Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
The Guide 15 नेत्तिप्पकरण 15
Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637
Otaraṇahāravibhaṅga
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169 · Show pronunciation
-
1
Netti
-
2
Paṭiniddesavāra
-
3
विभङ्ग 12
Vibhaṅga 12
-
4
Otaraṇahāravibhaṅga
- 5
-
6
“Yo ca paṭiccuppādo”ti.
(Pāli only)
-
7
“उद्धं अधो सब्बधि विप्पमुत्तो,
“Uddhaṁ adho sabbadhi vippamutto,
(Pāli only)
-
8
Ayaṁ ahasmīti anānupassī;
(Pāli only)
- 9
-
10
Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāyā”ti.
(Pāli only)
-
11
<ब्>“उद्धन्”</ब्>ति रूपधातु च अरूपधातु च।
<b>“Uddhan”</b>ti rūpadhātu ca arūpadhātu ca.
(Pāli only)
-
12
<b>“Adho”</b>ti kāmadhātu.
(Pāli only)
-
13
<ब्>“सब्बधि विप्पमुत्तो”</ब्>ति तेधातुके अयं असेक्खाविमुत्ति।
<b>“Sabbadhi vippamutto”</b>ti tedhātuke ayaṁ asekkhāvimutti.
(Pāli only)
-
14
तानियेव असेक्खानि पञ्चिन्द्रियानि, अयं इन्द्रियेहि ओतरणा।
Tāniyeva asekkhāni pañcindriyāni, ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
15
तानियेव असेक्खानि पञ्चिन्द्रियानि विज्जा, विज्जुप्पादा अविज्जानिरोधो, अविज्जानिरोधा सङ्खारनिरोधो, सङ्खारनिरोधा विञ्ञाणनिरोधो, विञ्ञाणनिरोधा नामरूपनिरोधो, नामरूपनिरोधा सळायतननिरोधो, सळायतननिरोधा फस्सनिरोधो, फस्सनिरोधा वेदनानिरोधो, वेदनानिरोधा तण्हानिरोधो, तण्हानिरोधा उपादाननिरोधो, उपादाननिरोधा भवनिरोधो, भवनिरोधा जातिनिरोधो, जातिनिरोधा जरामरणं सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासा निरुज्झन्ति।
Tāniyeva asekkhāni pañcindriyāni vijjā, vijjuppādā avijjānirodho, avijjānirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, saḷāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taṇhānirodho, taṇhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
(Pāli only)
-
16
एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स निरोधो होति।
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
(Pāli only)
-
17
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
18
तानियेव असेक्खानि पञ्चिन्द्रियानि तीहि खन्धेहि सङ्गहितानि—
Tāniyeva asekkhāni pañcindriyāni tīhi khandhehi saṅgahitāni—
(Pāli only)
-
19
सीलक्खन्धेन समाधिक्खन्धेन पञ्ञाक्खन्धेन, अयं खन्धेहि ओतरणा।
sīlakkhandhena samādhikkhandhena paññākkhandhena, ayaṁ khandhehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
20
तानियेव असेक्खानि पञ्चिन्द्रियानि सङ्खारपरियापन्नानि ये सङ्खारा अनासवा, नो च भवङ्गा, ते सङ्खारा धम्मधातुसङ्गहिता।
Tāniyeva asekkhāni pañcindriyāni saṅkhārapariyāpannāni ye saṅkhārā anāsavā, no ca bhavaṅgā, te saṅkhārā dhammadhātusaṅgahitā.
(Pāli only)
- 21
- 22
- 23
-
24
“अयं अहस्मीति अनानुपस्सी”ति अयं सक्कायदिट्ठिया समुग्घातो, सा सेक्खाविमुत्ति, तानियेव सेक्खानि पञ्चिन्द्रियानि।
“Ayaṁ ahasmīti anānupassī”ti ayaṁ sakkāyadiṭṭhiyā samugghāto, sā sekkhāvimutti, tāniyeva sekkhāni pañcindriyāni.
