Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 55 मज्झिमनिकाय 55

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Jīvakasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 55

    Majjhima Nikāya 55

    Middle Discourses 55

  2. 2

    जीवकसुत्तjī·va·ka·sut·ta

    Jīvakasutta

    With Jīvaka

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti जीवकस्सjī·va·kas·sa कोमारभच्चस्सko·mā·ra·bhac·cas·sa अम्बवने।am·ba·va·ne

    ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati jīvakassa komārabhaccassa ambavane.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Mango Grove of Jīvaka Komārabhacca.

  5. 5

    अथa·tha खोkho जीवकोjī·va·ko कोमारभच्चोko·mā·ra·bhac·co येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho जीवकोjī·va·ko कोमारभच्चोko·mā·ra·bhac·co भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho jīvako komārabhacco yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jīvako komārabhacco bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Jīvaka went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:

  6. 6

    “सुतंsu·taṃ मेतं,me·taṃ भन्ते:bhan·te

    “sutaṁ metaṁ, bhante:

    “Sir, I have heard this:

  7. 7

    ‘समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ उद्दिस्सud·dis·sa पाणंpā·ṇaṃ आरभन्ति,ā·ra·bhan·ti तंtaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo जानंjā·naṃ उद्दिस्सकतंud·dis·sa·ka·taṃ मंसंmaṃ·saṃ परिभुञ्जतिpa·ri·bhuñ·ja·ti पटिच्चकम्मन्’ति।pa·ṭic·ca·kam·man

    ‘samaṇaṁ gotamaṁ uddissa pāṇaṁ ārabhanti, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman’ti.

    ‘They slaughter living creatures specially for the ascetic Gotama. The ascetic Gotama knowingly eats meat prepared on his behalf: this is a deed he caused.’

  8. 8

    येye ते,te भन्ते,bhan·te एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su ‘समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ उद्दिस्सud·dis·sa पाणंpā·ṇaṃ आरभन्ति,ā·ra·bhan·ti तंtaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo जानंjā·naṃ उद्दिस्सकतंud·dis·sa·ka·taṃ मंसंmaṃ·saṃ परिभुञ्जतिpa·ri·bhuñ·ja·ti पटिच्चकम्मन्’ति,pa·ṭic·ca·kam·man कच्चिkac·ci ते,te भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to वुत्तवादिनो,vut·ta·vā·di·no नna चca भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभूतेनa·bhū·te·na अब्भाचिक्खन्ति,ab·bhā·cik·khan·ti धम्मस्सdham·mas·sa चानुधम्मंcā·nu·dham·maṃ ब्याकरोन्ति,byā·ka·ron·ti नna चca कोचिko·ci सहधम्मिकोsa·ha·dham·mi·ko वादानुवादोvā·dā·nu·vā·do गारय्हंgā·ray·haṃ ठानंṭhā·naṃ आगच्छती”ति?ā·gac·cha·tī

    Ye te, bhante, evamāhaṁsu: ‘samaṇaṁ gotamaṁ uddissa pāṇaṁ ārabhanti, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatī”ti?

    I trust those who say this repeat what the Buddha has said, and do not misrepresent him with an untruth? Is their explanation in line with the teaching? Are there any legitimate grounds for rebuttal and criticism?”

  9. 9

    “येye ते,te जीवक,jī·va·ka एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su ‘समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ उद्दिस्सud·dis·sa पाणंpā·ṇaṃ आरभन्ति,ā·ra·bhan·ti तंtaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo जानंjā·naṃ उद्दिस्सकतंud·dis·sa·ka·taṃ मंसंmaṃ·saṃ परिभुञ्जतिpa·ri·bhuñ·ja·ti पटिच्चकम्मन्’तिpa·ṭic·ca·kam·man नna मेme तेte वुत्तवादिनो,vut·ta·vā·di·no अब्भाचिक्खन्तिab·bhā·cik·khan·ti चca मंmaṃ तेte असताa·sa·tā अभूतेन।a·bhū·te·na

    “Ye te, jīvaka, evamāhaṁsu: ‘samaṇaṁ gotamaṁ uddissa pāṇaṁ ārabhanti, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman’ti na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca maṁ te asatā abhūtena.

    “Jīvaka, those who say this do not repeat what I have said. They misrepresent me with what is false and untrue.

  10. 10

    तीहिtī·hi खोkho अहं,a·haṃ जीवक,jī·va·ka ठानेहिṭhā·ne·hi मंसंmaṃ·saṃ अपरिभोगन्तिa·pa·ri·bho·gan·ti वदामि।va·dā·mi

    Tīhi kho ahaṁ, jīvaka, ṭhānehi maṁsaṁ aparibhoganti vadāmi.

