Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 6 54 अङ्गुत्तर 6 54

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125

Dhammikasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 6।54

    Aṅguttara Nikāya 6.54

    Numbered Discourses 6.54

  2. 2

    5। धम्मिकवग्गdham·mi·ka·vag·ga

    5. Dhammikavagga

    5. About Dhammika

  3. 3

    धम्मिकसुत्तdham·mi·ka·sut·ta

    Dhammikasutta

    About Dhammika

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti गिज्झकूटेgij·jha·kū·ṭe पब्बते।pab·ba·te

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ आवासिकोā·vā·si·ko होतिho·ti सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तसुsat·ta·su आवासेसु।ā·vā·se·su

    Tena kho pana samayena āyasmā dhammiko jātibhūmiyaṁ āvāsiko hoti sabbaso jātibhūmiyaṁ sattasu āvāsesu.

    Now at that time Venerable Dhammika was a resident in all seven monasteries of his native land.

  6. 6

    तत्रtat·ra सुदंsu·daṃ आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko आगन्तुकेā·gan·tu·ke भिक्खूbhik·khū अक्कोसतिak·ko·sa·ti परिभासतिpa·ri·bhā·sa·ti विहिंसतिvi·hiṃ·sa·ti वितुदतिvi·tu·da·ti रोसेतिro·se·ti वाचाय।vā·cā·ya

    Tatra sudaṁ āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.

    There he abused visiting mendicants; he insulted, harmed, attacked, and harassed them.

  7. 7

    तेte चca आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū आयस्मताā·yas·ma·tā धम्मिकेनdham·mi·ke·na अक्कोसियमानाak·ko·si·ya·mā·nā परिभासियमानाpa·ri·bhā·si·ya·mā·nā विहेसियमानाvi·he·si·ya·mā·nā वितुदियमानाvi·tu·di·ya·mā·nā रोसियमानाro·si·ya·mā·nā वाचायvā·cā·ya पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    The visiting mendicants who were treated in this way did not stay. They left, abandoning the monastery.

  8. 8

    अथa·tha खोkho जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ उपासकानंu·pā·sa·kā·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:

    Then the local lay followers thought to themselves,

  9. 9

    “मयंma·yaṃ खोkho भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारेन।cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·re·na

    “mayaṁ kho bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.

    “We have supplied the mendicant Saṅgha with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.

  10. 10

    अथa·tha चca पनpa·na आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Atha ca pana āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    But the visiting mendicants don’t stay. They leave, abandoning the monastery.

  11. 11

    कोko नुnu खोkho हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo येनye·na आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासन्”ति?ā·vā·san

    Ko nu kho hetu ko paccayo yena āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsan”ti?

    What is the cause, what is the reason for this?”

  12. 12

    अथa·tha खोkho जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ उपासकानंu·pā·sa·kā·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:

    Then the local lay followers thought to themselves,

  13. 13

    “अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko आगन्तुकेā·gan·tu·ke भिक्खूbhik·khū अक्कोसतिak·ko·sa·ti परिभासतिpa·ri·bhā·sa·ti विहिंसतिvi·hiṃ·sa·ti वितुदतिvi·tu·da·ti रोसेतिro·se·ti वाचाय।vā·cā·ya

    “ayaṁ kho āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.

    “This Venerable Dhammika abuses visiting mendicants; he insults, harms, attacks, and harasses them.

  14. 14

    तेte चca आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū आयस्मताā·yas·ma·tā धम्मिकेनdham·mi·ke·na अक्कोसियमानाak·ko·si·ya·mā·nā परिभासियमानाpa·ri·bhā·si·ya·mā·nā विहेसियमानाvi·he·si·ya·mā·nā वितुदियमानाvi·tu·di·ya·mā·nā रोसियमानाro·si·ya·mā·nā वाचायvā·cā·ya पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    The visiting mendicants who were treated in this way do not stay. They leave, abandoning the monastery.

  15. 15

    यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ पब्बाजेय्यामा”ति।pab·bā·jey·yā·mā

    Yannūna mayaṁ āyasmantaṁ dhammikaṁ pabbājeyyāmā”ti.

    Why don’t we banish Venerable Dhammika?”

  16. 16

    अथa·tha खोkho जातिभूमकाjā·ti·bhū·ma·kā उपासकाu·pā·sa·kā येनye·na आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho jātibhūmakā upāsakā yena āyasmā dhammiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammikaṁ etadavocuṁ:

    Then the local lay followers went up to Venerable Dhammika and said to him,

  17. 17

    “पक्कमतु,pak·ka·ma·tu भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko इमम्हाi·mam·hā आवासा;ā·vā·sā

    “pakkamatu, bhante, āyasmā dhammiko imamhā āvāsā;

    “Sir, please leave this monastery.

  18. 18

    अलंa·laṃ तेte इधi·dha वासेना”ति।vā·se·nā

    alaṁ te idha vāsenā”ti.

    You’ve stayed here long enough.”

  19. 19

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko तम्हाtam·hā आवासाā·vā·sā अञ्ञंañ·ñaṃ आवासंā·vā·saṃ अगमासि।a·ga·mā·si

    Atha kho āyasmā dhammiko tamhā āvāsā aññaṁ āvāsaṁ agamāsi.

    Then Venerable Dhammika left and went to another monastery.

  20. 20

    तत्रपिtat·ra·pi सुदंsu·daṃ आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko आगन्तुकेā·gan·tu·ke भिक्खूbhik·khū अक्कोसतिak·ko·sa·ti परिभासतिpa·ri·bhā·sa·ti विहिंसतिvi·hiṃ·sa·ti वितुदतिvi·tu·da·ti रोसेतिro·se·ti वाचाय।vā·cā·ya

    Tatrapi sudaṁ āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.

    There he abused visiting mendicants; he insulted, harmed, attacked, and harassed them.

  21. 21

    तेte चca आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū आयस्मताā·yas·ma·tā धम्मिकेनdham·mi·ke·na अक्कोसियमानाak·ko·si·ya·mā·nā परिभासियमानाpa·ri·bhā·si·ya·mā·nā विहेसियमानाvi·he·si·ya·mā·nā वितुदियमानाvi·tu·di·ya·mā·nā रोसियमानाro·si·ya·mā·nā वाचायvā·cā·ya पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    The visiting mendicants who were treated in this way did not stay. They left, abandoning the monastery.

  22. 22

    अथa·tha खोkho जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ उपासकानंu·pā·sa·kā·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:

    Then the local lay followers thought to themselves: …

  23. 23

    “मयंma·yaṃ खोkho भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारेन।cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·re·na

    “mayaṁ kho bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.

    (Pāli only)

  24. 24

    अथa·tha चca पनpa·na आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Atha ca pana āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    (Pāli only)

  25. 25

    कोko नुnu खोkho हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo येनye·na आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासन्”ति?ā·vā·san

    Ko nu kho hetu ko paccayo yena āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsan”ti?

    (Pāli only)

  26. 26

    अथa·tha खोkho जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ उपासकानंu·pā·sa·kā·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:

    (Pāli only)

  27. 27

    “अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko आगन्तुकेā·gan·tu·ke भिक्खूbhik·khū अक्कोसतिak·ko·sa·ti परिभासतिpa·ri·bhā·sa·ti विहिंसतिvi·hiṃ·sa·ti वितुदतिvi·tu·da·ti रोसेतिro·se·ti वाचाय।vā·cā·ya

    “ayaṁ kho āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.

