Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 3 70 अङ्गुत्तर 3 70

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158

Uposathasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 3।70

    Aṅguttara Nikāya 3.70

    Numbered Discourses 3.70

  2. 2

    7। महावग्गma·hā·vag·ga

    7. Mahāvagga

    7. The Great Chapter

  3. 3

    उपोसथसुत्तu·po·sa·tha·sut·ta

    Uposathasutta

    Sabbath

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti पुब्बारामेpub·bā·rā·me मिगारमातुपासादे।mi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·de

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery.

  6. 6

    अथa·tha खोkho विसाखाvi·sā·khā मिगारमाताmi·gā·ra·mā·tā तदहुपोसथेta·da·hu·po·sa·the येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho विसाखंvi·sā·khaṃ मिगारमातरंmi·gā·ra·mā·ta·raṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho visākhā migāramātā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:

    Then Visākhā, Migāra’s mother, went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to her,

  7. 7

    “हन्दhan·da कुतोku·to नुnu त्वं,tvaṃ विसाखे,vi·sā·khe आगच्छसिā·gac·cha·si दिवाdi·vā दिवस्सा”ति?di·vas·sā

    “handa kuto nu tvaṁ, visākhe, āgacchasi divā divassā”ti?

    “So, Visākhā, where are you coming from in the middle of the day?”

  8. 8

    “उपोसथाहं,u·po·sa·thā·haṃ भन्ते,bhan·te अज्जaj·ja उपवसामी”ति।u·pa·va·sā·mī

    “Uposathāhaṁ, bhante, ajja upavasāmī”ti.

    “Today, sir, I’m observing the sabbath.”

  9. 9

    “तयोta·yo खोमे,kho·me विसाखे,vi·sā·khe उपोसथा।u·po·sa·thā

    “Tayo khome, visākhe, uposathā.

    “There are, Visākhā, these three sabbaths.

  10. 10

    कतमेka·ta·me तयो?ta·yo

    Katame tayo?

    What three?

  11. 11

    गोपालकुपोसथो,go·pā·la·ku·po·sa·tho निगण्ठुपोसथो,ni·gaṇ·ṭhu·po·sa·tho अरियुपोसथो।a·ri·yu·po·sa·tho

    Gopālakuposatho, nigaṇṭhuposatho, ariyuposatho.

    The sabbath of the cowherds, the sabbath of the Jains, and the sabbath of the noble ones.

  12. 12

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe गोपालकुपोसथोgo·pā·la·ku·po·sa·tho होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, gopālakuposatho hoti?

    And what is the sabbath of the cowherds?

  13. 13

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe गोपालकोgo·pā·la·ko सायन्हसमयेsā·yan·ha·sa·ma·ye सामिकानंsā·mi·kā·naṃ गावोgā·vo निय्यातेत्वाniy·yā·tet·vā इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti

    Seyyathāpi, visākhe, gopālako sāyanhasamaye sāmikānaṁ gāvo niyyātetvā iti paṭisañcikkhati:

    It’s just like a cowherd who, in the late afternoon, takes the cows back to their owners. They reflect:

  14. 14

    ‘अज्जaj·ja खोkho गावोgā·vo अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca पदेसेpa·de·se चरिंसु,ca·riṃ·su अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca पदेसेpa·de·se पानीयानिpā·nī·yā·ni पिविंसु;pi·viṃ·su

    ‘ajja kho gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese cariṁsu, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni piviṁsu;

    ‘Today the cows grazed in this spot and that, and they drank in this spot and that.

  15. 15

    स्वेsve दानिdā·ni गावोgā·vo अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca पदेसेpa·de·se चरिस्सन्ति,ca·ris·san·ti अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca अमुकस्मिञ्चa·mu·kas·miñ·ca पदेसेpa·de·se पानीयानिpā·nī·yā·ni पिविस्सन्ती’ति;pi·vis·san·tī

    sve dāni gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese carissanti, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni pivissantī’ti;

    Tomorrow the cows will graze in this spot and that, and drink in this spot and that.’

  16. 16

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe इधेकच्चोi·dhe·kac·co उपोसथिकोu·po·sa·thi·ko इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti

    evamevaṁ kho, visākhe, idhekacco uposathiko iti paṭisañcikkhati:

    In the same way, someone keeping the sabbath reflects:

  17. 17

    ‘अहंa·haṃ ख्वज्जkhvaj·ja इदञ्चिदञ्चi·dañ·ci·dañ·ca खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ खादिं,khā·diṃ इदञ्चिदञ्चi·dañ·ci·dañ·ca भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ भुञ्जिं;bhuñ·jiṃ

    ‘ahaṁ khvajja idañcidañca khādanīyaṁ khādiṁ, idañcidañca bhojanīyaṁ bhuñjiṁ;

    ‘Today I ate this and that, and had a meal of this and that.

  18. 18

    स्वेsve दानाहंdā·nā·haṃ इदञ्चिदञ्चi·dañ·ci·dañ·ca खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ खादिस्सामि,khā·dis·sā·mi इदञ्चिदञ्चi·dañ·ci·dañ·ca भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ भुञ्जिस्सामी’ति।bhuñ·jis·sā·mī

    sve dānāhaṁ idañcidañca khādanīyaṁ khādissāmi, idañcidañca bhojanīyaṁ bhuñjissāmī’ti.

    Tomorrow I’ll eat this and that, and have a meal of this and that.’

  19. 19

    सोso तेनte·na अभिज्झासहगतेनa·bhij·jhā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā दिवसंdi·va·saṃ अतिनामेति।a·ti·nā·me·ti

    So tena abhijjhāsahagatena cetasā divasaṁ atināmeti.

    And so they spend their day with a mind full of covetousness.

  20. 20

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe गोपालकुपोसथोgo·pā·la·ku·po·sa·tho होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, gopālakuposatho hoti.

    That’s the sabbath of the cowherds.

  21. 21

    एवंe·vaṃ उपवुत्थोu·pa·vut·tho खो,kho विसाखे,vi·sā·khe गोपालकुपोसथोgo·pā·la·ku·po·sa·tho नna महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti नna महानिसंसोma·hā·ni·saṃ·so नna महाजुतिकोma·hā·ju·ti·ko नna महाविप्फारो।ma·hā·vip·phā·ro

    Evaṁ upavuttho kho, visākhe, gopālakuposatho na mahapphalo hoti na mahānisaṁso na mahājutiko na mahāvipphāro.

    When the cowherd’s sabbath is observed like this it’s not very fruitful or beneficial or brilliant or bountiful.

  22. 22

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe निगण्ठुपोसथोni·gaṇ·ṭhu·po·sa·tho होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, nigaṇṭhuposatho hoti?

    And what is the sabbath of the Jains?

  23. 23

    अत्थि,at·thi विसाखे,vi·sā·khe निगण्ठाni·gaṇ·ṭhā नामnā·ma समणजातिका।sa·ma·ṇa·jā·ti·kā

    Atthi, visākhe, nigaṇṭhā nāma samaṇajātikā.

    There’s a kind of ascetic belonging to a group called the Jains.

  24. 24

    तेte सावकंsā·va·kaṃ एवंe·vaṃ समादपेन्ति:sa·mā·da·pen·ti

    Te sāvakaṁ evaṁ samādapenti:

    They encourage their disciple:

  25. 25

    ‘एहिe·hi त्वं,tvaṃ अम्भोam·bho पुरिस,pu·ri·sa येye पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya दिसायdi·sā·ya पाणाpā·ṇā परंpa·raṃ योजनसतंyo·ja·na·sa·taṃ तेसुte·su दण्डंdaṇ·ḍaṃ निक्खिपाहि;nik·khi·pā·hi

    ‘ehi tvaṁ, ambho purisa, ye puratthimāya disāya pāṇā paraṁ yojanasataṁ tesu daṇḍaṁ nikkhipāhi;

    ‘Please, my man, don’t hurt any living creatures more than a hundred leagues away to the east.

