Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Linked Discourses 22 82 संयुत्त निकाय 22।1 82
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159
Puṇṇamasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121 · Hide pronunciation
-
1
Linked Discourses 22.82
-
2
8। खज्जनीयवग्गkhaj·ja·nī·ya·vag·ga
8. Khajjanīyavagga
8. Bitable
-
3
पुण्णमसुत्तpuṇ·ṇa·ma·sut·ta
Puṇṇamasutta
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti पुब्बारामेpub·bā·rā·me मिगारमातुपासादेmi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·de महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिं।sad·dhiṃ
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery, together with a large Saṅgha of monks.
-
5
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भगवाbha·ga·vā तदहुपोसथेta·da·hu·po·sa·the पन्नरसेpan·na·ra·se पुण्णायpuṇ·ṇā·ya पुण्णमायpuṇ·ṇa·mā·ya रत्तियाrat·ti·yā भिक्खुसङ्घपरिवुतोbhik·khu·saṅ·gha·pa·ri·vu·to अज्झोकासेaj·jho·kā·se निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto ajjhokāse nisinno hoti.
Now, at that time it was the sabbath—the full moon on the fifteenth day—and the Buddha was sitting in the open surrounded by the Saṅgha of monks.
-
6
अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā एकंसंe·kaṃ·saṃ उत्तरासङ्गंut·ta·rā·saṅ·gaṃ करित्वाka·rit·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
Then one of the monks rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said:
-
7
“पुच्छेय्याहं,puc·chey·yā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तंbha·ga·van·taṃ किञ्चिदेवkiñ·ci·de·va देसं,de·saṃ सचेsa·ce मेme भगवाbha·ga·vā ओकासंo·kā·saṃ करोतिka·ro·ti पञ्हस्सpañ·has·sa वेय्याकरणाया”ति?vey·yā·ka·ra·ṇā·yā
“puccheyyāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti?
“Sir, I’d like to ask the Buddha about a certain point, if you’d take the time to answer.”
- 8
-
9
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā सकेsa·ke आसनेā·sa·ne निसीदित्वाni·sī·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ etadavoca:
“Yes, sir,” replied that monk. He took his seat and said to the Buddha:
-
10
“इमेi·me नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te पञ्चुपादानक्खन्धा,pañ·cu·pā·dā·nak·khan·dhā सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
“ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
-
11
रूपुपादानक्खन्धो,rū·pu·pā·dā·nak·khan·dho वेदनुपादानक्खन्धो,ve·da·nu·pā·dā·nak·khan·dho सञ्ञुपादानक्खन्धो,sañ·ñu·pā·dā·nak·khan·dho सङ्खारुपादानक्खन्धो,saṅ·khā·ru·pā·dā·nak·khan·dho विञ्ञाणुपादानक्खन्धो”ति।viñ·ñā·ṇu·pā·dā·nak·khan·dho
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti.
form, feeling, perception, choices, and consciousness?”
- 12
-
13
सेय्यथिदं—रूपुपादानक्खन्धोsey·ya·thi·daṃ …पे…pe विञ्ञाणुपादानक्खन्धो”ति।viñ·ñā·ṇu·pā·dā·nak·khan·dho
Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho”ti.
(Pāli only)
-
14
“साधु,sā·dhu भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिंut·ta·riṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi:
Saying “Good, sir”, that monk approved and agreed with what the Buddha said. Then he asked another question:
- 15
-
16
“इमेi·me खो,kho भिक्खु,bhik·khu पञ्चुपादानक्खन्धाpañ·cu·pā·dā·nak·khan·dhā छन्दमूलका”तिchan·da·mū·la·kā …पे…pe
“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti …pe…
-
17
तञ्ञेवtañ·ñe·va नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te उपादानंu·pā·dā·naṃ तेte पञ्चुपादानक्खन्धाpañ·cu·pā·dā·nak·khan·dhā उदाहुu·dā·hu अञ्ञत्रañ·ñat·ra पञ्चहिpañ·ca·hi उपादानक्खन्धेहिu·pā·dā·nak·khan·dhe·hi उपादानन्”ति?u·pā·dā·nan
taññeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā udāhu aññatra pañcahi upādānakkhandhehi upādānan”ti?
“But sir, is that grasping the exact same thing as the five grasping aggregates? Or is grasping one thing and the five grasping aggregates another?”