    (Pāli only)

  28. 28

    तेte चca आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū आयस्मताā·yas·ma·tā धम्मिकेनdham·mi·ke·na अक्कोसियमानाak·ko·si·ya·mā·nā परिभासियमानाpa·ri·bhā·si·ya·mā·nā विहेसियमानाvi·he·si·ya·mā·nā वितुदियमानाvi·tu·di·ya·mā·nā रोसियमानाro·si·ya·mā·nā वाचायvā·cā·ya पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    (Pāli only)

  29. 29

    यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ पब्बाजेय्यामा”ति।pab·bā·jey·yā·mā

    Yannūna mayaṁ āyasmantaṁ dhammikaṁ pabbājeyyāmā”ti.

    (Pāli only)

  30. 30

    अथa·tha खोkho जातिभूमकाjā·ti·bhū·ma·kā उपासकाu·pā·sa·kā येनायस्माye·nā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho jātibhūmakā upāsakā yenāyasmā dhammiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammikaṁ etadavocuṁ:

    They said to Venerable Dhammika,

  31. 31

    “पक्कमतु,pak·ka·ma·tu भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko इमम्हापिi·mam·hā·pi आवासा;ā·vā·sā

    “pakkamatu, bhante, āyasmā dhammiko imamhāpi āvāsā;

    “Sir, please leave this monastery.

  32. 32

    अलंa·laṃ तेte इधi·dha वासेना”ति।vā·se·nā

    alaṁ te idha vāsenā”ti.

    You’ve stayed here long enough.”

  33. 33

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko तम्हापिtam·hā·pi आवासाā·vā·sā अञ्ञंañ·ñaṃ आवासंā·vā·saṃ अगमासि।a·ga·mā·si

    Atha kho āyasmā dhammiko tamhāpi āvāsā aññaṁ āvāsaṁ agamāsi.

    Then Venerable Dhammika left and went to another monastery.

  34. 34

    तत्रपिtat·ra·pi सुदंsu·daṃ आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko आगन्तुकेā·gan·tu·ke भिक्खूbhik·khū अक्कोसतिak·ko·sa·ti परिभासतिpa·ri·bhā·sa·ti विहिंसतिvi·hiṃ·sa·ti वितुदतिvi·tu·da·ti रोसेतिro·se·ti वाचाय।vā·cā·ya

    Tatrapi sudaṁ āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.

    There he abused visiting mendicants; he insulted, harmed, attacked, and harassed them.

  35. 35

    तेte चca आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū आयस्मताā·yas·ma·tā धम्मिकेनdham·mi·ke·na अक्कोसियमानाak·ko·si·ya·mā·nā परिभासियमानाpa·ri·bhā·si·ya·mā·nā विहेसियमानाvi·he·si·ya·mā·nā वितुदियमानाvi·tu·di·ya·mā·nā रोसियमानाro·si·ya·mā·nā वाचायvā·cā·ya पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    The visiting mendicants who were treated in this way did not stay. They left, abandoning the monastery.

  36. 36

    अथa·tha खोkho जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ उपासकानंu·pā·sa·kā·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:

    Then the local lay followers thought to themselves,

  37. 37

    “मयंma·yaṃ खोkho भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारेन।cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·re·na

    “mayaṁ kho bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.

    (Pāli only)

  38. 38

    अथa·tha चca पनpa·na आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासं।ā·vā·saṃ

    Atha ca pana āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.

    (Pāli only)

  39. 39

    कोko नुnu खोkho हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo येनye·na आगन्तुकाā·gan·tu·kā भिक्खूbhik·khū पक्कमन्ति,pak·ka·man·ti नna सण्ठन्ति,saṇ·ṭhan·ti रिञ्चन्तिriñ·can·ti आवासन्”ति?ā·vā·san

    Ko nu kho hetu ko paccayo yena āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsan”ti?

    (Pāli only)

  40. 40

    अथa·tha खोkho जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ उपासकानंu·pā·sa·kā·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si “अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko आगन्तुकेā·gan·tu·ke भिक्खूbhik·khū अक्कोसतिak·ko·sa·ti …पे…।pe

    Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi: “ayaṁ kho āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati …pe….

    (Pāli only)

  41. 41

    यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ पब्बाजेय्यामpab·bā·jey·yā·ma सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तहिsat·ta·hi आवासेही”ति।ā·vā·se·hī

    Yannūna mayaṁ āyasmantaṁ dhammikaṁ pabbājeyyāma sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.

    “Why don’t we banish Venerable Dhammika from all seven monasteries in our native land?”

  42. 42

    अथa·tha खोkho जातिभूमकाjā·ti·bhū·ma·kā उपासकाu·pā·sa·kā येनायस्माye·nā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho jātibhūmakā upāsakā yenāyasmā dhammiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammikaṁ etadavocuṁ:

    Then the local lay followers went up to Venerable Dhammika and said to him,

  43. 43

    “पक्कमतु,pak·ka·ma·tu भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तहिsat·ta·hi आवासेही”ति।ā·vā·se·hī

    “pakkamatu, bhante, āyasmā dhammiko sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.

    “Sir, please leave all seven monasteries in our native land.”

  44. 44

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to धम्मिकस्सdham·mi·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato dhammikassa etadahosi:

    Then Venerable Dhammika thought,

  45. 45

    “पब्बाजितोpab·bā·ji·to खोम्हिkhom·hi जातिभूमकेहिjā·ti·bhū·ma·ke·hi उपासकेहिu·pā·sa·ke·hi सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तहिsat·ta·hi आवासेहि।ā·vā·se·hi

    “pabbājito khomhi jātibhūmakehi upāsakehi sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehi.

    “I’ve been banished by the local lay followers from all seven monasteries in my native land.

  46. 46

    कहंka·haṃ नुnu खोkho दानिdā·ni गच्छामी”ति?gac·chā·mī

    Kahaṁ nu kho dāni gacchāmī”ti?

    Where am I to go now?”

  47. 47

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to धम्मिकस्सdham·mi·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato dhammikassa etadahosi:

    He thought,

  48. 48

    “यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमेय्यन्”ति।te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yan

    “yannūnāhaṁ yena bhagavā tenupasaṅkameyyan”ti.

    “Why don’t I go to see the Buddha?”

  49. 49

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā धम्मिकोdham·mi·ko पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तेनte·na पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho āyasmā dhammiko pattacīvaramādāya yena rājagahaṁ tena pakkāmi.

    Then Venerable Dhammika took his bowl and robe and set out for Rājagaha.

  50. 50

    अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ गिज्झकूटोgij·jha·kū·ṭo पब्बतोpab·ba·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ धम्मिकंdham·mi·kaṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Anupubbena yena rājagahaṁ gijjhakūṭo pabbato yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ dhammikaṁ bhagavā etadavoca:

    Eventually he came to Rājagaha and the Vulture’s Peak. He went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him,

  51. 51

    “हन्दhan·da कुतोku·to नुnu त्वं,tvaṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka आगच्छसी”ति?ā·gac·cha·sī

    “handa kuto nu tvaṁ, brāhmaṇa dhammika, āgacchasī”ti?

