Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Great Exposition 5 महानिद्देस 5

Chapter: 1 2 3 456 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

5. Paramaṭṭhakasuttaniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 · Show pronunciation

1

महानिद्देस

Mahāniddesa
2

अट्ठकवग्ग

Aṭṭhakavagga
3

5। परमट्ठकसुत्तनिद्देस

5. Paramaṭṭhakasuttaniddesa
4

अथ परमट्ठकसुत्तनिद्देसं वक्खति—

Atha paramaṭṭhakasuttaniddesaṁ vakkhati—

(Pāli only)
5

<ब्>परमन्ति दिट्ठीसु परिब्बसानो,</ब्>

Paramanti diṭṭhīsu paribbasāno,

(Pāli only)
6

<ब्>यदुत्तरिं कुरुते जन्तु लोके;</ब्>

Yaduttariṁ kurute jantu loke;

(Pāli only)
7

<ब्>हीनाति अञ्ञे ततो सब्बमाह,</ब्>

Hīnāti aññe tato sabbamāha,

(Pāli only)
8

<ब्>तस्मा विवादानि अवीतिवत्तो।</ब्>

Tasmā vivādāni avītivatto.

(Pāli only)
9

<ब्>परमन्ति दिट्ठीसु परिब्बसानो</ब्>ति।

Paramanti diṭṭhīsu paribbasānoti.

(Pāli only)
10

सन्तेके समणब्राह्मणा दिट्ठिगतिका।

Santeke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhigatikā.

(Pāli only)
11

ते द्वासट्ठिया दिट्ठिगतानं अञ्ञतरञ्ञतरं दिट्ठिगतं “इदं परमं अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरन्”ति गहेत्वा उग्गहेत्वा गण्हित्वा परामसित्वा अभिनिविसित्वा सकाय सकाय दिट्ठिया वसन्ति पवसन्ति आवसन्ति परिवसन्ति।

Te dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatānaṁ aññataraññataraṁ diṭṭhigataṁ “idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaran”ti gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvā sakāya sakāya diṭṭhiyā vasanti pavasanti āvasanti parivasanti.

(Pāli only)
12

यथा आगारिका वा घरेसु वसन्ति, सापत्तिका वा आपत्तीसु वसन्ति, सकिलेसा वा किलेसेसु वसन्ति;

Yathā āgārikā vā gharesu vasanti, sāpattikā vā āpattīsu vasanti, sakilesā vā kilesesu vasanti;

(Pāli only)
13

एवमेवं सन्तेके समणब्राह्मणा दिट्ठिगतिका।

evamevaṁ santeke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhigatikā.

(Pāli only)
14

ते द्वासट्ठिया दिट्ठिगतानं अञ्ञतरञ्ञतरं दिट्ठिगतं “इदं परमं अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरन्”ति गहेत्वा उग्गहेत्वा गण्हित्वा परामसित्वा अभिनिविसित्वा सकाय सकाय दिट्ठिया वसन्ति पवसन्ति आवसन्ति परिवसन्तीति—

Te dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatānaṁ aññataraññataraṁ diṭṭhigataṁ “idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaran”ti gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvā sakāya sakāya diṭṭhiyā vasanti pavasanti āvasanti parivasantīti—

(Pāli only)
15

परमन्ति दिट्ठीसु परिब्बसानो।

paramanti diṭṭhīsu paribbasāno.

(Pāli only)
16

<ब्>यदुत्तरिं कुरुते जन्तु लोके</ब्>ति।

Yaduttariṁ kurute jantu loketi.

(Pāli only)
17

<ब्>यदि</ब्>ति यं।

Yaditi yaṁ.

(Pāli only)
18

<ब्>उत्तरिं कुरुते</ब्>ति उत्तरिं करोति, अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरं करोति

Uttariṁ kuruteti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti

(Pāli only)
19

“अयं सत्था सब्बञ्ञू”ति उत्तरिं करोति, अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरं करोति।

“ayaṁ satthā sabbaññū”ti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti.

(Pāli only)
20

“अयं धम्मो स्वाक्खातो …,

“Ayaṁ dhammo svākkhāto …,

(Pāli only)
21

अयं गणो सुप्पटिपन्नो …,

ayaṁ gaṇo suppaṭipanno …,

(Pāli only)
22

अयं दिट्ठि भद्दिका …,

ayaṁ diṭṭhi bhaddikā …,

(Pāli only)
23

अयं पटिपदा सुपञ्ञत्ता …,

ayaṁ paṭipadā supaññattā …,

(Pāli only)
24

अयं मग्गो निय्यानिको”ति उत्तरिं करोति, अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरं करोति निब्बत्तेति अभिनिब्बत्तेति।

ayaṁ maggo niyyāniko”ti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti nibbatteti abhinibbatteti.

(Pāli only)
25

<ब्>जन्तू</ब्>ति सत्तो नरो …पे… मनुजो।

Jantūti satto naro …pe… manujo.

(Pāli only)
26

<ब्>लोके</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोकेति—

Loketi apāyaloke …pe… āyatanaloketi—

(Pāli only)
27

यदुत्तरिं कुरुते जन्तु लोके।

yaduttariṁ kurute jantu loke.

(Pāli only)
28

<ब्>हीनाति अञ्ञे ततो सब्बमाहा</ब्>ति अत्तनो सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं ठपेत्वा सब्बे परप्पवादे खिपति उक्खिपति परिक्खिपति।

Hīnāti aññe tato sabbamāhāti attano satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ ṭhapetvā sabbe parappavāde khipati ukkhipati parikkhipati.

(Pāli only)
29

“सो सत्था न सब्बञ्ञू ,

“So satthā na sabbaññū ,

(Pāli only)
30

धम्मो न स्वाक्खातो ,

dhammo na svākkhāto ,

(Pāli only)
31

गणो न सुप्पटिपन्नो ,

gaṇo na suppaṭipanno ,

(Pāli only)
32

दिट्ठि न भद्दिका ,

diṭṭhi na bhaddikā ,

(Pāli only)
33

पटिपदा न सुपञ्ञत्ता ,

paṭipadā na supaññattā ,

(Pāli only)
34

मग्गो न निय्यानिको ,

maggo na niyyāniko ,

(Pāli only)
35

नत्थेत्थ सुद्धि वा विसुद्धि वा परिसुद्धि वा मुत्ति वा विमुत्ति वा परिमुत्ति वा ,

natthettha suddhi vā visuddhi vā parisuddhi vā mutti vā vimutti vā parimutti vā ,

(Pāli only)
36

नत्थेत्थ सुज्झन्ति वा विसुज्झन्ति वा परिसुज्झन्ति वा मुच्चन्ति वा विमुच्चन्ति वा परिमुच्चन्ति वा ,

natthettha sujjhanti vā visujjhanti vā parisujjhanti vā muccanti vā vimuccanti vā parimuccanti vā ,

(Pāli only)
37

हीना निहीना ओमका लामका छतुक्का परित्ता”ति एवमाह एवं कथेति एवं भणति एवं दीपयति एवं वोहरतीति—

hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittā”ti evamāha evaṁ katheti evaṁ bhaṇati evaṁ dīpayati evaṁ voharatīti—

(Pāli only)
38

हीनाति अञ्ञे ततो सब्बमाह।

hīnāti aññe tato sabbamāha.

(Pāli only)
39

<ब्>तस्मा विवादानि अवीतिवत्तो</ब्>ति।

Tasmā vivādāni avītivattoti.

(Pāli only)
40

<ब्>तस्मा</ब्>ति तङ्कारणा तंहेतु तप्पच्चया तंनिदाना।

Tasmāti taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā.

(Pāli only)
41

<ब्>विवादानी</ब्>ति दिट्ठिकलहानि दिट्ठिभण्डनानि दिट्ठिविग्गहानि दिट्ठिविवादानि दिट्ठिमेधगानि च।

Vivādānīti diṭṭhikalahāni diṭṭhibhaṇḍanāni diṭṭhiviggahāni diṭṭhivivādāni diṭṭhimedhagāni ca.

(Pāli only)
42

<ब्>अवीतिवत्तो</ब्>ति अनतिक्कन्तो असमतिक्कन्तो अवीतिवत्तोति—

Avītivattoti anatikkanto asamatikkanto avītivattoti—

(Pāli only)
43

तस्मा विवादानि अवीतिवत्तो।

tasmā vivādāni avītivatto.

