Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Questions of King Milinda 2 मिलिन्दपञ्ह 2
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248
2. Pubbayogādi
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337 · Show pronunciation
-
1
Milindapañha
-
2
Bāhirakathā
-
3
2। पुब्बयोगादि
2. Pubbayogādi
-
4
<ब्>पुब्बयोगो</ब्>ति तेसं पुब्बकम्मं।
<b>Pubbayogo</b>ti tesaṁ pubbakammaṁ.
(Pāli only)
-
5
अतीते किर कस्सपस्स भगवतो सासने वत्तमाने गङ्गाय समीपे एकस्मिं आवासे महाभिक्खुसङ्घो पटिवसति, तत्थ वत्तसीलसम्पन्ना भिक्खू पातोव उट्ठाय यट्ठिसम्मज्जनियो आदाय बुद्धगुणे आवज्जेन्ता अङ्गणं सम्मज्जित्वा कचवरब्यूहं करोन्ति।
Atīte kira kassapassa bhagavato sāsane vattamāne gaṅgāya samīpe ekasmiṁ āvāse mahābhikkhusaṅgho paṭivasati, tattha vattasīlasampannā bhikkhū pātova uṭṭhāya yaṭṭhisammajjaniyo ādāya buddhaguṇe āvajjentā aṅgaṇaṁ sammajjitvā kacavarabyūhaṁ karonti.
(Pāli only)
- 6
- 7
-
8
ततियम्पि आमन्तियमानो असुणन्तो विय गच्छतेव।
tatiyampi āmantiyamāno asuṇanto viya gacchateva.
(Pāli only)
-
9
ततो सो भिक्खु “दुब्बचो वतायं सामणेरो”ति कुद्धो सम्मज्जनिदण्डेन पहारं अदासि।
Tato so bhikkhu “dubbaco vatāyaṁ sāmaṇero”ti kuddho sammajjanidaṇḍena pahāraṁ adāsi.
(Pāli only)
-
10
ततो सो रोदन्तो भयेन कचवरं छड्डेन्तो “इमिना कचवरछड्डनपुञ्ञकम्मेन यावाहं निब्बानं पापुणामि, एत्थन्तरे निब्बत्तनिब्बत्तट्ठाने मज्झन्हिकसूरियो विय महेसक्खो महातेजो भवेय्यन्”ति—
Tato so rodanto bhayena kacavaraṁ chaḍḍento “iminā kacavarachaḍḍanapuññakammena yāvāhaṁ nibbānaṁ pāpuṇāmi, etthantare nibbattanibbattaṭṭhāne majjhanhikasūriyo viya mahesakkho mahātejo bhaveyyan”ti—
(Pāli only)
- 11
-
12
कचवरं छड्डेत्वा नहानत्थाय गङ्गातित्थं गतो गङ्गाय ऊमिवेगं गग्गरायमानं दिस्वा “यावाहं निब्बानं पापुणामि, एत्थन्तरे निब्बत्तनिब्बत्तट्ठाने अयं ऊमिवेगो विय ठानुप्पत्तिकपटिभानो भवेय्यं अक्खयपटिभानो”ति—
Kacavaraṁ chaḍḍetvā nahānatthāya gaṅgātitthaṁ gato gaṅgāya ūmivegaṁ gaggarāyamānaṁ disvā “yāvāhaṁ nibbānaṁ pāpuṇāmi, etthantare nibbattanibbattaṭṭhāne ayaṁ ūmivego viya ṭhānuppattikapaṭibhāno bhaveyyaṁ akkhayapaṭibhāno”ti—
(Pāli only)
- 13
-
14
सोपि भिक्खु सम्मज्जनिसालाय सम्मज्जनिं ठपेत्वा नहानत्थाय गङ्गातित्थं गच्छन्तो सामणेरस्स पत्थनं सुत्वा “एस मया पयोजितोपि ताव एवं पत्थेति, मय्हं किं न समिज्झिस्सती”ति—
Sopi bhikkhu sammajjanisālāya sammajjaniṁ ṭhapetvā nahānatthāya gaṅgātitthaṁ gacchanto sāmaṇerassa patthanaṁ sutvā “esa mayā payojitopi tāva evaṁ pattheti, mayhaṁ kiṁ na samijjhissatī”ti—
(Pāli only)
-
15
चिन्तेत्वा “यावाहं निब्बानं पापुणामि, एत्थन्तरे निब्बत्तनिब्बत्तट्ठाने अयं गङ्गाऊमिवेगो विय अक्खयपटिभानो भवेय्यं, इमिना पुच्छितपुच्छितं सब्बं पञ्हपटिभानं विजटेतुं निब्बेठेतुं समत्थो भवेय्यन्”ति—
cintetvā “yāvāhaṁ nibbānaṁ pāpuṇāmi, etthantare nibbattanibbattaṭṭhāne ayaṁ gaṅgāūmivego viya akkhayapaṭibhāno bhaveyyaṁ, iminā pucchitapucchitaṁ sabbaṁ pañhapaṭibhānaṁ vijaṭetuṁ nibbeṭhetuṁ samattho bhaveyyan”ti—
(Pāli only)
- 16
- 17
-
18
अथ अम्हाकं भगवतापि यथा मोग्गलिपुत्ततिस्सत्थेरो दिस्सति, एवमेतेपि दिस्सन्ति मम परिनिब्बानतो पञ्चवस्ससते अतिक्कन्ते एते उप्पज्जिस्सन्ति, यं मया सुखुमं कत्वा देसितं धम्मविनयं, तं एते पञ्हपुच्छनओपम्मयुत्तिवसेन निज्जटं निग्गुम्बं कत्वा विभजिस्सन्तीति निद्दिट्ठा।
Atha amhākaṁ bhagavatāpi yathā moggaliputtatissatthero dissati, evametepi dissanti mama parinibbānato pañcavassasate atikkante ete uppajjissanti, yaṁ mayā sukhumaṁ katvā desitaṁ dhammavinayaṁ, taṁ ete pañhapucchanaopammayuttivasena nijjaṭaṁ niggumbaṁ katvā vibhajissantīti niddiṭṭhā.
(Pāli only)
- 19
-
20
पण्डितो ब्यत्तो मेधावी पटिबलो अतीतानागतपच्चुप्पन्नानं मन्तयोगविधानकिरियानं, करणकाले निसम्मकारी होति, बहूनि चस्स सत्थानि उग्गहितानि होन्ति।
Paṇḍito byatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppannānaṁ mantayogavidhānakiriyānaṁ, karaṇakāle nisammakārī hoti, bahūni cassa satthāni uggahitāni honti.
(Pāli only)
-
21
Seyyathidaṁ—
(Pāli only)
-
22
सुति सम्मुति सङ्ख्या योगा नीति विसेसिका गणिका गन्धब्बा तिकिच्छा चतुब्बेदा पुराणा इतिहासा जोतिसा माया केतु मन्तना युद्धा छन्दसा बुद्धवचनेन एकूनवीसति, वितण्डवादी दुरासदो दुप्पसहो पुथुतित्थकरानं अग्गमक्खायति, सकलजम्बुदीपे मिलिन्देन रञ्ञा समो कोचि नाहोसि यदिदं थामेन जवेन सूरेन पञ्ञाय, अड्ढो महद्धनो महाभोगो अनन्तबलवाहनो।
suti sammuti saṅkhyā yogā nīti visesikā gaṇikā gandhabbā tikicchā catubbedā purāṇā itihāsā jotisā māyā ketu mantanā yuddhā chandasā buddhavacanena ekūnavīsati, vitaṇḍavādī durāsado duppasaho puthutitthakarānaṁ aggamakkhāyati, sakalajambudīpe milindena raññā samo koci nāhosi yadidaṁ thāmena javena sūrena paññāya, aḍḍho mahaddhano mahābhogo anantabalavāhano.
(Pāli only)
-
23
अथेकदिवसं मिलिन्दो राजा अनन्तबलवाहनं चतुरङ्गिनिं बलग्गसेनाब्यूहं दस्सनकम्यताय नगरा निक्खमित्वा बहिनगरे सेनङ्गदस्सनं कत्वा सारेत्वा सो राजा भस्सप्पवादको लोकायतवितण्डजनसल्लापप्लवचित्तकोतूहलो विसारदो विजम्भको सूरियं ओलोकेत्वा अमच्चे आमन्तेसि—
Athekadivasaṁ milindo rājā anantabalavāhanaṁ caturaṅginiṁ balaggasenābyūhaṁ dassanakamyatāya nagarā nikkhamitvā bahinagare senaṅgadassanaṁ katvā sāretvā so rājā bhassappavādako lokāyatavitaṇḍajanasallāpaplavacittakotūhalo visārado vijambhako sūriyaṁ oloketvā amacce āmantesi—
(Pāli only)
-
24
“बहु भणे ताव दिवसावसेसो किं करिस्साम, इदानेव नगरं पविसित्वा अत्थि कोचि पण्डितो समणो वा ब्राह्मणो वा सङ्घी गणी गणाचरियो अपि अरहन्तं सम्मासम्बुद्धं पटिजानमानो, यो मया सद्धिं सल्लपितुं सक्कोति कङ्खं पटिविनेतुं, तं उपसङ्कमित्वा पञ्हं पुच्छिस्साम, कङ्खं पटिविनयिस्सामा”ति।
“bahu bhaṇe tāva divasāvaseso kiṁ karissāma, idāneva nagaraṁ pavisitvā atthi koci paṇḍito samaṇo vā brāhmaṇo vā saṅghī gaṇī gaṇācariyo api arahantaṁ sammāsambuddhaṁ paṭijānamāno, yo mayā saddhiṁ sallapituṁ sakkoti kaṅkhaṁ paṭivinetuṁ, taṁ upasaṅkamitvā pañhaṁ pucchissāma, kaṅkhaṁ paṭivinayissāmā”ti.
(Pāli only)
- 25
-
26
“अत्थि, महाराज, छ सत्थारो पूरणो कस्सपो मक्खलिगोसालो निगण्ठो नाटपुत्तो सञ्जयो बेलट्ठपुत्तो अजितो केसकम्बलो पकुधो कच्चायनो, ते सङ्घिनो गणिनो गणाचरियका ञाता यसस्सिनो तित्थकरा साधुसम्मता बहुजनस्स, गच्छ त्वं, महाराज, ते पञ्हं पुच्छस्सु, कङ्खं पटिविनयस्सू”ति।
“atthi, mahārāja, cha satthāro pūraṇo kassapo makkhaligosālo nigaṇṭho nāṭaputto sañjayo belaṭṭhaputto ajito kesakambalo pakudho kaccāyano, te saṅghino gaṇino gaṇācariyakā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, gaccha tvaṁ, mahārāja, te pañhaṁ pucchassu, kaṅkhaṁ paṭivinayassū”ti.
(Pāli only)
-
27
अथ खो मिलिन्दो राजा पञ्चहि योनकसतेहि परिवुतो भद्रवाहनं रथवरमारुय्ह येन पूरणो कस्सपो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा पूरणेन कस्सपेन सद्धिं सम्मोदि, सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि, एकमन्तं निसिन्नो खो मिलिन्दो राजा पूरणं कस्सपं एतदवोच—
Atha kho milindo rājā pañcahi yonakasatehi parivuto bhadravāhanaṁ rathavaramāruyha yena pūraṇo kassapo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā pūraṇena kassapena saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho milindo rājā pūraṇaṁ kassapaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
28
“को, भन्ते कस्सप, लोकं पालेती”ति?
“ko, bhante kassapa, lokaṁ pāletī”ti?
(Pāli only)
-
29
“पथवी, महाराज, लोकं पालेती”ति।
“Pathavī, mahārāja, lokaṁ pāletī”ti.
(Pāli only)
-
30
“यदि, भन्ते कस्सप, पथवी लोकं पालेति, अथ कस्मा अवीचिनिरयं गच्छन्ता सत्ता पथविं अतिक्कमित्वा गच्छन्ती”ति?
“Yadi, bhante kassapa, pathavī lokaṁ pāleti, atha kasmā avīcinirayaṁ gacchantā sattā pathaviṁ atikkamitvā gacchantī”ti?