  26. 26

    येye पच्छिमायpac·chi·mā·ya दिसायdi·sā·ya पाणाpā·ṇā परंpa·raṃ योजनसतंyo·ja·na·sa·taṃ तेसुte·su दण्डंdaṇ·ḍaṃ निक्खिपाहि;nik·khi·pā·hi

    ye pacchimāya disāya pāṇā paraṁ yojanasataṁ tesu daṇḍaṁ nikkhipāhi;

    Don’t hurt any living creatures more than a hundred leagues away to the west.

  27. 27

    येye उत्तरायut·ta·rā·ya दिसायdi·sā·ya पाणाpā·ṇā परंpa·raṃ योजनसतंyo·ja·na·sa·taṃ तेसुte·su दण्डंdaṇ·ḍaṃ निक्खिपाहि;nik·khi·pā·hi

    ye uttarāya disāya pāṇā paraṁ yojanasataṁ tesu daṇḍaṁ nikkhipāhi;

    Don’t hurt any living creatures more than a hundred leagues away to the north.

  28. 28

    येye दक्खिणायdak·khi·ṇā·ya दिसायdi·sā·ya पाणाpā·ṇā परंpa·raṃ योजनसतंyo·ja·na·sa·taṃ तेसुte·su दण्डंdaṇ·ḍaṃ निक्खिपाही’ति।nik·khi·pā·hī

    ye dakkhiṇāya disāya pāṇā paraṁ yojanasataṁ tesu daṇḍaṁ nikkhipāhī’ti.

    Don’t hurt any living creatures more than a hundred leagues away to the south.’

  29. 29

    इतिi·ti एकच्चानंe·kac·cā·naṃ पाणानंpā·ṇā·naṃ अनुद्दयायa·nud·da·yā·ya अनुकम्पायa·nu·kam·pā·ya समादपेन्ति,sa·mā·da·pen·ti एकच्चानंe·kac·cā·naṃ पाणानंpā·ṇā·naṃ नानुद्दयायnā·nud·da·yā·ya नानुकम्पायnā·nu·kam·pā·ya समादपेन्ति।sa·mā·da·pen·ti

    Iti ekaccānaṁ pāṇānaṁ anuddayāya anukampāya samādapenti, ekaccānaṁ pāṇānaṁ nānuddayāya nānukampāya samādapenti.

    So they encourage kindness and sympathy for some creatures and not others.

  30. 30

    तेte तदहुपोसथेta·da·hu·po·sa·the सावकंsā·va·kaṃ एवंe·vaṃ समादपेन्ति:sa·mā·da·pen·ti

    Te tadahuposathe sāvakaṁ evaṁ samādapenti:

    On the sabbath, they encourage their disciple:

  31. 31

    ‘एहिe·hi त्वं,tvaṃ अम्भोam·bho पुरिस,pu·ri·sa सब्बचेलानिsab·ba·ce·lā·ni निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā एवंe·vaṃ वदेहि—va·de·hi

    ‘ehi tvaṁ, ambho purisa, sabbacelāni nikkhipitvā evaṁ vadehi—

    ‘Please, my man, take off all your clothes and say:

  32. 32

    नाहंnā·haṃ क्वचनिkva·ca·ni कस्सचिkas·sa·ci किञ्चनतस्मिं,kiñ·ca·na·tas·miṃ नna चca ममma·ma क्वचनिkva·ca·ni कत्थचिkat·tha·ci किञ्चनतत्थी’ति।kiñ·ca·na·tat·thī

    nāhaṁ kvacani kassaci kiñcanatasmiṁ, na ca mama kvacani katthaci kiñcanatatthī’ti.

    “I don’t belong to anyone anywhere! And nothing belongs to me anywhere!”’

  33. 33

    जानन्तिjā·nan·ti खोkho पनस्सpa·nas·sa मातापितरो:mā·tā·pi·ta·ro

    Jānanti kho panassa mātāpitaro:

    But their mother and father still know,

  34. 34

    ‘अयंa·yaṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ पुत्तो’ति;put·to

    ‘ayaṁ amhākaṁ putto’ti;

    ‘This is our child.’

  35. 35

    सोपिso·pi जानाति:jā·nā·ti

    sopi jānāti:

    And they know,

  36. 36

    ‘इमेi·me मय्हंmay·haṃ मातापितरो’ति।mā·tā·pi·ta·ro

    ‘ime mayhaṁ mātāpitaro’ti.

    ‘This is my mother and father.’

  37. 37

    जानातिjā·nā·ti खोkho पनस्सpa·nas·sa पुत्तदारो:put·ta·dā·ro

    Jānāti kho panassa puttadāro:

    Partner and child still know,

  38. 38

    ‘अयंa·yaṃ मय्हंmay·haṃ भत्ता’ति;bhat·tā

    ‘ayaṁ mayhaṁ bhattā’ti;

    ‘This is our supporter.’

  39. 39

    सोपिso·pi जानाति:jā·nā·ti

    sopi jānāti:

    And they know,

  40. 40

    ‘अयंa·yaṃ मय्हंmay·haṃ पुत्तदारो’ति।put·ta·dā·ro

    ‘ayaṁ mayhaṁ puttadāro’ti.

    ‘This is my partner and child.’

  41. 41

    जानन्तिjā·nan·ti खोkho पनस्सpa·nas·sa दासकम्मकरपोरिसा:dā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sā

    Jānanti kho panassa dāsakammakaraporisā:

    Bondservants, workers, and staff still know:

  42. 42

    ‘अयंa·yaṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ अय्यो’ति;ay·yo

    ‘ayaṁ amhākaṁ ayyo’ti;

    ‘This is our master.’

  43. 43

    सोपिso·pi जानाति:jā·nā·ti

    sopi jānāti:

    And they know,

  44. 44

    ‘इमेi·me मय्हंmay·haṃ दासकम्मकरपोरिसा’ति।dā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sā

    ‘ime mayhaṁ dāsakammakaraporisā’ti.

    ‘These are my bondservants, workers, and staff.’

  45. 45

    इतिi·ti यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye सच्चेsac·ce समादपेतब्बाsa·mā·da·pe·tab·bā मुसावादेmu·sā·vā·de तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye समादपेन्ति।sa·mā·da·pen·ti

    Iti yasmiṁ samaye sacce samādapetabbā musāvāde tasmiṁ samaye samādapenti.

    So, at a time when they should be encouraged to speak the truth, the Jains encourage them to lie.

  46. 46

    इदंi·daṃ तस्सtas·sa मुसावादस्मिंmu·sā·vā·das·miṃ वदामि।va·dā·mi

    Idaṁ tassa musāvādasmiṁ vadāmi.

    This, I say, is lying.

  47. 47

    सोso तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na भोगेbho·ge अदिन्नंयेवa·din·naṃ·ye·va परिभुञ्जति।pa·ri·bhuñ·ja·ti

    So tassā rattiyā accayena bhoge adinnaṁyeva paribhuñjati.

    When the night has passed they use their possessions once more, though they’ve not been given back to them.

  48. 48

    इदंi·daṃ तस्सtas·sa अदिन्नादानस्मिंa·din·nā·dā·nas·miṃ वदामि।va·dā·mi

    Idaṁ tassa adinnādānasmiṁ vadāmi.

    This, I say, is stealing.

  49. 49

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe निगण्ठुपोसथोni·gaṇ·ṭhu·po·sa·tho होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, nigaṇṭhuposatho hoti.

    That’s the sabbath of the Jains.

