Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Search Scripture Search

The Guide 21 नेत्तिप्पकरण 21

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637

Vicayahārasampāta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198 · Hide pronunciation

1. 1

   नेत्तिnet·ti

   Netti

2. 2

   पटिनिद्देसवारpa·ṭi·nid·de·sa·vā·ra

   Paṭiniddesavāra

3. 3

   सम्पातsam·pā·ta 2

   Sampāta 2

4. 4

   विचयहारसम्पातvi·ca·ya·hā·ra·sam·pā·ta

   Vicayahārasampāta

5. 5

   तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo विचयोvi·ca·yo हारसम्पातो?hā·ra·sam·pā·to

   Tattha katamo vicayo hārasampāto?

   (Pāli only)

6. 6

   तत्थtat·tha तण्हाtaṇ·hā दुविधाdu·vi·dhā कुसलापिku·sa·lā·pi अकुसलापि।a·ku·sa·lā·pi

   Tattha taṇhā duvidhā kusalāpi akusalāpi.

   (Pāli only)

7. 7

   अकुसलाa·ku·sa·lā संसारगामिनी,saṃ·sā·ra·gā·mi·nī कुसलाku·sa·lā अपचयगामिनीa·pa·ca·ya·gā·mi·nī पहानतण्हा।pa·hā·na·taṇ·hā

   Akusalā saṁsāragāminī, kusalā apacayagāminī pahānataṇhā.

   (Pāli only)

8. 8

   मानोपिmā·no·pi दुविधोdu·vi·dho कुसलोपिku·sa·lo·pi अकुसलोपि।a·ku·sa·lo·pi

   Mānopi duvidho kusalopi akusalopi.

   (Pāli only)

9. 9

   यंyaṃ मानंmā·naṃ निस्सायnis·sā·ya मानंmā·naṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अयंa·yaṃ मानोmā·no कुसलो।ku·sa·lo

   Yaṁ mānaṁ nissāya mānaṁ pajahati, ayaṁ māno kusalo.

   (Pāli only)

10. 10

    योyo पनpa·na मानोmā·no दुक्खंduk·khaṃ निब्बत्तयति,nib·bat·ta·ya·ti अयंa·yaṃ मानोmā·no अकुसलो।a·ku·sa·lo

    Yo pana māno dukkhaṁ nibbattayati, ayaṁ māno akusalo.

    (Pāli only)

11. 11

    तत्थtat·tha यंyaṃ नेक्खम्मसितंnek·kham·ma·si·taṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुदास्सुनामाहंku·dās·su·nā·mā·haṃ तंtaṃ आयतनंā·ya·ta·naṃ सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरिस्संvi·ha·ris·saṃ यंyaṃ अरियाa·ri·yā सन्तंsan·taṃ आयतनंā·ya·ta·naṃ सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरन्तीतिvi·ha·ran·tī·ti तस्सtas·sa उप्पज्जतिup·paj·ja·ti पिहा,pi·hā पिहापच्चयाpi·hā·pac·ca·yā दोमनस्सं,do·ma·nas·saṃ अयंa·yaṃ तण्हाtaṇ·hā कुसलाku·sa·lā रागविरागाrā·ga·vi·rā·gā चेतोविमुत्ति,ce·to·vi·mut·ti तदारम्मणाta·dā·ram·ma·ṇā कुसलाku·sa·lā अविज्जाविरागाa·vij·jā·vi·rā·gā पञ्ञाविमुत्ति।pañ·ñā·vi·mut·ti

    Tattha yaṁ nekkhammasitaṁ domanassaṁ kudāssunāmāhaṁ taṁ āyatanaṁ sacchikatvā upasampajja viharissaṁ yaṁ ariyā santaṁ āyatanaṁ sacchikatvā upasampajja viharantīti tassa uppajjati pihā, pihāpaccayā domanassaṁ, ayaṁ taṇhā kusalā rāgavirāgā cetovimutti, tadārammaṇā kusalā avijjāvirāgā paññāvimutti.

    (Pāli only)

12. 12

    तस्साtas·sā कोko पविचयो?pa·vi·ca·yo

    Tassā ko pavicayo?

    (Pāli only)

13. 13

    अट्ठaṭ·ṭha मग्गङ्गानिmag·gaṅ·gā·ni सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi सम्मासङ्कप्पोsam·mā·saṅ·kap·po सम्मावाचाsam·mā·vā·cā सम्माकम्मन्तोsam·mā·kam·man·to सम्माआजीवोsam·mā·ā·jī·vo सम्मावायामोsam·mā·vā·yā·mo सम्मासतिsam·mā·sa·ti सम्मासमाधि।sam·mā·sa·mā·dhi

    Aṭṭha maggaṅgāni sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.

    (Pāli only)

14. 14

    सोso कत्थkat·tha दट्ठब्बो?daṭ·ṭhab·bo

    So kattha daṭṭhabbo?

    (Pāli only)

15. 15

    चतुत्थेca·tut·the झानेjhā·ne पारमिताय।pā·ra·mi·tā·ya

    Catutthe jhāne pāramitāya.

    (Pāli only)

16. 16

    चतुत्थेca·tut·the हिhi झानेjhā·ne अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ चित्तंcit·taṃ भावयतिbhā·va·ya·ti परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ परियोदातंpa·ri·yo·dā·taṃ अनङ्गणंa·naṅ·ga·ṇaṃ विगतूपक्किलेसंvi·ga·tū·pak·ki·le·saṃ मुदुmu·du कम्मनियंkam·ma·ni·yaṃ ठितंṭhi·taṃ आनेञ्जप्पत्तं।ā·neñ·jap·pat·taṃ

    Catutthe hi jhāne aṭṭhaṅgasamannāgataṁ cittaṁ bhāvayati parisuddhaṁ pariyodātaṁ anaṅgaṇaṁ vigatūpakkilesaṁ mudu kammaniyaṁ ṭhitaṁ āneñjappattaṁ.

    (Pāli only)

17. 17

    सोso तत्थtat·tha अट्ठविधंaṭ·ṭha·vi·dhaṃ अधिगच्छतिa·dhi·gac·cha·ti छcha अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā द्वेdve चca विसेसे,vi·se·se तंtaṃ चित्तंcit·taṃ यतोya·to परिसुद्धं,pa·ri·sud·dhaṃ ततोta·to परियोदातं,pa·ri·yo·dā·taṃ यतोya·to परियोदातं,pa·ri·yo·dā·taṃ ततोta·to अनङ्गणं,a·naṅ·ga·ṇaṃ यतोya·to अनङ्गणं,a·naṅ·ga·ṇaṃ ततोta·to विगतूपक्किलेसं,vi·ga·tū·pak·ki·le·saṃ यतोya·to विगतूपक्किलेसं,vi·ga·tū·pak·ki·le·saṃ ततोta·to मुदु,mu·du यतोya·to मुदु,mu·du ततोta·to कम्मनियं,kam·ma·ni·yaṃ यतोya·to कम्मनियं,kam·ma·ni·yaṃ ततोta·to ठितं,ṭhi·taṃ यतोya·to ठितं,ṭhi·taṃ ततोta·to आनेञ्जप्पत्तं।ā·neñ·jap·pat·taṃ

    So tattha aṭṭhavidhaṁ adhigacchati cha abhiññā dve ca visese, taṁ cittaṁ yato parisuddhaṁ, tato pariyodātaṁ, yato pariyodātaṁ, tato anaṅgaṇaṁ, yato anaṅgaṇaṁ, tato vigatūpakkilesaṁ, yato vigatūpakkilesaṁ, tato mudu, yato mudu, tato kammaniyaṁ, yato kammaniyaṁ, tato ṭhitaṁ, yato ṭhitaṁ, tato āneñjappattaṁ.

    (Pāli only)

18. 18

    तत्थtat·tha अङ्गणाaṅ·ga·ṇā चca उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā चca तदुभयंta·du·bha·yaṃ तण्हापक्खो।taṇ·hā·pak·kho

    Tattha aṅgaṇā ca upakkilesā ca tadubhayaṁ taṇhāpakkho.

    (Pāli only)

19. 19

    याyā चca इञ्जनाiñ·ja·nā याyā चca चित्तस्सcit·tas·sa अट्ठिति,aṭ·ṭhi·ti अयंa·yaṃ दिट्ठिपक्खो।diṭ·ṭhi·pak·kho

    Yā ca iñjanā yā ca cittassa aṭṭhiti, ayaṁ diṭṭhipakkho.

    (Pāli only)

20. 20

    चत्तारिcat·tā·ri इन्द्रियानिin·dri·yā·ni दुक्खिन्द्रियंduk·khin·dri·yaṃ दोमनस्सिन्द्रियंdo·ma·nas·sin·dri·yaṃ सुखिन्द्रियंsu·khin·dri·yaṃ सोमनस्सिन्द्रियञ्चso·ma·nas·sin·dri·yañ·ca चतुत्थज्झानेca·tut·thaj·jhā·ne निरुज्झन्ति,ni·ruj·jhan·ti तस्सtas·sa उपेक्खिन्द्रियंu·pek·khin·dri·yaṃ अवसिट्ठंa·va·siṭ·ṭhaṃ भवति।bha·va·ti

    Cattāri indriyāni dukkhindriyaṁ domanassindriyaṁ sukhindriyaṁ somanassindriyañca catutthajjhāne nirujjhanti, tassa upekkhindriyaṁ avasiṭṭhaṁ bhavati.

    (Pāli only)

21. 21

    सोso उपरिमंu·pa·ri·maṃ समापत्तिंsa·mā·pat·tiṃ सन्ततोsan·ta·to मनसिकरोति,ma·na·si·ka·ro·ti तस्सtas·sa उपरिमंu·pa·ri·maṃ समापत्तिंsa·mā·pat·tiṃ सन्ततोsan·ta·to मनसिकरोतोma·na·si·ka·ro·to चतुत्थज्झानेca·tut·thaj·jhā·ne ओळारिकाo·ḷā·ri·kā सञ्ञाsañ·ñā सण्ठहतिsaṇ·ṭha·ha·ti उक्कण्ठाuk·kaṇ·ṭhā चca पटिघसञ्ञा,pa·ṭi·gha·sañ·ñā सोso सब्बसोsab·ba·so रूपसञ्ञानंrū·pa·sañ·ñā·naṃ समतिक्कमाsa·ma·tik·ka·mā पटिघसञ्ञानंpa·ṭi·gha·sañ·ñā·naṃ अत्थङ्गमाat·thaṅ·ga·mā नानत्तसञ्ञानंnā·nat·ta·sañ·ñā·naṃ अमनसिकाराa·ma·na·si·kā·rā “अनन्तंa·nan·taṃ आकासन्”तिā·kā·san आकासानञ्चायतनसमापत्तिंā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·na·sa·mā·pat·tiṃ सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti

    So uparimaṁ samāpattiṁ santato manasikaroti, tassa uparimaṁ samāpattiṁ santato manasikaroto catutthajjhāne oḷārikā saññā saṇṭhahati ukkaṇṭhā ca paṭighasaññā, so sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā “anantaṁ ākāsan”ti ākāsānañcāyatanasamāpattiṁ sacchikatvā upasampajja viharati.

    (Pāli only)

22. 22

    अभिञ्ञाभिनीहारोa·bhiñ·ñā·bhi·nī·hā·ro रूपसञ्ञाrū·pa·sañ·ñā वोकारोvo·kā·ro नानत्तसञ्ञाnā·nat·ta·sañ·ñā समतिक्कमतिsa·ma·tik·ka·ma·ti पटिघसञ्ञाpa·ṭi·gha·sañ·ñā चस्सcas·sa अब्भत्थंab·bhat·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti एवंe·vaṃ समाधिsa·mā·dhi तस्सtas·sa समाहितस्सsa·mā·hi·tas·sa ओभासोo·bhā·so अन्तरधायतिan·ta·ra·dhā·ya·ti दस्सनञ्चdas·sa·nañ·ca रूपानं,rū·pā·naṃ सोso समाधिsa·mā·dhi छळङ्गसमन्नागतोcha·ḷaṅ·ga·sa·man·nā·ga·to पच्चवेक्खितब्बो।pac·ca·vek·khi·tab·bo

    Abhiññābhinīhāro rūpasaññā vokāro nānattasaññā samatikkamati paṭighasaññā cassa abbhatthaṁ gacchati, evaṁ samādhi tassa samāhitassa obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ, so samādhi chaḷaṅgasamannāgato paccavekkhitabbo.

    (Pāli only)

23. 23

    अनभिज्झासहगतंa·na·bhij·jhā·sa·ha·ga·taṃ मेme मानसंmā·na·saṃ सब्बलोके,sab·ba·lo·ke अब्यापन्नंab·yā·pan·naṃ मेme चित्तंcit·taṃ सब्बसत्तेसु,sab·ba·sat·te·su आरद्धंā·rad·dhaṃ मेme वीरियंvī·ri·yaṃ पग्गहितं,pag·ga·hi·taṃ पस्सद्धोpas·sad·dho मेme कायोkā·yo असारद्धो,a·sā·rad·dho समाहितंsa·mā·hi·taṃ मेme चित्तंcit·taṃ अविक्खित्तं,a·vik·khit·taṃ उपट्ठिताu·paṭ·ṭhi·tā मेme सतिsa·ti असम्मुट्ठा,a·sam·muṭ·ṭhā तत्थtat·tha यञ्चyañ·ca अनभिज्झासहगतंa·na·bhij·jhā·sa·ha·ga·taṃ मानसंmā·na·saṃ सब्बलोकेsab·ba·lo·ke यञ्चyañ·ca अब्यापन्नंab·yā·pan·naṃ चित्तंcit·taṃ सब्बसत्तेसुsab·ba·sat·te·su यञ्चyañ·ca आरद्धंā·rad·dhaṃ वीरियंvī·ri·yaṃ पग्गहितंpag·ga·hi·taṃ यञ्चyañ·ca समाहितंsa·mā·hi·taṃ चित्तंcit·taṃ अविक्खित्तं,a·vik·khit·taṃ अयंa·yaṃ समथो।sa·ma·tho

    Anabhijjhāsahagataṁ me mānasaṁ sabbaloke, abyāpannaṁ me cittaṁ sabbasattesu, āraddhaṁ me vīriyaṁ paggahitaṁ, passaddho me kāyo asāraddho, samāhitaṁ me cittaṁ avikkhittaṁ, upaṭṭhitā me sati asammuṭṭhā, tattha yañca anabhijjhāsahagataṁ mānasaṁ sabbaloke yañca abyāpannaṁ cittaṁ sabbasattesu yañca āraddhaṁ vīriyaṁ paggahitaṁ yañca samāhitaṁ cittaṁ avikkhittaṁ, ayaṁ samatho.

    (Pāli only)

24. 24

    योyo पस्सद्धोpas·sad·dho कायोkā·yo असारद्धो,a·sā·rad·dho अयंa·yaṃ समाधिपरिक्खारो।sa·mā·dhi·pa·rik·khā·ro

    Yo passaddho kāyo asāraddho, ayaṁ samādhiparikkhāro.

    (Pāli only)

25. 25

    याyā उपट्ठिताu·paṭ·ṭhi·tā सतिsa·ti असम्मुट्ठाa·sam·muṭ·ṭhā अयंa·yaṃ विपस्सना।vi·pas·sa·nā

    Yā upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā ayaṁ vipassanā.

    (Pāli only)

26. 26

    सोso समाधिsa·mā·dhi पञ्चविधेनpañ·ca·vi·dhe·na वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    So samādhi pañcavidhena veditabbo.