-
18
“नna खो,kho भिक्खु,bhik·khu तञ्ञेवtañ·ñe·va उपादानंu·pā·dā·naṃ तेte पञ्चुपादानक्खन्धाpañ·cu·pā·dā·nak·khan·dhā नापिnā·pi अञ्ञत्रañ·ñat·ra पञ्चहिpañ·ca·hi उपादानक्खन्धेहिu·pā·dā·nak·khan·dhe·hi उपादानं,u·pā·dā·naṃ अपिa·pi चca योyo तत्थtat·tha छन्दरागोchan·da·rā·go तंtaṃ तत्थtat·tha उपादानन्”ति।u·pā·dā·nan
“Na kho, bhikkhu, taññeva upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā nāpi aññatra pañcahi upādānakkhandhehi upādānaṁ, api ca yo tattha chandarāgo taṁ tattha upādānan”ti.
“Neither. Rather, the desire and greed for them is the grasping there.”
- 19
- 20
- 21
- 22
-
23
‘एवंरूपोe·vaṃ·rū·po सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ एवंवेदनोe·vaṃ·ve·da·no सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ एवंसञ्ञोe·vaṃ·sañ·ño सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ एवंसङ्खारोe·vaṃ·saṅ·khā·ro सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ एवंविञ्ञाणोe·vaṃ·viñ·ñā·ṇo सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानन्’ति।a·nā·ga·ta·mad·dhā·nan
‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.
‘In the future, may I be of such form, such feeling, such perception, such choices, and such consciousness!’
- 24
- 25
-
26
“कित्तावताkit·tā·va·tā नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te खन्धानंkhan·dhā·naṃ खन्धाधिवचनन्”ति?khan·dhā·dhi·va·ca·nan
“Kittāvatā nu kho, bhante, khandhānaṁ khandhādhivacanan”ti?
“Sir, what is the scope of the term ‘aggregates’ as applied to the aggregates?”
-
27
“यंyaṃ किञ्चि,kiñ·ci भिक्खु,bhik·khu रूपंrū·paṃ अतीतानागतपच्चुप्पन्नंa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·naṃ अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā ओळारिकंo·ḷā·ri·kaṃ वाvā सुखुमंsu·khu·maṃ वाvā हीनंhī·naṃ वाvā पणीतंpa·ṇī·taṃ वाvā यंyaṃ दूरेdū·re सन्तिकेsan·ti·ke वा,vā अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti रूपक्खन्धो।rū·pak·khan·dho
“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, ayaṁ vuccati rūpakkhandho.
“Any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: this is called the aggregate of form.
- 28
- 29
- 30
-
31
यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अतीतानागतपच्चुप्पन्नंa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·naṃ अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā ओळारिकंo·ḷā·ri·kaṃ वाvā सुखुमंsu·khu·maṃ वाvā हीनंhī·naṃ वाvā पणीतंpa·ṇī·taṃ वाvā यंyaṃ दूरेdū·re सन्तिकेsan·ti·ke वा,vā अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti विञ्ञाणक्खन्धो।viñ·ñā·ṇak·khan·dho
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, ayaṁ vuccati viññāṇakkhandho.
Any kind of consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: this is called the aggregate of consciousness.
- 32
- 33
- 34
- 35
-
36
कोko हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo सञ्ञाक्खन्धस्सsañ·ñāk·khan·dhas·sa पञ्ञापनाय;pañ·ñā·pa·nā·ya
ko hetu ko paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya;
-
37
कोko हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo सङ्खारक्खन्धस्सsaṅ·khā·rak·khan·dhas·sa पञ्ञापनाय;pañ·ñā·pa·nā·ya
ko hetu ko paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya;
choices …
-
38
कोko हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo विञ्ञाणक्खन्धस्सviñ·ñā·ṇak·khan·dhas·sa पञ्ञापनाया”ति?pañ·ñā·pa·nā·yā
ko hetu ko paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti?
-
39
“चत्तारोcat·tā·ro खो,kho भिक्खु,bhik·khu महाभूताma·hā·bhū·tā हेतु,he·tu चत्तारोcat·tā·ro महाभूताma·hā·bhū·tā पच्चयोpac·ca·yo रूपक्खन्धस्सrū·pak·khan·dhas·sa पञ्ञापनाय।pañ·ñā·pa·nā·ya
“Cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya.
“The four principal states are the reason why the aggregate of form is found.