  50. 50

    एवंe·vaṃ उपवुत्थोu·pa·vut·tho खो,kho विसाखे,vi·sā·khe निगण्ठुपोसथोni·gaṇ·ṭhu·po·sa·tho नna महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti नna महानिसंसोma·hā·ni·saṃ·so नna महाजुतिकोma·hā·ju·ti·ko नna महाविप्फारो।ma·hā·vip·phā·ro

    Evaṁ upavuttho kho, visākhe, nigaṇṭhuposatho na mahapphalo hoti na mahānisaṁso na mahājutiko na mahāvipphāro.

    When the Jain’s sabbath is observed like this it’s not very fruitful or beneficial or brilliant or bountiful.

  51. 51

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe अरियुपोसथोa·ri·yu·po·sa·tho होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, ariyuposatho hoti?

    And what is the sabbath of the noble ones?

  52. 52

    उपक्किलिट्ठस्स,u·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa विसाखे,vi·sā·khe चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    A corrupt mind is cleaned by exertion.

  53. 53

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  54. 54

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko तथागतंta·thā·ga·taṃ अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako tathāgataṁ anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the Realized One:

  55. 55

    ‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā

    ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.

    ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’

  56. 56

    तस्सtas·sa तथागतंta·thā·ga·taṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति,pa·hī·yan·ti सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa सीसस्सsī·sas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Tassa tathāgataṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    As they recollect the Realized One, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up. It’s just like cleaning a dirty head by exertion.

  57. 57

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa सीसस्सsī·sas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a dirty head cleaned by exertion?

  58. 58

    कक्कञ्चkak·kañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca मत्तिकञ्चmat·ti·kañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca उदकञ्चu·da·kañ·ca पटिच्चpa·ṭic·ca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa चca तज्जंtaj·jaṃ वायामंvā·yā·maṃ पटिच्च,pa·ṭic·ca एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa सीसस्सsī·sas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Kakkañca paṭicca mattikañca paṭicca udakañca paṭicca purisassa ca tajjaṁ vāyāmaṁ paṭicca, evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    With cleansing paste, clay, and water, and by applying the appropriate effort.

  59. 59

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evamevaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    In the same way, a corrupt mind is cleaned by exertion.

  60. 60

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  61. 61

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko तथागतंta·thā·ga·taṃ अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako tathāgataṁ anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the Realized One:

  62. 62

    ‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā

    ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.

    ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’

  63. 63

    तस्सtas·sa तथागतंta·thā·ga·taṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति।pa·hī·yan·ti

    Tassa tathāgataṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti.

    As they recollect the Realized One, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.

  64. 64

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti विसाखे:vi·sā·khe

    Ayaṁ vuccati, visākhe:

    This is called:

  65. 65

    ‘अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko ब्रह्मुपोसथंbrah·mu·po·sa·thaṃ उपवसति,u·pa·va·sa·ti ब्रह्मुनाbrah·mu·nā सद्धिंsad·dhiṃ संवसति,saṃ·va·sa·ti ब्रह्मञ्चस्सbrah·mañ·cas·sa आरब्भā·rab·bha चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति’।pa·hī·yan·ti

    ‘ariyasāvako brahmuposathaṁ upavasati, brahmunā saddhiṁ saṁvasati, brahmañcassa ārabbha cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’.

    ‘A noble disciple who observes the sabbath of the divinity, living together with the divinity. And because they think of the divinity their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.’

  66. 66

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a corrupt mind is cleaned by exertion.

  67. 67

    उपक्किलिट्ठस्स,u·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa विसाखे,vi·sā·khe चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    A corrupt mind is cleaned by exertion.

  68. 68

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  69. 69

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko धम्मंdham·maṃ अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako dhammaṁ anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the teaching:

  70. 70

    ‘स्वाक्खातोsvāk·khā·to भगवताbha·ga·va·tā धम्मोdham·mo सन्दिट्ठिकोsan·diṭ·ṭhi·ko अकालिकोa·kā·li·ko एहिपस्सिकोe·hi·pas·si·ko ओपनेय्यिकोo·pa·ney·yi·ko पच्चत्तंpac·cat·taṃ वेदितब्बोve·di·tab·bo विञ्ञूही’ति।viñ·ñū·hī

    ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.

    ‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’

  71. 71

    तस्सtas·sa धम्मंdham·maṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति,pa·hī·yan·ti सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa कायस्सkā·yas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Tassa dhammaṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    As they recollect the teaching, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up. It’s just like cleaning a dirty body by exertion.

  72. 72

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa कायस्सkā·yas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a dirty body cleaned by exertion?

  73. 73

    सोत्तिञ्चsot·tiñ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca चुण्णञ्चcuṇ·ṇañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca उदकञ्चu·da·kañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa चca तज्जंtaj·jaṃ वायामंvā·yā·maṃ पटिच्च।pa·ṭic·ca

    Sottiñca paṭicca, cuṇṇañca paṭicca, udakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṁ vāyāmaṁ paṭicca.

    With cleanser and powder, water, and by applying the appropriate effort.

  74. 74

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa कायस्सkā·yas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a dirty body is cleaned by exertion.

  75. 75

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evamevaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    In the same way, a corrupt mind is cleaned by exertion.

  76. 76

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  77. 77

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko धम्मंdham·maṃ अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako dhammaṁ anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the teaching:

  78. 78

    ‘स्वाक्खातोsvāk·khā·to भगवताbha·ga·va·tā धम्मोdham·mo सन्दिट्ठिकोsan·diṭ·ṭhi·ko अकालिकोa·kā·li·ko एहिपस्सिकोe·hi·pas·si·ko ओपनेय्यिकोo·pa·ney·yi·ko पच्चत्तंpac·cat·taṃ वेदितब्बोve·di·tab·bo विञ्ञूही’ति।viñ·ñū·hī

    ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.

    ‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’

  79. 79

    तस्सtas·sa धम्मंdham·maṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति।pa·hī·yan·ti

    Tassa dhammaṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti.

    As they recollect the teaching, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.

  80. 80

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti विसाखे,vi·sā·khe ‘अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko धम्मुपोसथंdham·mu·po·sa·thaṃ उपवसति,u·pa·va·sa·ti धम्मेनdham·me·na सद्धिंsad·dhiṃ संवसति,saṃ·va·sa·ti धम्मञ्चस्सdham·mañ·cas·sa आरब्भā·rab·bha चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति’।pa·hī·yan·ti

    Ayaṁ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako dhammuposathaṁ upavasati, dhammena saddhiṁ saṁvasati, dhammañcassa ārabbha cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’.

    This is called: ‘A noble disciple who observes the sabbath of Dhamma, living together with Dhamma. And because they think of the Dhamma their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.’

  81. 81

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a corrupt mind is cleaned by exertion.

  82. 82

    उपक्किलिट्ठस्स,u·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa विसाखे,vi·sā·khe चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    A corrupt mind is cleaned by exertion.

  83. 83

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  84. 84

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सङ्घंsaṅ·ghaṃ अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako saṅghaṁ anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the Saṅgha:

  85. 85

    ‘सुप्पटिपन्नोsup·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho उजुप्पटिपन्नोu·jup·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho ञायप्पटिपन्नोñā·yap·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho सामीचिप्पटिपन्नोsā·mī·cip·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho यदिदंya·di·daṃ चत्तारिcat·tā·ri पुरिसयुगानिpu·ri·sa·yu·gā·ni अट्ठaṭ·ṭha पुरिसपुग्गलाpu·ri·sa·pug·ga·lā एसe·sa भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घोsā·va·ka·saṅ·gho आहुनेय्योā·hu·ney·yo पाहुनेय्योpā·hu·ney·yo दक्खिणेय्योdak·khi·ṇey·yo अञ्जलिकरणीयोañ·ja·li·ka·ra·ṇī·yo अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ पुञ्ञक्खेत्तंpuñ·ñak·khet·taṃ लोकस्सा’ति।lo·kas·sā

    ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.

    ‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’

  86. 86

    तस्सtas·sa सङ्घंsaṅ·ghaṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति,pa·hī·yan·ti सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa वत्थस्सvat·thas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Tassa saṅghaṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    As they recollect the Saṅgha, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up. It’s just like cleaning a dirty cloth by exertion.

  87. 87

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa वत्थस्सvat·thas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a dirty cloth cleaned by applying effort?

  88. 88

    उस्मञ्चus·mañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca खारञ्चkhā·rañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca गोमयञ्चgo·ma·yañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca उदकञ्चu·da·kañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa चca तज्जंtaj·jaṃ वायामंvā·yā·maṃ पटिच्च।pa·ṭic·ca

    Usmañca paṭicca, khārañca paṭicca, gomayañca paṭicca, udakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṁ vāyāmaṁ paṭicca.

    With salt, lye, cow dung, and water, and by applying the appropriate effort.

  89. 89

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa वत्थस्सvat·thas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a dirty cloth is cleaned by exertion.

  90. 90

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evamevaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    In the same way, a corrupt mind is cleaned by exertion.

  91. 91

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  92. 92

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सङ्घंsaṅ·ghaṃ अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako saṅghaṁ anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the Saṅgha:

  93. 93
  94. 94

    तस्सtas·sa सङ्घंsaṅ·ghaṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति।pa·hī·yan·ti

    Tassa saṅghaṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti.

    As they recollect the Saṅgha, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.

  95. 95

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti विसाखे,vi·sā·khe ‘अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सङ्घुपोसथंsaṅ·ghu·po·sa·thaṃ उपवसति,u·pa·va·sa·ti सङ्घेनsaṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ संवसति,saṃ·va·sa·ti सङ्घञ्चस्सsaṅ·ghañ·cas·sa आरब्भā·rab·bha चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति’।pa·hī·yan·ti

    Ayaṁ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako saṅghuposathaṁ upavasati, saṅghena saddhiṁ saṁvasati, saṅghañcassa ārabbha cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’.

    This is called: ‘A noble disciple who observes the sabbath of the Saṅgha, living together with the Saṅgha. And because they think of the Saṅgha their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.’

  96. 96

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a corrupt mind is cleaned by exertion.

  97. 97

    उपक्किलिट्ठस्स,u·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa विसाखे,vi·sā·khe चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    A corrupt mind is cleaned by exertion.

  98. 98

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  99. 99

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अत्तनोat·ta·no सीलानिsī·lā·ni अनुस्सरतिa·nus·sa·ra·ti अखण्डानिa·khaṇ·ḍā·ni अच्छिद्दानिac·chid·dā·ni असबलानिa·sa·ba·lā·ni अकम्मासानिa·kam·mā·sā·ni भुजिस्सानिbhu·jis·sā·ni विञ्ञुप्पसत्थानिviñ·ñup·pa·sat·thā·ni अपरामट्ठानिa·pa·rā·maṭ·ṭhā·ni समाधिसंवत्तनिकानि।sa·mā·dhi·saṃ·vat·ta·ni·kā·ni

    Idha, visākhe, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni.

    It’s when a noble disciple recollects their own ethical precepts, which are intact, impeccable, spotless, and unmarred, liberating, praised by sensible people, not mistaken, and leading to immersion.

  100. 100

    तस्सtas·sa सीलंsī·laṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति,pa·hī·yan·ti सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa आदासस्सā·dā·sas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Tassa sīlaṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    As they recollect their ethical conduct, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up. It’s just like cleaning a dirty mirror by exertion.

  101. 101

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa आदासस्सā·dā·sas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a dirty mirror cleaned by exertion?

  102. 102

    तेलञ्चte·lañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca छारिकञ्चchā·ri·kañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca वालण्डुपकञ्चvā·laṇ·ḍu·pa·kañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa चca तज्जंtaj·jaṃ वायामंvā·yā·maṃ पटिच्च।pa·ṭic·ca

    Telañca paṭicca, chārikañca paṭicca, vālaṇḍupakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṁ vāyāmaṁ paṭicca.

    With oil, ash, a rolled-up cloth, and by applying the appropriate effort.

  103. 103

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa आदासस्सā·dā·sas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a dirty mirror is cleaned by exertion.

  104. 104

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evamevaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    In the same way, a corrupt mind is cleaned by exertion.

  105. 105

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  106. 106

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अत्तनोat·ta·no सीलानिsī·lā·ni अनुस्सरतिa·nus·sa·ra·ti अखण्डानिa·khaṇ·ḍā·ni …पे…pe समाधिसंवत्तनिकानि।sa·mā·dhi·saṃ·vat·ta·ni·kā·ni

    Idha, visākhe, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni …pe… samādhisaṁvattanikāni.

    It’s when a noble disciple recollects their own ethical precepts, which are intact, impeccable, spotless, and unmarred, liberating, praised by sensible people, not mistaken, and leading to immersion.

  107. 107

    तस्सtas·sa सीलंsī·laṃ अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति।pa·hī·yan·ti

    Tassa sīlaṁ anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti.

    As they recollect their ethical conduct, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.

  108. 108

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti विसाखे,vi·sā·khe ‘अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सीलुपोसथंsī·lu·po·sa·thaṃ उपवसति,u·pa·va·sa·ti सीलेनsī·le·na सद्धिंsad·dhiṃ संवसति,saṃ·va·sa·ti सीलञ्चस्सsī·lañ·cas·sa आरब्भā·rab·bha चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति’।pa·hī·yan·ti

    Ayaṁ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako sīluposathaṁ upavasati, sīlena saddhiṁ saṁvasati, sīlañcassa ārabbha cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’.

    This is called: ‘A noble disciple who observes the sabbath of ethical conduct, living together with ethics. And because they think of their ethical conduct their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.’

  109. 109

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a corrupt mind is cleaned by exertion.

  110. 110

    उपक्किलिट्ठस्स,u·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa विसाखे,vi·sā·khe चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    A corrupt mind is cleaned by exertion.

  111. 111

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  112. 112

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko देवताde·va·tā अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako devatā anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the deities:

  113. 113

    ‘सन्तिsan·ti देवाde·vā चातुमहाराजिका,cā·tu·ma·hā·rā·ji·kā सन्तिsan·ti देवाde·vā तावतिंसा,tā·va·tiṃ·sā सन्तिsan·ti देवाde·vā यामा,yā·mā सन्तिsan·ti देवाde·vā तुसिता,tu·si·tā सन्तिsan·ti देवाde·vā निम्मानरतिनो,nim·mā·na·ra·ti·no सन्तिsan·ti देवाde·vā परनिम्मितवसवत्तिनो,pa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·ti·no सन्तिsan·ti देवाde·vā ब्रह्मकायिका,brah·ma·kā·yi·kā सन्तिsan·ti देवाde·vā ततुत्तरि।ta·tut·ta·ri

    ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṁsā, santi devā yāmā, santi devā tusitā, santi devā nimmānaratino, santi devā paranimmitavasavattino, santi devā brahmakāyikā, santi devā tatuttari.

    ‘There are the gods of the four great kings, the gods of the thirty-three, the gods of Yama, the joyful gods, the gods who love to create, the gods who control what is created by others, the gods of the Divinity’s host, and gods even higher than these.