(Pāli only)
44

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
45

“परमन्ति दिट्ठीसु परिब्बसानो,

“Paramanti diṭṭhīsu paribbasāno,

(Pāli only)
46

यदुत्तरिं कुरुते जन्तु लोके;

Yaduttariṁ kurute jantu loke;

(Pāli only)
47

हीनाति अञ्ञे ततो सब्बमाह,

Hīnāti aññe tato sabbamāha,

(Pāli only)
48

तस्मा विवादानि अवीतिवत्तो”ति।

Tasmā vivādāni avītivatto”ti.

(Pāli only)
49

<ब्>यदत्तनी पस्सति आनिसंसं,</ब्>

Yadattanī passati ānisaṁsaṁ,

(Pāli only)
50

<ब्>दिट्ठे सुते सीलवते मुते वा;</ब्>

Diṭṭhe sute sīlavate mute vā;

(Pāli only)
51

<ब्>तदेव सो तत्थ समुग्गहाय,</ब्>

Tadeva so tattha samuggahāya,

(Pāli only)
52

<ब्>निहीनतो पस्सति सब्बमञ्ञं।</ब्>

Nihīnato passati sabbamaññaṁ.

(Pāli only)
53

<ब्>यदत्तनी पस्सति आनिसंसं, दिट्ठे सुते सीलवते मुते वा</ब्>ति।

Yadattanī passati ānisaṁsaṁ, diṭṭhe sute sīlavate mute vāti.

(Pāli only)
54

<ब्>यदत्तनी</ब्>ति यं अत्तनि।

Yadattanīti yaṁ attani.

(Pāli only)
55

<ब्>अत्ता</ब्> वुच्चति दिट्ठिगतं।

Attā vuccati diṭṭhigataṁ.

(Pāli only)
56

अत्तनो दिट्ठिया द्वे आनिसंसे पस्सति—

Attano diṭṭhiyā dve ānisaṁse passati—

(Pāli only)
57

दिट्ठधम्मिकञ्च आनिसंसं, सम्परायिकञ्च आनिसंसं।

diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ, samparāyikañca ānisaṁsaṁ.

(Pāli only)
58

कतमो दिट्ठिया दिट्ठधम्मिको आनिसंसो?

Katamo diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso?

(Pāli only)
59

यंदिट्ठिको सत्था होति, तंदिट्ठिका सावका होन्ति।

Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti, taṁdiṭṭhikā sāvakā honti.

(Pāli only)
60

तंदिट्ठिकं सत्थारं सावका सक्करोन्ति गरुं करोन्ति मानेन्ति पूजेन्ति, लभति च ततोनिदानं चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं।

Taṁdiṭṭhikaṁ satthāraṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, labhati ca tatonidānaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ.

(Pāli only)
61

अयं दिट्ठिया दिट्ठधम्मिको आनिसंसो।

Ayaṁ diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso.

(Pāli only)
62

कतमो दिट्ठिया सम्परायिको आनिसंसो?

Katamo diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso?

(Pāli only)
63

अयं दिट्ठि अलं नागत्ताय वा सुपण्णत्ताय वा यक्खत्ताय वा असुरत्ताय वा गन्धब्बत्ताय वा महाराजत्ताय वा इन्दत्ताय वा ब्रह्मत्ताय वा देवत्ताय वा;

Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā supaṇṇattāya vā yakkhattāya vā asurattāya vā gandhabbattāya vā mahārājattāya vā indattāya vā brahmattāya vā devattāya vā;

(Pāli only)
64

अयं दिट्ठि अलं सुद्धिया विसुद्धिया परिसुद्धिया मुत्तिया विमुत्तिया परिमुत्तिया;

ayaṁ diṭṭhi alaṁ suddhiyā visuddhiyā parisuddhiyā muttiyā vimuttiyā parimuttiyā;

(Pāli only)
65

इमाय दिट्ठिया सुज्झन्ति विसुज्झन्ति परिसुज्झन्ति मुच्चन्ति विमुच्चन्ति परिमुच्चन्ति;

imāya diṭṭhiyā sujjhanti visujjhanti parisujjhanti muccanti vimuccanti parimuccanti;

(Pāli only)
66

इमाय दिट्ठिया सुज्झिस्सामि विसुज्झिस्सामि परिसुज्झिस्सामि मुच्चिस्सामि विमुच्चिस्सामि परिमुच्चिस्सामि आयतिं फलपाटिकङ्खी होति।

imāya diṭṭhiyā sujjhissāmi visujjhissāmi parisujjhissāmi muccissāmi vimuccissāmi parimuccissāmi āyatiṁ phalapāṭikaṅkhī hoti.

(Pāli only)
67

अयं दिट्ठिया सम्परायिको आनिसंसो।

Ayaṁ diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso.

(Pāli only)
68

अत्तनो दिट्ठिया इमे द्वे आनिसंसे पस्सति, दिट्ठसुद्धियापि द्वे आनिसंसे पस्सति, सुतसुद्धियापि द्वे आनिसंसे पस्सति, सीलसुद्धियापि द्वे आनिसंसे पस्सति, वतसुद्धियापि द्वे आनिसंसे पस्सति, मुतसुद्धियापि द्वे आनिसंसे पस्सति—

Attano diṭṭhiyā ime dve ānisaṁse passati, diṭṭhasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, sutasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, sīlasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, vatasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, mutasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati—

(Pāli only)
69

दिट्ठधम्मिकञ्च आनिसंसं सम्परायिकञ्च आनिसंसं।

diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ samparāyikañca ānisaṁsaṁ.

(Pāli only)
70

कतमो मुतसुद्धिया दिट्ठधम्मिको आनिसंसो?

Katamo mutasuddhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso?

(Pāli only)
71

यंदिट्ठिको सत्था होति तंदिट्ठिका सावका होन्ति …पे…

Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti taṁdiṭṭhikā sāvakā honti …pe…

(Pāli only)
72

अयं मुतसुद्धिया दिट्ठधम्मिको आनिसंसो।

ayaṁ mutasuddhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso.

(Pāli only)
73

कतमो मुतसुद्धिया सम्परायिको आनिसंसो?

Katamo mutasuddhiyā samparāyiko ānisaṁso?

(Pāli only)
74

अयं दिट्ठि अलं नागत्ताय वा …पे…

Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā …pe…

(Pāli only)
75

अयं मुतसुद्धिया सम्परायिको आनिसंसो।

ayaṁ mutasuddhiyā samparāyiko ānisaṁso.

(Pāli only)
76

मुतसुद्धियापि इमे द्वे आनिसंसे पस्सति दक्खति ओलोकेति निज्झायति उपपरिक्खतीति—

Mutasuddhiyāpi ime dve ānisaṁse passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—

(Pāli only)
77

यदत्तनी पस्सति आनिसंसं दिट्ठे सुते सीलवते मुते वा।

yadattanī passati ānisaṁsaṁ diṭṭhe sute sīlavate mute vā.

(Pāli only)
78

<ब्>तदेव सो तत्थ समुग्गहाया</ब्>ति।

Tadeva so tattha samuggahāyāti.

(Pāli only)
79

<ब्>तदेवा</ब्>ति तं दिट्ठिगतं।

Tadevāti taṁ diṭṭhigataṁ.

(Pāli only)
80

<ब्>तत्था</ब्>ति सकाय दिट्ठिया सकाय खन्तिया सकाय रुचिया सकाय लद्धिया।

Tatthāti sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā.

(Pāli only)
81

<ब्>समुग्गहाया</ब्>ति इदं परमं अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरन्ति गहेत्वा उग्गहेत्वा गण्हित्वा परामसित्वा अभिनिविसित्वाति—

Samuggahāyāti idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvāti—

(Pāli only)
82

तदेव सो तत्थ समुग्गहाय।

tadeva so tattha samuggahāya.

(Pāli only)
83

<ब्>निहीनतो पस्सति सब्बमञ्ञन्</ब्>ति।

Nihīnato passati sabbamaññanti.

(Pāli only)
84

अञ्ञं सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं हीनतो निहीनतो ओमकतो लामकतो छतुक्कतो परित्ततो दिस्सति पस्सति दक्खति ओलोकेति निज्झायति उपपरिक्खतीति—

Aññaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dissati passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—

(Pāli only)
85

निहीनतो पस्सति सब्बमञ्ञं।

nihīnato passati sabbamaññaṁ.

(Pāli only)
86

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
87

“यदत्तनी पस्सति आनिसंसं,

“Yadattanī passati ānisaṁsaṁ,

(Pāli only)
88

दिट्ठे सुते सीलवते मुते वा;

Diṭṭhe sute sīlavate mute vā;

(Pāli only)
89

तदेव सो तत्थ समुग्गहाय,

Tadeva so tattha samuggahāya,

(Pāli only)
90

निहीनतो पस्सति सब्बमञ्ञन्”ति।

Nihīnato passati sabbamaññan”ti.

