Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 3 63 अङ्गुत्तर 3 63

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158

Venāgapurasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 3।63

    Aṅguttara Nikāya 3.63

    Numbered Discourses 3.63

  2. 2

    7। महावग्गma·hā·vag·ga

    7. Mahāvagga

    7. The Great Chapter

  3. 3

    वेनागपुरसुत्तve·nā·ga·pu·ra·sut·ta

    Venāgapurasutta

    At Venāgapura

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na वेनागपुरंve·nā·ga·pu·raṃ नामnā·ma कोसलानंko·sa·lā·naṃ ब्राह्मणगामोbrāh·ma·ṇa·gā·mo तदवसरि।ta·da·va·sa·ri

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena venāgapuraṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.

    At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at a village of the Kosalan brahmins named Venāgapura.

  5. 5

    अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho वेनागपुरिकाve·nā·ga·pu·ri·kā ब्राह्मणगहपतिका:brāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā

    Assosuṁ kho venāgapurikā brāhmaṇagahapatikā:

    The brahmins and householders of Venāgapura heard:

  6. 6

    “समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to वेनागपुरंve·nā·ga·pu·raṃ अनुप्पत्तो।a·nup·pat·to

    “samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito venāgapuraṁ anuppatto.

    “It seems the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family—has arrived at Venāgapura.

  7. 7

    तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to

    Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:

    He has this good reputation:

  8. 8

    ‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā

    ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.

    ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’

  9. 9

    सोso इमंi·maṃ लोकंlo·kaṃ सदेवकंsa·de·va·kaṃ समारकंsa·mā·ra·kaṃ सब्रह्मकंsab·rah·ma·kaṃ सस्समणब्राह्मणिंsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇiṃ पजंpa·jaṃ सदेवमनुस्संsa·de·va·ma·nus·saṃ सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā पवेदेति।pa·ve·de·ti

    So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.

    He has realized with his own insight this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—and he makes it known to others.

  10. 10

    सोso धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti

    So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.

    He teaches Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And he reveals a spiritual practice that’s entirely full and pure.

  11. 11

    साधुsā·dhu खोkho पनpa·na तथारूपानंta·thā·rū·pā·naṃ अरहतंa·ra·ha·taṃ दस्सनंdas·sa·naṃ होती”ति।ho·tī

    Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.

    It’s good to see such perfected ones.”

  12. 12

    अथa·tha खोkho वेनागपुरिकाve·nā·ga·pu·ri·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु,sam·mo·diṃ·su सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce नामगोत्तंnā·ma·got·taṃ सावेत्वाsā·vet·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce तुण्हीभूताtuṇ·hī·bhū·tā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho वेनागपुरिकोve·nā·ga·pu·ri·ko वच्छगोत्तोvac·cha·got·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho venāgapurikā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho venāgapuriko vacchagotto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

    Then the brahmins and householders of Venāgapura went up to the Buddha. Before sitting down to one side, some bowed, some exchanged greetings and polite conversation, some held up their cupped palms toward the Buddha, some announced their name and clan, while some kept silent. Then the brahmin Vacchagotta of Venāgapura said to the Buddha:

  13. 13

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    “Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing,

  14. 14

    यावञ्चिदंyā·vañ·ci·daṃ भोतोbho·to गोतमस्सgo·ta·mas·sa विप्पसन्नानिvip·pa·san·nā·ni इन्द्रियानि,in·dri·yā·ni परिसुद्धोpa·ri·sud·dho छविवण्णोcha·vi·vaṇ·ṇo परियोदातो।pa·ri·yo·dā·to

    Yāvañcidaṁ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

    how your faculties are so very clear, and the complexion of your skin is pure and bright.