  114. 114

    यथारूपायya·thā·rū·pā·ya सद्धायsad·dhā·ya समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपाta·thā·rū·pā सद्धाsad·dhā संविज्जति।saṃ·vij·ja·ti

    Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṁvijjati.

    When those deities passed away from here, they were reborn there because of their faith, ethics, learning, generosity, and wisdom. I, too, have the same kind of faith, ethics, learning, generosity, and wisdom.’

  115. 115

    यथारूपेनya·thā·rū·pe·na सीलेनsī·le·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपंta·thā·rū·paṃ सीलंsī·laṃ संविज्जति।saṃ·vij·ja·ti

    Yathārūpena sīlena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpaṁ sīlaṁ saṁvijjati.

    (Pāli only)

  116. 116

    यथारूपेनya·thā·rū·pe·na सुतेनsu·te·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपंta·thā·rū·paṃ सुतंsu·taṃ संविज्जति।saṃ·vij·ja·ti

    Yathārūpena sutena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpaṁ sutaṁ saṁvijjati.

    (Pāli only)

  117. 117

    यथारूपेनya·thā·rū·pe·na चागेनcā·ge·na समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपोta·thā·rū·po चागोcā·go संविज्जति।saṃ·vij·ja·ti

    Yathārūpena cāgena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpo cāgo saṁvijjati.

    (Pāli only)

  118. 118

    यथारूपायya·thā·rū·pā·ya पञ्ञायpañ·ñā·ya समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपाta·thā·rū·pā पञ्ञाpañ·ñā संविज्जती’ति।saṃ·vij·ja·tī

    Yathārūpāya paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṁvijjatī’ti.

    (Pāli only)

  119. 119

    तस्सtas·sa अत्तनोat·ta·no चca तासञ्चtā·sañ·ca देवतानंde·va·tā·naṃ सद्धञ्चsad·dhañ·ca सीलञ्चsī·lañ·ca सुतञ्चsu·tañ·ca चागञ्चcā·gañ·ca पञ्ञञ्चpañ·ñañ·ca अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति,pa·hī·yan·ti सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa जातरूपस्सjā·ta·rū·pas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Tassa attano ca tāsañca devatānaṁ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    As they recollect the faith, ethics, learning, generosity, and wisdom of both themselves and those deities, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up. It’s just like cleansing corrupt native gold by exertion.

  120. 120

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa जातरूपस्सjā·ta·rū·pas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is corrupt native gold cleansed by applying effort?

  121. 121

    उक्कञ्चuk·kañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca लोणञ्चlo·ṇañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca गेरुकञ्चge·ru·kañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca नाळिकसण्डासञ्चnā·ḷi·ka·saṇ·ḍā·sañ·ca पटिच्च,pa·ṭic·ca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa चca तज्जंtaj·jaṃ वायामंvā·yā·maṃ पटिच्च।pa·ṭic·ca

    Ukkañca paṭicca, loṇañca paṭicca, gerukañca paṭicca, nāḷikasaṇḍāsañca paṭicca, purisassa ca tajjaṁ vāyāmaṁ paṭicca.

    With a furnace, flux, a blowpipe, and tongs, and by applying the appropriate effort.

  122. 122

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa जातरूपस्सjā·ta·rū·pas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how corrupt native gold is cleansed by exertion.

  123. 123

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evamevaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    In the same way, a corrupt mind is cleaned by applying effort.

  124. 124

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti?

    And how is a corrupt mind cleaned by exertion?

  125. 125

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko देवताde·va·tā अनुस्सरति:a·nus·sa·ra·ti

    Idha, visākhe, ariyasāvako devatā anussarati:

    It’s when a noble disciple recollects the deities:

  126. 126

    ‘सन्तिsan·ti देवाde·vā चातुमहाराजिका,cā·tu·ma·hā·rā·ji·kā सन्तिsan·ti देवाde·vā तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā …पे…pe सन्तिsan·ti देवाde·vā ततुत्तरि।ta·tut·ta·ri

    ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṁsā …pe… santi devā tatuttari.

    ‘There are the gods of the four great kings, the gods of the thirty-three, the gods of Yama, the joyful gods, the gods who love to imagine, the gods who control what is imagined by others, the gods of the Divinity’s host, and gods even higher than these.

  127. 127

    यथारूपायya·thā·rū·pā·ya सद्धायsad·dhā·ya समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपाta·thā·rū·pā सद्धाsad·dhā संविज्जति।saṃ·vij·ja·ti

    Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṁvijjati.

    When those deities passed away from here, they were reborn there because of their faith, ethics, learning, generosity, and wisdom. I, too, have the same kind of faith, ethics, learning, generosity, and wisdom.’

  128. 128

    यथारूपेनya·thā·rū·pe·na सीलेनsī·le·na …

    Yathārūpena sīlena …

    (Pāli only)

  129. 129

    सुतेनsu·te·na …

    sutena …

    (Pāli only)

  130. 130

    चागेनcā·ge·na …

    cāgena …

    (Pāli only)

  131. 131

    पञ्ञायpañ·ñā·ya समन्नागताsa·man·nā·ga·tā ताtā देवताde·va·tā इतोi·to चुताcu·tā तत्थुपपन्ना,tat·thu·pa·pan·nā मय्हम्पिmay·ham·pi तथारूपाta·thā·rū·pā पञ्ञाpañ·ñā संविज्जती’ति।saṃ·vij·ja·tī

    paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṁvijjatī’ti.

    (Pāli only)

  132. 132

    तस्सtas·sa अत्तनोat·ta·no चca तासञ्चtā·sañ·ca देवतानंde·va·tā·naṃ सद्धञ्चsad·dhañ·ca सीलञ्चsī·lañ·ca सुतञ्चsu·tañ·ca चागञ्चcā·gañ·ca पञ्ञञ्चpañ·ñañ·ca अनुस्सरतोa·nus·sa·ra·to चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति।pa·hī·yan·ti

    Tassa attano ca tāsañca devatānaṁ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarato cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti.

    As they recollect the faith, ethics, learning, generosity, and wisdom of both themselves and those deities, their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.

  133. 133

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti विसाखे,vi·sā·khe ‘अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko देवतुपोसथंde·va·tu·po·sa·thaṃ उपवसति,u·pa·va·sa·ti देवताहिde·va·tā·hi सद्धिंsad·dhiṃ संवसति,saṃ·va·sa·ti देवताde·va·tā आरब्भā·rab·bha चित्तंcit·taṃ पसीदति,pa·sī·da·ti पामोज्जंpā·moj·jaṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti येye चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसाu·pak·ki·le·sā तेte पहीयन्ति’।pa·hī·yan·ti

    Ayaṁ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako devatuposathaṁ upavasati, devatāhi saddhiṁ saṁvasati, devatā ārabbha cittaṁ pasīdati, pāmojjaṁ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’.

    This is called: ‘A noble disciple who observes the sabbath of the deities, living together with the deities. And because they think of the deities their mind becomes clear, joy arises, and mental corruptions are given up.’

  134. 134

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe उपक्किलिट्ठस्सu·pak·ki·liṭ·ṭhas·sa चित्तस्सcit·tas·sa उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परियोदपनाpa·ri·yo·da·pa·nā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

    That’s how a corrupt mind is cleaned by applying effort.

  135. 135

    सsa खोkho सो,so विसाखे,vi·sā·khe अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti

    Sa kho so, visākhe, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

    Then that noble disciple reflects:

  136. 136

    ‘यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to पाणातिपातंpā·ṇā·ti·pā·taṃ पहायpa·hā·ya पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरताpa·ṭi·vi·ra·tā निहितदण्डाni·hi·ta·daṇ·ḍā निहितसत्थाni·hi·ta·sat·thā लज्जीlaj·jī दयापन्नाda·yā·pan·nā सब्बपाणभूतहितानुकम्पीsab·ba·pā·ṇa·bhū·ta·hi·tā·nu·kam·pī विहरन्ति;vi·ha·ran·ti

    ‘yāvajīvaṁ arahanto pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharanti;

    ‘As long as they live, the perfected ones give up killing living creatures, renouncing the rod and the sword. They are scrupulous and kind, and live full of sympathy for all living beings.