(Pāli only)
91

<ब्>तं वापि गन्थं कुसला वदन्ति,</ब्>

Taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadanti,

(Pāli only)
92

<ब्>यं निस्सितो पस्सति हीनमञ्ञं;</ब्>

Yaṁ nissito passati hīnamaññaṁ;

(Pāli only)
93

<ब्>तस्मा हि दिट्ठं व सुतं मुतं वा,</ब्>

Tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā,

(Pāli only)
94

<ब्>सीलब्बतं भिक्खु न निस्सयेय्य।</ब्>

Sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyya.

(Pāli only)
95

<ब्>तं वापि गन्थं कुसला वदन्ती</ब्>ति।

Taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadantīti.

(Pāli only)
96

<ब्>कुसला</ब्>ति ये ते खन्धकुसला धातुकुसला आयतनकुसला पटिच्चसमुप्पादकुसला सतिपट्ठानकुसला सम्मप्पधानकुसला इद्धिपादकुसला इन्द्रियकुसला बलकुसला बोज्झङ्गकुसला मग्गकुसला फलकुसला निब्बानकुसला, ते कुसला एवं वदन्ति—

Kusalāti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā evaṁ vadanti—

(Pāli only)
97

“गन्थो एसो, लग्गनं एतं, बन्धनं एतं, पलिबोधो एसो”ति।

“gantho eso, lagganaṁ etaṁ, bandhanaṁ etaṁ, palibodho eso”ti.

(Pāli only)
98

एवं वदन्ति एवं कथेन्ति एवं भणन्ति एवं दीपयन्ति एवं वोहरन्तीति—

Evaṁ vadanti evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—

(Pāli only)
99

तं वापि गन्थं कुसला वदन्ति।

taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadanti.

(Pāli only)
100

<ब्>यं निस्सितो पस्सति हीनमञ्ञन्</ब्>ति।

Yaṁ nissito passati hīnamaññanti.

(Pāli only)
101

<ब्>यं निस्सितो</ब्>ति यं सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं निस्सितो सन्निस्सितो अल्लीनो उपगतो अज्झोसितो अधिमुत्तो।

Yaṁ nissitoti yaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ nissito sannissito allīno upagato ajjhosito adhimutto.

(Pāli only)
102

<ब्>पस्सति हीनमञ्ञन्</ब्>ति अञ्ञं सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं हीनतो निहीनतो ओमकतो लामकतो छतुक्कतो परित्ततो दिस्सति पस्सति दक्खति ओलोकेति निज्झायति उपनिज्झायति उपपरिक्खतीति—

Passati hīnamaññanti aññaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dissati passati dakkhati oloketi nijjhāyati upanijjhāyati upaparikkhatīti—

(Pāli only)
103

यं निस्सितो पस्सति हीनमञ्ञं।

yaṁ nissito passati hīnamaññaṁ.

(Pāli only)
104

<ब्>तस्मा हि दिट्ठं व सुतं मुतं वा, सीलब्बतं भिक्खु न निस्सयेय्या</ब्>ति।

Tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyyāti.

(Pāli only)
105

<ब्>तस्मा</ब्>ति तस्मा तङ्कारणा तंहेतु तप्पच्चया तंनिदाना दिट्ठं वा दिट्ठसुद्धिं वा सुतं वा सुतसुद्धिं वा मुतं वा मुतसुद्धिं वा सीलं वा सीलसुद्धिं वा वतं वा वतसुद्धिं वा न निस्सयेय्य न गण्हेय्य न परामसेय्य नाभिनिवेसेय्याति—

Tasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā diṭṭhaṁ vā diṭṭhasuddhiṁ vā sutaṁ vā sutasuddhiṁ vā mutaṁ vā mutasuddhiṁ vā sīlaṁ vā sīlasuddhiṁ vā vataṁ vā vatasuddhiṁ vā na nissayeyya na gaṇheyya na parāmaseyya nābhiniveseyyāti—

(Pāli only)
106

तस्मा हि दिट्ठं व सुतं मुतं वा सीलब्बतं भिक्खु न निस्सयेय्य।

tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyya.

(Pāli only)
107

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
108

“तं वापि गन्थं कुसला वदन्ति,

“Taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadanti,

(Pāli only)
109

यं निस्सितो पस्सति हीनमञ्ञं;

Yaṁ nissito passati hīnamaññaṁ;

(Pāli only)
110

तस्मा हि दिट्ठं व सुतं मुतं वा,

Tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā,

(Pāli only)
111

सीलब्बतं भिक्खु न निस्सयेय्या”ति।

Sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyyā”ti.

(Pāli only)
112

<ब्>दिट्ठिम्पि लोकस्मिं न कप्पयेय्य,</ब्>

Diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya,

(Pāli only)
113

<ब्>ञाणेन वा सीलवतेन वापि;</ब्>

Ñāṇena vā sīlavatena vāpi;

(Pāli only)
114

<ब्>समोति अत्तानमनूपनेय्य,</ब्>

Samoti attānamanūpaneyya,

(Pāli only)
115

<ब्>हीनो न मञ्ञेथ विसेसि वापि।</ब्>

Hīno na maññetha visesi vāpi.

(Pāli only)
116

<ब्>दिट्ठिम्पि लोकस्मिं न कप्पयेय्य, ञाणेन वा सीलवतेन वापी</ब्>ति।

Diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya, ñāṇena vā sīlavatena vāpīti.

(Pāli only)
117

अट्ठसमापत्तिञाणेन वा पञ्चाभिञ्ञाञाणेन वा मिच्छाञाणेन वा, सीलेन वा वतेन वा सीलब्बतेन वा, दिट्ठिं न कप्पयेय्य न जनेय्य न सञ्जनेय्य न निब्बत्तेय्य न अभिनिब्बत्तेय्य।

Aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā, sīlena vā vatena vā sīlabbatena vā, diṭṭhiṁ na kappayeyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya na abhinibbatteyya.

(Pāli only)
118

<ब्>लोकस्मिन्</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोकेति—

Lokasminti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—

(Pāli only)
119

दिट्ठिम्पि लोकस्मिं न कप्पयेय्य ञाणेन वा सीलवतेन वापि।

diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya ñāṇena vā sīlavatena vāpi.

(Pāli only)
120

<ब्>समोति अत्तानमनूपनेय्या</ब्>ति।

Samoti attānamanūpaneyyāti.

(Pāli only)
121

सदिसोहमस्मीति अत्तानं न उपनेय्य जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वा वत्थुनाति—

Sadisohamasmīti attānaṁ na upaneyya jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vā vatthunāti—

(Pāli only)
122

समोति अत्तानमनूपनेय्य।

samoti attānamanūpaneyya.

(Pāli only)
123

<ब्>हीनो न मञ्ञेथ विसेसि वापी</ब्>ति।

Hīno na maññetha visesi vāpīti.

(Pāli only)
124

हीनोहमस्मीति अत्तानं न उपनेय्य जातिया वा गोत्तेन वा …पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वा वत्थुना।

Hīnohamasmīti attānaṁ na upaneyya jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.

(Pāli only)
125

सेय्योहमस्मीति अत्तानं न उपनेय्य जातिया वा गोत्तेन वा …पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वा वत्थुनाति—

Seyyohamasmīti attānaṁ na upaneyya jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunāti—

(Pāli only)
126

हीनो न मञ्ञेथ विसेसि वापि।

hīno na maññetha visesi vāpi.

(Pāli only)
127

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
128

“दिट्ठिम्पि लोकस्मिं न कप्पयेय्य,

“Diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya,

(Pāli only)
129

ञाणेन वा सीलवतेन वापि;

Ñāṇena vā sīlavatena vāpi;

(Pāli only)
130

समोति अत्तानमनूपनेय्य,

Samoti attānamanūpaneyya,

(Pāli only)
131

हीनो न मञ्ञेथ विसेसि वापी”ति।

Hīno na maññetha visesi vāpī”ti.

(Pāli only)
132

<ब्>अत्तं पहाय अनुपादियानो,</ब्>

Attaṁ pahāya anupādiyāno,

(Pāli only)
133

<ब्>ञाणेनपि सो निस्सयं नो करोति;</ब्>

Ñāṇenapi so nissayaṁ no karoti;

(Pāli only)
134

<ब्>स वे वियत्तेसु न वग्गसारी,</ब्>

Sa ve viyattesu na vaggasārī,

(Pāli only)
135

<ब्>दिट्ठिम्पि सो न पच्चेति किञ्चि।</ब्>

Diṭṭhimpi so na pacceti kiñci.

