Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 81 मज्झिमनिकाय 81

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Ghaṭikārasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 81

    Majjhima Nikāya 81

    Middle Discourses 81

  2. 2

    घटिकारसुत्तgha·ṭi·kā·ra·sut·ta

    Ghaṭikārasutta

    With Ghaṭīkāra

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरतिca·ra·ti महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिं।sad·dhiṃ

    ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.

    At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants.

  5. 5

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā मग्गाmag·gā ओक्कम्मok·kam·ma अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ पदेसेpa·de·se सितंsi·taṃ पात्वाकासि।pāt·vā·kā·si

    Atha kho bhagavā maggā okkamma aññatarasmiṁ padese sitaṁ pātvākāsi.

    Then the Buddha left the road, and at a certain spot he smiled.

  6. 6

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:

    Then Venerable Ānanda thought,

  7. 7

    “कोko नुnu खोkho हेतु,he·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo भगवतोbha·ga·va·to सितस्सsi·tas·sa पातुकम्माय?pā·tu·kam·mā·ya

    “ko nu kho hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?

    “What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled?

  8. 8

    नna अकारणेनa·kā·ra·ṇe·na तथागताta·thā·ga·tā सितंsi·taṃ पातुकरोन्ती”ति।pā·tu·ka·ron·tī

    Na akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.

    Realized Ones do not smile for no reason.”

  9. 9

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do एकंसंe·kaṃ·saṃ चीवरंcī·va·raṃ कत्वाkat·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ānando ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:

    So Ānanda arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said,

  10. 10

    “कोko नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te हेतु,he·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo भगवतोbha·ga·va·to सितस्सsi·tas·sa पातुकम्माय?pā·tu·kam·mā·ya

    “ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?

    “What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled?

  11. 11

    नna अकारणेनa·kā·ra·ṇe·na तथागताta·thā·ga·tā सितंsi·taṃ पातुकरोन्ती”ति।pā·tu·ka·ron·tī

    Na akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.

    Realized Ones do not smile for no reason.”

  12. 12

    “भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ आनन्द,ā·nan·da इमस्मिंi·mas·miṃ पदेसेpa·de·se वेगळिङ्गंve·ga·ḷiṅ·gaṃ नामnā·ma गामनिगमोgā·ma·ni·ga·mo अहोसिa·ho·si इद्धोid·dho चेवce·va फीतोphī·to चca बहुजनोba·hu·ja·no आकिण्णमनुस्सो।ā·kiṇ·ṇa·ma·nus·so

    “Bhūtapubbaṁ, ānanda, imasmiṁ padese vegaḷiṅgaṁ nāma gāmanigamo ahosi iddho ceva phīto ca bahujano ākiṇṇamanusso.

    “Once upon a time, Ānanda, there was a market town in this spot named Vebhaliṅga. It was successful and prosperous, populous and full of people.

  13. 13

    वेगळिङ्गंve·ga·ḷiṅ·gaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da गामनिगमंgā·ma·ni·ga·maṃ कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहासि।vi·hā·si

    Vegaḷiṅgaṁ kho, ānanda, gāmanigamaṁ kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho upanissāya vihāsi.

    And Kassapa, a blessed one, a perfected one, a fully awakened Buddha, lived supported by Vebhaliṅga.

  14. 14

    इधi·dha सुदं,su·daṃ आनन्द,ā·nan·da कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa आरामोā·rā·mo अहोसि।a·ho·si

    Idha sudaṁ, ānanda, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa ārāmo ahosi.

    It was here, in fact, that he had his monastery,

  15. 15

    इधi·dha सुदं,su·daṃ आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho निसिन्नकोni·sin·na·ko भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ ओवदती”ति।o·va·da·tī

    Idha sudaṁ, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho nisinnako bhikkhusaṅghaṁ ovadatī”ti.

    where he advised the mendicant Saṅgha while seated.”

  16. 16

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do चतुग्गुणंca·tug·gu·ṇaṃ सङ्घाटिंsaṅ·ghā·ṭiṃ पञ्ञपेत्वाpañ·ña·pet·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ānando catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapetvā bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Ānanda spread out his outer robe folded in four and said to the Buddha,

  17. 17

    “तेनte·na हि,hi भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā निसीदतुni·sī·da·tu एत्थ।et·tha

    “tena hi, bhante, bhagavā nisīdatu ettha.

    “Well then, sir, may the Blessed One sit here!