  137. 137

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ पाणातिपातंpā·ṇā·ti·pā·taṃ पहायpa·hā·ya पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निहितदण्डोni·hi·ta·daṇ·ḍo निहितसत्थोni·hi·ta·sat·tho लज्जीlaj·jī दयापन्नोda·yā·pan·no सब्बपाणभूतहितानुकम्पीsab·ba·pā·ṇa·bhū·ta·hi·tā·nu·kam·pī विहरामि।vi·ha·rā·mi

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharāmi.

    I, too, for this day and night will give up killing living creatures, renouncing the rod and the sword. I’ll be scrupulous and kind, and live full of sympathy for all living beings.

  138. 138

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  139. 139

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to अदिन्नादानंa·din·nā·dā·naṃ पहायpa·hā·ya अदिन्नादानाa·din·nā·dā·nā पटिविरताpa·ṭi·vi·ra·tā दिन्नादायीdin·nā·dā·yī दिन्नपाटिकङ्खी,din·na·pā·ṭi·kaṅ·khī अथेनेनa·the·ne·na सुचिभूतेनsu·ci·bhū·te·na अत्तनाat·ta·nā विहरन्ति;vi·ha·ran·ti

    Yāvajīvaṁ arahanto adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭiviratā dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharanti;

    As long as they live, the perfected ones give up stealing. They take only what’s given, and expect only what’s given. They keep themselves clean by not thieving.

  140. 140

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ अदिन्नादानंa·din·nā·dā·naṃ पहायpa·hā·ya अदिन्नादानाa·din·nā·dā·nā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to दिन्नादायीdin·nā·dā·yī दिन्नपाटिकङ्खी,din·na·pā·ṭi·kaṅ·khī अथेनेनa·the·ne·na सुचिभूतेनsu·ci·bhū·te·na अत्तनाat·ta·nā विहरामि।vi·ha·rā·mi

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharāmi.

    I, too, for this day and night will give up stealing. I’ll take only what’s given, and expect only what’s given. I’ll keep myself clean by not thieving.

  141. 141

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  142. 142

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to अब्रह्मचरियंab·rah·ma·ca·ri·yaṃ पहायpa·hā·ya ब्रह्मचारीbrah·ma·cā·rī आराचारीā·rā·cā·rī विरताvi·ra·tā मेथुनाme·thu·nā गामधम्मा;gā·ma·dham·mā

    Yāvajīvaṁ arahanto abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī ārācārī viratā methunā gāmadhammā;

    As long as they live, the perfected ones give up unchastity. They are chaste, set apart, refraining from the vulgar act of sex.

  143. 143

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ अब्रह्मचरियंab·rah·ma·ca·ri·yaṃ पहायpa·hā·ya ब्रह्मचारीbrah·ma·cā·rī आराचारीā·rā·cā·rī विरतोvi·ra·to मेथुनाme·thu·nā गामधम्मा।gā·ma·dham·mā

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā.

    I, too, for this day and night will give up unchastity. I will be chaste, set apart, refraining from the vulgar act of sex.

  144. 144

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  145. 145

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to मुसावादंmu·sā·vā·daṃ पहायpa·hā·ya मुसावादाmu·sā·vā·dā पटिविरताpa·ṭi·vi·ra·tā सच्चवादीsac·ca·vā·dī सच्चसन्धाsac·ca·san·dhā थेताthe·tā पच्चयिकाpac·ca·yi·kā अविसंवादकाa·vi·saṃ·vā·da·kā लोकस्स;lo·kas·sa

    Yāvajīvaṁ arahanto musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭiviratā saccavādī saccasandhā thetā paccayikā avisaṁvādakā lokassa;

    As long as they live, the perfected ones give up lying. They speak the truth and stick to the truth. They’re honest and dependable, and don’t trick the world with their words.

  146. 146

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ मुसावादंmu·sā·vā·daṃ पहायpa·hā·ya मुसावादाmu·sā·vā·dā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to सच्चवादीsac·ca·vā·dī सच्चसन्धोsac·ca·san·dho थेतोthe·to पच्चयिकोpac·ca·yi·ko अविसंवादकोa·vi·saṃ·vā·da·ko लोकस्स।lo·kas·sa

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.

    I, too, for this day and night will give up lying. I’ll speak the truth and stick to the truth. I’ll be honest and dependable, and won’t trick the world with my words.

  147. 147

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  148. 148

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to सुरामेरयमज्जपमादट्ठानंsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·naṃ पहायpa·hā·ya सुरामेरयमज्जपमादट्ठानाsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā पटिविरता;pa·ṭi·vi·ra·tā

    Yāvajīvaṁ arahanto surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṁ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā;

    As long as they live, the perfected ones give up intoxicants of beer, wine, and liquor.

  149. 149

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ सुरामेरयमज्जपमादट्ठानंsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·naṃ पहायpa·hā·ya सुरामेरयमज्जपमादट्ठानाsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā पटिविरतो।pa·ṭi·vi·ra·to

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṁ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato.

    I, too, for this day and night will give up intoxicants of beer, wine, and liquor.

  150. 150

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  151. 151

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to एकभत्तिकाe·ka·bhat·ti·kā रत्तूपरताrat·tū·pa·ra·tā विरताvi·ra·tā विकालभोजना;vi·kā·la·bho·ja·nā

    Yāvajīvaṁ arahanto ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā;

    As long as they live, the perfected ones eat in one part of the day, abstaining from eating at night and from food at the wrong time.

  152. 152

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ एकभत्तिकोe·ka·bhat·ti·ko रत्तूपरतोrat·tū·pa·ra·to विरतोvi·ra·to विकालभोजना।vi·kā·la·bho·ja·nā

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ ekabhattiko rattūparato virato vikālabhojanā.

    I, too, for this day and night will eat in one part of the day, abstaining from eating at night and food at the wrong time.

  153. 153

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  154. 154

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to नच्चगीतवादितविसूकदस्सनमालागन्धविलेपनधारणमण्डनविभूसनट्ठानाnac·ca·gī·ta·vā·di·ta·vi·sū·ka·das·sa·na·mā·lā·gan·dha·vi·le·pa·na·dhā·ra·ṇa·maṇ·ḍa·na·vi·bhū·sa·naṭ·ṭhā·nā पटिविरता;pa·ṭi·vi·ra·tā

    Yāvajīvaṁ arahanto naccagītavāditavisūkadassanamālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭiviratā;

    As long as they live, the perfected ones refrain from seeing shows of dancing, singing, and music; and attiring and adorning themselves with garlands, fragrance, and makeup.

  155. 155

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ नच्चगीतवादितविसूकदस्सनमालागन्धविलेपनधारणमण्डनविभूसनट्ठानाnac·ca·gī·ta·vā·di·ta·vi·sū·ka·das·sa·na·mā·lā·gan·dha·vi·le·pa·na·dhā·ra·ṇa·maṇ·ḍa·na·vi·bhū·sa·naṭ·ṭhā·nā पटिविरतो।pa·ṭi·vi·ra·to

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ naccagītavāditavisūkadassanamālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato.

    I, too, for this day and night will refrain from seeing shows of dancing, singing, and music; and attiring and adorning myself with garlands, fragrance, and makeup.

  156. 156

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.