(Pāli only)
-
31
एवं वुत्ते, पूरणो कस्सपो नेव सक्खि ओगिलितुं, नो सक्खि उग्गिलितुं, अधोमुखो पत्तक्खन्धो तुण्हीभूतो पज्झायन्तो निसीदि।
Evaṁ vutte, pūraṇo kassapo neva sakkhi ogilituṁ, no sakkhi uggilituṁ, adhomukho pattakkhandho tuṇhībhūto pajjhāyanto nisīdi.
(Pāli only)
- 32
-
33
“अत्थि, भन्ते गोसाल, कुसलाकुसलानि कम्मानि, अत्थि सुकतदुक्कटानं कम्मानं फलं विपाको”ति?
“atthi, bhante gosāla, kusalākusalāni kammāni, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti?
(Pāli only)
-
34
“नत्थि, महाराज, कुसलाकुसलानि कम्मानि, नत्थि सुकतदुक्कटानं कम्मानं फलं विपाको।
“Natthi, mahārāja, kusalākusalāni kammāni, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko.
(Pāli only)
-
35
ये ते, महाराज, इध लोके खत्तिया, ते परलोकं गन्त्वापि पुन खत्तियाव भविस्सन्ति, ये ते ब्राह्मणा वेस्सा सुद्दा चण्डाला पुक्कुसा, ते परलोकं गन्त्वापि पुन ब्राह्मणा वेस्सा सुद्दा चण्डाला पुक्कुसाव भविस्सन्ति।
Ye te, mahārāja, idha loke khattiyā, te paralokaṁ gantvāpi puna khattiyāva bhavissanti, ye te brāhmaṇā vessā suddā caṇḍālā pukkusā, te paralokaṁ gantvāpi puna brāhmaṇā vessā suddā caṇḍālā pukkusāva bhavissanti.
(Pāli only)
-
36
Kiṁ kusalākusalehi kammehī”ti?
(Pāli only)
-
37
“यदि, भन्ते गोसाल, इध लोके खत्तिया ब्राह्मणा वेस्सा सुद्दा चण्डाला पुक्कुसा, ते परलोकं गन्त्वापि पुन खत्तिया ब्राह्मणा वेस्सा सुद्दा चण्डाला पुक्कुसाव भविस्सन्ति, नत्थि कुसलाकुसलेहि कम्मेहि करणीयं।
“Yadi, bhante gosāla, idha loke khattiyā brāhmaṇā vessā suddā caṇḍālā pukkusā, te paralokaṁ gantvāpi puna khattiyā brāhmaṇā vessā suddā caṇḍālā pukkusāva bhavissanti, natthi kusalākusalehi kammehi karaṇīyaṁ.
(Pāli only)
-
38
तेन हि, भन्ते गोसाल, ये ते इध लोके हत्थच्छिन्ना, ते परलोकं गन्त्वापि पुन हत्थच्छिन्नाव भविस्सन्ति।
Tena hi, bhante gosāla, ye te idha loke hatthacchinnā, te paralokaṁ gantvāpi puna hatthacchinnāva bhavissanti.
(Pāli only)
-
39
ये पादच्छिन्ना, ते पादच्छिन्नाव भविस्सन्ति।
Ye pādacchinnā, te pādacchinnāva bhavissanti.
(Pāli only)
-
40
ये हत्थपादच्छिन्ना, ते हत्थपादच्छिन्नाव भविस्सन्ति।
Ye hatthapādacchinnā, te hatthapādacchinnāva bhavissanti.
(Pāli only)
-
41
ये कण्णच्छिन्ना, ते कण्णच्छिन्नाव भविस्सन्ति।
Ye kaṇṇacchinnā, te kaṇṇacchinnāva bhavissanti.
(Pāli only)
-
42
ये नासच्छिन्ना, ते नासच्छिन्नाव भविस्सन्ति।
Ye nāsacchinnā, te nāsacchinnāva bhavissanti.
(Pāli only)
-
43
ये कण्णनासच्छिन्ना, ते कण्णनासच्छिन्नाव भविस्सन्ती”ति।
Ye kaṇṇanāsacchinnā, te kaṇṇanāsacchinnāva bhavissantī”ti.
(Pāli only)
- 44
-
45
अथ खो मिलिन्दस्स रञ्ञो एतदहोसि—
Atha kho milindassa rañño etadahosi—
(Pāli only)
- 46
- 47
-
48
“रमणीया वत भो दोसिना रत्ति, कं नु ख्वज्ज समणं वा ब्राह्मणं वा उपसङ्कमेय्याम पञ्हं पुच्छितुं, को मया सद्धिं सल्लपितुं सक्कोति कङ्खं पटिविनेतुन्”ति?
“ramaṇīyā vata bho dosinā ratti, kaṁ nu khvajja samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkameyyāma pañhaṁ pucchituṁ, ko mayā saddhiṁ sallapituṁ sakkoti kaṅkhaṁ paṭivinetun”ti?
(Pāli only)
- 49
-
50
तेन खो पन समयेन सागलनगरं द्वादस वस्सानि सुञ्ञं अहोसि समणब्राह्मणगहपतिपण्डितेहि, यत्थ समणब्राह्मणगहपतिपण्डिता पटिवसन्तीति सुणाति, तत्थ गन्त्वा राजा ते पञ्हं पुच्छति, ते सब्बेपि पञ्हविसज्जनेन राजानं आराधेतुं असक्कोन्ता येन वा तेन वा पक्कमन्ति।
Tena kho pana samayena sāgalanagaraṁ dvādasa vassāni suññaṁ ahosi samaṇabrāhmaṇagahapatipaṇḍitehi, yattha samaṇabrāhmaṇagahapatipaṇḍitā paṭivasantīti suṇāti, tattha gantvā rājā te pañhaṁ pucchati, te sabbepi pañhavisajjanena rājānaṁ ārādhetuṁ asakkontā yena vā tena vā pakkamanti.
(Pāli only)
-
51
ये अञ्ञं दिसं न पक्कमन्ति, ते सब्बे तुण्हीभूता अच्छन्ति।
Ye aññaṁ disaṁ na pakkamanti, te sabbe tuṇhībhūtā acchanti.
(Pāli only)
-
52
भिक्खू पन येभुय्येन हिमवन्तमेव गच्छन्ति।
Bhikkhū pana yebhuyyena himavantameva gacchanti.
(Pāli only)
- 53
-
54
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो दिब्बाय सोतधातुया मिलिन्दस्स रञ्ञो वचनं सुत्वा युगन्धरमत्थके भिक्खुसङ्घं सन्निपातेत्वा भिक्खू पुच्छि—
Atha kho āyasmā assagutto dibbāya sotadhātuyā milindassa rañño vacanaṁ sutvā yugandharamatthake bhikkhusaṅghaṁ sannipātetvā bhikkhū pucchi—
(Pāli only)
-
55
“अत्थावुसो कोचि भिक्खु पटिबलो मिलिन्देन रञ्ञा सद्धिं सल्लपितुं कङ्खं पटिविनेतुन्”ति?
“atthāvuso koci bhikkhu paṭibalo milindena raññā saddhiṁ sallapituṁ kaṅkhaṁ paṭivinetun”ti?
(Pāli only)
- 56
-
57
Dutiyampi …
(Pāli only)
- 58
-
59
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो भिक्खुसङ्घं एतदवोच—
Atha kho āyasmā assagutto bhikkhusaṅghaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
60
“अत्थावुसो तावतिंसभवने वेजयन्तस्स पाचीनतो केतुमती नाम विमानं, तत्थ महासेनो नाम देवपुत्तो पटिवसति, सो पटिबलो तेन मिलिन्देन रञ्ञा सद्धिं सल्लपितुं कङ्खं पटिविनेतुन्”ति।
“atthāvuso tāvatiṁsabhavane vejayantassa pācīnato ketumatī nāma vimānaṁ, tattha mahāseno nāma devaputto paṭivasati, so paṭibalo tena milindena raññā saddhiṁ sallapituṁ kaṅkhaṁ paṭivinetun”ti.
(Pāli only)
-
61
अथ खो कोटिसता अरहन्तो युगन्धरपब्बते अन्तरहिता तावतिंसभवने पातुरहेसुं।
Atha kho koṭisatā arahanto yugandharapabbate antarahitā tāvatiṁsabhavane pāturahesuṁ.
(Pāli only)
-
62
अद्दसा खो सक्को देवानमिन्दो ते भिक्खू दूरतोव आगच्छन्ते, दिस्वान येनायस्मा अस्सगुत्तो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं अस्सगुत्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठासि, एकमन्तं ठितो खो सक्को देवानमिन्दो आयस्मन्तं अस्सगुत्तं एतदवोच—
Addasā kho sakko devānamindo te bhikkhū dūratova āgacchante, disvāna yenāyasmā assagutto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ assaguttaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi, ekamantaṁ ṭhito kho sakko devānamindo āyasmantaṁ assaguttaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
63
“महा खो, भन्ते, भिक्खुसङ्घो अनुप्पत्तो, अहं सङ्घस्स आरामिको, केनत्थो, किं मया करणीयन्”ति?
“mahā kho, bhante, bhikkhusaṅgho anuppatto, ahaṁ saṅghassa ārāmiko, kenattho, kiṁ mayā karaṇīyan”ti?
(Pāli only)
-
64
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो सक्कं देवानमिन्दं एतदवोच—
Atha kho āyasmā assagutto sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
65
“अयं खो, महाराज, जम्बुदीपे सागलनगरे मिलिन्दो नाम राजा वितण्डवादी दुरासदो दुप्पसहो पुथुतित्थकरानं अग्गमक्खायति, सो भिक्खुसङ्घं उपसङ्कमित्वा दिट्ठिवादेन पञ्हं पुच्छित्वा भिक्खुसङ्घं विहेठेती”ति।
“ayaṁ kho, mahārāja, jambudīpe sāgalanagare milindo nāma rājā vitaṇḍavādī durāsado duppasaho puthutitthakarānaṁ aggamakkhāyati, so bhikkhusaṅghaṁ upasaṅkamitvā diṭṭhivādena pañhaṁ pucchitvā bhikkhusaṅghaṁ viheṭhetī”ti.
(Pāli only)
-
66
अथ खो सक्को देवानमिन्दो आयस्मन्तं अस्सगुत्तं एतदवोच—
Atha kho sakko devānamindo āyasmantaṁ assaguttaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
67
“अयं खो, भन्ते, मिलिन्दो राजा इतो चुतो मनुस्सेसु उप्पन्नो, एसो खो, भन्ते, केतुमतिविमाने महासेनो नाम देवपुत्तो पटिवसति, सो पटिबलो तेन मिलिन्देन रञ्ञा सद्धिं सल्लपितुं कङ्खं पटिविनेतुं, तं देवपुत्तं याचिस्साम मनुस्सलोकूपपत्तिया”ति।
“ayaṁ kho, bhante, milindo rājā ito cuto manussesu uppanno, eso kho, bhante, ketumativimāne mahāseno nāma devaputto paṭivasati, so paṭibalo tena milindena raññā saddhiṁ sallapituṁ kaṅkhaṁ paṭivinetuṁ, taṁ devaputtaṁ yācissāma manussalokūpapattiyā”ti.
(Pāli only)
-
68
अथ खो सक्को देवानमिन्दो भिक्खुसङ्घं पुरक्खत्वा केतुमतिविमानं पविसित्वा महासेनं देवपुत्तं आलिङ्गित्वा एतदवोच—
Atha kho sakko devānamindo bhikkhusaṅghaṁ purakkhatvā ketumativimānaṁ pavisitvā mahāsenaṁ devaputtaṁ āliṅgitvā etadavoca—
(Pāli only)
-
69
“याचति तं, मारिस, भिक्खुसङ्घो मनुस्सलोकूपपत्तिया”ति।
“yācati taṁ, mārisa, bhikkhusaṅgho manussalokūpapattiyā”ti.
(Pāli only)
-
70
“न मे, भन्ते, मनुस्सलोकेनत्थो कम्मबहुलेन, तिब्बो मनुस्सलोको, इधेवाहं, भन्ते, देवलोके उपरूपरूपपत्तिको हुत्वा परिनिब्बायिस्सामी”ति।
“Na me, bhante, manussalokenattho kammabahulena, tibbo manussaloko, idhevāhaṁ, bhante, devaloke uparūparūpapattiko hutvā parinibbāyissāmī”ti.