    (Pāli only)

27. 27

    अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi “पच्चुप्पन्नसुखो”तिpac·cup·pan·na·su·kho इतिस्सi·tis·sa पच्चत्तमेवpac·cat·ta·me·va ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ भवति,bha·va·ti अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi “आयतिंā·ya·tiṃ सुखविपाको”तिsu·kha·vi·pā·ko इतिस्सi·tis·sa पच्चत्तमेवpac·cat·ta·me·va ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ भवति,bha·va·ti अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi “अरियोa·ri·yo निरामिसो”तिni·rā·mi·so इतिस्सi·tis·sa पच्चत्तमेवpac·cat·ta·me·va ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ भवति,bha·va·ti अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi “अकापुरिससेवितो”तिa·kā·pu·ri·sa·se·vi·to इतिस्सi·tis·sa पच्चत्तमेवpac·cat·ta·me·va ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ भवति,bha·va·ti अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi “सन्तोsan·to चेवce·va पणीतोpa·ṇī·to चca पटिप्पस्सद्धिलद्धोpa·ṭip·pas·sad·dhi·lad·dho चca एकोदिभावाधिगतोe·ko·di·bhā·vā·dhi·ga·to चca नna ससङ्खारनिग्गय्हवारितगतोsa·saṅ·khā·ra·nig·gay·ha·vā·ri·ta·ga·to चा”तिcā इतिस्सi·tis·sa पच्चत्तमेवpac·cat·ta·me·va ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ भवति।bha·va·ti

    Ayaṁ samādhi “paccuppannasukho”ti itissa paccattameva ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavati, ayaṁ samādhi “āyatiṁ sukhavipāko”ti itissa paccattameva ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavati, ayaṁ samādhi “ariyo nirāmiso”ti itissa paccattameva ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavati, ayaṁ samādhi “akāpurisasevito”ti itissa paccattameva ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavati, ayaṁ samādhi “santo ceva paṇīto ca paṭippassaddhiladdho ca ekodibhāvādhigato ca na sasaṅkhāraniggayhavāritagato cā”ti itissa paccattameva ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavati.

    (Pāli only)

28. 28

    तंtaṃ खोkho पनिमंpa·ni·maṃ समाधिंsa·mā·dhiṃ “सतोsa·to समापज्जामिsa·mā·paj·jā·mi सतोsa·to वुट्ठहामी”तिvuṭ·ṭha·hā·mī इतिस्सi·tis·sa पच्चत्तमेवpac·cat·ta·me·va ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ भवति।bha·va·ti

    Taṁ kho panimaṁ samādhiṁ “sato samāpajjāmi sato vuṭṭhahāmī”ti itissa paccattameva ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavati.

    (Pāli only)

29. 29

    तत्थtat·tha योyo चca समाधिsa·mā·dhi पच्चुप्पन्नसुखोpac·cup·pan·na·su·kho योyo चca समाधिsa·mā·dhi आयतिंā·ya·tiṃ सुखविपाकोsu·kha·vi·pā·ko अयंa·yaṃ समथो।sa·ma·tho

    Tattha yo ca samādhi paccuppannasukho yo ca samādhi āyatiṁ sukhavipāko ayaṁ samatho.

    (Pāli only)

30. 30

    योyo चca समाधिsa·mā·dhi अरियोa·ri·yo निरामिसो,ni·rā·mi·so योyo चca समाधिsa·mā·dhi अकापुरिससेवितो,a·kā·pu·ri·sa·se·vi·to योyo चca समाधिsa·mā·dhi सन्तोsan·to चेवce·va पणीतोpa·ṇī·to चca पटिप्पस्सद्धिलद्धोpa·ṭip·pas·sad·dhi·lad·dho चca एकोदिभावाधिगतोe·ko·di·bhā·vā·dhi·ga·to चca नna ससङ्खारनिग्गय्हवारितगतोsa·saṅ·khā·ra·nig·gay·ha·vā·ri·ta·ga·to चca यञ्चाहंyañ·cā·haṃ तंtaṃ खोkho पनिमंpa·ni·maṃ समाधिंsa·mā·dhiṃ सतोsa·to समापज्जामिsa·mā·paj·jā·mi सतोsa·to वुट्ठहामीति,vuṭ·ṭha·hā·mī·ti अयंa·yaṃ विपस्सना।vi·pas·sa·nā

    Yo ca samādhi ariyo nirāmiso, yo ca samādhi akāpurisasevito, yo ca samādhi santo ceva paṇīto ca paṭippassaddhiladdho ca ekodibhāvādhigato ca na sasaṅkhāraniggayhavāritagato ca yañcāhaṁ taṁ kho panimaṁ samādhiṁ sato samāpajjāmi sato vuṭṭhahāmīti, ayaṁ vipassanā.

    (Pāli only)

31. 31

    सोso समाधिsa·mā·dhi पञ्चविधेनpañ·ca·vi·dhe·na वेदितब्बोve·di·tab·bo पीतिफरणताpī·ti·pha·ra·ṇa·tā सुखफरणताsu·kha·pha·ra·ṇa·tā चेतोफरणताce·to·pha·ra·ṇa·tā आलोकफरणताā·lo·ka·pha·ra·ṇa·tā पच्चवेक्खणानिमित्तं।pac·ca·vek·kha·ṇā·ni·mit·taṃ

    So samādhi pañcavidhena veditabbo pītipharaṇatā sukhapharaṇatā cetopharaṇatā ālokapharaṇatā paccavekkhaṇānimittaṁ.

    (Pāli only)

32. 32

    तत्थtat·tha योyo चca पीतिफरणोpī·ti·pha·ra·ṇo योyo चca सुखफरणोsu·kha·pha·ra·ṇo योyo चca चेतोफरणो,ce·to·pha·ra·ṇo अयंa·yaṃ समथो।sa·ma·tho

    Tattha yo ca pītipharaṇo yo ca sukhapharaṇo yo ca cetopharaṇo, ayaṁ samatho.

    (Pāli only)

33. 33

    योyo चca आलोकफरणोā·lo·ka·pha·ra·ṇo यञ्चyañ·ca पच्चवेक्खणानिमित्तं।pac·ca·vek·kha·ṇā·ni·mit·taṃ

    Yo ca ālokapharaṇo yañca paccavekkhaṇānimittaṁ.

    (Pāli only)

34. 34

    अयंa·yaṃ विपस्सना।vi·pas·sa·nā

    Ayaṁ vipassanā.

    (Pāli only)

35. 35

    दसda·sa कसिणायतनानिka·si·ṇā·ya·ta·nā·ni पथवीकसिणंpa·tha·vī·ka·si·ṇaṃ आपोकसिणंā·po·ka·si·ṇaṃ तेजोकसिणंte·jo·ka·si·ṇaṃ वायोकसिणंvā·yo·ka·si·ṇaṃ नीलकसिणंnī·la·ka·si·ṇaṃ पीतकसिणंpī·ta·ka·si·ṇaṃ लोहितकसिणंlo·hi·ta·ka·si·ṇaṃ ओदातकसिणंo·dā·ta·ka·si·ṇaṃ आकासकसिणंā·kā·sa·ka·si·ṇaṃ विञ्ञाणकसिणं।viñ·ñā·ṇa·ka·si·ṇaṃ

    Dasa kasiṇāyatanāni pathavīkasiṇaṁ āpokasiṇaṁ tejokasiṇaṁ vāyokasiṇaṁ nīlakasiṇaṁ pītakasiṇaṁ lohitakasiṇaṁ odātakasiṇaṁ ākāsakasiṇaṁ viññāṇakasiṇaṁ.

    (Pāli only)

36. 36

    तत्थtat·tha यञ्चyañ·ca पथवीकसिणंpa·tha·vī·ka·si·ṇaṃ यञ्चyañ·ca आपोकसिणंā·po·ka·si·ṇaṃ एवंe·vaṃ सब्बं,sab·baṃ यञ्चyañ·ca ओदातकसिणं।o·dā·ta·ka·si·ṇaṃ

    Tattha yañca pathavīkasiṇaṁ yañca āpokasiṇaṁ evaṁ sabbaṁ, yañca odātakasiṇaṁ.

    (Pāli only)

37. 37

    इमानिi·mā·ni अट्ठaṭ·ṭha कसिणानिka·si·ṇā·ni समथो।sa·ma·tho

    Imāni aṭṭha kasiṇāni samatho.

    (Pāli only)

38. 38

    यञ्चyañ·ca आकासकसिणंā·kā·sa·ka·si·ṇaṃ यञ्चyañ·ca विञ्ञाणकसिणं,viñ·ñā·ṇa·ka·si·ṇaṃ अयंa·yaṃ विपस्सना।vi·pas·sa·nā

    Yañca ākāsakasiṇaṁ yañca viññāṇakasiṇaṁ, ayaṁ vipassanā.

    (Pāli only)

39. 39

    एवंe·vaṃ सब्बोsab·bo अरियोa·ri·yo मग्गोmag·go येनye·na येनye·na आकारेनā·kā·re·na वुत्तो,vut·to तेनte·na तेनte·na समथविपस्सनेनsa·ma·tha·vi·pas·sa·ne·na योजयितब्बो।yo·ja·yi·tab·bo

    Evaṁ sabbo ariyo maggo yena yena ākārena vutto, tena tena samathavipassanena yojayitabbo.

    (Pāli only)

40. 40

    तेte तीहिtī·hi धम्मेहिdham·me·hi सङ्गहिताsaṅ·ga·hi·tā अनिच्चतायa·nic·ca·tā·ya दुक्खतायduk·kha·tā·ya अनत्तताय।a·nat·ta·tā·ya

    Te tīhi dhammehi saṅgahitā aniccatāya dukkhatāya anattatāya.

    (Pāli only)

41. 41

    सोso समथविपस्सनंsa·ma·tha·vi·pas·sa·naṃ भावयमानोbhā·va·ya·mā·no तीणिtī·ṇi विमोक्खमुखानिvi·mok·kha·mu·khā·ni भावयति।bhā·va·ya·ti

    So samathavipassanaṁ bhāvayamāno tīṇi vimokkhamukhāni bhāvayati.

    (Pāli only)

42. 42

    तीणिtī·ṇi विमोक्खमुखानिvi·mok·kha·mu·khā·ni भावयन्तोbhā·va·yan·to तयोta·yo खन्धेkhan·dhe भावयति।bhā·va·ya·ti

    Tīṇi vimokkhamukhāni bhāvayanto tayo khandhe bhāvayati.

    (Pāli only)

43. 43

    तयोta·yo खन्धेkhan·dhe भावयन्तोbhā·va·yan·to अरियंa·ri·yaṃ अट्ठङ्गिकंaṭ·ṭhaṅ·gi·kaṃ मग्गंmag·gaṃ भावयति।bhā·va·ya·ti

    Tayo khandhe bhāvayanto ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayati.

    (Pāli only)

44. 44

    रागचरितोrā·ga·ca·ri·to पुग्गलोpug·ga·lo अनिमित्तेनa·ni·mit·te·na विमोक्खमुखेनvi·mok·kha·mu·khe·na निय्यातिniy·yā·ti अधिचित्तसिक्खायa·dhi·cit·ta·sik·khā·ya सिक्खन्तोsik·khan·to लोभंlo·bhaṃ अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ पजहन्तोpa·ja·han·to सुखवेदनीयंsu·kha·ve·da·nī·yaṃ फस्संphas·saṃ अनुपगच्छन्तोa·nu·pa·gac·chan·to सुखंsu·khaṃ वेदनंve·da·naṃ परिजानन्तोpa·ri·jā·nan·to रागमलंrā·ga·ma·laṃ पवाहेन्तोpa·vā·hen·to रागरजंrā·ga·ra·jaṃ निद्धुनन्तोnid·dhu·nan·to रागविसंrā·ga·vi·saṃ वमेन्तोva·men·to रागग्गिंrā·gag·giṃ निब्बापेन्तोnib·bā·pen·to रागसल्लंrā·ga·sal·laṃ उप्पाटेन्तोup·pā·ṭen·to रागजटंrā·ga·ja·ṭaṃ विजटेन्तो।vi·ja·ṭen·to

    Rāgacarito puggalo animittena vimokkhamukhena niyyāti adhicittasikkhāya sikkhanto lobhaṁ akusalamūlaṁ pajahanto sukhavedanīyaṁ phassaṁ anupagacchanto sukhaṁ vedanaṁ parijānanto rāgamalaṁ pavāhento rāgarajaṁ niddhunanto rāgavisaṁ vamento rāgaggiṁ nibbāpento rāgasallaṁ uppāṭento rāgajaṭaṁ vijaṭento.

    (Pāli only)

45. 45

    दोसचरितोdo·sa·ca·ri·to पुग्गलोpug·ga·lo अप्पणिहितेनap·pa·ṇi·hi·te·na विमोक्खमुखेनvi·mok·kha·mu·khe·na निय्यातिniy·yā·ti अधिसीलसिक्खायa·dhi·sī·la·sik·khā·ya सिक्खन्तोsik·khan·to दोसंdo·saṃ अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ पजहन्तोpa·ja·han·to दुक्खवेदनीयंduk·kha·ve·da·nī·yaṃ फस्संphas·saṃ अनुपगच्छन्तोa·nu·pa·gac·chan·to दुक्खवेदनंduk·kha·ve·da·naṃ परिजानन्तोpa·ri·jā·nan·to दोसमलंdo·sa·ma·laṃ पवाहेन्तोpa·vā·hen·to दोसरजंdo·sa·ra·jaṃ निद्धुनन्तोnid·dhu·nan·to दोसविसंdo·sa·vi·saṃ वमेन्तोva·men·to दोसग्गिंdo·sag·giṃ निब्बापेन्तोnib·bā·pen·to दोससल्लंdo·sa·sal·laṃ उप्पाटेन्तोup·pā·ṭen·to दोसजटंdo·sa·ja·ṭaṃ विजटेन्तो।vi·ja·ṭen·to

    Dosacarito puggalo appaṇihitena vimokkhamukhena niyyāti adhisīlasikkhāya sikkhanto dosaṁ akusalamūlaṁ pajahanto dukkhavedanīyaṁ phassaṁ anupagacchanto dukkhavedanaṁ parijānanto dosamalaṁ pavāhento dosarajaṁ niddhunanto dosavisaṁ vamento dosaggiṁ nibbāpento dosasallaṁ uppāṭento dosajaṭaṁ vijaṭento.

    (Pāli only)

46. 46

    मोहचरितोmo·ha·ca·ri·to पुग्गलोpug·ga·lo सुञ्ञतविमोक्खमुखेनsuñ·ña·ta·vi·mok·kha·mu·khe·na निय्यातिniy·yā·ti अधिपञ्ञासिक्खायa·dhi·pañ·ñā·sik·khā·ya सिक्खन्तोsik·khan·to मोहंmo·haṃ अकुसलमूलंa·ku·sa·la·mū·laṃ पजहन्तोpa·ja·han·to अदुक्खमसुखवेदनीयंa·duk·kha·ma·su·kha·ve·da·nī·yaṃ फस्संphas·saṃ अनुपगच्छन्तोa·nu·pa·gac·chan·to अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वेदनंve·da·naṃ परिजानन्तोpa·ri·jā·nan·to मोहमलंmo·ha·ma·laṃ पवाहेन्तोpa·vā·hen·to मोहरजंmo·ha·ra·jaṃ निद्धुनन्तोnid·dhu·nan·to मोहविसंmo·ha·vi·saṃ वमेन्तोva·men·to मोहग्गिंmo·hag·giṃ निब्बापेन्तोnib·bā·pen·to मोहसल्लंmo·ha·sal·laṃ उप्पाटेन्तोup·pā·ṭen·to मोहजटंmo·ha·ja·ṭaṃ विजटेन्तो।vi·ja·ṭen·to

    Mohacarito puggalo suññatavimokkhamukhena niyyāti adhipaññāsikkhāya sikkhanto mohaṁ akusalamūlaṁ pajahanto adukkhamasukhavedanīyaṁ phassaṁ anupagacchanto adukkhamasukhaṁ vedanaṁ parijānanto mohamalaṁ pavāhento moharajaṁ niddhunanto mohavisaṁ vamento mohaggiṁ nibbāpento mohasallaṁ uppāṭento mohajaṭaṁ vijaṭento.

    (Pāli only)

47. 47

    तत्थtat·tha सुञ्ञतविमोक्खमुखंsuñ·ña·ta·vi·mok·kha·mu·khaṃ पञ्ञाक्खन्धो,pañ·ñāk·khan·dho अनिमित्तविमोक्खमुखंa·ni·mit·ta·vi·mok·kha·mu·khaṃ समाधिक्खन्धो,sa·mā·dhik·khan·dho अप्पणिहितविमोक्खमुखंap·pa·ṇi·hi·ta·vi·mok·kha·mu·khaṃ सीलक्खन्धो।sī·lak·khan·dho

    Tattha suññatavimokkhamukhaṁ paññākkhandho, animittavimokkhamukhaṁ samādhikkhandho, appaṇihitavimokkhamukhaṁ sīlakkhandho.