  15. 15

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho गोतम,go·ta·ma सारदंsā·ra·daṃ बदरपण्डुंba·da·ra·paṇ·ḍuṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ होतिho·ti परियोदातं;pa·ri·yo·dā·taṃ

    Seyyathāpi, bho gotama, sāradaṁ badarapaṇḍuṁ parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ;

    It’s like a golden brown jujube in the autumn,

  16. 16

    एवमेवंe·va·me·vaṃ भोतोbho·to गोतमस्सgo·ta·mas·sa विप्पसन्नानिvip·pa·san·nā·ni इन्द्रियानिin·dri·yā·ni परिसुद्धोpa·ri·sud·dho छविवण्णोcha·vi·vaṇ·ṇo परियोदातो।pa·ri·yo·dā·to

    evamevaṁ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

    (Pāli only)

  17. 17

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho गोतम,go·ta·ma तालपक्कंtā·la·pak·kaṃ सम्पतिsam·pa·ti बन्धनाban·dha·nā पमुत्तंpa·mut·taṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ होतिho·ti परियोदातं;pa·ri·yo·dā·taṃ

    Seyyathāpi, bho gotama, tālapakkaṁ sampati bandhanā pamuttaṁ parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ;

    or a ripe palmyra fruit freshly plucked from the stalk,

  18. 18

    एवमेवंe·va·me·vaṃ भोतोbho·to गोतमस्सgo·ta·mas·sa विप्पसन्नानिvip·pa·san·nā·ni इन्द्रियानिin·dri·yā·ni परिसुद्धोpa·ri·sud·dho छविवण्णोcha·vi·vaṇ·ṇo परियोदातो।pa·ri·yo·dā·to

    evamevaṁ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

    (Pāli only)

  19. 19

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho गोतम,go·ta·ma नेक्खंnek·khaṃ जम्बोनदंjam·bo·na·daṃ दक्खकम्मारपुत्तसुपरिकम्मकतंdak·kha·kam·mā·ra·put·ta·su·pa·ri·kam·ma·ka·taṃ उक्कामुखेuk·kā·mu·khe सुकुसलसम्पहट्ठंsu·ku·sa·la·sam·pa·haṭ·ṭhaṃ पण्डुकम्बलेpaṇ·ḍu·kam·ba·le निक्खित्तंnik·khit·taṃ भासतेbhā·sa·te चca तपतेta·pa·te चca विरोचतिvi·ro·ca·ti च;ca

    Seyyathāpi, bho gotama, nekkhaṁ jambonadaṁ dakkhakammāraputtasuparikammakataṁ ukkāmukhe sukusalasampahaṭṭhaṁ paṇḍukambale nikkhittaṁ bhāsate ca tapate ca virocati ca;

    or a pendant of Black Plum River gold, fashioned by a deft smith, well-wrought in the forge, and placed on a cream rug where it shines and glows and dazzles.

  20. 20

    एवमेवंe·va·me·vaṃ भोतोbho·to गोतमस्सgo·ta·mas·sa विप्पसन्नानिvip·pa·san·nā·ni इन्द्रियानिin·dri·yā·ni परिसुद्धोpa·ri·sud·dho छविवण्णोcha·vi·vaṇ·ṇo परियोदातो।pa·ri·yo·dā·to

    evamevaṁ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

    In the same way, your faculties are so very clear, and the complexion of your skin is pure and bright.

  21. 21

    यानिyā·ni तानि,tā·ni भोbho गोतम,go·ta·ma उच्चासयनमहासयनानि,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā·ni सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Yāni tāni, bho gotama, uccāsayanamahāsayanāni, seyyathidaṁ—

    Surely the worthy Gotama gets when he wants, without trouble or difficulty, various kinds of high and luxurious bedding, such as:

  22. 22

    आसन्दिā·san·di पल्लङ्कोpal·laṅ·ko गोनकोgo·na·ko चित्तकोcit·ta·ko पटिकाpa·ṭi·kā पटलिकाpa·ṭa·li·kā तूलिकाtū·li·kā विकतिकाvi·ka·ti·kā उद्दलोमीud·da·lo·mī एकन्तलोमीe·kan·ta·lo·mī कट्टिस्संkaṭ·ṭis·saṃ कोसेय्यंko·sey·yaṃ कुत्तकंkut·ta·kaṃ हत्थत्थरंhat·that·tha·raṃ अस्सत्थरंas·sat·tha·raṃ रथत्थरंra·that·tha·raṃ अजिनप्पवेणीa·ji·nap·pa·ve·ṇī कदलिमिगपवरपच्चत्थरणंka·da·li·mi·ga·pa·va·ra·pac·cat·tha·ra·ṇaṃ सउत्तरच्छदंsa·ut·ta·rac·cha·daṃ उभतोलोहितकूपधानं,u·bha·to·lo·hi·ta·kū·pa·dhā·naṃ एवरूपानंe·va·rū·pā·naṃ नूनnū·na भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo उच्चासयनमहासयनानंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति।a·ka·si·ra·lā·bhī

    āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṁ koseyyaṁ kuttakaṁ hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ, evarūpānaṁ nūna bhavaṁ gotamo uccāsayanamahāsayanānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti.

    sofas, couches, woolen covers—shag-piled, colorful, white, embroidered with flowers, quilted, embroidered with animals, double or single fringed—and silk covers studded with gems, as well as silken sheets, wollen carpets, rugs for elephants, horses, or chariots, black antelope hides and woven rugs, and spreads of fine deer hide, with a canopy above and red cushions at both ends.”

  23. 23

    “यानिyā·ni खोkho पनpa·na तानि,tā·ni ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa उच्चासयनमहासयनानि,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā·ni सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    “Yāni kho pana tāni, brāhmaṇa, uccāsayanamahāsayanāni, seyyathidaṁ—

    “Brahmin, these various kinds of high and luxurious bedding

  24. 24

    आसन्दिā·san·di पल्लङ्कोpal·laṅ·ko गोनकोgo·na·ko चित्तकोcit·ta·ko पटिकाpa·ṭi·kā पटलिकाpa·ṭa·li·kā तूलिकाtū·li·kā विकतिकाvi·ka·ti·kā उद्दलोमीud·da·lo·mī एकन्तलोमीe·kan·ta·lo·mī कट्टिस्संkaṭ·ṭis·saṃ कोसेय्यंko·sey·yaṃ कुत्तकंkut·ta·kaṃ हत्थत्थरंhat·that·tha·raṃ अस्सत्थरंas·sat·tha·raṃ रथत्थरंra·that·tha·raṃ अजिनप्पवेणीa·ji·nap·pa·ve·ṇī कदलिमिगपवरपच्चत्थरणंka·da·li·mi·ga·pa·va·ra·pac·cat·tha·ra·ṇaṃ सउत्तरच्छदंsa·ut·ta·rac·cha·daṃ उभतोलोहितकूपधानं।u·bha·to·lo·hi·ta·kū·pa·dhā·naṃ

    āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṁ koseyyaṁ kuttakaṁ hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ.

    (Pāli only)

  25. 25

    दुल्लभानिdul·la·bhā·ni तानिtā·ni पब्बजितानंpab·ba·ji·tā·naṃ लद्धाlad·dhā चca पनpa·na नna कप्पन्ति।kap·pan·ti

    Dullabhāni tāni pabbajitānaṁ laddhā ca pana na kappanti.

    are hard for renunciates to find. And even if they do get them, they’re not allowed.

  26. 26

    तीणिtī·ṇi खो,kho इमानि,i·mā·ni ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa उच्चासयनमहासयनानि,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā·ni येसाहंye·sā·haṃ एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Tīṇi kho, imāni, brāhmaṇa, uccāsayanamahāsayanāni, yesāhaṁ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.

    There are, brahmin, these three high and luxurious beds that I get these days when I want, without trouble or difficulty.

  27. 27

    कतमानिka·ta·mā·ni तीणि?tī·ṇi

    Katamāni tīṇi?

    What three?

  28. 28

    दिब्बंdib·baṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ ब्रह्मंbrah·maṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ अरियंa·ri·yaṃ उच्चासयनमहासयनं।uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ

    Dibbaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, brahmaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, ariyaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ.

    The heavenly high and luxurious bed, the divine high and luxurious bed, and the noble high and luxurious bed.

