Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 49 मज्झिमनिकाय 49

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Brahmanimantanikasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 49

    Majjhima Nikāya 49

    Middle Discourses 49

  2. 2

    ब्रह्मनिमन्तनिकसुत्तbrah·ma·ni·man·ta·ni·ka·sut·ta

    Brahmanimantanikasutta

    On the Invitation of Divinity

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तत्रtat·ra खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There the Buddha addressed the mendicants,

  6. 6

    “भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  7. 7

    “भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  8. 8

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  9. 9

    “एकमिदाहं,e·ka·mi·dā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve समयंsa·ma·yaṃ उक्कट्ठायंuk·kaṭ·ṭhā·yaṃ विहरामिvi·ha·rā·mi सुभगवनेsu·bha·ga·va·ne सालराजमूले।sā·la·rā·ja·mū·le

    “Ekamidāhaṁ, bhikkhave, samayaṁ ukkaṭṭhāyaṁ viharāmi subhagavane sālarājamūle.

    “This one time, mendicants, I was staying near Ukkaṭṭhā in the Subhaga Forest at the root of a magnificent sal tree.

  10. 10

    तेनte·na खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve समयेनsa·ma·ye·na बकस्सba·kas·sa ब्रह्मुनोbrah·mu·no एवरूपंe·va·rū·paṃ पापकंpā·pa·kaṃ दिट्ठिगतंdiṭ·ṭhi·ga·taṃ उप्पन्नंup·pan·naṃ होति:ho·ti

    Tena kho pana, bhikkhave, samayena bakassa brahmuno evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti:

    Now at that time Baka the Divinity had the following harmful misconception:

  11. 11

    ‘इदंi·daṃ निच्चं,nic·caṃ इदंi·daṃ धुवं,dhu·vaṃ इदंi·daṃ सस्सतं,sas·sa·taṃ इदंi·daṃ केवलं,ke·va·laṃ इदंi·daṃ अचवनधम्मं,a·ca·va·na·dham·maṃ इदञ्हिi·dañ·hi नna जायतिjā·ya·ti नna जीयतिjī·ya·ti नna मीयतिmī·ya·ti नna चवतिca·va·ti नna उपपज्जति,u·pa·paj·ja·ti इतोi·to चca पनञ्ञंpa·nañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ नत्थी’ति।nat·thī

    ‘idaṁ niccaṁ, idaṁ dhuvaṁ, idaṁ sassataṁ, idaṁ kevalaṁ, idaṁ acavanadhammaṁ, idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, ito ca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ natthī’ti.

    ‘This is permanent, this is everlasting, this is eternal, this is whole, this is not liable to pass away. For this is where there’s no being born, growing old, dying, passing away, or being reborn. And there’s no other escape beyond this.’

  12. 12

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बकस्सba·kas·sa ब्रह्मुनोbrah·mu·no चेतसाce·ta·sā चेतोपरिवितक्कमञ्ञाय—ce·to·pa·ri·vi·tak·ka·mañ·ñā·ya

    Atha khvāhaṁ, bhikkhave, bakassa brahmuno cetasā cetoparivitakkamaññāya—

    Then I knew what Baka the Divinity was thinking.

  13. 13

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेव—उक्कट्ठायंe·va·me·va सुभगवनेsu·bha·ga·va·ne सालराजमूलेsā·la·rā·ja·mū·le अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to तस्मिंtas·miṃ ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke पातुरहोसिं।pā·tu·ra·ho·siṃ

    seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—ukkaṭṭhāyaṁ subhagavane sālarājamūle antarahito tasmiṁ brahmaloke pāturahosiṁ.

    As easily as a strong person would extend or contract their arm, I vanished from the Subhaga Forest and reappeared in that realm of divinity.

  14. 14

    अद्दसाad·da·sā खोkho मं,maṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बकोba·ko ब्रह्माbrah·mā दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं;ā·gac·chan·taṃ

    Addasā kho maṁ, bhikkhave, bako brahmā dūratova āgacchantaṁ;

    Baka saw me coming off in the distance

  15. 15

    दिस्वानdis·vā·na मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    disvāna maṁ etadavoca:

    and said,

  16. 16

    ‘एहिe·hi खो,kho मारिस,mā·ri·sa स्वागतं,svā·ga·taṃ मारिस।mā·ri·sa

    ‘ehi kho, mārisa, svāgataṁ, mārisa.

    ‘Come, good fellow! Welcome, good fellow!

  17. 17

    चिरस्संci·ras·saṃ खो,kho मारिस,mā·ri·sa इमंi·maṃ परियायमकासिpa·ri·yā·ya·ma·kā·si यदिदंya·di·daṃ इधागमनाय।i·dhā·ga·ma·nā·ya

    Cirassaṁ kho, mārisa, imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya.

    It’s been a long time since you took the opportunity to come here.

  18. 18

    इदञ्हि,i·dañ·hi मारिस,mā·ri·sa निच्चं,nic·caṃ इदंi·daṃ धुवं,dhu·vaṃ इदंi·daṃ सस्सतं,sas·sa·taṃ इदंi·daṃ केवलं,ke·va·laṃ इदंi·daṃ अचवनधम्मं,a·ca·va·na·dham·maṃ इदञ्हिi·dañ·hi नna जायतिjā·ya·ti नna जीयतिjī·ya·ti नna मीयतिmī·ya·ti नna चवतिca·va·ti नna उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti इतोi·to चca पनञ्ञंpa·nañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ नत्थी’ति।nat·thī

    Idañhi, mārisa, niccaṁ, idaṁ dhuvaṁ, idaṁ sassataṁ, idaṁ kevalaṁ, idaṁ acavanadhammaṁ, idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati. Ito ca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ natthī’ti.

    For this is permanent, this is everlasting, this is eternal, this is whole, this is not liable to pass away. For this is where there’s no being born, growing old, dying, passing away, or being reborn. And there’s no other escape beyond this.’

  19. 19

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te अहं,a·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बकंba·kaṃ ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Evaṁ vutte, ahaṁ, bhikkhave, bakaṁ brahmānaṁ etadavocaṁ:

    When he had spoken, I said to him,

  20. 20

    ‘अविज्जागतोa·vij·jā·ga·to वतva·ta भोbho बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā अविज्जागतोa·vij·jā·ga·to वतva·ta भोbho बकोba·ko ब्रह्मा;brah·mā

    ‘avijjāgato vata bho bako brahmā, avijjāgato vata bho bako brahmā;

    ‘Oh lord, Baka the Divinity is lost in ignorance! Oh lord, Baka the Divinity is lost in ignorance!

  21. 21

    यत्रyat·ra हिhi नामnā·ma अनिच्चंयेवa·nic·caṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ निच्चन्तिnic·can·ti वक्खति,vak·kha·ti अद्धुवंयेवad·dhu·vaṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ धुवन्तिdhu·van·ti वक्खति,vak·kha·ti असस्सतंयेवa·sas·sa·taṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ सस्सतन्तिsas·sa·tan·ti वक्खति,vak·kha·ti अकेवलंयेवa·ke·va·laṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ केवलन्तिke·va·lan·ti वक्खति,vak·kha·ti चवनधम्मंयेवca·va·na·dham·maṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अचवनधम्मन्तिa·ca·va·na·dham·man·ti वक्खति;vak·kha·ti

    yatra hi nāma aniccaṁyeva samānaṁ niccanti vakkhati, addhuvaṁyeva samānaṁ dhuvanti vakkhati, asassataṁyeva samānaṁ sassatanti vakkhati, akevalaṁyeva samānaṁ kevalanti vakkhati, cavanadhammaṁyeva samānaṁ acavanadhammanti vakkhati;

    Because what is actually impermanent, not lasting, transient, incomplete, and liable to pass away, he says is permanent, everlasting, eternal, whole, and not liable to pass away.

  22. 22

    यत्थyat·tha चca पनpa·na जायतिjā·ya·ti जीयतिjī·ya·ti मीयतिmī·ya·ti चवतिca·va·ti उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti तञ्चtañ·ca वक्खति:vak·kha·ti

    yattha ca pana jāyati jīyati mīyati cavati upapajjati tañca vakkhati:

    And where there is being born, growing old, dying, passing away, and being reborn, he says that

  23. 23

    “इदञ्हिi·dañ·hi नna जायतिjā·ya·ti नna जीयतिjī·ya·ti नna मीयतिmī·ya·ti नna चवतिca·va·ti नna उपपज्जती”ति;u·pa·paj·ja·tī

    “idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjatī”ti;

    there’s no being born, growing old, dying, passing away, or being reborn.