(Pāli only)
-
71
Dutiyampi …
(Pāli only)
- 72
-
73
“न मे, भन्ते, मनुस्सलोकेनत्थो कम्मबहुलेन, तिब्बो मनुस्सलोको, इधेवाहं, भन्ते, देवलोके उपरूपरूपपत्तिको हुत्वा परिनिब्बायिस्सामी”ति।
“na me, bhante, manussalokenattho kammabahulena, tibbo manussaloko, idhevāhaṁ, bhante, devaloke uparūparūpapattiko hutvā parinibbāyissāmī”ti.
(Pāli only)
- 74
-
75
“इध मयं, मारिस, सदेवकं लोकं अनुविलोकयमाना अञ्ञत्र तया मिलिन्दस्स रञ्ञो वादं भिन्दित्वा सासनं पग्गहेतुं समत्थं अञ्ञं कञ्चि न पस्साम, याचति तं, मारिस, भिक्खुसङ्घो, साधु, सप्पुरिस, मनुस्सलोके निब्बत्तित्वा दसबलस्स सासनं पग्गण्हाही”ति।
“idha mayaṁ, mārisa, sadevakaṁ lokaṁ anuvilokayamānā aññatra tayā milindassa rañño vādaṁ bhinditvā sāsanaṁ paggahetuṁ samatthaṁ aññaṁ kañci na passāma, yācati taṁ, mārisa, bhikkhusaṅgho, sādhu, sappurisa, manussaloke nibbattitvā dasabalassa sāsanaṁ paggaṇhāhī”ti.
(Pāli only)
-
76
एवं वुत्ते, महासेनो देवपुत्तो “अहं किर मिलिन्दस्स रञ्ञो वादं भिन्दित्वा बुद्धसासनं पग्गहेतुं समत्थो भविस्सामी”ति हट्ठपहट्ठो उदग्गुदग्गो हुत्वा “साधु, भन्ते, मनुस्सलोके उप्पज्जिस्सामी”ति पटिञ्ञं अदासि।
Evaṁ vutte, mahāseno devaputto “ahaṁ kira milindassa rañño vādaṁ bhinditvā buddhasāsanaṁ paggahetuṁ samattho bhavissāmī”ti haṭṭhapahaṭṭho udaggudaggo hutvā “sādhu, bhante, manussaloke uppajjissāmī”ti paṭiññaṁ adāsi.
(Pāli only)
- 77
-
78
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो भिक्खुसङ्घं एतदवोच—
Atha kho āyasmā assagutto bhikkhusaṅghaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
79
“अत्थावुसो, इमस्मिं भिक्खुसङ्घे कोचि भिक्खु सन्निपातं अनागतो”ति।
“atthāvuso, imasmiṁ bhikkhusaṅghe koci bhikkhu sannipātaṁ anāgato”ti.
(Pāli only)
- 80
- 81
-
82
आयस्मापि रोहणो तङ्खणञ्ञेव निरोधा वुट्ठाय “सङ्घो मं पटिमानेती”ति हिमवन्ते पब्बते अन्तरहितो रक्खिततले कोटिसतानं अरहन्तानं पुरतो पातुरहोसि।
Āyasmāpi rohaṇo taṅkhaṇaññeva nirodhā vuṭṭhāya “saṅgho maṁ paṭimānetī”ti himavante pabbate antarahito rakkhitatale koṭisatānaṁ arahantānaṁ purato pāturahosi.
(Pāli only)
- 83
- 84
-
85
“अमनसिकारो मे, भन्ते, अहोसी”ति।
“Amanasikāro me, bhante, ahosī”ti.
(Pāli only)
- 86
- 87
-
88
“अत्थावुसो रोहण, हिमवन्तपब्बतपस्से गजङ्गलं नाम ब्राह्मणगामो, तत्थ सोणुत्तरो नाम ब्राह्मणो पटिवसति, तस्स पुत्तो उप्पज्जिस्सति नागसेनो नाम दारको, तेन हि त्वं, आवुसो रोहण, दसमासाधिकानि सत्त वस्सानि तं कुलं पिण्डाय पविसित्वा नागसेनं दारकं नीहरित्वा पब्बाजेहि, पब्बजितेव तस्मिं दण्डकम्मतो मुच्चिस्ससी”ति।
“Atthāvuso rohaṇa, himavantapabbatapasse gajaṅgalaṁ nāma brāhmaṇagāmo, tattha soṇuttaro nāma brāhmaṇo paṭivasati, tassa putto uppajjissati nāgaseno nāma dārako, tena hi tvaṁ, āvuso rohaṇa, dasamāsādhikāni satta vassāni taṁ kulaṁ piṇḍāya pavisitvā nāgasenaṁ dārakaṁ nīharitvā pabbājehi, pabbajiteva tasmiṁ daṇḍakammato muccissasī”ti.
(Pāli only)
- 89
-
90
sampaṭicchi.
(Pāli only)
-
91
महासेनोपि खो देवपुत्तो देवलोका चवित्वा सोणुत्तरब्राह्मणस्स भरियाय कुच्छिस्मिं पटिसन्धिं अग्गहेसि, सह पटिसन्धिग्गहणा तयो अच्छरिया अब्भुता धम्मा पातुरहेसुं, आवुधभण्डानि पज्जलिंसु, अग्गसस्सं अभिनिप्फन्नं, महामेघो अभिप्पवस्सि।
Mahāsenopi kho devaputto devalokā cavitvā soṇuttarabrāhmaṇassa bhariyāya kucchismiṁ paṭisandhiṁ aggahesi, saha paṭisandhiggahaṇā tayo acchariyā abbhutā dhammā pāturahesuṁ, āvudhabhaṇḍāni pajjaliṁsu, aggasassaṁ abhinipphannaṁ, mahāmegho abhippavassi.
(Pāli only)
-
92
आयस्मापि खो रोहणो तस्स पटिसन्धिग्गहणतो पट्ठाय दसमासाधिकानि सत्त वस्सानि तं कुलं पिण्डाय पविसन्तो एकदिवसम्पि कटच्छुमत्तं भत्तं वा उळुङ्कमत्तं यागुं वा अभिवादनं वा अञ्जलिकम्मं वा सामीचिकम्मं वा नालत्थ, अथ खो अक्कोसञ्ञेव परिभासञ्ञेव पटिलभति “अतिच्छथ, भन्ते”ति वचनमत्तम्पि वत्ता नाम नाहोसि, दसमासाधिकानं पन सत्तन्नं वस्सानं अच्चयेन एकदिवसं “अतिच्छथ, भन्ते”ति वचनमत्तं अलत्थ।
Āyasmāpi kho rohaṇo tassa paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya dasamāsādhikāni satta vassāni taṁ kulaṁ piṇḍāya pavisanto ekadivasampi kaṭacchumattaṁ bhattaṁ vā uḷuṅkamattaṁ yāguṁ vā abhivādanaṁ vā añjalikammaṁ vā sāmīcikammaṁ vā nālattha, atha kho akkosaññeva paribhāsaññeva paṭilabhati “aticchatha, bhante”ti vacanamattampi vattā nāma nāhosi, dasamāsādhikānaṁ pana sattannaṁ vassānaṁ accayena ekadivasaṁ “aticchatha, bhante”ti vacanamattaṁ alattha.
(Pāli only)
- 93
-
94
“Āma, brāhmaṇa, agamamhā”ti.
(Pāli only)
-
95
“Api kiñci labhitthā”ti.
(Pāli only)
-
96
“Āma, brāhmaṇa, labhimhā”ti.
(Pāli only)
- 97
-
98
“तस्स पब्बजितस्स किञ्चि अदत्था”ति।
“tassa pabbajitassa kiñci adatthā”ti.
(Pāli only)
-
99
“Na kiñci adamhā”ti.
(Pāli only)
-
100
ब्राह्मणो दुतियदिवसे घरद्वारेयेव निसीदि “अज्ज पब्बजितं मुसावादेन निग्गहेस्सामी”ति।
Brāhmaṇo dutiyadivase gharadvāreyeva nisīdi “ajja pabbajitaṁ musāvādena niggahessāmī”ti.
(Pāli only)
-
101
थेरो दुतियदिवसे ब्राह्मणस्स घरद्वारं सम्पत्तो।
Thero dutiyadivase brāhmaṇassa gharadvāraṁ sampatto.
(Pāli only)
- 102
- 103
- 104
-
105
“मयं, ब्राह्मण, तुम्हाकं गेहे (…) दसमासाधिकानि सत्त वस्सानि ‘अतिच्छथा’ति वचनमत्तम्पि अलभित्वा हिय्यो ‘अतिच्छथा’ति वचनमत्तं लभिम्हा, अथेतं वाचापटिसन्धारं उपादाय एवमवोचुम्हा”ति।
“mayaṁ, brāhmaṇa, tumhākaṁ gehe (…) dasamāsādhikāni satta vassāni ‘aticchathā’ti vacanamattampi alabhitvā hiyyo ‘aticchathā’ti vacanamattaṁ labhimhā, athetaṁ vācāpaṭisandhāraṁ upādāya evamavocumhā”ti.
(Pāli only)
- 106
-
107
“इमे वाचापटिसन्धारमत्तम्पि लभित्वा जनमज्झे ‘लभिम्हा’ति पसंसन्ति, अञ्ञं किञ्चि खादनीयं वा भोजनीयं वा लभित्वा कस्मा नप्पसंसन्ती”ति पसीदित्वा अत्तनो अत्थाय पटियादितभत्ततो कटच्छुभिक्खं, तदुपियञ्च ब्यञ्जनं दापेत्वा “इमं भिक्खं सब्बकालं तुम्हे लभिस्सथा”ति—
“ime vācāpaṭisandhāramattampi labhitvā janamajjhe ‘labhimhā’ti pasaṁsanti, aññaṁ kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā labhitvā kasmā nappasaṁsantī”ti pasīditvā attano atthāya paṭiyāditabhattato kaṭacchubhikkhaṁ, tadupiyañca byañjanaṁ dāpetvā “imaṁ bhikkhaṁ sabbakālaṁ tumhe labhissathā”ti—
(Pāli only)
-
108
āha.
(Pāli only)
- 109
-
110
थेरो तुण्हीभावेन अधिवासेत्वा दिवसे दिवसे भत्तकिच्चं कत्वा गच्छन्तो थोकं थोकं बुद्धवचनं कथेत्वा गच्छति।
Thero tuṇhībhāvena adhivāsetvā divase divase bhattakiccaṁ katvā gacchanto thokaṁ thokaṁ buddhavacanaṁ kathetvā gacchati.
(Pāli only)
-
111
सापि खो ब्राह्मणी दसमासच्चयेन पुत्तं विजायि, “नागसेनो”तिस्स नाममकंसु, सो अनुक्कमेन वड्ढन्तो सत्तवस्सिको जातो।
Sāpi kho brāhmaṇī dasamāsaccayena puttaṁ vijāyi, “nāgaseno”tissa nāmamakaṁsu, so anukkamena vaḍḍhanto sattavassiko jāto.
(Pāli only)
- 112
-
113
“इमस्मिं खो, तात नागसेन, ब्राह्मणकुले सिक्खानि सिक्खेय्यासी”ति।
“imasmiṁ kho, tāta nāgasena, brāhmaṇakule sikkhāni sikkheyyāsī”ti.
(Pāli only)
- 114
- 115
-
116
“तेन हि, तात, सिक्खिस्सामी”ति।
“Tena hi, tāta, sikkhissāmī”ti.
(Pāli only)
-
117
अथ खो सोणुत्तरो ब्राह्मणो आचरियब्राह्मणस्स आचरियभागं सहस्सं दत्वा अन्तोपासादे एकस्मिं गब्भे एकतो मञ्चकं पञ्ञपेत्वा आचरियब्राह्मणं एतदवोच—
Atha kho soṇuttaro brāhmaṇo ācariyabrāhmaṇassa ācariyabhāgaṁ sahassaṁ datvā antopāsāde ekasmiṁ gabbhe ekato mañcakaṁ paññapetvā ācariyabrāhmaṇaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
118
“सज्झापेहि खो त्वं, ब्राह्मण, इमं दारकं मन्तानी”ति।
“sajjhāpehi kho tvaṁ, brāhmaṇa, imaṁ dārakaṁ mantānī”ti.