(Pāli only)
136

<ब्>अत्तं पहाय अनुपादियानो</ब्>ति।

Attaṁ pahāya anupādiyānoti.

(Pāli only)
137

<ब्>अत्तं पहाया</ब्>ति अत्तदिट्ठिं पहाय।

Attaṁ pahāyāti attadiṭṭhiṁ pahāya.

(Pāli only)
138

<ब्>अत्तं पहाया</ब्>ति गाहं पहाय।

Attaṁ pahāyāti gāhaṁ pahāya.

(Pāli only)
139

<ब्>अत्तं पहाया</ब्>ति तण्हावसेन दिट्ठिवसेन गहितं परामट्ठं अभिनिविट्ठं अज्झोसितं अधिमुत्तं पहाय पजहित्वा विनोदेत्वा ब्यन्तिं करित्वा अनभावं गमेत्वाति—

Attaṁ pahāyāti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ pahāya pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvāti—

(Pāli only)
140

अत्तं पहाय।

attaṁ pahāya.

(Pāli only)
141

<ब्>अनुपादियानो</ब्>ति चतूहि उपादानेहि अनुपादियमानो अगण्हमानो अपरामासमानो अनभिनिविसमानोति—

Anupādiyānoti catūhi upādānehi anupādiyamāno agaṇhamāno aparāmāsamāno anabhinivisamānoti—

(Pāli only)
142

अत्तं पहाय अनुपादियानो।

attaṁ pahāya anupādiyāno.

(Pāli only)
143

<ब्>ञाणेनपि सो निस्सयं नो करोती</ब्>ति अट्ठसमापत्तिञाणेन वा पञ्चाभिञ्ञाञाणेन वा मिच्छाञाणेन वा तण्हानिस्सयं वा दिट्ठिनिस्सयं वा न करोति न जनेति न सञ्जनेति न निब्बत्तेति न अभिनिब्बत्तेतीति—

Ñāṇenapi so nissayaṁ no karotīti aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā taṇhānissayaṁ vā diṭṭhinissayaṁ vā na karoti na janeti na sañjaneti na nibbatteti na abhinibbattetīti—

(Pāli only)
144

ञाणेनपि सो निस्सयं नो करोति।

ñāṇenapi so nissayaṁ no karoti.

(Pāli only)
145

<ब्>स वे वियत्तेसु न वग्गसारी</ब्>ति स वे वियत्तेसु भिन्नेसु द्वेज्झापन्नेसु द्वेळ्हकजातेसु नानादिट्ठिकेसु नानाखन्तिकेसु नानारुचिकेसु नानालद्धिकेसु नानादिट्ठिनिस्सयं निस्सितेसु छन्दागतिं गच्छन्तेसु दोसागतिं गच्छन्तेसु मोहागतिं गच्छन्तेसु भयागतिं गच्छन्तेसु न छन्दागतिं गच्छति न दोसागतिं गच्छति न मोहागतिं गच्छति न भयागतिं गच्छति न रागवसेन गच्छति न दोसवसेन गच्छति न मोहवसेन गच्छति न मानवसेन गच्छति न दिट्ठिवसेन गच्छति न उद्धच्चवसेन गच्छति न विचिकिच्छावसेन गच्छति न अनुसयवसेन गच्छति न वग्गेहि धम्मेहि यायति निय्यति वुय्हति संहरीयतीति—

Sa ve viyattesu na vaggasārīti sa ve viyattesu bhinnesu dvejjhāpannesu dveḷhakajātesu nānādiṭṭhikesu nānākhantikesu nānārucikesu nānāladdhikesu nānādiṭṭhinissayaṁ nissitesu chandāgatiṁ gacchantesu dosāgatiṁ gacchantesu mohāgatiṁ gacchantesu bhayāgatiṁ gacchantesu na chandāgatiṁ gacchati na dosāgatiṁ gacchati na mohāgatiṁ gacchati na bhayāgatiṁ gacchati na rāgavasena gacchati na dosavasena gacchati na mohavasena gacchati na mānavasena gacchati na diṭṭhivasena gacchati na uddhaccavasena gacchati na vicikicchāvasena gacchati na anusayavasena gacchati na vaggehi dhammehi yāyati niyyati vuyhati saṁharīyatīti—

(Pāli only)
146

स वे वियत्तेसु न वग्गसारी।

sa ve viyattesu na vaggasārī.

(Pāli only)
147

<ब्>दिट्ठिम्पि सो न पच्चेति किञ्ची</ब्>ति।

Diṭṭhimpi so na pacceti kiñcīti.

(Pāli only)
148

तस्स द्वासट्ठि दिट्ठिगतानि पहीनानि समुच्छिन्नानि वूपसन्तानि पटिपस्सद्धानि अभब्बुप्पत्तिकानि ञाणग्गिना दड्ढानि।

Tassa dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni.

(Pāli only)
149

सो किञ्चि दिट्ठिगतं न पच्चेति न पच्चागच्छतीति—

So kiñci diṭṭhigataṁ na pacceti na paccāgacchatīti—

(Pāli only)
150

दिट्ठिम्पि सो न पच्चेति किञ्चि।

diṭṭhimpi so na pacceti kiñci.

(Pāli only)
151

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
152

“अत्तं पहाय अनुपादियानो,

“Attaṁ pahāya anupādiyāno,

(Pāli only)
153

ञाणेनपि सो निस्सयं नो करोति;

Ñāṇenapi so nissayaṁ no karoti;

(Pāli only)
154

स वे वियत्तेसु न वग्गसारी,

Sa ve viyattesu na vaggasārī,

(Pāli only)
155

दिट्ठिम्पि सो न पच्चेति किञ्ची”ति।

Diṭṭhimpi so na pacceti kiñcī”ti.

(Pāli only)
156

<ब्>यस्सूभयन्ते पणिधीध नत्थि,</ब्>

Yassūbhayante paṇidhīdha natthi,

(Pāli only)
157

<ब्>भवाभवाय इध वा हुरं वा;</ब्>

Bhavābhavāya idha vā huraṁ vā;

(Pāli only)
158

<ब्>निवेसना तस्स न सन्ति केचि,</ब्>

Nivesanā tassa na santi keci,

(Pāli only)
159

<ब्>धम्मेसु निच्छेय्य समुग्गहीतं।</ब्>

Dhammesu niccheyya samuggahītaṁ.

(Pāli only)
160

<ब्>यस्सूभयन्ते पणिधीध नत्थि, भवाभवाय इध वा हुरं वा</ब्>ति <ब्>यस्सा</ब्>ति अरहतो खीणासवस्स।

Yassūbhayante paṇidhīdha natthi, bhavābhavāya idha vā huraṁ vāti yassāti arahato khīṇāsavassa.

(Pāli only)
161

<ब्>अन्तो</ब्>ति फस्सो एको अन्तो, फस्ससमुदयो दुतियो अन्तो;

Antoti phasso eko anto, phassasamudayo dutiyo anto;

(Pāli only)
162

अतीतो एको अन्तो, अनागतो दुतियो अन्तो;

atīto eko anto, anāgato dutiyo anto;

(Pāli only)
163

सुखा वेदना एको अन्तो, दुक्खा वेदना दुतियो अन्तो;

sukhā vedanā eko anto, dukkhā vedanā dutiyo anto;

(Pāli only)
164

नामं एको अन्तो, रूपं दुतियो अन्तो;

nāmaṁ eko anto, rūpaṁ dutiyo anto;

(Pāli only)
165

छ अज्झत्तिकानि आयतनानि एको अन्तो, छ बाहिरानि आयतनानि दुतियो अन्तो;

cha ajjhattikāni āyatanāni eko anto, cha bāhirāni āyatanāni dutiyo anto;

(Pāli only)
166

सक्कायो एको अन्तो, सक्कायसमुदयो दुतियो अन्तो।

sakkāyo eko anto, sakkāyasamudayo dutiyo anto.

(Pāli only)
167

<ब्>पणिधि</ब्> वुच्चति तण्हा।

Paṇidhi vuccati taṇhā.