  24. 24

    सन्तञ्चsan·tañ·ca पनञ्ञंpa·nañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ “नत्थञ्ञंnat·thañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्”तिnis·sa·ra·ṇan वक्खती’ति।vak·kha·tī

    santañca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ “natthaññaṁ uttari nissaraṇan”ti vakkhatī’ti.

    And although there is another escape beyond this, he says that there’s no other escape beyond this.’

  25. 25

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ ब्रह्मपारिसज्जंbrah·ma·pā·ri·saj·jaṃ अन्वाविसित्वाan·vā·vi·sit·vā मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, bhikkhave, māro pāpimā aññataraṁ brahmapārisajjaṁ anvāvisitvā maṁ etadavoca:

    Then Māra the Wicked took possession of a member of the retinue of Divinity and said this to me,

  26. 26

    ‘भिक्खुbhik·khu भिक्खु,bhik·khu मेतमासदोme·ta·mā·sa·do मेतमासदो,me·ta·mā·sa·do एसोe·so हि,hi भिक्खु,bhik·khu ब्रह्माbrah·mā महाब्रह्माma·hāb·rah·mā अभिभूa·bhi·bhū अनभिभूतोa·na·bhi·bhū·to अञ्ञदत्थुदसोañ·ña·dat·thu·da·so वसवत्तीva·sa·vat·tī इस्सरोis·sa·ro कत्ताkat·tā निम्माताnim·mā·tā सेट्ठोseṭ·ṭho सजिताsa·ji·tā वसीva·sī पिताpi·tā भूतभब्यानं।bhū·ta·bhab·yā·naṃ

    ‘bhikkhu bhikkhu, metamāsado metamāsado, eso hi, bhikkhu, brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ.

    ‘Mendicant, mendicant! Don’t attack this one! Don’t attack this one! For this is the Divinity, the Great Divinity, the Vanquisher, the Unvanquished, the Universal Seer, the Wielder of Power, God Almighty, the Maker, the Creator, the First, the Begetter, the Controller, the Father of those who have been born and those yet to be born.

  27. 27

    अहेसुंa·he·suṃ खोkho ये,ye भिक्खु,bhik·khu तयाta·yā पुब्बेpub·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā लोकस्मिंlo·kas·miṃ पथवीगरहकाpa·tha·vī·ga·ra·ha·kā पथवीजिगुच्छका,pa·tha·vī·ji·guc·cha·kā आपगरहकाā·pa·ga·ra·ha·kā आपजिगुच्छका,ā·pa·ji·guc·cha·kā तेजगरहकाte·ja·ga·ra·ha·kā तेजजिगुच्छका,te·ja·ji·guc·cha·kā वायगरहकाvā·ya·ga·ra·ha·kā वायजिगुच्छका,vā·ya·ji·guc·cha·kā भूतगरहकाbhū·ta·ga·ra·ha·kā भूतजिगुच्छका,bhū·ta·ji·guc·cha·kā देवगरहकाde·va·ga·ra·ha·kā देवजिगुच्छका,de·va·ji·guc·cha·kā पजापतिगरहकाpa·jā·pa·ti·ga·ra·ha·kā पजापतिजिगुच्छका,pa·jā·pa·ti·ji·guc·cha·kā ब्रह्मगरहकाbrah·ma·ga·ra·ha·kā ब्रह्मजिगुच्छका—brah·ma·ji·guc·cha·kā

    Ahesuṁ kho ye, bhikkhu, tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṁ pathavīgarahakā pathavījigucchakā, āpagarahakā āpajigucchakā, tejagarahakā tejajigucchakā, vāyagarahakā vāyajigucchakā, bhūtagarahakā bhūtajigucchakā, devagarahakā devajigucchakā, pajāpatigarahakā pajāpatijigucchakā, brahmagarahakā brahmajigucchakā—

    There have been ascetics and brahmins before you, mendicant, who criticized and loathed earth, water, fire, air, creatures, gods, the Progenitor, and the Divinity.

  28. 28

    तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā पाणुपच्छेदाpā·ṇu·pac·che·dā हीनेhī·ne कायेkā·ye पतिट्ठिताpa·tiṭ·ṭhi·tā अहेसुं।a·he·suṃ

    te kāyassa bhedā pāṇupacchedā hīne kāye patiṭṭhitā ahesuṁ.

    When their bodies broke up and their breath was cut off they were established in a lower realm.

  29. 29

    येye पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu तयाta·yā पुब्बेpub·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā लोकस्मिंlo·kas·miṃ पथवीपसंसकाpa·tha·vī·pa·saṃ·sa·kā पथवाभिनन्दिनो,pa·tha·vā·bhi·nan·di·no आपपसंसकाā·pa·pa·saṃ·sa·kā आपाभिनन्दिनो,ā·pā·bhi·nan·di·no तेजपसंसकाte·ja·pa·saṃ·sa·kā तेजाभिनन्दिनो,te·jā·bhi·nan·di·no वायपसंसकाvā·ya·pa·saṃ·sa·kā वायाभिनन्दिनो,vā·yā·bhi·nan·di·no भूतपसंसकाbhū·ta·pa·saṃ·sa·kā भूताभिनन्दिनो,bhū·tā·bhi·nan·di·no देवपसंसकाde·va·pa·saṃ·sa·kā देवाभिनन्दिनो,de·vā·bhi·nan·di·no पजापतिपसंसकाpa·jā·pa·ti·pa·saṃ·sa·kā पजापताभिनन्दिनो,pa·jā·pa·tā·bhi·nan·di·no ब्रह्मपसंसकाbrah·ma·pa·saṃ·sa·kā ब्रह्माभिनन्दिनो—brah·mā·bhi·nan·di·no

    Ye pana, bhikkhu, tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṁ pathavīpasaṁsakā pathavābhinandino, āpapasaṁsakā āpābhinandino, tejapasaṁsakā tejābhinandino, vāyapasaṁsakā vāyābhinandino, bhūtapasaṁsakā bhūtābhinandino, devapasaṁsakā devābhinandino, pajāpatipasaṁsakā pajāpatābhinandino, brahmapasaṁsakā brahmābhinandino—

    There have been ascetics and brahmins before you, mendicant, who praised and approved earth, water, fire, air, creatures, gods, the Progenitor, and the Divinity.

  30. 30

    तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā पाणुपच्छेदाpā·ṇu·pac·che·dā पणीतेpa·ṇī·te कायेkā·ye पतिट्ठिता।pa·tiṭ·ṭhi·tā

    te kāyassa bhedā pāṇupacchedā paṇīte kāye patiṭṭhitā.

    When their bodies broke up and their breath was cut off they were established in a higher realm.

  31. 31

    तंtaṃ ताहं,tā·haṃ भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ वदामि:va·dā·mi

    Taṁ tāhaṁ, bhikkhu, evaṁ vadāmi:

    So, mendicant, I tell you this:

  32. 32

    “इङ्घiṅ·gha त्वं,tvaṃ मारिस,mā·ri·sa यदेवya·de·va तेte ब्रह्माbrah·mā आहā·ha तदेवta·de·va त्वंtvaṃ करोहि,ka·ro·hi माmā त्वंtvaṃ ब्रह्मुनोbrah·mu·no वचनंva·ca·naṃ उपातिवत्तित्थो”।u·pā·ti·vat·tit·tho

    “iṅgha tvaṁ, mārisa, yadeva te brahmā āha tadeva tvaṁ karohi, mā tvaṁ brahmuno vacanaṁ upātivattittho”.

    please, good fellow, do exactly what the Divinity says. Don’t go beyond the word of the Divinity.

  33. 33

    सचेsa·ce खोkho त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu ब्रह्मुनोbrah·mu·no वचनंva·ca·naṃ उपातिवत्तिस्ससि,u·pā·ti·vat·tis·sa·si सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma पुरिसोpu·ri·so सिरिंsi·riṃ आगच्छन्तिंā·gac·chan·tiṃ दण्डेनdaṇ·ḍe·na पटिप्पणामेय्य,pa·ṭip·pa·ṇā·mey·ya सेय्यथापिsey·ya·thā·pi वाvā पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu पुरिसोpu·ri·so नरकप्पपातेna·ra·kap·pa·pā·te पपतन्तोpa·pa·tan·to हत्थेहिhat·the·hi चca पादेहिpā·de·hi चca पथविंpa·tha·viṃ विराधेय्य,vi·rā·dhey·ya एवंe·vaṃ सम्पदमिदं,sam·pa·da·mi·daṃ भिक्खु,bhik·khu तुय्हंtuy·haṃ भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Sace kho tvaṁ, bhikkhu, brahmuno vacanaṁ upātivattissasi, seyyathāpi nāma puriso siriṁ āgacchantiṁ daṇḍena paṭippaṇāmeyya, seyyathāpi vā pana, bhikkhu, puriso narakappapāte papatanto hatthehi ca pādehi ca pathaviṁ virādheyya, evaṁ sampadamidaṁ, bhikkhu, tuyhaṁ bhavissati.

