Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 8 30 अङ्गुत्तर 8 30

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596

Anuruddhamahāvitakkasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 8।30

    Aṅguttara Nikāya 8.30

    Numbered Discourses 8.30

  2. 2

    3। गहपतिवग्गga·ha·pa·ti·vag·ga

    3. Gahapativagga

    3. Householders

  3. 3

    अनुरुद्धमहावितक्कसुत्तa·nu·rud·dha·ma·hā·vi·tak·ka·sut·ta

    Anuruddhamahāvitakkasutta

    Anuruddha and the Great Thoughts

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā भग्गेसुbhag·ge·su विहरतिvi·ha·ra·ti सुंसुमारगिरेsuṃ·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदाये।mi·ga·dā·ye

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati suṁsumāragire bhesakaḷāvane migadāye.

    At one time the Buddha was staying in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow, in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho चेतीसुce·tī·su विहरतिvi·ha·ra·ti पाचीनवंसदाये।pā·cī·na·vaṃ·sa·dā·ye

    Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho cetīsu viharati pācīnavaṁsadāye.

    And at that time Venerable Anuruddha was staying in the land of the Cetīs in the Park of the East-Raftered Hall.

  6. 6

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to अनुरुद्धस्सa·nu·rud·dhas·sa रहोगतस्सra·ho·ga·tas·sa पटिसल्लीनस्सpa·ṭi·sal·lī·nas·sa एवंe·vaṃ चेतसोce·ta·so परिवितक्कोpa·ri·vi·tak·ko उदपादि:u·da·pā·di

    Atha kho āyasmato anuruddhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:

    Then as Anuruddha was in private retreat this thought came to his mind:

  7. 7

    “अप्पिच्छस्सायंap·pic·chas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo महिच्छस्स;ma·hic·chas·sa

    “appicchassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassa;

    “This teaching is for those of few wishes, not those of many wishes.

  8. 8

    सन्तुट्ठस्सायंsan·tuṭ·ṭhas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असन्तुट्ठस्स;a·san·tuṭ·ṭhas·sa

    santuṭṭhassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassa;

    It’s for the contented, not those who lack contentment.

  9. 9

    पविवित्तस्सायंpa·vi·vit·tas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo सङ्गणिकारामस्स;saṅ·ga·ṇi·kā·rā·mas·sa

    pavivittassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassa;

    It’s for the secluded, not those who enjoy company.

  10. 10

    आरद्धवीरियस्सायंā·rad·dha·vī·ri·yas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo कुसीतस्स;ku·sī·tas·sa

    āraddhavīriyassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassa;

    It’s for the energetic, not the lazy.

  11. 11

    उपट्ठितस्सतिस्सायंu·paṭ·ṭhi·tas·sa·tis·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo मुट्ठस्सतिस्स;muṭ·ṭhas·sa·tis·sa

    upaṭṭhitassatissāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissa;

    It’s for the mindful, not the unmindful.

  12. 12

    समाहितस्सायंsa·mā·hi·tas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असमाहितस्स;a·sa·mā·hi·tas·sa

    samāhitassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassa;

    It’s for those with immersion, not those without immersion.

  13. 13

    पञ्ञवतोpañ·ña·va·to अयंa·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo दुप्पञ्ञस्सा”ति।dup·pañ·ñas·sā

    paññavato ayaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā”ti.

    It’s for the wise, not the witless.”

  14. 14

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मतोā·yas·ma·to अनुरुद्धस्सa·nu·rud·dhas·sa चेतसाce·ta·sā चेतोपरिवितक्कमञ्ञाय—सेय्यथापिce·to·pa·ri·vi·tak·ka·mañ·ñā·ya नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेवं—भग्गेसुe·va·me·vaṃ सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदायेmi·ga·dā·ye अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to चेतीसुce·tī·su पाचीनवंसदायेpā·cī·na·vaṃ·sa·dā·ye आयस्मतोā·yas·ma·to अनुरुद्धस्सa·nu·rud·dhas·sa सम्मुखेsam·mu·khe पातुरहोसि।pā·tu·ra·ho·si

    Atha kho bhagavā āyasmato anuruddhassa cetasā cetoparivitakkamaññāya—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye antarahito cetīsu pācīnavaṁsadāye āyasmato anuruddhassa sammukhe pāturahosi.

    Then the Buddha knew Anuruddha’s train of thought. As easily as a strong person would extend or contract their arm, he vanished from the deer park at Bhesakaḷā’s Wood in the land of the Bhaggas and reappeared in front of Anuruddha in the Park of the East-Raftered Hall in the land of the Cetīs,

  15. 15

    निसीदिni·sī·di भगवाbha·ga·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसने।ā·sa·ne

    Nisīdi bhagavā paññatte āsane.

    and sat down on the seat spread out.

  16. 16

    आयस्मापिā·yas·mā·pi खोkho अनुरुद्धोa·nu·rud·dho भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Āyasmāpi kho anuruddho bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Anuruddha bowed to the Buddha and sat down to one side.