  18. 18

    अयंa·yaṃ भूमिपदेसोbhū·mi·pa·de·so द्वीहिdvī·hi अरहन्तेहिa·ra·han·te·hi सम्मासम्बुद्धेहिsam·mā·sam·bud·dhe·hi परिभुत्तोpa·ri·bhut·to भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī

    Ayaṁ bhūmipadeso dvīhi arahantehi sammāsambuddhehi paribhutto bhavissatī”ti.

    Then this piece of land will have been occupied by two perfected ones, fully awakened Buddhas.”

  19. 19

    निसीदिni·sī·di भगवाbha·ga·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसने।ā·sa·ne

    Nisīdi bhagavā paññatte āsane.

    The Buddha sat down on the seat spread out.

  20. 20

    निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

    When he was seated he said to Venerable Ānanda:

  21. 21

    “भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ आनन्द,ā·nan·da इमस्मिंi·mas·miṃ पदेसेpa·de·se वेगळिङ्गंve·ga·ḷiṅ·gaṃ नामnā·ma गामनिगमोgā·ma·ni·ga·mo अहोसिa·ho·si इद्धोid·dho चेवce·va फीतोphī·to चca बहुजनोba·hu·ja·no आकिण्णमनुस्सो।ā·kiṇ·ṇa·ma·nus·so

    “Bhūtapubbaṁ, ānanda, imasmiṁ padese vegaḷiṅgaṁ nāma gāmanigamo ahosi iddho ceva phīto ca bahujano ākiṇṇamanusso.

    “Once upon a time, Ānanda, there was a market town in this spot named Vebhaliṅga. It was successful and prosperous, populous and full of people.

  22. 22

    वेगळिङ्गंve·ga·ḷiṅ·gaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da गामनिगमंgā·ma·ni·ga·maṃ कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहासि।vi·hā·si

    Vegaḷiṅgaṁ kho, ānanda, gāmanigamaṁ kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho upanissāya vihāsi.

    And Kassapa, a blessed one, a perfected one, a fully awakened Buddha, lived supported by Vebhaliṅga.

  23. 23

    इधi·dha सुदं,su·daṃ आनन्द,ā·nan·da कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa आरामोā·rā·mo अहोसि।a·ho·si

    Idha sudaṁ, ānanda, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa ārāmo ahosi.

    It was here, in fact, that he had his monastery,

  24. 24

    इधi·dha सुदं,su·daṃ आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho निसिन्नकोni·sin·na·ko भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ ओवदति।o·va·da·ti

    Idha sudaṁ, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho nisinnako bhikkhusaṅghaṁ ovadati.

    where he advised the mendicant Saṅgha while seated.

  25. 25

    वेगळिङ्गेve·ga·ḷiṅ·ge खो,kho आनन्द,ā·nan·da गामनिगमेgā·ma·ni·ga·me घटिकारोgha·ṭi·kā·ro नामnā·ma कुम्भकारोkum·bha·kā·ro कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa उपट्ठाकोu·paṭ·ṭhā·ko अहोसिa·ho·si अग्गुपट्ठाको।ag·gu·paṭ·ṭhā·ko

    Vegaḷiṅge kho, ānanda, gāmanigame ghaṭikāro nāma kumbhakāro kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.

    The Buddha Kassapa had as chief supporter in Vebhaliṅga a potter named Ghaṭīkāra.

  26. 26

    घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa खो,kho आनन्द,ā·nan·da कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa जोतिपालोjo·ti·pā·lo नामnā·ma माणवोmā·ṇa·vo सहायोsa·hā·yo अहोसिa·ho·si पियसहायो।pi·ya·sa·hā·yo

    Ghaṭikārassa kho, ānanda, kumbhakārassa jotipālo nāma māṇavo sahāyo ahosi piyasahāyo.

    Ghaṭīkāra had a dear friend named Jotipāla, a student.

  27. 27

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालंjo·ti·pā·laṃ माणवंmā·ṇa·vaṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro jotipālaṁ māṇavaṁ āmantesi:

    Then Ghaṭīkāra addressed Jotipāla,

  28. 28

    ‘आयाम,ā·yā·ma सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्साम।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma

    ‘āyāma, samma jotipāla, kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya upasaṅkamissāma.

    ‘Come, dear Jotipāla, let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha.

  29. 29

    साधुसम्मतञ्हिsā·dhu·sam·ma·tañ·hi मेme तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Sādhusammatañhi me tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For I deem it holy to see that Blessed One.’