(Pāli only)
-
119
“तेन हि, तात दारक, उग्गण्हाहि मन्तानी”ति।
“Tena hi, tāta dāraka, uggaṇhāhi mantānī”ti.
(Pāli only)
-
120
आचरियब्राह्मणो सज्झायति नागसेनस्स दारकस्स एकेनेव उद्देसेन तयो वेदा हदयङ्गता वाचुग्गता सूपधारिता सुववत्थापिता सुमनसिकता अहेसुं, सकिमेव चक्खुं उदपादि तीसु वेदेसु सनिघण्डुकेटुभेसु साक्खरप्पभेदेसु इतिहासपञ्चमेसु पदको वेय्याकरणो लोकायतमहापुरिसलक्खणेसु अनवयो अहोसि।
Ācariyabrāhmaṇo sajjhāyati nāgasenassa dārakassa ekeneva uddesena tayo vedā hadayaṅgatā vācuggatā sūpadhāritā suvavatthāpitā sumanasikatā ahesuṁ, sakimeva cakkhuṁ udapādi tīsu vedesu sanighaṇḍukeṭubhesu sākkharappabhedesu itihāsapañcamesu padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo ahosi.
(Pāli only)
- 121
-
122
“अत्थि नु खो, तात, इमस्मिं ब्राह्मणकुले इतो उत्तरिम्पि सिक्खितब्बानि, उदाहु एत्तकानेवा”ति।
“atthi nu kho, tāta, imasmiṁ brāhmaṇakule ito uttarimpi sikkhitabbāni, udāhu ettakānevā”ti.
(Pāli only)
-
123
“नत्थि, तात नागसेन, इमस्मिं ब्राह्मणकुले इतो उत्तरिं सिक्खितब्बानि, एत्तकानेव सिक्खितब्बानी”ति।
“Natthi, tāta nāgasena, imasmiṁ brāhmaṇakule ito uttariṁ sikkhitabbāni, ettakāneva sikkhitabbānī”ti.
(Pāli only)
-
124
अथ खो नागसेनो दारको आचरियस्स अनुयोगं दत्वा पासादा ओरुय्ह पुब्बवासनाय चोदितहदयो रहोगतो पटिसल्लीनो अत्तनो सिप्पस्स आदिमज्झपरियोसानं ओलोकेन्तो आदिम्हि वा मज्झे वा परियोसाने वा अप्पमत्तकम्पि सारं अदिस्वा “तुच्छा वत भो इमे वेदा, पलापा वत भो इमे वेदा असारा निस्सारा”ति—
Atha kho nāgaseno dārako ācariyassa anuyogaṁ datvā pāsādā oruyha pubbavāsanāya coditahadayo rahogato paṭisallīno attano sippassa ādimajjhapariyosānaṁ olokento ādimhi vā majjhe vā pariyosāne vā appamattakampi sāraṁ adisvā “tucchā vata bho ime vedā, palāpā vata bho ime vedā asārā nissārā”ti—
(Pāli only)
-
125
vippaṭisārī anattamano ahosi.
(Pāli only)
-
126
तेन खो पन समयेन आयस्मा रोहणो वत्तनिये सेनासने निसिन्नो नागसेनस्स दारकस्स चेतसा चेतोपरिवितक्कमञ्ञाय निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय वत्तनिये सेनासने अन्तरहितो गजङ्गलब्राह्मणगामस्स पुरतो पातुरहोसि।
Tena kho pana samayena āyasmā rohaṇo vattaniye senāsane nisinno nāgasenassa dārakassa cetasā cetoparivitakkamaññāya nivāsetvā pattacīvaramādāya vattaniye senāsane antarahito gajaṅgalabrāhmaṇagāmassa purato pāturahosi.
(Pāli only)
- 127
- 128
-
129
येनायस्मा रोहणो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं रोहणं एतदवोच—
yenāyasmā rohaṇo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ rohaṇaṁ etadavoca—
(Pāli only)
- 130
- 131
-
132
“केन त्वं, मारिस, पब्बजितो नामासी”ति?
“Kena tvaṁ, mārisa, pabbajito nāmāsī”ti?
(Pāli only)
- 133
-
134
“किङ्कारणा, मारिस, केसा ते न यथा अञ्ञेसन्”ति?
“Kiṅkāraṇā, mārisa, kesā te na yathā aññesan”ti?
(Pāli only)
- 135
- 136
-
137
“अलङ्कारपलिबोधो मण्डनपलिबोधो तेलमक्खनपलिबोधो धोवनपलिबोधो मालापलिबोधो गन्धपलिबोधो वासनपलिबोधो हरीटकपलिबोधो आमलकपलिबोधो रङ्गपलिबोधो बन्धनपलिबोधो कोच्छपलिबोधो कप्पकपलिबोधो विजटनपलिबोधो ऊकापलिबोधो, केसेसु विलूनेसु सोचन्ति किलमन्ति परिदेवन्ति उरत्ताळिं कन्दन्ति सम्मोहं आपज्जन्ति, इमेसु खो, दारक, सोळससु पलिबोधेसु पलिगुण्ठिता मनुस्सा सब्बानि अतिसुखुमानि सिप्पानि नासेन्ती”ति।
“Alaṅkārapalibodho maṇḍanapalibodho telamakkhanapalibodho dhovanapalibodho mālāpalibodho gandhapalibodho vāsanapalibodho harīṭakapalibodho āmalakapalibodho raṅgapalibodho bandhanapalibodho kocchapalibodho kappakapalibodho vijaṭanapalibodho ūkāpalibodho, kesesu vilūnesu socanti kilamanti paridevanti urattāḷiṁ kandanti sammohaṁ āpajjanti, imesu kho, dāraka, soḷasasu palibodhesu paliguṇṭhitā manussā sabbāni atisukhumāni sippāni nāsentī”ti.
(Pāli only)
-
138
“किङ्कारणा, मारिस, वत्थानिपि ते न यथा अञ्ञेसन्”ति?
“Kiṅkāraṇā, mārisa, vatthānipi te na yathā aññesan”ti?
(Pāli only)
-
139
“कामनिस्सितानि खो, दारक, वत्थानि, कामनिस्सितानि गिहिब्यञ्जनभण्डानि, यानि कानिचि खो भयानि वत्थतो उप्पज्जन्ति, तानि कासाववसनस्स न होन्ति, तस्मा वत्थानिपि मे न यथा अञ्ञेसन्”ति।
“Kāmanissitāni kho, dāraka, vatthāni, kāmanissitāni gihibyañjanabhaṇḍāni, yāni kānici kho bhayāni vatthato uppajjanti, tāni kāsāvavasanassa na honti, tasmā vatthānipi me na yathā aññesan”ti.
(Pāli only)
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
-
146
अथ खो नागसेनो दारको आयस्मतो रोहणस्स हत्थतो पत्तं गहेत्वा घरं पवेसेत्वा पणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन सहत्था सन्तप्पेत्वा सम्पवारेत्वा आयस्मन्तं रोहणं भुत्ताविं ओनीतपत्तपाणिं एतदवोच—
Atha kho nāgaseno dārako āyasmato rohaṇassa hatthato pattaṁ gahetvā gharaṁ pavesetvā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā āyasmantaṁ rohaṇaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
147
“देहि मे दानि, मारिस, मन्तन्”ति।
“dehi me dāni, mārisa, mantan”ti.
(Pāli only)
-
148
“यदा खो त्वं, दारक, निप्पलिबोधो हुत्वा मातापितरो अनुजानापेत्वा मया गहितं पब्बजितवेसं गण्हिस्ससि, तदा दस्सामी”ति—आह।
“Yadā kho tvaṁ, dāraka, nippalibodho hutvā mātāpitaro anujānāpetvā mayā gahitaṁ pabbajitavesaṁ gaṇhissasi, tadā dassāmī”ti—āha.
(Pāli only)
- 149
-
150
“अम्मताता, अयं पब्बजितो ‘यं लोके उत्तमं मन्तं, तं जानामी’ति वदति, न च अत्तनो सन्तिके अपब्बजितस्स देति, अहं एतस्स सन्तिके पब्बजित्वा तं उत्तमं मन्तं उग्गण्हिस्सामी”ति।
“ammatātā, ayaṁ pabbajito ‘yaṁ loke uttamaṁ mantaṁ, taṁ jānāmī’ti vadati, na ca attano santike apabbajitassa deti, ahaṁ etassa santike pabbajitvā taṁ uttamaṁ mantaṁ uggaṇhissāmī”ti.
(Pāli only)
-
151
अथस्स मातापितरो “पब्बजित्वापि नो पुत्तो मन्तं गण्हतु, गहेत्वा पुन आगच्छिस्सती”ति मञ्ञमाना “गण्ह, पुत्ता”ति अनुजानिंसु।
Athassa mātāpitaro “pabbajitvāpi no putto mantaṁ gaṇhatu, gahetvā puna āgacchissatī”ti maññamānā “gaṇha, puttā”ti anujāniṁsu.
(Pāli only)
-
152
अथ खो आयस्मा रोहणो नागसेनं दारकं आदाय येन वत्तनियं सेनासनं, येन विजम्भवत्थु तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा विजम्भवत्थुस्मिं सेनासने एकरत्तं वसित्वा येन रक्खिततलं तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा कोटिसतानं अरहन्तानं मज्झे नागसेनं दारकं पब्बाजेसि।
Atha kho āyasmā rohaṇo nāgasenaṁ dārakaṁ ādāya yena vattaniyaṁ senāsanaṁ, yena vijambhavatthu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā vijambhavatthusmiṁ senāsane ekarattaṁ vasitvā yena rakkhitatalaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā koṭisatānaṁ arahantānaṁ majjhe nāgasenaṁ dārakaṁ pabbājesi.
(Pāli only)
- 153
- 154
- 155
- 156
-
157
आयस्मा च नागसेनो “कुसला धम्मा, अकुसला धम्मा, अब्याकता धम्मा”ति तिकदुकपटिमण्डितं धम्मसङ्गणीपकरणं, खन्धविभङ्गादिअट्ठारस विभङ्गपटिमण्डितं विभङ्गप्पकरणं, “सङ्गहो असङ्गहो”ति आदिना चुद्दसविधेन विभत्तं धातुकथापकरणं, “खन्धपञ्ञत्ति आयतनपञ्ञत्ती”ति आदिना छब्बिधेन विभत्तं पुग्गलपञ्ञत्तिप्पकरणं, सकवादे पञ्चसुत्तसतानि परवादे पञ्चसुत्तसतानीति सुत्तसहस्सं समोधानेत्वा विभत्तं कथावत्थुप्पकरणं, “मूलयमकं खन्धयमकन्”ति आदिना दसविधेन विभत्तं यमकप्पकरणं, “हेतुपच्चयो आरम्मणपच्चयो”ति आदिना चतुवीसतिविधेन विभत्तं पट्ठानप्पकरणन्ति सब्बं तं अभिधम्मपिटकं एकेनेव सज्झायेन पगुणं कत्वा “तिट्ठथ, भन्ते, न पुन ओसारेथ, एत्तकेनेवाहं सज्झायिस्सामी”ति—आह।
Āyasmā ca nāgaseno “kusalā dhammā, akusalā dhammā, abyākatā dhammā”ti tikadukapaṭimaṇḍitaṁ dhammasaṅgaṇīpakaraṇaṁ, khandhavibhaṅgādiaṭṭhārasa vibhaṅgapaṭimaṇḍitaṁ vibhaṅgappakaraṇaṁ, “saṅgaho asaṅgaho”ti ādinā cuddasavidhena vibhattaṁ dhātukathāpakaraṇaṁ, “khandhapaññatti āyatanapaññattī”ti ādinā chabbidhena vibhattaṁ puggalapaññattippakaraṇaṁ, sakavāde pañcasuttasatāni paravāde pañcasuttasatānīti suttasahassaṁ samodhānetvā vibhattaṁ kathāvatthuppakaraṇaṁ, “mūlayamakaṁ khandhayamakan”ti ādinā dasavidhena vibhattaṁ yamakappakaraṇaṁ, “hetupaccayo ārammaṇapaccayo”ti ādinā catuvīsatividhena vibhattaṁ paṭṭhānappakaraṇanti sabbaṁ taṁ abhidhammapiṭakaṁ ekeneva sajjhāyena paguṇaṁ katvā “tiṭṭhatha, bhante, na puna osāretha, ettakenevāhaṁ sajjhāyissāmī”ti—āha.