    “So, Brahmin Dhammika, where have you come from?”

  52. 52

    “पब्बाजितोpab·bā·ji·to अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te जातिभूमकेहिjā·ti·bhū·ma·ke·hi उपासकेहिu·pā·sa·ke·hi सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तहिsat·ta·hi आवासेही”ति।ā·vā·se·hī

    “Pabbājito ahaṁ, bhante, jātibhūmakehi upāsakehi sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.

    “Sir, I’ve been banished by the local lay followers from all seven monasteries in my native land.”

  53. 53

    “अलं,a·laṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka किंkiṃ तेte इमिना,i·mi·nā यंyaṃ तंtaṃ ततोta·to ततोta·to पब्बाजेन्ति,pab·bā·jen·ti सोso त्वंtvaṃ ततोta·to ततोta·to पब्बाजितोpab·bā·ji·to ममेवma·me·va सन्तिकेsan·ti·ke आगच्छसि।ā·gac·cha·si

    “Alaṁ, brāhmaṇa dhammika, kiṁ te iminā, yaṁ taṁ tato tato pabbājenti, so tvaṁ tato tato pabbājito mameva santike āgacchasi.

    “Enough, Brahmin Dhammika, what’s that to you? Now that you’ve been banished from all of those places, you have come to me.

  54. 54

    भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सामुद्दिकाsā·mud·di·kā वाणिजाvā·ṇi·jā तीरदस्सिंtī·ra·das·siṃ सकुणंsa·ku·ṇaṃ गहेत्वाga·het·vā नावायnā·vā·ya समुद्दंsa·mud·daṃ अज्झोगाहन्ति।aj·jho·gā·han·ti

    Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, sāmuddikā vāṇijā tīradassiṁ sakuṇaṁ gahetvā nāvāya samuddaṁ ajjhogāhanti.

    Once upon a time, some sea-merchants set sail for the ocean deeps, taking with them a land-spotting bird.

  55. 55

    तेte अतीरदक्खिणियाa·tī·ra·dak·khi·ṇi·yā नावायnā·vā·ya तीरदस्सिंtī·ra·das·siṃ सकुणंsa·ku·ṇaṃ मुञ्चन्ति।muñ·can·ti

    Te atīradakkhiṇiyā nāvāya tīradassiṁ sakuṇaṁ muñcanti.

    When their ship was out of sight of land, they released the bird.

  56. 56

    सोso गच्छतेवgac·cha·te·va पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसं,di·saṃ गच्छतिgac·cha·ti पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसं,di·saṃ गच्छतिgac·cha·ti उत्तरंut·ta·raṃ दिसं,di·saṃ गच्छतिgac·cha·ti दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसं,di·saṃ गच्छतिgac·cha·ti उद्धं,ud·dhaṃ गच्छतिgac·cha·ti अनुदिसं।a·nu·di·saṃ

    So gacchateva puratthimaṁ disaṁ, gacchati pacchimaṁ disaṁ, gacchati uttaraṁ disaṁ, gacchati dakkhiṇaṁ disaṁ, gacchati uddhaṁ, gacchati anudisaṁ.

    It flew right away to the east, the west, the north, the south, upwards, and in-between.

  57. 57

    सचेsa·ce सोso समन्ताsa·man·tā तीरंtī·raṃ पस्सति,pas·sa·ti तथागतकोवta·thā·ga·ta·ko·va होति।ho·ti

    Sace so samantā tīraṁ passati, tathāgatakova hoti.

    If it saw land on any side, it went there and stayed.

  58. 58

    सचेsa·ce पनpa·na सोso समन्ताsa·man·tā तीरंtī·raṃ नna पस्सतिpas·sa·ti तमेवta·me·va नावंnā·vaṃ पच्चागच्छति।pac·cā·gac·cha·ti

    Sace pana so samantā tīraṁ na passati tameva nāvaṁ paccāgacchati.

    But if it saw no land on any side it returned to the ship.

  59. 59

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka यंyaṃ तंtaṃ ततोta·to ततोta·to पब्बाजेन्तिpab·bā·jen·ti सोso त्वंtvaṃ ततोta·to ततोta·to पब्बाजितोpab·bā·ji·to ममेवma·me·va सन्तिकेsan·ti·ke आगच्छसि।ā·gac·cha·si

    Evamevaṁ kho, brāhmaṇa dhammika, yaṁ taṁ tato tato pabbājenti so tvaṁ tato tato pabbājito mameva santike āgacchasi.

    In the same way, now that you’ve been banished from all of those places, you have come to me.

  60. 60

    भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka रञ्ञोrañ·ño कोरब्यस्सko·rab·yas·sa सुप्पतिट्ठोsup·pa·tiṭ·ṭho नामnā·ma निग्रोधराजाnig·ro·dha·rā·jā अहोसिa·ho·si पञ्चसाखोpañ·ca·sā·kho सीतच्छायोsī·tac·chā·yo मनोरमो।ma·no·ra·mo

    Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, rañño korabyassa suppatiṭṭho nāma nigrodharājā ahosi pañcasākho sītacchāyo manoramo.

    Once upon a time, King Koravya had a royal banyan tree with five trunks called ‘Well Planted’. It was shady and lovely.

  61. 61

    सुप्पतिट्ठस्सsup·pa·tiṭ·ṭhas·sa खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka निग्रोधराजस्सnig·ro·dha·rā·jas·sa द्वादसयोजनानिdvā·da·sa·yo·ja·nā·ni अभिनिवेसोa·bhi·ni·ve·so अहोसि,a·ho·si पञ्चpañ·ca योजनानिyo·ja·nā·ni मूलसन्तानकानं।mū·la·san·tā·na·kā·naṃ

    Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa dvādasayojanāni abhiniveso ahosi, pañca yojanāni mūlasantānakānaṁ.

    Its canopy spread over twelve leagues, while the network of roots spread for five leagues.

  62. 62

    सुप्पतिट्ठस्सsup·pa·tiṭ·ṭhas·sa खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka निग्रोधराजस्सnig·ro·dha·rā·jas·sa तावtā·va महन्तानिma·han·tā·ni फलानिpha·lā·ni अहेसुं;a·he·suṃ

    Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa tāva mahantāni phalāni ahesuṁ;

    Its fruits were as large as

  63. 63

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma आळ्हकथालिका।ā·ḷha·ka·thā·li·kā

    seyyathāpi nāma āḷhakathālikā.

    a rice pot.

  64. 64

    एवमस्सe·va·mas·sa सादूनिsā·dū·ni फलानिpha·lā·ni अहेसुं;a·he·suṃ

    Evamassa sādūni phalāni ahesuṁ;

    And they were as sweet as

  65. 65

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma खुद्दंkhud·daṃ मधुंma·dhuṃ अनेलकं।a·ne·la·kaṃ

    seyyathāpi nāma khuddaṁ madhuṁ anelakaṁ.

    pure wild honey.

