिनोsac·ca·sañ·ñi·no भूतमनाbhū·ta·ma·nā भूतसञ्ञिनोbhū·ta·sañ·ñi·no तथमनाta·tha·ma·nā तथसञ्ञिनोta·tha·sañ·ñi·no याथावमनाyā·thā·va·ma·nā याथावसञ्ञिनोyā·thā·va·sañ·ñi·no अविपरीतमनाa·vi·pa·rī·ta·ma·nā अविपरीतसञ्ञिनोa·vi·pa·rī·ta·sañ·ñi·no वदन्तिva·dan·ti उपवदन्तिu·pa·va·dan·ti भगवन्तञ्चbha·ga·van·tañ·ca भिक्खुसङ्घञ्चbhik·khu·saṅ·ghañ·ca अभूतेनाति—a·bhū·te·nā·ti

    <b>Athopi ve saccamanā vadantī</b>ti ye tesaṁ titthiyānaṁ saddahantā okappentā adhimuccantā saccamanā saccasaññino bhūtamanā bhūtasaññino tathamanā tathasaññino yāthāvamanā yāthāvasaññino aviparītamanā aviparītasaññino vadanti upavadanti bhagavantañca bhikkhusaṅghañca abhūtenāti—

    (Pāli only)

12. 12

    अथोपिa·tho·pi वेve सच्चमनाsac·ca·ma·nā वदन्ति।va·dan·ti

    athopi ve saccamanā vadanti.

    (Pāli only)

13. 13

    <ब्>वादञ्चb जातंjā·taṃ मुनिmu·ni नोno उपेती</ब्>ति।u·pe·tī

    <b>Vādañca jātaṁ muni no upetī</b>ti.

    (Pāli only)

14. 14

    सोso वादोvā·do जातोjā·to होतिho·ti सञ्जातोsañ·jā·to निब्बत्तोnib·bat·to अभिनिब्बत्तोa·bhi·nib·bat·to पातुभूतोpā·tu·bhū·to परतोघोसोpa·ra·to·gho·so अक्कोसोak·ko·so उपवादोu·pa·vā·do भगवतोbha·ga·va·to चca भिक्खुसङ्घस्सbhik·khu·saṅ·ghas·sa चca अभूतेनाति—a·bhū·te·nā·ti

    So vādo jāto hoti sañjāto nibbatto abhinibbatto pātubhūto paratoghoso akkoso upavādo bhagavato ca bhikkhusaṅghassa ca abhūtenāti—

    (Pāli only)

15. 15

    वादञ्चvā·dañ·ca जातं।jā·taṃ

    vādañca jātaṁ.

    (Pāli only)

16. 16

    <ब्>मुनिb नोno उपेती</ब्>ति।u·pe·tī

    <b>Muni no upetī</b>ti.

    (Pāli only)

17. 17

    <ब्>मुनी</ब्>ति।b

    <b>Munī</b>ti.

    (Pāli only)

18. 18

    मोनंmo·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti ञाणं।ñā·ṇaṃ

    Monaṁ vuccati ñāṇaṁ.

    (Pāli only)

19. 19

    याyā पञ्ञाpañ·ñā पजाननाpa·jā·na·nā अमोहोa·mo·ho धम्मविचयोdham·ma·vi·ca·yo सम्मादिट्ठि,sam·mā·diṭ·ṭhi तेनte·na ञाणेनñā·ṇe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to मुनिmu·ni मोनप्पत्तोmo·nap·pat·to …पे…pe

    Yā paññā pajānanā amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi, tena ñāṇena samannāgato muni monappatto …pe…

    (Pāli only)

20. 20

    सङ्गजालमतिच्चsaṅ·ga·jā·la·ma·tic·ca सोso मुनि।mu·ni

    saṅgajālamaticca so muni.

    (Pāli only)

21. 21

    योyo वादंvā·daṃ उपेतिu·pe·ti सोso द्वीहिdvī·hi कारणेहिkā·ra·ṇe·hi वादंvā·daṃ उपेति—u·pe·ti

    Yo vādaṁ upeti so dvīhi kāraṇehi vādaṁ upeti—

    (Pāli only)

22. 22

    कारकोkā·ra·ko कारकतायkā·ra·ka·tā·ya वादंvā·daṃ उपेति,u·pe·ti अथa·tha वाvā वुच्चमानोvuc·ca·mā·no उपवदियमानोu·pa·va·di·ya·mā·no कुप्पतिkup·pa·ti ब्यापज्जतिbyā·paj·ja·ti पतित्थीयतिpa·tit·thī·ya·ti कोपञ्चko·pañ·ca दोसञ्चdo·sañ·ca अप्पच्चयञ्चap·pac·ca·yañ·ca पातुकरोति।pā·tu·ka·ro·ti

    kārako kārakatāya vādaṁ upeti, atha vā vuccamāno upavadiyamāno kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.

    (Pāli only)

23. 23

    अकारकोम्हीतिa·kā·ra·kom·hī·ti योyo वादंvā·daṃ उपेतिu·pe·ti सोso इमेहिi·me·hi द्वीहिdvī·hi कारणेहिkā·ra·ṇe·hi वादंvā·daṃ उपेति।u·pe·ti

    Akārakomhīti yo vādaṁ upeti so imehi dvīhi kāraṇehi vādaṁ upeti.

    (Pāli only)

24. 24

    मुनिmu·ni द्वीहिdvī·hi कारणेहिkā·ra·ṇe·hi वादंvā·daṃ नna उपेति—u·pe·ti

    Muni dvīhi kāraṇehi vādaṁ na upeti—

    (Pāli only)

25. 25

    अकारकोa·kā·ra·ko मुनिmu·ni अकारकतायa·kā·ra·ka·tā·ya वादंvā·daṃ नna उपेति,u·pe·ti अथa·tha वाvā वुच्चमानोvuc·ca·mā·no उपवदियमानोu·pa·va·di·ya·mā·no नna कुप्पतिkup·pa·ti नna ब्यापज्जतिbyā·paj·ja·ti नna पतित्थीयतिpa·tit·thī·ya·ti नna कोपञ्चko·pañ·ca दोसञ्चdo·sañ·ca अप्पच्चयञ्चap·pac·ca·yañ·ca पातुकरोति।pā·tu·ka·ro·ti

    akārako muni akārakatāya vādaṁ na upeti, atha vā vuccamāno upavadiyamāno na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.

    (Pāli only)

26. 26

    अकारकोम्हीतिa·kā·ra·kom·hī·ti मुनिmu·ni इमेहिi·me·hi द्वीहिdvī·hi कारणेहिkā·ra·ṇe·hi वादंvā·daṃ नna उपेतिu·pe·ti नna उपगच्छतिu·pa·gac·cha·ti नna गण्हातिgaṇ·hā·ti नna परामसतिpa·rā·ma·sa·ti नna अभिनिविसतीति—a·bhi·ni·vi·sa·tī·ti

    Akārakomhīti muni imehi dvīhi kāraṇehi vādaṁ na upeti na upagacchati na gaṇhāti na parāmasati na abhinivisatīti—

    (Pāli only)

27. 27

    वादञ्चvā·dañ·ca जातंjā·taṃ मुनिmu·ni नोno उपेति।u·pe·ti

    vādañca jātaṁ muni no upeti.

    (Pāli only)

28. 28

    <ब्>तस्माb मुनीmu·nī नत्थिnat·thi खिलोkhi·lo कुहिञ्ची</ब्>ति।ku·hiñ·cī

    <b>Tasmā munī natthi khilo kuhiñcī</b>ti.

    (Pāli only)

29. 29

    <ब्>तस्मा</ब्>तिb तस्माtas·mā तङ्कारणाtaṅ·kā·ra·ṇā तंहेतुtaṃ·he·tu तप्पच्चयाtap·pac·ca·yā तंनिदानंtaṃ·ni·dā·naṃ मुनिनोmu·ni·no आहतचित्तताā·ha·ta·cit·ta·tā खिलजाततापिkhi·la·jā·ta·tā·pi नत्थि।nat·thi

    <b>Tasmā</b>ti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānaṁ munino āhatacittatā khilajātatāpi natthi.

    (Pāli only)

30. 30

    पञ्चपिpañ·ca·pi चेतोखिलाce·to·khi·lā नत्थि,nat·thi तयोपिta·yo·pi खिलाkhi·lā नत्थि।nat·thi

    Pañcapi cetokhilā natthi, tayopi khilā natthi.

    (Pāli only)

31. 31

    रागखिलोrā·ga·khi·lo दोसखिलोdo·sa·khi·lo मोहखिलोmo·ha·khi·lo नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जतिsaṃ·vij·ja·ti नुपलब्भति,nu·pa·lab·bha·ti पहीनोpa·hī·no समुच्छिन्नोsa·muc·chin·no वूपसन्तोvū·pa·san·to पटिपस्सद्धोpa·ṭi·pas·sad·dho अभब्बुप्पत्तिकोa·bhab·bup·pat·ti·ko ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढो।daḍ·ḍho

    Rāgakhilo dosakhilo mohakhilo natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho.

    (Pāli only)

32. 32

    <ब्>कुहिञ्ची</ब्>तिb कुहिञ्चिku·hiñ·ci किम्हिचिkim·hi·ci कत्थचिkat·tha·ci अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā अज्झत्तबहिद्धाaj·jhat·ta·ba·hid·dhā वाति—vā·ti

    <b>Kuhiñcī</b>ti kuhiñci kimhici katthaci ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vāti—

    (Pāli only)

33. 33

    तस्माtas·mā मुनीmu·nī नत्थिnat·thi खिलोkhi·lo कुहिञ्चीति।ku·hiñ·cī·ti

    tasmā munī natthi khilo kuhiñcīti.

    (Pāli only)

34. 34

    तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

    Tenāha bhagavā—

    (Pāli only)

35. 35

    “वदन्तिva·dan·ti वेve दुट्ठमनापिduṭ·ṭha·ma·nā·pi एके,e·ke

    “Vadanti ve duṭṭhamanāpi eke,

    (Pāli only)

36. 36

    अथोपिa·tho·pi वेve सच्चमनाsac·ca·ma·nā वदन्ति;va·dan·ti

    Athopi ve saccamanā vadanti;

    (Pāli only)

37. 37

    वादञ्चvā·dañ·ca जातंjā·taṃ मुनिmu·ni नोno उपेति,u·pe·ti

    Vādañca jātaṁ muni no upeti,

    (Pāli only)

38. 38

    तस्माtas·mā मुनीmu·nī नत्थिnat·thi खिलोkhi·lo कुहिञ्ची”ति।ku·hiñ·cī

    Tasmā munī natthi khilo kuhiñcī”ti.

    (Pāli only)

39. 39

    <ब्>सकञ्हिb दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ कथमच्चयेय्य,</ब्>ka·tha·mac·ca·yey·ya

    <b>Sakañhi diṭṭhiṁ kathamaccayeyya,</b>

    (Pāli only)

40. 40

    <ब्>छन्दानुनीतोb रुचियाru·ci·yā निविट्ठो;</ब्>ni·viṭ·ṭho

    <b>Chandānunīto ruciyā niviṭṭho;</b>

    (Pāli only)

41. 41

    <ब्>सयंb समत्तानिsa·mat·tā·ni पकुब्बमानो,</ब्>pa·kub·ba·mā·no

    <b>Sayaṁ samattāni pakubbamāno,</b>

    (Pāli only)

42. 42

    <ब्>यथाb हिhi जानेय्यjā·ney·ya तथाta·thā वदेय्य।</ब्>va·dey·ya

    <b>Yathā hi jāneyya tathā vadeyya.</b>

    (Pāli only)

43. 43

    <ब्>सकञ्हिb दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ कथमच्चयेय्या</ब्>ति।ka·tha·mac·ca·yey·yā

    <b>Sakañhi diṭṭhiṁ kathamaccayeyyā</b>ti.

    (Pāli only)

44. 44

    यंyaṃ तेte तित्थियाtit·thi·yā सुन्दरिपरिब्बाजिकंsun·da·ri·pa·rib·bā·ji·kaṃ हन्त्वाhan·tvā समणानंsa·ma·ṇā·naṃ सक्यपुत्तियानंsak·ya·put·ti·yā·naṃ अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ पकासयित्वाpa·kā·sa·yit·vā “एवंe·vaṃ एतंe·taṃ लाभंlā·bhaṃ यससक्कारंya·sa·sak·kā·raṃ सम्मानंsam·mā·naṃ पच्चाहरिस्सामा”तिpac·cā·ha·ris·sā·mā तेte एवंदिट्ठिकाe·vaṃ·diṭ·ṭhi·kā एवङ्खन्तिकाe·vaṅ·khan·ti·kā एवंरुचिकाe·vaṃ·ru·ci·kā एवंलद्धिकाe·vaṃ·lad·dhi·kā एवंअज्झासयाe·vaṃ·aj·jhā·sa·yā एवंअधिप्पाया,e·vaṃ·a·dhip·pā·yā तेte नासक्खिंसुnā·sak·khiṃ·su सकंsa·kaṃ दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ सकंsa·kaṃ खन्तिंkhan·tiṃ सकंsa·kaṃ रुचिंru·ciṃ सकंsa·kaṃ लद्धिंlad·dhiṃ सकंsa·kaṃ अज्झासयंaj·jhā·sa·yaṃ सकंsa·kaṃ अधिप्पायंa·dhip·pā·yaṃ अतिक्कमितुं;a·tik·ka·mi·tuṃ

    Yaṁ te titthiyā sundariparibbājikaṁ hantvā samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ avaṇṇaṁ pakāsayitvā “evaṁ etaṁ lābhaṁ yasasakkāraṁ sammānaṁ paccāharissāmā”ti te evaṁdiṭṭhikā evaṅkhantikā evaṁrucikā evaṁladdhikā evaṁajjhāsayā evaṁadhippāyā, te nāsakkhiṁsu sakaṁ diṭṭhiṁ sakaṁ khantiṁ sakaṁ ruciṁ sakaṁ laddhiṁ sakaṁ ajjhāsayaṁ sakaṁ adhippāyaṁ atikkamituṁ;

    (Pāli only)

45. 45

    अथa·tha खोkho स्वेवsve·va अयसोa·ya·so तेte पच्चागतोति,pac·cā·ga·to·ti एवम्पि—e·vam·pi

    atha kho sveva ayaso te paccāgatoti, evampi—

    (Pāli only)

46. 46

    सकञ्हिsa·kañ·hi दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ कथमच्चयेय्य।ka·tha·mac·ca·yey·ya

    sakañhi diṭṭhiṁ kathamaccayeyya.

    (Pāli only)

47. 47

    अथa·tha वाvā “सस्सतोsas·sa·to लोको,lo·ko इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan योyo सोso एवंवादो,e·vaṃ·vā·do सोso सकंsa·kaṃ दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ सकंsa·kaṃ खन्तिंkhan·tiṃ सकंsa·kaṃ रुचिंru·ciṃ सकंsa·kaṃ लद्धिंlad·dhiṃ सकंsa·kaṃ अज्झासयंaj·jhā·sa·yaṃ सकंsa·kaṃ अधिप्पायंa·dhip·pā·yaṃ कथंka·thaṃ अच्चयेय्यac·ca·yey·ya अतिक्कमेय्यa·tik·ka·mey·ya समतिक्कमेय्यsa·ma·tik·ka·mey·ya वीतिवत्तेय्य?vī·ti·vat·tey·ya

    Atha vā “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti yo so evaṁvādo, so sakaṁ diṭṭhiṁ sakaṁ khantiṁ sakaṁ ruciṁ sakaṁ laddhiṁ sakaṁ ajjhāsayaṁ sakaṁ adhippāyaṁ kathaṁ accayeyya atikkameyya samatikkameyya vītivatteyya?

    (Pāli only)

48. 48

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    (Pāli only)

49. 49

    तस्सtas·sa साsā दिट्ठिdiṭ·ṭhi तथाta·thā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā गहिताga·hi·tā परामट्ठाpa·rā·maṭ·ṭhā अभिनिविट्ठाa·bhi·ni·viṭ·ṭhā अज्झोसिताaj·jho·si·tā अधिमुत्ताति।a·dhi·mut·tā·ti

    Tassa sā diṭṭhi tathā samattā samādinnā gahitā parāmaṭṭhā abhiniviṭṭhā ajjhositā adhimuttāti.

    (Pāli only)

50. 50

    एवम्पि—e·vam·pi

    Evampi—

    (Pāli only)

51. 51

    सकञ्हिsa·kañ·hi दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ कथमच्चयेय्य?ka·tha·mac·ca·yey·ya

    sakañhi diṭṭhiṁ kathamaccayeyya?

    (Pāli only)

52. 52

    “असस्सतोa·sas·sa·to लोकोlo·ko …पे…pe

    “Asassato loko …pe…

    (Pāli only)

53. 53

    अन्तवाan·ta·vā लोकोlo·ko …

    antavā loko …

    (Pāli only)

54. 54

    अनन्तवाa·nan·ta·vā लोकोlo·ko …

    anantavā loko …

    (Pāli only)

55. 55

    तंtaṃ जीवंjī·vaṃ तंtaṃ सरीरंsa·rī·raṃ …

    taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …

    (Pāli only)

56. 56

    अञ्ञंañ·ñaṃ जीवंjī·vaṃ अञ्ञंañ·ñaṃ सरीरंsa·rī·raṃ …

    aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …

    (Pāli only)

57. 57

    होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā …

    hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

    (Pāli only)

58. 58

    नna होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā …

    na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

    (Pāli only)

59. 59

    होतिho·ti चca नna चca होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā …

    hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

    (Pāli only)

60. 60

    नेवne·va होतिho·ti नna नna होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणा,ma·ra·ṇā इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan योyo सोso एवंe·vaṃ वादो,vā·do सोso सकंsa·kaṃ दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ सकंsa·kaṃ खन्तिंkhan·tiṃ सकंsa·kaṃ रुचिंru·ciṃ सकंsa·kaṃ लद्धिंlad·dhiṃ सकंsa·kaṃ अज्झासयंaj·jhā·sa·yaṃ सकंsa·kaṃ अधिप्पायंa·dhip·pā·yaṃ कथंka·thaṃ अच्चयेय्यac·ca·yey·ya अतिक्कमेय्यa·tik·ka·mey·ya समतिक्कमेय्यsa·ma·tik·ka·mey·ya वीतिवत्तेय्य?vī·ti·vat·tey·ya

    neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti yo so evaṁ vādo, so sakaṁ diṭṭhiṁ sakaṁ khantiṁ sakaṁ ruciṁ sakaṁ laddhiṁ sakaṁ ajjhāsayaṁ sakaṁ adhippāyaṁ kathaṁ accayeyya atikkameyya samatikkameyya vītivatteyya?

    (Pāli only)

61. 61

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    (Pāli only)

62. 62

    तस्सtas·sa साsā दिट्ठिdiṭ·ṭhi तथाta·thā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā गहिताga·hi·tā परामट्ठाpa·rā·maṭ·ṭhā अभिनिविट्ठाa·bhi·ni·viṭ·ṭhā अज्झोसिताaj·jho·si·tā अधिमुत्ताति।a·dhi·mut·tā·ti

    Tassa sā diṭṭhi tathā samattā samādinnā gahitā parāmaṭṭhā abhiniviṭṭhā ajjhositā adhimuttāti.

    (Pāli only)

63. 63

    एवम्पि—e·vam·pi

    Evampi—

    (Pāli only)

64. 64

    सकञ्हिsa·kañ·hi दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ कथमच्चयेय्य।ka·tha·mac·ca·yey·ya

    sakañhi diṭṭhiṁ kathamaccayeyya.

    (Pāli only)

65. 65

    <ब्>छन्दानुनीतोb रुचियाru·ci·yā निविट्ठो</ब्>ति।ni·viṭ·ṭho

    <b>Chandānunīto ruciyā niviṭṭho</b>ti.

    (Pāli only)

66. 66

    <ब्>छन्दानुनीतो</ब्>तिb सकायsa·kā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सकायsa·kā·ya खन्तियाkhan·ti·yā सकायsa·kā·ya रुचियाru·ci·yā सकायsa·kā·ya लद्धियाlad·dhi·yā यायतिyā·ya·ti निय्यतिniy·ya·ti वुय्हतिvuy·ha·ti संहरीयति।saṃ·ha·rī·ya·ti

    <b>Chandānunīto</b>ti sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā yāyati niyyati vuyhati saṁharīyati.