-
40
फस्सोphas·so हेतुhe·tu फस्सोphas·so पच्चयोpac·ca·yo वेदनाक्खन्धस्सve·da·nāk·khan·dhas·sa पञ्ञापनाय।pañ·ñā·pa·nā·ya
Phasso hetu phasso paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya.
-
41
फस्सोphas·so हेतुhe·tu फस्सोphas·so पच्चयोpac·ca·yo सञ्ञाक्खन्धस्सsañ·ñāk·khan·dhas·sa पञ्ञापनाय।pañ·ñā·pa·nā·ya
Phasso hetu phasso paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya.
-
42
फस्सोphas·so हेतु,he·tu फस्सोphas·so पच्चयोpac·ca·yo सङ्खारक्खन्धस्सsaṅ·khā·rak·khan·dhas·sa पञ्ञापनाय।pañ·ñā·pa·nā·ya
Phasso hetu, phasso paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya.
- 43
- 44
- 45
-
46
“इध,i·dha भिक्खु,bhik·khu अस्सुतवाas·su·ta·vā पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no अरियानंa·ri·yā·naṃ अदस्सावीa·das·sā·vī अरियधम्मस्सa·ri·ya·dham·mas·sa अकोविदोa·ko·vi·do अरियधम्मेa·ri·ya·dham·me अविनीतो,a·vi·nī·to सप्पुरिसानंsap·pu·ri·sā·naṃ अदस्सावीa·das·sā·vī सप्पुरिसधम्मस्सsap·pu·ri·sa·dham·mas·sa अकोविदोa·ko·vi·do सप्पुरिसधम्मेsap·pu·ri·sa·dham·me अविनीतोa·vi·nī·to
“Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
“It’s when an unlearned ordinary person has not seen the noble ones, and is neither skilled nor trained in the teaching of the noble ones. They’ve not seen true persons, and are neither skilled nor trained in the teaching of the true persons.
-
47
रूपंrū·paṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti रूपवन्तंrū·pa·van·taṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ अत्तनिat·ta·ni वाvā रूपं,rū·paṃ रूपस्मिंrū·pas·miṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ
rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ; attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ;
They regard form as self, self as having form, form in self, or self in form.
- 48
-
49
सञ्ञंsañ·ñaṃ …
saññaṁ …
- 50
-
51
विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti विञ्ञाणवन्तंviñ·ñā·ṇa·van·taṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ अत्तनिat·ta·ni वाvā विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ विञ्ञाणस्मिंviñ·ñā·ṇas·miṃ वाvā अत्तानं।at·tā·naṃ
viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ; attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness.
- 52
- 53
- 54
-
55
“इध,i·dha भिक्खु,bhik·khu सुतवाsu·ta·vā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अरियानंa·ri·yā·naṃ दस्सावीdas·sā·vī अरियधम्मस्सa·ri·ya·dham·mas·sa कोविदोko·vi·do अरियधम्मेa·ri·ya·dham·me सुविनीतो,su·vi·nī·to सप्पुरिसानंsap·pu·ri·sā·naṃ दस्सावीdas·sā·vī सप्पुरिसधम्मस्सsap·pu·ri·sa·dham·mas·sa कोविदोko·vi·do सप्पुरिसधम्मेsap·pu·ri·sa·dham·me सुविनीतोsu·vi·nī·to
“Idha, bhikkhu, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
“It’s when a learned noble disciple has seen the noble ones, and is skilled and trained in the teaching of the noble ones. They’ve seen true persons, and are skilled and trained in the teaching of the true persons.
-
56
नna रूपंrū·paṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti नna रूपवन्तंrū·pa·van·taṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ नna अत्तनिat·ta·ni वाvā रूपं,rū·paṃ नna रूपस्मिंrū·pas·miṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ
na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ; na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ;
They don’t regard form as self, self as having form, form in self, or self in form.
- 57
-
58
- 59
-
60
नna विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti नna विञ्ञाणवन्तंviñ·ñā·ṇa·van·taṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ नna अत्तनिat·ta·ni वाvā विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ नna विञ्ञाणस्मिंviñ·ñā·ṇas·miṃ वाvā अत्तानं।at·tā·naṃ
na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ; na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness.
- 61
- 62
- 63
- 64
-
65
- 66
-
67
कोko विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa अस्सादो,as·sā·do कोko आदीनवो,ā·dī·na·vo किंkiṃ निस्सरणन्”ति?nis·sa·ra·ṇan
ko viññāṇassa assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti?