(Pāli only)
- 158
-
159
“अहं खो, भन्ते, ‘कुसला धम्मा, अकुसला धम्मा, अब्याकता धम्मा’ति इमेसु तीसु पदेसु पक्खिपित्वा सब्बं तं अभिधम्मपिटकं वित्थारेन ओसारेस्सामी”ति।
“ahaṁ kho, bhante, ‘kusalā dhammā, akusalā dhammā, abyākatā dhammā’ti imesu tīsu padesu pakkhipitvā sabbaṁ taṁ abhidhammapiṭakaṁ vitthārena osāressāmī”ti.
(Pāli only)
-
160
“Sādhu, nāgasena, osārehī”ti.
(Pāli only)
-
161
अथ खो आयस्मा नागसेनो सत्त मासानि सत्त पकरणानि वित्थारेन ओसारेसि, पथवी उन्नदि, देवता साधुकारमदंसु, ब्रह्मानो अप्फोटेसुं, दिब्बानि चन्दनचुण्णानि दिब्बानि च मन्दारवपुप्फानि अभिप्पवस्सिंसु।
Atha kho āyasmā nāgaseno satta māsāni satta pakaraṇāni vitthārena osāresi, pathavī unnadi, devatā sādhukāramadaṁsu, brahmāno apphoṭesuṁ, dibbāni candanacuṇṇāni dibbāni ca mandāravapupphāni abhippavassiṁsu.
(Pāli only)
-
162
अथ खो कोटिसता अरहन्तो आयस्मन्तं नागसेनं परिपुण्णवीसतिवस्सं रक्खिततले उपसम्पादेसुं।
Atha kho koṭisatā arahanto āyasmantaṁ nāgasenaṁ paripuṇṇavīsativassaṁ rakkhitatale upasampādesuṁ.
(Pāli only)
-
163
उपसम्पन्नो च पनायस्मा नागसेनो तस्सा रत्तिया अच्चयेन पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय उपज्झायेन सद्धिं गामं पिण्डाय पविसन्तो एवरूपं परिवितक्कं उप्पादेसि “तुच्छो वत मे उपज्झायो, बालो वत मे उपज्झायो, ठपेत्वा अवसेसं बुद्धवचनं पठमं मं अभिधम्मे विनेसी”ति।
Upasampanno ca panāyasmā nāgaseno tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya upajjhāyena saddhiṁ gāmaṁ piṇḍāya pavisanto evarūpaṁ parivitakkaṁ uppādesi “tuccho vata me upajjhāyo, bālo vata me upajjhāyo, ṭhapetvā avasesaṁ buddhavacanaṁ paṭhamaṁ maṁ abhidhamme vinesī”ti.
(Pāli only)
- 164
-
165
“अननुच्छविकं खो नागसेन परिवितक्कं वितक्केसि, न खो पनेतं नागसेन तवानुच्छविकन्”ति।
“ananucchavikaṁ kho nāgasena parivitakkaṁ vitakkesi, na kho panetaṁ nāgasena tavānucchavikan”ti.
(Pāli only)
- 166
-
167
“अच्छरियं वत भो, अब्भुतं वत भो, यत्र हि नाम मे उपज्झायो चेतसा चेतोपरिवितक्कं जानिस्सति, पण्डितो वत मे उपज्झायो, यन्नूनाहं उपज्झायं खमापेय्यन्”ति।
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, yatra hi nāma me upajjhāyo cetasā cetoparivitakkaṁ jānissati, paṇḍito vata me upajjhāyo, yannūnāhaṁ upajjhāyaṁ khamāpeyyan”ti.
(Pāli only)
- 168
- 169
-
170
अथ खो आयस्मा रोहणो आयस्मन्तं नागसेनं एतदवोच “न खो त्याहं नागसेन एत्तावता खमामि, अत्थि खो नागसेन सागलं नाम नगरं, तत्थ मिलिन्दो नाम राजा रज्जं कारेति, सो दिट्ठिवादेन पञ्हं पुच्छित्वा भिक्खुसङ्घं विहेठेति, सचे त्वं तत्थ गन्त्वा तं राजानं दमेत्वा बुद्धसासने पसादेस्ससि, एवाहं तं खमिस्सामी”ति।
Atha kho āyasmā rohaṇo āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca “na kho tyāhaṁ nāgasena ettāvatā khamāmi, atthi kho nāgasena sāgalaṁ nāma nagaraṁ, tattha milindo nāma rājā rajjaṁ kāreti, so diṭṭhivādena pañhaṁ pucchitvā bhikkhusaṅghaṁ viheṭheti, sace tvaṁ tattha gantvā taṁ rājānaṁ dametvā buddhasāsane pasādessasi, evāhaṁ taṁ khamissāmī”ti.
(Pāli only)
- 171
-
172
सचे, भन्ते, सकलजम्बुदीपे सब्बे राजानो आगन्त्वा मं पञ्हं पुच्छेय्युं, सब्बं तं विसज्जेत्वा सम्पदालेस्सामि, ‘खमथ मे, भन्ते’ति वत्वा, ‘न खमामी’ति वुत्ते तेन हि, भन्ते, इमं तेमासं कस्स सन्तिके वसिस्सामी”ति—आह।
sace, bhante, sakalajambudīpe sabbe rājāno āgantvā maṁ pañhaṁ puccheyyuṁ, sabbaṁ taṁ visajjetvā sampadālessāmi, ‘khamatha me, bhante’ti vatvā, ‘na khamāmī’ti vutte tena hi, bhante, imaṁ temāsaṁ kassa santike vasissāmī”ti—āha.
(Pāli only)
-
173
“अयं खो, नागसेन, आयस्मा अस्सगुत्तो वत्तनिये सेनासने विहरति, गच्छ त्वं, नागसेन, येनायस्मा अस्सगुत्तो तेनुपसङ्कम, उपसङ्कमित्वा मम वचनेन आयस्मतो अस्सगुत्तस्स पादे सिरसा वन्द, एवञ्च नं वदेहि ‘उपज्झायो मे, भन्ते, तुम्हाकं पादे सिरसा वन्दति, अप्पाबाधं अप्पातङ्कं लहुट्ठानं बलं फासुविहारं पुच्छति, उपज्झायो मे, भन्ते, इमं तेमासं तुम्हाकं सन्तिके वसितुं मं पहिणी’ति, ‘कोनामो ते उपज्झायो’ति च वुत्ते ‘रोहणत्थेरो नाम, भन्ते’ति वदेय्यासि, ‘अहं कोनामो’ति वुत्ते एवं वदेय्यासि ‘मम उपज्झायो, भन्ते, तुम्हाकं नामं जानाती’”ति।
“Ayaṁ kho, nāgasena, āyasmā assagutto vattaniye senāsane viharati, gaccha tvaṁ, nāgasena, yenāyasmā assagutto tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato assaguttassa pāde sirasā vanda, evañca naṁ vadehi ‘upajjhāyo me, bhante, tumhākaṁ pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati, upajjhāyo me, bhante, imaṁ temāsaṁ tumhākaṁ santike vasituṁ maṁ pahiṇī’ti, ‘konāmo te upajjhāyo’ti ca vutte ‘rohaṇatthero nāma, bhante’ti vadeyyāsi, ‘ahaṁ konāmo’ti vutte evaṁ vadeyyāsi ‘mama upajjhāyo, bhante, tumhākaṁ nāmaṁ jānātī’”ti.
(Pāli only)
-
174
“एवं, भन्ते”ति खो आयस्मा नागसेनो आयस्मन्तं रोहणं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पत्तचीवरमादाय अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन वत्तनियं सेनासनं, येनायस्मा अस्सगुत्तो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं अस्सगुत्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठासि, एकमन्तं ठितो खो आयस्मा नागसेनो आयस्मन्तं अस्सगुत्तं एतदवोच—
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā nāgaseno āyasmantaṁ rohaṇaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pattacīvaramādāya anupubbena cārikaṁ caramāno yena vattaniyaṁ senāsanaṁ, yenāyasmā assagutto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ assaguttaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi, ekamantaṁ ṭhito kho āyasmā nāgaseno āyasmantaṁ assaguttaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
175
“उपज्झायो मे, भन्ते, तुम्हाकं पादे सिरसा वन्दति, एवञ्च वदेति अप्पाबाधं अप्पातङ्कं लहुट्ठानं बलं फासुविहारं पुच्छति, उपज्झायो मे, भन्ते, इमं तेमासं तुम्हाकं सन्तिके वसितुं मं पहिणी”ति।
“upajjhāyo me, bhante, tumhākaṁ pāde sirasā vandati, evañca vadeti appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati, upajjhāyo me, bhante, imaṁ temāsaṁ tumhākaṁ santike vasituṁ maṁ pahiṇī”ti.
(Pāli only)
- 176
-
177
“tvaṁ kiṁnāmosī”ti.
(Pāli only)
- 178
-
179
“Konāmo te upajjhāyo”ti?
(Pāli only)
- 180
-
181
“Ahaṁ konāmo”ti.
(Pāli only)
- 182
-
183
“साधु, नागसेन, पत्तचीवरं पटिसामेही”ति।
“Sādhu, nāgasena, pattacīvaraṁ paṭisāmehī”ti.
(Pāli only)
-
184
“साधु, भन्ते”ति पत्तचीवरं पटिसामेत्वा पुनदिवसे परिवेणं सम्मज्जित्वा मुखोदकं दन्तपोणं उपट्ठपेसि।
“Sādhu, bhante”ti pattacīvaraṁ paṭisāmetvā punadivase pariveṇaṁ sammajjitvā mukhodakaṁ dantapoṇaṁ upaṭṭhapesi.
(Pāli only)
-
185
थेरो सम्मज्जितट्ठानं पटिसम्मज्जि, तं उदकं छड्डेत्वा अञ्ञं उदकं आहरि, तञ्च दन्तकट्ठं अपनेत्वा अञ्ञं दन्तकट्ठं गण्हि, न आलापसल्लापं अकासि, एवं सत्त दिवसानि कत्वा सत्तमे दिवसे पुन पुच्छित्वा पुन तेन तथेव वुत्ते वस्सवासं अनुजानि।
Thero sammajjitaṭṭhānaṁ paṭisammajji, taṁ udakaṁ chaḍḍetvā aññaṁ udakaṁ āhari, tañca dantakaṭṭhaṁ apanetvā aññaṁ dantakaṭṭhaṁ gaṇhi, na ālāpasallāpaṁ akāsi, evaṁ satta divasāni katvā sattame divase puna pucchitvā puna tena tatheva vutte vassavāsaṁ anujāni.
(Pāli only)
-
186
तेन खो पन समयेन एका महाउपासिका आयस्मन्तं अस्सगुत्तं तिंसमत्तानि वस्सानि उपट्ठासि।
Tena kho pana samayena ekā mahāupāsikā āyasmantaṁ assaguttaṁ tiṁsamattāni vassāni upaṭṭhāsi.
(Pāli only)
-
187
अथ खो सा महाउपासिका तेमासच्चयेन येनायस्मा अस्सगुत्तो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं अस्सगुत्तं एतदवोच—
Atha kho sā mahāupāsikā temāsaccayena yenāyasmā assagutto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ assaguttaṁ etadavoca—
(Pāli only)
- 188
-
189
“अत्थि, महाउपासिके, अम्हाकं सन्तिके नागसेनो नाम भिक्खू”ति।
“Atthi, mahāupāsike, amhākaṁ santike nāgaseno nāma bhikkhū”ti.