    (Pāli only)

48. 48

    सोso तीणिtī·ṇi विमोक्खमुखानिvi·mok·kha·mu·khā·ni भावयन्तोbhā·va·yan·to तयोta·yo खन्धेkhan·dhe भावयति,bhā·va·ya·ti तयोta·yo खन्धेkhan·dhe भावयन्तोbhā·va·yan·to अरियंa·ri·yaṃ अट्ठङ्गिकंaṭ·ṭhaṅ·gi·kaṃ मग्गंmag·gaṃ भावयति।bhā·va·ya·ti

    So tīṇi vimokkhamukhāni bhāvayanto tayo khandhe bhāvayati, tayo khandhe bhāvayanto ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayati.

    (Pāli only)

49. 49

    तत्थtat·tha याyā चca सम्मावाचाsam·mā·vā·cā योyo चca सम्माकम्मन्तोsam·mā·kam·man·to योyo चca सम्माआजीवो,sam·mā·ā·jī·vo अयंa·yaṃ सीलक्खन्धो,sī·lak·khan·dho योyo चca सम्मावायामोsam·mā·vā·yā·mo याyā चca सम्मासतिsam·mā·sa·ti योyo चca सम्मासमाधि,sam·mā·sa·mā·dhi अयंa·yaṃ समाधिक्खन्धो,sa·mā·dhik·khan·dho याyā चca सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi योyo चca सम्मासङ्कप्पो,sam·mā·saṅ·kap·po अयंa·yaṃ पञ्ञाक्खन्धो।pañ·ñāk·khan·dho

    Tattha yā ca sammāvācā yo ca sammākammanto yo ca sammāājīvo, ayaṁ sīlakkhandho, yo ca sammāvāyāmo yā ca sammāsati yo ca sammāsamādhi, ayaṁ samādhikkhandho, yā ca sammādiṭṭhi yo ca sammāsaṅkappo, ayaṁ paññākkhandho.

    (Pāli only)

50. 50

    तत्थtat·tha सीलक्खन्धोsī·lak·khan·dho चca समाधिक्खन्धोsa·mā·dhik·khan·dho चca समथो,sa·ma·tho पञ्ञाक्खन्धोpañ·ñāk·khan·dho विपस्सना।vi·pas·sa·nā

    Tattha sīlakkhandho ca samādhikkhandho ca samatho, paññākkhandho vipassanā.

    (Pāli only)

51. 51

    योyo समथविपस्सनंsa·ma·tha·vi·pas·sa·naṃ भावेति,bhā·ve·ti तस्सtas·sa द्वेdve भवङ्गानिbha·vaṅ·gā·ni भावनंbhā·va·naṃ गच्छन्तिgac·chan·ti कायोkā·yo चित्तञ्च,cit·tañ·ca भवनिरोधगामिनीbha·va·ni·ro·dha·gā·mi·nī पटिपदाpa·ṭi·pa·dā द्वेdve पदानिpa·dā·ni सीलंsī·laṃ समाधिsa·mā·dhi च।ca

    Yo samathavipassanaṁ bhāveti, tassa dve bhavaṅgāni bhāvanaṁ gacchanti kāyo cittañca, bhavanirodhagāminī paṭipadā dve padāni sīlaṁ samādhi ca.

    (Pāli only)

52. 52

    सोso होतिho·ti भिक्खुbhik·khu भावितकायोbhā·vi·ta·kā·yo भावितसीलोbhā·vi·ta·sī·lo भावितचित्तोbhā·vi·ta·cit·to भावितपञ्ञो।bhā·vi·ta·pañ·ño

    So hoti bhikkhu bhāvitakāyo bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño.

    (Pāli only)

53. 53

    कायेkā·ye भावियमानेbhā·vi·ya·mā·ne द्वेdve धम्माdham·mā भावनंbhā·va·naṃ गच्छन्तिgac·chan·ti सम्माकम्मन्तोsam·mā·kam·man·to सम्मावायामोsam·mā·vā·yā·mo च,ca सीलेsī·le भावियमानेbhā·vi·ya·mā·ne द्वेdve धम्माdham·mā भावनंbhā·va·naṃ गच्छन्तिgac·chan·ti सम्मावाचाsam·mā·vā·cā सम्माआजीवोsam·mā·ā·jī·vo च,ca चित्तेcit·te भावियमानेbhā·vi·ya·mā·ne द्वेdve धम्माdham·mā भावनंbhā·va·naṃ गच्छन्तिgac·chan·ti सम्मासतिsam·mā·sa·ti सम्मासमाधिsam·mā·sa·mā·dhi च,ca पञ्ञायpañ·ñā·ya भावियमानायbhā·vi·ya·mā·nā·ya द्वेdve धम्माdham·mā भावनंbhā·va·naṃ गच्छन्तिgac·chan·ti सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi सम्मासङ्कप्पोsam·mā·saṅ·kap·po च।ca

    Kāye bhāviyamāne dve dhammā bhāvanaṁ gacchanti sammākammanto sammāvāyāmo ca, sīle bhāviyamāne dve dhammā bhāvanaṁ gacchanti sammāvācā sammāājīvo ca, citte bhāviyamāne dve dhammā bhāvanaṁ gacchanti sammāsati sammāsamādhi ca, paññāya bhāviyamānāya dve dhammā bhāvanaṁ gacchanti sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo ca.

    (Pāli only)

54. 54

    तत्थtat·tha योyo चca सम्माकम्मन्तोsam·mā·kam·man·to योyo चca सम्मावायामोsam·mā·vā·yā·mo सियाsi·yā कायिकोkā·yi·ko सियाsi·yā चेतसिको,ce·ta·si·ko तत्थtat·tha योyo कायसङ्गहो,kā·ya·saṅ·ga·ho सोso कायेkā·ye भावितेbhā·vi·te भावनंbhā·va·naṃ गच्छति,gac·cha·ti योyo चित्तसङ्गहो,cit·ta·saṅ·ga·ho सोso चित्तेcit·te भावितेbhā·vi·te भावनंbhā·va·naṃ गच्छति।gac·cha·ti

    Tattha yo ca sammākammanto yo ca sammāvāyāmo siyā kāyiko siyā cetasiko, tattha yo kāyasaṅgaho, so kāye bhāvite bhāvanaṁ gacchati, yo cittasaṅgaho, so citte bhāvite bhāvanaṁ gacchati.

    (Pāli only)

55. 55

    सोso समथविपस्सनंsa·ma·tha·vi·pas·sa·naṃ भावयन्तोbhā·va·yan·to पञ्चविधंpañ·ca·vi·dhaṃ अधिगमंa·dhi·ga·maṃ गच्छति,gac·cha·ti खिप्पाधिगमोkhip·pā·dhi·ga·mo चca होति,ho·ti विमुत्ताधिगमोvi·mut·tā·dhi·ga·mo चca होति,ho·ti महाधिगमोma·hā·dhi·ga·mo चca होति,ho·ti विपुलाधिगमोvi·pu·lā·dhi·ga·mo चca होति,ho·ti अनवसेसाधिगमोa·na·va·se·sā·dhi·ga·mo चca होति।ho·ti

    So samathavipassanaṁ bhāvayanto pañcavidhaṁ adhigamaṁ gacchati, khippādhigamo ca hoti, vimuttādhigamo ca hoti, mahādhigamo ca hoti, vipulādhigamo ca hoti, anavasesādhigamo ca hoti.

    (Pāli only)

56. 56

    तत्थtat·tha समथेनsa·ma·the·na खिप्पाधिगमोkhip·pā·dhi·ga·mo चca महाधिगमोma·hā·dhi·ga·mo चca विपुलाधिगमोvi·pu·lā·dhi·ga·mo चca होति,ho·ti विपस्सनायvi·pas·sa·nā·ya विमुत्ताधिगमोvi·mut·tā·dhi·ga·mo चca अनवसेसाधिगमोa·na·va·se·sā·dhi·ga·mo चca होति।ho·ti

    Tattha samathena khippādhigamo ca mahādhigamo ca vipulādhigamo ca hoti, vipassanāya vimuttādhigamo ca anavasesādhigamo ca hoti.

    (Pāli only)

57. 57

    तत्थtat·tha योyo देसयति,de·sa·ya·ti सोso दसबलसमन्नागतोda·sa·ba·la·sa·man·nā·ga·to सत्थाsat·thā ओवादेनo·vā·de·na सावकेsā·va·ke नna विसंवादयति।vi·saṃ·vā·da·ya·ti

    Tattha yo desayati, so dasabalasamannāgato satthā ovādena sāvake na visaṁvādayati.

    (Pāli only)

58. 58

    सोso तिविधंti·vi·dhaṃ इदंi·daṃ करोथka·ro·tha इमिनाi·mi·nā उपायेनu·pā·ye·na करोथka·ro·tha इदंi·daṃ वोvo कुरुमानानंku·ru·mā·nā·naṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सति,bha·vis·sa·ti सोso तथाta·thā ओवदितोo·va·di·to तथानुसिट्ठोta·thā·nu·siṭ·ṭho तथाकरोन्तोta·thā·ka·ron·to तथापटिपज्जन्तोta·thā·pa·ṭi·paj·jan·to तंtaṃ भूमिंbhū·miṃ नna पापुणिस्सतीतिpā·pu·ṇis·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    So tividhaṁ idaṁ karotha iminā upāyena karotha idaṁ vo kurumānānaṁ hitāya sukhāya bhavissati, so tathā ovadito tathānusiṭṭho tathākaronto tathāpaṭipajjanto taṁ bhūmiṁ na pāpuṇissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

59. 59

    सोso तथाta·thā ओवदितोo·va·di·to तथानुसिट्ठोta·thā·nu·siṭ·ṭho सीलक्खन्धंsī·lak·khan·dhaṃ अपरिपूरयन्तोa·pa·ri·pū·ra·yan·to तंtaṃ भूमिंbhū·miṃ अनुपापुणिस्सतीतिa·nu·pā·pu·ṇis·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    So tathā ovadito tathānusiṭṭho sīlakkhandhaṁ aparipūrayanto taṁ bhūmiṁ anupāpuṇissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

60. 60

    सोso तथाta·thā ओवदितोo·va·di·to तथानुसिट्ठोta·thā·nu·siṭ·ṭho सीलक्खन्धंsī·lak·khan·dhaṃ परिपूरयन्तोpa·ri·pū·ra·yan·to तंtaṃ भूमिंbhū·miṃ अनुपापुणिस्सतीतिa·nu·pā·pu·ṇis·sa·tī·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    So tathā ovadito tathānusiṭṭho sīlakkhandhaṁ paripūrayanto taṁ bhūmiṁ anupāpuṇissatīti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

61. 61

    सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa तेte सतोsa·to इमेi·me धम्माdham·mā अनभिसम्बुद्धातिa·na·bhi·sam·bud·dhā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Sammāsambuddhassa te sato ime dhammā anabhisambuddhāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

62. 62

    सब्बासवपरिक्खीणस्सsab·bā·sa·va·pa·rik·khī·ṇas·sa तेte सतोsa·to इमेi·me आसवाā·sa·vā अपरिक्खीणातिa·pa·rik·khī·ṇā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Sabbāsavaparikkhīṇassa te sato ime āsavā aparikkhīṇāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

63. 63

    यस्सyas·sa तेte अत्थायat·thā·ya धम्मोdham·mo देसितो,de·si·to सोso नna निय्यातिniy·yā·ti तक्करस्सtak·ka·ras·sa सम्माsam·mā दुक्खक्खयायातिduk·khak·kha·yā·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Yassa te atthāya dhammo desito, so na niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

64. 64

    सावकोsā·va·ko खोkho पनpa·na तेte धम्मानुधम्मप्पटिपन्नोdham·mā·nu·dham·map·pa·ṭi·pan·no सामीचिप्पटिपन्नोsā·mī·cip·pa·ṭi·pan·no अनुधम्मचारीa·nu·dham·ma·cā·rī सोso पुब्बेनpub·be·na अपरंa·pa·raṃ उळारंu·ḷā·raṃ विसेसाधिगमंvi·se·sā·dhi·ga·maṃ नna सच्छिकरिस्सतीतिsac·chi·ka·ris·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Sāvako kho pana te dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī so pubbena aparaṁ uḷāraṁ visesādhigamaṁ na sacchikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

65. 65

    येye खोkho पनpa·na धम्माdham·mā अन्तरायिका,an·ta·rā·yi·kā तेte पटिसेवतोpa·ṭi·se·va·to नालंnā·laṃ अन्तरायायातिan·ta·rā·yā·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Ye kho pana dhammā antarāyikā, te paṭisevato nālaṁ antarāyāyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

66. 66

    येye खोkho पनpa·na धम्माdham·mā अनिय्यानिका,a·niy·yā·ni·kā तेte निय्यन्तिniy·yan·ti तक्करस्सtak·ka·ras·sa सम्माsam·mā दुक्खक्खयायातिduk·khak·kha·yā·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Ye kho pana dhammā aniyyānikā, te niyyanti takkarassa sammā dukkhakkhayāyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

67. 67

    येye खोkho पनpa·na धम्माdham·mā निय्यानिका,niy·yā·ni·kā तेte निय्यन्तिniy·yan·ti तक्करस्सtak·ka·ras·sa सम्माsam·mā दुक्खक्खयायातिduk·khak·kha·yā·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Ye kho pana dhammā niyyānikā, te niyyanti takkarassa sammā dukkhakkhayāyāti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

68. 68

    सावकोsā·va·ko खोkho पनpa·na तेte सउपादिसेसोsa·u·pā·di·se·so अनुपादिसेसंa·nu·pā·di·se·saṃ निब्बानधातुंnib·bā·na·dhā·tuṃ अनुपापुणिस्सतीतिa·nu·pā·pu·ṇis·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Sāvako kho pana te saupādiseso anupādisesaṁ nibbānadhātuṁ anupāpuṇissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

69. 69

    दिट्ठिसम्पन्नोdiṭ·ṭhi·sam·pan·no मातरंmā·ta·raṃ जीविताjī·vi·tā वोरोपेय्यvo·ro·pey·ya हत्थेहिhat·the·hi वाvā पादेहिpā·de·hi वाvā सुहतंsu·ha·taṃ करेय्यातिka·rey·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no मातरंmā·ta·raṃ जीविताjī·vi·tā वोरोपेय्यvo·ro·pey·ya हत्थेहिhat·the·hi वाvā पादेहिpā·de·hi वाvā सुहतंsu·ha·taṃ करेय्यातिka·rey·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Diṭṭhisampanno mātaraṁ jīvitā voropeyya hatthehi vā pādehi vā suhataṁ kareyyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puthujjano mātaraṁ jīvitā voropeyya hatthehi vā pādehi vā suhataṁ kareyyāti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

70. 70

    एवंe·vaṃ पितरं,pi·ta·raṃ अरहन्तं,a·ra·han·taṃ भिक्खुं।bhik·khuṃ

    Evaṁ pitaraṁ, arahantaṁ, bhikkhuṁ.