    If you do, then you’ll end up like a person who, when approached by Lady Luck, would fend her off with a staff; or who, as they are falling over a cliff, would push away the ground with their hands and feet.

  34. 34

    इङ्घiṅ·gha त्वं,tvaṃ मारिस,mā·ri·sa यदेवya·de·va तेte ब्रह्माbrah·mā आहā·ha तदेवta·de·va त्वंtvaṃ करोहि,ka·ro·hi माmā त्वंtvaṃ ब्रह्मुनोbrah·mu·no वचनंva·ca·naṃ उपातिवत्तित्थो।u·pā·ti·vat·tit·tho

    Iṅgha tvaṁ, mārisa, yadeva te brahmā āha tadeva tvaṁ karohi, mā tvaṁ brahmuno vacanaṁ upātivattittho.

    Please, good fellow, do exactly what the Divinity says. Don’t go beyond the word of the Divinity.

  35. 35

    ननुna·nu त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu पस्ससिpas·sa·si ब्रह्मपरिसंbrah·ma·pa·ri·saṃ सन्निपतितन्’ति?san·ni·pa·ti·tan

    Nanu tvaṁ, bhikkhu, passasi brahmaparisaṁ sannipatitan’ti?

    Do you not see the assembly of the Divinity gathered here?’

  36. 36

    इतिi·ti खोkho मं,maṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā ब्रह्मपरिसंbrah·ma·pa·ri·saṃ उपनेसि।u·pa·ne·si

    Iti kho maṁ, bhikkhave, māro pāpimā brahmaparisaṁ upanesi.

    And so Māra the Wicked presented the assembly of the Divinity to me.

  37. 37

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te अहं,a·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मारंmā·raṃ पापिमन्तंpā·pi·man·taṃ एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Evaṁ vutte, ahaṁ, bhikkhave, māraṁ pāpimantaṁ etadavocaṁ:

    When he had spoken, I said to Māra,

  38. 38

    ‘जानामिjā·nā·mi खोkho ताहं,tā·haṃ पापिम;pā·pi·ma माmā त्वंtvaṃ मञ्ञित्थो:mañ·ñit·tho

    ‘jānāmi kho tāhaṁ, pāpima; mā tvaṁ maññittho:

    ‘I know you, Wicked One. Do not think,

  39. 39

    “नna मंmaṃ जानाती”ति।jā·nā·tī

    “na maṁ jānātī”ti.

    “He does not know me.”

  40. 40

    मारोmā·ro त्वमसि,tva·ma·si पापिम।pā·pi·ma

    Māro tvamasi, pāpima.

    You are Māra the Wicked.

  41. 41

    योyo चेव,ce·va पापिम,pā·pi·ma ब्रह्मा,brah·mā याyā चca ब्रह्मपरिसा,brah·ma·pa·ri·sā येye चca ब्रह्मपारिसज्जा,brah·ma·pā·ri·saj·jā सब्बेवsab·be·va तवta·va हत्थगताhat·tha·ga·tā सब्बेवsab·be·va तवta·va वसङ्गता।va·saṅ·ga·tā

    Yo ceva, pāpima, brahmā, yā ca brahmaparisā, ye ca brahmapārisajjā, sabbeva tava hatthagatā sabbeva tava vasaṅgatā.

    And the Divinity, the Divinity’s assembly, and the retinue of Divinity have all fallen into your hands; they’re under your sway.

  42. 42

    तुय्हञ्हि,tuy·hañ·hi पापिम,pā·pi·ma एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tuyhañhi, pāpima, evaṁ hoti:

    And you think,

  43. 43

    “एसोपिe·so·pi मेme अस्सas·sa हत्थगतो,hat·tha·ga·to एसोपिe·so·pi मेme अस्सas·sa वसङ्गतो”ति।va·saṅ·ga·to

    “esopi me assa hatthagato, esopi me assa vasaṅgato”ti.

    “Maybe this one, too, has fallen into my hands; maybe he’s under my sway!”

  44. 44

    अहंa·haṃ खोkho पन,pa·na पापिम,pā·pi·ma नेवne·va तवta·va हत्थगतोhat·tha·ga·to नेवne·va तवta·va वसङ्गतो’ति।va·saṅ·ga·to

    Ahaṁ kho pana, pāpima, neva tava hatthagato neva tava vasaṅgato’ti.

    But I haven’t fallen into your hands; I’m not under your sway.’

  45. 45

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te भिक्खवे,bhik·kha·ve बकोba·ko ब्रह्माbrah·mā मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, bhikkhave, bako brahmā maṁ etadavoca:

    When I had spoken, Baka the Divinity said to me,

  46. 46

    ‘अहञ्हि,a·hañ·hi मारिस,mā·ri·sa निच्चंयेवnic·caṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ “निच्चन्”तिnic·can वदामि,va·dā·mi धुवंयेवdhu·vaṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ “धुवन्”तिdhu·van वदामि,va·dā·mi सस्सतंयेवsas·sa·taṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ “सस्सतन्”तिsas·sa·tan वदामि,va·dā·mi केवलंयेवke·va·laṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ “केवलन्”तिke·va·lan वदामि,va·dā·mi अचवनधम्मंयेवa·ca·va·na·dham·maṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ “अचवनधम्मन्”तिa·ca·va·na·dham·man वदामि,va·dā·mi यत्थyat·tha चca पनpa·na नna जायतिjā·ya·ti नna जीयतिjī·ya·ti नna मीयतिmī·ya·ti नna चवतिca·va·ti नna उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti तदेवाहंta·de·vā·haṃ वदामि:va·dā·mi

    ‘ahañhi, mārisa, niccaṁyeva samānaṁ “niccan”ti vadāmi, dhuvaṁyeva samānaṁ “dhuvan”ti vadāmi, sassataṁyeva samānaṁ “sassatan”ti vadāmi, kevalaṁyeva samānaṁ “kevalan”ti vadāmi, acavanadhammaṁyeva samānaṁ “acavanadhamman”ti vadāmi, yattha ca pana na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati tadevāhaṁ vadāmi:

    ‘But, good fellow, what I say is permanent, everlasting, eternal, whole, and not liable to pass away is in fact permanent, everlasting, eternal, whole, and not liable to pass away. And where I say there’s no being born, growing old, dying, passing away, or being reborn there is in fact

  47. 47

    “इदञ्हिi·dañ·hi नna जायतिjā·ya·ti नna जीयतिjī·ya·ti नna मीयतिmī·ya·ti नna चवतिca·va·ti नna उपपज्जती”ति।u·pa·paj·ja·tī

    “idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjatī”ti.

    no being born, growing old, dying, passing away, or being reborn.

  48. 48

    असन्तञ्चa·san·tañ·ca पनञ्ञंpa·nañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ “नत्थञ्ञंnat·thañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्”तिnis·sa·ra·ṇan वदामि।va·dā·mi

    Asantañca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ “natthaññaṁ uttari nissaraṇan”ti vadāmi.

    And when I say there’s no other escape beyond this there is in fact no other escape beyond this.

  49. 49

    अहेसुंa·he·suṃ खो,kho भिक्खु,bhik·khu तयाta·yā पुब्बेpub·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā लोकस्मिंlo·kas·miṃ यावतकंyā·va·ta·kaṃ तुय्हंtuy·haṃ कसिणंka·si·ṇaṃ आयुā·yu तावतकंtā·va·ta·kaṃ तेसंte·saṃ तपोकम्ममेवta·po·kam·ma·me·va अहोसि।a·ho·si

    Ahesuṁ kho, bhikkhu, tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṁ yāvatakaṁ tuyhaṁ kasiṇaṁ āyu tāvatakaṁ tesaṁ tapokammameva ahosi.

    There have been ascetics and brahmins in the world before you, mendicant, whose deeds of fervent mortification lasted as long as your entire life.

  50. 50

    तेte खोkho एवंe·vaṃ जानेय्युंjā·ney·yuṃ सन्तञ्चsan·tañ·ca पनञ्ञंpa·nañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ “अत्थञ्ञंat·thañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्”ति,nis·sa·ra·ṇan असन्तंa·san·taṃ वाvā अञ्ञंañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ “नत्थञ्ञंnat·thañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्”ति।nis·sa·ra·ṇan

    Te kho evaṁ jāneyyuṁ santañca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ “atthaññaṁ uttari nissaraṇan”ti, asantaṁ vā aññaṁ uttari nissaraṇaṁ “natthaññaṁ uttari nissaraṇan”ti.

    When there was another escape beyond this they knew it, and when there was no other escape beyond this, they knew it.