  66. 66

    सुप्पतिट्ठस्सsup·pa·tiṭ·ṭhas·sa खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka निग्रोधराजस्सnig·ro·dha·rā·jas·sa एकंe·kaṃ खन्धंkhan·dhaṃ राजाrā·jā परिभुञ्जतिpa·ri·bhuñ·ja·ti सद्धिंsad·dhiṃ इत्थागारेन,it·thā·gā·re·na एकंe·kaṃ खन्धंkhan·dhaṃ बलकायोba·la·kā·yo परिभुञ्जति,pa·ri·bhuñ·ja·ti एकंe·kaṃ खन्धंkhan·dhaṃ नेगमजानपदाne·ga·ma·jā·na·pa·dā परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti एकंe·kaṃ खन्धंkhan·dhaṃ समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti एकंe·kaṃ खन्धंkhan·dhaṃ मिगाmi·gā परिभुञ्जन्ति।pa·ri·bhuñ·jan·ti

    Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa ekaṁ khandhaṁ rājā paribhuñjati saddhiṁ itthāgārena, ekaṁ khandhaṁ balakāyo paribhuñjati, ekaṁ khandhaṁ negamajānapadā paribhuñjanti, ekaṁ khandhaṁ samaṇabrāhmaṇā paribhuñjanti, ekaṁ khandhaṁ migā paribhuñjanti.

    The king and harem made use of one trunk, the troops another, the people of town and country another, ascetics and brahmins another, and beasts and birds another.

  67. 67

    सुप्पतिट्ठस्सsup·pa·tiṭ·ṭhas·sa खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka निग्रोधराजस्सnig·ro·dha·rā·jas·sa नna कोचिko·ci फलानिpha·lā·ni रक्खति,rak·kha·ti नna चca सुदंsu·daṃ अञ्ञमञ्ञस्सañ·ña·mañ·ñas·sa फलानिpha·lā·ni हिंसन्ति।hiṃ·san·ti

    Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa na koci phalāni rakkhati, na ca sudaṁ aññamaññassa phalāni hiṁsanti.

    No one guarded the fruit, yet no one damaged another’s fruits.

  68. 68

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro पुरिसोpu·ri·so सुप्पतिट्ठस्सsup·pa·tiṭ·ṭhas·sa निग्रोधराजस्सnig·ro·dha·rā·jas·sa यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ फलानिpha·lā·ni भक्खित्वाbhak·khit·vā साखंsā·khaṃ भञ्जित्वाbhañ·jit·vā पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, aññataro puriso suppatiṭṭhassa nigrodharājassa yāvadatthaṁ phalāni bhakkhitvā sākhaṁ bhañjitvā pakkāmi.

    Then a certain person ate as much as he liked of the fruit, then broke off a branch and left.

  69. 69

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सुप्पतिट्ठेsup·pa·tiṭ·ṭhe निग्रोधराजेnig·ro·dha·rā·je अधिवत्थायa·dhi·vat·thā·ya देवतायde·va·tā·ya एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthāya devatāya etadahosi:

    Then the deity haunting the royal banyan tree thought,

  70. 70

    ‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो।bho

    ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

    ‘Oh lord, how incredible, how amazing!

  71. 71

    यावyā·va पापोpā·po मनुस्सो,ma·nus·so यत्रyat·ra हिhi नामnā·ma सुप्पतिट्ठस्सsup·pa·tiṭ·ṭhas·sa निग्रोधराजस्सnig·ro·dha·rā·jas·sa यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ फलानिpha·lā·ni भक्खित्वाbhak·khit·vā साखंsā·khaṃ भञ्जित्वाbhañ·jit·vā पक्कमिस्सति,pak·ka·mis·sa·ti यन्नूनyan·nū·na सुप्पतिट्ठोsup·pa·tiṭ·ṭho निग्रोधराजाnig·ro·dha·rā·jā आयतिंā·ya·tiṃ फलंpha·laṃ नna ददेय्या’ति।da·dey·yā

    Yāva pāpo manusso, yatra hi nāma suppatiṭṭhassa nigrodharājassa yāvadatthaṁ phalāni bhakkhitvā sākhaṁ bhañjitvā pakkamissati, yannūna suppatiṭṭho nigrodharājā āyatiṁ phalaṁ na dadeyyā’ti.

    How wicked this person is, to eat as much as they like, then break off a branch and leave! Why don’t I make sure that the royal banyan tree gives no fruit in future?’

  72. 72

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सुप्पतिट्ठोsup·pa·tiṭ·ṭho निग्रोधराजाnig·ro·dha·rā·jā आयतिंā·ya·tiṃ फलंpha·laṃ नna अदासि।a·dā·si

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, suppatiṭṭho nigrodharājā āyatiṁ phalaṁ na adāsi.

    Then the royal banyan tree gave no more fruit.

  73. 73

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka राजाrā·jā कोरब्योko·rab·yo येनye·na सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सक्कंsak·kaṃ देवानमिन्दंde·vā·na·min·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, rājā korabyo yena sakko devānamindo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:

    Then King Koravya went up to Sakka, lord of gods, and said to him,

  74. 74

    ‘यग्घे,yag·ghe मारिस,mā·ri·sa जानेय्यासिjā·ney·yā·si सुप्पतिट्ठोsup·pa·tiṭ·ṭho निग्रोधराजाnig·ro·dha·rā·jā फलंpha·laṃ नna देती’ति।de·tī

    ‘yagghe, mārisa, jāneyyāsi suppatiṭṭho nigrodharājā phalaṁ na detī’ti.

    ‘Please good fellow, you should know that the royal banyan tree called Well Planted gives no fruit.’

  75. 75

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do तथारूपंta·thā·rū·paṃ इद्धाभिसङ्खारंid·dhā·bhi·saṅ·khā·raṃ अभिसङ्खासि,a·bhi·saṅ·khā·si यथाya·thā भुसाbhu·sā वातवुट्ठिvā·ta·vuṭ·ṭhi आगन्त्वाā·gan·tvā सुप्पतिट्ठंsup·pa·tiṭ·ṭhaṃ निग्रोधराजंnig·ro·dha·rā·jaṃ पवत्तेसिpa·vat·te·si उम्मूलमकासि।um·mū·la·ma·kā·si

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, sakko devānamindo tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi, yathā bhusā vātavuṭṭhi āgantvā suppatiṭṭhaṁ nigrodharājaṁ pavattesi ummūlamakāsi.

    Then Sakka used his psychic powers to will that a violent storm come. And it felled and uprooted the royal banyan tree.

  76. 76

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सुप्पतिट्ठेsup·pa·tiṭ·ṭhe निग्रोधराजेnig·ro·dha·rā·je अधिवत्थाa·dhi·vat·thā देवताde·va·tā दुक्खीduk·khī दुम्मनाdum·ma·nā अस्सुमुखीas·su·mu·khī रुदमानाru·da·mā·nā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthā devatā dukkhī dummanā assumukhī rudamānā ekamantaṁ aṭṭhāsi.

    Then the deity haunting the tree stood to one side, miserable and sad, weeping, with a tearful face.