    (Pāli only)

71. 71

    दिट्ठिसम्पन्नोdiṭ·ṭhi·sam·pan·no पुग्गलोpug·ga·lo सङ्घंsaṅ·ghaṃ भिन्देय्यbhin·dey·ya सङ्घेsaṅ·ghe वाvā सङ्घराजिंsaṅ·gha·rā·jiṃ जनेय्यातिja·ney·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no सङ्घंsaṅ·ghaṃ भिन्देय्यbhin·dey·ya सङ्घेsaṅ·ghe वाvā सङ्घराजिंsaṅ·gha·rā·jiṃ जनेय्यातिja·ney·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति,vij·ja·ti दिट्ठिसम्पन्नोdiṭ·ṭhi·sam·pan·no तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa दुट्ठचित्तोduṭ·ṭha·cit·to लोहितंlo·hi·taṃ उप्पादेय्य,up·pā·dey·ya परिनिब्बुतस्सpa·ri·nib·bu·tas·sa वाvā तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa दुट्ठचित्तोduṭ·ṭha·cit·to थूपंthū·paṃ भिन्देय्यातिbhin·dey·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Diṭṭhisampanno puggalo saṅghaṁ bhindeyya saṅghe vā saṅgharājiṁ janeyyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puthujjano saṅghaṁ bhindeyya saṅghe vā saṅgharājiṁ janeyyāti ṭhānametaṁ vijjati, diṭṭhisampanno tathāgatassa duṭṭhacitto lohitaṁ uppādeyya, parinibbutassa vā tathāgatassa duṭṭhacitto thūpaṁ bhindeyyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

72. 72

    पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa दुट्ठचित्तोduṭ·ṭha·cit·to लोहितंlo·hi·taṃ उप्पादेय्य,up·pā·dey·ya परिनिब्बुतस्सpa·ri·nib·bu·tas·sa वाvā तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa दुट्ठचित्तोduṭ·ṭha·cit·to थूपंthū·paṃ भिन्देय्यातिbhin·dey·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Puthujjano tathāgatassa duṭṭhacitto lohitaṁ uppādeyya, parinibbutassa vā tathāgatassa duṭṭhacitto thūpaṁ bhindeyyāti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

73. 73

    दिट्ठिसम्पन्नोdiṭ·ṭhi·sam·pan·no अञ्ञंañ·ñaṃ सत्थारंsat·thā·raṃ अपदिसेय्यa·pa·di·sey·ya अपिa·pi जीवितहेतूतिjī·vi·ta·he·tū·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no अञ्ञंañ·ñaṃ सत्थारंsat·thā·raṃ अपदिसेय्यातिa·pa·di·sey·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Diṭṭhisampanno aññaṁ satthāraṁ apadiseyya api jīvitahetūti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puthujjano aññaṁ satthāraṁ apadiseyyāti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

74. 74

    दिट्ठिसम्पन्नोdiṭ·ṭhi·sam·pan·no इतोi·to बहिद्धाba·hid·dhā अञ्ञंañ·ñaṃ दक्खिणेय्यंdak·khi·ṇey·yaṃ परियेसेय्यातिpa·ri·ye·sey·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no इतोi·to बहिद्धाba·hid·dhā अञ्ञंañ·ñaṃ दक्खिणेय्यंdak·khi·ṇey·yaṃ परियेसेय्यातिpa·ri·ye·sey·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति,vij·ja·ti दिट्ठिसम्पन्नोdiṭ·ṭhi·sam·pan·no कुतूहलमङ्गलेनku·tū·ha·la·maṅ·ga·le·na सुद्धिंsud·dhiṃ पच्चेय्यातिpac·cey·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Diṭṭhisampanno ito bahiddhā aññaṁ dakkhiṇeyyaṁ pariyeseyyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puthujjano ito bahiddhā aññaṁ dakkhiṇeyyaṁ pariyeseyyāti ṭhānametaṁ vijjati, diṭṭhisampanno kutūhalamaṅgalena suddhiṁ pacceyyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    (Pāli only)

75. 75

    पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no कुतूहलमङ्गलेनku·tū·ha·la·maṅ·ga·le·na सुद्धिंsud·dhiṃ पच्चेय्यातिpac·cey·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Puthujjano kutūhalamaṅgalena suddhiṁ pacceyyāti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

76. 76

    इत्थीit·thī राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī सियातिsi·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुरिसोpu·ri·so राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī सियातिsi·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति;vij·ja·ti

    Itthī rājā cakkavattī siyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puriso rājā cakkavattī siyāti ṭhānametaṁ vijjati;

    (Pāli only)

77. 77

    इत्थीit·thī सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do सियातिsi·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुरिसोpu·ri·so सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do सियातिsi·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति;vij·ja·ti

    itthī sakko devānamindo siyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puriso sakko devānamindo siyāti ṭhānametaṁ vijjati;

    (Pāli only)

78. 78

    इत्थीit·thī मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā सियातिsi·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुरिसोpu·ri·so मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā सियातिsi·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति;vij·ja·ti

    itthī māro pāpimā siyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puriso māro pāpimā siyāti ṭhānametaṁ vijjati;

    (Pāli only)

79. 79

    इत्थीit·thī महाब्रह्माma·hāb·rah·mā सियातिsi·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुरिसोpu·ri·so महाब्रह्माma·hāb·rah·mā सियातिsi·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति;vij·ja·ti

    itthī mahābrahmā siyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puriso mahābrahmā siyāti ṭhānametaṁ vijjati;

    (Pāli only)

80. 80

    इत्थीit·thī तथागतोta·thā·ga·to अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho सियातिsi·yā·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti पुरिसोpu·ri·so तथागतोta·thā·ga·to अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho सियातिsi·yā·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    itthī tathāgato arahaṁ sammāsambuddho siyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, puriso tathāgato arahaṁ sammāsambuddho siyāti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

81. 81

    द्वेdve तथागताta·thā·ga·tā अरहन्तोa·ra·han·to सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā अपुब्बंa·pub·baṃ अचरिमंa·ca·ri·maṃ एकिस्साe·kis·sā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā उप्पज्जेय्युंup·paj·jey·yuṃ वाvā धम्मंdham·maṃ वाvā देसेय्युन्तिde·sey·yun·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti एकोवe·ko·va तथागतोta·thā·ga·to अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho एकिस्साe·kis·sā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā उप्पज्जिस्सतिup·paj·jis·sa·ti वाvā धम्मंdham·maṃ वाvā देसेस्सतीतिde·ses·sa·tī·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Dve tathāgatā arahanto sammāsambuddhā apubbaṁ acarimaṁ ekissā lokadhātuyā uppajjeyyuṁ vā dhammaṁ vā deseyyunti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, ekova tathāgato arahaṁ sammāsambuddho ekissā lokadhātuyā uppajjissati vā dhammaṁ vā desessatīti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

82. 82

    तिण्णंtiṇ·ṇaṃ दुच्चरितानंduc·ca·ri·tā·naṃ इट्ठोiṭ·ṭho कन्तोkan·to पियोpi·yo मनापोma·nā·po विपाकोvi·pā·ko भविस्सतीतिbha·vis·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti तिण्णंtiṇ·ṇaṃ दुच्चरितानंduc·ca·ri·tā·naṃ अनिट्ठोa·niṭ·ṭho अकन्तोa·kan·to अप्पियोap·pi·yo अमनापोa·ma·nā·po विपाकोvi·pā·ko भविस्सतीतिbha·vis·sa·tī·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Tiṇṇaṁ duccaritānaṁ iṭṭho kanto piyo manāpo vipāko bhavissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, tiṇṇaṁ duccaritānaṁ aniṭṭho akanto appiyo amanāpo vipāko bhavissatīti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

83. 83

    तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सुचरितानंsu·ca·ri·tā·naṃ अनिट्ठोa·niṭ·ṭho अकन्तोa·kan·to अप्पियोap·pi·yo अमनापोa·ma·nā·po विपाकोvi·pā·ko भविस्सतीतिbha·vis·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti तिण्णंtiṇ·ṇaṃ सुचरितानंsu·ca·ri·tā·naṃ इट्ठोiṭ·ṭho कन्तोkan·to पियोpi·yo मनापोma·nā·po विपाकोvi·pā·ko भविस्सतीतिbha·vis·sa·tī·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Tiṇṇaṁ sucaritānaṁ aniṭṭho akanto appiyo amanāpo vipāko bhavissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, tiṇṇaṁ sucaritānaṁ iṭṭho kanto piyo manāpo vipāko bhavissatīti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

84. 84

    अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro समणोsa·ma·ṇo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā कुहकोku·ha·ko लपकोla·pa·ko नेमित्तकोne·mit·ta·ko कुहनलपननेमित्तकत्तंku·ha·na·la·pa·na·ne·mit·ta·kat·taṃ पुब्बङ्गमंpub·baṅ·ga·maṃ कत्वाkat·vā पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe अप्पहायap·pa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe चतूसुca·tū·su सतिपट्ठानेसुsa·ti·paṭ·ṭhā·ne·su अनुपट्ठितस्सतिa·nu·paṭ·ṭhi·tas·sa·ti विहरन्तोvi·ha·ran·to सत्तsat·ta बोज्झङ्गेboj·jhaṅ·ge अभावयित्वाa·bhā·va·yit·vā अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुज्झिस्सतीतिa·bhi·sam·buj·jhis·sa·tī·ti नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति,vij·ja·ti अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro समणोsa·ma·ṇo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā सब्बदोसापगतोsab·ba·do·sā·pa·ga·to पञ्चpañ·ca नीवरणेnī·va·ra·ṇe पहायpa·hā·ya चेतसोce·ta·so उपक्किलेसेu·pak·ki·le·se पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलीकरणेdub·ba·lī·ka·ra·ṇe चतूसुca·tū·su सतिपट्ठानेसुsa·ti·paṭ·ṭhā·ne·su उपट्ठितस्सतिu·paṭ·ṭhi·tas·sa·ti विहरन्तोvi·ha·ran·to सत्तsat·ta बोज्झङ्गेboj·jhaṅ·ge भावयित्वाbhā·va·yit·vā अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुज्झिस्सतीतिa·bhi·sam·buj·jhis·sa·tī·ti ठानमेतंṭhā·na·me·taṃ विज्जति।vij·ja·ti

    Aññataro samaṇo vā brāhmaṇo vā kuhako lapako nemittako kuhanalapananemittakattaṁ pubbaṅgamaṁ katvā pañca nīvaraṇe appahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe catūsu satipaṭṭhānesu anupaṭṭhitassati viharanto satta bojjhaṅge abhāvayitvā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati, aññataro samaṇo vā brāhmaṇo vā sabbadosāpagato pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe catūsu satipaṭṭhānesu upaṭṭhitassati viharanto satta bojjhaṅge bhāvayitvā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhissatīti ṭhānametaṁ vijjati.

    (Pāli only)

85. 85

    यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसोa·no·dhi·so इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti ठानाट्ठानञाणंṭhā·nāṭ·ṭhā·na·ñā·ṇaṃ पठमंpa·ṭha·maṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

    Yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso idaṁ vuccati ṭhānāṭṭhānañāṇaṁ paṭhamaṁ tathāgatabalaṁ.

    (Pāli only)

86. 86

    इतिi·ti ठानाट्ठानगताṭhā·nāṭ·ṭhā·na·ga·tā सब्बेsab·be खयधम्माkha·ya·dham·mā वयधम्माva·ya·dham·mā विरागधम्माvi·rā·ga·dham·mā निरोधधम्माni·ro·dha·dham·mā केचिke·ci सग्गूपगाsag·gū·pa·gā केचिke·ci अपायूपगाa·pā·yū·pa·gā केचिke·ci निब्बानूपगा,nib·bā·nū·pa·gā एवंe·vaṃ भगवाbha·ga·vā आह—ā·ha

    Iti ṭhānāṭṭhānagatā sabbe khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā keci saggūpagā keci apāyūpagā keci nibbānūpagā, evaṁ bhagavā āha—

    (Pāli only)

87. 87

    “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्ति,ma·ris·san·ti

    “Sabbe sattā marissanti,

    (Pāli only)

88. 88

    मरणन्तंma·ra·ṇan·taṃ हिhi जीवितं;jī·vi·taṃ

    maraṇantaṁ hi jīvitaṁ;

    (Pāli only)

89. 89

    यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्सन्ति,ga·mis·san·ti

    Yathākammaṁ gamissanti,

    (Pāli only)

90. 90

    पुञ्ञपापफलूपगा;puñ·ña·pā·pa·pha·lū·pa·gā

    puññapāpaphalūpagā;

    (Pāli only)

91. 91

    निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता,pā·pa·kam·man·tā

    Nirayaṁ pāpakammantā,

    (Pāli only)

92. 92

    पुञ्ञकम्माpuñ·ña·kam·mā चca सुग्गतिं;sug·ga·tiṃ

    puññakammā ca suggatiṁ;

    (Pāli only)

93. 93

    अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā

    Apare ca maggaṁ bhāvetvā,

    (Pāli only)

94. 94

    परिनिब्बन्तिनासवा”ति।pa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā

    parinibbantināsavā”ti.

    (Pāli only)

95. 95

    <ब्>सब्बेb सत्ता</ब्>तिsat·tā अरियाa·ri·yā चca अनरियाa·na·ri·yā चca सक्कायपरियापन्नाsak·kā·ya·pa·ri·yā·pan·nā चca सक्कायवीतिवत्ताsak·kā·ya·vī·ti·vat·tā च।ca

    <b>Sabbe sattā</b>ti ariyā ca anariyā ca sakkāyapariyāpannā ca sakkāyavītivattā ca.

    (Pāli only)

96. 96

    <ब्>मरिस्सन्ती</ब्>तिb द्वीहिdvī·hi मरणेहिma·ra·ṇe·hi दन्धमरणेनdan·dha·ma·ra·ṇe·na चca अदन्धमरणेनa·dan·dha·ma·ra·ṇe·na च,ca सक्कायपरियापन्नानंsak·kā·ya·pa·ri·yā·pan·nā·naṃ अदन्धमरणंa·dan·dha·ma·ra·ṇaṃ सक्कायवीतिवत्तानंsak·kā·ya·vī·ti·vat·tā·naṃ दन्धमरणं।dan·dha·ma·ra·ṇaṃ

    <b>Marissantī</b>ti dvīhi maraṇehi dandhamaraṇena ca adandhamaraṇena ca, sakkāyapariyāpannānaṁ adandhamaraṇaṁ sakkāyavītivattānaṁ dandhamaraṇaṁ.

    (Pāli only)

97. 97

    <ब्>मरणन्तंb हिhi जीवितन्</ब्>तिjī·vi·tan खयाkha·yā आयुस्सā·yus·sa इन्द्रियानंin·dri·yā·naṃ उपरोधाu·pa·ro·dhā जीवितपरियन्तोjī·vi·ta·pa·ri·yan·to मरणपरियन्तो।ma·ra·ṇa·pa·ri·yan·to

    <b>Maraṇantaṁ hi jīvitan</b>ti khayā āyussa indriyānaṁ uparodhā jīvitapariyanto maraṇapariyanto.

    (Pāli only)

98. 98

    <ब्>यथाकम्मंb गमिस्सन्ती</ब्>तिga·mis·san·tī कम्मस्सकता।kam·mas·sa·ka·tā

    <b>Yathākammaṁ gamissantī</b>ti kammassakatā.

    (Pāli only)

99. 99

    <ब्>पुञ्ञपापफलूपगा</ब्>तिb कम्मानंkam·mā·naṃ फलदस्साविताpha·la·das·sā·vi·tā चca अविप्पवासोa·vip·pa·vā·so च।ca

    <b>Puññapāpaphalūpagā</b>ti kammānaṁ phaladassāvitā ca avippavāso ca.

    (Pāli only)

100. 100

     <ब्>निरयंb पापकम्मन्ता</ब्>तिpā·pa·kam·man·tā अपुञ्ञसङ्खारा।a·puñ·ña·saṅ·khā·rā

     <b>Nirayaṁ pāpakammantā</b>ti apuññasaṅkhārā.

     (Pāli only)

101. 101

     <ब्>पुञ्ञकम्माb चca सुग्गतिन्</ब्>तिsug·ga·tin पुञ्ञसङ्खाराpuñ·ña·saṅ·khā·rā सुगतिंsu·ga·tiṃ गमिस्सन्ति।ga·mis·san·ti

     <b>Puññakammā ca suggatin</b>ti puññasaṅkhārā sugatiṁ gamissanti.

     (Pāli only)

102. 102

     <ब्>अपरेb चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवा</ब्>तिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā सब्बसङ्खारानंsab·ba·saṅ·khā·rā·naṃ समतिक्कमनं।sa·ma·tik·ka·ma·naṃ

     <b>Apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavā</b>ti sabbasaṅkhārānaṁ samatikkamanaṁ.