(Pāli only)
-
190
“तेन हि, तात अस्सगुत्त, अधिवासेहि नागसेनेन सद्धिं स्वातनाय भत्तन्”ति।
“Tena hi, tāta assagutta, adhivāsehi nāgasenena saddhiṁ svātanāya bhattan”ti.
(Pāli only)
-
191
अधिवासेसि खो आयस्मा अस्सगुत्तो तुण्हीभावेन।
Adhivāsesi kho āyasmā assagutto tuṇhībhāvena.
(Pāli only)
-
192
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो तस्सा रत्तिया अच्चयेन पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय आयस्मता नागसेनेन सद्धिं पच्छासमणेन येन महाउपासिकाय निवेसनं तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि।
Atha kho āyasmā assagutto tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā nāgasenena saddhiṁ pacchāsamaṇena yena mahāupāsikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
(Pāli only)
-
193
अथ खो सा महाउपासिका आयस्मन्तं अस्सगुत्तं आयस्मन्तञ्च नागसेनं पणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन सहत्था सन्तप्पेसि सम्पवारेसि।
Atha kho sā mahāupāsikā āyasmantaṁ assaguttaṁ āyasmantañca nāgasenaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
(Pāli only)
-
194
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो भुत्ताविं ओनीतपत्तपाणिं आयस्मन्तं नागसेनं एतदवोच—
Atha kho āyasmā assagutto bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
195
“त्वं, नागसेन, महाउपासिकाय अनुमोदनं करोही”ति इदं वत्वा उट्ठायासना पक्कामि।
“tvaṁ, nāgasena, mahāupāsikāya anumodanaṁ karohī”ti idaṁ vatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
(Pāli only)
- 196
- 197
-
198
अथ खो आयस्मा नागसेनो तस्सा महाउपासिकाय गम्भीराय धम्मकथाय लोकुत्तराय सुञ्ञतप्पटिसंयुत्ताय अनुमोदनं अकासि।
Atha kho āyasmā nāgaseno tassā mahāupāsikāya gambhīrāya dhammakathāya lokuttarāya suññatappaṭisaṁyuttāya anumodanaṁ akāsi.
(Pāli only)
-
199
अथ खो तस्सा महाउपासिकाय तस्मिंयेव आसने विरजं वीतमलं धम्मचक्खुं उदपादि—
Atha kho tassā mahāupāsikāya tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
(Pāli only)
-
200
“यं किञ्चि समुदयधम्मं सब्बं तं निरोधधम्मन्”ति।
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
(Pāli only)
-
201
आयस्मापि खो नागसेनो तस्सा महाउपासिकाय अनुमोदनं कत्वा अत्तना देसितं धम्मं पच्चवेक्खन्तो विपस्सनं पट्ठपेत्वा तस्मिंयेव आसने निसिन्नो सोतापत्तिफले पतिट्ठासि।
Āyasmāpi kho nāgaseno tassā mahāupāsikāya anumodanaṁ katvā attanā desitaṁ dhammaṁ paccavekkhanto vipassanaṁ paṭṭhapetvā tasmiṁyeva āsane nisinno sotāpattiphale patiṭṭhāsi.
(Pāli only)
-
202
अथ खो आयस्मा अस्सगुत्तो मण्डलमाळे निसिन्नो द्विन्नम्पि धम्मचक्खुपटिलाभं ञत्वा साधुकारं पवत्तेसि “साधु साधु, नागसेन, एकेन कण्डप्पहारेन द्वे महाकाया पदालिता”ति, अनेकानि च देवतासहस्सानि साधुकारं पवत्तेसुं।
Atha kho āyasmā assagutto maṇḍalamāḷe nisinno dvinnampi dhammacakkhupaṭilābhaṁ ñatvā sādhukāraṁ pavattesi “sādhu sādhu, nāgasena, ekena kaṇḍappahārena dve mahākāyā padālitā”ti, anekāni ca devatāsahassāni sādhukāraṁ pavattesuṁ.
(Pāli only)
-
203
अथ खो आयस्मा नागसेनो उट्ठायासना येनायस्मा अस्सगुत्तो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं अस्सगुत्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि, एकमन्तं निसिन्नं खो आयस्मन्तं नागसेनं आयस्मा अस्सगुत्तो एतदवोच—
Atha kho āyasmā nāgaseno uṭṭhāyāsanā yenāyasmā assagutto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ assaguttaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ nāgasenaṁ āyasmā assagutto etadavoca—
(Pāli only)
-
204
“गच्छ त्वं, नागसेन, पाटलिपुत्तं, पाटलिपुत्तनगरे असोकारामे आयस्मा धम्मरक्खितो पटिवसति, तस्स सन्तिके बुद्धवचनं परियापुणाही”ति।
“gaccha tvaṁ, nāgasena, pāṭaliputtaṁ, pāṭaliputtanagare asokārāme āyasmā dhammarakkhito paṭivasati, tassa santike buddhavacanaṁ pariyāpuṇāhī”ti.
(Pāli only)
-
205
“कीव दूरो, भन्ते, इतो पाटलिपुत्तनगरन्”ति?
“Kīva dūro, bhante, ito pāṭaliputtanagaran”ti?
(Pāli only)
-
206
“Yojanasatāni kho, nāgasenā”ti.
(Pāli only)
- 207
-
208
अन्तरामग्गे भिक्खा दुल्लभा, कथाहं गमिस्सामी”ति?
Antarāmagge bhikkhā dullabhā, kathāhaṁ gamissāmī”ti?
(Pāli only)
- 209
-
210
“एवं, भन्ते”ति खो आयस्मा नागसेनो आयस्मन्तं अस्सगुत्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पत्तचीवरमादाय येन पाटलिपुत्तं तेन चारिकं पक्कामि।
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā nāgaseno āyasmantaṁ assaguttaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pattacīvaramādāya yena pāṭaliputtaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
(Pāli only)
- 211
-
212
अद्दसा खो पाटलिपुत्तको सेट्ठि आयस्मन्तं नागसेनं दूरतोव आगच्छन्तं, दिस्वान येनायस्मा नागसेनो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं नागसेनं अभिवादेत्वा “कुहिं गच्छसि, ताता”ति—आह।
Addasā kho pāṭaliputtako seṭṭhi āyasmantaṁ nāgasenaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna yenāyasmā nāgaseno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ abhivādetvā “kuhiṁ gacchasi, tātā”ti—āha.
(Pāli only)
-
213
“Pāṭaliputtaṁ, gahapatī”ti.
(Pāli only)
-
214
“साधु, तात, मयम्पि पाटलिपुत्तं गच्छाम।
“Sādhu, tāta, mayampi pāṭaliputtaṁ gacchāma.
(Pāli only)
-
215
अम्हेहि सद्धिं सुखं गच्छथा”ति।
Amhehi saddhiṁ sukhaṁ gacchathā”ti.
(Pāli only)
-
216
अथ खो पाटलिपुत्तको सेट्ठि आयस्मतो नागसेनस्स इरियापथे पसीदित्वा आयस्मन्तं नागसेनं पणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन सहत्था सन्तप्पेत्वा सम्पवारेत्वा आयस्मन्तं नागसेनं भुत्ताविं ओनीतपत्तपाणिं अञ्ञतरं नीचं आसनं गहेत्वा एकमन्तं निसीदि, एकमन्तं निसिन्नो खो पाटलिपुत्तको सेट्ठि आयस्मन्तं नागसेनं एतदवोच—
Atha kho pāṭaliputtako seṭṭhi āyasmato nāgasenassa iriyāpathe pasīditvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho pāṭaliputtako seṭṭhi āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
217
“kinnāmosi tvaṁ, tātā”ti.
(Pāli only)
- 218
- 219
-
220
“जानामि खोहं, गहपति, अभिधम्मपदानी”ति।
“Jānāmi khohaṁ, gahapati, abhidhammapadānī”ti.
(Pāli only)
-
221
“लाभा नो, तात, सुलद्धं नो, तात, अहम्पि खो, तात, आभिधम्मिको, त्वम्पि आभिधम्मिको, भण, तात, अभिधम्मपदानी”ति।
“Lābhā no, tāta, suladdhaṁ no, tāta, ahampi kho, tāta, ābhidhammiko, tvampi ābhidhammiko, bhaṇa, tāta, abhidhammapadānī”ti.
(Pāli only)
-
222
अथ खो आयस्मा नागसेनो पाटलिपुत्तकस्स सेट्ठिस्स अभिधम्मं देसेसि, देसेन्तेयेव पाटलिपुत्तकस्स सेट्ठिस्स विरजं वीतमलं धम्मचक्खुं उदपादि—
Atha kho āyasmā nāgaseno pāṭaliputtakassa seṭṭhissa abhidhammaṁ desesi, desenteyeva pāṭaliputtakassa seṭṭhissa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
(Pāli only)
-
223
“यं किञ्चि समुदयधम्मं सब्बं तं निरोधधम्मन्”ति।
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
(Pāli only)
-
224
अथ खो पाटलिपुत्तको सेट्ठि पञ्चमत्तानि सकटसतानि पुरतो उय्योजेत्वा सयं पच्छतो गच्छन्तो पाटलिपुत्तस्स अविदूरे द्वेधापथे ठत्वा आयस्मन्तं नागसेनं एतदवोच—
Atha kho pāṭaliputtako seṭṭhi pañcamattāni sakaṭasatāni purato uyyojetvā sayaṁ pacchato gacchanto pāṭaliputtassa avidūre dvedhāpathe ṭhatvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
225
“अयं खो, तात नागसेन, असोकारामस्स मग्गो, इदं खो, तात, अम्हाकं कम्बलरतनं सोळसहत्थं आयामेन, अट्ठहत्थं वित्थारेन, पटिग्गण्हाहि खो, तात, इदं कम्बलरतनं अनुकम्पं उपादाया”ति।
“ayaṁ kho, tāta nāgasena, asokārāmassa maggo, idaṁ kho, tāta, amhākaṁ kambalaratanaṁ soḷasahatthaṁ āyāmena, aṭṭhahatthaṁ vitthārena, paṭiggaṇhāhi kho, tāta, idaṁ kambalaratanaṁ anukampaṁ upādāyā”ti.
(Pāli only)
- 226
-
227
अथ खो पाटलिपुत्तको सेट्ठि अत्तमनो उदग्गो पमुदितो पीतिसोमनस्सजातो आयस्मन्तं नागसेनं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि।
Atha kho pāṭaliputtako seṭṭhi attamano udaggo pamudito pītisomanassajāto āyasmantaṁ nāgasenaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
(Pāli only)
-
228
अथ खो आयस्मा नागसेनो येन असोकारामो येनायस्मा धम्मरक्खितो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं धम्मरक्खितं अभिवादेत्वा अत्तनो आगतकारणं कथेत्वा आयस्मतो धम्मरक्खितस्स सन्तिके तेपिटकं बुद्धवचनं एकेनेव उद्देसेन तीहि मासेहि ब्यञ्जनसो परियापुणित्वा पुन तीहि मासेहि अत्थसो मनसाकासि।
Atha kho āyasmā nāgaseno yena asokārāmo yenāyasmā dhammarakkhito tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammarakkhitaṁ abhivādetvā attano āgatakāraṇaṁ kathetvā āyasmato dhammarakkhitassa santike tepiṭakaṁ buddhavacanaṁ ekeneva uddesena tīhi māsehi byañjanaso pariyāpuṇitvā puna tīhi māsehi atthaso manasākāsi.
(Pāli only)
-
229
(…)
(…)
(Pāli only)
- 230
-
231
“सेय्यथापि, नागसेन, गोपालको गावो रक्खति, अञ्ञे गोरसं परिभुञ्जन्ति;
“seyyathāpi, nāgasena, gopālako gāvo rakkhati, aññe gorasaṁ paribhuñjanti;
(Pāli only)
-
232
एवमेव खो त्वं, नागसेन, तेपिटकं बुद्धवचनं धारेन्तोपि न भागी सामञ्ञस्सा”ति।
evameva kho tvaṁ, nāgasena, tepiṭakaṁ buddhavacanaṁ dhārentopi na bhāgī sāmaññassā”ti.
(Pāli only)
-
233
“होतु, भन्ते, अलं एत्तकेना”ति।
“Hotu, bhante, alaṁ ettakenā”ti.