  17. 17

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca:

    The Buddha said to him:

  18. 18

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu अनुरुद्ध।a·nu·rud·dha

    “Sādhu sādhu, anuruddha.

    “Good, good, Anuruddha!

  19. 19

    साधुsā·dhu खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha यंyaṃ तंtaṃ महापुरिसवितक्कंma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·kaṃ वितक्केसि:vi·tak·ke·si

    Sādhu kho tvaṁ, anuruddha, yaṁ taṁ mahāpurisavitakkaṁ vitakkesi:

    It’s good that you reflect on these thoughts of a great man:

  20. 20

    ‘अप्पिच्छस्सायंap·pic·chas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo महिच्छस्स;ma·hic·chas·sa

    ‘appicchassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassa;

    ‘This teaching is for those of few wishes, not those of many wishes.

  21. 21

    सन्तुट्ठस्सायंsan·tuṭ·ṭhas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असन्तुट्ठस्स;a·san·tuṭ·ṭhas·sa

    santuṭṭhassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassa;

    It’s for the contented, not those who lack contentment.

  22. 22

    पविवित्तस्सायंpa·vi·vit·tas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo सङ्गणिकारामस्स;saṅ·ga·ṇi·kā·rā·mas·sa

    pavivittassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassa;

    It’s for the secluded, not those who enjoy company.

  23. 23

    आरद्धवीरियस्सायंā·rad·dha·vī·ri·yas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo कुसीतस्स;ku·sī·tas·sa

    āraddhavīriyassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassa;

    It’s for the energetic, not the lazy.

  24. 24

    उपट्ठितस्सतिस्सायंu·paṭ·ṭhi·tas·sa·tis·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo मुट्ठस्सतिस्स;muṭ·ṭhas·sa·tis·sa

    upaṭṭhitassatissāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissa;

    It’s for the mindful, not the unmindful.

  25. 25

    समाहितस्सायंsa·mā·hi·tas·sā·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असमाहितस्स;a·sa·mā·hi·tas·sa

    samāhitassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassa;

    It’s for those with immersion, not those without immersion.

  26. 26

    पञ्ञवतोpañ·ña·va·to अयंa·yaṃ धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo दुप्पञ्ञस्सा’ति।dup·pañ·ñas·sā

    paññavato ayaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā’ti.

    It’s for the wise, not the witless.’

  27. 27

    तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमम्पिi·mam·pi अट्ठमंaṭ·ṭha·maṃ महापुरिसवितक्कंma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·kaṃ वितक्केहि:vi·tak·ke·hi

    Tena hi tvaṁ, anuruddha, imampi aṭṭhamaṁ mahāpurisavitakkaṁ vitakkehi:

    Well then, Anuruddha, you should also reflect on the following eighth thought of a great man:

  28. 28

    ‘निप्पपञ्चारामस्सायंnip·pa·pañ·cā·rā·mas·sā·yaṃ धम्मोdham·mo निप्पपञ्चरतिनो,nip·pa·pañ·ca·ra·ti·no नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo पपञ्चारामस्सpa·pañ·cā·rā·mas·sa पपञ्चरतिनो’ति।pa·pañ·ca·ra·ti·no

    ‘nippapañcārāmassāyaṁ dhammo nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino’ti.

    ‘This teaching is for those who don’t enjoy proliferating and don’t like to proliferate, not for those who enjoy proliferating and like to proliferate.’

  29. 29

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si ततोta·to त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha यावदेवyā·va·de·va आकङ्खिस्ससि,ā·kaṅ·khis·sa·si विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi विविच्चvi·vic·ca अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहिdham·me·hi सवितक्कंsa·vi·tak·kaṃ सविचारंsa·vi·cā·raṃ विवेकजंvi·ve·ka·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरिस्ससि।vi·ha·ris·sa·si

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.

    First you’ll reflect on these eight thoughts of a great man. Then as far as you want, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, you’ll enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.

  30. 30

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si ततोta·to त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha यावदेवyā·va·de·va आकङ्खिस्ससि,ā·kaṅ·khis·sa·si वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सम्पसादनंsam·pa·sā·da·naṃ चेतसोce·ta·so एकोदिभावंe·ko·di·bhā·vaṃ अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ अविचारंa·vi·cā·raṃ समाधिजंsa·mā·dhi·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरिस्ससि।vi·ha·ris·sa·si

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.

    You’ll enter and remain in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.

  31. 31

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si ततोta·to त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha यावदेवyā·va·de·va आकङ्खिस्ससि,ā·kaṅ·khis·sa·si पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā उपेक्खकोu·pek·kha·ko चca विहरिस्ससिvi·ha·ris·sa·si सतोsa·to चca सम्पजानोsam·pa·jā·no सुखञ्चsu·khañ·ca कायेनkā·ye·na पटिसंवेदिस्ससिpa·ṭi·saṃ·ve·dis·sa·si यंyaṃ तंtaṃ अरियाa·ri·yā आचिक्खन्ति:ā·cik·khan·ti ‘उपेक्खकोu·pek·kha·ko सतिमाsa·ti·mā सुखविहारी’तिsu·kha·vi·hā·rī ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरिस्ससि।vi·ha·ris·sa·si

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharissasi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedissasi yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.