(Pāli only)
-
25
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
26
तानियेव सेक्खानि पञ्चिन्द्रियानि विज्जा, विज्जुप्पादा अविज्जानिरोधो, अविज्जानिरोधा सङ्खारनिरोधो, एवं सब्बो पटिच्चसमुप्पादो।
Tāniyeva sekkhāni pañcindriyāni vijjā, vijjuppādā avijjānirodho, avijjānirodhā saṅkhāranirodho, evaṁ sabbo paṭiccasamuppādo.
(Pāli only)
-
27
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
28
Sāyeva vijjā paññākkhandho.
(Pāli only)
- 29
- 30
- 31
-
32
सेक्खाय च विमुत्तिया असेक्खाय च विमुत्तिया विमुत्तो उदतारि ओघं अतिण्णपुब्बं अपुनब्भवाय।
Sekkhāya ca vimuttiyā asekkhāya ca vimuttiyā vimutto udatāri oghaṁ atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāya.
(Pāli only)
- 33
-
34
“निस्सितस्स चलितं, अनिस्सितस्स चलितं नत्थि, चलिते असति पस्सद्धि, पस्सद्धिया सति नति न होति, नतिया असति आगतिगति न होति, आगतिगतिया असति चुतूपपातो न होति, चुतूपपाते असति नेविध न हुरं न उभयमन्तरेन एसेवन्तो दुक्खस्सा”ति।
“Nissitassa calitaṁ, anissitassa calitaṁ natthi, calite asati passaddhi, passaddhiyā sati nati na hoti, natiyā asati āgatigati na hoti, āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti, cutūpapāte asati nevidha na huraṁ na ubhayamantarena esevanto dukkhassā”ti.
(Pāli only)
-
35
<ब्>“निस्सितस्स चलितन्”</ब्>ति निस्सयो नाम दुविधो तण्हानिस्सयो च दिट्ठिनिस्सयो च।
<b>“Nissitassa calitan”</b>ti nissayo nāma duvidho taṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca.
(Pāli only)
- 36
-
37
या मूळ्हस्स चेतना, अयं दिट्ठिनिस्सयो।
yā mūḷhassa cetanā, ayaṁ diṭṭhinissayo.
(Pāli only)
-
38
चेतना पन सङ्खारा, सङ्खारपच्चया विञ्ञाणं, विञ्ञाणपच्चया नामरूपं, एवं सब्बो पटिच्चसमुप्पादो।
Cetanā pana saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, evaṁ sabbo paṭiccasamuppādo.
(Pāli only)
-
39
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
- 40
-
41
या सम्मूळ्हस्स वेदना, अयं अदुक्खमसुखा वेदना, इमा द्वे वेदना वेदनाक्खन्धो।
Yā sammūḷhassa vedanā, ayaṁ adukkhamasukhā vedanā, imā dve vedanā vedanākkhandho.
(Pāli only)
- 42
-
43
तत्थ सुखा वेदना द्वे इन्द्रियानि सुखिन्द्रियं सोमनस्सिन्द्रियञ्च, अदुक्खमसुखा वेदना उपेक्खिन्द्रियं।
Tattha sukhā vedanā dve indriyāni sukhindriyaṁ somanassindriyañca, adukkhamasukhā vedanā upekkhindriyaṁ.
(Pāli only)
-
44
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
45
तानियेव इन्द्रियानि सङ्खारपरियापन्नानि, ये सङ्खारा सासवा भवङ्गा, ते सङ्खारा धम्मधातुसङ्गहिता।
Tāniyeva indriyāni saṅkhārapariyāpannāni, ye saṅkhārā sāsavā bhavaṅgā, te saṅkhārā dhammadhātusaṅgahitā.
(Pāli only)
- 46
- 47
-
48
<ब्>“अनिस्सितस्स चलितं नत्थी”</ब्>ति समथवसेन वा तण्हाय अनिस्सितो विपस्सनावसेन वा दिट्ठिया अनिस्सितो।
<b>“Anissitassa calitaṁ natthī”</b>ti samathavasena vā taṇhāya anissito vipassanāvasena vā diṭṭhiyā anissito.
(Pāli only)
-
49
या विपस्सना अयं विज्जा, विज्जुप्पादा अविज्जानिरोधो, अविज्जानिरोधा सङ्खारनिरोधो, सङ्खारनिरोधा विञ्ञाणनिरोधो, एवं सब्बो पटिच्चसमुप्पादो।
Yā vipassanā ayaṁ vijjā, vijjuppādā avijjānirodho, avijjānirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, evaṁ sabbo paṭiccasamuppādo.