    (Pāli only)

67. 67

    यथाya·thā हत्थियानेनhat·thi·yā·ne·na वाvā अस्सयानेनas·sa·yā·ne·na वाvā रथयानेनra·tha·yā·ne·na वाvā गोयानेनgo·yā·ne·na वाvā अजयानेनa·ja·yā·ne·na वाvā मेण्डयानेनmeṇ·ḍa·yā·ne·na वाvā ओट्ठयानेनoṭ·ṭha·yā·ne·na वाvā खरयानेनkha·ra·yā·ne·na वाvā यायतिyā·ya·ti निय्यतिniy·ya·ti वुय्हतिvuy·ha·ti संहरीयति,saṃ·ha·rī·ya·ti एवमेवंe·va·me·vaṃ सकायsa·kā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सकायsa·kā·ya खन्तियाkhan·ti·yā सकायsa·kā·ya रुचियाru·ci·yā सकायsa·kā·ya लद्धियाlad·dhi·yā यायतिyā·ya·ti निय्यतिniy·ya·ti वुय्हतिvuy·ha·ti संहरीयतीति—saṃ·ha·rī·ya·tī·ti

    Yathā hatthiyānena vā assayānena vā rathayānena vā goyānena vā ajayānena vā meṇḍayānena vā oṭṭhayānena vā kharayānena vā yāyati niyyati vuyhati saṁharīyati, evamevaṁ sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā yāyati niyyati vuyhati saṁharīyatīti—

    (Pāli only)

68. 68

    छन्दानुनीतो।chan·dā·nu·nī·to

    chandānunīto.

    (Pāli only)

69. 69

    <ब्>रुचियाb निविट्ठो</ब्>तिni·viṭ·ṭho सकायsa·kā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सकायsa·kā·ya रुचियाru·ci·yā सकायsa·kā·ya लद्धियाlad·dhi·yā निविट्ठोni·viṭ·ṭho पतिट्ठितोpa·tiṭ·ṭhi·to अल्लीनोal·lī·no उपगतोu·pa·ga·to अज्झोसितोaj·jho·si·to अधिमुत्तोति—a·dhi·mut·to·ti

    <b>Ruciyā niviṭṭho</b>ti sakāya diṭṭhiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā niviṭṭho patiṭṭhito allīno upagato ajjhosito adhimuttoti—

    (Pāli only)

70. 70

    छन्दानुनीतोchan·dā·nu·nī·to रुचियाru·ci·yā निविट्ठो।ni·viṭ·ṭho

    chandānunīto ruciyā niviṭṭho.

    (Pāli only)

71. 71

    <ब्>सयंb समत्तानिsa·mat·tā·ni पकुब्बमानो</ब्>ति।pa·kub·ba·mā·no

    <b>Sayaṁ samattāni pakubbamāno</b>ti.

    (Pāli only)

72. 72

    सयंsa·yaṃ समत्तंsa·mat·taṃ करोतिka·ro·ti परिपुण्णंpa·ri·puṇ·ṇaṃ करोतिka·ro·ti अनोमंa·no·maṃ करोतिka·ro·ti अग्गंag·gaṃ सेट्ठंseṭ·ṭhaṃ विसिट्ठंvi·siṭ·ṭhaṃ पामोक्खंpā·mok·khaṃ उत्तमंut·ta·maṃ पवरंpa·va·raṃ करोति।ka·ro·ti

    Sayaṁ samattaṁ karoti paripuṇṇaṁ karoti anomaṁ karoti aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti.

    (Pāli only)

73. 73

    “अयंa·yaṃ सत्थाsat·thā सब्बञ्ञू”तिsab·bañ·ñū सयंsa·yaṃ समत्तंsa·mat·taṃ करोतिka·ro·ti परिपुण्णंpa·ri·puṇ·ṇaṃ करोतिka·ro·ti अनोमंa·no·maṃ करोतिka·ro·ti अग्गंag·gaṃ सेट्ठंseṭ·ṭhaṃ विसिट्ठंvi·siṭ·ṭhaṃ पामोक्खंpā·mok·khaṃ उत्तमंut·ta·maṃ पवरंpa·va·raṃ करोति।ka·ro·ti

    “Ayaṁ satthā sabbaññū”ti sayaṁ samattaṁ karoti paripuṇṇaṁ karoti anomaṁ karoti aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti.

    (Pāli only)

74. 74

    “अयंa·yaṃ धम्मोdham·mo स्वाक्खातो,svāk·khā·to अयंa·yaṃ गणोga·ṇo सुप्पटिपन्नो,sup·pa·ṭi·pan·no अयंa·yaṃ दिट्ठिdiṭ·ṭhi भद्दिका,bhad·di·kā अयंa·yaṃ पटिपदाpa·ṭi·pa·dā सुपञ्ञत्ता,su·pañ·ñat·tā अयंa·yaṃ मग्गोmag·go निय्यानिको”तिniy·yā·ni·ko सयंsa·yaṃ समत्तंsa·mat·taṃ करोतिka·ro·ti परिपुण्णंpa·ri·puṇ·ṇaṃ करोतिka·ro·ti अनोमंa·no·maṃ करोतिka·ro·ti अग्गंag·gaṃ सेट्ठंseṭ·ṭhaṃ विसिट्ठंvi·siṭ·ṭhaṃ पामोक्खंpā·mok·khaṃ उत्तमंut·ta·maṃ पवरंpa·va·raṃ करोतिka·ro·ti जनेतिja·ne·ti सञ्जनेतिsañ·ja·ne·ti निब्बत्तेतिnib·bat·te·ti अभिनिब्बत्तेतीति—a·bhi·nib·bat·te·tī·ti

    “Ayaṁ dhammo svākkhāto, ayaṁ gaṇo suppaṭipanno, ayaṁ diṭṭhi bhaddikā, ayaṁ paṭipadā supaññattā, ayaṁ maggo niyyāniko”ti sayaṁ samattaṁ karoti paripuṇṇaṁ karoti anomaṁ karoti aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti janeti sañjaneti nibbatteti abhinibbattetīti—

    (Pāli only)

75. 75

    सयंsa·yaṃ समत्तानिsa·mat·tā·ni पकुब्बमानो।pa·kub·ba·mā·no

    sayaṁ samattāni pakubbamāno.

    (Pāli only)

76. 76

    <ब्>यथाb हिhi जानेय्यjā·ney·ya तथाta·thā वदेय्या</ब्>तिva·dey·yā यथाya·thā जानेय्य,jā·ney·ya तथाta·thā वदेय्यva·dey·ya कथेय्यka·they·ya भणेय्यbha·ṇey·ya दीपयेय्यdī·pa·yey·ya वोहरेय्य।vo·ha·rey·ya

    <b>Yathā hi jāneyya tathā vadeyyā</b>ti yathā jāneyya, tathā vadeyya katheyya bhaṇeyya dīpayeyya vohareyya.

    (Pāli only)

77. 77

    “सस्सतोsas·sa·to लोको,lo·ko इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan यथाya·thā जानेय्य,jā·ney·ya तथाta·thā वदेय्यva·dey·ya कथेय्यka·they·ya भणेय्यbha·ṇey·ya दीपयेय्यdī·pa·yey·ya वोहरेय्य।vo·ha·rey·ya

    “Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti yathā jāneyya, tathā vadeyya katheyya bhaṇeyya dīpayeyya vohareyya.

    (Pāli only)

78. 78

    “असस्सतोa·sas·sa·to लोकोlo·ko …पे…pe

    “Asassato loko …pe…

    (Pāli only)

79. 79

    नेवne·va होतिho·ti नna नna होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणा,ma·ra·ṇā इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan यथाya·thā जानेय्य,jā·ney·ya तथाta·thā वदेय्यva·dey·ya कथेय्यka·they·ya भणेय्यbha·ṇey·ya दीपयेय्यdī·pa·yey·ya वोहरेय्याति—vo·ha·rey·yā·ti

    neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti yathā jāneyya, tathā vadeyya katheyya bhaṇeyya dīpayeyya vohareyyāti—

    (Pāli only)

80. 80

    यथाya·thā हिhi जानेय्यjā·ney·ya तथाta·thā वदेय्य।va·dey·ya

    yathā hi jāneyya tathā vadeyya.

    (Pāli only)

81. 81

    तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

    Tenāha bhagavā—

    (Pāli only)

82. 82

    “सकञ्हिsa·kañ·hi दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ कथमच्चयेय्य,ka·tha·mac·ca·yey·ya

    “Sakañhi diṭṭhiṁ kathamaccayeyya,

    (Pāli only)

83. 83

    छन्दानुनीतोchan·dā·nu·nī·to रुचियाru·ci·yā निविट्ठो;ni·viṭ·ṭho

    Chandānunīto ruciyā niviṭṭho;

    (Pāli only)

84. 84

    सयंsa·yaṃ समत्तानिsa·mat·tā·ni पकुब्बमानो,pa·kub·ba·mā·no

    Sayaṁ samattāni pakubbamāno,

    (Pāli only)

85. 85

    यथाya·thā हिhi जानेय्यjā·ney·ya तथाta·thā वदेय्या”ति।va·dey·yā

    Yathā hi jāneyya tathā vadeyyā”ti.

    (Pāli only)

86. 86

    <ब्>योb अत्तनोat·ta·no सीलवतानिsī·la·va·tā·ni जन्तु,</ब्>jan·tu

    <b>Yo attano sīlavatāni jantu,</b>

    (Pāli only)

87. 87

    <ब्>अनानुपुट्ठोवb परेसpa·re·sa पाव;</ब्>pā·va

    <b>Anānupuṭṭhova paresa pāva;</b>

    (Pāli only)

88. 88

    <ब्>अनरियधम्मंb कुसलाku·sa·lā तमाहु,</ब्>ta·mā·hu

    <b>Anariyadhammaṁ kusalā tamāhu,</b>

    (Pāli only)

89. 89

    <ब्>योb आतुमानंā·tu·mā·naṃ सयमेवsa·ya·me·va पाव।</ब्>pā·va

    <b>Yo ātumānaṁ sayameva pāva.</b>

    (Pāli only)

90. 90

    <ब्>योb अत्तनोat·ta·no सीलवतानिsī·la·va·tā·ni जन्तू</ब्>ति।jan·tū

    <b>Yo attano sīlavatāni jantū</b>ti.

    (Pāli only)

91. 91

    <ब्>यो</ब्>तिb योyo यादिसोyā·di·so यथायुत्तोya·thā·yut·to यथाविहितोya·thā·vi·hi·to यथापकारोya·thā·pa·kā·ro यंठानप्पत्तोyaṃ·ṭhā·nap·pat·to यंधम्मसमन्नागतोyaṃ·dham·ma·sa·man·nā·ga·to खत्तियोkhat·ti·yo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā वेस्सोves·so वाvā सुद्दोsud·do वाvā गहट्ठोga·haṭ·ṭho वाvā पब्बजितोpab·ba·ji·to वाvā देवोde·vo वाvā मनुस्सोma·nus·so वा।vā

    <b>Yo</b>ti yo yādiso yathāyutto yathāvihito yathāpakāro yaṁṭhānappatto yaṁdhammasamannāgato khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā gahaṭṭho vā pabbajito vā devo vā manusso vā.

    (Pāli only)

92. 92

    <ब्>सीलवतानी</ब्>तिb अत्थिat·thi सीलञ्चेवsī·lañ·ce·va वतञ्च,va·tañ·ca अत्थिat·thi वतंva·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

    <b>Sīlavatānī</b>ti atthi sīlañceva vatañca, atthi vataṁ na sīlaṁ.

    (Pāli only)

93. 93

    कतमंka·ta·maṃ सीलञ्चेवsī·lañ·ce·va वतञ्च?va·tañ·ca

    Katamaṁ sīlañceva vatañca?

    (Pāli only)

94. 94

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu सीलवाsī·la·vā होति,ho·ti पातिमोक्खसंवरसंवुतोpā·ti·mok·kha·saṃ·va·ra·saṃ·vu·to विहरतिvi·ha·ra·ti आचारगोचरसम्पन्नोā·cā·ra·go·ca·ra·sam·pan·no अणुमत्तेसुa·ṇu·mat·te·su वज्जेसुvaj·je·su भयदस्सावी,bha·ya·das·sā·vī समादायsa·mā·dā·ya सिक्खतिsik·kha·ti सिक्खापदेसु।sik·khā·pa·de·su

    Idha bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.

    (Pāli only)

95. 95

    योyo तत्थtat·tha संयमोsaṃ·ya·mo संवरोsaṃ·va·ro अवीतिक्कमो,a·vī·tik·ka·mo इदंi·daṃ सीलं।sī·laṃ

    Yo tattha saṁyamo saṁvaro avītikkamo, idaṁ sīlaṁ.

    (Pāli only)

96. 96

    यंyaṃ समादानंsa·mā·dā·naṃ तंtaṃ वतं।va·taṃ

    Yaṁ samādānaṁ taṁ vataṁ.

    (Pāli only)

97. 97

    संवरट्ठेनsaṃ·va·raṭ·ṭhe·na सीलं;sī·laṃ

    Saṁvaraṭṭhena sīlaṁ;

    (Pāli only)

98. 98

    समादानट्ठेनsa·mā·dā·naṭ·ṭhe·na वतं—va·taṃ

    samādānaṭṭhena vataṁ—

    (Pāli only)

99. 99

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti सीलञ्चेवsī·lañ·ce·va वतञ्च।va·tañ·ca

    idaṁ vuccati sīlañceva vatañca.

    (Pāli only)

100. 100

     कतमंka·ta·maṃ वतं,va·taṃ नna सीलं?sī·laṃ

     Katamaṁ vataṁ, na sīlaṁ?

     (Pāli only)

101. 101

     अट्ठaṭ·ṭha धुतङ्गानि—dhu·taṅ·gā·ni

     Aṭṭha dhutaṅgāni—

     (Pāli only)

102. 102

     आरञ्ञिकङ्गं,ā·rañ·ñi·kaṅ·gaṃ पिण्डपातिकङ्गं,piṇ·ḍa·pā·ti·kaṅ·gaṃ पंसुकूलिकङ्गं,paṃ·su·kū·li·kaṅ·gaṃ तेचीवरिकङ्गं,te·cī·va·ri·kaṅ·gaṃ सपदानचारिकङ्गं,sa·pa·dā·na·cā·ri·kaṅ·gaṃ खलुपच्छाभत्तिकङ्गं,kha·lu·pac·chā·bhat·ti·kaṅ·gaṃ नेसज्जिकङ्गं,ne·saj·ji·kaṅ·gaṃ यथासन्थतिकङ्गं—ya·thā·san·tha·ti·kaṅ·gaṃ

     āraññikaṅgaṁ, piṇḍapātikaṅgaṁ, paṁsukūlikaṅgaṁ, tecīvarikaṅgaṁ, sapadānacārikaṅgaṁ, khalupacchābhattikaṅgaṁ, nesajjikaṅgaṁ, yathāsanthatikaṅgaṁ—

     (Pāli only)

103. 103

     इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     idaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

104. 104

     वीरियसमादानम्पिvī·ri·ya·sa·mā·dā·nam·pi वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     Vīriyasamādānampi vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

105. 105

     “कामंkā·maṃ तचोta·co चca न्हारुnhā·ru चca अट्ठिaṭ·ṭhi चca अवसिस्सतु,a·va·sis·sa·tu सरीरेsa·rī·re उपस्सुस्सतुu·pas·sus·sa·tu मंसलोहितं।maṃ·sa·lo·hi·taṃ

     “Kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ.

     (Pāli only)

106. 106

     यंyaṃ तंtaṃ पुरिसथामेनpu·ri·sa·thā·me·na पुरिसबलेनpu·ri·sa·ba·le·na पुरिसवीरियेनpu·ri·sa·vī·ri·ye·na पुरिसपरक्कमेनpu·ri·sa·pa·rak·ka·me·na पत्तब्बं,pat·tab·baṃ नna तंtaṃ अपापुणित्वाa·pā·pu·ṇit·vā वीरियस्सvī·ri·yas·sa सण्ठानंsaṇ·ṭhā·naṃ भविस्सती”ति—bha·vis·sa·tī

     Yaṁ taṁ purisathāmena purisabalena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ, na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatī”ti—

     (Pāli only)

107. 107

     चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

     cittaṁ paggaṇhāti padahati.

     (Pāli only)

108. 108

     एवरूपंe·va·rū·paṃ वीरियसमादानं—vī·ri·ya·sa·mā·dā·naṃ

     Evarūpaṁ vīriyasamādānaṁ—

     (Pāli only)

109. 109

     इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     idaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

110. 110

     “नासिस्संnā·sis·saṃ नna पिविस्सामि,pi·vis·sā·mi

     “Nāsissaṁ na pivissāmi,

     (Pāli only)

111. 111

     विहारतोvi·hā·ra·to नna निक्खमे;nik·kha·me

     vihārato na nikkhame;

     (Pāli only)

112. 112

     नपिna·pi पस्संpas·saṃ निपातेस्सं,ni·pā·tes·saṃ

     Napi passaṁ nipātessaṁ,

     (Pāli only)

113. 113

     तण्हासल्लेtaṇ·hā·sal·le अनूहते”ति।a·nū·ha·te

     taṇhāsalle anūhate”ti.

     (Pāli only)

114. 114

     चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

     Cittaṁ paggaṇhāti padahati.

     (Pāli only)

115. 115

     एवरूपम्पिe·va·rū·pam·pi वीरियसमादानंvī·ri·ya·sa·mā·dā·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

116. 116

     “नna तावाहंtā·vā·haṃ इमंi·maṃ पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ भिन्दिस्सामिbhin·dis·sā·mi यावyā·va मेme नna अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहिā·sa·ve·hi चित्तंcit·taṃ विमुच्चिस्सती”ति—vi·muc·cis·sa·tī

     “Na tāvāhaṁ imaṁ pallaṅkaṁ bhindissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccissatī”ti—

     (Pāli only)

117. 117

     चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

     cittaṁ paggaṇhāti padahati.

     (Pāli only)

118. 118

     एवरूपम्पिe·va·rū·pam·pi वीरियसमादानंvī·ri·ya·sa·mā·dā·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

119. 119

     “नna तावाहंtā·vā·haṃ इमम्हाi·mam·hā आसनाā·sa·nā वुट्ठहिस्सामि,vuṭ·ṭha·his·sā·mi

     “Na tāvāhaṁ imamhā āsanā vuṭṭhahissāmi,

     (Pāli only)

120. 120

     चङ्कमाcaṅ·ka·mā ओरोहिस्सामि,o·ro·his·sā·mi

     caṅkamā orohissāmi,

     (Pāli only)

121. 121

     विहाराvi·hā·rā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     vihārā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

122. 122

     अड्ढयोगाaḍ·ḍha·yo·gā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     aḍḍhayogā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

123. 123

     पासादाpā·sā·dā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     pāsādā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

124. 124

     हम्मियाham·mi·yā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     hammiyā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

125. 125

     गुहायgu·hā·ya निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     guhāya nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

126. 126

     लेणाle·ṇā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     leṇā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

127. 127

     कुटियाku·ṭi·yā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     kuṭiyā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

128. 128

     कूटागाराkū·ṭā·gā·rā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     kūṭāgārā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

129. 129

     अट्टाaṭ·ṭā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     aṭṭā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

130. 130

     माळाmā·ḷā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     māḷā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

131. 131

     उद्दण्डाud·daṇ·ḍā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     uddaṇḍā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

132. 132

     उपट्ठानसालायu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā·ya निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     upaṭṭhānasālāya nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

133. 133

     मण्डपाmaṇ·ḍa·pā निक्खमिस्सामि,nik·kha·mis·sā·mi

     maṇḍapā nikkhamissāmi,

     (Pāli only)

134. 134

     रुक्खमूलाruk·kha·mū·lā निक्खमिस्सामिnik·kha·mis·sā·mi यावyā·va मेme नna अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहिā·sa·ve·hi चित्तंcit·taṃ विमुच्चिस्सती”ति—vi·muc·cis·sa·tī

     rukkhamūlā nikkhamissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccissatī”ti—

     (Pāli only)

135. 135

     चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

     cittaṁ paggaṇhāti padahati.

     (Pāli only)

136. 136

     एवरूपम्पिe·va·rū·pam·pi वीरियसमादानंvī·ri·ya·sa·mā·dā·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

137. 137

     “इमस्मिञ्ञेवi·mas·miñ·ñe·va पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ अरियधम्मंa·ri·ya·dham·maṃ आहरिस्सामिā·ha·ris·sā·mi समाहरिस्सामिsa·mā·ha·ris·sā·mi अधिगच्छिस्सामिa·dhi·gac·chis·sā·mi फस्सयिस्सामिphas·sa·yis·sā·mi सच्छिकरिस्सामी”ति—sac·chi·ka·ris·sā·mī

     “Imasmiññeva pubbaṇhasamayaṁ ariyadhammaṁ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phassayissāmi sacchikarissāmī”ti—

     (Pāli only)

138. 138

     चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

     cittaṁ paggaṇhāti padahati.