(Pāli only)
168

यो रागो सारागो …पे… अभिज्झा लोभो अकुसलमूलं।

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

(Pāli only)
169

<ब्>भवाभवाया</ब्>ति भवाभवाय कम्मभवाय पुनब्भवाय कामभवाय, कम्मभवाय कामभवाय पुनब्भवाय रूपभवाय, कम्मभवाय रूपभवाय पुनब्भवाय अरूपभवाय, कम्मभवाय अरूपभवाय पुनब्भवाय पुनप्पुनब्भवाय पुनप्पुनगतिया पुनप्पुनउपपत्तिया पुनप्पुनपटिसन्धिया पुनप्पुनअत्तभावाभिनिब्बत्तिया।

Bhavābhavāyāti bhavābhavāya kammabhavāya punabbhavāya kāmabhavāya, kammabhavāya kāmabhavāya punabbhavāya rūpabhavāya, kammabhavāya rūpabhavāya punabbhavāya arūpabhavāya, kammabhavāya arūpabhavāya punabbhavāya punappunabbhavāya punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā.

(Pāli only)
170

<ब्>इधा</ब्>ति सकत्तभावो,

Idhāti sakattabhāvo,

(Pāli only)
171

<ब्>हुरा</ब्>ति परत्तभावो;

hurāti parattabhāvo;

(Pāli only)
172

<ब्>इधा</ब्>ति सकरूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणं,

idhāti sakarūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ,

(Pāli only)
173

<ब्>हुरा</ब्>ति पररूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणं;

hurāti pararūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ;

(Pāli only)
174

<ब्>इधा</ब्>ति छ अज्झत्तिकानि आयतनानि,

idhāti cha ajjhattikāni āyatanāni,

(Pāli only)
175

<ब्>हुरा</ब्>ति छ बाहिरानि आयतनानि;

hurāti cha bāhirāni āyatanāni;

(Pāli only)
176

<ब्>इधा</ब्>ति मनुस्सलोको,

idhāti manussaloko,

(Pāli only)
177

<ब्>हुरा</ब्>ति देवलोको;

hurāti devaloko;

(Pāli only)
178

<ब्>इधा</ब्>ति कामधातु,

idhāti kāmadhātu,

(Pāli only)
179

<ब्>हुरा</ब्>ति रूपधातु अरूपधातु;

hurāti rūpadhātu arūpadhātu;

(Pāli only)
180

<ब्>इधा</ब्>ति कामधातु रूपधातु।

idhāti kāmadhātu rūpadhātu.

(Pāli only)
181

<ब्>हुरा</ब्>ति अरूपधातु।

Hurāti arūpadhātu.

(Pāli only)
182

<ब्>यस्सूभयन्ते पणिधीध नत्थि भवाभवाय इध वा हुरं वा</ब्>ति।

Yassūbhayante paṇidhīdha natthi bhavābhavāya idha vā huraṁ vāti.

(Pāli only)
183

यस्स उभो अन्ते च भवाभवाय च इध हुरञ्च पणिधि तण्हा नत्थि न सन्ति न संविज्जति नुपलब्भति, पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढाति—

Yassa ubho ante ca bhavābhavāya ca idha hurañca paṇidhi taṇhā natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

(Pāli only)
184

यस्सूभयन्ते पणिधीध नत्थि भवाभवाय इध वा हुरं वा।

yassūbhayante paṇidhīdha natthi bhavābhavāya idha vā huraṁ vā.

(Pāli only)
185

<ब्>निवेसना तस्स न सन्ति केची</ब्>ति।

Nivesanā tassa na santi kecīti.

(Pāli only)
186

<ब्>निवेसना</ब्>ति द्वे निवेसना—

Nivesanāti dve nivesanā—

(Pāli only)
187

तण्हानिवेसना च दिट्ठिनिवेसना च …पे…

taṇhānivesanā ca diṭṭhinivesanā ca …pe…

(Pāli only)
188

अयं तण्हानिवेसना …पे…

ayaṁ taṇhānivesanā …pe…

(Pāli only)
189

अयं दिट्ठिनिवेसना।

ayaṁ diṭṭhinivesanā.

(Pāli only)
190

<ब्>तस्सा</ब्>ति अरहतो खीणासवस्स।

Tassāti arahato khīṇāsavassa.

(Pāli only)
191

<ब्>निवेसना तस्स न सन्ति केची</ब्>ति निवेसना तस्स न सन्ति केचि नत्थि न सन्ति न संविज्जन्ति नुपलब्भन्ति, पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढाति—

Nivesanā tassa na santi kecīti nivesanā tassa na santi keci natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

(Pāli only)
192

निवेसना तस्स न सन्ति केचि।

nivesanā tassa na santi keci.

(Pāli only)
193

<ब्>धम्मेसु निच्छेय्य समुग्गहीतन्</ब्>ति।

Dhammesu niccheyya samuggahītanti.

(Pāli only)
194

<ब्>धम्मेसू</ब्>ति द्वासट्ठिया दिट्ठिगतेसु।

Dhammesūti dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatesu.

(Pāli only)
195

<ब्>निच्छेय्या</ब्>ति निच्छिनित्वा विनिच्छिनित्वा विचिनित्वा पविचिनित्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा।

Niccheyyāti nicchinitvā vinicchinitvā vicinitvā pavicinitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

(Pāli only)
196

<ब्>समुग्गहीतन्</ब्>ति ओधिग्गाहो बिलग्गाहो वरग्गाहो कोट्ठासग्गाहो उच्चयग्गाहो समुच्चयग्गाहो, “इदं सच्चं तच्छं तथं भूतं याथावं अविपरीतन्”ति गहितं परामट्ठं अभिनिविट्ठं अज्झोसितं अधिमुत्तं नत्थि न सन्ति न संविज्जति नुपलब्भति, पहीनं समुच्छिन्नं वूपसन्तं पटिपस्सद्धं अभब्बुप्पत्तिकं ञाणग्गिना दड्ढन्ति—

Samuggahītanti odhiggāho bilaggāho varaggāho koṭṭhāsaggāho uccayaggāho samuccayaggāho, “idaṁ saccaṁ tacchaṁ tathaṁ bhūtaṁ yāthāvaṁ aviparītan”ti gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhanti—

(Pāli only)
197

धम्मेसु निच्छेय्य समुग्गहीतं।

dhammesu niccheyya samuggahītaṁ.

(Pāli only)
198

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
199

“यस्सूभयन्ते पणिधीध नत्थि,

“Yassūbhayante paṇidhīdha natthi,

(Pāli only)
200

भवाभवाय इध वा हुरं वा;

Bhavābhavāya idha vā huraṁ vā;

(Pāli only)
201

निवेसना तस्स न सन्ति केचि,

Nivesanā tassa na santi keci,

(Pāli only)
202

धम्मेसु निच्छेय्य समुग्गहीतन्”ति।

Dhammesu niccheyya samuggahītan”ti.

(Pāli only)
203

<ब्>तस्सीध दिट्ठे व सुते मुते वा,</ब्>

Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā,

(Pāli only)
204

<ब्>पकप्पिता नत्थि अणूपि सञ्ञा;</ब्>

Pakappitā natthi aṇūpi saññā;

(Pāli only)
205

<ब्>तं ब्राह्मणं दिट्ठिमनादियानं,</ब्>

Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānaṁ,

(Pāli only)
206

<ब्>केनीध लोकस्मिं विकप्पयेय्य।</ब्>

Kenīdha lokasmiṁ vikappayeyya.

(Pāli only)
207

<ब्>तस्सीध दिट्ठे व सुते मुते वा, पकप्पिता नत्थि अणूपि सञ्ञा</ब्>ति।

Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā, pakappitā natthi aṇūpi saññāti.

(Pāli only)
208

<ब्>तस्सा</ब्>ति अरहतो खीणासवस्स।

Tassāti arahato khīṇāsavassa.

(Pāli only)
209

तस्स दिट्ठे वा दिट्ठसुद्धिया वा सुते वा सुतसुद्धिया वा मुते वा मुतसुद्धिया वा सञ्ञापुब्बङ्गमता सञ्ञाविकप्पयेय्यता सञ्ञाविग्गहेन सञ्ञाय उट्ठपिता समुट्ठपिता कप्पिता पकप्पिता सङ्खता अभिसङ्खता सण्ठपिता, दिट्ठि नत्थि न सन्ति न संविज्जति नुपलब्भति, पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढाति—

Tassa diṭṭhe vā diṭṭhasuddhiyā vā sute vā sutasuddhiyā vā mute vā mutasuddhiyā vā saññāpubbaṅgamatā saññāvikappayeyyatā saññāviggahena saññāya uṭṭhapitā samuṭṭhapitā kappitā pakappitā saṅkhatā abhisaṅkhatā saṇṭhapitā, diṭṭhi natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

(Pāli only)
210

तस्सीध दिट्ठे व सुते मुते वा पकप्पिता नत्थि अणूपि सञ्ञा।

tassīdha diṭṭhe va sute mute vā pakappitā natthi aṇūpi saññā.