    In three cases I say that meat may not be eaten:

  11. 11

    दिट्ठं,diṭ·ṭhaṃ सुतं,su·taṃ परिसङ्कितं—pa·ri·saṅ·ki·taṃ

    Diṭṭhaṁ, sutaṁ, parisaṅkitaṁ—

    it’s seen, heard, or suspected.

  12. 12

    इमेहिi·me·hi खोkho अहं,a·haṃ जीवक,jī·va·ka तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi मंसंmaṃ·saṃ अपरिभोगन्तिa·pa·ri·bho·gan·ti वदामि।va·dā·mi

    imehi kho ahaṁ, jīvaka, tīhi ṭhānehi maṁsaṁ aparibhoganti vadāmi.

    These are three cases in which meat may not be eaten.

  13. 13

    तीहिtī·hi खोkho अहं,a·haṃ जीवक,jī·va·ka ठानेहिṭhā·ne·hi मंसंmaṃ·saṃ परिभोगन्तिpa·ri·bho·gan·ti वदामि।va·dā·mi

    Tīhi kho ahaṁ, jīvaka, ṭhānehi maṁsaṁ paribhoganti vadāmi.

    In three cases I say that meat may be eaten:

  14. 14

    अदिट्ठं,a·diṭ·ṭhaṃ असुतं,a·su·taṃ अपरिसङ्कितं—a·pa·ri·saṅ·ki·taṃ

    Adiṭṭhaṁ, asutaṁ, aparisaṅkitaṁ—

    it’s not seen, heard, or suspected.

  15. 15

    इमेहिi·me·hi खोkho अहं,a·haṃ जीवक,jī·va·ka तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi मंसंmaṃ·saṃ परिभोगन्तिpa·ri·bho·gan·ti वदामि।va·dā·mi

    imehi kho ahaṁ, jīvaka, tīhi ṭhānehi maṁsaṁ paribhoganti vadāmi.

    These are three cases in which meat may be eaten.

  16. 16

    इध,i·dha जीवक,jī·va·ka भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    Idha, jīvaka, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    Take the case of a mendicant living supported by a town or village.

  17. 17

    सोso मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्याबज्झेनab·yā·baj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.

    They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  18. 18

    तमेनंta·me·naṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तेनbhat·te·na निमन्तेति।ni·man·te·ti

    Tamenaṁ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti.

    A householder or their child approaches and invites them for the next day’s meal.

  19. 19

    आकङ्खमानोव,ā·kaṅ·kha·mā·no·va जीवक,jī·va·ka भिक्खुbhik·khu अधिवासेति।a·dhi·vā·se·ti

    Ākaṅkhamānova, jīvaka, bhikkhu adhivāseti.

    The mendicant accepts if they want.

  20. 20

    सोso तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na तस्सtas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमति;te·nu·pa·saṅ·ka·ma·ti उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदति।ni·sī·da·ti

    So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṁ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati.

    When the night has passed, they robe up in the morning, take their bowl and robe, and approach that householder’s home, where they sit on the seat spread out.

  21. 21

    तमेनंta·me·naṃ सोso गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā पणीतेनpa·ṇī·te·na पिण्डपातेनpiṇ·ḍa·pā·te·na परिविसति।pa·ri·vi·sa·ti

    Tamenaṁ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena parivisati.

    That householder or their child serves them with delicious almsfood.

  22. 22

    तस्सtas·sa नna एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa na evaṁ hoti:

    It never occurs to them,

  23. 23

    ‘साधुsā·dhu वतva·ta मायंmā·yaṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā पणीतेनpa·ṇī·te·na पिण्डपातेनpiṇ·ḍa·pā·te·na परिविसेय्याति।pa·ri·vi·sey·yā·ti

    ‘sādhu vata māyaṁ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena pariviseyyāti.

    ‘It’s so good that this householder serves me with delicious almsfood!

  24. 24

    अहोa·ho वतva·ta मायंmā·yaṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā आयतिम्पिā·ya·tim·pi एवरूपेनe·va·rū·pe·na पणीतेनpa·ṇī·te·na पिण्डपातेनpiṇ·ḍa·pā·te·na परिविसेय्या’ति—pa·ri·vi·sey·yā

    Aho vata māyaṁ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena piṇḍapātena pariviseyyā’ti—

    I hope they serve me with such delicious almsfood in the future!’