     (Pāli only)

139. 139

     एवरूपम्पिe·va·rū·pam·pi वीरियसमादानंvī·ri·ya·sa·mā·dā·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

140. 140

     “इमस्मिञ्ञेवi·mas·miñ·ñe·va मज्झन्हिकसमयं,maj·jhan·hi·ka·sa·ma·yaṃ

     “Imasmiññeva majjhanhikasamayaṁ,

     (Pāli only)

141. 141

     सायन्हसमयं,sā·yan·ha·sa·ma·yaṃ

     sāyanhasamayaṁ,

     (Pāli only)

142. 142

     पुरेभत्तं,pu·re·bhat·taṃ

     purebhattaṁ,

     (Pāli only)

143. 143

     पच्छाभत्तं,pac·chā·bhat·taṃ

     pacchābhattaṁ,

     (Pāli only)

144. 144

     पुरिमंpu·ri·maṃ यामं,yā·maṃ

     purimaṁ yāmaṁ,

     (Pāli only)

145. 145

     मज्झिमंmaj·jhi·maṃ यामं,yā·maṃ

     majjhimaṁ yāmaṁ,

     (Pāli only)

146. 146

     पच्छिमंpac·chi·maṃ यामं,yā·maṃ

     pacchimaṁ yāmaṁ,

     (Pāli only)

147. 147

     काळे,kā·ḷe

     kāḷe,

     (Pāli only)

148. 148

     जुण्हे,juṇ·he

     juṇhe,

     (Pāli only)

149. 149

     वस्से,vas·se

     vasse,

     (Pāli only)

150. 150

     हेमन्ते,he·man·te

     hemante,

     (Pāli only)

151. 151

     गिम्हे,gim·he

     gimhe,

     (Pāli only)

152. 152

     पुरिमेpu·ri·me वयोखन्धे,va·yo·khan·dhe

     purime vayokhandhe,

     (Pāli only)

153. 153

     मज्झिमेmaj·jhi·me वयोखन्धे,va·yo·khan·dhe

     majjhime vayokhandhe,

     (Pāli only)

154. 154

     पच्छिमेpac·chi·me वयोखन्धेva·yo·khan·dhe अरियधम्मंa·ri·ya·dham·maṃ आहरिस्सामिā·ha·ris·sā·mi समाहरिस्सामिsa·mā·ha·ris·sā·mi अधिगच्छिस्सामिa·dhi·gac·chis·sā·mi फस्सयिस्सामिphas·sa·yis·sā·mi सच्छिकरिस्सामी”ति—sac·chi·ka·ris·sā·mī

     pacchime vayokhandhe ariyadhammaṁ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phassayissāmi sacchikarissāmī”ti—

     (Pāli only)

155. 155

     चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

     cittaṁ paggaṇhāti padahati.

     (Pāli only)

156. 156

     एवरूपम्पिe·va·rū·pam·pi वीरियसमादानंvī·ri·ya·sa·mā·dā·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti वतं,va·taṃ नna सीलं।sī·laṃ

     Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ.

     (Pāli only)

157. 157

     <ब्>जन्तू</ब्>तिb सत्तोsat·to नरोna·ro मानवोmā·na·vo पोसोpo·so पुग्गलोpug·ga·lo जीवोjī·vo जागुjā·gu जन्तुjan·tu इन्दगुin·da·gu मनुजोति—ma·nu·jo·ti

     <b>Jantū</b>ti satto naro mānavo poso puggalo jīvo jāgu jantu indagu manujoti—

     (Pāli only)

158. 158

     योyo अत्तनोat·ta·no सीलवतानिsī·la·va·tā·ni जन्तु।jan·tu

     yo attano sīlavatāni jantu.

     (Pāli only)

159. 159

     <ब्>अनानुपुट्ठोवb परेसpa·re·sa पावा</ब्>ति।pā·vā

     <b>Anānupuṭṭhova paresa pāvā</b>ti.

     (Pāli only)

160. 160

     <ब्>परेसन्</ब्>तिb परेसंpa·re·saṃ खत्तियानंkhat·ti·yā·naṃ ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ वेस्सानंves·sā·naṃ सुद्दानंsud·dā·naṃ गहट्ठानंga·haṭ·ṭhā·naṃ पब्बजितानंpab·ba·ji·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ मनुस्सानं।ma·nus·sā·naṃ

     <b>Paresan</b>ti paresaṁ khattiyānaṁ brāhmaṇānaṁ vessānaṁ suddānaṁ gahaṭṭhānaṁ pabbajitānaṁ devānaṁ manussānaṁ.

     (Pāli only)

161. 161

     <ब्>अनानुपुट्ठो</ब्>तिb अपुट्ठोa·puṭ·ṭho अपुच्छितोa·puc·chi·to अयाचितोa·yā·ci·to अनज्झेसितोa·naj·jhe·si·to अपसादितो।a·pa·sā·di·to

     <b>Anānupuṭṭho</b>ti apuṭṭho apucchito ayācito anajjhesito apasādito.

     (Pāli only)

162. 162

     <ब्>पावा</ब्>तिb अत्तनोat·ta·no सीलंsī·laṃ वाvā वतंva·taṃ वाvā सीलब्बतंsī·lab·ba·taṃ वाvā पावदति।pā·va·da·ti

     <b>Pāvā</b>ti attano sīlaṁ vā vataṁ vā sīlabbataṁ vā pāvadati.

     (Pāli only)

163. 163

     अहमस्मिa·ha·mas·mi सीलसम्पन्नोतिsī·la·sam·pan·no·ti वा,vā वतसम्पन्नोतिva·ta·sam·pan·no·ti वा,vā सीलब्बतसम्पन्नोतिsī·lab·ba·ta·sam·pan·no·ti वाvā

     Ahamasmi sīlasampannoti vā, vatasampannoti vā, sīlabbatasampannoti vā

     (Pāli only)

164. 164

     जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā कोलपुत्तियेनko·la·put·ti·ye·na वाvā वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya वाvā धनेनdha·ne·na वाvā अज्झेनेनaj·jhe·ne·na वाvā कम्मायतनेनkam·mā·ya·ta·ne·na वाvā सिप्पायतनेनsip·pā·ya·ta·ne·na वाvā विज्जाट्ठानेनvij·jāṭ·ṭhā·ne·na वाvā सुतेनsu·te·na वाvā पटिभानेनpa·ṭi·bhā·ne·na वाvā अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na वाvā वत्थुना,vat·thu·nā

     jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vā vatthunā,

     (Pāli only)

165. 165

     उच्चाuc·cā कुलाku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā महाकुलाma·hā·ku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā महाभोगकुलाma·hā·bho·ga·ku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā उळारभोगकुलाu·ḷā·ra·bho·ga·ku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā ञातोñā·to यसस्सीya·sas·sī सगहट्ठपब्बजितानन्तिsa·ga·haṭ·ṭha·pab·ba·ji·tā·nan·ti वा,vā

     uccā kulā pabbajitoti vā, mahākulā pabbajitoti vā, mahābhogakulā pabbajitoti vā, uḷārabhogakulā pabbajitoti vā, ñāto yasassī sagahaṭṭhapabbajitānanti vā,

     (Pāli only)

166. 166

     लाभिम्हिlā·bhim·hi चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारानन्तिcī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·na·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·rā·nan·ti वा,vā

     lābhimhi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti vā,

     (Pāli only)

167. 167

     सुत्तन्तिकोतिsut·tan·ti·ko·ti वा,vā विनयधरोतिvi·na·ya·dha·ro·ti वा,vā धम्मकथिकोतिdham·ma·ka·thi·ko·ti वा,vā आरञ्ञिकोतिā·rañ·ñi·ko·ti वा,vā पिण्डपातिकोतिpiṇ·ḍa·pā·ti·ko·ti वा,vā पंसुकूलिकोतिpaṃ·su·kū·li·ko·ti वा,vā तेचीवरिकोतिte·cī·va·ri·ko·ti वा,vā सपदानचारिकोतिsa·pa·dā·na·cā·ri·ko·ti वा,vā खलुपच्छाभत्तिकोतिkha·lu·pac·chā·bhat·ti·ko·ti वा,vā नेसज्जिकोतिne·saj·ji·ko·ti वा,vā यथासन्थतिकोतिya·thā·san·tha·ti·ko·ti वा,vā

     suttantikoti vā, vinayadharoti vā, dhammakathikoti vā, āraññikoti vā, piṇḍapātikoti vā, paṁsukūlikoti vā, tecīvarikoti vā, sapadānacārikoti vā, khalupacchābhattikoti vā, nesajjikoti vā, yathāsanthatikoti vā,

     (Pāli only)

168. 168

     पठमस्सpa·ṭha·mas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā दुतियस्सdu·ti·yas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā ततियस्सta·ti·yas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā चतुत्थस्सca·tut·thas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā आकासानञ्चायतनसमापत्तियाā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā विञ्ञाणञ्चायतनसमापत्तियाviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā आकिञ्चञ्ञायतनसमापत्तियाā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तियाne·va·sañ·ñā·nā·sañ·ñā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वाvā पावदतिpā·va·da·ti कथेतिka·the·ti भणतिbha·ṇa·ti दीपयतिdī·pa·ya·ti वोहरतीति—vo·ha·ra·tī·ti

     paṭhamassa jhānassa lābhīti vā, dutiyassa jhānassa lābhīti vā, tatiyassa jhānassa lābhīti vā, catutthassa jhānassa lābhīti vā, ākāsānañcāyatanasamāpattiyā lābhīti vā, viññāṇañcāyatanasamāpattiyā lābhīti vā, ākiñcaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā, nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā pāvadati katheti bhaṇati dīpayati voharatīti—

     (Pāli only)

169. 169

     अनानुपुट्ठोवa·nā·nu·puṭ·ṭho·va परेसंpa·re·saṃ पाव।pā·va

     anānupuṭṭhova paresaṁ pāva.

     (Pāli only)

170. 170

     <ब्>अनरियधम्मंb कुसलाku·sa·lā तमाहू</ब्>ति।ta·mā·hū

     <b>Anariyadhammaṁ kusalā tamāhū</b>ti.

     (Pāli only)

171. 171

     <ब्>कुसला</ब्>तिb येye तेte खन्धकुसलाkhan·dha·ku·sa·lā धातुकुसलाdhā·tu·ku·sa·lā आयतनकुसलाā·ya·ta·na·ku·sa·lā पटिच्चसमुप्पादकुसलाpa·ṭic·ca·sa·mup·pā·da·ku·sa·lā सतिपट्ठानकुसलाsa·ti·paṭ·ṭhā·na·ku·sa·lā सम्मप्पधानकुसलाsam·map·pa·dhā·na·ku·sa·lā इद्धिपादकुसलाid·dhi·pā·da·ku·sa·lā इन्द्रियकुसलाin·dri·ya·ku·sa·lā बलकुसलाba·la·ku·sa·lā बोज्झङ्गकुसलाboj·jhaṅ·ga·ku·sa·lā मग्गकुसलाmag·ga·ku·sa·lā फलकुसलाpha·la·ku·sa·lā निब्बानकुसला,nib·bā·na·ku·sa·lā तेte कुसलाku·sa·lā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

     <b>Kusalā</b>ti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā evamāhaṁsu—

     (Pāli only)

172. 172

     “अनरियानंa·na·ri·yā·naṃ एसोe·so धम्मो,dham·mo नेसोne·so धम्मोdham·mo अरियानं;a·ri·yā·naṃ

     “anariyānaṁ eso dhammo, neso dhammo ariyānaṁ;

     (Pāli only)

173. 173

     बालानंbā·lā·naṃ एसोe·so धम्मो,dham·mo नेसोne·so धम्मोdham·mo पण्डितानं;paṇ·ḍi·tā·naṃ

     bālānaṁ eso dhammo, neso dhammo paṇḍitānaṁ;

     (Pāli only)

174. 174

     असप्पुरिसानंa·sap·pu·ri·sā·naṃ एसोe·so धम्मो,dham·mo नेसोne·so धम्मोdham·mo सप्पुरिसानन्”ति।sap·pu·ri·sā·nan

     asappurisānaṁ eso dhammo, neso dhammo sappurisānan”ti.

     (Pāli only)

175. 175

     एवमाहंसुe·va·mā·haṃ·su एवंe·vaṃ कथेन्तिka·then·ti एवंe·vaṃ भणन्तिbha·ṇan·ti एवंe·vaṃ दीपयन्तिdī·pa·yan·ti एवंe·vaṃ वोहरन्तीति—vo·ha·ran·tī·ti

     Evamāhaṁsu evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—

     (Pāli only)

176. 176

     अनरियधम्मंa·na·ri·ya·dham·maṃ कुसलाku·sa·lā तमाहु।ta·mā·hu

     anariyadhammaṁ kusalā tamāhu.

     (Pāli only)

177. 177

     <ब्>योb आतुमानंā·tu·mā·naṃ सयमेवsa·ya·me·va पावा</ब्>ति।pā·vā

     <b>Yo ātumānaṁ sayameva pāvā</b>ti.

     (Pāli only)

178. 178

     <ब्>आतुमा</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti अत्ता।at·tā

     <b>Ātumā</b> vuccati attā.

     (Pāli only)

179. 179

     <ब्>सयमेवb पावा</ब्>तिpā·vā सयमेवsa·ya·me·va अत्तानंat·tā·naṃ पावदति—pā·va·da·ti

     <b>Sayameva pāvā</b>ti sayameva attānaṁ pāvadati—

     (Pāli only)

180. 180

     अहमस्मिa·ha·mas·mi सीलसम्पन्नोतिsī·la·sam·pan·no·ti वा,vā वतसम्पन्नोतिva·ta·sam·pan·no·ti वा,vā सीलब्बतसम्पन्नोतिsī·lab·ba·ta·sam·pan·no·ti वा,vā

     ahamasmi sīlasampannoti vā, vatasampannoti vā, sīlabbatasampannoti vā,

     (Pāli only)

181. 181

     जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā कोलपुत्तियेनko·la·put·ti·ye·na वाvā वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya वाvā धनेनdha·ne·na वाvā अज्झेनेनaj·jhe·ne·na वाvā कम्मायतनेनkam·mā·ya·ta·ne·na वाvā सिप्पायतनेनsip·pā·ya·ta·ne·na वाvā विज्जाट्ठानेनvij·jāṭ·ṭhā·ne·na वाvā सुतेनsu·te·na वाvā पटिभानेनpa·ṭi·bhā·ne·na वाvā अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na वाvā वत्थुना,vat·thu·nā

     jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vā vatthunā,

     (Pāli only)

182. 182

     उच्चाuc·cā कुलाku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā महाकुलाma·hā·ku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā महाभोगकुलाma·hā·bho·ga·ku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā उळारभोगकुलाu·ḷā·ra·bho·ga·ku·lā पब्बजितोतिpab·ba·ji·to·ti वा,vā ञातोñā·to यसस्सीya·sas·sī सगहट्ठपब्बजितानन्तिsa·ga·haṭ·ṭha·pab·ba·ji·tā·nan·ti वा,vā

     uccā kulā pabbajitoti vā, mahākulā pabbajitoti vā, mahābhogakulā pabbajitoti vā, uḷārabhogakulā pabbajitoti vā, ñāto yasassī sagahaṭṭhapabbajitānanti vā,

     (Pāli only)

183. 183

     लाभिम्हिlā·bhim·hi चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारानन्तिcī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·na·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·rā·nan·ti वा,vā सुत्तन्तिकोतिsut·tan·ti·ko·ti वा,vā विनयधरोतिvi·na·ya·dha·ro·ti वा,vā धम्मकथिकोतिdham·ma·ka·thi·ko·ti वा,vā आरञ्ञिकोतिā·rañ·ñi·ko·ti वा,vā पिण्डपातिकोतिpiṇ·ḍa·pā·ti·ko·ti वा,vā पंसुकूलिकोतिpaṃ·su·kū·li·ko·ti वा,vā तेचीवरिकोतिte·cī·va·ri·ko·ti वा,vā सपदानचारिकोतिsa·pa·dā·na·cā·ri·ko·ti वा,vā खलुपच्छाभत्तिकोतिkha·lu·pac·chā·bhat·ti·ko·ti वा,vā नेसज्जिकोतिne·saj·ji·ko·ti वा,vā यथासन्थतिकोतिya·thā·san·tha·ti·ko·ti वा,vā

     lābhimhi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti vā, suttantikoti vā, vinayadharoti vā, dhammakathikoti vā, āraññikoti vā, piṇḍapātikoti vā, paṁsukūlikoti vā, tecīvarikoti vā, sapadānacārikoti vā, khalupacchābhattikoti vā, nesajjikoti vā, yathāsanthatikoti vā,

     (Pāli only)

184. 184

     पठमस्सpa·ṭha·mas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā दुतियस्सdu·ti·yas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā ततियस्सta·ti·yas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā चतुत्थस्सca·tut·thas·sa झानस्सjhā·nas·sa लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā आकासानञ्चायतनसमापत्तियाā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā विञ्ञाणञ्चायतनसमापत्तियाviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā आकिञ्चञ्ञायतनसमापत्तियाā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वा,vā नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तियाne·va·sañ·ñā·nā·sañ·ñā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वाvā पावदतिpā·va·da·ti कथेतिka·the·ti भणतिbha·ṇa·ti दीपयतिdī·pa·ya·ti वोहरतीति—vo·ha·ra·tī·ti

     paṭhamassa jhānassa lābhīti vā, dutiyassa jhānassa lābhīti vā, tatiyassa jhānassa lābhīti vā, catutthassa jhānassa lābhīti vā, ākāsānañcāyatanasamāpattiyā lābhīti vā, viññāṇañcāyatanasamāpattiyā lābhīti vā, ākiñcaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā, nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā pāvadati katheti bhaṇati dīpayati voharatīti—

     (Pāli only)

185. 185

     योyo आतुमानंā·tu·mā·naṃ सयमेवsa·ya·me·va पावाति।pā·vā·ti

     yo ātumānaṁ sayameva pāvāti.

     (Pāli only)

186. 186

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

187. 187

     “योyo अत्तनोat·ta·no सीलवतानिsī·la·va·tā·ni जन्तु,jan·tu

     “Yo attano sīlavatāni jantu,

     (Pāli only)

188. 188

     अनानुपुट्ठोवa·nā·nu·puṭ·ṭho·va परेसpa·re·sa पाव;pā·va

     Anānupuṭṭhova paresa pāva;

     (Pāli only)

189. 189

     अनरियधम्मंa·na·ri·ya·dham·maṃ कुसलाku·sa·lā तमाहु,ta·mā·hu

     Anariyadhammaṁ kusalā tamāhu,

     (Pāli only)

190. 190

     योyo आतुमानंā·tu·mā·naṃ सयमेवsa·ya·me·va पावा”ति।pā·vā

     Yo ātumānaṁ sayameva pāvā”ti.

     (Pāli only)

191. 191

     <ब्>सन्तोb चca भिक्खुbhik·khu अभिनिब्बुतत्तो,</ब्>a·bhi·nib·bu·tat·to

     <b>Santo ca bhikkhu abhinibbutatto,</b>

     (Pāli only)

192. 192

     <ब्>इतिहन्तिb सीलेसुsī·le·su अकत्थमानो;</ब्>a·kat·tha·mā·no

     <b>Itihanti sīlesu akatthamāno;</b>

     (Pāli only)

193. 193

     <ब्>तमरियधम्मंb कुसलाku·sa·lā वदन्ति,</ब्>va·dan·ti

     <b>Tamariyadhammaṁ kusalā vadanti,</b>

     (Pāli only)

194. 194

     <ब्>यस्सुस्सदाb नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोके।</ब्>lo·ke

     <b>Yassussadā natthi kuhiñci loke.</b>

     (Pāli only)

195. 195

     <ब्>सन्तोb चca भिक्खुbhik·khu अभिनिब्बुतत्तो</ब्>ति।a·bhi·nib·bu·tat·to

     <b>Santo ca bhikkhu abhinibbutatto</b>ti.

     (Pāli only)

196. 196

     <ब्>सन्तो</ब्>तिb रागस्सrā·gas·sa समितत्ताsa·mi·tat·tā सन्तो,san·to

     <b>Santo</b>ti rāgassa samitattā santo,

     (Pāli only)

197. 197

     दोसस्सdo·sas·sa समितत्ताsa·mi·tat·tā सन्तो,san·to

     dosassa samitattā santo,

     (Pāli only)

198. 198

     मोहस्सmo·has·sa समितत्ताsa·mi·tat·tā सन्तो,san·to

     mohassa samitattā santo,

     (Pāli only)

199. 199

     कोधस्सko·dhas·sa …

     kodhassa …

     (Pāli only)

200. 200

     उपनाहस्सu·pa·nā·has·sa …

     upanāhassa …

     (Pāli only)

201. 201

     मक्खस्सmak·khas·sa …

     makkhassa …

     (Pāli only)

202. 202

     पळासस्सpa·ḷā·sas·sa …

     paḷāsassa …

     (Pāli only)

203. 203

     इस्सायis·sā·ya …

     issāya …

     (Pāli only)

204. 204

     मच्छरियस्सmac·cha·ri·yas·sa …

     macchariyassa …

     (Pāli only)

205. 205

     मायायmā·yā·ya …

     māyāya …

     (Pāli only)

206. 206

     साठेय्यस्सsā·ṭhey·yas·sa …

     sāṭheyyassa …

     (Pāli only)

207. 207

     थम्भस्सtham·bhas·sa …

     thambhassa …

     (Pāli only)

208. 208

     सारम्भस्सsā·ram·bhas·sa …

     sārambhassa …

     (Pāli only)

209. 209

     मानस्सmā·nas·sa …

     mānassa …

     (Pāli only)

210. 210

     अतिमानस्सa·ti·mā·nas·sa …

     atimānassa …

     (Pāli only)

211. 211

     मदस्सma·das·sa …

     madassa …

     (Pāli only)

212. 212

     पमादस्सpa·mā·das·sa …

     pamādassa …

     (Pāli only)

213. 213

     सब्बकिलेसानंsab·ba·ki·le·sā·naṃ …

     sabbakilesānaṁ …

     (Pāli only)

214. 214

     सब्बदुच्चरितानंsab·ba·duc·ca·ri·tā·naṃ …

     sabbaduccaritānaṁ …

     (Pāli only)

215. 215

     सब्बदरथानंsab·ba·da·ra·thā·naṃ …

     sabbadarathānaṁ …

     (Pāli only)

216. 216

     सब्बपरिळाहानंsab·ba·pa·ri·ḷā·hā·naṃ …

     sabbapariḷāhānaṁ …

     (Pāli only)

217. 217

     सब्बसन्तापानंsab·ba·san·tā·pā·naṃ …

     sabbasantāpānaṁ …

     (Pāli only)

218. 218

     सब्बाकुसलाभिसङ्खारानंsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ सन्तत्ताsan·tat·tā समितत्ताsa·mi·tat·tā वूपसमितत्ताvū·pa·sa·mi·tat·tā विज्झातत्ताvij·jhā·tat·tā निब्बुतत्ताnib·bu·tat·tā विगतत्ताvi·ga·tat·tā पटिपस्सद्धत्ताpa·ṭi·pas·sad·dhat·tā सन्तोsan·to उपसन्तोu·pa·san·to वूपसन्तोvū·pa·san·to निब्बुतोnib·bu·to पटिपस्सद्धोति—pa·ṭi·pas·sad·dho·ti

     sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā vūpasamitattā vijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭipassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti—

     (Pāli only)

219. 219

     सन्तो।san·to

     santo.