    You’ll enter and remain in the third absorption, where you’ll meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’

  32. 32

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si ततोta·to त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha यावदेवyā·va·de·va आकङ्खिस्ससि,ā·kaṅ·khis·sa·si सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā दुक्खस्सduk·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā पुब्बेवpub·be·va सोमनस्सदोमनस्सानंso·ma·nas·sa·do·ma·nas·sā·naṃ अत्थङ्गमाat·thaṅ·ga·mā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ उपेक्खासतिपारिसुद्धिंu·pek·khā·sa·ti·pā·ri·sud·dhiṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरिस्ससि।vi·ha·ris·sa·si

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.

    With the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, you’ll enter and remain in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness.

  33. 33

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me चca अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्ससिbha·vis·sa·si अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī ततोta·to तुय्हं,tuy·haṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā नानारत्तानंnā·nā·rat·tā·naṃ दुस्सानंdus·sā·naṃ दुस्सकरण्डकोdus·sa·ka·raṇ·ḍa·ko पूरो;pū·ro

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nānārattānaṁ dussānaṁ dussakaraṇḍako pūro;

    First you’ll reflect on these eight thoughts of a great man, and you’ll get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when you want, without trouble or difficulty. Then as you live contented, your rag robe will seem to you like a chest full of garments of different colors seems to a householder or householder’s child.

  34. 34

    एवमेवंe·va·me·vaṃ तेte पंसुकूलचीवरंpaṃ·su·kū·la·cī·va·raṃ खायिस्सतिkhā·yis·sa·ti सन्तुट्ठस्सsan·tuṭ·ṭhas·sa विहरतोvi·ha·ra·to रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    evamevaṁ te paṁsukūlacīvaraṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    It will be for your enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  35. 35

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me चca अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्ससिbha·vis·sa·si अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī ततोta·to तुय्हं,tuy·haṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā सालीनंsā·lī·naṃ ओदनोo·da·no विचितकाळकोvi·ci·ta·kā·ḷa·ko अनेकसूपोa·ne·ka·sū·po अनेकब्यञ्जनो;a·ne·kab·yañ·ja·no

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā sālīnaṁ odano vicitakāḷako anekasūpo anekabyañjano;

    As you live contented, your scraps of almsfood will seem to you like boiled fine rice with the dark grains picked out, served with many soups and sauces seems to a householder or householder’s child.

  36. 36

    एवमेवंe·va·me·vaṃ तेte पिण्डियालोपभोजनंpiṇ·ḍi·yā·lo·pa·bho·ja·naṃ खायिस्सतिkhā·yis·sa·ti सन्तुट्ठस्सsan·tuṭ·ṭhas·sa विहरतोvi·ha·ra·to रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    evamevaṁ te piṇḍiyālopabhojanaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    It will be for your enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  37. 37

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me चca अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्ससिbha·vis·sa·si अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī ततोta·to तुय्हं,tuy·haṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā कूटागारंkū·ṭā·gā·raṃ उल्लित्तावलित्तंul·lit·tā·va·lit·taṃ निवातंni·vā·taṃ फुसितग्गळंphu·si·tag·ga·ḷaṃ पिहितवातपानं;pi·hi·ta·vā·ta·pā·naṃ

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā kūṭāgāraṁ ullittāvalittaṁ nivātaṁ phusitaggaḷaṁ pihitavātapānaṁ;

    As you live contented, your lodging at the root of a tree will seem to you like a bungalow, plastered inside and out, draft-free, with door fastened and window shuttered seems to a householder or householder’s child.

  38. 38

    एवमेवंe·va·me·vaṃ तेte रुक्खमूलसेनासनंruk·kha·mū·la·se·nā·sa·naṃ खायिस्सतिkhā·yis·sa·ti सन्तुट्ठस्सsan·tuṭ·ṭhas·sa विहरतोvi·ha·ra·to रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    evamevaṁ te rukkhamūlasenāsanaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    It will be for your enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  39. 39

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me चca अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्ससिbha·vis·sa·si अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī ततोta·to तुय्हं,tuy·haṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā पल्लङ्कोpal·laṅ·ko गोनकत्थतोgo·na·kat·tha·to पटिकत्थतोpa·ṭi·kat·tha·to पटलिकत्थतोpa·ṭa·li·kat·tha·to कदलिमिगपवरपच्चत्थरणोka·da·li·mi·ga·pa·va·ra·pac·cat·tha·ra·ṇo सउत्तरच्छदोsa·ut·ta·rac·cha·do उभतोलोहितकूपधानो;u·bha·to·lo·hi·ta·kū·pa·dhā·no

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā pallaṅko gonakatthato paṭikatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhatolohitakūpadhāno;

    As you live contented, your grass mat for lodging will seem to you like a couch spread with woolen covers—shag-piled, pure white, or embroidered with flowers—and spread with a fine deer hide, with a canopy above and red pillows at both ends seems to a householder or householder’s child.