  29. 29

    इमानिi·mā·ni खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa तीणिtī·ṇi उच्चासयनमहासयनानि,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā·ni येसाहंye·sā·haṃ एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Imāni kho, brāhmaṇa, tīṇi uccāsayanamahāsayanāni, yesāhaṁ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti.

    These are the three high and luxurious beds that I get these days when I want, without trouble or difficulty.”

  30. 30

    “कतमंka·ta·maṃ पनpa·na तं,taṃ भोbho गोतम,go·ta·ma दिब्बंdib·baṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ यस्सyas·sa भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति?a·ka·si·ra·lā·bhī

    “Katamaṁ pana taṁ, bho gotama, dibbaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, yassa bhavaṁ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti?

    “But what, worthy Gotama, is the heavenly high and luxurious bed?”

  31. 31

    “इधाहं,i·dhā·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa यंyaṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरामि,vi·ha·rā·mi सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसामि।pa·vi·sā·mi

    “Idhāhaṁ, brāhmaṇa, yaṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisāmi.

    “Brahmin, when I am living supported by a village or town, I robe up in the morning and, taking my bowl and robe, enter the town or village for alms.

  32. 32

    सोso पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to वनन्तञ्ञेवva·nan·tañ·ñe·va पविसामि।pa·vi·sā·mi

    So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi.

    After the meal, on my return from almsround, I enter within a forest.

  33. 33

    सोso यदेवya·de·va तत्थtat·tha होन्तिhon·ti तिणानिti·ṇā·ni वाvā पण्णानिpaṇ·ṇā·ni वाvā तानिtā·ni एकज्झंe·kaj·jhaṃ सङ्घरित्वाsaṅ·gha·rit·vā निसीदामिni·sī·dā·mi पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ आभुजित्वाā·bhu·jit·vā उजुंu·juṃ कायंkā·yaṃ पणिधायpa·ṇi·dhā·ya परिमुखंpa·ri·mu·khaṃ सतिंsa·tiṃ उपट्ठपेत्वा।u·paṭ·ṭha·pet·vā

    So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṁ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

    I gather up some grass or leaves into a pile and sit down cross-legged, setting my body straight, and bringing mindfulness to the present.

  34. 34

    सोso विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi विविच्चvi·vic·ca अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहिdham·me·hi सवितक्कंsa·vi·tak·kaṃ सविचारंsa·vi·cā·raṃ विवेकजंvi·ve·ka·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि;vi·ha·rā·mi

    So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi;

    Quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I enter and remain in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.

  35. 35

    वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सम्पसादनंsam·pa·sā·da·naṃ चेतसोce·ta·so एकोदिभावंe·ko·di·bhā·vaṃ अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ अविचारंa·vi·cā·raṃ समाधिजंsa·mā·dhi·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि;vi·ha·rā·mi

    vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi;

    As the placing of the mind and keeping it connected are stilled, I enter and remain in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.

  36. 36

    पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā उपेक्खकोu·pek·kha·ko चca विहरामिvi·ha·rā·mi सतोsa·to चca सम्पजानोsam·pa·jā·no सुखञ्चsu·khañ·ca कायेनkā·ye·na पटिसंवेदेमि,pa·ṭi·saṃ·ve·de·mi यंyaṃ तंtaṃ अरियाa·ri·yā आचिक्खन्ति:ā·cik·khan·ti ‘उपेक्खकोu·pek·kha·ko सतिमाsa·ti·mā सुखविहारी’तिsu·kha·vi·hā·rī ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि;vi·ha·rā·mi

    pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi;

    And with the fading away of rapture, I enter and remain in the third absorption, where I meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’

  37. 37

    सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā दुक्खस्सduk·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā पुब्बेवpub·be·va सोमनस्सदोमनस्सानंso·ma·nas·sa·do·ma·nas·sā·naṃ अत्थङ्गमाat·thaṅ·ga·mā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ उपेक्खासतिपारिसुद्धिंu·pek·khā·sa·ti·pā·ri·sud·dhiṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरामि।vi·ha·rā·mi

    sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.

    With the giving up of pleasure and pain, and the disappearance of former happiness and sadness, I enter and remain in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness.