  30. 30

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, ānanda, jotipālo māṇavo ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    When he said this, Jotipāla said to him,

  31. 31

    ‘अलं,a·laṃ सम्मsam·ma घटिकार।gha·ṭi·kā·ra

    ‘alaṁ, samma ghaṭikāra.

    ‘Enough, dear Ghaṭīkāra.

  32. 32

    किंkiṃ पनpa·na तेनte·na मुण्डकेनmuṇ·ḍa·ke·na समणकेनsa·ma·ṇa·ke·na दिट्ठेना’ति?diṭ·ṭhe·nā

    Kiṁ pana tena muṇḍakena samaṇakena diṭṭhenā’ti?

    What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’

  33. 33

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खो,kho आनन्दā·nan·da …पे…pe

    Dutiyampi kho, ānanda …pe…

    For a second time …

  34. 34

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालंjo·ti·pā·laṃ माणवंmā·ṇa·vaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    tatiyampi kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro jotipālaṁ māṇavaṁ etadavoca:

    and a third time, Ghaṭīkāra addressed Jotipāla,

  35. 35

    ‘आयाम,ā·yā·ma सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्साम।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma

    ‘āyāma, samma jotipāla, kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya upasaṅkamissāma.

    ‘Come, dear Jotipāla, let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha.

  36. 36

    साधुसम्मतञ्हिsā·dhu·sam·ma·tañ·hi मेme तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Sādhusammatañhi me tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For I deem it holy to see that Blessed One.’

  37. 37

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Tatiyampi kho, ānanda, jotipālo māṇavo ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    For a third time, Jotipāla said to him,

  38. 38

    ‘अलं,a·laṃ सम्मsam·ma घटिकार।gha·ṭi·kā·ra

    ‘alaṁ, samma ghaṭikāra.

    ‘Enough, dear Ghaṭīkāra.

  39. 39

    किंkiṃ पनpa·na तेनte·na मुण्डकेनmuṇ·ḍa·ke·na समणकेनsa·ma·ṇa·ke·na दिट्ठेना’ति?diṭ·ṭhe·nā

    Kiṁ pana tena muṇḍakena samaṇakena diṭṭhenā’ti?

    What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’

  40. 40

    ‘तेनte·na हि,hi सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la सोत्तिसिनानिंsot·ti·si·nā·niṃ आदायā·dā·ya नदिंna·diṃ गमिस्सामga·mis·sā·ma सिनायितुन्’ति।si·nā·yi·tun

    ‘Tena hi, samma jotipāla, sottisināniṁ ādāya nadiṁ gamissāma sināyitun’ti.

    ‘Well then, dear Jotipāla, let’s take some bathing cleanser and go to the river to bathe.’

  41. 41

    ‘एवं,e·vaṃ सम्मा’तिsam·mā खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    ‘Evaṁ, sammā’ti kho, ānanda, jotipālo māṇavo ghaṭikārassa kumbhakārassa paccassosi.

    ‘Yes, dear,’ replied Jotipāla.

  42. 42

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro चca कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालोjo·ti·pā·lo चca माणवोmā·ṇa·vo सोत्तिसिनानिंsot·ti·si·nā·niṃ आदायā·dā·ya नदिंna·diṃ अगमंसुa·ga·maṃ·su सिनायितुं।si·nā·yi·tuṃ

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro ca kumbhakāro jotipālo ca māṇavo sottisināniṁ ādāya nadiṁ agamaṁsu sināyituṁ.

    So that’s what they did.

  43. 43

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालंjo·ti·pā·laṃ माणवंmā·ṇa·vaṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro jotipālaṁ māṇavaṁ āmantesi:

    Then Ghaṭīkāra addressed Jotipāla,

  44. 44

    ‘अयं,a·yaṃ सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अविदूरेa·vi·dū·re आरामो।ā·rā·mo

    ‘ayaṁ, samma jotipāla, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa avidūre ārāmo.

    ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away.

  45. 45

    आयाम,ā·yā·ma सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्साम।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma

    Āyāma, samma jotipāla, kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya upasaṅkamissāma.

    Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha.

  46. 46

    साधुसम्मतञ्हिsā·dhu·sam·ma·tañ·hi मेme तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Sādhusammatañhi me tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For I deem it holy to see that Blessed One.’