  51. 51

    तंtaṃ ताहं,tā·haṃ भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ वदामि:va·dā·mi

    Taṁ tāhaṁ, bhikkhu, evaṁ vadāmi:

    So, mendicant, I tell you this:

  52. 52

    “नna चेवञ्ञंce·vañ·ñaṃ उत्तरिut·ta·ri निस्सरणंnis·sa·ra·ṇaṃ दक्खिस्ससि,dak·khis·sa·si यावदेवyā·va·de·va चca पनpa·na किलमथस्सki·la·ma·thas·sa विघातस्सvi·ghā·tas·sa भागीbhā·gī भविस्ससि।bha·vis·sa·si

    “na cevaññaṁ uttari nissaraṇaṁ dakkhissasi, yāvadeva ca pana kilamathassa vighātassa bhāgī bhavissasi.

    you will never find another escape beyond this, and you will eventually get weary and frustrated.

  53. 53

    सचेsa·ce खोkho त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu पथविंpa·tha·viṃ अज्झोसिस्ससि,aj·jho·sis·sa·si ओपसायिकोo·pa·sā·yi·ko मेme भविस्ससिbha·vis·sa·si वत्थुसायिको,vat·thu·sā·yi·ko यथाकामकरणीयोya·thā·kā·ma·ka·ra·ṇī·yo बाहितेय्यो।bā·hi·tey·yo

    Sace kho tvaṁ, bhikkhu, pathaviṁ ajjhosissasi, opasāyiko me bhavissasi vatthusāyiko, yathākāmakaraṇīyo bāhiteyyo.

    If you attach to earth, you will lie close to me, in my domain, subject to my will, and expendable.

  54. 54

    सचेsa·ce आपंā·paṃ …

    Sace āpaṁ …

    If you attach to water …

  55. 55

    तेजंte·jaṃ …

    tejaṁ …

    fire …

  56. 56

    वायंvā·yaṃ …

    vāyaṁ …

    air …

  57. 57

    भूतेbhū·te …

    bhūte …

    creatures …

  58. 58

    देवेde·ve …

    deve …

    gods …

  59. 59

    पजापतिंpa·jā·pa·tiṃ …

    pajāpatiṁ …

    the Progenitor …

  60. 60

    ब्रह्मंbrah·maṃ अज्झोसिस्ससि,aj·jho·sis·sa·si ओपसायिकोo·pa·sā·yi·ko मेme भविस्ससिbha·vis·sa·si वत्थुसायिको,vat·thu·sā·yi·ko यथाकामकरणीयोya·thā·kā·ma·ka·ra·ṇī·yo बाहितेय्यो”’ति।bā·hi·tey·yo

    brahmaṁ ajjhosissasi, opasāyiko me bhavissasi vatthusāyiko, yathākāmakaraṇīyo bāhiteyyo”’ti.

    the Divinity, you will lie close to me, in my domain, subject to my will, and expendable.’

  61. 61

    ‘अहम्पिa·ham·pi खोkho एवं,e·vaṃ ब्रह्मे,brah·me जानामि:jā·nā·mi

    ‘Ahampi kho evaṁ, brahme, jānāmi:

    ‘Divinity, I too know that

  62. 62

    “सचेsa·ce पथविंpa·tha·viṃ अज्झोसिस्सामि,aj·jho·sis·sā·mi ओपसायिकोo·pa·sā·yi·ko तेte भविस्सामिbha·vis·sā·mi वत्थुसायिको,vat·thu·sā·yi·ko यथाकामकरणीयोya·thā·kā·ma·ka·ra·ṇī·yo बाहितेय्यो।bā·hi·tey·yo

    “sace pathaviṁ ajjhosissāmi, opasāyiko te bhavissāmi vatthusāyiko, yathākāmakaraṇīyo bāhiteyyo.

    if I attach to earth, I will lie close to you, in your domain, subject to your will, and expendable.

  63. 63

    सचेsa·ce आपंā·paṃ …

    Sace āpaṁ …

    If I attach to water …

  64. 64

    तेजंte·jaṃ …

    tejaṁ …

    fire …

  65. 65

    वायंvā·yaṃ …

    vāyaṁ …

    air …

  66. 66

    भूतेbhū·te …

    bhūte …

    creatures …

  67. 67

    देवेde·ve …

    deve …

    gods …

  68. 68

    पजापतिंpa·jā·pa·tiṃ …

    pajāpatiṁ …

    the Progenitor …

  69. 69

    ब्रह्मंbrah·maṃ अज्झोसिस्सामि,aj·jho·sis·sā·mi ओपसायिकोo·pa·sā·yi·ko तेte भविस्सामिbha·vis·sā·mi वत्थुसायिको,vat·thu·sā·yi·ko यथाकामकरणीयोya·thā·kā·ma·ka·ra·ṇī·yo बाहितेय्यो”तिbā·hi·tey·yo अपिa·pi चca तेte अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me गतिञ्चga·tiñ·ca पजानामि,pa·jā·nā·mi जुतिञ्चju·tiñ·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    brahmaṁ ajjhosissāmi, opasāyiko te bhavissāmi vatthusāyiko, yathākāmakaraṇīyo bāhiteyyo”ti api ca te ahaṁ, brahme, gatiñca pajānāmi, jutiñca pajānāmi:

    the Divinity, I will lie close to you, in your domain, subject to your will, and expendable. And in addition, Divinity, I understand your range and your light:

  70. 70

    “एवंe·vaṃ महिद्धिकोma·hid·dhi·ko बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā एवंe·vaṃ महानुभावोma·hā·nu·bhā·vo बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā एवंe·vaṃ महेसक्खोma·he·sak·kho बकोba·ko ब्रह्मा”ति।brah·mā

    “evaṁ mahiddhiko bako brahmā, evaṁ mahānubhāvo bako brahmā, evaṁ mahesakkho bako brahmā”ti.

    “That’s how powerful is Baka the Divinity, how illustrious and mighty.”’

  71. 71

    यथाकथंya·thā·ka·thaṃ पनpa·na मेme त्वं,tvaṃ मारिस,mā·ri·sa गतिञ्चga·tiñ·ca पजानासि,pa·jā·nā·si जुतिञ्चju·tiñ·ca पजानासि:pa·jā·nā·si

    Yathākathaṁ pana me tvaṁ, mārisa, gatiñca pajānāsi, jutiñca pajānāsi:

    ‘But in what way do you understand my range and my light?’

  72. 72

    “एवंe·vaṃ महिद्धिकोma·hid·dhi·ko बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā एवंe·vaṃ महानुभावोma·hā·nu·bhā·vo बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā एवंe·vaṃ महेसक्खोma·he·sak·kho बकोba·ko ब्रह्मा”’ति?brah·mā

    “evaṁ mahiddhiko bako brahmā, evaṁ mahānubhāvo bako brahmā, evaṁ mahesakkho bako brahmā”’ti?

    (Pāli only)

  73. 73

    ‘यावताyā·va·tā चन्दिमसूरिया,can·di·ma·sū·ri·yā

    ‘Yāvatā candimasūriyā,

    ‘A galaxy extends a thousand times as far

  74. 74

    परिहरन्तिpa·ri·ha·ran·ti दिसाdi·sā भन्तिbhan·ti विरोचना;vi·ro·ca·nā

    Pariharanti disā bhanti virocanā;

    as the moon and sun revolve

  75. 75

    तावtā·va सहस्सधाsa·has·sa·dhā लोको,lo·ko

    Tāva sahassadhā loko,

    and the dazzling ones light up the quarters.

  76. 76

    एत्थet·tha तेte वत्ततेvat·ta·te वसो।va·so

    Ettha te vattate vaso.

    And there you wield your power.

  77. 77

    परोपरञ्चpa·ro·pa·rañ·ca जानासि,jā·nā·si

    Paroparañca jānāsi,

    You know the high and low,

  78. 78

    अथोa·tho रागविरागिनं;rā·ga·vi·rā·gi·naṃ

    atho rāgavirāginaṁ;

    the passionate and dispassionate,

  79. 79

    इत्थभावञ्ञथाभावं,it·tha·bhā·vañ·ña·thā·bhā·vaṃ

    Itthabhāvaññathābhāvaṁ,

    and the coming and going of sentient beings

  80. 80

    सत्तानंsat·tā·naṃ आगतिंā·ga·tiṃ गतिन्ति।ga·tin·ti

    sattānaṁ āgatiṁ gatinti.

    from this realm to another.

  81. 81

    एवंe·vaṃ खोkho तेte अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me गतिञ्चga·tiñ·ca पजानामिpa·jā·nā·mi जुतिञ्चju·tiñ·ca पजानामि:pa·jā·nā·mi

    Evaṁ kho te ahaṁ, brahme, gatiñca pajānāmi jutiñca pajānāmi:

    That’s how I understand your range and your light.