  77. 77

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do येनye·na सुप्पतिट्ठेsup·pa·tiṭ·ṭhe निग्रोधराजेnig·ro·dha·rā·je अधिवत्थाa·dhi·vat·thā देवताde·va·tā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सुप्पतिट्ठेsup·pa·tiṭ·ṭhe निग्रोधराजेnig·ro·dha·rā·je अधिवत्थंa·dhi·vat·thaṃ देवतंde·va·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, sakko devānamindo yena suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthā devatā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthaṁ devataṁ etadavoca:

    Then Sakka went up to that deity, and said,

  78. 78

    ‘किंkiṃ नुnu त्वं,tvaṃ देवते,de·va·te दुक्खीduk·khī दुम्मनाdum·ma·nā अस्सुमुखीas·su·mu·khī रुदमानाru·da·mā·nā एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठिता’ति?ṭhi·tā

    ‘kiṁ nu tvaṁ, devate, dukkhī dummanā assumukhī rudamānā ekamantaṁ ṭhitā’ti?

    ‘Why, god, are you standing to one side, miserable and sad, weeping, with a tearful face?’

  79. 79

    ‘तथाta·thā हिhi पनpa·na मे,me मारिस,mā·ri·sa भुसाbhu·sā वातवुट्ठिvā·ta·vuṭ·ṭhi आगन्त्वाā·gan·tvā भवनंbha·va·naṃ पवत्तेसिpa·vat·te·si उम्मूलमकासी’ति।um·mū·la·ma·kā·sī

    ‘Tathā hi pana me, mārisa, bhusā vātavuṭṭhi āgantvā bhavanaṁ pavattesi ummūlamakāsī’ti.

    ‘Because, my good fellow, a violent storm came and felled and uprooted my home.’

  80. 80

    ‘अपिa·pi नुnu त्वं,tvaṃ देवते,de·va·te रुक्खधम्मेruk·kha·dham·me ठितायṭhi·tā·ya भुसाbhu·sā वातवुट्ठिvā·ta·vuṭ·ṭhi आगन्त्वाā·gan·tvā भवनंbha·va·naṃ पवत्तेसिpa·vat·te·si उम्मूलमकासी’ति?um·mū·la·ma·kā·sī

    ‘Api nu tvaṁ, devate, rukkhadhamme ṭhitāya bhusā vātavuṭṭhi āgantvā bhavanaṁ pavattesi ummūlamakāsī’ti?

    ‘Well, did you stand by your tree’s duty when the storm came?’

  81. 81

    ‘कथंka·thaṃ पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa रुक्खोruk·kho रुक्खधम्मेruk·kha·dham·me ठितोṭhi·to होती’ति?ho·tī

    ‘Kathaṁ pana, mārisa, rukkho rukkhadhamme ṭhito hotī’ti?

    ‘But my good fellow, how does a tree stand by its duty?’

  82. 82

    ‘इध,i·dha देवते,de·va·te रुक्खस्सruk·khas·sa मूलंmū·laṃ मूलत्थिकाmū·lat·thi·kā हरन्ति,ha·ran·ti तचंta·caṃ तचत्थिकाta·cat·thi·kā हरन्ति,ha·ran·ti पत्तंpat·taṃ पत्तत्थिकाpat·tat·thi·kā हरन्ति,ha·ran·ti पुप्फंpup·phaṃ पुप्फत्थिकाpup·phat·thi·kā हरन्ति,ha·ran·ti फलंpha·laṃ फलत्थिकाpha·lat·thi·kā हरन्ति।ha·ran·ti

    ‘Idha, devate, rukkhassa mūlaṁ mūlatthikā haranti, tacaṁ tacatthikā haranti, pattaṁ pattatthikā haranti, pupphaṁ pupphatthikā haranti, phalaṁ phalatthikā haranti.

    ‘It’s when those who need the tree’s roots, bark, leaves, flowers, or fruit take what they need.

  83. 83

    नna चca तेनte·na देवतायde·va·tā·ya अनत्तमनताa·nat·ta·ma·na·tā वाvā अनभिनन्दिa·na·bhi·nan·di वाvā करणीया।ka·ra·ṇī·yā

    Na ca tena devatāya anattamanatā vā anabhinandi vā karaṇīyā.

    Yet the deity is not displeased or upset because of this.

  84. 84

    एवंe·vaṃ खो,kho देवते,de·va·te रुक्खोruk·kho रुक्खधम्मेruk·kha·dham·me ठितोṭhi·to होती’ति।ho·tī

    Evaṁ kho, devate, rukkho rukkhadhamme ṭhito hotī’ti.

    This is how a tree stands by its duty.’

  85. 85

    ‘अट्ठितायेवaṭ·ṭhi·tā·ye·va खोkho मे,me मारिस,mā·ri·sa रुक्खधम्मेruk·kha·dham·me भुसाbhu·sā वातवुट्ठिvā·ta·vuṭ·ṭhi आगन्त्वाā·gan·tvā भवनंbha·va·naṃ पवत्तेसिpa·vat·te·si उम्मूलमकासी’ति।um·mū·la·ma·kā·sī

    ‘Aṭṭhitāyeva kho me, mārisa, rukkhadhamme bhusā vātavuṭṭhi āgantvā bhavanaṁ pavattesi ummūlamakāsī’ti.

    ‘I was not standing by a tree’s duty when the storm came and felled and uprooted my home.’

  86. 86

    ‘सचेsa·ce खोkho त्वं,tvaṃ देवते,de·va·te रुक्खधम्मेruk·kha·dham·me तिट्ठेय्यासि,tiṭ·ṭhey·yā·si सियाsi·yā तेte भवनंbha·va·naṃ यथापुरे’ति।ya·thā·pu·re

    ‘Sace kho tvaṁ, devate, rukkhadhamme tiṭṭheyyāsi, siyā te bhavanaṁ yathāpure’ti.

    ‘God, if you were to stand by a tree’s duty, your home may be as it was before.’

  87. 87

    ‘ठस्सामहं,ṭhas·sā·ma·haṃ मारिस,mā·ri·sa रुक्खधम्मे,ruk·kha·dham·me होतुho·tu मेme भवनंbha·va·naṃ यथापुरे’ति।ya·thā·pu·re

    ‘Ṭhassāmahaṁ, mārisa, rukkhadhamme, hotu me bhavanaṁ yathāpure’ti.

    ‘I will stand by a tree’s duty! May my home be as it was before!’

  88. 88

    अथa·tha खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do तथारूपंta·thā·rū·paṃ इद्धाभिसङ्खारंid·dhā·bhi·saṅ·khā·raṃ अभिसङ्खासि,a·bhi·saṅ·khā·si यथाya·thā भुसाbhu·sā वातवुट्ठिvā·ta·vuṭ·ṭhi आगन्त्वाā·gan·tvā सुप्पतिट्ठंsup·pa·tiṭ·ṭhaṃ निग्रोधराजंnig·ro·dha·rā·jaṃ उस्सापेसि,us·sā·pe·si सच्छवीनिsac·cha·vī·ni मूलानिmū·lā·ni अहेसुं।a·he·suṃ

    Atha kho, brāhmaṇa dhammika, sakko devānamindo tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi, yathā bhusā vātavuṭṭhi āgantvā suppatiṭṭhaṁ nigrodharājaṁ ussāpesi, sacchavīni mūlāni ahesuṁ.

    Then Sakka used his psychic power to will that a violent storm come. And it raised up that mighty banyan tree and the bark of the roots was healed.

  89. 89

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka अपिa·pi नुnu तंtaṃ समणधम्मेsa·ma·ṇa·dham·me ठितंṭhi·taṃ जातिभूमकाjā·ti·bhū·ma·kā उपासकाu·pā·sa·kā पब्बाजेसुंpab·bā·je·suṃ सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तहिsat·ta·hi आवासेही”ति?ā·vā·se·hī

    Evamevaṁ kho, brāhmaṇa dhammika, api nu taṁ samaṇadhamme ṭhitaṁ jātibhūmakā upāsakā pabbājesuṁ sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti?