(Pāli only)
211

<ब्>तं ब्राह्मणं दिट्ठिमनादियानन्</ब्>ति।

Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānanti.

(Pāli only)
212

ब्राह्मणोति सत्तन्नं धम्मानं बाहितत्ता ब्राह्मणो—

Brāhmaṇoti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—

(Pāli only)
213

सक्कायदिट्ठि बाहिता होति …पे…

sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti …pe…

(Pāli only)
214

असितो तादि पवुच्चते स ब्रह्मा।

asito tādi pavuccate sa brahmā.

(Pāli only)
215

तं ब्राह्मणं दिट्ठिमनादियानन्ति।

Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānanti.

(Pāli only)
216

तं ब्राह्मणं दिट्ठिमनादियन्तं अगण्हन्तं अपरामसन्तं अनभिनिवेसन्तन्ति—

Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyantaṁ agaṇhantaṁ aparāmasantaṁ anabhinivesantanti—

(Pāli only)
217

तं ब्राह्मणं दिट्ठिमनादियानं।

taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānaṁ.

(Pāli only)
218

<ब्>केनीध लोकस्मिं विकप्पयेय्या</ब्>ति।

Kenīdha lokasmiṁ vikappayeyyāti.

(Pāli only)
219

<ब्>कप्पा</ब्>ति द्वे कप्पा—

Kappāti dve kappā—

(Pāli only)
220

तण्हाकप्पो च दिट्ठिकप्पो च …पे…

taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca …pe…

(Pāli only)
221

अयं तण्हाकप्पो …पे…

ayaṁ taṇhākappo …pe…

(Pāli only)
222

अयं दिट्ठिकप्पो।

ayaṁ diṭṭhikappo.

(Pāli only)
223

तस्स तण्हाकप्पो पहीनो, दिट्ठिकप्पो पटिनिस्सट्ठो।

Tassa taṇhākappo pahīno, diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho.

(Pāli only)
224

तण्हाकप्पस्स पहीनत्ता, दिट्ठिकप्पस्स पटिनिस्सट्ठत्ता केन रागेन कप्पेय्य केन दोसेन कप्पेय्य केन मोहेन कप्पेय्य केन मानेन कप्पेय्य काय दिट्ठिया कप्पेय्य केन उद्धच्चेन कप्पेय्य काय विचिकिच्छाय कप्पेय्य केहि अनुसयेहि कप्पेय्य—

Taṇhākappassa pahīnattā, diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā kena rāgena kappeyya kena dosena kappeyya kena mohena kappeyya kena mānena kappeyya kāya diṭṭhiyā kappeyya kena uddhaccena kappeyya kāya vicikicchāya kappeyya kehi anusayehi kappeyya—

(Pāli only)
225

रत्तोति वा दुट्ठोति वा मूळ्होति वा विनिबद्धोति वा परामट्ठोति वा विक्खेपगतोति वा अनिट्ठङ्गतोति वा थामगतोति वा।

rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti vā vinibaddhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā.

(Pāli only)
226

ते अभिसङ्खारा पहीना।

Te abhisaṅkhārā pahīnā.

(Pāli only)
227

अभिसङ्खारानं पहीनत्ता गतियो केन कप्पेय्य—

Abhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyo kena kappeyya—

(Pāli only)
228

नेरयिकोति वा तिरच्छानयोनिकोति वा पेत्तिविसयिकोति वा मनुस्सोति वा देवोति वा रूपीति वा अरूपीति वा सञ्ञीति वा असञ्ञीति वा नेवसञ्ञीनासञ्ञीति वा।

nerayikoti vā tiracchānayonikoti vā pettivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā.

(Pāli only)
229

सो हेतु नत्थि पच्चयो नत्थि कारणं नत्थि, येन कप्पेय्य विकप्पेय्य विकप्पं आपज्जेय्य।

So hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi, yena kappeyya vikappeyya vikappaṁ āpajjeyya.

(Pāli only)
230

<ब्>लोकस्मिन्</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोकेति—

Lokasminti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—

(Pāli only)
231

केनीध लोकस्मिं विकप्पयेय्य।

kenīdha lokasmiṁ vikappayeyya.

(Pāli only)
232

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
233

“तस्सीध दिट्ठे व सुते मुते वा,

“Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā,

(Pāli only)
234

पकप्पिता नत्थि अणूपि सञ्ञा;

Pakappitā natthi aṇūpi saññā;

(Pāli only)
235

तं ब्राह्मणं दिट्ठिमनादियानं,

Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānaṁ,

(Pāli only)
236

केनीध लोकस्मिं विकप्पयेय्या”ति।

Kenīdha lokasmiṁ vikappayeyyā”ti.

(Pāli only)
237

<ब्>न कप्पयन्ति न पुरेक्खरोन्ति,</ब्>

Na kappayanti na purekkharonti,

(Pāli only)
238

<ब्>धम्मापि तेसं न पटिच्छितासे;</ब्>

Dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāse;

(Pāli only)
239

<ब्>न ब्राह्मणो सीलवतेन नेय्यो,</ब्>

Na brāhmaṇo sīlavatena neyyo,

(Pāli only)
240

<ब्>पारङ्गतो न पच्चेति तादी।</ब्>

Pāraṅgato na pacceti tādī.

(Pāli only)
241

<ब्>न कप्पयन्ति न पुरेक्खरोन्ती</ब्>ति।

Na kappayanti na purekkharontīti.

(Pāli only)
242

<ब्>कप्पा</ब्>ति द्वे कप्पा—

Kappāti dve kappā—

(Pāli only)
243

तण्हाकप्पो च दिट्ठिकप्पो च।

taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca.

(Pāli only)
244

कतमो तण्हाकप्पो?

Katamo taṇhākappo?

(Pāli only)
245

यावता तण्हासङ्खातेन सीमकतं मरियादिकतं ओधिकतं परियन्तकतं परिग्गहितं ममायितं—

Yāvatā taṇhāsaṅkhātena sīmakataṁ mariyādikataṁ odhikataṁ pariyantakataṁ pariggahitaṁ mamāyitaṁ—

(Pāli only)
246

इदं ममं, एतं ममं, एत्तकं ममं, एत्तावता ममं, मम रूपा सद्दा गन्धा रसा फोट्ठब्बा, अत्थरणा पावुरणा दासिदासा अजेळका कुक्कुटसूकरा हत्थिगवास्सवळवा खेत्तं वत्थु हिरञ्ञं सुवण्णं गामनिगमराजधानियो रट्ठञ्च जनपदो च कोसो च कोट्ठागारञ्च, केवलम्पि महापथविं तण्हावसेन ममायति, यावता अट्ठसततण्हाविचरितं—

idaṁ mamaṁ, etaṁ mamaṁ, ettakaṁ mamaṁ, ettāvatā mamaṁ, mama rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā, attharaṇā pāvuraṇā dāsidāsā ajeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigavāssavaḷavā khettaṁ vatthu hiraññaṁ suvaṇṇaṁ gāmanigamarājadhāniyo raṭṭhañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca, kevalampi mahāpathaviṁ taṇhāvasena mamāyati, yāvatā aṭṭhasatataṇhāvicaritaṁ—

(Pāli only)
247

अयं तण्हाकप्पो।

ayaṁ taṇhākappo.

(Pāli only)
248

कतमो दिट्ठिकप्पो?

Katamo diṭṭhikappo?

(Pāli only)
249

वीसतिवत्थुका सक्कायदिट्ठि, दसवत्थुका मिच्छादिट्ठि, दसवत्थुका अन्तग्गाहिकादिट्ठि, या एवरूपा दिट्ठि दिट्ठिगतं दिट्ठिगहनं दिट्ठिकन्तारं दिट्ठिविसूकायिकं दिट्ठिविप्फन्दितं दिट्ठिसंयोजनं गाहो पटिग्गाहो अभिनिवेसो परामासो कुम्मग्गो मिच्छापथो मिच्छत्तं तित्थायतनं विपरियेसग्गाहो विपरीतग्गाहो विपल्लासग्गाहो मिच्छागाहो, अयाथावकस्मिं याथावकन्ति गाहो, यावता द्वासट्ठि दिट्ठिगतानि—

Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikādiṭṭhi, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāraṁ diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho, ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho, yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—

(Pāli only)
250

अयं दिट्ठिकप्पो।

ayaṁ diṭṭhikappo.