  25. 25

    एवम्पिस्सe·vam·pis·sa नna होति।ho·ti

    evampissa na hoti.

    They don’t think that.

  26. 26

    सोso तंtaṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ अगथितोa·ga·thi·to अमुच्छितोa·muc·chi·to अनज्झोपन्नोa·naj·jho·pan·no आदीनवदस्सावीā·dī·na·va·das·sā·vī निस्सरणपञ्ञोnis·sa·ra·ṇa·pañ·ño परिभुञ्जति।pa·ri·bhuñ·ja·ti

    So taṁ piṇḍapātaṁ agathito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.

    They eat that almsfood untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawback, and understanding the escape.

  27. 27

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si जीवक,jī·va·ka

    Taṁ kiṁ maññasi, jīvaka,

    What do you think, Jīvaka?

  28. 28

    अपिa·pi नुnu सोso भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye अत्तब्याबाधायat·tab·yā·bā·dhā·ya वाvā चेतेति,ce·te·ti परब्याबाधायpa·rab·yā·bā·dhā·ya वाvā चेतेति,ce·te·ti उभयब्याबाधायu·bha·yab·yā·bā·dhā·ya वाvā चेतेती”ति?ce·te·tī

    api nu so bhikkhu tasmiṁ samaye attabyābādhāya vā ceteti, parabyābādhāya vā ceteti, ubhayabyābādhāya vā cetetī”ti?

    At that time is that mendicant intending to hurt themselves, hurt others, or hurt both?”

  29. 29

    “नोno हेतं,he·taṃ भन्ते”।bhan·te

    “No hetaṁ, bhante”.

    “No, sir.”

  30. 30

    “ननुna·nu सो,so जीवक,jī·va·ka भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye अनवज्जंयेवa·na·vaj·jaṃ·ye·va आहारंā·hā·raṃ आहारेती”ति?ā·hā·re·tī

    “Nanu so, jīvaka, bhikkhu tasmiṁ samaye anavajjaṁyeva āhāraṁ āhāretī”ti?

    “Aren’t they eating blameless food at that time?”

  31. 31

    “एवं,e·vaṃ भन्ते।bhan·te

    “Evaṁ, bhante.

    “Yes, sir.

  32. 32

    सुतंsu·taṃ मेतं,me·taṃ भन्ते:bhan·te

    Sutaṁ metaṁ, bhante:

    Sir, I have heard that

  33. 33

    ‘ब्रह्माbrah·mā मेत्ताविहारी’ति।met·tā·vi·hā·rī

    ‘brahmā mettāvihārī’ti.

    The Divinity abides in love.

  34. 34

    तंtaṃ मेme इदं,i·daṃ भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सक्खिदिट्ठो;sak·khi·diṭ·ṭho

    Taṁ me idaṁ, bhante, bhagavā sakkhidiṭṭho;

    Now, I’ve seen the Buddha with my own eyes,

  35. 35

    भगवाbha·ga·vā हि,hi भन्ते,bhan·te मेत्ताविहारी”ति।met·tā·vi·hā·rī

    bhagavā hi, bhante, mettāvihārī”ti.

    and it is the Buddha who truly abides in love.”

  36. 36

    “येनye·na खो,kho जीवक,jī·va·ka रागेनrā·ge·na येनye·na दोसेनdo·se·na येनye·na मोहेनmo·he·na ब्यापादवाbyā·pā·da·vā अस्सas·sa सोso रागोrā·go सोso दोसोdo·so सोso मोहोmo·ho तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो।a·nup·pā·da·dham·mo

    “Yena kho, jīvaka, rāgena yena dosena yena mohena byāpādavā assa so rāgo so doso so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.

    “Any greed, hate, or delusion that might give rise to ill will has been given up by the Realized One, cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and is unable to arise in the future.

  37. 37

    सचेsa·ce खोkho ते,te जीवक,jī·va·ka इदंi·daṃ सन्धायsan·dhā·ya भासितंbhā·si·taṃ अनुजानामिa·nu·jā·nā·mi तेte एतन्”ति।e·tan

    Sace kho te, jīvaka, idaṁ sandhāya bhāsitaṁ anujānāmi te etan”ti.

    If that’s what you were referring to, I grant it.”

  38. 38

    “एतदेवe·ta·de·va खोkho पनpa·na मे,me भन्ते,bhan·te सन्धायsan·dhā·ya भासितं”।bhā·si·taṃ

    “Etadeva kho pana me, bhante, sandhāya bhāsitaṁ”.

