Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 3 1 संयुत्त निकाय 3।1 1

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425

Daharasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 3।1

    Saṁyutta Nikāya 3.1

    Linked Discourses 3.1

  2. 2

    1। पठमवग्गpa·ṭha·ma·vag·ga

    1. Paṭhamavagga

    1. Shackles

  3. 3

    दहरसुत्तda·ha·ra·sut·ta

    Daharasutta

    Young

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  6. 6

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

    Then King Pasenadi of Kosala went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.

  7. 7

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha,

  8. 8

    “भवम्पिbha·vam·pi नोno गोतमोgo·ta·mo अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुद्धोतिa·bhi·sam·bud·dho·ti पटिजानाती”ति?pa·ṭi·jā·nā·tī

    “bhavampi no gotamo anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti paṭijānātī”ti?

    “Does the worthy Gotama claim to have awakened to the supreme perfect awakening?”

  9. 9

    “यञ्हिyañ·hi तं,taṃ महाराज,ma·hā·rā·ja सम्माsam·mā वदमानोva·da·mā·no वदेय्यva·dey·ya ‘अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुद्धो’ति,a·bhi·sam·bud·dho ममेवma·me·va तंtaṃ सम्माsam·mā वदमानोva·da·mā·no वदेय्य।va·dey·ya

    “Yañhi taṁ, mahārāja, sammā vadamāno vadeyya ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti, mameva taṁ sammā vadamāno vadeyya.

    “If anyone should rightly be said to have awakened to the supreme perfect awakening, it’s me.

  10. 10

    अहञ्हि,a·hañ·hi महाराज,ma·hā·rā·ja अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुद्धो”ति।a·bhi·sam·bud·dho

    Ahañhi, mahārāja, anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho”ti.

    For, Great King, I have awakened to the supreme perfect awakening.”

  11. 11

    “येपिye·pi ते,te भोbho गोतम,go·ta·ma समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā सङ्घिनोsaṅ·ghi·no गणिनोga·ṇi·no गणाचरियाga·ṇā·ca·ri·yā ञाताñā·tā यसस्सिनोya·sas·si·no तित्थकराtit·tha·ka·rā साधुसम्मताsā·dhu·sam·ma·tā बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    “Yepi te, bho gotama, samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

    “Well, there are those ascetics and brahmins who lead an order and a community, and tutor a community. They’re well-known and famous religious founders, deemed holy by many people. That is,

  12. 12

    पूरणोpū·ra·ṇo कस्सपो,kas·sa·po मक्खलिmak·kha·li गोसालो,go·sā·lo निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तो,nā·ṭa·put·to सञ्चयोsañ·ca·yo बेलट्ठपुत्तो,be·laṭ·ṭha·put·to पकुधोpa·ku·dho कच्चायनो,kac·cā·ya·no अजितोa·ji·to केसकम्बलो;ke·sa·kam·ba·lo

    pūraṇo kassapo, makkhali gosālo, nigaṇṭho nāṭaputto, sañcayo belaṭṭhaputto, pakudho kaccāyano, ajito kesakambalo;

    Pūraṇa Kassapa, the bamboo-staffed ascetic Gosāla, the Jain ascetic of the Ñātika clan, Sañjaya Belaṭṭhiputta, Pakudha Kaccāyana, and Ajita of the hair blanket.

  13. 13

    तेपिte·pi मयाma·yā ‘अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुद्धोतिa·bhi·sam·bud·dho·ti पटिजानाथा’तिpa·ṭi·jā·nā·thā पुट्ठाpuṭ·ṭhā समानाsa·mā·nā अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ सम्मासम्बोधिंsam·mā·sam·bo·dhiṃ अभिसम्बुद्धोतिa·bhi·sam·bud·dho·ti नna पटिजानन्ति।pa·ṭi·jā·nan·ti

    tepi mayā ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti paṭijānāthā’ti puṭṭhā samānā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti na paṭijānanti.

    I also asked them whether they claimed to have awakened to the supreme perfect awakening, but they made no such claim.