  38. 38

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to चङ्कमामि,caṅ·ka·mā·mi दिब्बोdib·bo मेme एसोe·so तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye चङ्कमोcaṅ·ka·mo होति।ho·ti

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto caṅkamāmi, dibbo me eso tasmiṁ samaye caṅkamo hoti.

    When I’m practicing like this, if I walk, at that time my walking is heavenly.

  39. 39

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to तिट्ठामि,tiṭ·ṭhā·mi दिब्बंdib·baṃ मेme एतंe·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye ठानंṭhā·naṃ होति।ho·ti

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto tiṭṭhāmi, dibbaṁ me etaṁ tasmiṁ samaye ṭhānaṁ hoti.

    When I’m practicing like this, if I stand, at that time my standing is heavenly.

  40. 40

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to निसीदामि,ni·sī·dā·mi दिब्बंdib·baṃ मेme एतंe·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye आसनंā·sa·naṃ होति।ho·ti

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto nisīdāmi, dibbaṁ me etaṁ tasmiṁ samaye āsanaṁ hoti.

    When I’m practicing like this, if I sit, at that time my sitting is heavenly.

  41. 41

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to सेय्यंsey·yaṃ कप्पेमि,kap·pe·mi दिब्बंdib·baṃ मेme एतंe·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ होति।ho·ti

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto seyyaṁ kappemi, dibbaṁ me etaṁ tasmiṁ samaye uccāsayanamahāsayanaṁ hoti.

    When I’m practicing like this, if I lie down, at that time my lying is heavenly.

  42. 42

    इदंi·daṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa दिब्बंdib·baṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ यस्साहंyas·sā·haṃ एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Idaṁ kho, brāhmaṇa, dibbaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, yassāhaṁ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti.

    This is the heavenly high and luxurious bed that I get these days when I want, without trouble or difficulty.”

  43. 43

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    “Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing!

  44. 44

    कोko चञ्ञोcañ·ño एवरूपस्सe·va·rū·pas·sa दिब्बस्सdib·bas·sa उच्चासयनमहासयनस्सuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्सतिbha·vis·sa·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī अञ्ञत्रañ·ñat·ra भोताbho·tā गोतमेन।go·ta·me·na

    Ko cañño evarūpassa dibbassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena.

    Who but the worthy Gotama could get such a heavenly high and luxurious bed when he wants, without trouble or difficulty?

  45. 45

    कतमंka·ta·maṃ पनpa·na तं,taṃ भोbho गोतम,go·ta·ma ब्रह्मंbrah·maṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ यस्सyas·sa भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति?a·ka·si·ra·lā·bhī

    Katamaṁ pana taṁ, bho gotama, brahmaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, yassa bhavaṁ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti?

    But what, worthy Gotama, is the divine high and luxurious bed?”

  46. 46

    “इधाहं,i·dhā·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa यंyaṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरामि,vi·ha·rā·mi सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसामि।pa·vi·sā·mi

    “Idhāhaṁ, brāhmaṇa, yaṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisāmi.

    “Brahmin, when I am living supported by a village or town, I robe up in the morning and, taking my bowl and robe, enter the town or village for alms.

  47. 47

    सोso पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to वनन्तञ्ञेवva·nan·tañ·ñe·va पविसामि।pa·vi·sā·mi

    So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi.

    After the meal, on my return from almsround, I enter within a forest.

  48. 48

    सोso यदेवya·de·va तत्थtat·tha होन्तिhon·ti तिणानिti·ṇā·ni वाvā पण्णानिpaṇ·ṇā·ni वाvā तानिtā·ni एकज्झंe·kaj·jhaṃ सङ्घरित्वाsaṅ·gha·rit·vā निसीदामिni·sī·dā·mi पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ आभुजित्वाā·bhu·jit·vā उजुंu·juṃ कायंkā·yaṃ पणिधायpa·ṇi·dhā·ya परिमुखंpa·ri·mu·khaṃ सतिंsa·tiṃ उपट्ठपेत्वा।u·paṭ·ṭha·pet·vā

    So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṁ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

    I gather up some grass or leaves into a pile and sit down cross-legged, setting my body straight, and bringing mindfulness to the present.