     (Pāli only)

220. 220

     <ब्>भिक्खू</ब्>तिb सत्तन्नंsat·tan·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ भिन्नत्ताbhin·nat·tā भिक्खु—bhik·khu

     <b>Bhikkhū</b>ti sattannaṁ dhammānaṁ bhinnattā bhikkhu—

     (Pāli only)

221. 221

     सक्कायदिट्ठिsak·kā·ya·diṭ·ṭhi भिन्नाbhin·nā होति,ho·ti विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā भिन्नाbhin·nā होति,ho·ti सीलब्बतपरामासोsī·lab·ba·ta·pa·rā·mā·so भिन्नोbhin·no होति,ho·ti रागोrā·go भिन्नोbhin·no होति,ho·ti दोसोdo·so भिन्नोbhin·no होति,ho·ti मोहोmo·ho भिन्नोbhin·no होति,ho·ti मानोmā·no भिन्नोbhin·no होति।ho·ti

     sakkāyadiṭṭhi bhinnā hoti, vicikicchā bhinnā hoti, sīlabbataparāmāso bhinno hoti, rāgo bhinno hoti, doso bhinno hoti, moho bhinno hoti, māno bhinno hoti.

     (Pāli only)

222. 222

     भिन्नास्सbhin·nās·sa होन्तिhon·ti पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सङ्किलेसिकाsaṅ·ki·le·si·kā पोनोभविकाpo·no·bha·vi·kā सदराsa·da·rā दुक्खविपाकाduk·kha·vi·pā·kā आयतिंā·ya·tiṃ जातिजरामरणिया।jā·ti·ja·rā·ma·ra·ṇi·yā

     Bhinnāssa honti pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.

     (Pāli only)

223. 223

     “पज्जेनpaj·je·na कतेनka·te·na अत्तना,at·ta·nā

     “Pajjena katena attanā,

     (Pāli only)

224. 224

     (सभियातिsa·bhi·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

     (sabhiyāti bhagavā)

     (Pāli only)

225. 225

     परिनिब्बानगतोpa·ri·nib·bā·na·ga·to वितिण्णकङ्खो;vi·tiṇ·ṇa·kaṅ·kho

     Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;

     (Pāli only)

226. 226

     विभवञ्चvi·bha·vañ·ca भवञ्चbha·vañ·ca विप्पहाय,vip·pa·hā·ya

     Vibhavañca bhavañca vippahāya,

     (Pāli only)

227. 227

     वुसितवाvu·si·ta·vā खीणपुनब्भवोkhī·ṇa·pu·nab·bha·vo सsa भिक्खू”ति।bhik·khū

     Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhū”ti.

     (Pāli only)

228. 228

     <ब्>सन्तोb चca भिक्खुbhik·khu अभिनिब्बुतत्तो</ब्>तिa·bhi·nib·bu·tat·to रागस्सrā·gas·sa निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā अभिनिब्बुतत्तो,a·bhi·nib·bu·tat·to दोसस्सdo·sas·sa निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā अभिनिब्बुतत्तो,a·bhi·nib·bu·tat·to मोहस्सmo·has·sa निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā अभिनिब्बुतत्तो,a·bhi·nib·bu·tat·to कोधस्सko·dhas·sa …

     <b>Santo ca bhikkhu abhinibbutatto</b>ti rāgassa nibbāpitattā abhinibbutatto, dosassa nibbāpitattā abhinibbutatto, mohassa nibbāpitattā abhinibbutatto, kodhassa …

     (Pāli only)

229. 229

     उपनाहस्सu·pa·nā·has·sa …

     upanāhassa …

     (Pāli only)

230. 230

     मक्खस्सmak·khas·sa …

     makkhassa …

     (Pāli only)

231. 231

     पळासस्सpa·ḷā·sas·sa …

     paḷāsassa …

     (Pāli only)

232. 232

     इस्सायis·sā·ya …

     issāya …

     (Pāli only)

233. 233

     मच्छरियस्सmac·cha·ri·yas·sa …

     macchariyassa …

     (Pāli only)

234. 234

     मायायmā·yā·ya …

     māyāya …

     (Pāli only)

235. 235

     साठेय्यस्सsā·ṭhey·yas·sa …

     sāṭheyyassa …

     (Pāli only)

236. 236

     थम्भस्सtham·bhas·sa …

     thambhassa …

     (Pāli only)

237. 237

     सारम्भस्सsā·ram·bhas·sa …

     sārambhassa …

     (Pāli only)

238. 238

     मानस्सmā·nas·sa …

     mānassa …

     (Pāli only)

239. 239

     अतिमानस्सa·ti·mā·nas·sa …

     atimānassa …

     (Pāli only)

240. 240

     मदस्सma·das·sa …

     madassa …

     (Pāli only)

241. 241

     पमादस्सpa·mā·das·sa …

     pamādassa …

     (Pāli only)

242. 242

     सब्बकिलेसानंsab·ba·ki·le·sā·naṃ …

     sabbakilesānaṁ …

     (Pāli only)

243. 243

     सब्बदुच्चरितानंsab·ba·duc·ca·ri·tā·naṃ …

     sabbaduccaritānaṁ …

     (Pāli only)

244. 244

     सब्बदरथानंsab·ba·da·ra·thā·naṃ …

     sabbadarathānaṁ …

     (Pāli only)

245. 245

     सब्बपरिळाहानंsab·ba·pa·ri·ḷā·hā·naṃ …

     sabbapariḷāhānaṁ …

     (Pāli only)

246. 246

     सब्बसन्तापानंsab·ba·san·tā·pā·naṃ …

     sabbasantāpānaṁ …

     (Pāli only)

247. 247

     सब्बाकुसलाभिसङ्खारानंsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ निब्बापितत्ताnib·bā·pi·tat·tā अभिनिब्बुतत्तोति—a·bhi·nib·bu·tat·to·ti

     sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ nibbāpitattā abhinibbutattoti—

     (Pāli only)

248. 248

     सन्तोsan·to चca भिक्खुbhik·khu अभिनिब्बुतत्तो।a·bhi·nib·bu·tat·to

     santo ca bhikkhu abhinibbutatto.

     (Pāli only)

249. 249

     <ब्>इतिहन्तिb सीलेसुsī·le·su अकत्थमानो</ब्>ति।a·kat·tha·mā·no

     <b>Itihanti sīlesu akatthamāno</b>ti.

     (Pāli only)

250. 250

     <ब्>इती</ब्>तिb पदसन्धिpa·da·san·dhi पदसंसग्गोpa·da·saṃ·sag·go पदपारिपूरीpa·da·pā·ri·pū·rī अक्खरसमवायोak·kha·ra·sa·ma·vā·yo ब्यञ्जनसिलिट्ठताbyañ·ja·na·si·liṭ·ṭha·tā पदानुपुब्बताpa·dā·nu·pub·ba·tā मेतं—me·taṃ

     <b>Itī</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatā metaṁ—

     (Pāli only)

251. 251

     इतिहन्ति।i·ti·han·ti

     itihanti.

     (Pāli only)

252. 252

     <ब्>सीलेसुb अकत्थमानो</ब्>ति।a·kat·tha·mā·no

     <b>Sīlesu akatthamāno</b>ti.

     (Pāli only)

253. 253

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co कत्थीkat·thī होतिho·ti विकत्थी।vi·kat·thī

     Idhekacco katthī hoti vikatthī.

     (Pāli only)

254. 254

     सोso कत्थतिkat·tha·ti विकत्थति।vi·kat·tha·ti

     So katthati vikatthati.

     (Pāli only)

255. 255

     अहमस्मिa·ha·mas·mi सीलसम्पन्नोतिsī·la·sam·pan·no·ti वा,vā वतसम्पन्नोतिva·ta·sam·pan·no·ti वा,vā सीलब्बतसम्पन्नोतिsī·lab·ba·ta·sam·pan·no·ti वा,vā

     Ahamasmi sīlasampannoti vā, vatasampannoti vā, sīlabbatasampannoti vā,

     (Pāli only)

256. 256

     जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā कोलपुत्तियेनko·la·put·ti·ye·na वाvā वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya वाvā …पे…pe

     jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā …pe…

     (Pāli only)

257. 257

     नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तियाne·va·sañ·ñā·nā·sañ·ñā·ya·ta·na·sa·mā·pat·ti·yā लाभीतिlā·bhī·ti वाvā कत्थतिkat·tha·ti विकत्थति।vi·kat·tha·ti

     nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā katthati vikatthati.

     (Pāli only)

258. 258

     एवंe·vaṃ नna कत्थतिkat·tha·ti नna विकत्थति।vi·kat·tha·ti

     Evaṁ na katthati na vikatthati.

     (Pāli only)

259. 259

     कत्थनाkat·tha·nā आरतोā·ra·to विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरतीति—vi·ha·ra·tī·ti

     Katthanā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

     (Pāli only)

260. 260

     इतिहन्तिi·ti·han·ti सीलेसुsī·le·su अकत्थमानो।a·kat·tha·mā·no

     itihanti sīlesu akatthamāno.

     (Pāli only)

261. 261

     <ब्>तमरियधम्मंb कुसलाku·sa·lā वदन्ती</ब्>ति।va·dan·tī

     <b>Tamariyadhammaṁ kusalā vadantī</b>ti.

     (Pāli only)

262. 262

     <ब्>कुसला</ब्>तिb येye तेte खन्धकुसलाkhan·dha·ku·sa·lā धातुकुसलाdhā·tu·ku·sa·lā आयतनकुसलाā·ya·ta·na·ku·sa·lā पटिच्चसमुप्पादकुसलाpa·ṭic·ca·sa·mup·pā·da·ku·sa·lā सतिपट्ठानकुसलाsa·ti·paṭ·ṭhā·na·ku·sa·lā सम्मप्पधानकुसलाsam·map·pa·dhā·na·ku·sa·lā इद्धिपादकुसलाid·dhi·pā·da·ku·sa·lā इन्द्रियकुसलाin·dri·ya·ku·sa·lā बलकुसलाba·la·ku·sa·lā बोज्झङ्गकुसलाboj·jhaṅ·ga·ku·sa·lā मग्गकुसलाmag·ga·ku·sa·lā फलकुसलाpha·la·ku·sa·lā निब्बानकुसला,nib·bā·na·ku·sa·lā तेte कुसलाku·sa·lā एवंe·vaṃ वदन्ति—va·dan·ti

     <b>Kusalā</b>ti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā evaṁ vadanti—

     (Pāli only)

263. 263

     “अरियानंa·ri·yā·naṃ एसोe·so धम्मो,dham·mo नेसोne·so धम्मोdham·mo अनरियानं;a·na·ri·yā·naṃ

     “ariyānaṁ eso dhammo, neso dhammo anariyānaṁ;

     (Pāli only)

264. 264

     पण्डितानंpaṇ·ḍi·tā·naṃ एसोe·so धम्मो,dham·mo नेसोne·so धम्मोdham·mo बालानं;bā·lā·naṃ

     paṇḍitānaṁ eso dhammo, neso dhammo bālānaṁ;

     (Pāli only)

265. 265

     सप्पुरिसानंsap·pu·ri·sā·naṃ एसोe·so धम्मो,dham·mo नेसोne·so धम्मोdham·mo असप्पुरिसानन्”ति।a·sap·pu·ri·sā·nan

     sappurisānaṁ eso dhammo, neso dhammo asappurisānan”ti.

     (Pāli only)

266. 266

     एवंe·vaṃ वदन्ति,va·dan·ti अरियानंa·ri·yā·naṃ एवंe·vaṃ कथेन्तिka·then·ti एवंe·vaṃ भणन्तिbha·ṇan·ti एवंe·vaṃ दीपयन्तिdī·pa·yan·ti एवंe·vaṃ वोहरन्तीति—vo·ha·ran·tī·ti

     Evaṁ vadanti, ariyānaṁ evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—

     (Pāli only)

267. 267

     तमरियधम्मंta·ma·ri·ya·dham·maṃ कुसलाku·sa·lā वदन्ति।va·dan·ti

     tamariyadhammaṁ kusalā vadanti.

     (Pāli only)

268. 268

     <ब्>यस्सुस्सदाb नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोके</ब्>ति।lo·ke

     <b>Yassussadā natthi kuhiñci loke</b>ti.

     (Pāli only)

269. 269

     <ब्>यस्सा</ब्>तिb अरहतोa·ra·ha·to खीणासवस्स।khī·ṇā·sa·vas·sa

     <b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.

     (Pāli only)

270. 270

     <ब्>उस्सदा</ब्>तिb सत्तुस्सदा—sat·tus·sa·dā

     <b>Ussadā</b>ti sattussadā—

     (Pāli only)

271. 271

     रागुस्सदो,rā·gus·sa·do दोसुस्सदो,do·sus·sa·do मोहुस्सदो,mo·hus·sa·do मानुस्सदो,mā·nus·sa·do दिट्ठुस्सदो,diṭ·ṭhus·sa·do किलेसुस्सदो,ki·le·sus·sa·do कम्मुस्सदो।kam·mus·sa·do

     rāgussado, dosussado, mohussado, mānussado, diṭṭhussado, kilesussado, kammussado.

     (Pāli only)

272. 272

     यस्सिमेyas·si·me उस्सदाus·sa·dā नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna विज्जन्तिvij·jan·ti नुपलब्भन्ति,nu·pa·lab·bhan·ti पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा।daḍ·ḍhā

     Yassime ussadā natthi na santi na vijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.

     (Pāli only)

273. 273

     <ब्>कुहिञ्ची</ब्>तिb कुहिञ्चिku·hiñ·ci किम्हिचिkim·hi·ci कत्थचिkat·tha·ci अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā अज्झत्तबहिद्धाaj·jhat·ta·ba·hid·dhā वा।vā

     <b>Kuhiñcī</b>ti kuhiñci kimhici katthaci ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā.

     (Pāli only)

274. 274

     <ब्>लोके</ब्>तिb अपायलोकेa·pā·ya·lo·ke मनुस्सलोकेma·nus·sa·lo·ke देवलोकेde·va·lo·ke खन्धलोकेkhan·dha·lo·ke धातुलोकेdhā·tu·lo·ke आयतनलोकेति—ā·ya·ta·na·lo·ke·ti

     <b>Loke</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloketi—

     (Pāli only)

275. 275

     यस्सुस्सदाyas·sus·sa·dā नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोके।lo·ke

     yassussadā natthi kuhiñci loke.

     (Pāli only)

276. 276

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

277. 277

     “सन्तोsan·to चca भिक्खुbhik·khu अभिनिब्बुतत्तो,a·bhi·nib·bu·tat·to

     “Santo ca bhikkhu abhinibbutatto,

     (Pāli only)

278. 278

     इतिहन्तिi·ti·han·ti सीलेसुsī·le·su अकत्थमानो;a·kat·tha·mā·no

     Itihanti sīlesu akatthamāno;

     (Pāli only)

279. 279

     तमरियधम्मंta·ma·ri·ya·dham·maṃ कुसलाku·sa·lā वदन्ति,va·dan·ti

     Tamariyadhammaṁ kusalā vadanti,

     (Pāli only)

280. 280

     यस्सुस्सदाyas·sus·sa·dā नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोके”ति।lo·ke

     Yassussadā natthi kuhiñci loke”ti.

     (Pāli only)

281. 281

     <ब्>पकप्पिताb सङ्खताsaṅ·kha·tā यस्सyas·sa धम्मा,</ब्>dham·mā

     <b>Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā,</b>

     (Pāli only)

282. 282

     <ब्>पुरक्खताb सन्तिsan·ti अवीवदाता;</ब्>a·vī·va·dā·tā

     <b>Purakkhatā santi avīvadātā;</b>

     (Pāli only)

283. 283

     <ब्>यदत्तनिb पस्सतिpas·sa·ti आनिसंसं,</ब्>ā·ni·saṃ·saṃ

     <b>Yadattani passati ānisaṁsaṁ,</b>

     (Pāli only)

284. 284

     <ब्>तंb निस्सितोnis·si·to कुप्पपटिच्चसन्तिं।</ब्>kup·pa·pa·ṭic·ca·san·tiṃ

     <b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantiṁ.</b>

     (Pāli only)

285. 285

     <ब्>पकप्पिताb सङ्खताsaṅ·kha·tā यस्सyas·sa धम्मा</ब्>ति।dham·mā

     <b>Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā</b>ti.

     (Pāli only)

286. 286

     <ब्>पकप्पना</ब्>तिb द्वेdve पकप्पना—pa·kap·pa·nā

     <b>Pakappanā</b>ti dve pakappanā—

     (Pāli only)

287. 287

     तण्हापकप्पनाtaṇ·hā·pa·kap·pa·nā चca दिट्ठिपकप्पनाdiṭ·ṭhi·pa·kap·pa·nā चca …पे…pe

     taṇhāpakappanā ca diṭṭhipakappanā ca …pe…

     (Pāli only)

288. 288

     अयंa·yaṃ तण्हापकप्पनाtaṇ·hā·pa·kap·pa·nā …पे…pe

     ayaṁ taṇhāpakappanā …pe…

     (Pāli only)

289. 289

     अयंa·yaṃ दिट्ठिपकप्पना।diṭ·ṭhi·pa·kap·pa·nā

     ayaṁ diṭṭhipakappanā.

     (Pāli only)

290. 290

     <ब्>सङ्खता</ब्>तिb सङ्खताsaṅ·kha·tā अभिसङ्खताa·bhi·saṅ·kha·tā सण्ठपितातिपि—saṇ·ṭha·pi·tā·ti·pi

     <b>Saṅkhatā</b>ti saṅkhatā abhisaṅkhatā saṇṭhapitātipi—

     (Pāli only)

291. 291

     सङ्खता।saṅ·kha·tā

     saṅkhatā.

     (Pāli only)

292. 292

     अथa·tha वाvā अनिच्चाa·nic·cā सङ्खताsaṅ·kha·tā पटिच्चसमुप्पन्नाpa·ṭic·ca·sa·mup·pan·nā खयधम्माkha·ya·dham·mā वयधम्माva·ya·dham·mā विरागधम्माvi·rā·ga·dham·mā निरोधधम्मातिपि—ni·ro·dha·dham·mā·ti·pi

     Atha vā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammātipi—

     (Pāli only)

293. 293

     सङ्खता।saṅ·kha·tā

     saṅkhatā.

     (Pāli only)

294. 294

     <ब्>यस्सा</ब्>तिb दिट्ठिगतिकस्स।diṭ·ṭhi·ga·ti·kas·sa

     <b>Yassā</b>ti diṭṭhigatikassa.

     (Pāli only)

295. 295

     <ब्>धम्मा</ब्>b वुच्चन्तिvuc·can·ti द्वासट्ठिdvā·saṭ·ṭhi दिट्ठिगतानीति—diṭ·ṭhi·ga·tā·nī·ti

     <b>Dhammā</b> vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatānīti—

     (Pāli only)

296. 296

     पकप्पिताpa·kap·pi·tā सङ्खताsaṅ·kha·tā यस्सyas·sa धम्मा।dham·mā

     pakappitā saṅkhatā yassa dhammā.

     (Pāli only)

297. 297

     <ब्>पुरक्खताb सन्तिsan·ti अवीवदाता</ब्>ति।a·vī·va·dā·tā

     <b>Purakkhatā santi avīvadātā</b>ti.