(Pāli only)
251

तेसं तण्हाकप्पो पहीनो, दिट्ठिकप्पो पटिनिस्सट्ठो।

Tesaṁ taṇhākappo pahīno, diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho.

(Pāli only)
252

तण्हाकप्पस्स पहीनत्ता, दिट्ठिकप्पस्स पटिनिस्सट्ठत्ता तण्हाकप्पं वा दिट्ठिकप्पं वा न कप्पेन्ति न जनेन्ति न सञ्जनेन्ति न निब्बत्तेन्ति न अभिनिब्बत्तेन्तीति—

Taṇhākappassa pahīnattā, diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā taṇhākappaṁ vā diṭṭhikappaṁ vā na kappenti na janenti na sañjanenti na nibbattenti na abhinibbattentīti—

(Pāli only)
253

न कप्पयन्ति।

na kappayanti.

(Pāli only)
254

<ब्>न पुरेक्खरोन्ती</ब्>ति।

Na purekkharontīti.

(Pāli only)
255

<ब्>पुरेक्खारा</ब्>ति द्वे पुरेक्खारा—

Purekkhārāti dve purekkhārā—

(Pāli only)
256

तण्हापुरेक्खारो च दिट्ठिपुरेक्खारो च …पे…

taṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…

(Pāli only)
257

अयं तण्हापुरेक्खारो …पे…

ayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…

(Pāli only)
258

अयं दिट्ठिपुरेक्खारो।

ayaṁ diṭṭhipurekkhāro.

(Pāli only)
259

तेसं तण्हापुरेक्खारो पहीनो, दिट्ठिपुरेक्खारो पटिनिस्सट्ठो।

Tesaṁ taṇhāpurekkhāro pahīno, diṭṭhipurekkhāro paṭinissaṭṭho.

(Pāli only)
260

तण्हापुरेक्खारस्स पहीनत्ता, दिट्ठिपुरेक्खारस्स पटिनिस्सट्ठत्ता न तण्हं वा न दिट्ठिं वा पुरतो कत्वा चरन्ति न तण्हाधजा न तण्हाकेतू न तण्हाधिपतेय्या न दिट्ठिधजा न दिट्ठिकेतू न दिट्ठाधिपतेय्या।

Taṇhāpurekkhārassa pahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa paṭinissaṭṭhattā na taṇhaṁ vā na diṭṭhiṁ vā purato katvā caranti na taṇhādhajā na taṇhāketū na taṇhādhipateyyā na diṭṭhidhajā na diṭṭhiketū na diṭṭhādhipateyyā.

(Pāli only)
261

न तण्हाय वा न दिट्ठिया वा परिवारेत्वा चरन्तीति—

Na taṇhāya vā na diṭṭhiyā vā parivāretvā carantīti—

(Pāli only)
262

न कप्पयन्ति न पुरेक्खरोन्ति।

na kappayanti na purekkharonti.

(Pāli only)
263

<ब्>धम्मापि तेसं न पटिच्छितासे</ब्>ति।

Dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāseti.

(Pāli only)
264

<ब्>धम्मा</ब्> वुच्चन्ति द्वासट्ठि दिट्ठिगतानि।

Dhammā vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.

(Pāli only)
265

<ब्>तेसन्</ब्>ति तेसं अरहन्तानं खीणासवानं।

Tesanti tesaṁ arahantānaṁ khīṇāsavānaṁ.

(Pāli only)
266

<ब्>न पटिच्छितासे</ब्>ति “सस्सतो लोको, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति न पटिच्छितासे।

Na paṭicchitāseti “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti na paṭicchitāse.

(Pāli only)
267

“असस्सतो लोको …

“Asassato loko …

(Pāli only)
268

अन्तवा लोको …

antavā loko …

(Pāli only)
269

अनन्तवा लोको …

anantavā loko …

(Pāli only)
270

तं जीवं तं सरीरं …

taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …

(Pāli only)
271

अञ्ञं जीवं अञ्ञं सरीरं …

aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …

(Pāli only)
272

होति तथागतो परं मरणा …

hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

(Pāli only)
273

न होति तथागतो परं मरणा …

na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

(Pāli only)
274

होति च न च होति तथागतो परं मरणा …

hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

(Pāli only)
275

नेव होति न न होति तथागतो परं मरणा, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति न पटिच्छितासेति—

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti na paṭicchitāseti—

(Pāli only)
276

धम्मापि तेसं न पटिच्छितासे।

dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāse.

(Pāli only)
277

<ब्>न ब्राह्मणो सीलवतेन नेय्यो</ब्>ति।

Na brāhmaṇo sīlavatena neyyoti.

(Pāli only)
278

<ब्>ना</ब्>ति पटिक्खेपो।

Nāti paṭikkhepo.

(Pāli only)
279

<ब्>ब्राह्मणो</ब्>ति सत्तन्नं धम्मानं बाहितत्ता ब्राह्मणो—

Brāhmaṇoti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—

(Pāli only)
280

सक्कायदिट्ठि बाहिता होति …पे…

sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti …pe…

(Pāli only)
281

असितो तादि वुच्चते स ब्रह्मा।

asito tādi vuccate sa brahmā.

(Pāli only)
282

<ब्>न ब्राह्मणो सीलवतेन नेय्यो</ब्>ति।

Na brāhmaṇo sīlavatena neyyoti.

(Pāli only)
283

ब्राह्मणो सीलेन वा वतेन वा सीलब्बतेन वा न यायति न निय्यति न वुय्हति न संहरीयतीति—

Brāhmaṇo sīlena vā vatena vā sīlabbatena vā na yāyati na niyyati na vuyhati na saṁharīyatīti—

(Pāli only)
284

न ब्राह्मणो सीलवतेन नेय्यो।

na brāhmaṇo sīlavatena neyyo.

(Pāli only)
285

<ब्>पारङ्गतो न पच्चेति तादी</ब्>ति।

Pāraṅgato na pacceti tādīti.

(Pāli only)
286

<ब्>पारं</ब्> वुच्चति अमतं निब्बानं।

Pāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.

(Pāli only)
287

यो सो सब्बसङ्खारसमथो सब्बूपधिपटिनिस्सग्गो तण्हक्खयो विरागो निरोधो निब्बानं।

Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

(Pāli only)
288

सो पारङ्गतो पारप्पत्तो अन्तगतो अन्तप्पत्तो कोटिगतो कोटिप्पत्तो (वित्थारो) जातिमरणसंसारो, नत्थि तस्स पुनब्भवोति—

So pāraṅgato pārappatto antagato antappatto koṭigato koṭippatto (vitthāro) jātimaraṇasaṁsāro, natthi tassa punabbhavoti—

(Pāli only)
289

पारङ्गतो।

pāraṅgato.

(Pāli only)
290

<ब्>न पच्चेती</ब्>ति सोतापत्तिमग्गेन ये किलेसा पहीना, ते किलेसे न पुनेति न पच्चेति न पच्चागच्छति।

Na paccetīti sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.

(Pāli only)
291

सकदागामिमग्गेन ये किलेसा पहीना, ते किलेसे न पुनेति न पच्चेति न पच्चागच्छति।

Sakadāgāmimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.

(Pāli only)
292

अनागामिमग्गेन ये किलेसा पहीना, ते किलेसे न पुनेति न पच्चेति न पच्चागच्छति।

Anāgāmimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.

(Pāli only)
293

अरहत्तमग्गेन ये किलेसा पहीना, ते किलेसे न पुनेति न पच्चेति न पच्चागच्छतीति—

Arahattamaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti—

(Pāli only)
294

पारङ्गतो न पच्चेति।

pāraṅgato na pacceti.

(Pāli only)
295

<ब्>तादी</ब्>ति अरहा पञ्चहाकारेहि तादी—

Tādīti arahā pañcahākārehi tādī—

(Pāli only)
296

इट्ठानिट्ठे तादी, चत्तावीति तादी, तिण्णावीति तादी, मुत्तावीति तादी, तंनिद्देसा तादी।

iṭṭhāniṭṭhe tādī, cattāvīti tādī, tiṇṇāvīti tādī, muttāvīti tādī, taṁniddesā tādī.

(Pāli only)
297

कथं अरहा इट्ठानिट्ठे तादी?

Kathaṁ arahā iṭṭhāniṭṭhe tādī?