  40. 40

    एवमेवंe·va·me·vaṃ तेte तिणसन्थारकसयनासनंti·ṇa·san·thā·ra·ka·sa·ya·nā·sa·naṃ खायिस्सतिkhā·yis·sa·ti सन्तुट्ठस्सsan·tuṭ·ṭhas·sa विहरतोvi·ha·ra·to रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    evamevaṁ te tiṇasanthārakasayanāsanaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    It will be for your enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  41. 41

    यतोya·to खोkho त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha इमेi·me चca अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke वितक्केस्ससि,vi·tak·kes·sa·si इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्ससिbha·vis·sa·si अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī ततोta·to तुय्हं,tuy·haṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā नानाभेसज्जानि,nā·nā·bhe·saj·jā·ni सेय्यथिदं—सप्पिsey·ya·thi·daṃ नवनीतंna·va·nī·taṃ तेलंte·laṃ मधुma·dhu फाणितं;phā·ṇi·taṃ

    Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nānābhesajjāni, seyyathidaṁ—sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ;

    As you live contented your rancid urine as medicine will seem to you like various medicines—ghee, butter, oil, honey, and molasses—seem to a householder or householder’s child.

  42. 42

    एवमेवंe·va·me·vaṃ तेte पूतिमुत्तभेसज्जंpū·ti·mut·ta·bhe·saj·jaṃ खायिस्सतिkhā·yis·sa·ti सन्तुट्ठस्सsan·tuṭ·ṭhas·sa विहरतोvi·ha·ra·to रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    evamevaṁ te pūtimuttabhesajjaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    It will be for your enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  43. 43

    तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha आयतिकम्पिā·ya·ti·kam·pi वस्सावासंvas·sā·vā·saṃ इधेवi·dhe·va चेतीसुce·tī·su पाचीनवंसदायेpā·cī·na·vaṃ·sa·dā·ye विहरेय्यासी”ति।vi·ha·rey·yā·sī

    Tena hi tvaṁ, anuruddha, āyatikampi vassāvāsaṁ idheva cetīsu pācīnavaṁsadāye vihareyyāsī”ti.

    Well then, Anuruddha, for the next rainy season residence you should stay right here in the land of the Cetīs in the Park of the East-Raftered Hall.”

  44. 44

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā anuruddho bhagavato paccassosi.

    “Yes, sir,” Anuruddha replied.

  45. 45

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ इमिनाi·mi·nā ओवादेनo·vā·de·na ओवदित्वा—सेय्यथापिo·va·dit·vā नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेवं—चेतीसुe·va·me·vaṃ पाचीनवंसदायेpā·cī·na·vaṃ·sa·dā·ye अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to भग्गेसुbhag·ge·su सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदायेmi·ga·dā·ye पातुरहोसीति।pā·tu·ra·ho·sī·ti

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ anuruddhaṁ iminā ovādena ovaditvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—cetīsu pācīnavaṁsadāye antarahito bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye pāturahosīti.

    After advising Anuruddha like this, the Buddha—as easily as a strong person would extend or contract their arm, vanished from the Park of the East-Raftered Hall in the land of the Cetīs and reappeared in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow.

  46. 46

    निसीदिni·sī·di भगवाbha·ga·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसने।ā·sa·ne

    Nisīdi bhagavā paññatte āsane.

    He sat down on the seat spread out

  47. 47

    निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    and addressed the mendicants:

  48. 48

    “अट्ठaṭ·ṭha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve महापुरिसवितक्केma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·ke देसेस्सामि,de·ses·sā·mi तंtaṃ सुणाथsu·ṇā·tha …पे…pe

    “aṭṭha kho, bhikkhave, mahāpurisavitakke desessāmi, taṁ suṇātha …pe…

    “Mendicants, I will teach you the eight thoughts of a great man. Listen …

  49. 49

    कतमेka·ta·me च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अट्ठaṭ·ṭha महापुरिसवितक्का?ma·hā·pu·ri·sa·vi·tak·kā

    katame ca, bhikkhave, aṭṭha mahāpurisavitakkā?

    And what are the eight thoughts of a great man?

  50. 50

    अप्पिच्छस्सायं,ap·pic·chas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo महिच्छस्स;ma·hic·chas·sa

    Appicchassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassa;

    This teaching is for those of few wishes, not those of many wishes.