     (Pāli only)

298. 298

     <ब्>पुरक्खता</ब्>तिb द्वेdve पुरेक्खारा—pu·rek·khā·rā

     <b>Purakkhatā</b>ti dve purekkhārā—

     (Pāli only)

299. 299

     तण्हापुरेक्खारोtaṇ·hā·pu·rek·khā·ro चca दिट्ठिपुरेक्खारोdiṭ·ṭhi·pu·rek·khā·ro चca …पे…pe

     taṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…

     (Pāli only)

300. 300

     अयंa·yaṃ तण्हापुरेक्खारोtaṇ·hā·pu·rek·khā·ro …पे…pe

     ayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…

     (Pāli only)

301. 301

     अयंa·yaṃ दिट्ठिपुरेक्खारो।diṭ·ṭhi·pu·rek·khā·ro

     ayaṁ diṭṭhipurekkhāro.

     (Pāli only)

302. 302

     तस्सtas·sa तण्हापुरेक्खारोtaṇ·hā·pu·rek·khā·ro अप्पहीनो,ap·pa·hī·no दिट्ठिपुरेक्खारोdiṭ·ṭhi·pu·rek·khā·ro अप्पटिनिस्सट्ठो।ap·pa·ṭi·nis·saṭ·ṭho

     Tassa taṇhāpurekkhāro appahīno, diṭṭhipurekkhāro appaṭinissaṭṭho.

     (Pāli only)

303. 303

     तस्सtas·sa तण्हापुरेक्खारस्सtaṇ·hā·pu·rek·khā·ras·sa अप्पहीनत्ता,ap·pa·hī·nat·tā दिट्ठिपुरेक्खारस्सdiṭ·ṭhi·pu·rek·khā·ras·sa अप्पटिनिस्सट्ठत्ताap·pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhat·tā सोso तण्हंtaṇ·haṃ वाvā दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ वाvā पुरतोpu·ra·to कत्वाkat·vā चरतिca·ra·ti तण्हाधजोtaṇ·hā·dha·jo तण्हाकेतुtaṇ·hā·ke·tu तण्हाधिपतेय्यो,taṇ·hā·dhi·pa·tey·yo दिट्ठिधजोdiṭ·ṭhi·dha·jo दिट्ठिकेतुdiṭ·ṭhi·ke·tu दिट्ठाधिपतेय्यो,diṭ·ṭhā·dhi·pa·tey·yo तण्हायtaṇ·hā·ya वाvā दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā वाvā परिवारितोpa·ri·vā·ri·to चरतीति—ca·ra·tī·ti

     Tassa taṇhāpurekkhārassa appahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa appaṭinissaṭṭhattā so taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati taṇhādhajo taṇhāketu taṇhādhipateyyo, diṭṭhidhajo diṭṭhiketu diṭṭhādhipateyyo, taṇhāya vā diṭṭhiyā vā parivārito caratīti—

     (Pāli only)

304. 304

     पुरक्खता।pu·rak·kha·tā

     purakkhatā.

     (Pāli only)

305. 305

     <ब्>सन्ती</ब्>तिb सन्तिsan·ti संविज्जन्तिsaṃ·vij·jan·ti अत्थिat·thi उपलब्भन्ति।u·pa·lab·bhan·ti

     <b>Santī</b>ti santi saṁvijjanti atthi upalabbhanti.

     (Pāli only)

306. 306

     <ब्>अवीवदाता</ब्>तिb अवेवदाताa·ve·va·dā·tā अवोदाताa·vo·dā·tā अपरिसुद्धाa·pa·ri·sud·dhā सङ्किलिट्ठाsaṅ·ki·liṭ·ṭhā सङ्किलेसिकाति—saṅ·ki·le·si·kā·ti

     <b>Avīvadātā</b>ti avevadātā avodātā aparisuddhā saṅkiliṭṭhā saṅkilesikāti—

     (Pāli only)

307. 307

     पुरक्खताpu·rak·kha·tā सन्तिsan·ti अवीवदाता।a·vī·va·dā·tā

     purakkhatā santi avīvadātā.

     (Pāli only)

308. 308

     <ब्>यदत्तनिb पस्सतिpas·sa·ti आनिसंसन्</ब्>ति।ā·ni·saṃ·san

     <b>Yadattani passati ānisaṁsan</b>ti.

     (Pāli only)

309. 309

     <ब्>यदत्तनी</ब्>तिb यंyaṃ अत्तनि।at·ta·ni

     <b>Yadattanī</b>ti yaṁ attani.

     (Pāli only)

310. 310

     <ब्>अत्ता</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti दिट्ठिगतं।diṭ·ṭhi·ga·taṃ

     <b>Attā</b> vuccati diṭṭhigataṁ.

     (Pāli only)

311. 311

     अत्तनोat·ta·no दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā द्वेdve आनिसंसेā·ni·saṃ·se पस्सति—pas·sa·ti

     Attano diṭṭhiyā dve ānisaṁse passati—

     (Pāli only)

312. 312

     दिट्ठधम्मिकञ्चdiṭ·ṭha·dham·mi·kañ·ca आनिसंसं,ā·ni·saṃ·saṃ सम्परायिकञ्चsam·pa·rā·yi·kañ·ca आनिसंसं।ā·ni·saṃ·saṃ

     diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ, samparāyikañca ānisaṁsaṁ.

     (Pāli only)

313. 313

     कतमोka·ta·mo दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā दिट्ठधम्मिकोdiṭ·ṭha·dham·mi·ko आनिसंसो?ā·ni·saṃ·so

     Katamo diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso?

     (Pāli only)

314. 314

     यंदिट्ठिकोyaṃ·diṭ·ṭhi·ko सत्थाsat·thā होति,ho·ti तंदिट्ठिकाtaṃ·diṭ·ṭhi·kā सावकाsā·va·kā होन्ति।hon·ti

     Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti, taṁdiṭṭhikā sāvakā honti.

     (Pāli only)

315. 315

     तंदिट्ठिकंtaṃ·diṭ·ṭhi·kaṃ सत्थारंsat·thā·raṃ सावकाsā·va·kā सक्करोन्तिsak·ka·ron·ti गरुंga·ruṃ करोन्तिka·ron·ti मानेन्तिmā·nen·ti पूजेन्तिpū·jen·ti अपचितिंa·pa·ci·tiṃ करोन्ति।ka·ron·ti

     Taṁdiṭṭhikaṁ satthāraṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti apacitiṁ karonti.

     (Pāli only)

316. 316

     लभतिla·bha·ti चca ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं—cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·na·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·raṃ

     Labhati ca tatonidānaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ—

     (Pāli only)

317. 317

     अयंa·yaṃ दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā दिट्ठधम्मिकोdiṭ·ṭha·dham·mi·ko आनिसंसो।ā·ni·saṃ·so

     ayaṁ diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso.

     (Pāli only)

318. 318

     कतमोka·ta·mo दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सम्परायिकोsam·pa·rā·yi·ko आनिसंसो?ā·ni·saṃ·so

     Katamo diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso?

     (Pāli only)

319. 319

     अयंa·yaṃ दिट्ठिdiṭ·ṭhi अलंa·laṃ नागत्तायnā·gat·tā·ya वाvā सुपण्णत्तायsu·paṇ·ṇat·tā·ya वाvā यक्खत्तायyak·khat·tā·ya वाvā असुरत्तायa·su·rat·tā·ya वाvā गन्धब्बत्तायgan·dhab·bat·tā·ya वाvā महाराजत्तायma·hā·rā·jat·tā·ya वाvā इन्दत्तायin·dat·tā·ya वाvā ब्रह्मत्तायbrah·mat·tā·ya वाvā देवत्तायde·vat·tā·ya वा।vā

     Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā supaṇṇattāya vā yakkhattāya vā asurattāya vā gandhabbattāya vā mahārājattāya vā indattāya vā brahmattāya vā devattāya vā.

     (Pāli only)

320. 320

     अयंa·yaṃ दिट्ठिdiṭ·ṭhi सुद्धियाsud·dhi·yā विसुद्धियाvi·sud·dhi·yā परिसुद्धिया,pa·ri·sud·dhi·yā मुत्तियाmut·ti·yā विमुत्तियाvi·mut·ti·yā परिमुत्तिया।pa·ri·mut·ti·yā

     Ayaṁ diṭṭhi suddhiyā visuddhiyā parisuddhiyā, muttiyā vimuttiyā parimuttiyā.

     (Pāli only)

321. 321

     इमायi·mā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सुज्झन्तिsuj·jhan·ti विसुज्झन्तिvi·suj·jhan·ti परिसुज्झन्तिpa·ri·suj·jhan·ti मुच्चन्तिmuc·can·ti विमुच्चन्तिvi·muc·can·ti परिमुच्चन्ति।pa·ri·muc·can·ti

     Imāya diṭṭhiyā sujjhanti visujjhanti parisujjhanti muccanti vimuccanti parimuccanti.

     (Pāli only)

322. 322

     इमायi·mā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सुज्झिस्सामिsuj·jhis·sā·mi विसुज्झिस्सामिvi·suj·jhis·sā·mi परिसुज्झिस्सामि,pa·ri·suj·jhis·sā·mi मुच्चिस्सामिmuc·cis·sā·mi विमुच्चिस्सामिvi·muc·cis·sā·mi परिमुच्चिस्सामीतिpa·ri·muc·cis·sā·mī·ti आयतिंā·ya·tiṃ फलपाटिकङ्खीpha·la·pā·ṭi·kaṅ·khī होति—ho·ti

     Imāya diṭṭhiyā sujjhissāmi visujjhissāmi parisujjhissāmi, muccissāmi vimuccissāmi parimuccissāmīti āyatiṁ phalapāṭikaṅkhī hoti—

     (Pāli only)

323. 323

     अयंa·yaṃ दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā सम्परायिकोsam·pa·rā·yi·ko आनिसंसो।ā·ni·saṃ·so

     ayaṁ diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso.

     (Pāli only)

324. 324

     अत्तनोat·ta·no दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā इमेi·me द्वेdve आनिसंसेā·ni·saṃ·se पस्सतिpas·sa·ti दक्खतिdak·kha·ti ओलोकेतिo·lo·ke·ti निज्झायतिnij·jhā·ya·ti उपपरिक्खतीति—u·pa·pa·rik·kha·tī·ti

     Attano diṭṭhiyā ime dve ānisaṁse passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—

     (Pāli only)

325. 325

     यदत्तनिya·dat·ta·ni पस्सतिpas·sa·ti आनिसंसं।ā·ni·saṃ·saṃ

     yadattani passati ānisaṁsaṁ.

     (Pāli only)

326. 326

     <ब्>तंb निस्सितोnis·si·to कुप्पपटिच्चसन्तिन्</ब्>ति।kup·pa·pa·ṭic·ca·san·tin

     <b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin</b>ti.

     (Pāli only)

327. 327

     तिस्सोtis·so सन्तियो—san·ti·yo

     Tisso santiyo—

     (Pāli only)

328. 328

     अच्चन्तसन्ति,ac·can·ta·san·ti तदङ्गसन्ति,ta·daṅ·ga·san·ti सम्मुतिसन्ति।sam·mu·ti·san·ti

     accantasanti, tadaṅgasanti, sammutisanti.

     (Pāli only)

329. 329

     कतमाka·ta·mā <ब्>अच्चन्तसन्ति</ब्>?b

     Katamā <b>accantasanti</b>?

     (Pāli only)

330. 330

     अच्चन्तसन्तिac·can·ta·san·ti वुच्चतिvuc·ca·ti अमतंa·ma·taṃ निब्बानं।nib·bā·naṃ

     Accantasanti vuccati amataṁ nibbānaṁ.

     (Pāli only)

331. 331

     योyo सोso सब्बसङ्खारसमथोsab·ba·saṅ·khā·ra·sa·ma·tho सब्बूपधिपटिनिस्सग्गोsab·bū·pa·dhi·pa·ṭi·nis·sag·go तण्हक्खयोtaṇ·hak·kha·yo विरागोvi·rā·go निरोधोni·ro·dho निब्बानं।nib·bā·naṃ

     Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

     (Pāli only)

332. 332

     अयंa·yaṃ अच्चन्तसन्ति।ac·can·ta·san·ti

     Ayaṁ accantasanti.

     (Pāli only)

333. 333

     कतमाka·ta·mā <ब्>तदङ्गसन्ति</ब्>?b

     Katamā <b>tadaṅgasanti</b>?

     (Pāli only)

334. 334

     पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa नीवरणाnī·va·ra·ṇā सन्ताsan·tā होन्ति;hon·ti

     Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa nīvaraṇā santā honti;

     (Pāli only)

335. 335

     दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa वितक्कविचाराvi·tak·ka·vi·cā·rā सन्ताsan·tā होन्ति;hon·ti

     dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā santā honti;

     (Pāli only)

336. 336

     ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa पीतिpī·ti सन्ताsan·tā होति;ho·ti

     tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti santā hoti;

     (Pāli only)

337. 337

     चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa सुखदुक्खाsu·kha·duk·khā सन्ताsan·tā होन्ति;hon·ti

     catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa sukhadukkhā santā honti;

     (Pāli only)

338. 338

     आकासानञ्चायतनंā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa रूपसञ्ञाrū·pa·sañ·ñā पटिघसञ्ञाpa·ṭi·gha·sañ·ñā नानत्तसञ्ञाnā·nat·ta·sañ·ñā सन्ताsan·tā होति;ho·ti

     ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā paṭighasaññā nānattasaññā santā hoti;

     (Pāli only)

339. 339

     विञ्ञाणञ्चायतनंviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa आकासानञ्चायतनसञ्ञाā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·na·sañ·ñā सन्ताsan·tā होति;ho·ti

     viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā santā hoti;

     (Pāli only)

340. 340

     आकिञ्चञ्ञायतनंā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa विञ्ञाणञ्चायतनसञ्ञाviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·na·sañ·ñā सन्ताsan·tā होति;ho·ti

     ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā santā hoti;

     (Pāli only)

341. 341

     नेवसञ्ञानासञ्ञायतनंne·va·sañ·ñā·nā·sañ·ñā·ya·ta·naṃ समापन्नस्सsa·mā·pan·nas·sa आकिञ्चञ्ञायतनसञ्ञाā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·na·sañ·ñā सन्ताsan·tā होति।ho·ti

     nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā santā hoti.

     (Pāli only)

342. 342

     अयंa·yaṃ तदङ्गसन्ति।ta·daṅ·ga·san·ti

     Ayaṁ tadaṅgasanti.

     (Pāli only)

343. 343

     कतमाka·ta·mā <ब्>सम्मुतिसन्ति</ब्>?b

     Katamā <b>sammutisanti</b>?

     (Pāli only)

344. 344

     सम्मुतिसन्तियोsam·mu·ti·san·ti·yo वुच्चन्तिvuc·can·ti द्वासट्ठिdvā·saṭ·ṭhi दिट्ठिगतानिdiṭ·ṭhi·ga·tā·ni दिट्ठिसन्तियो।diṭ·ṭhi·san·ti·yo

     Sammutisantiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni diṭṭhisantiyo.

     (Pāli only)

345. 345

     अपिa·pi चca सम्मुतिसन्तिsam·mu·ti·san·ti इमस्मिंi·mas·miṃ अत्थेat·the अधिप्पेताa·dhip·pe·tā सन्तीति।san·tī·ti

     Api ca sammutisanti imasmiṁ atthe adhippetā santīti.

     (Pāli only)

346. 346

     <ब्>तंb निस्सितोnis·si·to कुप्पपटिच्चसन्तिन्</ब्>ति।kup·pa·pa·ṭic·ca·san·tin

     <b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin</b>ti.

     (Pāli only)

347. 347

     कुप्पसन्तिंkup·pa·san·tiṃ पकुप्पसन्तिंpa·kup·pa·san·tiṃ एरितसन्तिंe·ri·ta·san·tiṃ समेरितसन्तिंsa·me·ri·ta·san·tiṃ चलितसन्तिंca·li·ta·san·tiṃ घट्टितसन्तिंghaṭ·ṭi·ta·san·tiṃ कप्पितसन्तिंkap·pi·ta·san·tiṃ पकप्पितसन्तिंpa·kap·pi·ta·san·tiṃ अनिच्चंa·nic·caṃ सङ्खतंsaṅ·kha·taṃ पटिच्चसमुप्पन्नंpa·ṭic·ca·sa·mup·pan·naṃ खयधम्मंkha·ya·dham·maṃ वयधम्मंva·ya·dham·maṃ विरागधम्मंvi·rā·ga·dham·maṃ निरोधधम्मं,ni·ro·dha·dham·maṃ सन्तिंsan·tiṃ निस्सितोnis·si·to असितोa·si·to अल्लीनोal·lī·no उपगतोu·pa·ga·to अज्झोसितोaj·jho·si·to अधिमुत्तोति—a·dhi·mut·to·ti

     Kuppasantiṁ pakuppasantiṁ eritasantiṁ sameritasantiṁ calitasantiṁ ghaṭṭitasantiṁ kappitasantiṁ pakappitasantiṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ, santiṁ nissito asito allīno upagato ajjhosito adhimuttoti—

     (Pāli only)

348. 348

     तंtaṃ निस्सितोnis·si·to कुप्पपटिच्चसन्तिं।kup·pa·pa·ṭic·ca·san·tiṃ

     taṁ nissito kuppapaṭiccasantiṁ.

     (Pāli only)

349. 349

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

350. 350

     “पकप्पिताpa·kap·pi·tā सङ्खताsaṅ·kha·tā यस्सyas·sa धम्मा,dham·mā

     “Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā,

     (Pāli only)

351. 351

     पुरक्खताpu·rak·kha·tā सन्तिsan·ti अवीवदाता;a·vī·va·dā·tā

     Purakkhatā santi avīvadātā;

     (Pāli only)

352. 352

     यदत्तनिya·dat·ta·ni पस्सतिpas·sa·ti आनिसंसं,ā·ni·saṃ·saṃ

     Yadattani passati ānisaṁsaṁ,

     (Pāli only)

353. 353

     तंtaṃ निस्सितोnis·si·to कुप्पपटिच्चसन्तिन्”ति।kup·pa·pa·ṭic·ca·san·tin

     Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin”ti.

     (Pāli only)

354. 354

     <ब्>दिट्ठीनिवेसाb नna हिhi स्वातिवत्ता,</ब्>svā·ti·vat·tā

     <b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā,</b>

     (Pāli only)

355. 355

     <ब्>धम्मेसुb निच्छेय्यnic·chey·ya समुग्गहीतं;</ब्>sa·mug·ga·hī·taṃ

     <b>Dhammesu niccheyya samuggahītaṁ;</b>

     (Pāli only)

356. 356

     <ब्>तस्माb नरोna·ro तेसुte·su निवेसनेसु,</ब्>ni·ve·sa·ne·su

     <b>Tasmā naro tesu nivesanesu,</b>

     (Pāli only)

357. 357

     <ब्>निरस्सतीb आदियतीā·di·ya·tī चca धम्मं।</ब्>dham·maṃ

     <b>Nirassatī ādiyatī ca dhammaṁ.</b>

     (Pāli only)

358. 358

     <ब्>दिट्ठीनिवेसाb नna हिhi स्वातिवत्ता</ब्>ति।svā·ti·vat·tā

     <b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā</b>ti.

     (Pāli only)

359. 359

     <ब्>दिट्ठीनिवेसा</ब्>तिb “सस्सतोsas·sa·to लोको,lo·ko इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan अभिनिवेसपरामासोa·bhi·ni·ve·sa·pa·rā·mā·so दिट्ठिनिवेसनं।diṭ·ṭhi·ni·ve·sa·naṃ

     <b>Diṭṭhīnivesā</b>ti “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti abhinivesaparāmāso diṭṭhinivesanaṁ.

     (Pāli only)

360. 360

     “असस्सतोa·sas·sa·to लोकोlo·ko …

     “Asassato loko …

     (Pāli only)

361. 361

     अन्तवाan·ta·vā लोकोlo·ko …

     antavā loko …

     (Pāli only)

362. 362

     अनन्तवाa·nan·ta·vā लोकोlo·ko …

     anantavā loko …

     (Pāli only)

363. 363

     तंtaṃ जीवंjī·vaṃ तंtaṃ सरीरंsa·rī·raṃ …

     taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …

     (Pāli only)

364. 364

     अञ्ञंañ·ñaṃ जीवंjī·vaṃ अञ्ञंañ·ñaṃ सरीरंsa·rī·raṃ …

     aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …

     (Pāli only)

365. 365

     होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā …

     hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

     (Pāli only)

366. 366

     नna होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā …

     na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

     (Pāli only)

367. 367

     होतिho·ti चca नna चca होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā …

     hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

     (Pāli only)

368. 368

     नेवne·va होतिho·ti नna नna होतिho·ti तथागतोta·thā·ga·to परंpa·raṃ मरणा,ma·ra·ṇā इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan अभिनिवेसपरामासोa·bhi·ni·ve·sa·pa·rā·mā·so दिट्ठिनिवेसनन्ति।diṭ·ṭhi·ni·ve·sa·nan·ti

     neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti abhinivesaparāmāso diṭṭhinivesananti.