  82. 82

    “एवंe·vaṃ महिद्धिकोma·hid·dhi·ko बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā एवंe·vaṃ महानुभावोma·hā·nu·bhā·vo बकोba·ko ब्रह्मा,brah·mā एवंe·vaṃ महेसक्खोma·he·sak·kho बकोba·ko ब्रह्मा”ति।brah·mā

    “evaṁ mahiddhiko bako brahmā, evaṁ mahānubhāvo bako brahmā, evaṁ mahesakkho bako brahmā”ti.

    (Pāli only)

  83. 83

    अत्थिat·thi खो,kho ब्रह्मे,brah·me अञ्ञोañ·ño कायो,kā·yo तंtaṃ त्वंtvaṃ नna जानासिjā·nā·si नna पस्ससि;pas·sa·si

    Atthi kho, brahme, añño kāyo, taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi;

    But there are three other realms that you don’t know or see,

  84. 84

    तमहंta·ma·haṃ जानामिjā·nā·mi पस्सामि।pas·sā·mi

    tamahaṁ jānāmi passāmi.

    but which I know and see.

  85. 85

    अत्थिat·thi खो,kho ब्रह्मे,brah·me आभस्सराā·bhas·sa·rā नामnā·ma कायोkā·yo यतोya·to त्वंtvaṃ चुतोcu·to इधूपपन्नो।i·dhū·pa·pan·no

    Atthi kho, brahme, ābhassarā nāma kāyo yato tvaṁ cuto idhūpapanno.

    There is the realm named after the gods of sublime luminosity. You passed away from there and were reborn here.

  86. 86

    तस्सtas·sa तेte अतिचिरनिवासेनa·ti·ci·ra·ni·vā·se·na साsā सतिsa·ti पमुट्ठा,pa·muṭ·ṭhā तेनte·na तंtaṃ त्वंtvaṃ नna जानासिjā·nā·si नna पस्ससि;pas·sa·si

    Tassa te aticiranivāsena sā sati pamuṭṭhā, tena taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi;

    You’ve dwelt here so long that you’ve forgotten about that, so you don’t know it or see it.

  87. 87

    तमहंta·ma·haṃ जानामिjā·nā·mi पस्सामि।pas·sā·mi

    tamahaṁ jānāmi passāmi.

    But I know it and see it.

  88. 88

    एवम्पिe·vam·pi खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me नेवne·va तेte समसमोsa·ma·sa·mo अभिञ्ञाय,a·bhiñ·ñā·ya कुतोku·to नीचेय्यं?nī·cey·yaṃ

    Evampi kho ahaṁ, brahme, neva te samasamo abhiññāya, kuto nīceyyaṁ?

    So Divinity, I am not your equal in knowledge, let alone your inferior.

  89. 89

    अथa·tha खोkho अहमेवa·ha·me·va तयाta·yā भिय्यो।bhiy·yo

    Atha kho ahameva tayā bhiyyo.

    Rather, I know more than you.

  90. 90

    अत्थिat·thi खो,kho ब्रह्मे,brah·me सुभकिण्होsu·bha·kiṇ·ho नामnā·ma कायो,kā·yo वेहप्फलोve·hap·pha·lo नामnā·ma कायो,kā·yo अभिभूa·bhi·bhū नामnā·ma कायो,kā·yo तंtaṃ त्वंtvaṃ नna जानासिjā·nā·si नna पस्ससि;pas·sa·si

    Atthi kho, brahme, subhakiṇho nāma kāyo, vehapphalo nāma kāyo, abhibhū nāma kāyo, taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi;

    There is the realm named after the gods of universal beauty … There is the realm named after the gods of abundant fruit, which you don’t know or see.

  91. 91

    तमहंta·ma·haṃ जानामिjā·nā·mi पस्सामि।pas·sā·mi

    tamahaṁ jānāmi passāmi.

    But I know it and see it.

  92. 92

    एवम्पिe·vam·pi खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me नेवne·va तेte समसमोsa·ma·sa·mo अभिञ्ञाय,a·bhiñ·ñā·ya कुतोku·to नीचेय्यं?nī·cey·yaṃ

    Evampi kho ahaṁ, brahme, neva te samasamo abhiññāya, kuto nīceyyaṁ?

    So Divinity, I am not your equal in knowledge, let alone your inferior.

  93. 93

    अथa·tha खोkho अहमेवa·ha·me·va तयाta·yā भिय्यो।bhiy·yo

    Atha kho ahameva tayā bhiyyo.

    Rather, I know more than you.

  94. 94

    पथविंpa·tha·viṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me पथवितोpa·tha·vi·to अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya यावताyā·va·tā पथवियाpa·tha·vi·yā पथवत्तेनpa·tha·vat·te·na अननुभूतंa·na·nu·bhū·taṃ तदभिञ्ञायta·da·bhiñ·ñā·ya पथविंpa·tha·viṃ नापहोसिं,nā·pa·ho·siṃ पथवियाpa·tha·vi·yā नापहोसिं,nā·pa·ho·siṃ पथवितोpa·tha·vi·to नापहोसिं,nā·pa·ho·siṃ पथविंpa·tha·viṃ मेतिme·ti नापहोसिं,nā·pa·ho·siṃ पथविंpa·tha·viṃ नाभिवदिं।nā·bhi·va·diṃ

    Pathaviṁ kho ahaṁ, brahme, pathavito abhiññāya yāvatā pathaviyā pathavattena ananubhūtaṁ tadabhiññāya pathaviṁ nāpahosiṁ, pathaviyā nāpahosiṁ, pathavito nāpahosiṁ, pathaviṁ meti nāpahosiṁ, pathaviṁ nābhivadiṁ.

    Since directly knowing earth as earth, and since directly knowing that which does not fall within the scope of experience characterized by earth, I have not become earth, I have not become in earth, I have not become as earth, I have not become one who thinks ‘earth is mine’, I have not affirmed earth.

  95. 95

    एवम्पिe·vam·pi खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me नेवne·va तेte समसमोsa·ma·sa·mo अभिञ्ञाय,a·bhiñ·ñā·ya कुतोku·to नीचेय्यं?nī·cey·yaṃ

    Evampi kho ahaṁ, brahme, neva te samasamo abhiññāya, kuto nīceyyaṁ?

    So Divinity, I am not your equal in knowledge, let alone your inferior.

  96. 96

    अथa·tha खोkho अहमेवa·ha·me·va तयाta·yā भिय्यो।bhiy·yo

    Atha kho ahameva tayā bhiyyo.

    Rather, I know more than you.

  97. 97

    आपंā·paṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    Āpaṁ kho ahaṁ, brahme …pe…

    Since directly knowing water …

  98. 98

    तेजंte·jaṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    tejaṁ kho ahaṁ, brahme …pe…

    fire …

  99. 99

    वायंvā·yaṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    vāyaṁ kho ahaṁ, brahme …pe…

    air …

  100. 100

    भूतेbhū·te खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    bhūte kho ahaṁ, brahme …pe…

    creatures …

  101. 101

    देवेde·ve खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    deve kho ahaṁ, brahme …pe…

    gods …

  102. 102

    पजापतिंpa·jā·pa·tiṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    pajāpatiṁ kho ahaṁ, brahme …pe…

    the Progenitor …

  103. 103

    ब्रह्मंbrah·maṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    brahmaṁ kho ahaṁ, brahme …pe…

    the Divinity …

  104. 104

    आभस्सरेā·bhas·sa·re खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    ābhassare kho ahaṁ, brahme …pe…

    the gods of sublime luminosity …

  105. 105

    सुभकिण्हेsu·bha·kiṇ·he खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    subhakiṇhe kho ahaṁ, brahme …pe…

    the gods of universal beauty …

  106. 106

    वेहप्फलेve·hap·pha·le खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    vehapphale kho ahaṁ, brahme …pe…

    the gods of abundant fruit …

  107. 107

    अभिभुंa·bhi·bhuṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मेbrah·me …पे…pe

    abhibhuṁ kho ahaṁ, brahme …pe…

    the Vanquisher …

  108. 108

    सब्बंsab·baṃ खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me सब्बतोsab·ba·to अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya यावताyā·va·tā सब्बस्सsab·bas·sa सब्बत्तेनsab·bat·te·na अननुभूतंa·na·nu·bhū·taṃ तदभिञ्ञायta·da·bhiñ·ñā·ya सब्बंsab·baṃ नापहोसिंnā·pa·ho·siṃ सब्बस्मिंsab·bas·miṃ नापहोसिंnā·pa·ho·siṃ सब्बतोsab·ba·to नापहोसिंnā·pa·ho·siṃ सब्बंsab·baṃ मेतिme·ti नापहोसिं,nā·pa·ho·siṃ सब्बंsab·baṃ नाभिवदिं।nā·bhi·va·diṃ

    sabbaṁ kho ahaṁ, brahme, sabbato abhiññāya yāvatā sabbassa sabbattena ananubhūtaṁ tadabhiññāya sabbaṁ nāpahosiṁ sabbasmiṁ nāpahosiṁ sabbato nāpahosiṁ sabbaṁ meti nāpahosiṁ, sabbaṁ nābhivadiṁ.