  47. 47

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, ānanda, jotipālo māṇavo ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    When he said this, Jotipāla said to him,

  48. 48

    ‘अलं,a·laṃ सम्मsam·ma घटिकार।gha·ṭi·kā·ra

    ‘alaṁ, samma ghaṭikāra.

    ‘Enough, dear Ghaṭīkāra.

  49. 49

    किंkiṃ पनpa·na तेनte·na मुण्डकेनmuṇ·ḍa·ke·na समणकेनsa·ma·ṇa·ke·na दिट्ठेना’ति?diṭ·ṭhe·nā

    Kiṁ pana tena muṇḍakena samaṇakena diṭṭhenā’ti?

    What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’

  50. 50

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खो,kho आनन्दā·nan·da …पे…pe

    Dutiyampi kho, ānanda …pe…

    For a second time …

  51. 51

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालंjo·ti·pā·laṃ माणवंmā·ṇa·vaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    tatiyampi kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro jotipālaṁ māṇavaṁ etadavoca:

    and a third time, Ghaṭīkāra addressed Jotipāla,

  52. 52

    ‘अयं,a·yaṃ सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अविदूरेa·vi·dū·re आरामो।ā·rā·mo

    ‘ayaṁ, samma jotipāla, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa avidūre ārāmo.

    ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away.

  53. 53

    आयाम,ā·yā·ma सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्साम।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma

    Āyāma, samma jotipāla, kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya upasaṅkamissāma.

    Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha.

  54. 54

    साधुसम्मतञ्हिsā·dhu·sam·ma·tañ·hi मेme तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Sādhusammatañhi me tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For I deem it holy to see that Blessed One.’

  55. 55

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Tatiyampi kho, ānanda, jotipālo māṇavo ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    For a third time, Jotipāla said to him,

  56. 56

    ‘अलं,a·laṃ सम्मsam·ma घटिकार।gha·ṭi·kā·ra

    ‘alaṁ, samma ghaṭikāra.

    ‘Enough, dear Ghaṭīkāra.

  57. 57

    किंkiṃ पनpa·na तेनte·na मुण्डकेनmuṇ·ḍa·ke·na समणकेनsa·ma·ṇa·ke·na दिट्ठेना’ति?diṭ·ṭhe·nā

    Kiṁ pana tena muṇḍakena samaṇakena diṭṭhenā’ti?

    What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’

  58. 58

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालंjo·ti·pā·laṃ माणवंmā·ṇa·vaṃ ओवट्टिकायंo·vaṭ·ṭi·kā·yaṃ परामसित्वाpa·rā·ma·sit·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro jotipālaṁ māṇavaṁ ovaṭṭikāyaṁ parāmasitvā etadavoca:

    Then Ghaṭīkāra grabbed Jotipāla by the skirt-hem and said,

  59. 59

    ‘अयं,a·yaṃ सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अविदूरेa·vi·dū·re आरामो।ā·rā·mo

    ‘ayaṁ, samma jotipāla, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa avidūre ārāmo.

    ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away.

  60. 60

    आयाम,ā·yā·ma सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्साम।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma

    Āyāma, samma jotipāla, kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya upasaṅkamissāma.

    Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha.

  61. 61

    साधुसम्मतञ्हिsā·dhu·sam·ma·tañ·hi मेme तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Sādhusammatañhi me tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For I deem it holy to see that Blessed One.’

  62. 62

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo ओवट्टिकंo·vaṭ·ṭi·kaṃ विनिवट्टेत्वाvi·ni·vaṭ·ṭet·vā घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, jotipālo māṇavo ovaṭṭikaṁ vinivaṭṭetvā ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    So Jotipāla undid his skirt-hem and said to Ghaṭīkāra,

  63. 63

    ‘अलं,a·laṃ सम्मsam·ma घटिकार।gha·ṭi·kā·ra

    ‘alaṁ, samma ghaṭikāra.

    ‘Enough, dear Ghaṭīkāra.

  64. 64

    किंkiṃ पनpa·na तेनte·na मुण्डकेनmuṇ·ḍa·ke·na समणकेनsa·ma·ṇa·ke·na दिट्ठेना’ति?diṭ·ṭhe·nā

    Kiṁ pana tena muṇḍakena samaṇakena diṭṭhenā’ti?