     (Pāli only)

369. 369

     <ब्>दिट्ठीनिवेसाb नna हिhi स्वातिवत्ता</ब्>तिsvā·ti·vat·tā दिट्ठिनिवेसाdiṭ·ṭhi·ni·ve·sā नna हिhi स्वातिवत्ताsvā·ti·vat·tā दुरतिवत्ताdu·ra·ti·vat·tā दुत्तराdut·ta·rā दुप्पतराdup·pa·ta·rā दुस्समतिक्कमाdus·sa·ma·tik·ka·mā दुब्बिनिवत्ताति—dub·bi·ni·vat·tā·ti

     <b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā</b>ti diṭṭhinivesā na hi svātivattā durativattā duttarā duppatarā dussamatikkamā dubbinivattāti—

     (Pāli only)

370. 370

     दिट्ठीनिवेसाdiṭ·ṭhī·ni·ve·sā नna हिhi स्वातिवत्ता।svā·ti·vat·tā

     diṭṭhīnivesā na hi svātivattā.

     (Pāli only)

371. 371

     <ब्>धम्मेसुb निच्छेय्यnic·chey·ya समुग्गहीतन्</ब्>ति।sa·mug·ga·hī·tan

     <b>Dhammesu niccheyya samuggahītan</b>ti.

     (Pāli only)

372. 372

     <ब्>धम्मेसू</ब्>तिb द्वासट्ठिदिट्ठिगतेसु।dvā·saṭ·ṭhi·diṭ·ṭhi·ga·te·su

     <b>Dhammesū</b>ti dvāsaṭṭhidiṭṭhigatesu.

     (Pāli only)

373. 373

     <ब्>निच्छेय्या</ब्>तिb निच्छिनित्वाnic·chi·nit·vā विनिच्छिनित्वाvi·nic·chi·nit·vā विचिनित्वाvi·ci·nit·vā पविचिनित्वाpa·vi·ci·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा।kat·vā

     <b>Niccheyyā</b>ti nicchinitvā vinicchinitvā vicinitvā pavicinitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

     (Pāli only)

374. 374

     <ब्>समुग्गहीतन्</ब्>तिb निवेसनेसुni·ve·sa·ne·su ओधिग्गाहोo·dhig·gā·ho बिलग्गाहोbi·lag·gā·ho वरग्गाहोva·rag·gā·ho कोट्ठासग्गाहोkoṭ·ṭhā·sag·gā·ho उच्चयग्गाहोuc·ca·yag·gā·ho समुच्चयग्गाहो।sa·muc·ca·yag·gā·ho

     <b>Samuggahītan</b>ti nivesanesu odhiggāho bilaggāho varaggāho koṭṭhāsaggāho uccayaggāho samuccayaggāho.

     (Pāli only)

375. 375

     इदंi·daṃ सच्चंsac·caṃ तच्छंtac·chaṃ तथंta·thaṃ भूतंbhū·taṃ याथावंyā·thā·vaṃ अविपरीतन्तिa·vi·pa·rī·tan·ti गहितंga·hi·taṃ परामट्ठंpa·rā·maṭ·ṭhaṃ अभिनिविट्ठंa·bhi·ni·viṭ·ṭhaṃ अज्झोसितंaj·jho·si·taṃ अधिमुत्तन्ति—a·dhi·mut·tan·ti

     Idaṁ saccaṁ tacchaṁ tathaṁ bhūtaṁ yāthāvaṁ aviparītanti gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttanti—

     (Pāli only)

376. 376

     धम्मेसुdham·me·su निच्छेय्यnic·chey·ya समुग्गहीतं।sa·mug·ga·hī·taṃ

     dhammesu niccheyya samuggahītaṁ.

     (Pāli only)

377. 377

     <ब्>तस्माb नरोna·ro तेसुte·su निवेसनेसू</ब्>ति।ni·ve·sa·ne·sū

     <b>Tasmā naro tesu nivesanesū</b>ti.

     (Pāli only)

378. 378

     <ब्>तस्मा</ब्>तिb तस्माtas·mā तङ्कारणाtaṅ·kā·ra·ṇā तंहेतुtaṃ·he·tu तप्पच्चयाtap·pac·ca·yā तंनिदानं।taṃ·ni·dā·naṃ

     <b>Tasmā</b>ti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānaṁ.

     (Pāli only)

379. 379

     <ब्>नरो</ब्>तिb सत्तोsat·to नरोna·ro मानवोmā·na·vo पोसोpo·so पुग्गलोpug·ga·lo जीवोjī·vo जागुjā·gu जन्तुjan·tu इन्दगुin·da·gu मनुजो।ma·nu·jo

     <b>Naro</b>ti satto naro mānavo poso puggalo jīvo jāgu jantu indagu manujo.

     (Pāli only)

380. 380

     <ब्>तेसुb निवेसनेसू</ब्>तिni·ve·sa·ne·sū तेसुte·su दिट्ठिनिवेसनेसूति—diṭ·ṭhi·ni·ve·sa·ne·sū·ti

     <b>Tesu nivesanesū</b>ti tesu diṭṭhinivesanesūti—

     (Pāli only)

381. 381

     तस्माtas·mā नरोna·ro तेसुte·su निवेसनेसु।ni·ve·sa·ne·su

     tasmā naro tesu nivesanesu.

     (Pāli only)

382. 382

     <ब्>निरस्सतीb आदियतीā·di·ya·tī चca धम्मन्</ब्>ति।dham·man

     <b>Nirassatī ādiyatī ca dhamman</b>ti.

     (Pāli only)

383. 383

     <ब्>निरस्सती</ब्>तिb द्वीहिdvī·hi कारणेहिkā·ra·ṇe·hi निरस्सति—ni·ras·sa·ti

     <b>Nirassatī</b>ti dvīhi kāraṇehi nirassati—

     (Pāli only)

384. 384

     परविच्छिन्दनायpa·ra·vic·chin·da·nā·ya वाvā निरस्सति,ni·ras·sa·ti अनभिसम्भुणन्तोa·na·bhi·sam·bhu·ṇan·to वाvā निरस्सति।ni·ras·sa·ti

     paravicchindanāya vā nirassati, anabhisambhuṇanto vā nirassati.

     (Pāli only)

385. 385

     कथंka·thaṃ परविच्छिन्दनायpa·ra·vic·chin·da·nā·ya निरस्सति?ni·ras·sa·ti

     Kathaṁ paravicchindanāya nirassati?

     (Pāli only)

386. 386

     परोpa·ro विच्छिन्देति—vic·chin·de·ti

     Paro vicchindeti—

     (Pāli only)

387. 387

     सोso सत्थाsat·thā नna सब्बञ्ञू,sab·bañ·ñū

     so satthā na sabbaññū,

     (Pāli only)

388. 388

     धम्मोdham·mo नna स्वाक्खातो,svāk·khā·to

     dhammo na svākkhāto,

     (Pāli only)

389. 389

     गणोga·ṇo नna सुप्पटिपन्नो,sup·pa·ṭi·pan·no

     gaṇo na suppaṭipanno,

     (Pāli only)

390. 390

     दिट्ठिdiṭ·ṭhi नna भद्दिका,bhad·di·kā

     diṭṭhi na bhaddikā,

     (Pāli only)

391. 391

     पटिपदाpa·ṭi·pa·dā नna सुपञ्ञत्ता,su·pañ·ñat·tā

     paṭipadā na supaññattā,

     (Pāli only)

392. 392

     मग्गोmag·go नna निय्यानिको,niy·yā·ni·ko नत्थेत्थnat·thet·tha सुद्धिsud·dhi वाvā विसुद्धिvi·sud·dhi वाvā परिसुद्धिpa·ri·sud·dhi वाvā मुत्तिmut·ti वाvā विमुत्तिvi·mut·ti वाvā परिमुत्तिpa·ri·mut·ti वा,vā नत्थेत्थnat·thet·tha सुज्झन्तिsuj·jhan·ti वाvā विसुज्झन्तिvi·suj·jhan·ti वाvā परिसुज्झन्तिpa·ri·suj·jhan·ti वाvā मुच्चन्तिmuc·can·ti वाvā विमुच्चन्तिvi·muc·can·ti वाvā परिमुच्चन्तिpa·ri·muc·can·ti वा,vā हीनाhī·nā निहीनाni·hī·nā ओमकाo·ma·kā लामकाlā·ma·kā छतुक्काcha·tuk·kā परित्ताति—pa·rit·tā·ti

     maggo na niyyāniko, natthettha suddhi vā visuddhi vā parisuddhi vā mutti vā vimutti vā parimutti vā, natthettha sujjhanti vā visujjhanti vā parisujjhanti vā muccanti vā vimuccanti vā parimuccanti vā, hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittāti—

     (Pāli only)

393. 393

     एवंe·vaṃ परोpa·ro विच्छिन्देति।vic·chin·de·ti

     evaṁ paro vicchindeti.

     (Pāli only)

394. 394

     एवंe·vaṃ विच्छिन्दियमानोvic·chin·di·ya·mā·no सत्थारंsat·thā·raṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti धम्मक्खानंdham·mak·khā·naṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti गणंga·ṇaṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti मग्गंmag·gaṃ निरस्सति।ni·ras·sa·ti

     Evaṁ vicchindiyamāno satthāraṁ nirassati, dhammakkhānaṁ nirassati, gaṇaṁ nirassati, diṭṭhiṁ nirassati, paṭipadaṁ nirassati, maggaṁ nirassati.

     (Pāli only)

395. 395

     एवंe·vaṃ परविच्छिन्दनायpa·ra·vic·chin·da·nā·ya निरस्सति।ni·ras·sa·ti

     Evaṁ paravicchindanāya nirassati.

     (Pāli only)

396. 396

     कथंka·thaṃ अनभिसम्भुणन्तोa·na·bhi·sam·bhu·ṇan·to निरस्सति?ni·ras·sa·ti

     Kathaṁ anabhisambhuṇanto nirassati?

     (Pāli only)

397. 397

     सीलंsī·laṃ अनभिसम्भुणन्तोa·na·bhi·sam·bhu·ṇan·to सीलंsī·laṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti वतंva·taṃ अनभिसम्भुणन्तोa·na·bhi·sam·bhu·ṇan·to वतंva·taṃ निरस्सति,ni·ras·sa·ti सीलब्बतंsī·lab·ba·taṃ अनभिसम्भुणन्तोa·na·bhi·sam·bhu·ṇan·to सीलब्बतंsī·lab·ba·taṃ निरस्सति।ni·ras·sa·ti

     Sīlaṁ anabhisambhuṇanto sīlaṁ nirassati, vataṁ anabhisambhuṇanto vataṁ nirassati, sīlabbataṁ anabhisambhuṇanto sīlabbataṁ nirassati.

     (Pāli only)

398. 398

     एवंe·vaṃ अनभिसम्भुणन्तोa·na·bhi·sam·bhu·ṇan·to निरस्सति।ni·ras·sa·ti

     Evaṁ anabhisambhuṇanto nirassati.

     (Pāli only)

399. 399

     <ब्>आदियतीb चca धम्मन्</ब्>ति।dham·man

     <b>Ādiyatī ca dhamman</b>ti.

     (Pāli only)

400. 400

     सत्थारंsat·thā·raṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti धम्मक्खानंdham·mak·khā·naṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti गणंga·ṇaṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti दिट्ठिंdiṭ·ṭhiṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti मग्गंmag·gaṃ गण्हातिgaṇ·hā·ti परामसतिpa·rā·ma·sa·ti अभिनिविसतीति—a·bhi·ni·vi·sa·tī·ti

     Satthāraṁ gaṇhāti, dhammakkhānaṁ gaṇhāti, gaṇaṁ gaṇhāti, diṭṭhiṁ gaṇhāti, paṭipadaṁ gaṇhāti, maggaṁ gaṇhāti parāmasati abhinivisatīti—

     (Pāli only)

401. 401

     निरस्सतीni·ras·sa·tī आदियतीā·di·ya·tī चca धम्मं।dham·maṃ

     nirassatī ādiyatī ca dhammaṁ.

     (Pāli only)

402. 402

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

403. 403

     “दिट्ठीनिवेसाdiṭ·ṭhī·ni·ve·sā नna हिhi स्वातिवत्ता,svā·ti·vat·tā

     “Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā,

     (Pāli only)

404. 404

     धम्मेसुdham·me·su निच्छेय्यnic·chey·ya समुग्गहीतं;sa·mug·ga·hī·taṃ

     Dhammesu niccheyya samuggahītaṁ;

     (Pāli only)

405. 405

     तस्माtas·mā नरोna·ro तेसुte·su निवेसनेसु,ni·ve·sa·ne·su

     Tasmā naro tesu nivesanesu,

     (Pāli only)

406. 406

     निरस्सतीni·ras·sa·tī आदियतीā·di·ya·tī चca धम्मन्”ति।dham·man

     Nirassatī ādiyatī ca dhamman”ti.

     (Pāli only)

407. 407

     <ब्>धोनस्सb हिhi नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोके,</ब्>lo·ke

     <b>Dhonassa hi natthi kuhiñci loke,</b>

     (Pāli only)

408. 408

     <ब्>पकप्पिताb दिट्ठिdiṭ·ṭhi भवाभवेसु;</ब्>bha·vā·bha·ve·su

     <b>Pakappitā diṭṭhi bhavābhavesu;</b>

     (Pāli only)

409. 409

     <ब्>मायञ्चb मानञ्चmā·nañ·ca पहायpa·hā·ya धोनो,</ब्>dho·no

     <b>Māyañca mānañca pahāya dhono,</b>

     (Pāli only)

410. 410

     <ब्>सb केनke·na गच्छेय्यgac·chey·ya अनूपयोa·nū·pa·yo सो।</ब्>so

     <b>Sa kena gaccheyya anūpayo so.</b>

     (Pāli only)

411. 411

     <ब्>धोनस्सb हिhi नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोकेlo·ke पकप्पिताpa·kap·pi·tā दिट्ठिdiṭ·ṭhi भवाभवेसू</ब्>ति।bha·vā·bha·ve·sū

     <b>Dhonassa hi natthi kuhiñci loke pakappitā diṭṭhi bhavābhavesū</b>ti.

     (Pāli only)

412. 412

     <ब्>धोनो</ब्>ति।b

     <b>Dhono</b>ti.

     (Pāli only)

413. 413

     धोनाdho·nā वुच्चतिvuc·ca·ti पञ्ञा—pañ·ñā

     Dhonā vuccati paññā—

     (Pāli only)

414. 414

     याyā पञ्ञाpañ·ñā पजाननाpa·jā·na·nā विचयोvi·ca·yo पविचयोpa·vi·ca·yo धम्मविचयोdham·ma·vi·ca·yo सल्लक्खणाsal·lak·kha·ṇā उपलक्खणाu·pa·lak·kha·ṇā पच्चुपलक्खणाpac·cu·pa·lak·kha·ṇā पण्डिच्चंpaṇ·ḍic·caṃ कोसल्लंko·sal·laṃ नेपुञ्ञंne·puñ·ñaṃ वेभब्याve·bhab·yā चिन्ताcin·tā उपपरिक्खाu·pa·pa·rik·khā भूरिbhū·ri मेधाme·dhā परिणायिकाpa·ri·ṇā·yi·kā विपस्सनाvi·pas·sa·nā सम्पजञ्ञंsam·pa·jañ·ñaṃ पतोदोpa·to·do पञ्ञाpañ·ñā पञ्ञिन्द्रियंpañ·ñin·dri·yaṃ पञ्ञाबलंpañ·ñā·ba·laṃ पञ्ञासत्थंpañ·ñā·sat·thaṃ पञ्ञापासादोpañ·ñā·pā·sā·do पञ्ञाआलोकोpañ·ñā·ā·lo·ko पञ्ञाओभासोpañ·ñā·o·bhā·so पञ्ञापज्जोतोpañ·ñā·paj·jo·to पञ्ञारतनंpañ·ñā·ra·ta·naṃ अमोहोa·mo·ho धम्मविचयोdham·ma·vi·ca·yo सम्मादिट्ठि।sam·mā·diṭ·ṭhi

     yā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūri medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

     (Pāli only)

415. 415

     किङ्कारणाkiṅ·kā·ra·ṇā धोनाdho·nā वुच्चतिvuc·ca·ti पञ्ञा?pañ·ñā

     Kiṅkāraṇā dhonā vuccati paññā?

     (Pāli only)

416. 416

     तायtā·ya पञ्ञायpañ·ñā·ya कायदुच्चरितंkā·ya·duc·ca·ri·taṃ धुतञ्चdhu·tañ·ca धोतञ्चdho·tañ·ca सन्धोतञ्चsan·dho·tañ·ca निद्धोतञ्च;nid·dho·tañ·ca

     Tāya paññāya kāyaduccaritaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca;

     (Pāli only)

417. 417

     वचीदुच्चरितंva·cī·duc·ca·ri·taṃ …

     vacīduccaritaṁ …

     (Pāli only)

418. 418

     मनोदुच्चरितंma·no·duc·ca·ri·taṃ धुतञ्चdhu·tañ·ca धोतञ्चdho·tañ·ca सन्धोतञ्चsan·dho·tañ·ca निद्धोतञ्च;nid·dho·tañ·ca

     manoduccaritaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca;

     (Pāli only)

419. 419

     रागोrā·go धुतोdhu·to चca धोतोdho·to चca सन्धोतोsan·dho·to चca निद्धोतोnid·dho·to च;ca

     rāgo dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca;

     (Pāli only)

420. 420

     दोसोdo·so …

     doso …

     (Pāli only)

421. 421

     मोहोmo·ho …

     moho …

     (Pāli only)

422. 422

     कोधोko·dho …

     kodho …

     (Pāli only)

423. 423

     उपनाहोu·pa·nā·ho …

     upanāho …

     (Pāli only)

424. 424

     मक्खोmak·kho …

     makkho …

     (Pāli only)

425. 425

     पळासोpa·ḷā·so धुतोdhu·to चca धोतोdho·to चca सन्धोतोsan·dho·to चca निद्धोतोnid·dho·to च;ca

     paḷāso dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca;

     (Pāli only)

426. 426

     इस्साis·sā धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca सन्धोताsan·dho·tā चca निद्धोताnid·dho·tā च;ca

     issā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca;

     (Pāli only)

427. 427

     मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ धुतञ्चdhu·tañ·ca धोतञ्चdho·tañ·ca सन्धोतञ्चsan·dho·tañ·ca निद्धोतञ्च;nid·dho·tañ·ca

     macchariyaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca;

     (Pāli only)

428. 428

     मायाmā·yā धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca सन्धोताsan·dho·tā चca निद्धोताnid·dho·tā च;ca

     māyā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca;

     (Pāli only)

429. 429

     साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ धुतञ्चdhu·tañ·ca धोतञ्चdho·tañ·ca सन्धोतञ्चsan·dho·tañ·ca निद्धोतञ्च;nid·dho·tañ·ca

     sāṭheyyaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca;

     (Pāli only)

430. 430

     थम्भोtham·bho धुतोdhu·to चca धोतोdho·to चca सन्धोतोsan·dho·to चca निद्धोतोnid·dho·to च;ca

     thambho dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca;

     (Pāli only)

431. 431

     सारम्भोsā·ram·bho …

     sārambho …

     (Pāli only)

432. 432

     मानोmā·no …

     māno …

     (Pāli only)

433. 433

     अतिमानोa·ti·mā·no …

     atimāno …

     (Pāli only)

434. 434

     मदोma·do …

     mado …

     (Pāli only)

435. 435

     पमादोpa·mā·do धुतोdhu·to चca धोतोdho·to चca सन्धोतोsan·dho·to चca निद्धोतोnid·dho·to च;ca

     pamādo dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca;

     (Pāli only)

436. 436

     सब्बेsab·be किलेसा,ki·le·sā सब्बेsab·be दुच्चरिता,duc·ca·ri·tā सब्बेsab·be दरथा,da·ra·thā सब्बेsab·be परिळाहा,pa·ri·ḷā·hā सब्बेsab·be सन्तापा,san·tā·pā सब्बाकुसलाभिसङ्खाराsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca सन्धोताsan·dho·tā चca निद्धोताnid·dho·tā च।ca

     sabbe kilesā, sabbe duccaritā, sabbe darathā, sabbe pariḷāhā, sabbe santāpā, sabbākusalābhisaṅkhārā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.

     (Pāli only)

437. 437

     तङ्कारणाtaṅ·kā·ra·ṇā धोनाdho·nā वुच्चतिvuc·ca·ti पञ्ञा।pañ·ñā

     Taṅkāraṇā dhonā vuccati paññā.