  49. 49

    सोso मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरामि,vi·ha·rā·mi तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरामि।vi·ha·rā·mi

    So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharāmi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharāmi.

    I meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, I spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  50. 50
  51. 51
  52. 52

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरामि,vi·ha·rā·mi तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्झेनab·yā·paj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरामि।vi·ha·rā·mi

    upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharāmi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharāmi.

    I meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, I spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  53. 53

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to चङ्कमामि,caṅ·ka·mā·mi ब्रह्माbrah·mā मेme एसोe·so तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye चङ्कमोcaṅ·ka·mo होति।ho·ti

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto caṅkamāmi, brahmā me eso tasmiṁ samaye caṅkamo hoti.

    When I’m practicing like this, if I walk, at that time my walking is divine.

  54. 54

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to तिट्ठामिtiṭ·ṭhā·mi …पे…pe

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto tiṭṭhāmi …pe…

    … my standing is divine.

  55. 55

    निसीदामिni·sī·dā·mi …पे…pe

    nisīdāmi …pe…

    … my sitting is divine.

  56. 56

    सेय्यंsey·yaṃ कप्पेमि,kap·pe·mi ब्रह्मंbrah·maṃ मेme एतंe·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ होति।ho·ti

    seyyaṁ kappemi, brahmaṁ me etaṁ tasmiṁ samaye uccāsayanamahāsayanaṁ hoti.

    When I’m practicing like this, if I lie down, at that time my lying is divine.

  57. 57

    इदंi·daṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ब्रह्मंbrah·maṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ यस्साहंyas·sā·haṃ एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Idaṁ kho, brāhmaṇa, brahmaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, yassāhaṁ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti.

    This is the divine high and luxurious bed that I get these days when I want, without trouble or difficulty.”

  58. 58

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    “Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing!

  59. 59

    कोko चञ्ञोcañ·ño एवरूपस्सe·va·rū·pas·sa ब्रह्मस्सbrah·mas·sa उच्चासयनमहासयनस्सuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्सतिbha·vis·sa·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī अञ्ञत्रañ·ñat·ra भोताbho·tā गोतमेन।go·ta·me·na

    Ko cañño evarūpassa brahmassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena.

    Who but the worthy Gotama could get such a divine high and luxurious bed when he wants, without trouble or difficulty?

  60. 60

    कतमंka·ta·maṃ पनpa·na तं,taṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अरियंa·ri·yaṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ यस्सyas·sa भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति?a·ka·si·ra·lā·bhī

    Katamaṁ pana taṁ, bho gotama, ariyaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, yassa bhavaṁ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti?

    But what, worthy Gotama, is the noble high and luxurious bed?”

  61. 61

    “इधाहं,i·dhā·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa यंyaṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरामि,vi·ha·rā·mi सोso पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya तमेवta·me·va गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पविसामि।pa·vi·sā·mi

    “Idhāhaṁ, brāhmaṇa, yaṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisāmi.

    “Brahmin, when I am living supported by a village or town, I robe up in the morning and, taking my bowl and robe, enter the town or village for alms.

  62. 62

    सोso पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to वनन्तञ्ञेवva·nan·tañ·ñe·va पविसामि।pa·vi·sā·mi

    So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi.

    After the meal, on my return from almsround, I enter within a forest.

  63. 63

    सोso यदेवya·de·va तत्थtat·tha होन्तिhon·ti तिणानिti·ṇā·ni वाvā पण्णानिpaṇ·ṇā·ni वाvā तानिtā·ni एकज्झंe·kaj·jhaṃ सङ्घरित्वाsaṅ·gha·rit·vā निसीदामिni·sī·dā·mi पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ आभुजित्वाā·bhu·jit·vā उजुंu·juṃ कायंkā·yaṃ पणिधायpa·ṇi·dhā·ya परिमुखंpa·ri·mu·khaṃ सतिंsa·tiṃ उपट्ठपेत्वा।u·paṭ·ṭha·pet·vā

    So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṁ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

    I gather up some grass or leaves into a pile and sit down cross-legged, setting my body straight, and bringing mindfulness to the present.