  157. 157

    यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ पहायpa·hā·ya उच्चासयनमहासयनाuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā पटिविरताpa·ṭi·vi·ra·tā नीचसेय्यंnī·ca·sey·yaṃ कप्पेन्तिkap·pen·ti मञ्चकेmañ·ca·ke वाvā तिणसन्थारकेti·ṇa·san·thā·ra·ke वा;vā

    Yāvajīvaṁ arahanto uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṁ kappenti mañcake vā tiṇasanthārake vā;

    As long as they live, the perfected ones give up high and luxurious beds. They sleep in a low place, either a cot or a grass mat.

  158. 158

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ पहायpa·hā·ya उच्चासयनमहासयनाuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to नीचसेय्यंnī·ca·sey·yaṃ कप्पेमिkap·pe·mi मञ्चकेmañ·ca·ke वाvā तिणसन्थारकेti·ṇa·san·thā·ra·ke वा।vā

    ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṁ kappemi mañcake vā tiṇasanthārake vā.

    I, too, for this day and night will give up high and luxurious beds. I’ll sleep in a low place, either a cot or a grass mat.

  159. 159

    इमिनापिi·mi·nā·pi अङ्गेनaṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Imināpi aṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.’

  160. 160

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe अरियुपोसथोa·ri·yu·po·sa·tho होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, ariyuposatho hoti.

    That’s the sabbath of the noble ones.

  161. 161

    एवंe·vaṃ उपवुत्थोu·pa·vut·tho खो,kho विसाखे,vi·sā·khe अरियुपोसथोa·ri·yu·po·sa·tho महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसोma·hā·ni·saṃ·so महाजुतिकोma·hā·ju·ti·ko महाविप्फारो।ma·hā·vip·phā·ro

    Evaṁ upavuttho kho, visākhe, ariyuposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.

    When the sabbath of the noble ones is observed like this it’s very fruitful and beneficial and brilliant and bountiful.

  162. 162

    कीवमहप्फलोkī·va·ma·hap·pha·lo होतिho·ti कीवमहानिसंसोkī·va·ma·hā·ni·saṃ·so कीवमहाजुतिकोkī·va·ma·hā·ju·ti·ko कीवमहाविप्फारो?kī·va·ma·hā·vip·phā·ro

    Kīvamahapphalo hoti kīvamahānisaṁso kīvamahājutiko kīvamahāvipphāro?

    How much so?

  163. 163

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi विसाखे,vi·sā·khe योyo इमेसंi·me·saṃ सोळसन्नंso·ḷa·san·naṃ महाजनपदानंma·hā·ja·na·pa·dā·naṃ पहूतरत्तरतनानंpa·hū·ta·rat·ta·ra·ta·nā·naṃ इस्सरियाधिपच्चंis·sa·ri·yā·dhi·pac·caṃ रज्जंraj·jaṃ कारेय्य,kā·rey·ya सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Seyyathāpi, visākhe, yo imesaṁ soḷasannaṁ mahājanapadānaṁ pahūtarattaratanānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreyya, seyyathidaṁ—

    Suppose you were to rule as sovereign lord over these sixteen great countries—Aṅga, Magadha, Kāsi, Kosala, Vajji, Malla, Cetī, Vaccha, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avanti, Gandhāra, and Persia—full of the seven treasures.

  164. 164

    अङ्गानं,aṅ·gā·naṃ मगधानं,ma·ga·dhā·naṃ कासीनं,kā·sī·naṃ कोसलानं,ko·sa·lā·naṃ वज्जीनं,vaj·jī·naṃ मल्लानं,mal·lā·naṃ चेतीनं,ce·tī·naṃ वङ्गानं,vaṅ·gā·naṃ कुरूनं,ku·rū·naṃ पञ्चालानं,pañ·cā·lā·naṃ मच्छानं,mac·chā·naṃ सूरसेनानं,sū·ra·se·nā·naṃ अस्सकानं,as·sa·kā·naṃ अवन्तीनं,a·van·tī·naṃ गन्धारानं,gan·dhā·rā·naṃ कम्बोजानं,kam·bo·jā·naṃ अट्ठङ्गसमन्नागतस्सaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·tas·sa उपोसथस्सu·po·sa·thas·sa एतंe·taṃ कलंka·laṃ नाग्घतिnāg·gha·ti सोळसिं।so·ḷa·siṃ

    aṅgānaṁ, magadhānaṁ, kāsīnaṁ, kosalānaṁ, vajjīnaṁ, mallānaṁ, cetīnaṁ, vaṅgānaṁ, kurūnaṁ, pañcālānaṁ, macchānaṁ, sūrasenānaṁ, assakānaṁ, avantīnaṁ, gandhārānaṁ, kambojānaṁ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṁ kalaṁ nāgghati soḷasiṁ.

    This wouldn’t be worth a sixteenth part of the sabbath with its eight factors.

  165. 165

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  166. 166

    कपणं,ka·pa·ṇaṃ विसाखे,vi·sā·khe मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय।u·pa·ni·dhā·ya

    Kapaṇaṁ, visākhe, mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya.

    Because human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.

  167. 167

    यानि,yā·ni विसाखे,vi·sā·khe मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni पञ्ञासpañ·ñā·sa वस्सानि,vas·sā·ni चातुमहाराजिकानंcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, visākhe, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Fifty years in the human realm is one day and night for the gods of the four great kings.

  168. 168

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  169. 169

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  170. 170

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni पञ्चpañ·ca वस्ससतानिvas·sa·sa·tā·ni चातुमहाराजिकानंcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods of the four great kings is five hundred of these heavenly years.

  171. 171

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā चातुमहाराजिकानंcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, visākhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods of the four great kings.

  172. 172

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, visākhe, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  173. 173

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  174. 174

    यं,yaṃ विसाखे,vi·sā·khe मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ वस्ससतं,vas·sa·sa·taṃ तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yaṁ, visākhe, mānusakaṁ vassasataṁ, tāvatiṁsānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    A hundred years in the human realm is one day and night for the gods of the thirty-three.

  175. 175

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  176. 176

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  177. 177

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बंdib·baṃ वस्ससहस्संvas·sa·sa·has·saṃ तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ tāvatiṁsānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods of the thirty-three is a thousand of these heavenly years.

  178. 178

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, visākhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods of the thirty-three.

  179. 179

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, visākhe, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  180. 180

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  181. 181

    यानि,yā·ni विसाखे,vi·sā·khe मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni द्वेdve वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni यामानंyā·mā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, visākhe, mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Two hundred years in the human realm is one day and night for the gods of Yama.

  182. 182

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  183. 183

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  184. 184

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni द्वेdve वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni यामानंyā·mā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni dve vassasahassāni yāmānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods of Yama is two thousand of these heavenly years.

  185. 185

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā यामानंyā·mā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, visākhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods of Yama.

  186. 186

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, visākhe, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  187. 187

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  188. 188

    यानि,yā·ni विसाखे,vi·sā·khe मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni चत्तारिcat·tā·ri वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni तुसितानंtu·si·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, visākhe, mānusakāni cattāri vassasatāni, tusitānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Four hundred years in the human realm is one day and night for the joyful gods.

  189. 189

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  190. 190

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  191. 191

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni चत्तारिcat·tā·ri वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni तुसितानंtu·si·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni cattāri vassasahassāni tusitānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the joyful gods is four thousand of these heavenly years.

  192. 192

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तुसितानंtu·si·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, visākhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the joyful gods.

  193. 193

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, visākhe, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  194. 194

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  195. 195

    यानि,yā·ni विसाखे,vi·sā·khe मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni अट्ठaṭ·ṭha वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni निम्मानरतीनंnim·mā·na·ra·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, visākhe, mānusakāni aṭṭha vassasatāni, nimmānaratīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Eight hundred years in the human realm is one day and night for the gods who love to create.