    In the same way, Brahmin Dhammika, were you standing by an ascetic’s duty when the local lay followers banished you from all seven of the monasteries in your native land?”

  90. 90

    “कथंka·thaṃ पन,pa·na भन्ते,bhan·te समणोsa·ma·ṇo समणधम्मेsa·ma·ṇa·dham·me ठितोṭhi·to होती”ति?ho·tī

    “Kathaṁ pana, bhante, samaṇo samaṇadhamme ṭhito hotī”ti?

    “But sir, how do I stand by an ascetic’s duty?”

  91. 91

    “इध,i·dha ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka समणोsa·ma·ṇo अक्कोसन्तंak·ko·san·taṃ नna पच्चक्कोसति,pac·cak·ko·sa·ti रोसन्तंro·san·taṃ नna पटिरोसति,pa·ṭi·ro·sa·ti भण्डन्तंbhaṇ·ḍan·taṃ नna पटिभण्डति।pa·ṭi·bhaṇ·ḍa·ti

    “Idha, brāhmaṇa dhammika, samaṇo akkosantaṁ na paccakkosati, rosantaṁ na paṭirosati, bhaṇḍantaṁ na paṭibhaṇḍati.

    “When someone abuses, annoys, or argues with an ascetic, the ascetic doesn’t abuse, annoy, or argue back at them.

  92. 92

    एवंe·vaṃ खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka समणोsa·ma·ṇo समणधम्मेsa·ma·ṇa·dham·me ठितोṭhi·to होती”ति।ho·tī

    Evaṁ kho, brāhmaṇa dhammika, samaṇo samaṇadhamme ṭhito hotī”ti.

    That’s how an ascetic stands by an ascetic’s duty.”

  93. 93

    “अट्ठितंयेवaṭ·ṭhi·taṃ·ye·va मं,maṃ भन्ते,bhan·te समणधम्मेsa·ma·ṇa·dham·me जातिभूमकाjā·ti·bhū·ma·kā उपासकाu·pā·sa·kā पब्बाजेसुंpab·bā·je·suṃ सब्बसोsab·ba·so जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ सत्तहिsat·ta·hi आवासेही”ति।ā·vā·se·hī

    “Aṭṭhitaṁyeva maṁ, bhante, samaṇadhamme jātibhūmakā upāsakā pabbājesuṁ sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.

    “I was not standing by an ascetic’s duty when the local lay followers banished me from all seven of the monasteries in my native land.”

  94. 94

    “भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सुनेत्तोsu·net·to नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si तित्थकरोtit·tha·ka·ro कामेसुkā·me·su वीतरागो।vī·ta·rā·go

    “Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, sunetto nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.

    “Once upon a time, there was a teacher named Sunetta. He was a religious founder and was free of desire for sensual pleasures.

  95. 95

    सुनेत्तस्सsu·net·tas·sa खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सत्थुनोsat·thu·no अनेकानिa·ne·kā·ni सावकसतानिsā·va·ka·sa·tā·ni अहेसुं।a·he·suṃ

    Sunettassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.

    He had many hundreds of disciples.

  96. 96

    सुनेत्तोsu·net·to सत्थाsat·thā सावकानंsā·va·kā·naṃ ब्रह्मलोकसहब्यतायbrah·ma·lo·ka·sa·hab·ya·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेसि।de·se·si

    Sunetto satthā sāvakānaṁ brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desesi.

    He taught them a Dhamma for rebirth in the company of Divinity.

  97. 97

    येye खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सुनेत्तस्सsu·net·tas·sa सत्थुनोsat·thu·no ब्रह्मलोकसहब्यतायbrah·ma·lo·ka·sa·hab·ya·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्तस्सde·sen·tas·sa चित्तानिcit·tā·ni नna पसादेसुंpa·sā·de·suṃ तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जिंसु।u·pa·paj·jiṃ·su

    Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, sunettassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni na pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjiṁsu.

    Those lacking confidence in Sunetta were—when their body broke up, after death—reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.

  98. 98

    येye खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सुनेत्तस्सsu·net·tas·sa सत्थुनोsat·thu·no ब्रह्मलोकसहब्यतायbrah·ma·lo·ka·sa·hab·ya·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्तस्सde·sen·tas·sa चित्तानिcit·tā·ni पसादेसुंpa·sā·de·suṃ तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जिंसु।u·pa·paj·jiṃ·su

    Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, sunettassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjiṁsu.

    Those full of confidence in Sunetta were—when their body broke up, after death—reborn in a good place, a heavenly realm.

  99. 99

    भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka मूगपक्खोmū·ga·pak·kho नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si …पे…pe

    Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, mūgapakkho nāma satthā ahosi …pe…

    Once upon a time, there was a teacher named Mūgapakkha …

  100. 100

    अरनेमिa·ra·ne·mi नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si …

    Aranemi nāma satthā ahosi …

    Aranemi …

  101. 101

    … कुद्दालकोkud·dā·la·ko नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si …

    … Kuddālako nāma satthā ahosi …

    Kuddālaka …

  102. 102

    … हत्थिपालोhat·thi·pā·lo नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si …

    … Hatthipālo nāma satthā ahosi …

    Hatthipāla …

  103. 103

    … जोतिपालोjo·ti·pā·lo नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si तित्थकरोtit·tha·ka·ro कामेसुkā·me·su वीतरागो।vī·ta·rā·go

    … Jotipālo nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.

    Jotipāla. He was a religious founder and was free of desire for sensual pleasures.

  104. 104

    जोतिपालस्सjo·ti·pā·las·sa खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सत्थुनोsat·thu·no अनेकानिa·ne·kā·ni सावकसतानिsā·va·ka·sa·tā·ni अहेसुं।a·he·suṃ

    Jotipālassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.

    He had many hundreds of disciples.

  105. 105

    जोतिपालोjo·ti·pā·lo सत्थाsat·thā सावकानंsā·va·kā·naṃ ब्रह्मलोकसहब्यतायbrah·ma·lo·ka·sa·hab·ya·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेसि।de·se·si

    Jotipālo satthā sāvakānaṁ brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desesi.

    He taught them a Dhamma for rebirth in the company of Divinity.

  106. 106

    येye खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka जोतिपालस्सjo·ti·pā·las·sa सत्थुनोsat·thu·no ब्रह्मलोकसहब्यतायbrah·ma·lo·ka·sa·hab·ya·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्तस्सde·sen·tas·sa चित्तानिcit·tā·ni नna पसादेसुंpa·sā·de·suṃ तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जिंसु।u·pa·paj·jiṃ·su

    Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, jotipālassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni na pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjiṁsu.

    Those lacking confidence in Jotipāla were—when their body broke up, after death—reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.

  107. 107

    येye खोkho पन,pa·na ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka जोतिपालस्सjo·ti·pā·las·sa सत्थुनोsat·thu·no ब्रह्मलोकसहब्यतायbrah·ma·lo·ka·sa·hab·ya·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्तस्सde·sen·tas·sa चित्तानिcit·tā·ni पसादेसुंpa·sā·de·suṃ तेte कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जिंसु।u·pa·paj·jiṃ·su

    Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, jotipālassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjiṁsu.