    “That’s exactly what I was referring to.”

  39. 39

    “इध,i·dha जीवक,jī·va·ka भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti

    “Idha, jīvaka, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.

    “Take the case, Jīvaka, of a mendicant living supported by a town or village.

  40. 40

    सोso करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe

    So karuṇāsahagatena cetasā …pe…

    They meditate spreading a heart full of compassion …

  41. 41

    मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe

    muditāsahagatena cetasā …pe…

    They meditate spreading a heart full of rejoicing …

  42. 42

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ.

    They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth.

  43. 43

    इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्याबज्झेनab·yā·baj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.

    In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  44. 44

    तमेनंta·me·naṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तेनbhat·te·na निमन्तेति।ni·man·te·ti

    Tamenaṁ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti.

    A householder or their child approaches and invites them for the next day’s meal.

  45. 45

    आकङ्खमानोव,ā·kaṅ·kha·mā·no·va जीवक,jī·va·ka भिक्खुbhik·khu अधिवासेति।a·dhi·vā·se·ti

    Ākaṅkhamānova, jīvaka, bhikkhu adhivāseti.

    The mendicant accepts if they want.

  46. 46

    सोso तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa वाvā गहपतिपुत्तस्सga·ha·pa·ti·put·tas·sa वाvā निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमति;te·nu·pa·saṅ·ka·ma·ti उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदति।ni·sī·da·ti

    So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṁ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati.

    When the night has passed, they robe up in the morning, take their bowl and robe, and approach that householder’s home, where they sit on the seat spread out.

  47. 47

    तमेनंta·me·naṃ सोso गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā पणीतेनpa·ṇī·te·na पिण्डपातेनpiṇ·ḍa·pā·te·na परिविसति।pa·ri·vi·sa·ti

    Tamenaṁ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena parivisati.

    That householder or their child serves them with delicious almsfood.

  48. 48

    तस्सtas·sa नna एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa na evaṁ hoti:

    It never occurs to them,

  49. 49

    ‘साधुsā·dhu वतva·ta मायंmā·yaṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā पणीतेनpa·ṇī·te·na पिण्डपातेनpiṇ·ḍa·pā·te·na परिविसेय्याति।pa·ri·vi·sey·yā·ti

    ‘sādhu vata māyaṁ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena piṇḍapātena pariviseyyāti.

    ‘It’s so good that this householder serves me with delicious almsfood!

  50. 50

    अहोa·ho वतva·ta मायंmā·yaṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā आयतिम्पिā·ya·tim·pi एवरूपेनe·va·rū·pe·na पणीतेनpa·ṇī·te·na पिण्डपातेनpiṇ·ḍa·pā·te·na परिविसेय्या’ति—pa·ri·vi·sey·yā

    Aho vata māyaṁ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena piṇḍapātena pariviseyyā’ti—

    I hope they serve me with such delicious almsfood in the future!’

  51. 51

    एवम्पिस्सe·vam·pis·sa नna होति।ho·ti

    evampissa na hoti.

    They don’t think that.

  52. 52

    सोso तंtaṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ अगथितोa·ga·thi·to अमुच्छितोa·muc·chi·to अनज्झोपन्नोa·naj·jho·pan·no आदीनवदस्सावीā·dī·na·va·das·sā·vī निस्सरणपञ्ञोnis·sa·ra·ṇa·pañ·ño परिभुञ्जति।pa·ri·bhuñ·ja·ti

    So taṁ piṇḍapātaṁ agathito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.

    They eat that almsfood untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawback, and understanding the escape.

  53. 53

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si जीवक,jī·va·ka

    Taṁ kiṁ maññasi, jīvaka,

    What do you think, Jīvaka?

  54. 54

    अपिa·pi नुnu सोso भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye अत्तब्याबाधायat·tab·yā·bā·dhā·ya वाvā चेतेति,ce·te·ti परब्याबाधायpa·rab·yā·bā·dhā·ya वाvā चेतेति,ce·te·ti उभयब्याबाधायu·bha·yab·yā·bā·dhā·ya वाvā चेतेती”ति?ce·te·tī

    api nu so bhikkhu tasmiṁ samaye attabyābādhāya vā ceteti, parabyābādhāya vā ceteti, ubhayabyābādhāya vā cetetī”ti?

    At that time is that mendicant intending to hurt themselves, hurt others, or hurt both?”

  55. 55

    “नोno हेतं,he·taṃ भन्ते”।bhan·te

    “No hetaṁ, bhante”.