(Pāli only)
-
50
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
51
Sāyeva vipassanā paññākkhandho.
(Pāli only)
- 52
-
53
सायेव विपस्सना द्वे इन्द्रियानि—
Sāyeva vipassanā dve indriyāni—
(Pāli only)
-
54
वीरियिन्द्रियञ्च पञ्ञिन्द्रियञ्च।
vīriyindriyañca paññindriyañca.
(Pāli only)
-
55
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
- 56
- 57
- 58
- 59
-
60
<ब्>“पस्सद्धिया सती”</ब्>ति दुविधा पस्सद्धि कायिका च चेतसिका च।
<b>“Passaddhiyā satī”</b>ti duvidhā passaddhi kāyikā ca cetasikā ca.
(Pāli only)
-
61
यं कायिकं सुखं, अयं कायपस्सद्धि।
Yaṁ kāyikaṁ sukhaṁ, ayaṁ kāyapassaddhi.
(Pāli only)
- 62
-
63
पस्सद्धकायो सुखं वेदियति, सुखिनो चित्तं समाधियति, समाहितो यथाभूतं पजानाति, यथाभूतं पजानन्तो निब्बिन्दति, निब्बिन्दन्तो विरज्जति, विरागा विमुच्चति, विमुत्तस्मिं “विमुत्तम्”इति ञाणं होति, “खीणा जाति, वुसितं ब्रह्मचरियं, कतं करणीयं, नापरं इत्थत्ताया”ति पजानाति।
Passaddhakāyo sukhaṁ vediyati, sukhino cittaṁ samādhiyati, samāhito yathābhūtaṁ pajānāti, yathābhūtaṁ pajānanto nibbindati, nibbindanto virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṁ “vimuttam”iti ñāṇaṁ hoti, “khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti pajānāti.
(Pāli only)
-
64
सो न नमति रूपेसु, न सद्देसु, न गन्धेसु, न रसेसु, न फोट्ठब्बेसु, न धम्मेसु खया रागस्स खया दोसस्स खया मोहस्स येन रूपेन तथागतं तिट्ठन्तं चरन्तं पञ्ञापयमानो पञ्ञापेय्य, तस्स रूपस्स खया विरागा निरोधा चागा पटिनिस्सग्गा रूपसङ्खये विमुत्तो, तथागतो अत्थीतिपि न उपेति, नत्थीतिपि न उपेति, अत्थि नत्थीतिपि न उपेति, नेवत्थि नो नत्थीतिपि न उपेति।
So na namati rūpesu, na saddesu, na gandhesu, na rasesu, na phoṭṭhabbesu, na dhammesu khayā rāgassa khayā dosassa khayā mohassa yena rūpena tathāgataṁ tiṭṭhantaṁ carantaṁ paññāpayamāno paññāpeyya, tassa rūpassa khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā rūpasaṅkhaye vimutto, tathāgato atthītipi na upeti, natthītipi na upeti, atthi natthītipi na upeti, nevatthi no natthītipi na upeti.
(Pāli only)
-
65
अथ खो गम्भीरो अप्पमेय्यो असङ्खेय्यो निब्बुतोतियेव सङ्खं गच्छति खया रागस्स, खया दोसस्स, खया मोहस्स।
Atha kho gambhīro appameyyo asaṅkheyyo nibbutotiyeva saṅkhaṁ gacchati khayā rāgassa, khayā dosassa, khayā mohassa.
(Pāli only)
- 66
- 67
-
68
Yehi saṅkhārehi.
(Pāli only)
-
69
येन विञ्ञाणेन तथागतं तिट्ठन्तं चरन्तं पञ्ञापयमानो पञ्ञापेय्य, तस्स विञ्ञाणस्स खया विरागा निरोधा चागा पटिनिस्सग्गा विञ्ञाणसङ्खये विमुत्तो, तथागतो अत्थीतिपि न उपेति, नत्थीतिपि न उपेति, अत्थि नत्थीतिपि न उपेति, नेवत्थि नो नत्थीतिपि न उपेति।
Yena viññāṇena tathāgataṁ tiṭṭhantaṁ carantaṁ paññāpayamāno paññāpeyya, tassa viññāṇassa khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā viññāṇasaṅkhaye vimutto, tathāgato atthītipi na upeti, natthītipi na upeti, atthi natthītipi na upeti, nevatthi no natthītipi na upeti.