  14. 14

    किंkiṃ पनpa·na भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo दहरोda·ha·ro चेवce·va जातियाjā·ti·yā नवोna·vo चca पब्बज्जाया”ति?pab·baj·jā·yā

    Kiṁ pana bhavaṁ gotamo daharo ceva jātiyā navo ca pabbajjāyā”ti?

    So why do you, given that you’re so young in age and newly gone forth?”

  15. 15

    “चत्तारोcat·tā·ro खोkho मे,me महाराज,ma·hā·rā·ja दहरातिda·ha·rā·ti नna उञ्ञातब्बा,uñ·ñā·tab·bā दहरातिda·ha·rā·ti नna परिभोतब्बा।pa·ri·bho·tab·bā

    “Cattāro kho me, mahārāja, daharāti na uññātabbā, daharāti na paribhotabbā.

    “Great king, these four things should not be looked down upon or disparaged because they are young.

  16. 16

    कतमेka·ta·me चत्तारो?cat·tā·ro

    Katame cattāro?

    What four?

  17. 17

    खत्तियोkhat·ti·yo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja दहरोतिda·ha·ro·ti नna उञ्ञातब्बो,uñ·ñā·tab·bo दहरोतिda·ha·ro·ti नna परिभोतब्बो।pa·ri·bho·tab·bo

    Khattiyo kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

    An aristocrat,

  18. 18

    उरगोu·ra·go खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja दहरोतिda·ha·ro·ti नna उञ्ञातब्बो,uñ·ñā·tab·bo दहरोतिda·ha·ro·ti नna परिभोतब्बो।pa·ri·bho·tab·bo

    Urago kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

    a serpent,

  19. 19

    अग्गिag·gi खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja दहरोतिda·ha·ro·ti नna उञ्ञातब्बो,uñ·ñā·tab·bo दहरोतिda·ha·ro·ti नna परिभोतब्बो।pa·ri·bho·tab·bo

    Aggi kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

    a fire,

  20. 20

    भिक्खु,bhik·khu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja दहरोतिda·ha·ro·ti नna उञ्ञातब्बो,uñ·ñā·tab·bo दहरोतिda·ha·ro·ti नna परिभोतब्बो।pa·ri·bho·tab·bo

    Bhikkhu, kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo.

    and a mendicant.

  21. 21

    इमेi·me खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja चत्तारोcat·tā·ro दहरातिda·ha·rā·ti नna उञ्ञातब्बा,uñ·ñā·tab·bā दहरातिda·ha·rā·ti नna परिभोतब्बा”ति।pa·ri·bho·tab·bā

    Ime kho, mahārāja, cattāro daharāti na uññātabbā, daharāti na paribhotabbā”ti.

    These four things should not be looked down upon or disparaged because they are young.”

  22. 22

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  23. 23

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  24. 24

    “खत्तियंkhat·ti·yaṃ जातिसम्पन्नं,jā·ti·sam·pan·naṃ

    “Khattiyaṁ jātisampannaṁ,

    “A man should not despise

  25. 25

    अभिजातंa·bhi·jā·taṃ यसस्सिनं;ya·sas·si·naṃ

    abhijātaṁ yasassinaṁ;

    an aristocrat of impeccable lineage,

  26. 26

    दहरोतिda·ha·ro·ti नावजानेय्य,nā·va·jā·ney·ya

    Daharoti nāvajāneyya,

    high-born and famous,

  27. 27

    नna नंnaṃ परिभवेpa·ri·bha·ve नरो।na·ro

    na naṁ paribhave naro.

    just because they’re young.

  28. 28

    ठानञ्हिṭhā·nañ·hi सोso मनुजिन्दो,ma·nu·jin·do

    Ṭhānañhi so manujindo,

    For it’s possible that that lord of mankind,

  29. 29

    रज्जंraj·jaṃ लद्धानlad·dhā·na खत्तियो;khat·ti·yo

    rajjaṁ laddhāna khattiyo;

    as aristocrat, will gain the throne.