    Those full of confidence in Jotipāla were—when their body broke up, after death—reborn in a good place, a heavenly realm.

  108. 108

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka

    Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa dhammika,

    What do you think, Brahmin Dhammika?

  109. 109

    योyo इमेi·me छcha सत्थारेsat·thā·re तित्थकरेtit·tha·ka·re कामेसुkā·me·su वीतरागे,vī·ta·rā·ge अनेकसतपरिवारेa·ne·ka·sa·ta·pa·ri·vā·re ससावकसङ्घेsa·sā·va·ka·saṅ·ghe पदुट्ठचित्तोpa·duṭ·ṭha·cit·to अक्कोसेय्यak·ko·sey·ya परिभासेय्य,pa·ri·bhā·sey·ya बहुंba·huṃ सोso अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवेय्या”ति?pa·sa·vey·yā

    yo ime cha satthāre titthakare kāmesu vītarāge, anekasataparivāre sasāvakasaṅghe paduṭṭhacitto akkoseyya paribhāseyya, bahuṁ so apuññaṁ pasaveyyā”ti?

    If someone with malicious intent were to abuse and insult these six teachers with their hundreds of followers, would they not brim with much wickedness?”

  110. 110

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  111. 111

    “योyo खो,kho ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka इमेi·me छcha सत्थारेsat·thā·re तित्थकरेtit·tha·ka·re कामेसुkā·me·su वीतरागेvī·ta·rā·ge अनेकसतपरिवारेa·ne·ka·sa·ta·pa·ri·vā·re ससावकसङ्घेsa·sā·va·ka·saṅ·ghe पदुट्ठचित्तोpa·duṭ·ṭha·cit·to अक्कोसेय्यak·ko·sey·ya परिभासेय्य,pa·ri·bhā·sey·ya बहुंba·huṃ सोso अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवेय्य।pa·sa·vey·ya

    “Yo kho, brāhmaṇa dhammika, ime cha satthāre titthakare kāmesu vītarāge anekasataparivāre sasāvakasaṅghe paduṭṭhacitto akkoseyya paribhāseyya, bahuṁ so apuññaṁ pasaveyya.

    “They would indeed.

  112. 112

    योyo एकंe·kaṃ दिट्ठिसम्पन्नंdiṭ·ṭhi·sam·pan·naṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ पदुट्ठचित्तोpa·duṭ·ṭha·cit·to अक्कोसतिak·ko·sa·ti परिभासति,pa·ri·bhā·sa·ti अयंa·yaṃ ततोta·to बहुतरंba·hu·ta·raṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    Yo ekaṁ diṭṭhisampannaṁ puggalaṁ paduṭṭhacitto akkosati paribhāsati, ayaṁ tato bahutaraṁ apuññaṁ pasavati.

    But someone who abuses and insults a single individual accomplished in view with malicious intent brims even more with wickedness.

  113. 113

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  114. 114

    नाहं,nā·haṃ ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka इतोi·to बहिद्धाba·hid·dhā एवरूपिंe·va·rū·piṃ खन्तिंkhan·tiṃ वदामि,va·dā·mi यथामंya·thā·maṃ सब्रह्मचारीसु।sab·rah·ma·cā·rī·su

    Nāhaṁ, brāhmaṇa dhammika, ito bahiddhā evarūpiṁ khantiṁ vadāmi, yathāmaṁ sabrahmacārīsu.

    Brahmin Dhammika, I say that any injury done by those outside of the Buddhist community does not compare with what is done to one’s own spiritual companions.

  115. 115

    तस्मातिह,tas·mā·ti·ha ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ

    Tasmātiha, brāhmaṇa dhammika, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    So you should train like this:

  116. 116

    ‘नna नोno समसब्रह्मचारीसुsa·ma·sab·rah·ma·cā·rī·su चित्तानिcit·tā·ni पदुट्ठानिpa·duṭ·ṭhā·ni भविस्सन्ती’ति।bha·vis·san·tī

    ‘na no samasabrahmacārīsu cittāni paduṭṭhāni bhavissantī’ti.

    ‘We will have no malicious intent for those who we want to have as our spiritual companions.’

  117. 117

    एवञ्हिe·vañ·hi ते,te ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa धम्मिक,dham·mi·ka सिक्खितब्बन्ति।sik·khi·tab·ban·ti

    Evañhi te, brāhmaṇa dhammika, sikkhitabbanti.

    That is how you should train.

  118. 118

    सुनेत्तोsu·net·to मूगपक्खोmū·ga·pak·kho च,ca

    Sunetto mūgapakkho ca,

    Sunetta and Mūgapakkha,

  119. 119

    अरनेमिa·ra·ne·mi चca ब्राह्मणो;brāh·ma·ṇo

    aranemi ca brāhmaṇo;

    and Aranemi the brahmin,

  120. 120

    कुद्दालकोkud·dā·la·ko अहुa·hu सत्था,sat·thā

    Kuddālako ahu satthā,

    Hatthipāla the student,

  121. 121

    हत्थिपालोhat·thi·pā·lo चca माणवो।mā·ṇa·vo

    hatthipālo ca māṇavo.

    and Kuddālaka were Teachers.

  122. 122

    जोतिपालोjo·ti·pā·lo चca गोविन्दो,go·vin·do

    Jotipālo ca govindo,

    And Jotipāla Govinda

  123. 123

    अहुa·hu सत्तपुरोहितो;sat·ta·pu·ro·hi·to

    ahu sattapurohito;

    was priest for seven kings.

  124. 124

    अहिंसकाa·hiṃ·sa·kā अतीतंसे,a·tī·taṃ·se

    Ahiṁsakā atītaṁse,

    These six famous teachers,

  125. 125

    छcha सत्थारोsat·thā·ro यसस्सिनो।ya·sas·si·no

    cha satthāro yasassino.

    harmless ones of the past,

  126. 126

    निरामगन्धाni·rā·ma·gan·dhā करुणेधिमुत्ता,ka·ru·ṇe·dhi·mut·tā

    Nirāmagandhā karuṇedhimuttā,

    were free of putrefaction, compassionate,

  127. 127

    कामसंयोजनातिगा;kā·ma·saṃ·yo·ja·nā·ti·gā

    Kāmasaṁyojanātigā;

    gone beyond the fetter of sensuality.

  128. 128

    कामरागंkā·ma·rā·gaṃ विराजेत्वा,vi·rā·jet·vā

    Kāmarāgaṁ virājetvā,

    Detached from sensual desire,

  129. 129

    ब्रह्मलोकूपगाbrah·ma·lo·kū·pa·gā अहुं।a·huṃ

    Brahmalokūpagā ahuṁ.

    they were reborn in the realm of divinity.

  130. 130

    अहेसुंa·he·suṃ सावकाsā·va·kā तेसं,te·saṃ

    Ahesuṁ sāvakā tesaṁ,

    Many hundreds of

  131. 131

    अनेकानिa·ne·kā·ni सतानिपि;sa·tā·ni·pi

    Anekāni satānipi;

    their disciples were also

  132. 132

    निरामगन्धाni·rā·ma·gan·dhā करुणेधिमुत्ता,ka·ru·ṇe·dhi·mut·tā

    Nirāmagandhā karuṇedhimuttā,

    free of putrefaction-stench, compassionate,

  133. 133

    कामसंयोजनातिगा;kā·ma·saṃ·yo·ja·nā·ti·gā

    Kāmasaṁyojanātigā;

    gone beyond the fetter of sensuality.