  64. 64

    सोso एवंe·vaṃ जानामि:jā·nā·mi

    So evaṁ jānāmi:

    I know this:

  65. 65

    ‘रागोrā·go मेme पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो;a·nup·pā·da·dham·mo

    ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo;

    ‘I’ve given up greed, hate, and delusion, cut them off at the root, made them like a palm stump, obliterated them, so they’re unable to arise in the future.’

  66. 66

    दोसोdo·so मेme पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो;a·nup·pā·da·dham·mo

    doso me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo;

    (Pāli only)

  67. 67

    मोहोmo·ho मेme पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो’।a·nup·pā·da·dham·mo

    moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo’.

    (Pāli only)

  68. 68

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to चङ्कमामि,caṅ·ka·mā·mi अरियोa·ri·yo मेme एसोe·so तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye चङ्कमोcaṅ·ka·mo होति।ho·ti

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto caṅkamāmi, ariyo me eso tasmiṁ samaye caṅkamo hoti.

    When I’m practicing like this, if I walk, at that time my walking is noble.

  69. 69

    सोso चेce अहं,a·haṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa एवंभूतोe·vaṃ·bhū·to तिट्ठामिtiṭ·ṭhā·mi …पे…pe

    So ce ahaṁ, brāhmaṇa, evaṁbhūto tiṭṭhāmi …pe…

    … my standing is noble.

  70. 70

    निसीदामिni·sī·dā·mi …पे…pe

    nisīdāmi …pe…

    … my sitting is noble.

  71. 71

    सेय्यंsey·yaṃ कप्पेमि,kap·pe·mi अरियंa·ri·yaṃ मेme एतंe·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ होति।ho·ti

    seyyaṁ kappemi, ariyaṁ me etaṁ tasmiṁ samaye uccāsayanamahāsayanaṁ hoti.

    When I’m practicing like this, if I lie down, at that time my lying is noble.

  72. 72

    इदंi·daṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अरियंa·ri·yaṃ उच्चासयनमहासयनं,uc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ यस्साहंyas·sā·haṃ एतरहिe·ta·ra·hi निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी”ति।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Idaṁ kho, brāhmaṇa, ariyaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ, yassāhaṁ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī”ti.

    This is the noble high and luxurious bed that I get these days when I want, without trouble or difficulty.”

  73. 73

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    “Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing!

  74. 74

    कोko चञ्ञोcañ·ño एवरूपस्सe·va·rū·pas·sa अरियस्सa·ri·yas·sa उच्चासयनमहासयनस्सuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī भविस्सतिbha·vis·sa·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī अञ्ञत्रañ·ñat·ra भोताbho·tā गोतमेन।go·ta·me·na

    Ko cañño evarūpassa ariyassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena.

    Who but the worthy Gotama could get such a noble high and luxurious bed when he wants, without trouble or difficulty?

  75. 75

    अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.

    Excellent, worthy Gotama! Excellent!

  76. 76

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho गोतम,go·ta·ma निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्य:dhā·rey·ya ‘चक्खुमन्तोcak·khu·man·to रूपानिrū·pā·ni दक्खन्ती’ति;dak·khan·tī एवमेवंe·va·me·vaṃ खोkho भोताbho·tā गोतमेनgo·ta·me·na अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to

    Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ kho bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.

    As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, worthy Gotama has made the teaching clear in many ways.

  77. 77

    एतेe·te मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामgac·chā·ma धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    Ete mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca.

    We go for refuge to the worthy Gotama, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  78. 78

    उपासकेu·pā·sa·ke नोno भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतेpā·ṇu·pe·te सरणंsa·ra·ṇaṃ गते”ति।ga·te

    Upāsake no bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.

    From this day forth, may the worthy Gotama remember us as lay followers who have gone for refuge for life.”

  79. 79

    ततियं।ta·ti·yaṃ

    Tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.