  30. 30

    सोso कुद्धोkud·dho राजदण्डेन,rā·ja·daṇ·ḍe·na

    So kuddho rājadaṇḍena,

    And in his anger he’ll execute a royal punishment,

  31. 31

    तस्मिंtas·miṃ पक्कमतेpak·ka·ma·te भुसं;bhu·saṃ

    tasmiṁ pakkamate bhusaṁ;

    and have you violently beaten.

  32. 32

    तस्माtas·mā तंtaṃ परिवज्जेय्य,pa·ri·vaj·jey·ya

    Tasmā taṁ parivajjeyya,

    Hence you should avoid him

  33. 33

    रक्खंrak·khaṃ जीवितमत्तनो।jī·vi·ta·mat·ta·no

    rakkhaṁ jīvitamattano.

    for the sake of your own life.

  34. 34

    गामेgā·me वाvā यदिya·di वाvā रञ्ञे,rañ·ñe

    Gāme vā yadi vā raññe,

    Whether in village or wilderness,

  35. 35

    यत्थyat·tha पस्सेpas·se भुजङ्गमं;bhu·jaṅ·ga·maṃ

    yattha passe bhujaṅgamaṁ;

    wherever a serpent is seen,

  36. 36

    दहरोतिda·ha·ro·ti नावजानेय्य,nā·va·jā·ney·ya

    Daharoti nāvajāneyya,

    a man should not look down on it

  37. 37

    नna नंnaṃ परिभवेpa·ri·bha·ve नरो।na·ro

    na naṁ paribhave naro.

    or despise it for its youth.

  38. 38

    उच्चावचेहिuc·cā·va·ce·hi वण्णेहि,vaṇ·ṇe·hi

    Uccāvacehi vaṇṇehi,

    With its rainbow of colors,

  39. 39

    उरगोu·ra·go चरतिca·ra·ti तेजसी;te·ja·sī

    urago carati tejasī;

    the serpent of fiery breath glides along.

  40. 40

    सोso आसज्जā·saj·ja डंसेḍaṃ·se बालं,bā·laṃ

    So āsajja ḍaṁse bālaṁ,

    It lashes out and bites the fool,

  41. 41

    नरंna·raṃ नारिञ्चnā·riñ·ca एकदा;e·ka·dā

    naraṁ nāriñca ekadā;

    both men and women alike.

  42. 42

    तस्माtas·mā तंtaṃ परिवज्जेय्य,pa·ri·vaj·jey·ya

    Tasmā taṁ parivajjeyya,

    Hence you should avoid it

  43. 43

    रक्खंrak·khaṃ जीवितमत्तनो।jī·vi·ta·mat·ta·no

    rakkhaṁ jīvitamattano.

    for the sake of your own life.

  44. 44

    पहूतभक्खंpa·hū·ta·bhak·khaṃ जालिनं,jā·li·naṃ

    Pahūtabhakkhaṁ jālinaṁ,

    A fire devours a vast amount,

  45. 45

    पावकंpā·va·kaṃ कण्हवत्तनिं;kaṇ·ha·vat·ta·niṃ

    pāvakaṁ kaṇhavattaniṁ;

    a conflagration with a blackened trail.

  46. 46

    दहरोतिda·ha·ro·ti नावजानेय्य,nā·va·jā·ney·ya

    Daharoti nāvajāneyya,

    A man should not look down on it

  47. 47

    नna नंnaṃ परिभवेpa·ri·bha·ve नरो।na·ro

    na naṁ paribhave naro.

    just because it’s young.

  48. 48

    लद्धाlad·dhā हिhi सोso उपादानं,u·pā·dā·naṃ

    Laddhā hi so upādānaṁ,

    For once it gets fuel

  49. 49

    महाma·hā हुत्वानhut·vā·na पावको;pā·va·ko

    mahā hutvāna pāvako;

    it’ll become a big conflagration.

  50. 50

    सोso आसज्जā·saj·ja डहेḍa·he बालं,bā·laṃ

    So āsajja ḍahe bālaṁ,

    It’ll lash out and burn the fool,

  51. 51

    नरंna·raṃ नारिञ्चnā·riñ·ca एकदा;e·ka·dā

    naraṁ nāriñca ekadā;

    both men and women alike.