(Pāli only)
-
234
तेनेव दिवसभागेन तेन रत्तिभागेन सह पटिसम्भिदाहि अरहत्तं पापुणि, सह सच्चप्पटिवेधेन आयस्मतो नागसेनस्स सब्बे देवा साधुकारमदंसु, पथवी उन्नदि, ब्रह्मानो अप्फोटेसुं, दिब्बानि चन्दनचुण्णानि दिब्बानि च मन्दारवपुप्फानि अभिप्पवस्सिंसु।
Teneva divasabhāgena tena rattibhāgena saha paṭisambhidāhi arahattaṁ pāpuṇi, saha saccappaṭivedhena āyasmato nāgasenassa sabbe devā sādhukāramadaṁsu, pathavī unnadi, brahmāno apphoṭesuṁ, dibbāni candanacuṇṇāni dibbāni ca mandāravapupphāni abhippavassiṁsu.
(Pāli only)
-
235
तेन खो पन समयेन कोटिसता अरहन्तो हिमवन्ते पब्बते रक्खिततले सन्निपतित्वा आयस्मतो नागसेनस्स सन्तिके दूतं पाहेसुं “आगच्छतु नागसेनो, दस्सनकामा मयं नागसेनन्”ति।
Tena kho pana samayena koṭisatā arahanto himavante pabbate rakkhitatale sannipatitvā āyasmato nāgasenassa santike dūtaṁ pāhesuṁ “āgacchatu nāgaseno, dassanakāmā mayaṁ nāgasenan”ti.
(Pāli only)
- 236
- 237
-
238
“एसो खो, नागसेन, मिलिन्दो राजा भिक्खुसङ्घं विहेठेति वादप्पटिवादेन पञ्हपुच्छाय।
“eso kho, nāgasena, milindo rājā bhikkhusaṅghaṁ viheṭheti vādappaṭivādena pañhapucchāya.
(Pāli only)
- 239
- 240
-
241
सचे, भन्ते, सकलजम्बुदीपे राजानो आगन्त्वा मं पञ्हं पुच्छेय्युं, सब्बं तं विसज्जेत्वा सम्पदालेस्सामि, गच्छथ वो, भन्ते, अच्छम्भिता सागलनगरन्”ति।
sace, bhante, sakalajambudīpe rājāno āgantvā maṁ pañhaṁ puccheyyuṁ, sabbaṁ taṁ visajjetvā sampadālessāmi, gacchatha vo, bhante, acchambhitā sāgalanagaran”ti.
(Pāli only)
-
242
अथ खो थेरा भिक्खू सागलनगरं कासावप्पज्जोतं इसिवातपटिवातं अकंसु।
Atha kho therā bhikkhū sāgalanagaraṁ kāsāvappajjotaṁ isivātapaṭivātaṁ akaṁsu.
(Pāli only)
- 243
- 244
-
245
“रमणीया वत भो दोसिना रत्ति, कं नु ख्वज्ज समणं वा ब्राह्मणं वा उपसङ्कमेय्याम साकच्छाय पञ्हपुच्छनाय, को मया सद्धिं सल्लपितुं उस्सहति कङ्खं पटिविनेतुन्”ति।
“ramaṇīyā vata bho dosinā ratti, kaṁ nu khvajja samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkameyyāma sākacchāya pañhapucchanāya, ko mayā saddhiṁ sallapituṁ ussahati kaṅkhaṁ paṭivinetun”ti.
(Pāli only)
- 246
- 247
- 248
-
249
“तेन हि, भणे, भदन्तस्स आरोचेथा”ति।
“Tena hi, bhaṇe, bhadantassa ārocethā”ti.
(Pāli only)
- 250
- 251
-
252
“tena hi āgacchatū”ti.
(Pāli only)
-
253
अथ खो मिलिन्दो राजा पञ्चमत्तेहि योनकसतेहि परिवुतो रथवरमारुय्ह येन सङ्ख्येय्यपरिवेणं येनायस्मा आयुपालो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मता आयुपालेन सद्धिं सम्मोदि, सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि, एकमन्तं निसिन्नो खो मिलिन्दो राजा आयस्मन्तं आयुपालं एतदवोच—
Atha kho milindo rājā pañcamattehi yonakasatehi parivuto rathavaramāruyha yena saṅkhyeyyapariveṇaṁ yenāyasmā āyupālo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmatā āyupālena saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho milindo rājā āyasmantaṁ āyupālaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
254
“किमत्थिया, भन्ते आयुपाल, तुम्हाकं पब्बज्जा, को च तुम्हाकं परमत्थो”ति।
“kimatthiyā, bhante āyupāla, tumhākaṁ pabbajjā, ko ca tumhākaṁ paramattho”ti.
(Pāli only)
- 255
-
256
“धम्मचरियसमचरियत्था खो, महाराज, पब्बज्जा, सामञ्ञफलं खो पन अम्हाकं परमत्थो”ति।
“dhammacariyasamacariyatthā kho, mahārāja, pabbajjā, sāmaññaphalaṁ kho pana amhākaṁ paramattho”ti.
(Pāli only)
- 257
-
258
“आम, महाराज, अत्थि गिहीपि धम्मचारी समचारी, भगवति खो, महाराज, बाराणसियं इसिपतने मिगदाये धम्मचक्कं पवत्तेन्ते अट्ठारसन्नं ब्रह्मकोटीनं धम्माभिसमयो अहोसि, देवतानं पन धम्माभिसमयो गणनपथं वीतिवत्तो, सब्बेते गिहिभूता, न पब्बजिता।
“Āma, mahārāja, atthi gihīpi dhammacārī samacārī, bhagavati kho, mahārāja, bārāṇasiyaṁ isipatane migadāye dhammacakkaṁ pavattente aṭṭhārasannaṁ brahmakoṭīnaṁ dhammābhisamayo ahosi, devatānaṁ pana dhammābhisamayo gaṇanapathaṁ vītivatto, sabbete gihibhūtā, na pabbajitā.
(Pāli only)
-
259
पुन चपरं, महाराज, भगवता खो महासमयसुत्तन्ते देसियमाने, महामङ्गलसुत्तन्ते देसियमाने, समचित्तपरियायसुत्तन्ते देसियमाने, राहुलोवादसुत्तन्ते देसियमाने, पराभवसुत्तन्ते देसियमाने गणनपथं वीतिवत्तानं देवतानं धम्माभिसमयो अहोसि, सब्बेते गिहिभूता, न पब्बजिता”ति।
Puna caparaṁ, mahārāja, bhagavatā kho mahāsamayasuttante desiyamāne, mahāmaṅgalasuttante desiyamāne, samacittapariyāyasuttante desiyamāne, rāhulovādasuttante desiyamāne, parābhavasuttante desiyamāne gaṇanapathaṁ vītivattānaṁ devatānaṁ dhammābhisamayo ahosi, sabbete gihibhūtā, na pabbajitā”ti.
(Pāli only)
-
260
“तेन हि, भन्ते आयुपाल, निरत्थिका तुम्हाकं पब्बज्जा, पुब्बे कतस्स पापकम्मस्स निस्सन्देन समणा सक्यपुत्तिया पब्बजन्ति धुतङ्गानि च परिहरन्ति।
“Tena hi, bhante āyupāla, niratthikā tumhākaṁ pabbajjā, pubbe katassa pāpakammassa nissandena samaṇā sakyaputtiyā pabbajanti dhutaṅgāni ca pariharanti.
(Pāli only)
-
261
ये खो ते, भन्ते आयुपाल, भिक्खू एकासनिका, नून ते पुब्बे परेसं भोगहारका चोरा, ते परेसं भोगे अच्छिन्दित्वा तस्स कम्मस्स निस्सन्देन एतरहि एकासनिका भवन्ति, न लभन्ति कालेन कालं परिभुञ्जितुं, नत्थि तेसं सीलं, नत्थि तपो, नत्थि ब्रह्मचरियं।
Ye kho te, bhante āyupāla, bhikkhū ekāsanikā, nūna te pubbe paresaṁ bhogahārakā corā, te paresaṁ bhoge acchinditvā tassa kammassa nissandena etarahi ekāsanikā bhavanti, na labhanti kālena kālaṁ paribhuñjituṁ, natthi tesaṁ sīlaṁ, natthi tapo, natthi brahmacariyaṁ.
(Pāli only)
-
262
ये खो पन ते, भन्ते आयुपाल, भिक्खू अब्भोकासिका, नून ते पुब्बे गामघातका चोरा, ते परेसं गेहानि विनासेत्वा तस्स कम्मस्स निस्सन्देन एतरहि अब्भोकासिका भवन्ति, न लभन्ति सेनासनानि परिभुञ्जितुं, नत्थि तेसं सीलं, नत्थि तपो, नत्थि ब्रह्मचरियं।
Ye kho pana te, bhante āyupāla, bhikkhū abbhokāsikā, nūna te pubbe gāmaghātakā corā, te paresaṁ gehāni vināsetvā tassa kammassa nissandena etarahi abbhokāsikā bhavanti, na labhanti senāsanāni paribhuñjituṁ, natthi tesaṁ sīlaṁ, natthi tapo, natthi brahmacariyaṁ.
(Pāli only)
-
263
ये खो पन ते, भन्ते आयुपाल, भिक्खू नेसज्जिका, नून ते पुब्बे पन्थदूसका चोरा, ते परेसं पथिके जने गहेत्वा बन्धित्वा निसीदापेत्वा तस्स कम्मस्स निस्सन्देन एतरहि नेसज्जिका भवन्ति, न लभन्ति सेय्यं कप्पेतुं, नत्थि तेसं सीलं, नत्थि तपो, नत्थि ब्रह्मचरियन्”ति—आह।
Ye kho pana te, bhante āyupāla, bhikkhū nesajjikā, nūna te pubbe panthadūsakā corā, te paresaṁ pathike jane gahetvā bandhitvā nisīdāpetvā tassa kammassa nissandena etarahi nesajjikā bhavanti, na labhanti seyyaṁ kappetuṁ, natthi tesaṁ sīlaṁ, natthi tapo, natthi brahmacariyan”ti—āha.