    Since directly knowing all as all, and since directly knowing that which does not fall within the scope of experience characterized by all, I have not become all, I have not become in all, I have not become as all, I have not become one who thinks ‘all is mine’, I have not affirmed all.

  109. 109

    एवम्पिe·vam·pi खोkho अहं,a·haṃ ब्रह्मे,brah·me नेवne·va तेte समसमोsa·ma·sa·mo अभिञ्ञाय,a·bhiñ·ñā·ya कुतोku·to नीचेय्यं?nī·cey·yaṃ

    Evampi kho ahaṁ, brahme, neva te samasamo abhiññāya, kuto nīceyyaṁ?

    So Divinity, I am not your equal in knowledge, let alone your inferior.

  110. 110

    अथa·tha खोkho अहमेवa·ha·me·va तयाta·yā भिय्यो’ति।bhiy·yo

    Atha kho ahameva tayā bhiyyo’ti.

    Rather, I know more than you.’

  111. 111

    ‘सचेsa·ce खो,kho मारिस,mā·ri·sa सब्बस्सsab·bas·sa सब्बत्तेनsab·bat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ तदभिञ्ञायta·da·bhiñ·ñā·ya माmā हेवhe·va तेte रित्तकमेवrit·ta·ka·me·va अहोसि,a·ho·si तुच्छकमेवtuc·cha·ka·me·va अहोसीति।a·ho·sī·ti

    ‘Sace kho, mārisa, sabbassa sabbattena ananubhūtaṁ, tadabhiññāya mā heva te rittakameva ahosi, tucchakameva ahosīti.

    ‘Well, good fellow, if you have directly known that which does not fall within the scope of experience characterized by all, may that not be vacuous and hollow for you!

  112. 112

    विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अनिदस्सनंa·ni·das·sa·naṃ

    Viññāṇaṁ anidassanaṁ

    Consciousness where no form appears,

  113. 113

    अनन्तंa·nan·taṃ सब्बतोsab·ba·to पभं।pa·bhaṃ

    anantaṁ sabbato pabhaṁ.

    infinite, radiant all-round.

  114. 114

    तंtaṃ पथवियाpa·tha·vi·yā पथवत्तेनpa·tha·vat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ आपस्सā·pas·sa आपत्तेनā·pat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ तेजस्सte·jas·sa तेजत्तेनte·jat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ वायस्सvā·yas·sa वायत्तेनvā·yat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ भूतानंbhū·tā·naṃ भूतत्तेनbhū·tat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ देवानंde·vā·naṃ देवत्तेनde·vat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ पजापतिस्सpa·jā·pa·tis·sa पजापतित्तेनpa·jā·pa·tit·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ ब्रह्मत्तेनbrah·mat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ आभस्सरानंā·bhas·sa·rā·naṃ आभस्सरत्तेनā·bhas·sa·rat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ सुभकिण्हानंsu·bha·kiṇ·hā·naṃ सुभकिण्हत्तेनsu·bha·kiṇ·hat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ वेहप्फलानंve·hap·pha·lā·naṃ वेहप्फलत्तेनve·hap·pha·lat·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa अभिभुत्तेनa·bhi·bhut·te·na अननुभूतं,a·na·nu·bhū·taṃ सब्बस्सsab·bas·sa सब्बत्तेनsab·bat·te·na अननुभूतं।a·na·nu·bhū·taṃ

    Taṁ pathaviyā pathavattena ananubhūtaṁ, āpassa āpattena ananubhūtaṁ, tejassa tejattena ananubhūtaṁ, vāyassa vāyattena ananubhūtaṁ, bhūtānaṁ bhūtattena ananubhūtaṁ, devānaṁ devattena ananubhūtaṁ, pajāpatissa pajāpatittena ananubhūtaṁ, brahmānaṁ brahmattena ananubhūtaṁ, ābhassarānaṁ ābhassarattena ananubhūtaṁ, subhakiṇhānaṁ subhakiṇhattena ananubhūtaṁ, vehapphalānaṁ vehapphalattena ananubhūtaṁ, abhibhussa abhibhuttena ananubhūtaṁ, sabbassa sabbattena ananubhūtaṁ.

    That is what does not fall within the scope of experience characterized by earth, water, fire, air, creatures, gods, the Progenitor, the Divinity, the gods of sublime luminosity, the gods of universal beauty, the gods of abundant fruit, the Vanquisher, and the all.

  115. 115

    हन्दhan·da चरहिca·ra·hi ते,te मारिस,mā·ri·sa पस्सpas·sa अन्तरधायामी’ति।an·ta·ra·dhā·yā·mī

    Handa carahi te, mārisa, passa antaradhāyāmī’ti.

    Come then, good fellow, see me vanish from you!’

  116. 116

    ‘हन्दhan·da चरहिca·ra·hi मेme त्वं,tvaṃ ब्रह्मे,brah·me अन्तरधायस्सु,an·ta·ra·dhā·yas·su सचेsa·ce विसहसी’ति।vi·sa·ha·sī

    ‘Handa carahi me tvaṁ, brahme, antaradhāyassu, sace visahasī’ti.

    ‘Come on then, Divinity, vanish from me—if you can.’

  117. 117

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve बकोba·ko ब्रह्मा:brah·mā

    Atha kho, bhikkhave, bako brahmā:

    Then Baka the Divinity said,

  118. 118

    ‘अन्तरधायिस्सामिan·ta·ra·dhā·yis·sā·mi समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्स,go·ta·mas·sa अन्तरधायिस्सामिan·ta·ra·dhā·yis·sā·mi समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्सा’तिgo·ta·mas·sā नेवस्सुne·vas·su मेme सक्कोतिsak·ko·ti अन्तरधायितुं।an·ta·ra·dhā·yi·tuṃ

    ‘antaradhāyissāmi samaṇassa gotamassa, antaradhāyissāmi samaṇassa gotamassā’ti nevassu me sakkoti antaradhāyituṁ.

    ‘I will vanish from the ascetic Gotama! I will vanish from the ascetic Gotama!’ But he was unable to vanish from me.

  119. 119

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te अहं,a·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बकंba·kaṃ ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Evaṁ vutte, ahaṁ, bhikkhave, bakaṁ brahmānaṁ etadavocaṁ:

    So I said to him,

  120. 120

    ‘हन्दhan·da चरहिca·ra·hi तेte ब्रह्मेbrah·me अन्तरधायामी’ति।an·ta·ra·dhā·yā·mī

    ‘handa carahi te brahme antaradhāyāmī’ti.

    ‘Come then, Divinity, see me vanish from you!’

  121. 121

    ‘हन्दhan·da चरहिca·ra·hi मेme त्वं,tvaṃ मारिस,mā·ri·sa अन्तरधायस्सुan·ta·ra·dhā·yas·su सचेsa·ce विसहसी’ति।vi·sa·ha·sī

    ‘Handa carahi me tvaṁ, mārisa, antaradhāyassu sace visahasī’ti.

    ‘Come on then, good fellow, vanish from me—if you can.’

  122. 122

    अथa·tha खोkho अहं,a·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve तथारूपंta·thā·rū·paṃ इद्धाभिसङ्खारंid·dhā·bhi·saṅ·khā·raṃ अभिसङ्खासिं:a·bhi·saṅ·khā·siṃ

    Atha kho ahaṁ, bhikkhave, tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsiṁ:

    Then I used my psychic power to will that

  123. 123

    ‘एत्तावताet·tā·va·tā ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā चca सद्दञ्चsad·dañ·ca मेme सोस्सन्ति,sos·san·ti नna चca मंmaṃ दक्खन्ती’ति।dak·khan·tī

    ‘ettāvatā brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca saddañca me sossanti, na ca maṁ dakkhantī’ti.

    my voice would extend so that divinity, his assembly, and his retinue would hear me, but they would not see me.