     (Pāli only)

103. 103

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

104. 104

     “सब्बेsab·be …पे…pe

     “sabbe …pe…

     (Pāli only)

105. 105

     नासवा”ति।nā·sa·vā

     nāsavā”ti.

     (Pāli only)

106. 106

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्ति,ma·ris·san·ti मरणन्तंma·ra·ṇan·taṃ हिhi जीवितं।jī·vi·taṃ

     “Sabbe sattā marissanti, maraṇantaṁ hi jīvitaṁ.

     (Pāli only)

107. 107

     यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्सन्ति,ga·mis·san·ti पुञ्ञपापफलूपगा।puñ·ña·pā·pa·pha·lū·pa·gā

     Yathākammaṁ gamissanti, puññapāpaphalūpagā.

     (Pāli only)

108. 108

     निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā आगाळ्हाā·gā·ḷhā चca निज्झामाnij·jhā·mā चca पटिपदा।pa·ṭi·pa·dā

     Nirayaṁ pāpakammantā”ti āgāḷhā ca nijjhāmā ca paṭipadā.

     (Pāli only)

109. 109

     “अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवा”तिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदा।pa·ṭi·pa·dā

     “Apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavā”ti majjhimā paṭipadā.

     (Pāli only)

110. 110

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्ति,ma·ris·san·ti मरणन्तंma·ra·ṇan·taṃ हिhi जीवितं,jī·vi·taṃ यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्सन्ति,ga·mis·san·ti पुञ्ञपापफलूपगा,puñ·ña·pā·pa·pha·lū·pa·gā निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā अयंa·yaṃ सङ्किलेसो।saṅ·ki·le·so

     “Sabbe sattā marissanti, maraṇantaṁ hi jīvitaṁ, yathākammaṁ gamissanti, puññapāpaphalūpagā, nirayaṁ pāpakammantā”ti ayaṁ saṅkileso.

     (Pāli only)

111. 111

     एवंe·vaṃ संसारंsaṃ·sā·raṃ निब्बत्तयति।nib·bat·ta·ya·ti

     Evaṁ saṁsāraṁ nibbattayati.

     (Pāli only)

112. 112

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्तिma·ris·san·ti …पे…pe

     “Sabbe sattā marissanti …pe…

     (Pāli only)

113. 113

     निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā इमेi·me तयोta·yo वट्टाvaṭ·ṭā दुक्खवट्टोduk·kha·vaṭ·ṭo कम्मवट्टोkam·ma·vaṭ·ṭo किलेसवट्टो।ki·le·sa·vaṭ·ṭo

     nirayaṁ pāpakammantā”ti ime tayo vaṭṭā dukkhavaṭṭo kammavaṭṭo kilesavaṭṭo.

     (Pāli only)

114. 114

     “अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवा”तिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā तिण्णंtiṇ·ṇaṃ वट्टानंvaṭ·ṭā·naṃ विवट्टना।vi·vaṭ·ṭa·nā

     “Apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavā”ti tiṇṇaṁ vaṭṭānaṁ vivaṭṭanā.

     (Pāli only)

115. 115

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्तिma·ris·san·ti …पे…pe

     “Sabbe sattā marissanti …pe…

     (Pāli only)

116. 116

     निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā आदीनवो,ā·dī·na·vo “पुञ्ञकम्माpuñ·ña·kam·mā चca सुग्गतिन्”तिsug·ga·tin अस्सादो,as·sā·do “अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवा”तिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā निस्सरणं।nis·sa·ra·ṇaṃ

     nirayaṁ pāpakammantā”ti ādīnavo, “puññakammā ca suggatin”ti assādo, “apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavā”ti nissaraṇaṁ.

     (Pāli only)

117. 117

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्तिma·ris·san·ti …पे…pe

     “Sabbe sattā marissanti …pe…

     (Pāli only)

118. 118

     निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā हेतुhe·tu चca फलञ्च,pha·lañ·ca पञ्चक्खन्धाpañ·cak·khan·dhā फलं,pha·laṃ तण्हाtaṇ·hā हेतु,he·tu “अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवा”तिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā मग्गोmag·go चca फलञ्च।pha·lañ·ca

     nirayaṁ pāpakammantā”ti hetu ca phalañca, pañcakkhandhā phalaṁ, taṇhā hetu, “apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavā”ti maggo ca phalañca.

     (Pāli only)

119. 119

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्ति,ma·ris·san·ti मरणन्तंma·ra·ṇan·taṃ हिhi जीवितं।jī·vi·taṃ

     “Sabbe sattā marissanti, maraṇantaṁ hi jīvitaṁ.

     (Pāli only)

120. 120

     यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्सन्ति,ga·mis·san·ti पुञ्ञपापफलूपगा,puñ·ña·pā·pa·pha·lū·pa·gā निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā अयंa·yaṃ सङ्किलेसो,saṅ·ki·le·so सोso सङ्किलेसोsaṅ·ki·le·so तिविधोti·vi·dho तण्हासङ्किलेसोtaṇ·hā·saṅ·ki·le·so दिट्ठिसङ्किलेसोdiṭ·ṭhi·saṅ·ki·le·so दुच्चरितसङ्किलेसोति।duc·ca·ri·ta·saṅ·ki·le·so·ti

     Yathākammaṁ gamissanti, puññapāpaphalūpagā, nirayaṁ pāpakammantā”ti ayaṁ saṅkileso, so saṅkileso tividho taṇhāsaṅkileso diṭṭhisaṅkileso duccaritasaṅkilesoti.

     (Pāli only)

121. 121

     तत्थtat·tha तण्हासङ्किलेसोtaṇ·hā·saṅ·ki·le·so तीहिtī·hi तण्हाहिtaṇ·hā·hi निद्दिसितब्बो—nid·di·si·tab·bo

     Tattha taṇhāsaṅkileso tīhi taṇhāhi niddisitabbo—

     (Pāli only)

122. 122

     कामतण्हायkā·ma·taṇ·hā·ya भवतण्हायbha·va·taṇ·hā·ya विभवतण्हाय।vi·bha·va·taṇ·hā·ya

     kāmataṇhāya bhavataṇhāya vibhavataṇhāya.

     (Pāli only)

123. 123

     येनye·na येनye·na वाvā पनpa·na वत्थुनाvat·thu·nā अज्झोसितो,aj·jho·si·to तेनte·na तेनेवte·ne·va निद्दिसितब्बो,nid·di·si·tab·bo तस्साtas·sā वित्थारोvit·thā·ro छत्तिंसायchat·tiṃ·sā·ya तण्हायtaṇ·hā·ya जालिनियाjā·li·ni·yā विचरितानि।vi·ca·ri·tā·ni

     Yena yena vā pana vatthunā ajjhosito, tena teneva niddisitabbo, tassā vitthāro chattiṁsāya taṇhāya jāliniyā vicaritāni.

     (Pāli only)

124. 124

     तत्थtat·tha दिट्ठिसङ्किलेसोdiṭ·ṭhi·saṅ·ki·le·so उच्छेदसस्सतेनuc·che·da·sas·sa·te·na निद्दिसितब्बो,nid·di·si·tab·bo येनye·na येनye·na वाvā पनpa·na वत्थुनाvat·thu·nā दिट्ठिवसेनdiṭ·ṭhi·va·se·na अभिनिविसति,a·bhi·ni·vi·sa·ti “इदमेवi·da·me·va सच्चंsac·caṃ मोघमञ्ञन्”तिmo·gha·mañ·ñan तेनte·na तेनेवte·ne·va निद्दिसितब्बो,nid·di·si·tab·bo तस्साtas·sā वित्थारोvit·thā·ro द्वासट्ठिdvā·saṭ·ṭhi दिट्ठिगतानि।diṭ·ṭhi·ga·tā·ni

     Tattha diṭṭhisaṅkileso ucchedasassatena niddisitabbo, yena yena vā pana vatthunā diṭṭhivasena abhinivisati, “idameva saccaṁ moghamaññan”ti tena teneva niddisitabbo, tassā vitthāro dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.

     (Pāli only)

125. 125

     तत्थtat·tha दुच्चरितसङ्किलेसोduc·ca·ri·ta·saṅ·ki·le·so चेतनाce·ta·nā चेतसिककम्मेनce·ta·si·ka·kam·me·na निद्दिसितब्बो,nid·di·si·tab·bo तीहिtī·hi दुच्चरितेहिduc·ca·ri·te·hi कायदुच्चरितेनkā·ya·duc·ca·ri·te·na वचीदुच्चरितेनva·cī·duc·ca·ri·te·na मनोदुच्चरितेन,ma·no·duc·ca·ri·te·na तस्साtas·sā वित्थारोvit·thā·ro दसda·sa अकुसलकम्मपथा।a·ku·sa·la·kam·ma·pa·thā

     Tattha duccaritasaṅkileso cetanā cetasikakammena niddisitabbo, tīhi duccaritehi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, tassā vitthāro dasa akusalakammapathā.

     (Pāli only)

126. 126

     अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवातिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā·ti इदंi·daṃ वोदानं।vo·dā·naṃ

     Apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavāti idaṁ vodānaṁ.

     (Pāli only)

127. 127

     तयिदंta·yi·daṃ वोदानंvo·dā·naṃ तिविधं;ti·vi·dhaṃ

     Tayidaṁ vodānaṁ tividhaṁ;

     (Pāli only)

128. 128

     तण्हासङ्किलेसोtaṇ·hā·saṅ·ki·le·so समथेनsa·ma·the·na विसुज्झति,vi·suj·jha·ti सोso समथोsa·ma·tho समाधिक्खन्धो,sa·mā·dhik·khan·dho दिट्ठिसङ्किलेसोdiṭ·ṭhi·saṅ·ki·le·so विपस्सनायvi·pas·sa·nā·ya विसुज्झति,vi·suj·jha·ti साsā विपस्सनाvi·pas·sa·nā पञ्ञाक्खन्धो,pañ·ñāk·khan·dho दुच्चरितसङ्किलेसोduc·ca·ri·ta·saṅ·ki·le·so सुचरितेनsu·ca·ri·te·na विसुज्झति,vi·suj·jha·ti तंtaṃ सुचरितंsu·ca·ri·taṃ सीलक्खन्धो।sī·lak·khan·dho

     taṇhāsaṅkileso samathena visujjhati, so samatho samādhikkhandho, diṭṭhisaṅkileso vipassanāya visujjhati, sā vipassanā paññākkhandho, duccaritasaṅkileso sucaritena visujjhati, taṁ sucaritaṁ sīlakkhandho.

     (Pāli only)

129. 129

     “सब्बेsab·be सत्ताsat·tā मरिस्सन्ति,ma·ris·san·ti मरणन्तंma·ra·ṇan·taṃ हिhi जीवितं,jī·vi·taṃ यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्सन्ति,ga·mis·san·ti पुञ्ञपापफलूपगा,puñ·ña·pā·pa·pha·lū·pa·gā निरयंni·ra·yaṃ पापकम्मन्ता”तिpā·pa·kam·man·tā अपुञ्ञप्पटिपदा,a·puñ·ñap·pa·ṭi·pa·dā “पुञ्ञकम्माpuñ·ña·kam·mā चca सुग्गतिन्”तिsug·ga·tin पुञ्ञप्पटिपदा,puñ·ñap·pa·ṭi·pa·dā “अपरेa·pa·re चca मग्गंmag·gaṃ भावेत्वा,bhā·vet·vā परिनिब्बन्तिनासवा”तिpa·ri·nib·ban·ti·nā·sa·vā पुञ्ञपापसमतिक्कमप्पटिपदा,puñ·ña·pā·pa·sa·ma·tik·ka·map·pa·ṭi·pa·dā तत्थtat·tha याyā चca पुञ्ञप्पटिपदाpuñ·ñap·pa·ṭi·pa·dā याyā चca अपुञ्ञप्पटिपदा,a·puñ·ñap·pa·ṭi·pa·dā अयंa·yaṃ एकाe·kā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā सब्बत्थगामिनीsab·bat·tha·gā·mi·nī एकाe·kā अपायेसु,a·pā·ye·su एकाe·kā देवेसु,de·ve·su याyā चca पुञ्ञपापसमतिक्कमाpuñ·ña·pā·pa·sa·ma·tik·ka·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā अयंa·yaṃ तत्थtat·tha तत्थtat·tha गामिनीgā·mi·nī पटिपदा।pa·ṭi·pa·dā

     “Sabbe sattā marissanti, maraṇantaṁ hi jīvitaṁ, yathākammaṁ gamissanti, puññapāpaphalūpagā, nirayaṁ pāpakammantā”ti apuññappaṭipadā, “puññakammā ca suggatin”ti puññappaṭipadā, “apare ca maggaṁ bhāvetvā, parinibbantināsavā”ti puññapāpasamatikkamappaṭipadā, tattha yā ca puññappaṭipadā yā ca apuññappaṭipadā, ayaṁ ekā paṭipadā sabbatthagāminī ekā apāyesu, ekā devesu, yā ca puññapāpasamatikkamā paṭipadā ayaṁ tattha tattha gāminī paṭipadā.

     (Pāli only)

130. 130

     तयोta·yo रासी—rā·sī

     Tayo rāsī—

     (Pāli only)

131. 131

     मिच्छत्तनियतोmic·chat·ta·ni·ya·to रासि,rā·si सम्मत्तनियतोsam·mat·ta·ni·ya·to रासि,rā·si अनियतोa·ni·ya·to रासि,rā·si तत्थtat·tha योyo चca मिच्छत्तनियतोmic·chat·ta·ni·ya·to रासिrā·si योyo चca सम्मत्तनियतोsam·mat·ta·ni·ya·to रासिrā·si एकाe·kā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā तत्थtat·tha तत्थtat·tha गामिनी,gā·mi·nī तत्थtat·tha योyo अनियतोa·ni·ya·to रासि,rā·si अयंa·yaṃ सब्बत्थगामिनीsab·bat·tha·gā·mi·nī पटिपदा।pa·ṭi·pa·dā

     micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi, tattha yo ca micchattaniyato rāsi yo ca sammattaniyato rāsi ekā paṭipadā tattha tattha gāminī, tattha yo aniyato rāsi, ayaṁ sabbatthagāminī paṭipadā.

     (Pāli only)

132. 132

     केनke·na कारणेन?kā·ra·ṇe·na

     Kena kāraṇena?

     (Pāli only)

133. 133

     पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to निरयेni·ra·ye उपपज्जेय्य,u·pa·paj·jey·ya पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to तिरच्छानयोनीसुti·rac·chā·na·yo·nī·su उपपज्जेय्य,u·pa·paj·jey·ya पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to पेत्तिविसयेसुpet·ti·vi·sa·ye·su उपपज्जेय्य,u·pa·paj·jey·ya पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to असुरेसुa·su·re·su उपपज्जेय्य,u·pa·paj·jey·ya पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to देवेसुde·ve·su उपपज्जेय्य,u·pa·paj·jey·ya पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to मनुस्सेसुma·nus·se·su उपपज्जेय्य,u·pa·paj·jey·ya पच्चयंpac·ca·yaṃ लभन्तोla·bhan·to परिनिब्बायेय्य,pa·ri·nib·bā·yey·ya तस्मायंtas·mā·yaṃ सब्बत्थगामिनीsab·bat·tha·gā·mi·nī पटिपदा,pa·ṭi·pa·dā यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसो,a·no·dhi·so इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti सब्बत्थगामिनीsab·bat·tha·gā·mi·nī पटिपदाpa·ṭi·pa·dā ञाणंñā·ṇaṃ दुतियंdu·ti·yaṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     Paccayaṁ labhanto niraye upapajjeyya, paccayaṁ labhanto tiracchānayonīsu upapajjeyya, paccayaṁ labhanto pettivisayesu upapajjeyya, paccayaṁ labhanto asuresu upapajjeyya, paccayaṁ labhanto devesu upapajjeyya, paccayaṁ labhanto manussesu upapajjeyya, paccayaṁ labhanto parinibbāyeyya, tasmāyaṁ sabbatthagāminī paṭipadā, yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso, idaṁ vuccati sabbatthagāminī paṭipadā ñāṇaṁ dutiyaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

134. 134

     इतिi·ti सब्बत्थगामिनीsab·bat·tha·gā·mi·nī पटिपदाpa·ṭi·pa·dā अनेकधातुलोको,a·ne·ka·dhā·tu·lo·ko तत्थtat·tha तत्थtat·tha गामिनीgā·mi·nī पटिपदाpa·ṭi·pa·dā नानाधातुलोको।nā·nā·dhā·tu·lo·ko

     Iti sabbatthagāminī paṭipadā anekadhātuloko, tattha tattha gāminī paṭipadā nānādhātuloko.