  196. 196

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  197. 197

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  198. 198

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni अट्ठaṭ·ṭha वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni निम्मानरतीनंnim·mā·na·ra·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods who love to create is eight thousand of these heavenly years.

  199. 199

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā निम्मानरतीनंnim·mā·na·ra·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, visākhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods who love to create.

  200. 200

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, visākhe, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  201. 201

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  202. 202

    यानि,yā·ni विसाखे,vi·sā·khe मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni सोळसso·ḷa·sa वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni परनिम्मितवसवत्तीनंpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, visākhe, mānusakāni soḷasa vassasatāni, paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Sixteen hundred years in the human realm is one day and night for the gods who control what is created by others.

  203. 203

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  204. 204

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  205. 205

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni सोळसso·ḷa·sa वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni परनिम्मितवसवत्तीनंpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods who control what is created by others is sixteen thousand of these heavenly years.

  206. 206

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā परनिम्मितवसवत्तीनंpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, visākhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods who control what is created by others.

  207. 207

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ विसाखे,vi·sā·khe सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, visākhe, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  208. 208

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाया’ति।u·pa·ni·dhā·yā

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāyā’ti.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  209. 209

    पाणंpā·ṇaṃ नna हञ्ञेhañ·ñe नna चदिन्नमादिये,ca·din·na·mā·di·ye

    Pāṇaṁ na haññe na cadinnamādiye,

    You shouldn’t kill living creatures, or steal,

  210. 210

    मुसाmu·sā नna भासेbhā·se नna चca मज्जपोmaj·ja·po सिया;si·yā

    Musā na bhāse na ca majjapo siyā;

    or lie, or drink liquor.

  211. 211

    अब्रह्मचरियाab·rah·ma·ca·ri·yā विरमेय्यvi·ra·mey·ya मेथुना,me·thu·nā

    Abrahmacariyā virameyya methunā,

    Be chaste, refraining from sex,

  212. 212

    रत्तिंrat·tiṃ नna भुञ्जेय्यbhuñ·jey·ya विकालभोजनं।vi·kā·la·bho·ja·naṃ

    Rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ.

    and don’t eat at night, the wrong time.

  213. 213

    मालंmā·laṃ नna धारेdhā·re नna चca गन्धमाचरे,gan·dha·mā·ca·re

    Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare,

    Not wearing garlands or applying fragrance,

  214. 214

    मञ्चेmañ·ce छमायंcha·mā·yaṃ वva सयेथsa·ye·tha सन्थते;san·tha·te

    Mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;

    you should sleep on a low bed, <j>or a mat on the ground.

  215. 215

    एतञ्हिe·tañ·hi अट्ठङ्गिकमाहुपोसथं,aṭ·ṭhaṅ·gi·ka·mā·hu·po·sa·thaṃ

    Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ,

    This is the eight-factored sabbath, they say,

  216. 216

    बुद्धेनbud·dhe·na दुक्खन्तगुनाduk·khan·ta·gu·nā पकासितं।pa·kā·si·taṃ

    Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.

    revealed by the Buddha, <j>who has gone to suffering’s end.

  217. 217

    चन्दोcan·do चca सुरियोsu·ri·yo चca उभोu·bho सुदस्सना,su·das·sa·nā

    Cando ca suriyo ca ubho sudassanā,

    The moon and sun are both fair to see,

  218. 218

    ओभासयंo·bhā·sa·yaṃ अनुपरियन्तिa·nu·pa·ri·yan·ti यावता;yā·va·tā

    Obhāsayaṁ anupariyanti yāvatā;

    radiating as far as they revolve.

  219. 219

    तमोनुदाta·mo·nu·dā तेte पनpa·na अन्तलिक्खगा,an·ta·lik·kha·gā

    Tamonudā te pana antalikkhagā,

    Those dispellers of darkness, travelers in midair,

  220. 220

    नभेna·bhe पभासन्तिpa·bhā·san·ti दिसाविरोचना।di·sā·vi·ro·ca·nā

    Nabhe pabhāsanti disāvirocanā.

    shine in the firmament, dazzling the quarters.

  221. 221

    एतस्मिंe·tas·miṃ यंyaṃ विज्जतिvij·ja·ti अन्तरेan·ta·re धनं,dha·naṃ

    Etasmiṁ yaṁ vijjati antare dhanaṁ,

    All of the wealth that’s found in this realm—

  222. 222

    मुत्ताmut·tā मणिma·ṇi वेळुरियञ्चve·ḷu·ri·yañ·ca भद्दकं;bhad·da·kaṃ

    Muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṁ;

    pearls, gems, fine beryl too,

  223. 223

    सिङ्गीsiṅ·gī सुवण्णंsu·vaṇ·ṇaṃ अथa·tha वापिvā·pi कञ्चनं,kañ·ca·naṃ

    Siṅgī suvaṇṇaṁ atha vāpi kañcanaṁ,

    mountain gold or lustrous gold,

  224. 224

    यंyaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ हटकन्तिha·ṭa·kan·ti वुच्चति।vuc·ca·ti

    Yaṁ jātarūpaṁ haṭakanti vuccati.

    or the native gold called ‘coruscant’—

  225. 225

    अट्ठङ्गुपेतस्सaṭ·ṭhaṅ·gu·pe·tas·sa उपोसथस्स,u·po·sa·thas·sa

    Aṭṭhaṅgupetassa uposathassa,

    they’re not worth a sixteenth part

  226. 226

    कलम्पिka·lam·pi तेte नानुभवन्तिnā·nu·bha·van·ti सोळसिं;so·ḷa·siṃ

    Kalampi te nānubhavanti soḷasiṁ;

    of the sabbath with its eight factors,

  227. 227

    चन्दप्पभाcan·dap·pa·bhā तारगणाtā·ra·ga·ṇā चca सब्बे।sab·be

    Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.

    as starlight cannot rival the moon.

  228. 228

    तस्माtas·mā हिhi नारीnā·rī चca नरोna·ro चca सीलवा,sī·la·vā

    Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā,

    So an ethical woman or man,

  229. 229

    अट्ठङ्गुपेतंaṭ·ṭhaṅ·gu·pe·taṃ उपवस्सुपोसथं;u·pa·vas·su·po·sa·thaṃ

    Aṭṭhaṅgupetaṁ upavassuposathaṁ;

    who has observed the eight-factored sabbath,

  230. 230

    पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni कत्वानkat·vā·na सुखुद्रयानि,su·khud·ra·yā·ni

    Puññāni katvāna sukhudrayāni,

    having made merit whose outcome is happiness,

  231. 231

    अनिन्दिताa·nin·di·tā सग्गमुपेन्तिsag·ga·mu·pen·ti ठानन्”ति।ṭhā·nan

    Aninditā saggamupenti ṭhānan”ti.

    blameless, they go to a heavenly place.”

  232. 232

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  233. 233

    महावग्गोma·hā·vag·go सत्तमो।sat·ta·mo

    Mahāvaggo sattamo.

    (Pāli only)

  234. 234

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  235. 235

    तित्थभयञ्चtit·tha·bha·yañ·ca वेनागो,ve·nā·go

    Titthabhayañca venāgo,

    (Pāli only)

  236. 236

    सरभोsa·ra·bho केसमुत्तिया;ke·sa·mut·ti·yā

    sarabho kesamuttiyā;

    (Pāli only)

  237. 237

    साळ्होsā·ḷho चापिcā·pi कथावत्थु,ka·thā·vat·thu

    Sāḷho cāpi kathāvatthu,

    (Pāli only)

  238. 238

    तित्थियमूलुपोसथोति।tit·thi·ya·mū·lu·po·sa·tho·ti

    titthiyamūluposathoti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.