    “No, sir.”

  56. 56

    “ननुna·nu सो,so जीवक,jī·va·ka भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye अनवज्जंयेवa·na·vaj·jaṃ·ye·va आहारंā·hā·raṃ आहारेती”ति?ā·hā·re·tī

    “Nanu so, jīvaka, bhikkhu tasmiṁ samaye anavajjaṁyeva āhāraṁ āhāretī”ti?

    “Aren’t they eating blameless food at that time?”

  57. 57

    “एवं,e·vaṃ भन्ते।bhan·te

    “Evaṁ, bhante.

    “Yes, sir.

  58. 58

    सुतंsu·taṃ मेतं,me·taṃ भन्ते:bhan·te

    Sutaṁ metaṁ, bhante:

    Sir, I have heard that

  59. 59

    ‘ब्रह्माbrah·mā उपेक्खाविहारी’ति।u·pek·khā·vi·hā·rī

    ‘brahmā upekkhāvihārī’ti.

    The Divinity abides in equanimity.

  60. 60

    तंtaṃ मेme इदं,i·daṃ भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सक्खिदिट्ठो;sak·khi·diṭ·ṭho

    Taṁ me idaṁ, bhante, bhagavā sakkhidiṭṭho;

    Now, I’ve seen the Buddha with my own eyes,

  61. 61

    भगवाbha·ga·vā हि,hi भन्ते,bhan·te उपेक्खाविहारी”ति।u·pek·khā·vi·hā·rī

    bhagavā hi, bhante, upekkhāvihārī”ti.

    and it is the Buddha who truly abides in equanimity.”

  62. 62

    “येनye·na खो,kho जीवक,jī·va·ka रागेनrā·ge·na येनye·na दोसेनdo·se·na येनye·na मोहेनmo·he·na विहेसवाvi·he·sa·vā अस्सas·sa अरतिवाa·ra·ti·vā अस्सas·sa पटिघवाpa·ṭi·gha·vā अस्सas·sa सोso रागोrā·go सोso दोसोdo·so सोso मोहोmo·ho तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो।a·nup·pā·da·dham·mo

    “Yena kho, jīvaka, rāgena yena dosena yena mohena vihesavā assa arativā assa paṭighavā assa so rāgo so doso so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.

    “Any greed, hate, or delusion that might give rise to cruelty, discontent, or aversion has been given up by the Realized One, cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and is unable to arise in the future.

  63. 63

    सचेsa·ce खोkho ते,te जीवक,jī·va·ka इदंi·daṃ सन्धायsan·dhā·ya भासितं,bhā·si·taṃ अनुजानामिa·nu·jā·nā·mi तेte एतन्”ति।e·tan

    Sace kho te, jīvaka, idaṁ sandhāya bhāsitaṁ, anujānāmi te etan”ti.

    If that’s what you were referring to, I grant it.”

  64. 64

    “एतदेवe·ta·de·va खोkho पनpa·na मे,me भन्ते,bhan·te सन्धायsan·dhā·ya भासितं”।bhā·si·taṃ

    “Etadeva kho pana me, bhante, sandhāya bhāsitaṁ”.

    “That’s exactly what I was referring to.”

  65. 65

    “योyo खो,kho जीवक,jī·va·ka तथागतंta·thā·ga·taṃ वाvā तथागतसावकंta·thā·ga·ta·sā·va·kaṃ वाvā उद्दिस्सud·dis·sa पाणंpā·ṇaṃ आरभतिā·ra·bha·ti सोso पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    “Yo kho, jīvaka, tathāgataṁ vā tathāgatasāvakaṁ vā uddissa pāṇaṁ ārabhati so pañcahi ṭhānehi bahuṁ apuññaṁ pasavati.

    “Jīvaka, anyone who slaughters a living creature specially for the Realized One or the Realized One’s disciple brims with much wickedness for five reasons.

  66. 66

    यम्पिyam·pi सो,so गहपति,ga·ha·pa·ti एवमाह:e·va·mā·ha

    Yampi so, gahapati, evamāha:

    When they say:

  67. 67

    ‘गच्छथ,gac·cha·tha अमुकंa·mu·kaṃ नामnā·ma पाणंpā·ṇaṃ आनेथा’ति,ā·ne·thā इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na ठानेनṭhā·ne·na बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    ‘gacchatha, amukaṁ nāma pāṇaṁ ānethā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena bahuṁ apuññaṁ pasavati.

    ‘Go, fetch that living creature,’ this is the first reason.