     (Pāli only)

438. 438

     अथa·tha वाvā सम्मादिट्ठियाsam·mā·diṭ·ṭhi·yā मिच्छादिट्ठिmic·chā·diṭ·ṭhi धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca सन्धोताsan·dho·tā चca निद्धोताnid·dho·tā च;ca

     Atha vā sammādiṭṭhiyā micchādiṭṭhi dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca;

     (Pāli only)

439. 439

     सम्मासङ्कप्पेनsam·mā·saṅ·kap·pe·na मिच्छासङ्कप्पोmic·chā·saṅ·kap·po धुतोdhu·to चca धोतोdho·to चca सन्धोतोsan·dho·to चca निद्धोतोnid·dho·to च;ca

     sammāsaṅkappena micchāsaṅkappo dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca;

     (Pāli only)

440. 440

     सम्मावाचायsam·mā·vā·cā·ya मिच्छावाचाmic·chā·vā·cā धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca …पे…pe

     sammāvācāya micchāvācā dhutā ca dhotā ca …pe…

     (Pāli only)

441. 441

     सम्माकम्मन्तेनsam·mā·kam·man·te·na मिच्छाकम्मन्तोmic·chā·kam·man·to धुतोdhu·to चca …

     sammākammantena micchākammanto dhuto ca …

     (Pāli only)

442. 442

     सम्माआजीवेनsam·mā·ā·jī·ve·na मिच्छाआजीवोmic·chā·ā·jī·vo धुतोdhu·to चca …

     sammāājīvena micchāājīvo dhuto ca …

     (Pāli only)

443. 443

     सम्मावायामेनsam·mā·vā·yā·me·na मिच्छावायामोmic·chā·vā·yā·mo धुतोdhu·to चca …

     sammāvāyāmena micchāvāyāmo dhuto ca …

     (Pāli only)

444. 444

     सम्मासतियाsam·mā·sa·ti·yā मिच्छासतिmic·chā·sa·ti धुताdhu·tā चca …

     sammāsatiyā micchāsati dhutā ca …

     (Pāli only)

445. 445

     सम्मासमाधिनाsam·mā·sa·mā·dhi·nā मिच्छासमाधिmic·chā·sa·mā·dhi धुतोdhu·to चca धोतोdho·to चca सन्धोतोsan·dho·to चca निद्धोतोnid·dho·to च;ca

     sammāsamādhinā micchāsamādhi dhuto ca dhoto ca sandhoto ca niddhoto ca;

     (Pāli only)

446. 446

     सम्माञाणेनsam·mā·ñā·ṇe·na मिच्छाञाणंmic·chā·ñā·ṇaṃ धुतंdhu·taṃ चca …

     sammāñāṇena micchāñāṇaṁ dhutaṁ ca …

     (Pāli only)

447. 447

     सम्माविमुत्तियाsam·mā·vi·mut·ti·yā मिच्छाविमुत्तिmic·chā·vi·mut·ti धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca सन्धोताsan·dho·tā चca निद्धोताnid·dho·tā च।ca

     sammāvimuttiyā micchāvimutti dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.

     (Pāli only)

448. 448

     अथa·tha वाvā अरियेनa·ri·ye·na अट्ठङ्गिकेनaṭ·ṭhaṅ·gi·ke·na मग्गेनmag·ge·na सब्बेsab·be किलेसा,ki·le·sā सब्बेsab·be दुच्चरिता,duc·ca·ri·tā सब्बेsab·be दरथा,da·ra·thā सब्बेsab·be परिळाहा,pa·ri·ḷā·hā सब्बेsab·be सन्तापा,san·tā·pā सब्बाकुसलाभिसङ्खाराsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā धुताdhu·tā चca धोताdho·tā चca सन्धोताsan·dho·tā चca निद्धोताnid·dho·tā च।ca

     Atha vā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena sabbe kilesā, sabbe duccaritā, sabbe darathā, sabbe pariḷāhā, sabbe santāpā, sabbākusalābhisaṅkhārā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.

     (Pāli only)

449. 449

     अरहाa·ra·hā इमेहिi·me·hi धोनेय्येहिdho·ney·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi उपेतोu·pe·to समुपेतोsa·mu·pe·to उपगतोu·pa·ga·to समुपगतोsa·mu·pa·ga·to उपपन्नोu·pa·pan·no समुपपन्नोsa·mu·pa·pan·no समन्नागतो;sa·man·nā·ga·to

     Arahā imehi dhoneyyehi dhammehi upeto samupeto upagato samupagato upapanno samupapanno samannāgato;

     (Pāli only)

450. 450

     तस्माtas·mā अरहाa·ra·hā धोनो।dho·no

     tasmā arahā dhono.

     (Pāli only)

451. 451

     सोso धुतरागोdhu·ta·rā·go धुतपापोdhu·ta·pā·po धुतकिलेसोdhu·ta·ki·le·so धुतपरिळाहोति—dhu·ta·pa·ri·ḷā·ho·ti

     So dhutarāgo dhutapāpo dhutakileso dhutapariḷāhoti—

     (Pāli only)

452. 452

     धोनो।dho·no

     dhono.

     (Pāli only)

453. 453

     <ब्>कुहिञ्ची</ब्>तिb कुहिञ्चिku·hiñ·ci किम्हिचिkim·hi·ci कत्थचिkat·tha·ci अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā अज्झत्तबहिद्धाaj·jhat·ta·ba·hid·dhā वा।vā

     <b>Kuhiñcī</b>ti kuhiñci kimhici katthaci ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā.

     (Pāli only)

454. 454

     <ब्>लोके</ब्>तिb अपायलोकेa·pā·ya·lo·ke …पे…pe आयतनलोके।ā·ya·ta·na·lo·ke

     <b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.

     (Pāli only)

455. 455

     <ब्>पकप्पिता</ब्>तिb द्वेdve पकप्पना—pa·kap·pa·nā

     <b>Pakappitā</b>ti dve pakappanā—

     (Pāli only)

456. 456

     तण्हापकप्पनाtaṇ·hā·pa·kap·pa·nā चca दिट्ठिपकप्पनाdiṭ·ṭhi·pa·kap·pa·nā चca …पे…pe

     taṇhāpakappanā ca diṭṭhipakappanā ca …pe…

     (Pāli only)

457. 457

     अयंa·yaṃ तण्हापकप्पनाtaṇ·hā·pa·kap·pa·nā …पे…pe

     ayaṁ taṇhāpakappanā …pe…

     (Pāli only)

458. 458

     अयंa·yaṃ दिट्ठिपकप्पना।diṭ·ṭhi·pa·kap·pa·nā

     ayaṁ diṭṭhipakappanā.

     (Pāli only)

459. 459

     <ब्>भवाभवेसू</ब्>तिb भवाभवेbha·vā·bha·ve कम्मभवेkam·ma·bha·ve पुनब्भवेpu·nab·bha·ve कामभवे,kā·ma·bha·ve कम्मभवेkam·ma·bha·ve कामभवेkā·ma·bha·ve पुनब्भवेpu·nab·bha·ve रूपभवे,rū·pa·bha·ve कम्मभवेkam·ma·bha·ve रूपभवेrū·pa·bha·ve पुनब्भवेpu·nab·bha·ve अरूपभवे,a·rū·pa·bha·ve कम्मभवेkam·ma·bha·ve अरूपभवेa·rū·pa·bha·ve पुनब्भवेpu·nab·bha·ve पुनप्पुनब्भवेpu·nap·pu·nab·bha·ve पुनप्पुनगतियाpu·nap·pu·na·ga·ti·yā पुनप्पुनउपपत्तियाpu·nap·pu·na·u·pa·pat·ti·yā पुनप्पुनपटिसन्धियाpu·nap·pu·na·pa·ṭi·san·dhi·yā पुनप्पुनअत्तभावाभिनिब्बत्तिया।pu·nap·pu·na·at·ta·bhā·vā·bhi·nib·bat·ti·yā

     <b>Bhavābhavesū</b>ti bhavābhave kammabhave punabbhave kāmabhave, kammabhave kāmabhave punabbhave rūpabhave, kammabhave rūpabhave punabbhave arūpabhave, kammabhave arūpabhave punabbhave punappunabbhave punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā.

     (Pāli only)

460. 460

     <ब्>धोनस्सb हिhi नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोकेlo·ke पकप्पिताpa·kap·pi·tā दिट्ठिdiṭ·ṭhi भवाभवेसू</ब्>तिbha·vā·bha·ve·sū धोनस्सdho·nas·sa कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोकेlo·ke भवाभवेसुbha·vā·bha·ve·su चca कप्पिताkap·pi·tā पकप्पिताpa·kap·pi·tā अभिसङ्खताa·bhi·saṅ·kha·tā सण्ठपिताsaṇ·ṭha·pi·tā दिट्ठिdiṭ·ṭhi नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जतिsaṃ·vij·ja·ti नुपलब्भति,nu·pa·lab·bha·ti पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढाति—daḍ·ḍhā·ti

     <b>Dhonassa hi natthi kuhiñci loke pakappitā diṭṭhi bhavābhavesū</b>ti dhonassa kuhiñci loke bhavābhavesu ca kappitā pakappitā abhisaṅkhatā saṇṭhapitā diṭṭhi natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

     (Pāli only)

461. 461

     धोनस्सdho·nas·sa हिhi नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोकेlo·ke पकप्पिताpa·kap·pi·tā दिट्ठिdiṭ·ṭhi भवाभवेसु।bha·vā·bha·ve·su

     dhonassa hi natthi kuhiñci loke pakappitā diṭṭhi bhavābhavesu.

     (Pāli only)

462. 462

     <ब्>मायञ्चb मानञ्चmā·nañ·ca पहायpa·hā·ya धोनो</ब्>ति।dho·no

     <b>Māyañca mānañca pahāya dhono</b>ti.

     (Pāli only)

463. 463

     <ब्>माया</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti वञ्चनिकाvañ·ca·ni·kā चरिया।ca·ri·yā

     <b>Māyā</b> vuccati vañcanikā cariyā.

     (Pāli only)

464. 464

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā तस्सtas·sa पटिच्छादनहेतुpa·ṭic·chā·da·na·he·tu पापिकंpā·pi·kaṃ इच्छंic·chaṃ पणिदहति—pa·ṇi·da·ha·ti

     Idhekacco kāyena duccaritaṁ caritvā, vācāya duccaritaṁ caritvā, manasā duccaritaṁ caritvā tassa paṭicchādanahetu pāpikaṁ icchaṁ paṇidahati—

     (Pāli only)

465. 465

     “माmā मंmaṃ जञ्ञा”तिjañ·ñā इच्छति,ic·cha·ti “माmā मंmaṃ जञ्ञा”तिjañ·ñā सङ्कप्पेति,saṅ·kap·pe·ti “माmā मंmaṃ जञ्ञा”तिjañ·ñā वाचंvā·caṃ भासति,bhā·sa·ti “माmā मंmaṃ जञ्ञा”तिjañ·ñā कायेनkā·ye·na परक्कमति।pa·rak·ka·ma·ti

     “mā maṁ jaññā”ti icchati, “mā maṁ jaññā”ti saṅkappeti, “mā maṁ jaññā”ti vācaṁ bhāsati, “mā maṁ jaññā”ti kāyena parakkamati.

     (Pāli only)

466. 466

     याyā एवरूपाe·va·rū·pā मायाmā·yā मायाविताmā·yā·vi·tā अच्चसराac·ca·sa·rā वञ्चनाvañ·ca·nā निकतिni·ka·ti निकिरणाni·ki·ra·ṇā परिहरणाpa·ri·ha·ra·ṇā गूहनाgū·ha·nā परिगूहनाpa·ri·gū·ha·nā छादनाchā·da·nā परिच्छादनाpa·ric·chā·da·nā अनुत्तानिकम्मंa·nut·tā·ni·kam·maṃ अनाविकम्मंa·nā·vi·kam·maṃ वोच्छादनाvoc·chā·da·nā पापकिरिया,pā·pa·ki·ri·yā अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti माया।mā·yā

     Yā evarūpā māyā māyāvitā accasarā vañcanā nikati nikiraṇā pariharaṇā gūhanā parigūhanā chādanā paricchādanā anuttānikammaṁ anāvikammaṁ vocchādanā pāpakiriyā, ayaṁ vuccati māyā.

     (Pāli only)

467. 467

     <ब्>मानो</ब्>तिb एकविधेनe·ka·vi·dhe·na मानो—mā·no

     <b>Māno</b>ti ekavidhena māno—

     (Pāli only)

468. 468

     याyā चित्तस्सcit·tas·sa उन्नति।un·na·ti

     yā cittassa unnati.

     (Pāli only)

469. 469

     दुविधेनdu·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Duvidhena māno—

     (Pāli only)

470. 470

     अत्तुक्कंसनमानो,at·tuk·kaṃ·sa·na·mā·no परवम्भनमानो।pa·ra·vam·bha·na·mā·no

     attukkaṁsanamāno, paravambhanamāno.

     (Pāli only)

471. 471

     तिविधेनti·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Tividhena māno—

     (Pāli only)

472. 472

     “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī मानो,mā·no “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī मानो,mā·no “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī मानो।mā·no

     “seyyohamasmī”ti māno, “sadisohamasmī”ti māno, “hīnohamasmī”ti māno.

     (Pāli only)

473. 473

     चतुब्बिधेनca·tub·bi·dhe·na मानो—mā·no

     Catubbidhena māno—

     (Pāli only)

474. 474

     लाभेनlā·bhe·na मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti यसेनya·se·na मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti पसंसायpa·saṃ·sā·ya मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti सुखेनsu·khe·na मानंmā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     lābhena mānaṁ janeti, yasena mānaṁ janeti, pasaṁsāya mānaṁ janeti, sukhena mānaṁ janeti.

     (Pāli only)

475. 475

     पञ्चविधेनpañ·ca·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Pañcavidhena māno—

     (Pāli only)

476. 476

     “लाभिम्हिlā·bhim·hi मनापिकानंma·nā·pi·kā·naṃ रूपानन्”तिrū·pā·nan मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti “लाभिम्हिlā·bhim·hi मनापिकानंma·nā·pi·kā·naṃ सद्दानंsad·dā·naṃ …

     “lābhimhi manāpikānaṁ rūpānan”ti mānaṁ janeti, “lābhimhi manāpikānaṁ saddānaṁ …

     (Pāli only)

477. 477

     गन्धानंgan·dhā·naṃ …

     gandhānaṁ …

     (Pāli only)

478. 478

     रसानंra·sā·naṃ …

     rasānaṁ …

     (Pāli only)

479. 479

     फोट्ठब्बानन्”तिphoṭ·ṭhab·bā·nan मानंmā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     phoṭṭhabbānan”ti mānaṁ janeti.

     (Pāli only)

480. 480

     छब्बिधेनchab·bi·dhe·na मानो—mā·no

     Chabbidhena māno—

     (Pāli only)

481. 481

     चक्खुसम्पदायcak·khu·sam·pa·dā·ya मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti सोतसम्पदायso·ta·sam·pa·dā·ya …

     cakkhusampadāya mānaṁ janeti, sotasampadāya …

     (Pāli only)

482. 482

     घानसम्पदायghā·na·sam·pa·dā·ya …

     ghānasampadāya …

     (Pāli only)

483. 483

     जिव्हासम्पदायjiv·hā·sam·pa·dā·ya …

     jivhāsampadāya …

     (Pāli only)

484. 484

     कायसम्पदायkā·ya·sam·pa·dā·ya …

     kāyasampadāya …

     (Pāli only)

485. 485

     मनोसम्पदायma·no·sam·pa·dā·ya मानंmā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     manosampadāya mānaṁ janeti.

     (Pāli only)

486. 486

     सत्तविधेनsat·ta·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Sattavidhena māno—

     (Pāli only)

487. 487

     मानो,mā·no अतिमानो,a·ti·mā·no मानातिमानो,mā·nā·ti·mā·no ओमानो,o·mā·no अधिमानो,a·dhi·mā·no अस्मिमानो,as·mi·mā·no मिच्छामानो।mic·chā·mā·no

     māno, atimāno, mānātimāno, omāno, adhimāno, asmimāno, micchāmāno.

     (Pāli only)

488. 488

     अट्ठविधेनaṭ·ṭha·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Aṭṭhavidhena māno—

     (Pāli only)

489. 489

     लाभेनlā·bhe·na मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti अलाभेनa·lā·bhe·na ओमानंo·mā·naṃ जनेति,ja·ne·ti यसेनya·se·na मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti अयसेनa·ya·se·na ओमानंo·mā·naṃ जनेति,ja·ne·ti पसंसायpa·saṃ·sā·ya मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti निन्दायnin·dā·ya ओमानंo·mā·naṃ जनेति,ja·ne·ti सुखेनsu·khe·na मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti दुक्खेनduk·khe·na ओमानंo·mā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     lābhena mānaṁ janeti, alābhena omānaṁ janeti, yasena mānaṁ janeti, ayasena omānaṁ janeti, pasaṁsāya mānaṁ janeti, nindāya omānaṁ janeti, sukhena mānaṁ janeti, dukkhena omānaṁ janeti.

     (Pāli only)

490. 490

     नवविधेनna·va·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Navavidhena māno—

     (Pāli only)

491. 491

     सेय्यस्सsey·yas·sa सेय्योहमस्मीतिsey·yo·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no सेय्यस्सsey·yas·sa सदिसोहमस्मीतिsa·di·so·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no सेय्यस्सsey·yas·sa हीनोहमस्मीतिhī·no·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no सदिसस्सsa·di·sas·sa सेय्योहमस्मीतिsey·yo·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no सदिसस्सsa·di·sas·sa सदिसोहमस्मीतिsa·di·so·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no सदिसस्सsa·di·sas·sa हीनोहमस्मीतिhī·no·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no हीनस्सhī·nas·sa सेय्योहमस्मीतिsey·yo·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no हीनस्सhī·nas·sa सदिसोहमस्मीतिsa·di·so·ha·mas·mī·ti मानो,mā·no हीनस्सhī·nas·sa हीनोहमस्मीतिhī·no·ha·mas·mī·ti मानो।mā·no

     seyyassa seyyohamasmīti māno, seyyassa sadisohamasmīti māno, seyyassa hīnohamasmīti māno, sadisassa seyyohamasmīti māno, sadisassa sadisohamasmīti māno, sadisassa hīnohamasmīti māno, hīnassa seyyohamasmīti māno, hīnassa sadisohamasmīti māno, hīnassa hīnohamasmīti māno.

     (Pāli only)

492. 492

     दसविधेनda·sa·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Dasavidhena māno—

     (Pāli only)

493. 493

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā कोलपुत्तियेनko·la·put·ti·ye·na वाvā वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya वाvā धनेनdha·ne·na वाvā अज्झेनेनaj·jhe·ne·na वाvā कम्मायतनेनkam·mā·ya·ta·ne·na वाvā सिप्पायतनेनsip·pā·ya·ta·ne·na वाvā विज्जाट्ठानेनvij·jāṭ·ṭhā·ne·na वाvā सुतेनsu·te·na वाvā पटिभानेनpa·ṭi·bhā·ne·na वाvā अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na वाvā वत्थुना।vat·thu·nā

     idhekacco mānaṁ janeti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vā vatthunā.

     (Pāli only)

494. 494

     योyo एवरूपोe·va·rū·po मानोmā·no मञ्ञनाmañ·ña·nā मञ्ञितत्तंmañ·ñi·tat·taṃ उन्नतिun·na·ti उन्नामोun·nā·mo धजोdha·jo सम्पग्गाहोsam·pag·gā·ho केतुकम्यताke·tu·kam·ya·tā चित्तस्स—cit·tas·sa

     Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—

     (Pāli only)

495. 495

     अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti मानो।mā·no

     ayaṁ vuccati māno.

     (Pāli only)

496. 496

     <ब्>मायञ्चb मानञ्चmā·nañ·ca पहायpa·hā·ya धोनो</ब्>ति।dho·no

     <b>Māyañca mānañca pahāya dhono</b>ti.

     (Pāli only)

497. 497

     धोनोdho·no मायञ्चmā·yañ·ca मानञ्चmā·nañ·ca पहायpa·hā·ya पजहित्वाpa·ja·hit·vā विनोदेत्वाvi·no·det·vā ब्यन्तिंbyan·tiṃ करित्वाka·rit·vā अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेत्वाति—ga·met·vā·ti

     Dhono māyañca mānañca pahāya pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvāti—

     (Pāli only)

498. 498

     मायञ्चmā·yañ·ca मानञ्चmā·nañ·ca पहायpa·hā·ya धोनो।dho·no

     māyañca mānañca pahāya dhono.

     (Pāli only)

499. 499

     <ब्>सb केनke·na गच्छेय्यgac·chey·ya अनूपयोa·nū·pa·yo सो</ब्>ति।so

     <b>Sa kena gaccheyya anūpayo so</b>ti.

     (Pāli only)

500. 500

     <ब्>उपया</ब्>तिb द्वेdve उपया—u·pa·yā

     <b>Upayā</b>ti dve upayā—

     (Pāli only)

501. 501

     तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo चca दिट्ठूपयोdiṭ·ṭhū·pa·yo चca …पे…pe

     taṇhūpayo ca diṭṭhūpayo ca …pe…

     (Pāli only)

502. 502

     अयंa·yaṃ तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo …पे…pe

     ayaṁ taṇhūpayo …pe…

     (Pāli only)

503. 503

     अयंa·yaṃ दिट्ठूपयो।diṭ·ṭhū·pa·yo

     ayaṁ diṭṭhūpayo.