  124. 124

    अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to इमंi·maṃ गाथंgā·thaṃ अभासिं:a·bhā·siṃ

    Antarahito imaṁ gāthaṁ abhāsiṁ:

    And while vanished I spoke this verse:

  125. 125

    ‘भवेवाहंbha·ve·vā·haṃ भयंbha·yaṃ दिस्वा,dis·vā

    ‘Bhavevāhaṁ bhayaṁ disvā,

    ‘Seeing the danger in existence—

  126. 126

    भवञ्चbha·vañ·ca विभवेसिनं;vi·bha·ve·si·naṃ

    bhavañca vibhavesinaṁ;

    that life in any existence will cease to be—

  127. 127

    भवंbha·vaṃ नाभिवदिंnā·bhi·va·diṃ किञ्चि,kiñ·ci

    Bhavaṁ nābhivadiṁ kiñci,

    I didn’t affirm any kind of existence,

  128. 128

    नन्दिञ्चnan·diñ·ca नna उपादियिन्’ति।u·pā·di·yin

    nandiñca na upādiyin’ti.

    and didn’t grasp at relishing.’

  129. 129

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā चca अच्छरियब्भुतचित्तजाताac·cha·ri·yab·bhu·ta·cit·ta·jā·tā अहेसुं:a·he·suṃ

    Atha kho, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca acchariyabbhutacittajātā ahesuṁ:

    Then the Divinity, his assembly, and his retinue, their minds full of wonder and amazement, thought,

  130. 130

    ‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो।bho

    ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

    ‘Oh lord, how incredible, how amazing!

  131. 131

    समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्सgo·ta·mas·sa महिद्धिकताma·hid·dhi·ka·tā महानुभावता,ma·hā·nu·bhā·va·tā नna चca वतva·ta नोno इतोi·to पुब्बेpub·be दिट्ठोdiṭ·ṭho वा,vā सुतोsu·to वा,vā अञ्ञोañ·ño समणोsa·ma·ṇo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā एवंe·vaṃ महिद्धिकोma·hid·dhi·ko एवंe·vaṃ महानुभावोma·hā·nu·bhā·vo यथायंya·thā·yaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितो।pab·ba·ji·to

    Samaṇassa gotamassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, na ca vata no ito pubbe diṭṭho vā, suto vā, añño samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo yathāyaṁ samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito.

    The ascetic Gotama has such psychic power and might! We’ve never before seen or heard of any other ascetic or brahmin with psychic power and might like the ascetic Gotama, who has gone forth from the Sakyan clan.

  132. 132

    भवरामायbha·va·rā·mā·ya वत,va·ta भो,bho पजायpa·jā·ya भवरतायbha·va·ra·tā·ya भवसम्मुदितायbha·va·sam·mu·di·tā·ya समूलंsa·mū·laṃ भवंbha·vaṃ उदब्बही’ति।u·dab·ba·hī

    Bhavarāmāya vata, bho, pajāya bhavaratāya bhavasammuditāya samūlaṁ bhavaṁ udabbahī’ti.

    Though people enjoy continued existence, loving it so much, he has extracted it, root and all.’

  133. 133

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ ब्रह्मपारिसज्जंbrah·ma·pā·ri·saj·jaṃ अन्वाविसित्वाan·vā·vi·sit·vā मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, bhikkhave, māro pāpimā aññataraṁ brahmapārisajjaṁ anvāvisitvā maṁ etadavoca:

    Then Māra the Wicked took possession of a member of the retinue of Divinity and said this to me,

  134. 134

    ‘सचेsa·ce खोkho त्वं,tvaṃ मारिस,mā·ri·sa एवंe·vaṃ पजानासि,pa·jā·nā·si सचेsa·ce त्वंtvaṃ एवंe·vaṃ अनुबुद्धो,a·nu·bud·dho माmā सावकेsā·va·ke उपनेसि,u·pa·ne·si माmā पब्बजिते;pab·ba·ji·te

    ‘sace kho tvaṁ, mārisa, evaṁ pajānāsi, sace tvaṁ evaṁ anubuddho, mā sāvake upanesi, mā pabbajite;

    ‘If such is your understanding, good fellow, do not present it to your disciples or those gone forth!

  135. 135

    माmā सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si माmā पब्बजितानं;pab·ba·ji·tā·naṃ

    mā sāvakānaṁ dhammaṁ desesi, mā pabbajitānaṁ;

    Do not teach this Dhamma to your disciples or those gone forth!

  136. 136

    माmā सावकेसुsā·va·ke·su गेधिमकासि,ge·dhi·ma·kā·si माmā पब्बजितेसु।pab·ba·ji·te·su

    mā sāvakesu gedhimakāsi, mā pabbajitesu.

    Do not wish this for your disciples or those gone forth!

  137. 137

    अहेसुंa·he·suṃ खो,kho भिक्खु,bhik·khu तयाta·yā पुब्बेpub·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā लोकस्मिंlo·kas·miṃ अरहन्तोa·ra·han·to सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā पटिजानमाना।pa·ṭi·jā·na·mā·nā

    Ahesuṁ kho, bhikkhu, tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṁ arahanto sammāsambuddhā paṭijānamānā.

    There have been ascetics and brahmins before you, mendicant, who claimed to be perfected ones, fully awakened Buddhas.

  138. 138

    तेte सावकेsā·va·ke उपनेसुंu·pa·ne·suṃ पब्बजिते,pab·ba·ji·te सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेसुंde·se·suṃ पब्बजितानं,pab·ba·ji·tā·naṃ सावकेसुsā·va·ke·su गेधिमकंसुge·dhi·ma·kaṃ·su पब्बजितेसु,pab·ba·ji·te·su तेte सावकेsā·va·ke उपनेत्वाu·pa·net·vā पब्बजिते,pab·ba·ji·te सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेत्वाde·set·vā पब्बजितानं,pab·ba·ji·tā·naṃ सावकेसुsā·va·ke·su गेधितचित्ताge·dhi·ta·cit·tā पब्बजितेसु,pab·ba·ji·te·su

    Te sāvake upanesuṁ pabbajite, sāvakānaṁ dhammaṁ desesuṁ pabbajitānaṁ, sāvakesu gedhimakaṁsu pabbajitesu, te sāvake upanetvā pabbajite, sāvakānaṁ dhammaṁ desetvā pabbajitānaṁ, sāvakesu gedhitacittā pabbajitesu,

    They presented, taught, and wished this for their disciples and those gone forth.

  139. 139

    कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā पाणुपच्छेदाpā·ṇu·pac·che·dā हीनेhī·ne कायेkā·ye पतिट्ठिता।pa·tiṭ·ṭhi·tā

    kāyassa bhedā pāṇupacchedā hīne kāye patiṭṭhitā.

    When their bodies broke up and their breath was cut off they were established in a lower realm.

  140. 140

    अहेसुंa·he·suṃ येye पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu तयाta·yā पुब्बेpub·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā लोकस्मिंlo·kas·miṃ अरहन्तोa·ra·han·to सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā पटिजानमाना।pa·ṭi·jā·na·mā·nā

    Ahesuṁ ye pana, bhikkhu, tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṁ arahanto sammāsambuddhā paṭijānamānā.

    But there have also been other ascetics and brahmins before you, mendicant, who claimed to be perfected ones, fully awakened Buddhas.

  141. 141

    तेte नna सावकेsā·va·ke उपनेसुंu·pa·ne·suṃ नna पब्बजिते,pab·ba·ji·te नna सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेसुंde·se·suṃ नna पब्बजितानं,pab·ba·ji·tā·naṃ नna सावकेसुsā·va·ke·su गेधिमकंसुge·dhi·ma·kaṃ·su नna पब्बजितेसु,pab·ba·ji·te·su तेte नna सावकेsā·va·ke उपनेत्वाu·pa·net·vā नna पब्बजिते,pab·ba·ji·te नna सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेत्वाde·set·vā नna पब्बजितानं,pab·ba·ji·tā·naṃ नna सावकेसुsā·va·ke·su गेधितचित्ताge·dhi·ta·cit·tā नna पब्बजितेसु,pab·ba·ji·te·su

    Te na sāvake upanesuṁ na pabbajite, na sāvakānaṁ dhammaṁ desesuṁ na pabbajitānaṁ, na sāvakesu gedhimakaṁsu na pabbajitesu, te na sāvake upanetvā na pabbajite, na sāvakānaṁ dhammaṁ desetvā na pabbajitānaṁ, na sāvakesu gedhitacittā na pabbajitesu,

    They did not present, teach, or wish this for their disciples and those gone forth.

  142. 142

    कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā पाणुपच्छेदाpā·ṇu·pac·che·dā पणीतेpa·ṇī·te कायेkā·ye पतिट्ठिता।pa·tiṭ·ṭhi·tā

    kāyassa bhedā pāṇupacchedā paṇīte kāye patiṭṭhitā.

    When their bodies broke up and their breath was cut off they were established in a higher realm.