(Pāli only)
-
70
अथ खो गम्भीरो अप्पमेय्यो असङ्खेय्यो निब्बुतोतियेव सङ्खं गच्छति खया रागस्स, खया दोसस्स, खया मोहस्स।
Atha kho gambhīro appameyyo asaṅkheyyo nibbutotiyeva saṅkhaṁ gacchati khayā rāgassa, khayā dosassa, khayā mohassa.
(Pāli only)
-
71
<b>“Āgatī”</b>ti idhāgati.
(Pāli only)
-
72
<b>“Gatī”</b>ti peccabhavo.
(Pāli only)
-
73
आगतिगतीपि न भवन्ति, <ब्>“नेविधा”</ब्>ति छसु अज्झत्तिकेसु आयतनेसु।
Āgatigatīpi na bhavanti, <b>“nevidhā”</b>ti chasu ajjhattikesu āyatanesu.
(Pāli only)
-
74
<ब्>“न हुरन्”</ब्>ति छसु बाहिरेसु आयतनेसु।
<b>“Na huran”</b>ti chasu bāhiresu āyatanesu.
(Pāli only)
-
75
“न उभयमन्तरेना”ति फस्ससमुदितेसु धम्मेसु अत्तानं न पस्सति।
“Na ubhayamantarenā”ti phassasamuditesu dhammesu attānaṁ na passati.
(Pāli only)
-
76
<ब्>“एसेवन्तो दुक्खस्सा”</ब्>ति पटिच्चसमुप्पादो।
<b>“Esevanto dukkhassā”</b>ti paṭiccasamuppādo.
(Pāli only)
- 77
- 78
-
79
लोकुत्तरो सीलवतो अविप्पटिसारो जायति, याव नापरं इत्थत्तायाति पजानाति।
Lokuttaro sīlavato avippaṭisāro jāyati, yāva nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
(Pāli only)
-
80
तेनाह भगवा “निस्सितस्स चलितं अनिस्सितस्स चलितं नत्थि …पे…
Tenāha bhagavā “nissitassa calitaṁ anissitassa calitaṁ natthi …pe…
(Pāli only)
-
81
esevanto dukkhassā”ti.
(Pāli only)
- 82
-
83
Dukkhā ca lokasmimanekarūpā;
(Pāli only)
-
84
Piyaṁ paṭiccappabhavanti ete,
(Pāli only)
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
-
94
Vedanā vedanākkhandho.
(Pāli only)
- 95
-
96
वेदनापच्चया तण्हा, तण्हापच्चया उपादानं, उपादानपच्चया भवो, भवपच्चया जाति, जातिपच्चया जरामरणं, एवं सब्बं।
Vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ, evaṁ sabbaṁ.
(Pāli only)
-
97
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
98
तत्थ सुखा वेदना द्वे इन्द्रियानि—
Tattha sukhā vedanā dve indriyāni—
(Pāli only)
-
99
सुखिन्द्रियं सोमनस्सिन्द्रियञ्च।
sukhindriyaṁ somanassindriyañca.
(Pāli only)
-
100
दुक्खा वेदना द्वे इन्द्रियानि—
Dukkhā vedanā dve indriyāni—
(Pāli only)
-
101
दुक्खिन्द्रियं दोमनस्सिन्द्रियञ्च।
dukkhindriyaṁ domanassindriyañca.
(Pāli only)
-
102
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
103
तानियेव इन्द्रियानि सङ्खारपरियापन्नानि, ये सङ्खारा सासवा भवङ्गा, ते सङ्खारा धम्मधातुसङ्गहिता।
Tāniyeva indriyāni saṅkhārapariyāpannāni, ye saṅkhārā sāsavā bhavaṅgā, te saṅkhārā dhammadhātusaṅgahitā.
(Pāli only)
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
-
111
Idaṁ taṇhāpahānaṁ.
(Pāli only)
-
112
तण्हानिरोधा उपादाननिरोधो, उपादाननिरोधा भवनिरोधो, एवं सब्बं।
Taṇhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, evaṁ sabbaṁ.