     (Pāli only)

135. 135

     तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo अनेकधातुलोको?a·ne·ka·dhā·tu·lo·ko

     Tattha katamo anekadhātuloko?

     (Pāli only)

136. 136

     चक्खुधातुcak·khu·dhā·tu रूपधातुrū·pa·dhā·tu चक्खुविञ्ञाणधातु,cak·khu·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu सोतधातुso·ta·dhā·tu सद्दधातुsad·da·dhā·tu सोतविञ्ञाणधातु,so·ta·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu घानधातुghā·na·dhā·tu गन्धधातुgan·dha·dhā·tu घानविञ्ञाणधातु,ghā·na·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu जिव्हाधातुjiv·hā·dhā·tu रसधातुra·sa·dhā·tu जिव्हाविञ्ञाणधातु,jiv·hā·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu कायधातुkā·ya·dhā·tu फोट्ठब्बधातुphoṭ·ṭhab·ba·dhā·tu कायविञ्ञाणधातु,kā·ya·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu मनोधातुma·no·dhā·tu धम्मधातुdham·ma·dhā·tu मनोविञ्ञाणधातु,ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu पथवीधातु,pa·tha·vī·dhā·tu आपोधातु,ā·po·dhā·tu तेजोधातु,te·jo·dhā·tu वायोधातु,vā·yo·dhā·tu आकासधातु,ā·kā·sa·dhā·tu विञ्ञाणधातु,viñ·ñā·ṇa·dhā·tu कामधातु,kā·ma·dhā·tu ब्यापादधातु,byā·pā·da·dhā·tu विहिंसाधातु,vi·hiṃ·sā·dhā·tu नेक्खम्मधातु,nek·kham·ma·dhā·tu अब्यापादधातु,ab·yā·pā·da·dhā·tu अविहिंसाधातु,a·vi·hiṃ·sā·dhā·tu दुक्खधातु,duk·kha·dhā·tu दोमनस्सधातु,do·ma·nas·sa·dhā·tu अविज्जाधातु,a·vij·jā·dhā·tu सुखधातु,su·kha·dhā·tu सोमनस्सधातु,so·ma·nas·sa·dhā·tu उपेक्खाधातु,u·pek·khā·dhā·tu रूपधातु,rū·pa·dhā·tu अरूपधातु,a·rū·pa·dhā·tu निरोधधातु,ni·ro·dha·dhā·tu सङ्खारधातु,saṅ·khā·ra·dhā·tu निब्बानधातु,nib·bā·na·dhā·tu अयंa·yaṃ अनेकधातुलोको।a·ne·ka·dhā·tu·lo·ko

     Cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu, pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu, kāmadhātu, byāpādadhātu, vihiṁsādhātu, nekkhammadhātu, abyāpādadhātu, avihiṁsādhātu, dukkhadhātu, domanassadhātu, avijjādhātu, sukhadhātu, somanassadhātu, upekkhādhātu, rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu, saṅkhāradhātu, nibbānadhātu, ayaṁ anekadhātuloko.

     (Pāli only)

137. 137

     तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo नानाधातुलोको?nā·nā·dhā·tu·lo·ko

     Tattha katamo nānādhātuloko?

     (Pāli only)

138. 138

     अञ्ञाañ·ñā चक्खुधातु,cak·khu·dhā·tu अञ्ञाañ·ñā रूपधातु,rū·pa·dhā·tu अञ्ञाañ·ñā चक्खुविञ्ञाणधातु,cak·khu·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu एवंe·vaṃ सब्बा,sab·bā अञ्ञाañ·ñā निब्बानधातु।nib·bā·na·dhā·tu

     Aññā cakkhudhātu, aññā rūpadhātu, aññā cakkhuviññāṇadhātu, evaṁ sabbā, aññā nibbānadhātu.

     (Pāli only)

139. 139

     यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसो,a·no·dhi·so इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti अनेकधातुa·ne·ka·dhā·tu नानाधातुnā·nā·dhā·tu ञाणंñā·ṇaṃ ततियंta·ti·yaṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     Yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso, idaṁ vuccati anekadhātu nānādhātu ñāṇaṁ tatiyaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

140. 140

     इतिi·ti अनेकधातुa·ne·ka·dhā·tu नानाधातुकस्सnā·nā·dhā·tu·kas·sa लोकस्सlo·kas·sa यंyaṃ यदेवya·de·va धातुंdhā·tuṃ सत्ताsat·tā अधिमुच्चन्ति,a·dhi·muc·can·ti तंtaṃ तदेवta·de·va अधिट्ठहन्तिa·dhiṭ·ṭha·han·ti अभिनिविसन्ति,a·bhi·ni·vi·san·ti केचिke·ci रूपाधिमुत्ता,rū·pā·dhi·mut·tā केचिke·ci सद्दाधिमुत्ता,sad·dā·dhi·mut·tā केचिke·ci गन्धाधिमुत्ता,gan·dhā·dhi·mut·tā केचिke·ci रसाधिमुत्ता,ra·sā·dhi·mut·tā केचिke·ci फोट्ठब्बाधिमुत्ता,phoṭ·ṭhab·bā·dhi·mut·tā केचिke·ci धम्माधिमुत्ता,dham·mā·dhi·mut·tā केचिke·ci इत्थाधिमुत्ता,it·thā·dhi·mut·tā केचिke·ci पुरिसाधिमुत्ता,pu·ri·sā·dhi·mut·tā केचिke·ci चागाधिमुत्ता,cā·gā·dhi·mut·tā केचिke·ci हीनाधिमुत्ता,hī·nā·dhi·mut·tā केचिke·ci पणीताधिमुत्ता,pa·ṇī·tā·dhi·mut·tā केचिke·ci देवाधिमुत्ता,de·vā·dhi·mut·tā केचिke·ci मनुस्साधिमुत्ता,ma·nus·sā·dhi·mut·tā केचिke·ci निब्बानाधिमुत्ता।nib·bā·nā·dhi·mut·tā

     Iti anekadhātu nānādhātukassa lokassa yaṁ yadeva dhātuṁ sattā adhimuccanti, taṁ tadeva adhiṭṭhahanti abhinivisanti, keci rūpādhimuttā, keci saddādhimuttā, keci gandhādhimuttā, keci rasādhimuttā, keci phoṭṭhabbādhimuttā, keci dhammādhimuttā, keci itthādhimuttā, keci purisādhimuttā, keci cāgādhimuttā, keci hīnādhimuttā, keci paṇītādhimuttā, keci devādhimuttā, keci manussādhimuttā, keci nibbānādhimuttā.

     (Pāli only)

141. 141

     यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसो,a·no·dhi·so अयंa·yaṃ वेनेय्यो,ve·ney·yo अयंa·yaṃ नna वेनेय्यो,ve·ney·yo अयंa·yaṃ सग्गगामी,sag·ga·gā·mī अयंa·yaṃ दुग्गतिगामीति,dug·ga·ti·gā·mī·ti इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti सत्तानंsat·tā·naṃ नानाधिमुत्तिकताnā·nā·dhi·mut·ti·ka·tā ञाणंñā·ṇaṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     Yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso, ayaṁ veneyyo, ayaṁ na veneyyo, ayaṁ saggagāmī, ayaṁ duggatigāmīti, idaṁ vuccati sattānaṁ nānādhimuttikatā ñāṇaṁ catutthaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

142. 142

     इतिi·ti तेte यथाधिमुत्ताya·thā·dhi·mut·tā चca भवन्ति,bha·van·ti तंtaṃ तंtaṃ कम्मसमादानंkam·ma·sa·mā·dā·naṃ समादियन्ति।sa·mā·di·yan·ti

     Iti te yathādhimuttā ca bhavanti, taṁ taṁ kammasamādānaṁ samādiyanti.

     (Pāli only)

143. 143

     तेte छब्बिधंchab·bi·dhaṃ कम्मंkam·maṃ समादियन्ति—sa·mā·di·yan·ti

     Te chabbidhaṁ kammaṁ samādiyanti—

     (Pāli only)

144. 144

     केचिke·ci लोभवसेन,lo·bha·va·se·na केचिke·ci दोसवसेन,do·sa·va·se·na केचिke·ci मोहवसेन,mo·ha·va·se·na केचिke·ci सद्धावसेन,sad·dhā·va·se·na केचिke·ci वीरियवसेन,vī·ri·ya·va·se·na केचिke·ci पञ्ञावसेन।pañ·ñā·va·se·na

     keci lobhavasena, keci dosavasena, keci mohavasena, keci saddhāvasena, keci vīriyavasena, keci paññāvasena.

     (Pāli only)

145. 145

     तंtaṃ विभज्जमानंvi·bhaj·ja·mā·naṃ दुविधं—du·vi·dhaṃ

     Taṁ vibhajjamānaṁ duvidhaṁ—

     (Pāli only)

146. 146

     संसारगामिsaṃ·sā·ra·gā·mi चca निब्बानगामिnib·bā·na·gā·mi च।ca

     saṁsāragāmi ca nibbānagāmi ca.

     (Pāli only)

147. 147

     तत्थtat·tha यंyaṃ लोभवसेनlo·bha·va·se·na दोसवसेनdo·sa·va·se·na मोहवसेनmo·ha·va·se·na चca कम्मंkam·maṃ करोति,ka·ro·ti इदंi·daṃ कम्मंkam·maṃ कण्हंkaṇ·haṃ कण्हविपाकं।kaṇ·ha·vi·pā·kaṃ

     Tattha yaṁ lobhavasena dosavasena mohavasena ca kammaṁ karoti, idaṁ kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ.

     (Pāli only)

148. 148

     तत्थtat·tha यंyaṃ सद्धावसेनsad·dhā·va·se·na कम्मंkam·maṃ करोति,ka·ro·ti इदंi·daṃ कम्मंkam·maṃ सुक्कंsuk·kaṃ सुक्कविपाकं।suk·ka·vi·pā·kaṃ

     Tattha yaṁ saddhāvasena kammaṁ karoti, idaṁ kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ.

     (Pāli only)

149. 149

     तत्थtat·tha यंyaṃ लोभवसेनlo·bha·va·se·na दोसवसेनdo·sa·va·se·na मोहवसेनmo·ha·va·se·na सद्धावसेनsad·dhā·va·se·na चca कम्मंkam·maṃ करोति,ka·ro·ti इदंi·daṃ कम्मंkam·maṃ कण्हसुक्कंkaṇ·ha·suk·kaṃ कण्हसुक्कविपाकं।kaṇ·ha·suk·ka·vi·pā·kaṃ

     Tattha yaṁ lobhavasena dosavasena mohavasena saddhāvasena ca kammaṁ karoti, idaṁ kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ.

     (Pāli only)

150. 150

     तत्थtat·tha यंyaṃ वीरियवसेनvī·ri·ya·va·se·na पञ्ञावसेनpañ·ñā·va·se·na चca कम्मंkam·maṃ करोति,ka·ro·ti इदंi·daṃ कम्मंkam·maṃ अकण्हंa·kaṇ·haṃ असुक्कंa·suk·kaṃ अकण्हअसुक्कविपाकंa·kaṇ·ha·a·suk·ka·vi·pā·kaṃ कम्मुत्तमंkam·mut·ta·maṃ कम्मसेट्ठंkam·ma·seṭ·ṭhaṃ कम्मक्खयायkam·mak·kha·yā·ya संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

     Tattha yaṁ vīriyavasena paññāvasena ca kammaṁ karoti, idaṁ kammaṁ akaṇhaṁ asukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ kammuttamaṁ kammaseṭṭhaṁ kammakkhayāya saṁvattati.

     (Pāli only)

151. 151

     चत्तारिcat·tā·ri कम्मसमादानानि—kam·ma·sa·mā·dā·nā·ni

     Cattāri kammasamādānāni—

     (Pāli only)

152. 152

     अत्थिat·thi कम्मसमादानंkam·ma·sa·mā·dā·naṃ पच्चुप्पन्नसुखंpac·cup·pan·na·su·khaṃ आयतिंā·ya·tiṃ दुक्खविपाकं,duk·kha·vi·pā·kaṃ अत्थिat·thi कम्मसमादानंkam·ma·sa·mā·dā·naṃ पच्चुप्पन्नदुक्खंpac·cup·pan·na·duk·khaṃ आयतिंā·ya·tiṃ सुखविपाकं,su·kha·vi·pā·kaṃ अत्थिat·thi कम्मसमादानंkam·ma·sa·mā·dā·naṃ पच्चुप्पन्नदुक्खञ्चेवpac·cup·pan·na·duk·khañ·ce·va आयतिञ्चā·ya·tiñ·ca दुक्खविपाकं,duk·kha·vi·pā·kaṃ अत्थिat·thi कम्मसमादानंkam·ma·sa·mā·dā·naṃ पच्चुप्पन्नसुखञ्चेवpac·cup·pan·na·su·khañ·ce·va आयतिंā·ya·tiṃ चca सुखविपाकं।su·kha·vi·pā·kaṃ

     atthi kammasamādānaṁ paccuppannasukhaṁ āyatiṁ dukkhavipākaṁ, atthi kammasamādānaṁ paccuppannadukkhaṁ āyatiṁ sukhavipākaṁ, atthi kammasamādānaṁ paccuppannadukkhañceva āyatiñca dukkhavipākaṁ, atthi kammasamādānaṁ paccuppannasukhañceva āyatiṁ ca sukhavipākaṁ.

     (Pāli only)

153. 153

     यंyaṃ एवंe·vaṃ जातियंjā·ti·yaṃ कम्मसमादानं,kam·ma·sa·mā·dā·naṃ इमिनाi·mi·nā पुग्गलेनpug·ga·le·na अकुसलकम्मसमादानंa·ku·sa·la·kam·ma·sa·mā·dā·naṃ उपचितंu·pa·ci·taṃ अविपक्कंa·vi·pak·kaṃ विपाकायvi·pā·kā·ya पच्चुपट्ठितंpac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ नna चca भब्बोbhab·bo अभिनिब्बिधाa·bhi·nib·bi·dhā गन्तुन्तिgan·tun·ti तंtaṃ भगवाbha·ga·vā नna ओवदति।o·va·da·ti

     Yaṁ evaṁ jātiyaṁ kammasamādānaṁ, iminā puggalena akusalakammasamādānaṁ upacitaṁ avipakkaṁ vipākāya paccupaṭṭhitaṁ na ca bhabbo abhinibbidhā gantunti taṁ bhagavā na ovadati.

     (Pāli only)

154. 154

     यथाya·thā देवदत्तंde·va·dat·taṃ कोकालिकंko·kā·li·kaṃ सुनक्खत्तंsu·nak·khat·taṃ लिच्छविपुत्तं,lic·cha·vi·put·taṃ येye वाvā पनञ्ञेपिpa·nañ·ñe·pi सत्ताsat·tā मिच्छत्तनियताmic·chat·ta·ni·ya·tā इमेसञ्चi·me·sañ·ca पुग्गलानंpug·ga·lā·naṃ उपचितंu·pa·ci·taṃ अकुसलंa·ku·sa·laṃ नna चca तावtā·va पारिपूरिंpā·ri·pū·riṃ गतं,ga·taṃ पुराpu·rā पारिपूरिंpā·ri·pū·riṃ गच्छति।gac·cha·ti

     Yathā devadattaṁ kokālikaṁ sunakkhattaṁ licchaviputtaṁ, ye vā panaññepi sattā micchattaniyatā imesañca puggalānaṁ upacitaṁ akusalaṁ na ca tāva pāripūriṁ gataṁ, purā pāripūriṁ gacchati.