  52. 52

    तस्माtas·mā तंtaṃ परिवज्जेय्य,pa·ri·vaj·jey·ya

    Tasmā taṁ parivajjeyya,

    Hence you should avoid it

  53. 53

    रक्खंrak·khaṃ जीवितमत्तनो।jī·vi·ta·mat·ta·no

    rakkhaṁ jīvitamattano.

    for the sake of your own life.

  54. 54

    वनंva·naṃ यदग्गिya·dag·gi डहति,ḍa·ha·ti

    Vanaṁ yadaggi ḍahati,

    When a forest is burned by fire,

  55. 55

    पावकोpā·va·ko कण्हवत्तनी;kaṇ·ha·vat·ta·nī

    pāvako kaṇhavattanī;

    a conflagration with a blackened trail,

  56. 56

    जायन्तिjā·yan·ti तत्थtat·tha पारोहा,pā·ro·hā

    Jāyanti tattha pārohā,

    the shoots will spring up there again,

  57. 57

    अहोरत्तानमच्चये।a·ho·rat·tā·na·mac·ca·ye

    ahorattānamaccaye.

    with the passing of the days and nights.

  58. 58

    यञ्चyañ·ca खोkho सीलसम्पन्नो,sī·la·sam·pan·no

    Yañca kho sīlasampanno,

    But if a mendicant endowed with ethics

  59. 59

    भिक्खुbhik·khu डहतिḍa·ha·ti तेजसा;te·ja·sā

    bhikkhu ḍahati tejasā;

    burns you with their power,

  60. 60

    नna तस्सtas·sa पुत्ताput·tā पसवो,pa·sa·vo

    Na tassa puttā pasavo,

    you’ll have no children or livestock,

  61. 61

    दायादाdā·yā·dā विन्दरेvin·da·re धनं;dha·naṃ

    dāyādā vindare dhanaṁ;

    nor will your heirs find wealth.

  62. 62

    अनपच्चाa·na·pac·cā अदायादा,a·dā·yā·dā

    Anapaccā adāyādā,

    Childless and heirless you become,

  63. 63

    तालावत्थूtā·lā·vat·thū भवन्तिbha·van·ti ते।te

    tālāvatthū bhavanti te.

    like a palm-tree stump.

  64. 64

    तस्माtas·mā हिhi पण्डितोpaṇ·ḍi·to पोसो,po·so

    Tasmā hi paṇḍito poso,

    That’s why an astute person,

  65. 65

    सम्पस्संsam·pas·saṃ अत्थमत्तनो;at·tha·mat·ta·no

    sampassaṁ atthamattano;

    seeing what’s good for themselves,

  66. 66

    भुजङ्गमंbhu·jaṅ·ga·maṃ पावकञ्च,pā·va·kañ·ca

    Bhujaṅgamaṁ pāvakañca,

    would always treat these properly:

  67. 67

    खत्तियञ्चkhat·ti·yañ·ca यसस्सिनं;ya·sas·si·naṃ

    khattiyañca yasassinaṁ;

    a serpent, a conflagration,

  68. 68

    भिक्खुञ्चbhik·khuñ·ca सीलसम्पन्नं,sī·la·sam·pan·naṃ

    Bhikkhuñca sīlasampannaṁ,

    a famous aristocrat,

  69. 69

    सम्मदेवsam·ma·de·va समाचरे”ति।sa·mā·ca·re

    sammadeva samācare”ti.

    and a mendicant endowed with ethics.”

  70. 70

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:

    When this was said, King Pasenadi of Kosala said to the Buddha,

  71. 71

    “अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते।bhan·te

    “abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

    “Excellent, sir! Excellent!

  72. 72

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्य:dhā·rey·ya ‘चक्खुमन्तोcak·khu·man·to रूपानिrū·pā·ni दक्खन्ती’ति;dak·khan·tī एवमेवंe·va·me·vaṃ भगवताbha·ga·va·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to

    Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

    As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways.

  73. 73

    एसाहं,e·sā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

    I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  74. 74

    उपासकंu·pā·sa·kaṃ मं,maṃ भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan

    Upāsakaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.