-
68
“यंyaṃ खो,kho भिक्खु,bhik·khu रूपंrū·paṃ पटिच्चpa·ṭic·ca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti सुखंsu·khaṃ सोमनस्सं—अयंso·ma·nas·saṃ रूपस्सrū·pas·sa अस्सादो।as·sā·do
“Yaṁ kho, bhikkhu, rūpaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ—ayaṁ rūpassa assādo.
“The pleasure and happiness that arise from form: this is its gratification.
- 69
- 70
- 71
-
72
- 73
-
74
यंyaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ पटिच्चpa·ṭic·ca उप्पज्जतिup·paj·ja·ti सुखंsu·khaṃ सोमनस्सं—अयंso·ma·nas·saṃ विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa अस्सादो।as·sā·do
yaṁ viññāṇaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ—ayaṁ viññāṇassa assādo.
-
75
यंyaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अनिच्चंa·nic·caṃ दुक्खंduk·khaṃ विपरिणामधम्मं—अयंvi·pa·ri·ṇā·ma·dham·maṃ विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa आदीनवो।ā·dī·na·vo
Yaṁ viññāṇaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ—ayaṁ viññāṇassa ādīnavo.
That consciousness is impermanent, suffering, and perishable: this is its drawback.
-
76
योyo विञ्ञाणस्मिंviñ·ñā·ṇas·miṃ छन्दरागविनयोchan·da·rā·ga·vi·na·yo छन्दरागप्पहानं—इदंchan·da·rā·gap·pa·hā·naṃ विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa निस्सरणन्”ति।nis·sa·ra·ṇan
Yo viññāṇasmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ—idaṁ viññāṇassa nissaraṇan”ti.
Removing and giving up desire and greed for consciousness: this is its escape.”
-
77
“साधु,sā·dhu भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिंut·ta·riṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi:
Saying “Good, sir”, that monk approved and agreed with what the Buddha said. Then he asked another question:
-
78
“कथंka·thaṃ नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te जानतो,jā·na·to कथंka·thaṃ पस्सतोpas·sa·to इमस्मिञ्चi·mas·miñ·ca सविञ्ञाणकेsa·viñ·ñā·ṇa·ke कायेkā·ye बहिद्धाba·hid·dhā चca सब्बनिमित्तेसुsab·ba·ni·mit·te·su अहङ्कारममङ्कारमानानुसयाa·haṅ·kā·ra·ma·maṅ·kā·ra·mā·nā·nu·sa·yā नna होन्ती”ति?hon·tī
“Kathaṁ nu kho, bhante, jānato, kathaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti?
“Sir, how does one know and see so that there’s no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit for this conscious body and externally for all signs?”
-
79
“यंyaṃ किञ्चि,kiñ·ci भिक्खु,bhik·khu रूपंrū·paṃ अतीतानागतपच्चुप्पन्नंa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·naṃ अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā ओळारिकंo·ḷā·ri·kaṃ वाvā सुखुमंsu·khu·maṃ वाvā हीनंhī·naṃ वाvā पणीतंpa·ṇī·taṃ वाvā यंyaṃ दूरेdū·re सन्तिकेsan·ti·ke वा,vā सब्बंsab·baṃ रूपं:rū·paṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā एवमेतंe·va·me·taṃ यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ सम्मप्पञ्ञायsam·map·pañ·ñā·ya पस्सति।pas·sa·ti
“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
“One truly sees any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
- 80
-
81
- 82
-
83
यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अतीतानागतपच्चुप्पन्नंa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·naṃ अज्झत्तंaj·jhat·taṃ वाvā बहिद्धाba·hid·dhā वाvā ओळारिकंo·ḷā·ri·kaṃ वाvā सुखुमंsu·khu·maṃ वाvā हीनंhī·naṃ वाvā पणीतंpa·ṇī·taṃ वाvā यंyaṃ दूरेdū·re सन्तिकेsan·ti·ke वा,vā सब्बंsab·baṃ विञ्ञाणं:viñ·ñā·ṇaṃ ‘नेतंne·taṃ मम,ma·ma नेसोहमस्मि,ne·so·ha·mas·mi नna मेसोme·so अत्ता’तिat·tā एवमेतंe·va·me·taṃ यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ सम्मप्पञ्ञायsam·map·pañ·ñā·ya पस्सति।pas·sa·ti
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: <em>all</em> consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
-
84
एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खु,bhik·khu जानतोjā·na·to एवंe·vaṃ पस्सतोpas·sa·to इमस्मिञ्चi·mas·miñ·ca सविञ्ञाणकेsa·viñ·ñā·ṇa·ke कायेkā·ye बहिद्धाba·hid·dhā चca सब्बनिमित्तेसुsab·ba·ni·mit·te·su अहङ्कारममङ्कारमानानुसयाa·haṅ·kā·ra·ma·maṅ·kā·ra·mā·nā·nu·sa·yā नna होन्ती”ति।hon·tī
Evaṁ kho, bhikkhu, jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti.