  134. 134

    कामरागंkā·ma·rā·gaṃ विराजेत्वा,vi·rā·jet·vā

    Kāmarāgaṁ virājetvā,

    Detached from sensual desire,

  135. 135

    ब्रह्मलोकूपगाbrah·ma·lo·kū·pa·gā अहुं।a·huṃ

    Brahmalokūpagā ahuṁ.

    they were reborn in the realm of divinity.

  136. 136

    येतेye·te इसीi·sī बाहिरके,bā·hi·ra·ke

    Yete isī bāhirake,

    One who insults

  137. 137

    वीतरागेvī·ta·rā·ge समाहिते;sa·mā·hi·te

    vītarāge samāhite;

    with malicious intent

  138. 138

    पदुट्ठमनसङ्कप्पो,pa·duṭ·ṭha·ma·na·saṅ·kap·po

    Paduṭṭhamanasaṅkappo,

    these non-Buddhist seers,

  139. 139

    योyo नरोna·ro परिभासति;pa·ri·bhā·sa·ti

    yo naro paribhāsati;

    free of desire, immersed in samādhi;

  140. 140

    बहुञ्चba·huñ·ca सोso पसवति,pa·sa·va·ti

    Bahuñca so pasavati,

    such a man

  141. 141

    अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ तादिसोtā·di·so नरो।na·ro

    apuññaṁ tādiso naro.

    brims with much wickedness.

  142. 142

    योyo चेकंce·kaṃ दिट्ठिसम्पन्नं,diṭ·ṭhi·sam·pan·naṃ

    Yo cekaṁ diṭṭhisampannaṁ,

    But one who insults

  143. 143

    भिक्खुंbhik·khuṃ बुद्धस्सbud·dhas·sa सावकं;sā·va·kaṃ

    Bhikkhuṁ buddhassa sāvakaṁ;

    with malicious intent

  144. 144

    पदुट्ठमनसङ्कप्पो,pa·duṭ·ṭha·ma·na·saṅ·kap·po

    Paduṭṭhamanasaṅkappo,

    a single individual accomplished in view,

  145. 145

    योyo नरोna·ro परिभासति;pa·ri·bhā·sa·ti

    Yo naro paribhāsati;

    a mendicant disciple of the Buddha;

  146. 146

    अयंa·yaṃ ततोta·to बहुतरं,ba·hu·ta·raṃ

    Ayaṁ tato bahutaraṁ,

    that man

  147. 147

    अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवेpa·sa·ve नरो।na·ro

    Apuññaṁ pasave naro.

    brims even more with wickedness.

  148. 148

    नna साधुरूपंsā·dhu·rū·paṃ आसीदे,ā·sī·de

    Na sādhurūpaṁ āsīde,

    You shouldn’t attack a holy person,

  149. 149

    दिट्ठिट्ठानप्पहायिनं;diṭ·ṭhiṭ·ṭhā·nap·pa·hā·yi·naṃ

    diṭṭhiṭṭhānappahāyinaṁ;

    who has given up the grounds for views.

  150. 150

    सत्तमोsat·ta·mo पुग्गलोpug·ga·lo एसो,e·so

    Sattamo puggalo eso,

    This individual is called

  151. 151

    अरियसङ्घस्सa·ri·ya·saṅ·ghas·sa वुच्चति।vuc·ca·ti

    ariyasaṅghassa vuccati.

    the seventh of the noble Saṅgha.

  152. 152

    अवीतरागोa·vī·ta·rā·go कामेसु,kā·me·su

    Avītarāgo kāmesu,

    They’re not free of desire for sensual pleasures,

  153. 153

    यस्सyas·sa पञ्चिन्द्रियाpañ·cin·dri·yā मुदू;mu·dū

    yassa pañcindriyā mudū;

    and their faculties are still immature:

  154. 154

    सद्धाsad·dhā सतिsa·ti चca वीरियं,vī·ri·yaṃ

    Saddhā sati ca vīriyaṁ,

    faith, mindfulness, and energy,

  155. 155

    समथोsa·ma·tho चca विपस्सना।vi·pas·sa·nā

    samatho ca vipassanā.

    serenity and discernment.

  156. 156

    तादिसंtā·di·saṃ भिक्खुमासज्ज,bhik·khu·mā·saj·ja

    Tādisaṁ bhikkhumāsajja,

    If you attack such a mendicant,

  157. 157

    पुब्बेवpub·be·va उपहञ्ञति;u·pa·hañ·ña·ti

    pubbeva upahaññati;

    you first hurt yourself.

  158. 158

    अत्तानंat·tā·naṃ उपहन्त्वान,u·pa·han·tvā·na

    Attānaṁ upahantvāna,

    Having hurt yourself,

  159. 159

    पच्छाpac·chā अञ्ञंañ·ñaṃ विहिंसति।vi·hiṃ·sa·ti

    pacchā aññaṁ vihiṁsati.

    you harm the other.

  160. 160

    योyo चca रक्खतिrak·kha·ti अत्तानं,at·tā·naṃ

    Yo ca rakkhati attānaṁ,

    But if you protect yourself,

  161. 161

    रक्खितोrak·khi·to तस्सtas·sa बाहिरो;bā·hi·ro

    rakkhito tassa bāhiro;

    the other is also protected.

  162. 162

    तस्माtas·mā रक्खेय्यrak·khey·ya अत्तानं,at·tā·naṃ

    Tasmā rakkheyya attānaṁ,

    So you should protect yourself.

  163. 163

    अक्खतोak·kha·to पण्डितोpaṇ·ḍi·to सदा”ति।sa·dā

    akkhato paṇḍito sadā”ti.

    An astute person is always uninjured.”

  164. 164

    द्वादसमं।dvā·da·sa·maṃ

    Dvādasamaṁ.

    (Pāli only)

  165. 165

    धम्मिकवग्गोdham·mi·ka·vag·go पञ्चमो।pañ·ca·mo

    Dhammikavaggo pañcamo.

    (Pāli only)

  166. 166

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  167. 167

    नागमिगसालाnā·ga·mi·ga·sā·lā इणं,i·ṇaṃ

    Nāgamigasālā iṇaṁ,

    (Pāli only)

  168. 168

    चुन्दंcun·daṃ द्वेdve सन्दिट्ठिकाsan·diṭ·ṭhi·kā दुवे;du·ve

    Cundaṁ dve sandiṭṭhikā duve;

    (Pāli only)

  169. 169

    खेमइन्द्रियkhe·ma·in·dri·ya आनन्द,ā·nan·da

    Khemaindriya ānanda,

    (Pāli only)

  170. 170

    खत्तियाkhat·ti·yā अप्पमादेनap·pa·mā·de·na धम्मिकोति।dham·mi·ko·ti

    Khattiyā appamādena dhammikoti.

    (Pāli only)

  171. 171

    पठमोpa·ṭha·mo पण्णासकोpaṇ·ṇā·sa·ko समत्तो।sa·mat·to

    Paṭhamo paṇṇāsako samatto.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.