  51. 51

    सन्तुट्ठस्सायं,san·tuṭ·ṭhas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असन्तुट्ठस्स;a·san·tuṭ·ṭhas·sa

    santuṭṭhassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassa;

    It’s for the contented, not those who lack contentment.

  52. 52

    पविवित्तस्सायं,pa·vi·vit·tas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo सङ्गणिकारामस्स;saṅ·ga·ṇi·kā·rā·mas·sa

    pavivittassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassa;

    It’s for the secluded, not those who enjoy company.

  53. 53

    आरद्धवीरियस्सायं,ā·rad·dha·vī·ri·yas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo कुसीतस्स;ku·sī·tas·sa

    āraddhavīriyassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassa;

    It’s for the energetic, not the lazy.

  54. 54

    उपट्ठितस्सतिस्सायं,u·paṭ·ṭhi·tas·sa·tis·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo मुट्ठस्सतिस्स;muṭ·ṭhas·sa·tis·sa

    upaṭṭhitassatissāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissa;

    It’s for the mindful, not the unmindful.

  55. 55

    समाहितस्सायं,sa·mā·hi·tas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असमाहितस्स;a·sa·mā·hi·tas·sa

    samāhitassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassa;

    It’s for those with immersion, not those without immersion.

  56. 56

    पञ्ञवतोpañ·ña·va·to अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo दुप्पञ्ञस्स;dup·pañ·ñas·sa

    paññavato ayaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassa;

    It’s for the wise, not the witless.

  57. 57

    निप्पपञ्चारामस्सायं,nip·pa·pañ·cā·rā·mas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मोdham·mo निप्पपञ्चरतिनो,nip·pa·pañ·ca·ra·ti·no नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo पपञ्चारामस्सpa·pañ·cā·rā·mas·sa पपञ्चरतिनो।pa·pañ·ca·ra·ti·no

    nippapañcārāmassāyaṁ, bhikkhave, dhammo nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino.

    It’s for those who don’t enjoy proliferating and don’t like to proliferate, not for those who enjoy proliferating and like to proliferate.

  58. 58

    ‘अप्पिच्छस्सायं,ap·pic·chas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo महिच्छस्सा’ति,ma·hic·chas·sā

    ‘Appicchassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassā’ti,

    ‘This teaching is for those of few wishes, not those of many wishes.’

  59. 59

    इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं।vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  60. 60

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu अप्पिच्छोap·pic·cho समानोsa·mā·no ‘अप्पिच्छोतिap·pic·cho·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti सन्तुट्ठोsan·tuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘सन्तुट्ठोतिsan·tuṭ·ṭho·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti पविवित्तोpa·vi·vit·to समानोsa·mā·no ‘पविवित्तोतिpa·vi·vit·to·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti आरद्धवीरियोā·rad·dha·vī·ri·yo समानोsa·mā·no ‘आरद्धवीरियोतिā·rad·dha·vī·ri·yo·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti उपट्ठितस्सतिu·paṭ·ṭhi·tas·sa·ti समानोsa·mā·no ‘उपट्ठितस्सतीतिu·paṭ·ṭhi·tas·sa·tī·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti समाहितोsa·mā·hi·to समानोsa·mā·no ‘समाहितोतिsa·mā·hi·to·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti पञ्ञवाpañ·ña·vā समानोsa·mā·no ‘पञ्ञवातिpañ·ña·vā·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति,ic·cha·ti निप्पपञ्चारामोnip·pa·pañ·cā·rā·mo समानोsa·mā·no ‘निप्पपञ्चारामोतिnip·pa·pañ·cā·rā·mo·ti मंmaṃ जानेय्युन्’तिjā·ney·yun नna इच्छति।ic·cha·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu appiccho samāno ‘appicchoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, santuṭṭho samāno ‘santuṭṭhoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, pavivitto samāno ‘pavivittoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, āraddhavīriyo samāno ‘āraddhavīriyoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, upaṭṭhitassati samāno ‘upaṭṭhitassatīti maṁ jāneyyun’ti na icchati, samāhito samāno ‘samāhitoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, paññavā samāno ‘paññavāti maṁ jāneyyun’ti na icchati, nippapañcārāmo samāno ‘nippapañcārāmoti maṁ jāneyyun’ti na icchati.

    A mendicant with few wishes doesn’t wish: ‘May they know me as having few wishes!’ When contented, they don’t wish: ‘May they know me as contented!’ When secluded, they don’t wish: ‘May they know me as secluded!’ When energetic, they don’t wish: ‘May they know me as energetic!’ When mindful, they don’t wish: ‘May they know me as mindful!’ When immersed, they don’t wish: ‘May they know me as immersed!’ When wise, they don’t wish: ‘May they know me as wise!’ When not enjoying proliferation, they don’t wish: ‘May they know me as one who doesn’t enjoy proliferating!’

  61. 61

    ‘अप्पिच्छस्सायं,ap·pic·chas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo महिच्छस्सा’ति,ma·hic·chas·sā

    ‘Appicchassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassā’ti,

    ‘This teaching is for those of few wishes, not those of many wishes.’