  68. 68

    यम्पिyam·pi सोso पाणोpā·ṇo गलप्पवेठकेनga·lap·pa·ve·ṭha·ke·na आनीयमानोā·nī·ya·mā·no दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति,pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    Yampi so pāṇo galappaveṭhakena ānīyamāno dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti, iminā dutiyena ṭhānena bahuṁ apuññaṁ pasavati.

    When that living creature experiences pain and sadness as it’s led along by a collar, this is the second reason.

  69. 69

    यम्पिyam·pi सोso एवमाह:e·va·mā·ha

    Yampi so evamāha:

    When they say:

  70. 70

    ‘गच्छथgac·cha·tha इमंi·maṃ पाणंpā·ṇaṃ आरभथा’ति,ā·ra·bha·thā इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    ‘gacchatha imaṁ pāṇaṁ ārabhathā’ti, iminā tatiyena ṭhānena bahuṁ apuññaṁ pasavati.

    ‘Go, slaughter that living creature,’ this is the third reason.

  71. 71

    यम्पिyam·pi सोso पाणोpā·ṇo आरभियमानोā·ra·bhi·ya·mā·no दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति,pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti इमिनाi·mi·nā चतुत्थेनca·tut·the·na ठानेनṭhā·ne·na बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    Yampi so pāṇo ārabhiyamāno dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti, iminā catutthena ṭhānena bahuṁ apuññaṁ pasavati.

    When that living creature experiences pain and sadness as it’s being slaughtered, this is the fourth reason.

  72. 72

    यम्पिyam·pi सोso तथागतंta·thā·ga·taṃ वाvā तथागतसावकंta·thā·ga·ta·sā·va·kaṃ वाvā अकप्पियेनa·kap·pi·ye·na आसादेति,ā·sā·de·ti इमिनाi·mi·nā पञ्चमेनpañ·ca·me·na ठानेनṭhā·ne·na बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवति।pa·sa·va·ti

    Yampi so tathāgataṁ vā tathāgatasāvakaṁ vā akappiyena āsādeti, iminā pañcamena ṭhānena bahuṁ apuññaṁ pasavati.

    When they serve the Realized One or the Realized One’s disciple with unallowable food, this is the fifth reason.

  73. 73

    योyo खो,kho जीवक,jī·va·ka तथागतंta·thā·ga·taṃ वाvā तथागतसावकंta·thā·ga·ta·sā·va·kaṃ वाvā उद्दिस्सud·dis·sa पाणंpā·ṇaṃ आरभतिā·ra·bha·ti सोso इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi बहुंba·huṃ अपुञ्ञंa·puñ·ñaṃ पसवती”ति।pa·sa·va·tī

    Yo kho, jīvaka, tathāgataṁ vā tathāgatasāvakaṁ vā uddissa pāṇaṁ ārabhati so imehi pañcahi ṭhānehi bahuṁ apuññaṁ pasavatī”ti.

    Anyone who slaughters a living creature specially for the Realized One or the Realized One’s disciple brims with much wickedness for five reasons.”

  74. 74

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te जीवकोjī·va·ko कोमारभच्चोko·mā·ra·bhac·co भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, jīvako komārabhacco bhagavantaṁ etadavoca:

    When he had spoken, Jīvaka said to the Buddha:

  75. 75

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भन्ते,bhan·te अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भन्ते।bhan·te

    “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.

    “It’s incredible, sir, it’s amazing!

  76. 76

    कप्पियंkap·pi·yaṃ वत,va·ta भन्ते,bhan·te भिक्खूbhik·khū आहारंā·hā·raṃ आहारेन्ति;ā·hā·ren·ti

    Kappiyaṁ vata, bhante, bhikkhū āhāraṁ āhārenti;

    The mendicants indeed eat allowable food.

  77. 77

    अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ वत,va·ta भन्ते,bhan·te भिक्खूbhik·khū आहारंā·hā·raṃ आहारेन्ति।ā·hā·ren·ti

    anavajjaṁ vata, bhante, bhikkhū āhāraṁ āhārenti.

    The mendicants indeed eat blameless food.

  78. 78

    अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्तेbhan·te …पे…pe

    Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante …pe…

    Excellent, sir! Excellent! …

  79. 79

    उपासकंu·pā·sa·kaṃ मंmaṃ भगवाbha·ga·vā धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan

    upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  80. 80

    जीवकसुत्तंjī·va·ka·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ पञ्चमं।pañ·ca·maṃ

    Jīvakasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.