That’s how to know and see so that there’s no I-making, mine-making, or underlying tendency to conceit for this conscious body and externally for all signs.”
- 85
-
86
“इतिi·ti किरki·ra भोbho रूपंrū·paṃ अनत्ता,a·nat·tā वेदनाve·da·nā … सञ्ञाsañ·ñā … सङ्खाराsaṅ·khā·rā … विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता;a·nat·tā
“iti kira bho rūpaṁ anattā, vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṁ anattā;
“So it seems, worthy sir, that form, feeling, perception, choices, and consciousness are not-self.
- 87
-
88
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no चेतसाce·ta·sā चेतोce·to परिवितक्कमञ्ञायpa·ri·vi·tak·ka·mañ·ñā·ya भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si
Atha kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā ceto parivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:
Then the Buddha, knowing that monk’s train of thought, addressed the monks:
-
89
“ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co मोघपुरिसोmo·gha·pu·ri·so अविद्वाa·vid·vā अविज्जागतोa·vij·jā·ga·to तण्हाधिपतेय्येनtaṇ·hā·dhi·pa·tey·ye·na चेतसाce·ta·sā सत्थुसासनंsat·thu·sā·sa·naṃ अतिधावितब्बंa·ti·dhā·vi·tab·baṃ मञ्ञेय्य।mañ·ñey·ya
“Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco moghapuriso avidvā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā satthusāsanaṁ atidhāvitabbaṁ maññeyya.
“It’s possible that some futile person here—unknowing and ignorant, his mind dominated by craving—thinks he can overstep the Teacher’s instructions. He thinks:
-
90
‘इतिi·ti किर,ki·ra भो,bho रूपंrū·paṃ अनत्ता,a·nat·tā वेदनाve·da·nā … सञ्ञाsañ·ñā … सङ्खाराsaṅ·khā·rā … विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अनत्ता।a·nat·tā
‘Iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṁ anattā.
‘So it seems, worthy sir, that form, feeling, perception, choices, and consciousness are not-self.
- 91
-
92
पटिपुच्छाविनीताpa·ṭi·puc·chā·vi·nī·tā खोkho मेme तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve तत्रtat·ra तत्रtat·ra तेसुte·su तेसुte·su धम्मेसु।dham·me·su
Paṭipucchāvinītā kho me tumhe, bhikkhave, tatra tatra tesu tesu dhammesu.
Now, monks, you have been educated by me in questioning with regard to all these things in all such cases.
- 93
- 94
-
95
“Impermanent, sir.”
- 96
-
97
सञ्ञाsañ·ñā …
saññā …
- 98
-
99
-
100
“Impermanent, sir.”
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
-
108
नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्तायातिit·that·tā·yā·ti पजानाती”ति।pa·jā·nā·tī
nāparaṁ itthattāyāti pajānātī”ti.
They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”
- 109
- 110
- 111
-
112
अस्सादविञ्ञाणकेनas·sā·da·viñ·ñā·ṇa·ke·na च;ca
assādaviññāṇakena ca;
- 113
- 114
-
115
दसमं।da·sa·maṃ
Dasamaṁ.
(Pāli only)
-
116
खज्जनीयवग्गोkhaj·ja·nī·ya·vag·go ततियो।ta·ti·yo
Khajjanīyavaggo tatiyo.
(Pāli only)
-
117
तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ
Tassuddānaṁ
(Pāli only)
- 118
- 119
-
120
सीहोsī·ho खज्जनीkhaj·ja·nī पिण्डोल्यं,piṇ·ḍol·yaṃ
Sīho khajjanī piṇḍolyaṁ,
(Pāli only)
-
121
पालिलेय्येनpā·li·ley·ye·na पुण्णमाति।puṇ·ṇa·mā·ti
pālileyyena puṇṇamāti.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.