     (Pāli only)

504. 504

     तस्सtas·sa तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo पहीनो,pa·hī·no दिट्ठूपयोdiṭ·ṭhū·pa·yo पटिनिस्सट्ठो।pa·ṭi·nis·saṭ·ṭho

     Tassa taṇhūpayo pahīno, diṭṭhūpayo paṭinissaṭṭho.

     (Pāli only)

505. 505

     तण्हूपयस्सtaṇ·hū·pa·yas·sa पहीनत्ता,pa·hī·nat·tā दिट्ठूपयस्सdiṭ·ṭhū·pa·yas·sa पटिनिस्सट्ठत्ताpa·ṭi·nis·saṭ·ṭhat·tā अनूपयोa·nū·pa·yo पुग्गलोpug·ga·lo केनke·na रागेनrā·ge·na गच्छेय्य,gac·chey·ya केनke·na दोसेनdo·se·na गच्छेय्य,gac·chey·ya केनke·na मोहेनmo·he·na गच्छेय्य,gac·chey·ya केनke·na मानेनmā·ne·na गच्छेय्य,gac·chey·ya कायkā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā गच्छेय्य,gac·chey·ya केनke·na उद्धच्चेनud·dhac·ce·na गच्छेय्य,gac·chey·ya कायkā·ya विचिकिच्छायvi·ci·kic·chā·ya गच्छेय्य,gac·chey·ya केहिke·hi अनुसयेहिa·nu·sa·ye·hi गच्छेय्य—gac·chey·ya

     Taṇhūpayassa pahīnattā, diṭṭhūpayassa paṭinissaṭṭhattā anūpayo puggalo kena rāgena gaccheyya, kena dosena gaccheyya, kena mohena gaccheyya, kena mānena gaccheyya, kāya diṭṭhiyā gaccheyya, kena uddhaccena gaccheyya, kāya vicikicchāya gaccheyya, kehi anusayehi gaccheyya—

     (Pāli only)

506. 506

     रत्तोतिrat·to·ti वाvā दुट्ठोतिduṭ·ṭho·ti वाvā मूळ्होतिmū·ḷho·ti वाvā विनिबद्धोतिvi·ni·bad·dho·ti वाvā परामट्ठोतिpa·rā·maṭ·ṭho·ti वाvā विक्खेपगतोतिvik·khe·pa·ga·to·ti वाvā अनिट्ठङ्गतोतिa·niṭ·ṭhaṅ·ga·to·ti वाvā थामगतोतिthā·ma·ga·to·ti वा।vā

     rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti vā vinibaddhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā.

     (Pāli only)

507. 507

     तेte अभिसङ्खाराa·bhi·saṅ·khā·rā पहीना।pa·hī·nā

     Te abhisaṅkhārā pahīnā.

     (Pāli only)

508. 508

     अभिसङ्खारानंa·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ पहीनत्ताpa·hī·nat·tā गतियोga·ti·yo केनke·na गच्छेय्य—gac·chey·ya

     Abhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyo kena gaccheyya—

     (Pāli only)

509. 509

     नेरयिकोतिne·ra·yi·ko·ti वाvā तिरच्छानयोनिकोतिti·rac·chā·na·yo·ni·ko·ti वाvā पेत्तिविसयिकोतिpet·ti·vi·sa·yi·ko·ti वाvā मनुस्सोतिma·nus·so·ti वाvā देवोतिde·vo·ti वाvā रूपीतिrū·pī·ti वाvā अरूपीतिa·rū·pī·ti वाvā सञ्ञीतिsañ·ñī·ti वाvā असञ्ञीतिa·sañ·ñī·ti वाvā नेवसञ्ञीनासञ्ञीतिne·va·sañ·ñī·nā·sañ·ñī·ti वा।vā

     nerayikoti vā tiracchānayonikoti vā pettivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā.

     (Pāli only)

510. 510

     सोso हेतुhe·tu नत्थिnat·thi पच्चयोpac·ca·yo नत्थिnat·thi कारणंkā·ra·ṇaṃ नत्थि,nat·thi येनye·na गच्छेय्याति—gac·chey·yā·ti

     So hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi, yena gaccheyyāti—

     (Pāli only)

511. 511

     सsa केनke·na गच्छेय्यgac·chey·ya अनूपयोa·nū·pa·yo सो।so

     sa kena gaccheyya anūpayo so.

     (Pāli only)

512. 512

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

513. 513

     “धोनस्सdho·nas·sa हिhi नत्थिnat·thi कुहिञ्चिku·hiñ·ci लोके,lo·ke

     “Dhonassa hi natthi kuhiñci loke,

     (Pāli only)

514. 514

     पकप्पिताpa·kap·pi·tā दिट्ठिdiṭ·ṭhi भवाभवेसु;bha·vā·bha·ve·su

     Pakappitā diṭṭhi bhavābhavesu;

     (Pāli only)

515. 515

     मायञ्चmā·yañ·ca मानञ्चmā·nañ·ca पहायpa·hā·ya धोनो,dho·no

     Māyañca mānañca pahāya dhono,

     (Pāli only)

516. 516

     सsa केनke·na गच्छेय्यgac·chey·ya अनूपयोa·nū·pa·yo सो”ति।so

     Sa kena gaccheyya anūpayo so”ti.

     (Pāli only)

517. 517

     <ब्>उपयोb हिhi धम्मेसुdham·me·su उपेतिu·pe·ti वादं,</ब्>vā·daṃ

     <b>Upayo hi dhammesu upeti vādaṁ,</b>

     (Pāli only)

518. 518

     <ब्>अनूपयंb केनke·na कथंka·thaṃ वदेय्य;</ब्>va·dey·ya

     <b>Anūpayaṁ kena kathaṁ vadeyya;</b>

     (Pāli only)

519. 519

     <ब्>अत्ताb निरत्ताni·rat·tā नna हिhi तस्सtas·sa अत्थि,</ब्>at·thi

     <b>Attā nirattā na hi tassa atthi,</b>

     (Pāli only)

520. 520

     <ब्>अधोसिb सोso दिट्ठिमिधेवdiṭ·ṭhi·mi·dhe·va सब्बं।</ब्>sab·baṃ

     <b>Adhosi so diṭṭhimidheva sabbaṁ.</b>

     (Pāli only)

521. 521

     <ब्>उपयोb हिhi धम्मेसुdham·me·su उपेतिu·pe·ti वादन्</ब्>ति।vā·dan

     <b>Upayo hi dhammesu upeti vādan</b>ti.

     (Pāli only)

522. 522

     <ब्>उपया</ब्>तिb द्वेdve उपया—u·pa·yā

     <b>Upayā</b>ti dve upayā—

     (Pāli only)

523. 523

     तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo चca दिट्ठूपयोdiṭ·ṭhū·pa·yo चca …पे…pe

     taṇhūpayo ca diṭṭhūpayo ca …pe…

     (Pāli only)

524. 524

     अयंa·yaṃ तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo …पे…pe

     ayaṁ taṇhūpayo …pe…

     (Pāli only)

525. 525

     अयंa·yaṃ दिट्ठूपयो।diṭ·ṭhū·pa·yo

     ayaṁ diṭṭhūpayo.

     (Pāli only)

526. 526

     तस्सtas·sa तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo अप्पहीनो,ap·pa·hī·no दिट्ठूपयोdiṭ·ṭhū·pa·yo अप्पटिनिस्सट्ठो।ap·pa·ṭi·nis·saṭ·ṭho

     Tassa taṇhūpayo appahīno, diṭṭhūpayo appaṭinissaṭṭho.

     (Pāli only)

527. 527

     तण्हूपयस्सtaṇ·hū·pa·yas·sa अप्पहीनत्ता,ap·pa·hī·nat·tā दिट्ठूपयस्सdiṭ·ṭhū·pa·yas·sa अप्पटिनिस्सट्ठत्ताap·pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhat·tā धम्मेसुdham·me·su वादंvā·daṃ उपेति—u·pe·ti

     Taṇhūpayassa appahīnattā, diṭṭhūpayassa appaṭinissaṭṭhattā dhammesu vādaṁ upeti—

     (Pāli only)

528. 528

     रत्तोतिrat·to·ti वाvā दुट्ठोतिduṭ·ṭho·ti वाvā मूळ्होतिmū·ḷho·ti वाvā विनिबद्धोतिvi·ni·bad·dho·ti वाvā परामट्ठोतिpa·rā·maṭ·ṭho·ti वाvā विक्खेपगतोतिvik·khe·pa·ga·to·ti वाvā अनिट्ठङ्गतोतिa·niṭ·ṭhaṅ·ga·to·ti वाvā थामगतोतिthā·ma·ga·to·ti वा।vā

     rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti vā vinibaddhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā.

     (Pāli only)

529. 529

     तेte अभिसङ्खाराa·bhi·saṅ·khā·rā अप्पहीना।ap·pa·hī·nā

     Te abhisaṅkhārā appahīnā.

     (Pāli only)

530. 530

     अभिसङ्खारानंa·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ अप्पहीनत्ताap·pa·hī·nat·tā गतियाga·ti·yā वादंvā·daṃ उपेति।u·pe·ti

     Abhisaṅkhārānaṁ appahīnattā gatiyā vādaṁ upeti.

     (Pāli only)

531. 531

     नेरयिकोतिne·ra·yi·ko·ti वाvā तिरच्छानयोनिकोतिti·rac·chā·na·yo·ni·ko·ti वाvā पेत्तिविसयिकोतिpet·ti·vi·sa·yi·ko·ti वाvā मनुस्सोतिma·nus·so·ti वाvā देवोतिde·vo·ti वाvā रूपीतिrū·pī·ti वाvā अरूपीतिa·rū·pī·ti वाvā सञ्ञीतिsañ·ñī·ti वाvā असञ्ञीतिa·sañ·ñī·ti वाvā नेवसञ्ञीनासञ्ञीतिne·va·sañ·ñī·nā·sañ·ñī·ti वाvā वादंvā·daṃ उपेतिu·pe·ti उपगच्छतिu·pa·gac·cha·ti गण्हातिgaṇ·hā·ti परामसतिpa·rā·ma·sa·ti अभिनिविसतीति—a·bhi·ni·vi·sa·tī·ti

     Nerayikoti vā tiracchānayonikoti vā pettivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā vādaṁ upeti upagacchati gaṇhāti parāmasati abhinivisatīti—

     (Pāli only)

532. 532

     उपयोu·pa·yo हिhi धम्मेसुdham·me·su उपेतिu·pe·ti वादं।vā·daṃ

     upayo hi dhammesu upeti vādaṁ.

     (Pāli only)

533. 533

     <ब्>अनूपयंb केनke·na कथंka·thaṃ वदेय्या</ब्>ति।va·dey·yā

     <b>Anūpayaṁ kena kathaṁ vadeyyā</b>ti.

     (Pāli only)

534. 534

     <ब्>उपया</ब्>तिb द्वेdve उपया—u·pa·yā

     <b>Upayā</b>ti dve upayā—

     (Pāli only)

535. 535

     तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo चca दिट्ठूपयोdiṭ·ṭhū·pa·yo चca …पे…pe

     taṇhūpayo ca diṭṭhūpayo ca …pe…

     (Pāli only)

536. 536

     अयंa·yaṃ तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo …पे…pe

     ayaṁ taṇhūpayo …pe…

     (Pāli only)

537. 537

     अयंa·yaṃ दिट्ठूपयो।diṭ·ṭhū·pa·yo

     ayaṁ diṭṭhūpayo.

     (Pāli only)

538. 538

     तस्सtas·sa तण्हूपयोtaṇ·hū·pa·yo पहीनो,pa·hī·no दिट्ठूपयोdiṭ·ṭhū·pa·yo पटिनिस्सट्ठो।pa·ṭi·nis·saṭ·ṭho

     Tassa taṇhūpayo pahīno, diṭṭhūpayo paṭinissaṭṭho.

     (Pāli only)

539. 539

     तण्हूपयस्सtaṇ·hū·pa·yas·sa पहीनत्ता,pa·hī·nat·tā दिट्ठूपयस्सdiṭ·ṭhū·pa·yas·sa पटिनिस्सट्ठत्ताpa·ṭi·nis·saṭ·ṭhat·tā अनूपयंa·nū·pa·yaṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ केनke·na रागेनrā·ge·na वदेय्य,va·dey·ya केनke·na दोसेनdo·se·na वदेय्य,va·dey·ya केनke·na मोहेनmo·he·na वदेय्य,va·dey·ya केनke·na मानेनmā·ne·na वदेय्य,va·dey·ya कायkā·ya दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā वदेय्य,va·dey·ya केनke·na उद्धच्चेनud·dhac·ce·na वदेय्य,va·dey·ya कायkā·ya विचिकिच्छायvi·ci·kic·chā·ya वदेय्य,va·dey·ya केहिke·hi अनुसयेहिa·nu·sa·ye·hi वदेय्य—va·dey·ya

     Taṇhūpayassa pahīnattā, diṭṭhūpayassa paṭinissaṭṭhattā anūpayaṁ puggalaṁ kena rāgena vadeyya, kena dosena vadeyya, kena mohena vadeyya, kena mānena vadeyya, kāya diṭṭhiyā vadeyya, kena uddhaccena vadeyya, kāya vicikicchāya vadeyya, kehi anusayehi vadeyya—

     (Pāli only)

540. 540

     रत्तोतिrat·to·ti वाvā दुट्ठोतिduṭ·ṭho·ti वाvā मूळ्होतिmū·ḷho·ti वाvā विनिबद्धोतिvi·ni·bad·dho·ti वाvā परामट्ठोतिpa·rā·maṭ·ṭho·ti वाvā विक्खेपगतोतिvik·khe·pa·ga·to·ti वाvā अनिट्ठङ्गतोतिa·niṭ·ṭhaṅ·ga·to·ti वाvā थामगतोतिthā·ma·ga·to·ti वा।vā

     rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti vā vinibaddhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā.

     (Pāli only)

541. 541

     तेte अभिसङ्खाराa·bhi·saṅ·khā·rā पहीना।pa·hī·nā

     Te abhisaṅkhārā pahīnā.

     (Pāli only)

542. 542

     अभिसङ्खारानंa·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ पहीनत्ताpa·hī·nat·tā गतियोga·ti·yo केनke·na वदेय्य—va·dey·ya

     Abhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyo kena vadeyya—

     (Pāli only)

543. 543

     नेरयिकोतिne·ra·yi·ko·ti वाvā …पे…pe

     nerayikoti vā …pe…

     (Pāli only)

544. 544

     नेवसञ्ञीनासञ्ञीतिne·va·sañ·ñī·nā·sañ·ñī·ti वा।vā

     nevasaññīnāsaññīti vā.

     (Pāli only)

545. 545

     सोso हेतुhe·tu नत्थि,nat·thi पच्चयोpac·ca·yo नत्थि,nat·thi कारणंkā·ra·ṇaṃ नत्थि,nat·thi येनye·na वदेय्यva·dey·ya कथेय्यka·they·ya भणेय्यbha·ṇey·ya दीपयेय्यdī·pa·yey·ya वोहरेय्याति—vo·ha·rey·yā·ti

     So hetu natthi, paccayo natthi, kāraṇaṁ natthi, yena vadeyya katheyya bhaṇeyya dīpayeyya vohareyyāti—

     (Pāli only)

546. 546

     अनूपयंa·nū·pa·yaṃ केनke·na कथंka·thaṃ वदेय्य।va·dey·ya

     anūpayaṁ kena kathaṁ vadeyya.

     (Pāli only)

547. 547

     <ब्>अत्ताb निरत्ताni·rat·tā नna हिhi तस्सtas·sa अत्थी</ब्>ति।at·thī

     <b>Attā nirattā na hi tassa atthī</b>ti.

     (Pāli only)

548. 548

     <ब्>अत्ता</ब्>तिb अत्तानुदिट्ठिat·tā·nu·diṭ·ṭhi नत्थि।nat·thi

     <b>Attā</b>ti attānudiṭṭhi natthi.

     (Pāli only)

549. 549

     <ब्>निरत्ता</ब्>तिb उच्छेददिट्ठिuc·che·da·diṭ·ṭhi नत्थि।nat·thi

     <b>Nirattā</b>ti ucchedadiṭṭhi natthi.

     (Pāli only)

550. 550

     <ब्>अत्ता</ब्>तिb गहितंga·hi·taṃ नत्थि।nat·thi

     <b>Attā</b>ti gahitaṁ natthi.

     (Pāli only)

551. 551

     <ब्>निरत्ता</ब्>तिb मुञ्चितब्बंmuñ·ci·tab·baṃ नत्थि।nat·thi

     <b>Nirattā</b>ti muñcitabbaṁ natthi.

     (Pāli only)

552. 552

     यस्सत्थिyas·sat·thi गहितं,ga·hi·taṃ तस्सत्थिtas·sat·thi मुञ्चितब्बं;muñ·ci·tab·baṃ

     Yassatthi gahitaṁ, tassatthi muñcitabbaṁ;

     (Pāli only)

553. 553

     यस्सत्थिyas·sat·thi मुञ्चितब्बं,muñ·ci·tab·baṃ तस्सत्थिtas·sat·thi गहितं।ga·hi·taṃ

     yassatthi muñcitabbaṁ, tassatthi gahitaṁ.

     (Pāli only)

554. 554

     गहणंga·ha·ṇaṃ मुञ्चनाmuñ·ca·nā समतिक्कन्तोsa·ma·tik·kan·to अरहाa·ra·hā बुद्धिपरिहानिवीतिवत्तो।bud·dhi·pa·ri·hā·ni·vī·ti·vat·to

     Gahaṇaṁ muñcanā samatikkanto arahā buddhiparihānivītivatto.

     (Pāli only)

555. 555

     सोso वुट्ठवासोvuṭ·ṭha·vā·so चिण्णचरणोciṇ·ṇa·ca·ra·ṇo गतद्धोga·tad·dho गतदिसोga·ta·di·so जातिमरणसंसारो,jā·ti·ma·ra·ṇa·saṃ·sā·ro नत्थिnat·thi तस्सtas·sa पुनब्भवोति—pu·nab·bha·vo·ti

     So vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo gataddho gatadiso jātimaraṇasaṁsāro, natthi tassa punabbhavoti—

     (Pāli only)

556. 556

     अत्ताat·tā निरत्ताni·rat·tā नna हिhi तस्सtas·sa अत्थि।at·thi

     attā nirattā na hi tassa atthi.

     (Pāli only)

557. 557

     <ब्>अधोसिb सोso दिट्ठिमिधेवdiṭ·ṭhi·mi·dhe·va सब्बन्</ब्>तिsab·ban तस्सtas·sa द्वासट्ठिdvā·saṭ·ṭhi दिट्ठिगतानिdiṭ·ṭhi·ga·tā·ni पहीनानिpa·hī·nā·ni समुच्छिन्नानिsa·muc·chin·nā·ni वूपसन्तानिvū·pa·san·tā·ni पटिपस्सद्धानिpa·ṭi·pas·sad·dhā·ni अभब्बुप्पत्तिकानिa·bhab·bup·pat·ti·kā·ni ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढानि।daḍ·ḍhā·ni

     <b>Adhosi so diṭṭhimidheva sabban</b>ti tassa dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni.

     (Pāli only)

558. 558

     सोso सब्बदिट्ठिगतंsab·ba·diṭ·ṭhi·ga·taṃ इधेवi·dhe·va अधोसिa·dho·si धुनिdhu·ni सन्धुनिsan·dhu·ni निद्धुनिnid·dhu·ni पजहिpa·ja·hi विनोदेसिvi·no·de·si ब्यन्तिंbyan·tiṃ अकासिa·kā·si अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेसीति—ga·me·sī·ti

     So sabbadiṭṭhigataṁ idheva adhosi dhuni sandhuni niddhuni pajahi vinodesi byantiṁ akāsi anabhāvaṁ gamesīti—

     (Pāli only)

559. 559

     अधोसिa·dho·si सोso दिट्ठिमिधेवdiṭ·ṭhi·mi·dhe·va सब्बं।sab·baṃ

     adhosi so diṭṭhimidheva sabbaṁ.

     (Pāli only)

560. 560

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

561. 561

     “उपयोu·pa·yo हिhi धम्मेसुdham·me·su उपेतिu·pe·ti वादं,vā·daṃ

     “Upayo hi dhammesu upeti vādaṁ,

     (Pāli only)

562. 562

     अनूपयंa·nū·pa·yaṃ केनke·na कथंka·thaṃ वदेय्य;va·dey·ya

     Anūpayaṁ kena kathaṁ vadeyya;

     (Pāli only)

563. 563

     अत्ताat·tā निरत्ताni·rat·tā नna हिhi तस्सtas·sa अत्थि,at·thi

     Attā nirattā na hi tassa atthi,

     (Pāli only)

564. 564

     अधोसिa·dho·si सोso दिट्ठिमिधेवdiṭ·ṭhi·mi·dhe·va सब्बन्”ति।sab·ban

     Adhosi so diṭṭhimidheva sabban”ti.

     (Pāli only)

565. 565

     दुट्ठट्ठकसुत्तनिद्देसोduṭ·ṭhaṭ·ṭha·ka·sut·ta·nid·de·so ततियो।ta·ti·yo

     Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddeso tatiyo.

     (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.