    What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’

  65. 65

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालंjo·ti·pā·laṃ माणवंmā·ṇa·vaṃ सीसंन्हातंsī·saṃn·hā·taṃ केसेसुke·se·su परामसित्वाpa·rā·ma·sit·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro jotipālaṁ māṇavaṁ sīsaṁnhātaṁ kesesu parāmasitvā etadavoca:

    Then Ghaṭīkāra grabbed Jotipāla by the hair of his freshly-washed head and said,

  66. 66

    ‘अयं,a·yaṃ सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अविदूरेa·vi·dū·re आरामो।ā·rā·mo

    ‘ayaṁ, samma jotipāla, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa avidūre ārāmo.

    ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away.

  67. 67

    आयाम,ā·yā·ma सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्साम।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma

    Āyāma, samma jotipāla, kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya upasaṅkamissāma.

    Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha.

  68. 68

    साधुसम्मतञ्हिsā·dhu·sam·ma·tañ·hi मेme तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Sādhusammatañhi me tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For I deem it holy to see that Blessed One.’

  69. 69

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालस्सjo·ti·pā·las·sa माणवस्सmā·ṇa·vas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho, ānanda, jotipālassa māṇavassa etadahosi:

    Then Jotipāla thought,

  70. 70

    ‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो।bho

    ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

    ‘Oh lord, how incredible, how amazing,

  71. 71

    यत्रyat·ra हिhi नामायंnā·mā·yaṃ घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro इत्तरजच्चोit·ta·ra·jac·co समानोsa·mā·no अम्हाकंam·hā·kaṃ सीसंन्हातानंsī·saṃn·hā·tā·naṃ केसेसुke·se·su परामसितब्बंpa·rā·ma·si·tab·baṃ मञ्ञिस्सति;mañ·ñis·sa·ti

    Yatra hi nāmāyaṁ ghaṭikāro kumbhakāro ittarajacco samāno amhākaṁ sīsaṁnhātānaṁ kesesu parāmasitabbaṁ maññissati;

    how this potter Ghaṭīkāra, though of lowly birth, should presume to grab me by the hair of my freshly-washed head!

  72. 72

    नna वतिदंva·ti·daṃ किरki·ra ओरकंo·ra·kaṃ मञ्ञेmañ·ñe भविस्सती’ति;bha·vis·sa·tī

    na vatidaṁ kira orakaṁ maññe bhavissatī’ti;

    This must be no ordinary matter.’

  73. 73

    घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    He said to Ghaṭīkāra,

  74. 74

    ‘यावतादोहिपि,yā·va·tā·do·hi·pi सम्मsam·ma घटिकारा’ति?gha·ṭi·kā·rā

    ‘yāvatādohipi, samma ghaṭikārā’ti?

    ‘You’d even milk it to this extent, dear Ghaṭīkāra?’

  75. 75

    ‘यावतादोहिपि,yā·va·tā·do·hi·pi सम्मsam·ma जोतिपाल।jo·ti·pā·la

    ‘Yāvatādohipi, samma jotipāla.

    ‘I even milk it to this extent, dear Jotipāla.

  76. 76

    तथाta·thā हिhi पनpa·na मेme साधुसम्मतंsā·dhu·sam·ma·taṃ तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to दस्सनंdas·sa·naṃ अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सा’ति।sam·mā·sam·bud·dhas·sā

    Tathā hi pana me sādhusammataṁ tassa bhagavato dassanaṁ arahato sammāsambuddhassā’ti.

    For that is how holy I deem it to see that Blessed One.’

  77. 77

    ‘तेनte·na हि,hi सम्मsam·ma घटिकार,gha·ṭi·kā·ra मुञ्च;muñ·ca गमिस्सामा’ति।ga·mis·sā·mā

    ‘Tena hi, samma ghaṭikāra, muñca; gamissāmā’ti.

    ‘Well then, dear Ghaṭīkāra, release me, we shall go.’

  78. 78

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro चca कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालोjo·ti·pā·lo चca माणवोmā·ṇa·vo येनye·na कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di जोतिपालोjo·ti·pā·lo पनpa·na माणवोmā·ṇa·vo कस्सपेनkas·sa·pe·na भगवताbha·ga·va·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro ca kumbhakāro jotipālo ca māṇavo yena kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā ghaṭikāro kumbhakāro kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Jotipālo pana māṇavo kassapena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

    Then Ghaṭīkāra the potter and Jotipāla the student went to the Buddha Kassapa. Ghaṭīkāra bowed and sat down to one side, but Jotipāla exchanged greetings with the Buddha and sat down to one side.