  62. 62

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  63. 63

    ‘सन्तुट्ठस्सायं,san·tuṭ·ṭhas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असन्तुट्ठस्सा’ति,a·san·tuṭ·ṭhas·sā इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    ‘Santuṭṭhassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    ‘This teaching is for the contented, not those who lack contentment.’ That’s what I said, but why did I say it?

  64. 64

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सन्तुट्ठोsan·tuṭ·ṭho होतिho·ti इतरीतरचीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारेन।i·ta·rī·ta·ra·cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·na·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·re·na

    Idha, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena.

    It’s for a mendicant who’s content with any kind of robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.

  65. 65

    ‘सन्तुट्ठस्सायं,san·tuṭ·ṭhas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असन्तुट्ठस्सा’ति,a·san·tuṭ·ṭhas·sā

    ‘Santuṭṭhassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassā’ti,

    ‘This teaching is for the contented, not those who lack contentment.’

  66. 66

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  67. 67

    ‘पविवित्तस्सायं,pa·vi·vit·tas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo सङ्गणिकारामस्सा’ति,saṅ·ga·ṇi·kā·rā·mas·sā इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    ‘Pavivittassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    ‘This teaching is for the secluded, not those who enjoy company.’ That’s what I said, but why did I say it?

  68. 68

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to भवन्तिbha·van·ti उपसङ्कमितारोu·pa·saṅ·ka·mi·tā·ro भिक्खूbhik·khū भिक्खुनियोbhik·khu·ni·yo उपासकाu·pā·sa·kā उपासिकायोu·pā·si·kā·yo राजानोrā·jā·no राजमहामत्ताrā·ja·ma·hā·mat·tā तित्थियाtit·thi·yā तित्थियसावका।tit·thi·ya·sā·va·kā

    Idha, bhikkhave, bhikkhuno pavivittassa viharato bhavanti upasaṅkamitāro bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo rājāno rājamahāmattā titthiyā titthiyasāvakā.

    It’s for a mendicant who lives secluded. But monks, nuns, laymen, laywomen, rulers and their chief ministers, monastics of other religions and their disciples go to visit them.

  69. 69

    तत्रtat·ra भिक्खुbhik·khu विवेकनिन्नेनvi·ve·ka·nin·ne·na चित्तेनcit·te·na विवेकपोणेनvi·ve·ka·po·ṇe·na विवेकपब्भारेनvi·ve·ka·pab·bhā·re·na विवेकट्ठेनvi·ve·kaṭ·ṭhe·na नेक्खम्माभिरतेनnek·kham·mā·bhi·ra·te·na अञ्ञदत्थुañ·ña·dat·thu उय्योजनिकपटिसंयुत्तंयेवuy·yo·ja·ni·ka·pa·ṭi·saṃ·yut·taṃ·ye·va कथंka·thaṃ कत्ताkat·tā होति।ho·ti

    Tatra bhikkhu vivekaninnena cittena vivekapoṇena vivekapabbhārena vivekaṭṭhena nekkhammābhiratena aññadatthu uyyojanikapaṭisaṁyuttaṁyeva kathaṁ kattā hoti.

    With a mind slanting, sloping, and inclining to seclusion, withdrawn, and loving renunciation, that mendicant invariably gives a talk concerned only with sending them away.

  70. 70

    ‘पविवित्तस्सायं,pa·vi·vit·tas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo सङ्गणिकारामस्सा’ति,saṅ·ga·ṇi·kā·rā·mas·sā

    ‘Pavivittassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassā’ti,

    ‘This teaching is for the secluded, not those who enjoy company.’

  71. 71

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  72. 72

    ‘आरद्धवीरियस्सायं,ā·rad·dha·vī·ri·yas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo कुसीतस्सा’ति,ku·sī·tas·sā इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    ‘Āraddhavīriyassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    ‘This teaching is for the energetic, not the lazy.’ That’s what I said, but why did I say it?

  73. 73

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu आरद्धवीरियोā·rad·dha·vī·ri·yo विहरतिvi·ha·ra·ti अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानायpa·hā·nā·ya कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उपसम्पदायu·pa·sam·pa·dā·ya थामवाthā·ma·vā दळ्हपरक्कमोda·ḷha·pa·rak·ka·mo अनिक्खित्तधुरोa·nik·khit·ta·dhu·ro कुसलेसुku·sa·le·su धम्मेसु।dham·me·su

    Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.

    It’s for a mendicant who lives with energy roused up for giving up unskillful qualities and embracing skillful qualities. They’re strong, staunchly vigorous, not slacking off when it comes to developing skillful qualities.

  74. 74

    ‘आरद्धवीरियस्सायं,ā·rad·dha·vī·ri·yas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo कुसीतस्सा’ति,ku·sī·tas·sā

    ‘Āraddhavīriyassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassā’ti,

    ‘This teaching is for the energetic, not the lazy.’