     (Pāli only)

155. 155

     पुराpu·rā फलंpha·laṃ निब्बत्तयति,nib·bat·ta·ya·ti पुराpu·rā मग्गमावारयति,mag·ga·mā·vā·ra·ya·ti पुराpu·rā वेनेय्यत्तंve·ney·yat·taṃ समतिक्कमतीतिsa·ma·tik·ka·ma·tī·ti तेte भगवाbha·ga·vā असमत्तेa·sa·mat·te ओवदति।o·va·da·ti

     Purā phalaṁ nibbattayati, purā maggamāvārayati, purā veneyyattaṁ samatikkamatīti te bhagavā asamatte ovadati.

     (Pāli only)

156. 156

     यथाya·thā पुण्णञ्चpuṇ·ṇañ·ca गोवतिकंgo·va·ti·kaṃ अचेलञ्चa·ce·lañ·ca कुक्कुरवतिकं।kuk·ku·ra·va·ti·kaṃ

     Yathā puṇṇañca govatikaṁ acelañca kukkuravatikaṁ.

     (Pāli only)

157. 157

     इमस्सi·mas·sa चca पुग्गलस्सpug·ga·las·sa अकुसलकम्मसमादानंa·ku·sa·la·kam·ma·sa·mā·dā·naṃ परिपूरमानंpa·ri·pū·ra·mā·naṃ मग्गंmag·gaṃ आवारयिस्सतिā·vā·ra·yis·sa·ti पुराpu·rā पारिपूरिंpā·ri·pū·riṃ गच्छति,gac·cha·ti पुराpu·rā फलंpha·laṃ निब्बत्तयति,nib·bat·ta·ya·ti पुराpu·rā मग्गमावारयति,mag·ga·mā·vā·ra·ya·ti पुराpu·rā वेनेय्यत्तंve·ney·yat·taṃ समतिक्कमतीतिsa·ma·tik·ka·ma·tī·ti तंtaṃ भगवाbha·ga·vā असमत्तंa·sa·mat·taṃ ओवदति।o·va·da·ti

     Imassa ca puggalassa akusalakammasamādānaṁ paripūramānaṁ maggaṁ āvārayissati purā pāripūriṁ gacchati, purā phalaṁ nibbattayati, purā maggamāvārayati, purā veneyyattaṁ samatikkamatīti taṁ bhagavā asamattaṁ ovadati.

     (Pāli only)

158. 158

     यथाya·thā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अङ्गुलिमालं।aṅ·gu·li·mā·laṃ

     Yathā āyasmantaṁ aṅgulimālaṁ.

     (Pāli only)

159. 159

     सब्बेसंsab·be·saṃ मुदुमज्झाधिमत्तता।mu·du·maj·jhā·dhi·mat·ta·tā

     Sabbesaṁ mudumajjhādhimattatā.

     (Pāli only)

160. 160

     तत्थtat·tha मुदुmu·du आनेञ्जाभिसङ्खाराā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·rā मज्झंmaj·jhaṃ अवसेसकुसलसङ्खारा,a·va·se·sa·ku·sa·la·saṅ·khā·rā अधिमत्तंa·dhi·mat·taṃ अकुसलसङ्खारा,a·ku·sa·la·saṅ·khā·rā यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसो,a·no·dhi·so इदंi·daṃ दिट्ठधम्मवेदनीयं,diṭ·ṭha·dham·ma·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ उपपज्जवेदनीयं,u·pa·paj·ja·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ अपरापरियवेदनीयं,a·pa·rā·pa·ri·ya·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ निरयवेदनीयं,ni·ra·ya·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ तिरच्छानवेदनीयं,ti·rac·chā·na·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ पेत्तिविसयवेदनीयं,pet·ti·vi·sa·ya·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ असुरवेदनीयं,a·su·ra·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ देववेदनीयं,de·va·ve·da·nī·yaṃ इदंi·daṃ मनुस्सवेदनीयन्ति,ma·nus·sa·ve·da·nī·yan·ti इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti अतीतानागतपच्चुप्पन्नानंa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·nā·naṃ कम्मसमादानानंkam·ma·sa·mā·dā·nā·naṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसोa·no·dhi·so विपाकवेमत्तताvi·pā·ka·ve·mat·ta·tā ञाणंñā·ṇaṃ पञ्चमंpañ·ca·maṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     Tattha mudu āneñjābhisaṅkhārā majjhaṁ avasesakusalasaṅkhārā, adhimattaṁ akusalasaṅkhārā, yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso, idaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ, idaṁ upapajjavedanīyaṁ, idaṁ aparāpariyavedanīyaṁ, idaṁ nirayavedanīyaṁ, idaṁ tiracchānavedanīyaṁ, idaṁ pettivisayavedanīyaṁ, idaṁ asuravedanīyaṁ, idaṁ devavedanīyaṁ, idaṁ manussavedanīyanti, idaṁ vuccati atītānāgatapaccuppannānaṁ kammasamādānānaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso vipākavemattatā ñāṇaṁ pañcamaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

161. 161

     इतिi·ti तथाta·thā समादिन्नानंsa·mā·din·nā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ समादिन्नानंsa·mā·din·nā·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ विमोक्खानंvi·mok·khā·naṃ समाधीनंsa·mā·dhī·naṃ समापत्तीनंsa·mā·pat·tī·naṃ अयंa·yaṃ सङ्किलेसो,saṅ·ki·le·so इदंi·daṃ वोदानं,vo·dā·naṃ इदंi·daṃ वुट्ठानं,vuṭ·ṭhā·naṃ एवंe·vaṃ सङ्किलिस्सति,saṅ·ki·lis·sa·ti एवंe·vaṃ वोदायति,vo·dā·ya·ti एवंe·vaṃ वुट्ठहतीतिvuṭ·ṭha·ha·tī·ti ञाणंñā·ṇaṃ अनावरणं।a·nā·va·ra·ṇaṃ

     Iti tathā samādinnānaṁ kammānaṁ samādinnānaṁ jhānānaṁ vimokkhānaṁ samādhīnaṁ samāpattīnaṁ ayaṁ saṅkileso, idaṁ vodānaṁ, idaṁ vuṭṭhānaṁ, evaṁ saṅkilissati, evaṁ vodāyati, evaṁ vuṭṭhahatīti ñāṇaṁ anāvaraṇaṁ.

     (Pāli only)

162. 162

     तत्थtat·tha कतिka·ti झानानि?jhā·nā·ni

     Tattha kati jhānāni?

     (Pāli only)

163. 163

     चत्तारिcat·tā·ri झानानि।jhā·nā·ni

     Cattāri jhānāni.

     (Pāli only)

164. 164

     कतिka·ti विमोक्खा?vi·mok·khā

     Kati vimokkhā?

     (Pāli only)

165. 165

     एकादसe·kā·da·sa चca अट्ठaṭ·ṭha चca सत्तsat·ta चca तयोta·yo चca द्वेdve च।ca

     Ekādasa ca aṭṭha ca satta ca tayo ca dve ca.

     (Pāli only)

166. 166

     कतिka·ti समाधी?sa·mā·dhī

     Kati samādhī?

     (Pāli only)

167. 167

     तयोta·yo समाधी—sa·mā·dhī

     Tayo samādhī—

     (Pāli only)

168. 168

     सवितक्कोsa·vi·tak·ko सविचारोsa·vi·cā·ro समाधि,sa·mā·dhi अवितक्कोa·vi·tak·ko विचारमत्तोvi·cā·ra·mat·to समाधि,sa·mā·dhi अवितक्कोa·vi·tak·ko अविचारोa·vi·cā·ro समाधि।sa·mā·dhi

     savitakko savicāro samādhi, avitakko vicāramatto samādhi, avitakko avicāro samādhi.

     (Pāli only)

169. 169

     कतिka·ti समापत्तियो?sa·mā·pat·ti·yo

     Kati samāpattiyo?

     (Pāli only)

170. 170

     पञ्चpañ·ca समापत्तियो—sa·mā·pat·ti·yo

     Pañca samāpattiyo—

     (Pāli only)

171. 171

     सञ्ञासमापत्तिsañ·ñā·sa·mā·pat·ti असञ्ञासमापत्तिa·sañ·ñā·sa·mā·pat·ti नेवसञ्ञानासञ्ञासमापत्तिne·va·sañ·ñā·nā·sañ·ñā·sa·mā·pat·ti विभूतसञ्ञासमापत्तिvi·bhū·ta·sañ·ñā·sa·mā·pat·ti निरोधसमापत्ति।ni·ro·dha·sa·mā·pat·ti

     saññāsamāpatti asaññāsamāpatti nevasaññānāsaññāsamāpatti vibhūtasaññāsamāpatti nirodhasamāpatti.

     (Pāli only)

172. 172

     तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo सङ्किलेसो?saṅ·ki·le·so

     Tattha katamo saṅkileso?

     (Pāli only)

173. 173

     पठमज्झानस्सpa·ṭha·maj·jhā·nas·sa कामरागब्यापादाkā·ma·rā·gab·yā·pā·dā सङ्किलेसो।saṅ·ki·le·so

     Paṭhamajjhānassa kāmarāgabyāpādā saṅkileso.

     (Pāli only)

174. 174

     येye चca कुक्कुटझायीkuk·ku·ṭa·jhā·yī द्वेdve पठमकाpa·ṭha·ma·kā योyo वाvā पनpa·na कोचिko·ci हानभागियोhā·na·bhā·gi·yo समाधि,sa·mā·dhi अयंa·yaṃ सङ्किलेसो।saṅ·ki·le·so

     Ye ca kukkuṭajhāyī dve paṭhamakā yo vā pana koci hānabhāgiyo samādhi, ayaṁ saṅkileso.

     (Pāli only)

175. 175

     तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ वोदानं,vo·dā·naṃ नीवरणपारिसुद्धि,nī·va·ra·ṇa·pā·ri·sud·dhi पठमस्सpa·ṭha·mas·sa झानस्सjhā·nas·sa येye चca कुक्कुटझायीkuk·ku·ṭa·jhā·yī द्वेdve पच्छिमकाpac·chi·ma·kā योyo वाvā पनpa·na कोचिko·ci विसेसभागियोvi·se·sa·bhā·gi·yo समाधि,sa·mā·dhi इदंi·daṃ वोदानं।vo·dā·naṃ

     Tattha katamaṁ vodānaṁ, nīvaraṇapārisuddhi, paṭhamassa jhānassa ye ca kukkuṭajhāyī dve pacchimakā yo vā pana koci visesabhāgiyo samādhi, idaṁ vodānaṁ.

     (Pāli only)

176. 176

     तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ वुट्ठानं?vuṭ·ṭhā·naṃ

     Tattha katamaṁ vuṭṭhānaṁ?

     (Pāli only)

177. 177

     यंyaṃ समापत्तिवुट्ठानकोसल्लं,sa·mā·pat·ti·vuṭ·ṭhā·na·ko·sal·laṃ इदंi·daṃ वुट्ठानं।vuṭ·ṭhā·naṃ

     Yaṁ samāpattivuṭṭhānakosallaṁ, idaṁ vuṭṭhānaṁ.

     (Pāli only)

178. 178

     यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसो,a·no·dhi·so इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti सब्बेसंsab·be·saṃ झानविमोक्खसमाधिसमापत्तीनंjhā·na·vi·mok·kha·sa·mā·dhi·sa·mā·pat·tī·naṃ सङ्किलेसवोदानवुट्ठानञाणंsaṅ·ki·le·sa·vo·dā·na·vuṭ·ṭhā·na·ñā·ṇaṃ छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     Yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso, idaṁ vuccati sabbesaṁ jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṁ saṅkilesavodānavuṭṭhānañāṇaṁ chaṭṭhaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

179. 179

     इतिi·ti तस्सेवtas·se·va समाधिस्सsa·mā·dhis·sa तयोta·yo धम्माdham·mā परिवाराpa·ri·vā·rā इन्द्रियानिin·dri·yā·ni बलानिba·lā·ni वीरियमिति,vī·ri·ya·mi·ti तानियेवtā·ni·ye·va इन्द्रियानिin·dri·yā·ni वीरियवसेनvī·ri·ya·va·se·na बलानिba·lā·ni भवन्ति,bha·van·ti आधिपतेय्यट्ठेनā·dhi·pa·tey·yaṭ·ṭhe·na इन्द्रियानि,in·dri·yā·ni अकम्पियट्ठेनa·kam·pi·yaṭ·ṭhe·na बलानि,ba·lā·ni इतिi·ti तेसंte·saṃ मुदुमज्झाधिमत्तताmu·du·maj·jhā·dhi·mat·ta·tā अयंa·yaṃ मुदिन्द्रियोmu·din·dri·yo अयंa·yaṃ मज्झिन्द्रियोmaj·jhin·dri·yo अयंa·yaṃ तिक्खिन्द्रियोति।tik·khin·dri·yo·ti

     Iti tasseva samādhissa tayo dhammā parivārā indriyāni balāni vīriyamiti, tāniyeva indriyāni vīriyavasena balāni bhavanti, ādhipateyyaṭṭhena indriyāni, akampiyaṭṭhena balāni, iti tesaṁ mudumajjhādhimattatā ayaṁ mudindriyo ayaṁ majjhindriyo ayaṁ tikkhindriyoti.

     (Pāli only)

180. 180

     तत्थtat·tha भगवाbha·ga·vā तिक्खिन्द्रियंtik·khin·dri·yaṃ सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na ओवादेनo·vā·de·na ओवदति,o·va·da·ti मज्झिन्द्रियंmaj·jhin·dri·yaṃ भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तवित्थारेनsaṅ·khit·ta·vit·thā·re·na ओवदति,o·va·da·ti मुदिन्द्रियंmu·din·dri·yaṃ भगवाbha·ga·vā वित्थारेनvit·thā·re·na ओवदति।o·va·da·ti

     Tattha bhagavā tikkhindriyaṁ saṅkhittena ovādena ovadati, majjhindriyaṁ bhagavā saṅkhittavitthārena ovadati, mudindriyaṁ bhagavā vitthārena ovadati.

     (Pāli only)

181. 181

     तत्थtat·tha भगवाbha·ga·vā तिक्खिन्द्रियस्सtik·khin·dri·yas·sa मुदुकंmu·du·kaṃ धम्मदेसनंdham·ma·de·sa·naṃ उपदिसति,u·pa·di·sa·ti मज्झिन्द्रियस्सmaj·jhin·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā मुदुतिक्खधम्मदेसनंmu·du·tik·kha·dham·ma·de·sa·naṃ उपदिसति,u·pa·di·sa·ti मुदिन्द्रियस्सmu·din·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā तिक्खंtik·khaṃ धम्मदेसनंdham·ma·de·sa·naṃ उपदिसति।u·pa·di·sa·ti

     Tattha bhagavā tikkhindriyassa mudukaṁ dhammadesanaṁ upadisati, majjhindriyassa bhagavā mudutikkhadhammadesanaṁ upadisati, mudindriyassa bhagavā tikkhaṁ dhammadesanaṁ upadisati.

     (Pāli only)

182. 182

     तत्थtat·tha भगवाbha·ga·vā तिक्खिन्द्रियस्सtik·khin·dri·yas·sa समथंsa·ma·thaṃ उपदिसति,u·pa·di·sa·ti मज्झिन्द्रियस्सmaj·jhin·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā समथविपस्सनंsa·ma·tha·vi·pas·sa·naṃ उपदिसति,u·pa·di·sa·ti मुदिन्द्रियस्सmu·din·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā विपस्सनंvi·pas·sa·naṃ उपदिसति।u·pa·di·sa·ti

     Tattha bhagavā tikkhindriyassa samathaṁ upadisati, majjhindriyassa bhagavā samathavipassanaṁ upadisati, mudindriyassa bhagavā vipassanaṁ upadisati.