  143. 143

    तंtaṃ ताहं,tā·haṃ भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ वदामि—va·dā·mi

    Taṁ tāhaṁ, bhikkhu, evaṁ vadāmi—

    So, mendicant, I tell you this:

  144. 144

    इङ्घiṅ·gha त्वं,tvaṃ मारिस,mā·ri·sa अप्पोस्सुक्कोap·pos·suk·ko दिट्ठधम्मसुखविहारमनुयुत्तोdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·ra·ma·nu·yut·to विहरस्सु,vi·ha·ras·su अनक्खातंa·nak·khā·taṃ कुसलञ्हि,ku·sa·lañ·hi मारिस,mā·ri·sa माmā परंpa·raṃ ओवदाही’ति।o·va·dā·hī

    iṅgha tvaṁ, mārisa, appossukko diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharassu, anakkhātaṁ kusalañhi, mārisa, mā paraṁ ovadāhī’ti.

    please, good fellow, remain passive, dwelling in blissful meditation in this life, for this is better left unsaid. Good fellow, do not instruct others.’

  145. 145

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te अहं,a·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मारंmā·raṃ पापिमन्तंpā·pi·man·taṃ एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Evaṁ vutte, ahaṁ, bhikkhave, māraṁ pāpimantaṁ etadavocaṁ:

    When he had spoken, I said to Māra,

  146. 146

    ‘जानामिjā·nā·mi खोkho ताहं,tā·haṃ पापिम,pā·pi·ma माmā त्वंtvaṃ मञ्ञित्थो:mañ·ñit·tho

    ‘jānāmi kho tāhaṁ, pāpima, mā tvaṁ maññittho:

    ‘I know you, Wicked One. Do not think,

  147. 147

    “नna मंmaṃ जानाती”ति।jā·nā·tī

    “na maṁ jānātī”ti.

    “He doesn’t know me.”

  148. 148

    मारोmā·ro त्वमसि,tva·ma·si पापिम।pā·pi·ma

    Māro tvamasi, pāpima.

    You are Māra the Wicked.

  149. 149

    नna मंmaṃ त्वं,tvaṃ पापिम,pā·pi·ma हितानुकम्पीhi·tā·nu·kam·pī एवंe·vaṃ वदेसि;va·de·si

    Na maṁ tvaṁ, pāpima, hitānukampī evaṁ vadesi;

    You don’t speak to me like this out of sympathy,

  150. 150

    अहितानुकम्पीa·hi·tā·nu·kam·pī मंmaṃ त्वं,tvaṃ पापिम,pā·pi·ma एवंe·vaṃ वदेसि।va·de·si

    ahitānukampī maṁ tvaṁ, pāpima, evaṁ vadesi.

    but with no sympathy.

  151. 151

    तुय्हञ्हि,tuy·hañ·hi पापिम,pā·pi·ma एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tuyhañhi, pāpima, evaṁ hoti:

    For you think,

  152. 152

    “येसंye·saṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo धम्मंdham·maṃ देसेस्सति,de·ses·sa·ti तेte मेme विसयंvi·sa·yaṃ उपातिवत्तिस्सन्ती”ति।u·pā·ti·vat·tis·san·tī

    “yesaṁ samaṇo gotamo dhammaṁ desessati, te me visayaṁ upātivattissantī”ti.

    “Those who the ascetic Gotama teaches will go beyond my reach.”

  153. 153

    असम्मासम्बुद्धावa·sam·mā·sam·bud·dhā·va पनpa·na ते,te पापिम,pā·pi·ma समानाsa·mā·nā सम्मासम्बुद्धाम्हातिsam·mā·sam·bud·dhām·hā·ti पटिजानिंसु।pa·ṭi·jā·niṃ·su

    Asammāsambuddhāva pana te, pāpima, samānā sammāsambuddhāmhāti paṭijāniṁsu.

    Those who formerly claimed to be fully awakened Buddhas were not in fact fully awakened Buddhas.

  154. 154

    अहंa·haṃ खोkho पन,pa·na पापिम,pā·pi·ma सम्मासम्बुद्धोवsam·mā·sam·bud·dho·va समानोsa·mā·no सम्मासम्बुद्धोम्हीतिsam·mā·sam·bud·dhom·hī·ti पटिजानामि।pa·ṭi·jā·nā·mi

    Ahaṁ kho pana, pāpima, sammāsambuddhova samāno sammāsambuddhomhīti paṭijānāmi.

    But I am.

  155. 155

    देसेन्तोपिde·sen·to·pi हि,hi पापिम,pā·pi·ma तथागतोta·thā·ga·to सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ तादिसोवtā·di·so·va अदेसेन्तोपिa·de·sen·to·pi हि,hi पापिम,pā·pi·ma तथागतोta·thā·ga·to सावकानंsā·va·kā·naṃ धम्मंdham·maṃ तादिसोव।tā·di·so·va

    Desentopi hi, pāpima, tathāgato sāvakānaṁ dhammaṁ tādisova adesentopi hi, pāpima, tathāgato sāvakānaṁ dhammaṁ tādisova.

    The Realized One remains such whether or not he teaches disciples.

  156. 156

    उपनेन्तोपिu·pa·nen·to·pi हि,hi पापिम,pā·pi·ma तथागतोta·thā·ga·to सावकेsā·va·ke तादिसोव,tā·di·so·va अनुपनेन्तोपिa·nu·pa·nen·to·pi हि,hi पापिम,pā·pi·ma तथागतोta·thā·ga·to सावकेsā·va·ke तादिसोव।tā·di·so·va

    Upanentopi hi, pāpima, tathāgato sāvake tādisova, anupanentopi hi, pāpima, tathāgato sāvake tādisova.

    The Realized One remains as such whether or not he presents the teaching to disciples.

  157. 157

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  158. 158

    तथागतस्स,ta·thā·ga·tas·sa पापिम,pā·pi·ma येye आसवाā·sa·vā सङ्किलेसिकाsaṅ·ki·le·si·kā पोनोब्भविकाpo·nob·bha·vi·kā सदराsa·da·rā दुक्खविपाकाduk·kha·vi·pā·kā आयतिंā·ya·tiṃ जातिजरामरणिया—jā·ti·ja·rā·ma·ra·ṇi·yā

    Tathāgatassa, pāpima, ye āsavā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā—

    Because the Realized One has given up the defilements that are corrupting, leading to future lives, hurtful, resulting in suffering and future rebirth, old age, and death.

  159. 159

    तेte पहीनाpa·hī·nā उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा।a·nup·pā·da·dham·mā

    te pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

    He has cut them off at the root, made them like a palm stump, obliterated them so they are unable to arise in the future.

  160. 160

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi पापिम,pā·pi·ma तालोtā·lo मत्थकच्छिन्नोmat·tha·kac·chin·no अभब्बोa·bhab·bo पुनpu·na विरूळ्हिया;vi·rū·ḷhi·yā

    Seyyathāpi, pāpima, tālo matthakacchinno abhabbo puna virūḷhiyā;

    Just as a palm tree with its crown cut off is incapable of further growth,

  161. 161

    एवमेवe·va·me·va खो,kho पापिम,pā·pi·ma तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa येye आसवाā·sa·vā सङ्किलेसिकाsaṅ·ki·le·si·kā पोनोब्भविकाpo·nob·bha·vi·kā सदराsa·da·rā दुक्खविपाकाduk·kha·vi·pā·kā आयतिंā·ya·tiṃ जातिजरामरणिया—jā·ti·ja·rā·ma·ra·ṇi·yā

    evameva kho, pāpima, tathāgatassa ye āsavā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā—

    the Realized One has given up the defilements that are corrupting, leading to future lives, hurtful, resulting in suffering and future rebirth, old age, and death.

  162. 162

    तेte पहीनाpa·hī·nā उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा’ति।a·nup·pā·da·dham·mā

    te pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā’ti.

    He has cut them off at the root, made them like a palm stump, obliterated them so they are unable to arise in the future.’”

  163. 163

    इतिi·ti हिदंhi·daṃ मारस्सmā·ras·sa चca अनालपनतायa·nā·la·pa·na·tā·ya ब्रह्मुनोbrah·mu·no चca अभिनिमन्तनताय,a·bhi·ni·man·ta·na·tā·ya तस्माtas·mā इमस्सi·mas·sa वेय्याकरणस्सvey·yā·ka·ra·ṇas·sa ब्रह्मनिमन्तनिकन्त्वेवbrah·ma·ni·man·ta·ni·kan·tve·va अधिवचनन्”ति।a·dhi·va·ca·nan

    Iti hidaṁ mārassa ca anālapanatāya brahmuno ca abhinimantanatāya, tasmā imassa veyyākaraṇassa brahmanimantanikantveva adhivacanan”ti.

    And so, because of the silencing of Māra, and because of the invitation of the Divinity, the name of this discussion is “On the Invitation of Divinity”.

  164. 164

    ब्रह्मनिमन्तनिकसुत्तंbrah·ma·ni·man·ta·ni·ka·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ नवमं।na·va·maṃ

    Brahmanimantanikasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.