(Pāli only)
-
113
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
114
Taṁyeva taṇhāpahānaṁ samatho.
(Pāli only)
-
115
सो समथो द्वे इन्द्रियानि सतिन्द्रियं समाधिन्द्रियञ्च।
So samatho dve indriyāni satindriyaṁ samādhindriyañca.
(Pāli only)
-
116
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
117
Soyeva samatho samādhikkhandho.
(Pāli only)
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
-
124
“Kāmaṁ kāmayamānassa,
(Pāli only)
- 125
- 126
- 127
-
128
Tassa ce kāmayānassa,
(Pāli only)
-
129
chandajātassa jantuno;
(Pāli only)
-
130
Te kāmā parihāyanti,
(Pāli only)
-
131
sallaviddhova ruppati.
(Pāli only)
-
132
Yo kāme parivajjeti,
(Pāli only)
- 133
- 134
-
135
sato samativattatī”ti.
(Pāli only)
- 136
-
137
यदाह सल्लविद्धोव रुप्पतीति, इदं पटिघं।
Yadāha sallaviddhova ruppatīti, idaṁ paṭighaṁ.
(Pāli only)
- 138
- 139
-
140
तानियेव दस रूपीनि रूपकायो नामसम्पयुत्तो, तदुभयं नामरूपं, नामरूपपच्चया सळायतनं, सळायतनपच्चया फस्सो, फस्सपच्चया वेदना, वेदनापच्चया तण्हा, एवं सब्बं।
Tāniyeva dasa rūpīni rūpakāyo nāmasampayutto, tadubhayaṁ nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, evaṁ sabbaṁ.
(Pāli only)
-
141
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
142
Tadeva nāmarūpaṁ pañcakkhandho.
(Pāli only)
- 143
- 144
- 145
- 146
-
147
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
- 148
-
149
“Yo kāme parivajjeti,
(Pāli only)
- 150
- 151
-
152
sato samativattatī”ti.
(Pāli only)
-
153
अयं सउपादिसेसा निब्बानधातु, अयं धातूहि ओतरणा।
Ayaṁ saupādisesā nibbānadhātu, ayaṁ dhātūhi otaraṇā.
(Pāli only)
-
154
सायेव सउपादिसेसा निब्बानधातु विज्जा, विज्जुप्पादा अविज्जानिरोधो, अविज्जानिरोधा सङ्खारनिरोधो, एवं सब्बं।
Sāyeva saupādisesā nibbānadhātu vijjā, vijjuppādā avijjānirodho, avijjānirodhā saṅkhāranirodho, evaṁ sabbaṁ.
(Pāli only)
-
155
Ayaṁ paṭiccasamuppādehi otaraṇā.
(Pāli only)
-
156
Sāyeva vijjā paññākkhandho.
(Pāli only)
- 157
-
158
सायेव विज्जा द्वे इन्द्रियानि—
Sāyeva vijjā dve indriyāni—
(Pāli only)
-
159
वीरियिन्द्रियं पञ्ञिन्द्रियञ्च।
vīriyindriyaṁ paññindriyañca.
(Pāli only)
-
160
Ayaṁ indriyehi otaraṇā.
(Pāli only)
- 161
- 162
- 163
- 164
-
165
तेनाह भगवा “कामं कामयमानस्सा”ति।
Tenāha bhagavā “kāmaṁ kāmayamānassā”ti.
(Pāli only)
-
166
एत्तावता पटिच्च इन्द्रियखन्धधातुआयतनानि समोसरणोतरणानि भवन्ति।
Ettāvatā paṭicca indriyakhandhadhātuāyatanāni samosaraṇotaraṇāni bhavanti.
(Pāli only)
-
167
एवं पटिच्च इन्द्रियखन्धधातुआयतनानि ओतारेतब्बानि।
Evaṁ paṭicca indriyakhandhadhātuāyatanāni otāretabbāni.
(Pāli only)
-
168
तेनाह आयस्मा महाकच्चायनो “यो च पटिच्चुप्पादो”ति।
Tenāha āyasmā mahākaccāyano “yo ca paṭiccuppādo”ti.
(Pāli only)
- 169
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.