  79. 79

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinno kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    Ghaṭīkāra said to the Buddha Kassapa,

  80. 80

    ‘अयंa·yaṃ मे,me भन्ते,bhan·te जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo सहायोsa·hā·yo पियसहायो।pi·ya·sa·hā·yo

    ‘ayaṁ me, bhante, jotipālo māṇavo sahāyo piyasahāyo.

    ‘Sir, this is the student Jotipāla, my dear friend.

  81. 81

    इमस्सi·mas·sa भगवाbha·ga·vā धम्मंdham·maṃ देसेतू’ति।de·se·tū

    Imassa bhagavā dhammaṁ desetū’ti.

    Please teach him the Dhamma.’

  82. 82

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho घटिकारञ्चgha·ṭi·kā·rañ·ca कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ जोतिपालञ्चjo·ti·pā·lañ·ca माणवंmā·ṇa·vaṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    Atha kho, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho ghaṭikārañca kumbhakāraṁ jotipālañca māṇavaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    Then the Buddha Kassapa educated, encouraged, fired up, and inspired Ghaṭīkāra and Jotipāla with a Dhamma talk.

  83. 83

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro चca कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालोjo·ti·pā·lo चca माणवोmā·ṇa·vo कस्सपेनkas·sa·pe·na भगवताbha·ga·va·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सिताsan·das·si·tā समादपिताsa·mā·da·pi·tā समुत्तेजिताsa·mut·te·ji·tā सम्पहंसिताsam·pa·haṃ·si·tā कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कमिंसु।pak·ka·miṃ·su

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro ca kumbhakāro jotipālo ca māṇavo kassapena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.

    Then they got up from their seat, bowed and respectfully circled the Buddha Kassapa, keeping him on their right, before leaving.

  84. 84

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, jotipālo māṇavo ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

    Then Jotipāla said to Ghatīkāra,

  85. 85

    ‘इमंi·maṃ नुnu त्वं,tvaṃ सम्मsam·ma घटिकार,gha·ṭi·kā·ra धम्मंdham·maṃ सुणन्तोsu·ṇan·to अथa·tha चca पनpa·na अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ नna पब्बजिस्ससी’ति?pab·ba·jis·sa·sī

    ‘imaṁ nu tvaṁ, samma ghaṭikāra, dhammaṁ suṇanto atha ca pana agārasmā anagāriyaṁ na pabbajissasī’ti?

    ‘Dear Ghaṭīkāra, you have heard this teaching, so why don’t you go forth from the lay life to homelessness?’

  86. 86

    ‘ननुna·nu मं,maṃ सम्मsam·ma जोतिपाल,jo·ti·pā·la जानासि,jā·nā·si अन्धेan·dhe जिण्णेjiṇ·ṇe मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पोसेमी’ति?po·se·mī

    ‘Nanu maṁ, samma jotipāla, jānāsi, andhe jiṇṇe mātāpitaro posemī’ti?

    ‘Don’t you know, dear Jotipāla, that I provide for my blind old parents?’

  87. 87

    ‘तेनte·na हि,hi सम्मsam·ma घटिकार,gha·ṭi·kā·ra अहंa·haṃ अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजिस्सामी’ति।pab·ba·jis·sā·mī

    ‘Tena hi, samma ghaṭikāra, ahaṁ agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmī’ti.

    ‘Well then, dear Ghaṭīkāra, I shall go forth from the lay life to homelessness.’

  88. 88

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro चca कुम्भकारोkum·bha·kā·ro जोतिपालोjo·ti·pā·lo चca माणवोmā·ṇa·vo येनye·na कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खो,kho आनन्द,ā·nan·da घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, ghaṭikāro ca kumbhakāro jotipālo ca māṇavo yena kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho, ānanda, ghaṭikāro kumbhakāro kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    Then Ghaṭīkāra and Jotipāla went to the Buddha Kassapa, bowed and sat down to one side. Ghaṭīkāra said to the Buddha Kassapa,

  89. 89

    ‘अयंa·yaṃ मे,me भन्ते,bhan·te जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo सहायोsa·hā·yo पियसहायो।pi·ya·sa·hā·yo

    ‘ayaṁ me, bhante, jotipālo māṇavo sahāyo piyasahāyo.

    ‘Sir, this is the student Jotipāla, my dear friend.

  90. 90

    इमंi·maṃ भगवाbha·ga·vā पब्बाजेतू’ति।pab·bā·je·tū

    Imaṁ bhagavā pabbājetū’ti.