(Pāli only)
- 264
- 265
- 266
-
267
अथ खो मिलिन्दो राजा आयस्मन्तं आयुपालं तुण्हीभूतं दिस्वा अप्फोटेत्वा उक्कुट्ठिं कत्वा योनके एतदवोच—
Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ āyupālaṁ tuṇhībhūtaṁ disvā apphoṭetvā ukkuṭṭhiṁ katvā yonake etadavoca—
(Pāli only)
- 268
-
269
अथ खो मिलिन्दस्स रञ्ञो सब्बं तं परिसं अनुविलोकेन्तस्स अभीते अमङ्कुभूते योनके दिस्वा एतदहोसि—
Atha kho milindassa rañño sabbaṁ taṁ parisaṁ anuvilokentassa abhīte amaṅkubhūte yonake disvā etadahosi—
(Pāli only)
- 270
- 271
- 272
-
273
तेन खो पन समयेन आयस्मा नागसेनो समणगणपरिवुतो सङ्घी गणी गणाचरियो ञातो यसस्सी साधुसम्मतो बहुजनस्स पण्डितो ब्यत्तो मेधावी निपुणो विञ्ञू विभावी विनीतो विसारदो बहुस्सुतो तेपिटको वेदगू पभिन्नबुद्धिमा आगतागमो पभिन्नपटिसम्भिदो नवङ्गसत्थुसासने परियत्तिधरो पारमिप्पत्तो जिनवचने धम्मत्थदेसनापटिवेधकुसलो अक्खयविचित्रपटिभानो चित्रकथी कल्याणवाक्करणो दुरासदो दुप्पसहो दुरुत्तरो दुरावरणो दुन्निवारयो, सागरो विय अक्खोभो, गिरिराजा विय निच्चलो, रणञ्जहो तमोनुदो पभङ्करो महाकथी परगणिगणमथनो परतित्थियमद्दनो भिक्खूनं भिक्खुनीनं उपासकानं उपासिकानं राजूनं राजमहामत्तानं सक्कतो गरुकतो मानितो पूजितो अपचितो लाभी चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं लाभग्गयसग्गप्पत्तो वुद्धानं विञ्ञूनं सोतावधानेन समन्नागतानं सन्दस्सेन्तो नवङ्गं जिनसासनरतनं, उपदिसन्तो धम्ममग्गं, धारेन्तो धम्मप्पज्जोतं, उस्सापेन्तो धम्मयूपं, यजन्तो धम्मयागं, पग्गण्हन्तो धम्मद्धजं, उस्सापेन्तो धम्मकेतुं, धमेन्तो धम्मसङ्खं, आहनन्तो धम्मभेरिं, नदन्तो सीहनादं, गज्जन्तो इन्दगज्जितं, मधुरगिरगज्जितेन ञाणवरविज्जुजालपरिवेठितेन करुणाजलभरितेन महता धम्मामतमेघेन सकललोकमभितप्पयन्तो गामनिगमराजधानीसु चारिकं चरमानो अनुपुब्बेन सागलनगरं अनुप्पत्तो होति।
Tena kho pana samayena āyasmā nāgaseno samaṇagaṇaparivuto saṅghī gaṇī gaṇācariyo ñāto yasassī sādhusammato bahujanassa paṇḍito byatto medhāvī nipuṇo viññū vibhāvī vinīto visārado bahussuto tepiṭako vedagū pabhinnabuddhimā āgatāgamo pabhinnapaṭisambhido navaṅgasatthusāsane pariyattidharo pāramippatto jinavacane dhammatthadesanāpaṭivedhakusalo akkhayavicitrapaṭibhāno citrakathī kalyāṇavākkaraṇo durāsado duppasaho duruttaro durāvaraṇo dunnivārayo, sāgaro viya akkhobho, girirājā viya niccalo, raṇañjaho tamonudo pabhaṅkaro mahākathī paragaṇigaṇamathano paratitthiyamaddano bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ sakkato garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ lābhaggayasaggappatto vuddhānaṁ viññūnaṁ sotāvadhānena samannāgatānaṁ sandassento navaṅgaṁ jinasāsanaratanaṁ, upadisanto dhammamaggaṁ, dhārento dhammappajjotaṁ, ussāpento dhammayūpaṁ, yajanto dhammayāgaṁ, paggaṇhanto dhammaddhajaṁ, ussāpento dhammaketuṁ, dhamento dhammasaṅkhaṁ, āhananto dhammabheriṁ, nadanto sīhanādaṁ, gajjanto indagajjitaṁ, madhuragiragajjitena ñāṇavaravijjujālapariveṭhitena karuṇājalabharitena mahatā dhammāmatameghena sakalalokamabhitappayanto gāmanigamarājadhānīsu cārikaṁ caramāno anupubbena sāgalanagaraṁ anuppatto hoti.
(Pāli only)
-
274
तत्र सुदं आयस्मा नागसेनो असीतिया भिक्खुसहस्सेहि सद्धिं सङ्ख्येय्यपरिवेणे पटिवसति।
Tatra sudaṁ āyasmā nāgaseno asītiyā bhikkhusahassehi saddhiṁ saṅkhyeyyapariveṇe paṭivasati.
(Pāli only)
- 275
-
276
“Bahussuto citrakathī,
(Pāli only)
- 277
- 278
- 279
- 280
-
281
pañcanekāyikāpi ca;
(Pāli only)
-
282
Catunekāyikā ceva,
(Pāli only)
-
283
nāgasenaṁ purakkharuṁ.
(Pāli only)
-
284
Gambhīrapañño medhāvī,
(Pāli only)
-
285
maggāmaggassa kovido;
(Pāli only)
-
286
Uttamatthaṁ anuppatto,
(Pāli only)
- 287
- 288
-
289
nipuṇehi saccavādibhi;
(Pāli only)
- 290
- 291
-
292
Saṅkhyeyyapariveṇasmiṁ,
(Pāli only)
- 293
-
294
Katheti so manussehi,
(Pāli only)
- 295
- 296
- 297
-
298
अत्थि, महाराज, नागसेनो नाम थेरो पण्डितो ब्यत्तो मेधावी विनीतो विसारदो बहुस्सुतो चित्रकथी कल्याणपटिभानो अत्थधम्मनिरुत्तिपटिभानपटिसम्भिदासु पारमिप्पत्तो, सो एतरहि सङ्ख्येय्यपरिवेणे पटिवसति, गच्छ त्वं, महाराज, आयस्मन्तं नागसेनं पञ्हं पुच्छस्सु, उस्सहति सो तया सद्धिं सल्लपितुं कङ्खं पटिविनेतुन्”ति।
atthi, mahārāja, nāgaseno nāma thero paṇḍito byatto medhāvī vinīto visārado bahussuto citrakathī kalyāṇapaṭibhāno atthadhammaniruttipaṭibhānapaṭisambhidāsu pāramippatto, so etarahi saṅkhyeyyapariveṇe paṭivasati, gaccha tvaṁ, mahārāja, āyasmantaṁ nāgasenaṁ pañhaṁ pucchassu, ussahati so tayā saddhiṁ sallapituṁ kaṅkhaṁ paṭivinetun”ti.
(Pāli only)
-
299
अथ खो मिलिन्दस्स रञ्ञो सहसा “नागसेनो”ति सद्दं सुत्वाव अहुदेव भयं, अहुदेव छम्भितत्तं, अहुदेव लोमहंसो।
Atha kho milindassa rañño sahasā “nāgaseno”ti saddaṁ sutvāva ahudeva bhayaṁ, ahudeva chambhitattaṁ, ahudeva lomahaṁso.
(Pāli only)
- 300
- 301
-
302
“उस्सहति, महाराज, अपि इन्दयमवरुणकुवेरपजापतिसुयामसन्तुसितलोकपालेहिपि पितुपितामहेन महाब्रह्मुनापि सद्धिं सल्लपितुं, किमङ्गं पन मनुस्सभूतेना”ति।
“Ussahati, mahārāja, api indayamavaruṇakuverapajāpatisuyāmasantusitalokapālehipi pitupitāmahena mahābrahmunāpi saddhiṁ sallapituṁ, kimaṅgaṁ pana manussabhūtenā”ti.
(Pāli only)
- 303
-
304
“तेन हि त्वं, देवमन्तिय, भदन्तस्स सन्तिके दूतं पेसेही”ति।
“tena hi tvaṁ, devamantiya, bhadantassa santike dūtaṁ pesehī”ti.
(Pāli only)
- 305
- 306
-
307
“tena hi āgacchatū”ti.
(Pāli only)
-
308
अथ खो मिलिन्दो राजा पञ्चमत्तेहि योनकसतेहि परिवुतो रथवरमारुय्ह महता बलकायेन सद्धिं येन सङ्ख्येय्यपरिवेणं येनायस्मा नागसेनो तेनुपसङ्कमि।
Atha kho milindo rājā pañcamattehi yonakasatehi parivuto rathavaramāruyha mahatā balakāyena saddhiṁ yena saṅkhyeyyapariveṇaṁ yenāyasmā nāgaseno tenupasaṅkami.
(Pāli only)
- 309
- 310
-
311
“कस्सेसा, देवमन्तिय, महती परिसा”ति?
“kassesā, devamantiya, mahatī parisā”ti?
(Pāli only)
- 312
- 313
-
314
अथ खो मिलिन्दो राजा खग्गपरिवारितो विय गजो, गरुळपरिवारितो विय नागो, अजगरपरिवारितो विय कोत्थुको, महिंसपरिवुतो विय अच्छो, नागानुबद्धो विय मण्डूको, सद्दूलानुबद्धो विय मिगो, अहितुण्डिकसमागतो विय पन्नगो, मज्जारसमागतो विय उन्दूरो, भूतवेज्जसमागतो विय पिसाचो, राहुमखगतो विय चन्दो, पन्नगो विय पेळन्तरगतो, सकुणो विय पञ्जरन्तरगतो, मच्छो विय जालन्तरगतो, वाळवनमनुप्पविट्ठो विय पुरिसो, वेस्सवणापराधिको विय यक्खो, परिक्खीणायुको विय देवपुत्तो भीतो उब्बिग्गो उत्रस्तो संविग्गो लोमहट्ठजातो विमनो दुम्मनो भन्तचित्तो विपरिणतमानसो “मा मं अयं परिजनो परिभवी”ति सतिं उपट्ठपेत्वा देवमन्तियं एतदवोच—
Atha kho milindo rājā khaggaparivārito viya gajo, garuḷaparivārito viya nāgo, ajagaraparivārito viya kotthuko, mahiṁsaparivuto viya accho, nāgānubaddho viya maṇḍūko, saddūlānubaddho viya migo, ahituṇḍikasamāgato viya pannago, majjārasamāgato viya undūro, bhūtavejjasamāgato viya pisāco, rāhumakhagato viya cando, pannago viya peḷantaragato, sakuṇo viya pañjarantaragato, maccho viya jālantaragato, vāḷavanamanuppaviṭṭho viya puriso, vessavaṇāparādhiko viya yakkho, parikkhīṇāyuko viya devaputto bhīto ubbiggo utrasto saṁviggo lomahaṭṭhajāto vimano dummano bhantacitto vipariṇatamānaso “mā maṁ ayaṁ parijano paribhavī”ti satiṁ upaṭṭhapetvā devamantiyaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
315
“मा खो, त्वं देवमन्तिय, आयस्मन्तं नागसेनं मय्हं आचिक्खेय्यासि, अनक्खातञ्ञेवाहं नागसेनं जानिस्सामी”ति।
“mā kho, tvaṁ devamantiya, āyasmantaṁ nāgasenaṁ mayhaṁ ācikkheyyāsi, anakkhātaññevāhaṁ nāgasenaṁ jānissāmī”ti.
(Pāli only)
-
316
“साधु, महाराज, त्वञ्ञेव जानाही”ति।
“Sādhu, mahārāja, tvaññeva jānāhī”ti.
(Pāli only)
-
317
तेन खो पन समयेन आयस्मा नागसेनो तस्सा भिक्खुपरिसाय पुरतो चत्तालीसाय भिक्खुसहस्सानं नवकतरो होति पच्छतो चत्तालीसाय भिक्खुसहस्सानं वुड्ढतरो।
Tena kho pana samayena āyasmā nāgaseno tassā bhikkhuparisāya purato cattālīsāya bhikkhusahassānaṁ navakataro hoti pacchato cattālīsāya bhikkhusahassānaṁ vuḍḍhataro.
(Pāli only)
-
318
अथ खो मिलिन्दो राजा सब्बं तं भिक्खुसङ्घं पुरतो च पच्छतो च मज्झतो च अनुविलोकेन्तो अद्दसा खो आयस्मन्तं नागसेनं दूरतोव भिक्खुसङ्घस्स मज्झे निसिन्नं केसरसीहं विय विगतभयभेरवं विगतलोमहंसं विगतभयसारज्जं, दिस्वान आकारेनेव अञ्ञासि “एसो खो एत्थ नागसेनो”ति।
Atha kho milindo rājā sabbaṁ taṁ bhikkhusaṅghaṁ purato ca pacchato ca majjhato ca anuvilokento addasā kho āyasmantaṁ nāgasenaṁ dūratova bhikkhusaṅghassa majjhe nisinnaṁ kesarasīhaṁ viya vigatabhayabheravaṁ vigatalomahaṁsaṁ vigatabhayasārajjaṁ, disvāna ākāreneva aññāsi “eso kho ettha nāgaseno”ti.
(Pāli only)
- 319
-
320
“एसो खो, देवमन्तिय, आयस्मा नागसेनो”ति।
“eso kho, devamantiya, āyasmā nāgaseno”ti.
(Pāli only)
- 321
-
322
ततो राजा तुट्ठो अहोसि “अनक्खातोव मया नागसेनो अञ्ञातो”ति।
Tato rājā tuṭṭho ahosi “anakkhātova mayā nāgaseno aññāto”ti.
(Pāli only)
- 323
-
324
Tenāhu—
(Pāli only)
- 325
- 326
- 327
-
328
idaṁ vacanamabravi.
(Pāli only)
- 329
- 330
- 331
- 332
- 333
- 334
-
335
Jayo ca nāgasenassa,
(Pāli only)
-
336
yathā cittaṁ na saṇṭhitan”ti.
(Pāli only)
- 337
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.