  75. 75

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  76. 76

    ‘उपट्ठितस्सतिस्सायं,u·paṭ·ṭhi·tas·sa·tis·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo मुट्ठस्सतिस्सा’ति,muṭ·ṭhas·sa·tis·sā

    ‘Upaṭṭhitassatissāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissā’ti,

    ‘This teaching is for the mindful, not the unmindful.’

  77. 77

    इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं।vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  78. 78

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सतिमाsa·ti·mā होतिho·ti परमेनpa·ra·me·na सतिनेपक्केनsa·ti·ne·pak·ke·na समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to चिरकतम्पिci·ra·ka·tam·pi चिरभासितम्पिci·ra·bhā·si·tam·pi सरिताsa·ri·tā अनुस्सरिता।a·nus·sa·ri·tā

    Idha, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā.

    It’s for a mendicant who’s mindful. They have utmost mindfulness and alertness, and can remember and recall what was said and done long ago.

  79. 79

    ‘उपट्ठितस्सतिस्सायं,u·paṭ·ṭhi·tas·sa·tis·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मो,dham·mo मुट्ठस्सतिस्सा’ति,muṭ·ṭhas·sa·tis·sā

    ‘Upaṭṭhitassatissāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo, muṭṭhassatissā’ti,

    ‘This teaching is for the mindful, not the unmindful.’

  80. 80

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  81. 81

    ‘समाहितस्सायं,sa·mā·hi·tas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असमाहितस्सा’ति,a·sa·mā·hi·tas·sā

    ‘Samāhitassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassā’ti,

    ‘This teaching is for those with immersion, not those without immersion.’

  82. 82

    इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं।vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  83. 83

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति।vi·ha·ra·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

    It’s for a mendicant who, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption … second absorption … third absorption … fourth absorption.

  84. 84

    ‘समाहितस्सायं,sa·mā·hi·tas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo असमाहितस्सा’ति,a·sa·mā·hi·tas·sā

    ‘Samāhitassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassā’ti,

    ‘This teaching is for those with immersion, not those without immersion.’

  85. 85

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  86. 86

    ‘पञ्ञवतोpañ·ña·va·to अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo दुप्पञ्ञस्सा’ति,dup·pañ·ñas·sā

    ‘Paññavato ayaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā’ti,

    ‘This teaching is for the wise, not the witless.’

  87. 87

    इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं।vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  88. 88

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu पञ्ञवाpañ·ña·vā होतिho·ti उदयत्थगामिनियाu·da·yat·tha·gā·mi·ni·yā पञ्ञायpañ·ñā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to अरियायa·ri·yā·ya निब्बेधिकायnib·be·dhi·kā·ya सम्माsam·mā दुक्खक्खयगामिनिया।duk·khak·kha·ya·gā·mi·ni·yā

    Idha, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.

    It’s for a mendicant who’s wise. They have the wisdom of arising and passing away which is noble, penetrative, and leads to the complete ending of suffering.

  89. 89

    ‘पञ्ञवतोpañ·ña·va·to अयं,a·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo दुप्पञ्ञस्सा’ति,dup·pañ·ñas·sā

    ‘Paññavato ayaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā’ti,

    ‘This teaching is for the wise, not the witless.’

  90. 90

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  91. 91

    ‘निप्पपञ्चारामस्सायं,nip·pa·pañ·cā·rā·mas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मोdham·mo निप्पपञ्चरतिनो,nip·pa·pañ·ca·ra·ti·no नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo पपञ्चारामस्सpa·pañ·cā·rā·mas·sa पपञ्चरतिनो’ति,pa·pañ·ca·ra·ti·no

    ‘Nippapañcārāmassāyaṁ, bhikkhave, dhammo nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino’ti,

    ‘This teaching is for those who don’t enjoy proliferating and don’t like to proliferate, not for those who enjoy proliferating and like to proliferate.’

  92. 92

    इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं।vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  93. 93

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no पपञ्चनिरोधेpa·pañ·ca·ni·ro·dhe चित्तंcit·taṃ पक्खन्दतिpak·khan·da·ti पसीदतिpa·sī·da·ti सन्तिट्ठतिsan·tiṭ·ṭha·ti विमुच्चति।vi·muc·ca·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhuno papañcanirodhe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.

    It’s for a mendicant whose mind leaps forth, gains confidence, settles down, and becomes decided regarding the cessation of proliferation.

  94. 94

    ‘निप्पपञ्चारामस्सायं,nip·pa·pañ·cā·rā·mas·sā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मो,dham·mo निप्पपञ्चरतिनो,nip·pa·pañ·ca·ra·ti·no नायंnā·yaṃ धम्मोdham·mo पपञ्चारामस्सpa·pañ·cā·rā·mas·sa पपञ्चरतिनो’ति,pa·pañ·ca·ra·ti·no

    ‘Nippapañcārāmassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino’ti,

    ‘This teaching is for those who don’t enjoy proliferating and don’t like to proliferate, not for those who enjoy proliferating and like to proliferate.’