     (Pāli only)

183. 183

     तत्थtat·tha भगवाbha·ga·vā तिक्खिन्द्रियस्सtik·khin·dri·yas·sa निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ उपदिसति,u·pa·di·sa·ti मज्झिन्द्रियस्सmaj·jhin·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā आदीनवञ्चā·dī·na·vañ·ca निस्सरणञ्चnis·sa·ra·ṇañ·ca उपदिसति,u·pa·di·sa·ti मुदिन्द्रियस्सmu·din·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā अस्सादञ्चas·sā·dañ·ca आदीनवञ्चā·dī·na·vañ·ca निस्सरणञ्चnis·sa·ra·ṇañ·ca उपदिसति।u·pa·di·sa·ti

     Tattha bhagavā tikkhindriyassa nissaraṇaṁ upadisati, majjhindriyassa bhagavā ādīnavañca nissaraṇañca upadisati, mudindriyassa bhagavā assādañca ādīnavañca nissaraṇañca upadisati.

     (Pāli only)

184. 184

     तत्थtat·tha भगवाbha·ga·vā तिक्खिन्द्रियस्सtik·khin·dri·yas·sa अधिपञ्ञासिक्खायa·dhi·pañ·ñā·sik·khā·ya पञ्ञापयति,pañ·ñā·pa·ya·ti मज्झिन्द्रियस्सmaj·jhin·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā अधिचित्तसिक्खायa·dhi·cit·ta·sik·khā·ya पञ्ञापयति,pañ·ñā·pa·ya·ti मुदिन्द्रियस्सmu·din·dri·yas·sa भगवाbha·ga·vā अधिसीलसिक्खायa·dhi·sī·la·sik·khā·ya पञ्ञापयति।pañ·ñā·pa·ya·ti

     Tattha bhagavā tikkhindriyassa adhipaññāsikkhāya paññāpayati, majjhindriyassa bhagavā adhicittasikkhāya paññāpayati, mudindriyassa bhagavā adhisīlasikkhāya paññāpayati.

     (Pāli only)

185. 185

     यंyaṃ एत्थet·tha ञाणंñā·ṇaṃ हेतुसोhe·tu·so ठानसोṭhā·na·so अनोधिसोa·no·dhi·so अयंa·yaṃ इमंi·maṃ भूमिंbhū·miṃ भावनञ्चbhā·va·nañ·ca गतो,ga·to इमायi·mā·ya वेलायve·lā·ya इमायi·mā·ya अनुसासनियाa·nu·sā·sa·ni·yā एवंe·vaṃ धातुकोdhā·tu·ko चायंcā·yaṃ अयंa·yaṃ चस्सcas·sa आसयोā·sa·yo अयञ्चa·yañ·ca अनुसयोa·nu·sa·yo इति,i·ti इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti परसत्तानंpa·ra·sat·tā·naṃ परपुग्गलानंpa·ra·pug·ga·lā·naṃ इन्द्रियपरोपरियत्तवेमत्तताin·dri·ya·pa·ro·pa·ri·yat·ta·ve·mat·ta·tā ञाणंñā·ṇaṃ सत्तमंsat·ta·maṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     Yaṁ ettha ñāṇaṁ hetuso ṭhānaso anodhiso ayaṁ imaṁ bhūmiṁ bhāvanañca gato, imāya velāya imāya anusāsaniyā evaṁ dhātuko cāyaṁ ayaṁ cassa āsayo ayañca anusayo iti, idaṁ vuccati parasattānaṁ parapuggalānaṁ indriyaparopariyattavemattatā ñāṇaṁ sattamaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

186. 186

     इतिi·ti तत्थtat·tha यंyaṃ अनेकविहितंa·ne·ka·vi·hi·taṃ पुब्बेनिवासंpub·be·ni·vā·saṃ अनुस्सरति।a·nus·sa·ra·ti

     Iti tattha yaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.

     (Pāli only)

187. 187

     सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

     Seyyathidaṁ—

     (Pāli only)

188. 188

     एकम्पिe·kam·pi जातिंjā·tiṃ द्वेपिdve·pi जातियोjā·ti·yo तिस्सोपिtis·so·pi जातियोjā·ti·yo चतस्सोपिca·tas·so·pi जातियोjā·ti·yo पञ्चपिpañ·ca·pi जातियोjā·ti·yo दसपिda·sa·pi जातियोjā·ti·yo वीसम्पिvī·sam·pi जातियोjā·ti·yo तिंसम्पिtiṃ·sam·pi जातियोjā·ti·yo चत्तारीसम्पिcat·tā·rī·sam·pi जातियोjā·ti·yo पञ्ञासम्पिpañ·ñā·sam·pi जातियोjā·ti·yo जातिसतम्पिjā·ti·sa·tam·pi जातिसहस्सम्पिjā·ti·sa·has·sam·pi जातिसतसहस्सम्पिjā·ti·sa·ta·sa·has·sam·pi अनेकानिपिa·ne·kā·ni·pi जातिसतानिjā·ti·sa·tā·ni अनेकानिपिa·ne·kā·ni·pi जातिसहस्सानिjā·ti·sa·has·sā·ni अनेकानिपिa·ne·kā·ni·pi जातिसतसहस्सानिjā·ti·sa·ta·sa·has·sā·ni अनेकेपिa·ne·ke·pi संवट्टकप्पेsaṃ·vaṭ·ṭa·kap·pe अनेकेपिa·ne·ke·pi विवट्टकप्पेvi·vaṭ·ṭa·kap·pe अनेकेपिa·ne·ke·pi संवट्टविवट्टकप्पे।saṃ·vaṭ·ṭa·vi·vaṭ·ṭa·kap·pe

     ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe.

     (Pāli only)

189. 189

     अमुत्रासिंa·mut·rā·siṃ एवंनामोe·vaṃ·nā·mo एवङ्गोत्तोe·vaṅ·got·to एवंवण्णोe·vaṃ·vaṇ·ṇo एवमाहारोe·va·mā·hā·ro एवंसुखदुक्खप्पटिसंवेदीe·vaṃ·su·kha·duk·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī एवमायुपरियन्तो,e·va·mā·yu·pa·ri·yan·to सोso ततोta·to चुतोcu·to अमुत्रa·mut·ra उदपादिं।u·da·pā·diṃ

     Amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ.

     (Pāli only)

190. 190

     तत्रापासिंtat·rā·pā·siṃ एवंनामोe·vaṃ·nā·mo एवङ्गोत्तोe·vaṅ·got·to एवंवण्णोe·vaṃ·vaṇ·ṇo एवमाहारोe·va·mā·hā·ro एवंसुखदुक्खप्पटिसंवेदीe·vaṃ·su·kha·duk·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī एवमायुपरियन्तो,e·va·mā·yu·pa·ri·yan·to सोso ततोta·to चुतोcu·to इधूपपन्नोति,i·dhū·pa·pan·no·ti इतिi·ti साकारंsā·kā·raṃ सउद्देसंsa·ud·de·saṃ अनेकविहितंa·ne·ka·vi·hi·taṃ पुब्बेनिवासंpub·be·ni·vā·saṃ अनुस्सरति।a·nus·sa·ra·ti

     Tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.

     (Pāli only)

191. 191

     तत्थtat·tha सग्गूपगेसुsag·gū·pa·ge·su चca सत्तेसुsat·te·su मनुस्सूपगेसुma·nus·sū·pa·ge·su चca सत्तेसुsat·te·su अपायूपगेसुa·pā·yū·pa·ge·su चca सत्तेसुsat·te·su इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa लोभादयोlo·bhā·da·yo उस्सन्नाus·san·nā अलोभादयोa·lo·bhā·da·yo मन्दा,man·dā इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa अलोभादयोa·lo·bhā·da·yo उस्सन्नाus·san·nā लोभादयोlo·bhā·da·yo मन्दा,man·dā येye वाvā पनpa·na उस्सन्नाus·san·nā येye वाvā पनpa·na मन्दाman·dā इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa इमानिi·mā·ni इन्द्रियानिin·dri·yā·ni उपचितानिu·pa·ci·tā·ni इमस्सi·mas·sa पुग्गलस्सpug·ga·las·sa इमानिi·mā·ni इन्द्रियानिin·dri·yā·ni अनुपचितानिa·nu·pa·ci·tā·ni अमुकायa·mu·kā·ya वाvā कप्पकोटियंkap·pa·ko·ṭi·yaṃ कप्पसतसहस्सेkap·pa·sa·ta·sa·has·se वाvā कप्पसहस्सेkap·pa·sa·has·se वाvā कप्पसतेkap·pa·sa·te वाvā कप्पेkap·pe वाvā अन्तरकप्पेan·ta·ra·kap·pe वाvā उपड्ढकप्पेu·paḍ·ḍha·kap·pe वाvā संवच्छरेsaṃ·vac·cha·re वाvā उपड्ढसंवच्छरेu·paḍ·ḍha·saṃ·vac·cha·re वाvā मासेmā·se वाvā पक्खेpak·khe वाvā दिवसेdi·va·se वाvā मुहुत्तेmu·hut·te वाvā इमिनाi·mi·nā पमादेनpa·mā·de·na वाvā पसादेनpa·sā·de·na वाति।vā·ti

     Tattha saggūpagesu ca sattesu manussūpagesu ca sattesu apāyūpagesu ca sattesu imassa puggalassa lobhādayo ussannā alobhādayo mandā, imassa puggalassa alobhādayo ussannā lobhādayo mandā, ye vā pana ussannā ye vā pana mandā imassa puggalassa imāni indriyāni upacitāni imassa puggalassa imāni indriyāni anupacitāni amukāya vā kappakoṭiyaṁ kappasatasahasse vā kappasahasse vā kappasate vā kappe vā antarakappe vā upaḍḍhakappe vā saṁvacchare vā upaḍḍhasaṁvacchare vā māse vā pakkhe vā divase vā muhutte vā iminā pamādena vā pasādena vāti.

     (Pāli only)

192. 192

     तंtaṃ तंtaṃ भवंbha·vaṃ भगवाbha·ga·vā अनुस्सरन्तोa·nus·sa·ran·to असेसंa·se·saṃ जानाति,jā·nā·ti तत्थtat·tha यंyaṃ दिब्बेनdib·be·na चक्खुनाcak·khu·nā विसुद्धेनvi·sud·dhe·na अतिक्कन्तमानुसकेनa·tik·kan·ta·mā·nu·sa·ke·na सत्तेsat·te पस्सतिpas·sa·ti चवमानेca·va·mā·ne उपपज्जमानेu·pa·paj·ja·mā·ne हीनेhī·ne पणीतेpa·ṇī·te सुवण्णेsu·vaṇ·ṇe दुब्बण्णेdub·baṇ·ṇe सुगतेsu·ga·te दुग्गतेdug·ga·te यथाकम्मूपगेya·thā·kam·mū·pa·ge सत्तेsat·te पजानातिpa·jā·nā·ti इमेi·me वतva·ta भोन्तोbhon·to सत्ताsat·tā कायदुच्चरितेनkā·ya·duc·ca·ri·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā वचीदुच्चरितेनva·cī·duc·ca·ri·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā मनोदुच्चरितेनma·no·duc·ca·ri·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā अरियानंa·ri·yā·naṃ उपवादकाu·pa·vā·da·kā मिच्छादिट्ठिकाmic·chā·diṭ·ṭhi·kā मिच्छादिट्ठिकम्मसमादाना,mic·chā·diṭ·ṭhi·kam·ma·sa·mā·dā·nā तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपन्ना।u·pa·pan·nā

     Taṁ taṁ bhavaṁ bhagavā anussaranto asesaṁ jānāti, tattha yaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā.

     (Pāli only)

193. 193

     इमेi·me वाvā पनpa·na भोन्तोbhon·to सत्ताsat·tā कायसुचरितेनkā·ya·su·ca·ri·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā वचीसुचरितेनva·cī·su·ca·ri·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā मनोसुचरितेनma·no·su·ca·ri·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā अरियानंa·ri·yā·naṃ अनुपवादकाa·nu·pa·vā·da·kā सम्मादिट्ठिकाsam·mā·diṭ·ṭhi·kā सम्मादिट्ठिकम्मसमादाना,sam·mā·diṭ·ṭhi·kam·ma·sa·mā·dā·nā तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपन्ना,u·pa·pan·nā तत्थtat·tha सग्गूपगेसुsag·gū·pa·ge·su चca सत्तेसुsat·te·su मनुस्सूपगेसुma·nus·sū·pa·ge·su चca सत्तेसुsat·te·su अपायूपगेसुa·pā·yū·pa·ge·su चca सत्तेसुsat·te·su इमिनाi·mi·nā पुग्गलेनpug·ga·le·na एवरूपंe·va·rū·paṃ कम्मंkam·maṃ अमुकायa·mu·kā·ya कप्पकोटियंkap·pa·ko·ṭi·yaṃ उपचितंu·pa·ci·taṃ कप्पसतसहस्सेkap·pa·sa·ta·sa·has·se वाvā कप्पसहस्सेkap·pa·sa·has·se वाvā कप्पसतेkap·pa·sa·te वाvā कप्पेkap·pe वाvā अन्तरकप्पेan·ta·ra·kap·pe वाvā उपड्ढकप्पेu·paḍ·ḍha·kap·pe वाvā संवच्छरेsaṃ·vac·cha·re वाvā उपड्ढसंवच्छरेu·paḍ·ḍha·saṃ·vac·cha·re वाvā मासेmā·se वाvā पक्खेpak·khe वाvā दिवसेdi·va·se वाvā मुहुत्तेmu·hut·te वाvā इमिनाi·mi·nā पमादेनpa·mā·de·na वाvā पसादेनpa·sā·de·na वाति।vā·ti

     Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā, tattha saggūpagesu ca sattesu manussūpagesu ca sattesu apāyūpagesu ca sattesu iminā puggalena evarūpaṁ kammaṁ amukāya kappakoṭiyaṁ upacitaṁ kappasatasahasse vā kappasahasse vā kappasate vā kappe vā antarakappe vā upaḍḍhakappe vā saṁvacchare vā upaḍḍhasaṁvacchare vā māse vā pakkhe vā divase vā muhutte vā iminā pamādena vā pasādena vāti.

     (Pāli only)

194. 194

     इमानिi·mā·ni भगवतोbha·ga·va·to द्वेdve ञाणानि—ñā·ṇā·ni

     Imāni bhagavato dve ñāṇāni—

     (Pāli only)

195. 195

     पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणञ्चpub·be·ni·vā·sā·nus·sa·ti·ñā·ṇañ·ca दिब्बचक्खुdib·ba·cak·khu चca अट्ठमंaṭ·ṭha·maṃ नवमंna·va·maṃ तथागतबलं।ta·thā·ga·ta·ba·laṃ

     pubbenivāsānussatiñāṇañca dibbacakkhu ca aṭṭhamaṁ navamaṁ tathāgatabalaṁ.

     (Pāli only)

196. 196

     इतिi·ti तत्थtat·tha यंyaṃ सब्बञ्ञुताsab·bañ·ñu·tā पत्ताpat·tā विदिताvi·di·tā सब्बधम्माsab·ba·dham·mā विरजंvi·ra·jaṃ वीतमलंvī·ta·ma·laṃ उप्पन्नंup·pan·naṃ सब्बञ्ञुतञाणंsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ निहतोni·ha·to मारोmā·ro बोधिमूले,bo·dhi·mū·le इदंi·daṃ भगवतोbha·ga·va·to दसमंda·sa·maṃ बलंba·laṃ सब्बासवपरिक्खयंsab·bā·sa·va·pa·rik·kha·yaṃ ञाणं।ñā·ṇaṃ

     Iti tattha yaṁ sabbaññutā pattā viditā sabbadhammā virajaṁ vītamalaṁ uppannaṁ sabbaññutañāṇaṁ nihato māro bodhimūle, idaṁ bhagavato dasamaṁ balaṁ sabbāsavaparikkhayaṁ ñāṇaṁ.

     (Pāli only)

197. 197

     दसबलसमन्नागताda·sa·ba·la·sa·man·nā·ga·tā हिhi बुद्धाbud·dhā भगवन्तोति।bha·ga·van·to·ti

     Dasabalasamannāgatā hi buddhā bhagavantoti.

     (Pāli only)

198. 198

     नियुत्तोni·yut·to विचयोvi·ca·yo हारसम्पातो।hā·ra·sam·pā·to

     Niyutto vicayo hārasampāto.

     (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.