    Please give him the going forth.’

  91. 91

    अलत्थa·lat·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ अलत्थa·lat·tha उपसम्पदं।u·pa·sam·pa·daṃ

    Alattha kho, ānanda, jotipālo māṇavo kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.

    And Jotipāla the student received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.

  92. 92

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अचिरूपसम्पन्नेa·ci·rū·pa·sam·pan·ne जोतिपालेjo·ti·pā·le माणवेmā·ṇa·ve अड्ढमासुपसम्पन्नेaḍ·ḍha·mā·su·pa·sam·pan·ne वेगळिङ्गेve·ga·ḷiṅ·ge यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na बाराणसीbā·rā·ṇa·sī तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho acirūpasampanne jotipāle māṇave aḍḍhamāsupasampanne vegaḷiṅge yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi.

    Not long after Jotipāla’s ordination, a fortnight later, the Buddha Kassapa—having stayed in Vebhaliṅga as long as he pleased—set out for Varanasi.

  93. 93

    अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na बाराणसीbā·rā·ṇa·sī तदवसरि।ta·da·va·sa·ri

    Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bārāṇasī tadavasari.

    Traveling stage by stage, he arrived at Varanasi,

  94. 94

    तत्रtat·ra सुदं,su·daṃ आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti इसिपतनेi·si·pa·ta·ne मिगदाये।mi·ga·dā·ye

    Tatra sudaṁ, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.

    where he stayed near Varanasi, in the deer park at Isipatana.

  95. 95

    अस्सोसिas·so·si खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजा:kā·si·rā·jā ‘कस्सपोkas·sa·po किरki·ra भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho बाराणसिंbā·rā·ṇa·siṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti इसिपतनेi·si·pa·ta·ne मिगदाये’ति।mi·ga·dā·ye

    Assosi kho, ānanda, kikī kāsirājā: ‘kassapo kira bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bārāṇasiṁ anuppatto bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye’ti.

    King Kikī of Kāsi heard that he had arrived.

  96. 96

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā भद्रानिbhad·rā·ni भद्रानिbhad·rā·ni यानानिyā·nā·ni योजापेत्वाyo·jā·pet·vā भद्रंbhad·raṃ यानंyā·naṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā भद्रेहिbhad·re·hi भद्रेहिbhad·re·hi यानेहिyā·ne·hi बाराणसियाbā·rā·ṇa·si·yā निय्यासिniy·yā·si महच्चराजानुभावेनma·hac·ca·rā·jā·nu·bhā·ve·na कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi bārāṇasiyā niyyāsi mahaccarājānubhāvena kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dassanāya.

    He had the finest carriages harnessed. He then mounted a fine carriage and, along with other fine carriages, set out in full royal pomp from Varanasi to see the Buddha Kassapa.

  97. 97

    यावतिकाyā·va·ti·kā यानस्सyā·nas·sa भूमिbhū·mi यानेनyā·ne·na गन्त्वाgan·tvā यानाyā·nā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकोवpat·ti·ko·va येनye·na कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    He went by carriage as far as the terrain allowed, then descended and approached the Buddha Kassapa on foot. He bowed and sat down to one side.

  98. 98

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकिंki·kiṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho, ānanda, kikiṁ kāsirājānaṁ kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    The Buddha educated, encouraged, fired up, and inspired him with a Dhamma talk.

  99. 99

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā कस्सपेनkas·sa·pe·na भगवताbha·ga·va·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā kassapena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    Then King Kikī said to the Buddha,

  100. 100

    ‘अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना’ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā

    ‘adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’ti.

    ‘Sir, would the Buddha together with the mendicant Saṅgha please accept tomorrow’s meal from me?’

  101. 101

    अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खो,kho आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesi kho, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho tuṇhībhāvena.

    The Buddha Kassapa consented with silence.

  102. 102

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā kassapassa bhagavato sammāsambuddhassa adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

    Then, knowing that the Buddha had consented, King Kikī rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.