(Pāli only)
298

अरहा लाभेपि तादी, अलाभेपि तादी, यसेपि तादी, अयसेपि तादी, पसंसायपि तादी, निन्दायपि तादी, सुखेपि तादी, दुक्खेपि तादी।

Arahā lābhepi tādī, alābhepi tādī, yasepi tādī, ayasepi tādī, pasaṁsāyapi tādī, nindāyapi tādī, sukhepi tādī, dukkhepi tādī.

(Pāli only)
299

एकञ्चे बाहं गन्धेन लिम्पेय्युं, एकञ्चे बाहं वासिया तच्छेय्युं—

Ekañce bāhaṁ gandhena limpeyyuṁ, ekañce bāhaṁ vāsiyā taccheyyuṁ—

(Pāli only)
300

अमुस्मिं नत्थि रागो, अमुस्मिं नत्थि पटिघं, अनुनयपटिघविप्पहीनो उग्घातिनिघातिवीतिवत्तो अनुरोधविरोधसमतिक्कन्तो।

amusmiṁ natthi rāgo, amusmiṁ natthi paṭighaṁ, anunayapaṭighavippahīno ugghātinighātivītivatto anurodhavirodhasamatikkanto.

(Pāli only)
301

एवं अरहा इट्ठानिट्ठे तादी।

Evaṁ arahā iṭṭhāniṭṭhe tādī.

(Pāli only)
302

कथं अरहा चत्तावीति तादी?

Kathaṁ arahā cattāvīti tādī?

(Pāli only)
303

अरहतो रागो चत्तो वन्तो मुत्तो पहीनो पटिनिस्सट्ठो।

Arahato rāgo catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho.

(Pāli only)
304

दोसो …

Doso …

(Pāli only)
305

मोहो …

moho …

(Pāli only)
306

कोधो …

kodho …

(Pāli only)
307

उपनाहो …

upanāho …

(Pāli only)
308

मक्खो …

makkho …

(Pāli only)
309

पळासो …

paḷāso …

(Pāli only)
310

इस्सा …

issā …

(Pāli only)
311

मच्छरियं …

macchariyaṁ …

(Pāli only)
312

माया …

māyā …

(Pāli only)
313

साठेय्यं …

sāṭheyyaṁ …

(Pāli only)
314

थम्भो …

thambho …

(Pāli only)
315

सारम्भो …

sārambho …

(Pāli only)
316

मानो …

māno …

(Pāli only)
317

अतिमानो …

atimāno …

(Pāli only)
318

मदो …

mado …

(Pāli only)
319

पमादो …

pamādo …

(Pāli only)
320

सब्बे किलेसा …

sabbe kilesā …

(Pāli only)
321

सब्बे दुच्चरिता …

sabbe duccaritā …

(Pāli only)
322

सब्बे दरथा …

sabbe darathā …

(Pāli only)
323

सब्बे परिळाहा …

sabbe pariḷāhā …

(Pāli only)
324

सब्बे सन्तापा …

sabbe santāpā …

(Pāli only)
325

सब्बाकुसलाभिसङ्खारा चत्ता वन्ता मुत्ता पहीना पटिनिस्सट्ठा।

sabbākusalābhisaṅkhārā cattā vantā muttā pahīnā paṭinissaṭṭhā.

(Pāli only)
326

एवं अरहा चत्तावीति तादी।

Evaṁ arahā cattāvīti tādī.

(Pāli only)
327

कथं अरहा तिण्णावीति तादी?

Kathaṁ arahā tiṇṇāvīti tādī?

(Pāli only)
328

अरहा कामोघं तिण्णो भवोघं तिण्णो दिट्ठोघं तिण्णो अविज्जोघं तिण्णो सब्बं संसारपथं तिण्णो उत्तिण्णो नित्तिण्णो अतिक्कन्तो समतिक्कन्तो वीतिवत्तो।

Arahā kāmoghaṁ tiṇṇo bhavoghaṁ tiṇṇo diṭṭhoghaṁ tiṇṇo avijjoghaṁ tiṇṇo sabbaṁ saṁsārapathaṁ tiṇṇo uttiṇṇo nittiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivatto.

(Pāli only)
329

सो वुट्ठवासो चिण्णचरणो जातिमरणसंसारो, नत्थि तस्स पुनब्भवोति।

So vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo jātimaraṇasaṁsāro, natthi tassa punabbhavoti.

(Pāli only)
330

एवं अरहा तिण्णावीति तादी।

Evaṁ arahā tiṇṇāvīti tādī.

(Pāli only)
331

कथं अरहा मुत्तावीति तादी?

Kathaṁ arahā muttāvīti tādī?

(Pāli only)
332

अरहतो रागा चित्तं मुत्तं विमुत्तं सुविमुत्तं,

Arahato rāgā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ,

(Pāli only)
333

दोसा चित्तं मुत्तं विमुत्तं सुविमुत्तं,

dosā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ,

(Pāli only)
334

मोहा चित्तं मुत्तं विमुत्तं सुविमुत्तं,

mohā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ,

(Pāli only)
335

कोधा …

kodhā …

(Pāli only)
336

उपनाहा …

upanāhā …

(Pāli only)
337

मक्खा …

makkhā …

(Pāli only)
338

पळासा …

paḷāsā …

(Pāli only)
339

इस्साय …

issāya …

(Pāli only)
340

मच्छरिया …

macchariyā …

(Pāli only)
341

मायाय …

māyāya …

(Pāli only)
342

साठेय्या …

sāṭheyyā …

(Pāli only)
343

थम्भा …

thambhā …

(Pāli only)
344

सारम्भा …

sārambhā …

(Pāli only)
345

माना …

mānā …

(Pāli only)
346

अतिमाना …

atimānā …

(Pāli only)
347

मदा …

madā …

(Pāli only)
348

पमादा …

pamādā …

(Pāli only)
349

सब्बकिलेसेहि …

sabbakilesehi …

(Pāli only)
350

सब्बदुच्चरितेहि …

sabbaduccaritehi …

(Pāli only)
351

सब्बदरथेहि …

sabbadarathehi …

(Pāli only)
352

सब्बपरिळाहेहि …

sabbapariḷāhehi …

(Pāli only)
353

सब्बसन्तापेहि …

sabbasantāpehi …

(Pāli only)
354

सब्बाकुसलाभिसङ्खारेहि चित्तं मुत्तं विमुत्तं सुविमुत्तं।

sabbākusalābhisaṅkhārehi cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ.

(Pāli only)
355

एवं अरहा मुत्तावीति तादी।

Evaṁ arahā muttāvīti tādī.

(Pāli only)
356

कथं अरहा तंनिद्देसा तादी?

Kathaṁ arahā taṁniddesā tādī?

(Pāli only)
357

अरहा सीले सति सीलवाति तंनिद्देसा तादी;

Arahā sīle sati sīlavāti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
358

सद्धाय सति सद्धोति तंनिद्देसा तादी;

saddhāya sati saddhoti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
359

वीरिये सति वीरियवाति तंनिद्देसा तादी;

vīriye sati vīriyavāti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
360

सतिया सति सतिमाति तंनिद्देसा तादी;

satiyā sati satimāti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
361

समाधिम्हि सति समाहितोति तंनिद्देसा तादी;

samādhimhi sati samāhitoti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
362

पञ्ञाय सति पञ्ञवाति तंनिद्देसा तादी;

paññāya sati paññavāti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
363

विज्जाय सति तेविज्जोति तंनिद्देसा तादी;

vijjāya sati tevijjoti taṁniddesā tādī;

(Pāli only)
364

अभिञ्ञाय सति छळभिञ्ञोति तंनिद्देसा तादी।

abhiññāya sati chaḷabhiññoti taṁniddesā tādī.

(Pāli only)
365

एवं अरहा तंनिद्देसा तादीति—

Evaṁ arahā taṁniddesā tādīti—

(Pāli only)
366

पारङ्गतो न पच्चेति तादी।

pāraṅgato na pacceti tādī.

(Pāli only)
367

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
368

“न कप्पयन्ति न पुरेक्खरोन्ति,

“Na kappayanti na purekkharonti,

(Pāli only)
369

धम्मापि तेसं न पटिच्छितासे;

Dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāse;

(Pāli only)
370

न ब्राह्मणो सीलवतेन नेय्यो,

Na brāhmaṇo sīlavatena neyyo,

(Pāli only)
371

पारङ्गतो न पच्चेति तादी”ति।

Pāraṅgato na pacceti tādī”ti.

(Pāli only)
372

परमट्ठकसुत्तनिद्देसो पञ्चमो।

Paramaṭṭhakasuttaniddeso pañcamo.

(Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.