  95. 95

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तन्”ति।vut·tan

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttan”ti.

    That’s what I said, and this is why I said it.”

  96. 96

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho आयतिकम्पिā·ya·ti·kam·pi वस्सावासंvas·sā·vā·saṃ तत्थेवtat·the·va चेतीसुce·tī·su पाचीनवंसदायेpā·cī·na·vaṃ·sa·dā·ye विहासि।vi·hā·si

    Atha kho āyasmā anuruddho āyatikampi vassāvāsaṁ tattheva cetīsu pācīnavaṁsadāye vihāsi.

    Then Anuruddha stayed the next rainy season residence right there in the land of the Cetīs in the Park of the East-Raftered Hall.

  97. 97

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—यस्सत्थायna·ci·ras·se·va कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ब्रह्मचरियपरियोसानंta·da·nut·ta·raṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si

    Atha kho āyasmā anuruddho eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.

    And Anuruddha, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.

  98. 98

    “खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si

    “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.

    He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”

  99. 99

    अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro चca पनायस्माpa·nā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho अरहतंa·ra·ha·taṃ अहोसीति।a·ho·sī·ti

    Aññataro ca panāyasmā anuruddho arahataṁ ahosīti.

    And Venerable Anuruddha became one of the perfected.

  100. 100

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho अरहत्तप्पत्तोa·ra·hat·tap·pat·to तायंtā·yaṃ वेलायंve·lā·yaṃ इमाi·mā गाथायोgā·thā·yo अभासि:a·bhā·si

    Atha kho āyasmā anuruddho arahattappatto tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:

    And on the occasion of attaining perfection he recited these verses:

  101. 101

    “ममma·ma सङ्कप्पमञ्ञाय,saṅ·kap·pa·mañ·ñā·ya

    “Mama saṅkappamaññāya,

    “Knowing my thoughts,

  102. 102

    सत्थाsat·thā लोकेlo·ke अनुत्तरो;a·nut·ta·ro

    satthā loke anuttaro;

    the supreme Teacher in the world

  103. 103

    मनोमयेनma·no·ma·ye·na कायेन,kā·ye·na

    Manomayena kāyena,

    came to me in a mind-made body,

  104. 104

    इद्धियाid·dhi·yā उपसङ्कमि।u·pa·saṅ·ka·mi

    iddhiyā upasaṅkami.

    using his psychic power.

  105. 105

    यथाya·thā मेme अहुa·hu सङ्कप्पो,saṅ·kap·po

    Yathā me ahu saṅkappo,

    He taught me more

  106. 106

    ततोta·to उत्तरिut·ta·ri देसयि;de·sa·yi

    tato uttari desayi;

    than I had thought of.

  107. 107

    निप्पपञ्चरतोnip·pa·pañ·ca·ra·to बुद्धो,bud·dho

    Nippapañcarato buddho,

    The Buddha who loves non-proliferation

  108. 108

    निप्पपञ्चंnip·pa·pañ·caṃ अदेसयि।a·de·sa·yi

    nippapañcaṁ adesayi.

    taught me non-proliferation.

  109. 109

    तस्साहंtas·sā·haṃ धम्ममञ्ञाय,dham·ma·mañ·ñā·ya

    Tassāhaṁ dhammamaññāya,

    Understanding that teaching,

  110. 110

    विहासिंvi·hā·siṃ सासनेsā·sa·ne रतो;ra·to

    vihāsiṁ sāsane rato;

    I happily did his bidding.

  111. 111

    तिस्सोtis·so विज्जाvij·jā अनुप्पत्ता,a·nup·pat·tā

    Tisso vijjā anuppattā,

    I’ve attained the three knowledges,

  112. 112

    कतंka·taṃ बुद्धस्सbud·dhas·sa सासनन्”ति।sā·sa·nan

    kataṁ buddhassa sāsanan”ti.

    and have fulfilled the Buddha’s instructions.”

  113. 113

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  114. 114

    गहपतिवग्गोga·ha·pa·ti·vag·go ततियो।ta·ti·yo

    Gahapativaggo tatiyo.

    (Pāli only)

  115. 115

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  116. 116

    द्वेdve उग्गाug·gā द्वेdve चca हत्थका,hat·tha·kā

    Dve uggā dve ca hatthakā,

    (Pāli only)

  117. 117

    महानामेनma·hā·nā·me·na जीवको;jī·va·ko

    mahānāmena jīvako;

    (Pāli only)

  118. 118

    द्वेdve बलाba·lā अक्खणाak·kha·ṇā वुत्ता,vut·tā

    Dve balā akkhaṇā vuttā,

    (Pāli only)

  119. 119

    अनुरुद्धेनa·nu·rud·dhe·na तेte दसाति।da·sā·ti

    anuruddhena te dasāti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.