  103. 103

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na सकेsa·ke निवेसनेni·ve·sa·ne पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā पण्डुपुटकस्सpaṇ·ḍu·pu·ṭa·kas·sa सालिनोsā·li·no विगतकाळकंvi·ga·ta·kā·ḷa·kaṃ अनेकसूपंa·ne·ka·sū·paṃ अनेकब्यञ्जनं,a·ne·kab·yañ·ja·naṃ कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa कालंkā·laṃ आरोचापेसि:ā·ro·cā·pe·si

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā paṇḍupuṭakassa sālino vigatakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa kālaṁ ārocāpesi:

    And when the night had passed, King Kikī had delicious fresh and cooked foods prepared in his own home—soft saffron rice with the dark grains picked out, served with many soups and sauces. Then he had the Buddha informed of the time, saying,

  104. 104

    ‘कालो,kā·lo भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्’ति।bhat·tan

    ‘kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan’ti.

    ‘Sir, it’s time. The meal is ready.’

  105. 105

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na किकिस्सki·kis·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na

    Atha kho, ānanda, kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kikissa kāsirañño nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.

    Then Kassapa Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the home of King Kikī, where he sat down on the seat spread out together with the Saṅgha of mendicants.

  106. 106

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेसिsan·tap·pe·si सम्पवारेसि।sam·pa·vā·re·si

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.

    Then King Kikī served and satisfied the mendicant Saṅgha headed by the Buddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.

  107. 107

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ नीचंnī·caṃ आसनंā·sa·naṃ गहेत्वाga·het·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.

    When the Buddha Kassapa had eaten and washed his hand and bowl, King Kikī took a low seat and sat to one side.

  108. 108

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinno kho, ānanda, kikī kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    There he said to the Buddha Kassapa,

  109. 109

    ‘अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ वस्सावासं;vas·sā·vā·saṃ

    ‘adhivāsetu me, bhante, bhagavā bārāṇasiyaṁ vassāvāsaṁ;

    ‘Sir, would the Buddha please accept my invitation to reside in Varanasi for the rainy season?

  110. 110

    एवरूपंe·va·rū·paṃ सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa उपट्ठानंu·paṭ·ṭhā·naṃ भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    evarūpaṁ saṅghassa upaṭṭhānaṁ bhavissatī’ti.

    The Saṅgha will be looked after in the same style.’

  111. 111

    ‘अलं,a·laṃ महाराज।ma·hā·rā·ja

    ‘Alaṁ, mahārāja.

    ‘Enough, Great King.

  112. 112

    अधिवुत्थोa·dhi·vut·tho मेme वस्सावासो’ति।vas·sā·vā·so

    Adhivuttho me vassāvāso’ti.

    I have already accepted an invitation for the rains residence.’

  113. 113

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खो,kho आनन्दā·nan·da …

    Dutiyampi kho, ānanda …

    For a second time …

  114. 114

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    tatiyampi kho, ānanda, kikī kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    and a third time King Kikī said to the Buddha Kassapa,

  115. 115

    ‘अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ वस्सावासं;vas·sā·vā·saṃ

    ‘adhivāsetu me, bhante, bhagavā bārāṇasiyaṁ vassāvāsaṁ;

    ‘Sir, would the Buddha please accept my invitation to reside in Varanasi for the rainy season?

  116. 116

    एवरूपंe·va·rū·paṃ सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa उपट्ठानंu·paṭ·ṭhā·naṃ भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    evarūpaṁ saṅghassa upaṭṭhānaṁ bhavissatī’ti.

    The Saṅgha will be looked after in the same style.’

  117. 117

    ‘अलं,a·laṃ महाराज।ma·hā·rā·ja

    ‘Alaṁ, mahārāja.

    ‘Enough, Great King.

  118. 118

    अधिवुत्थोa·dhi·vut·tho मेme वस्सावासो’ति।vas·sā·vā·so

    Adhivuttho me vassāvāso’ti.

    I have already accepted an invitation for the rains residence.’

  119. 119

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकिस्सki·kis·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño ‘नna मेme कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अधिवासेतिa·dhi·vā·se·ti बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ वस्सावासन्’तिvas·sā·vā·san अहुदेवa·hu·de·va अञ्ञथत्तं,añ·ña·that·taṃ अहुa·hu दोमनस्सं।do·ma·nas·saṃ

    Atha kho, ānanda, kikissa kāsirañño ‘na me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho adhivāseti bārāṇasiyaṁ vassāvāsan’ti ahudeva aññathattaṁ, ahu domanassaṁ.

    Then King Kikī, thinking, ‘The Buddha does not accept my invitation to reside for the rains in Varanasi,’ became sad and upset.

  120. 120

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā कस्सपंkas·sa·paṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā kassapaṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    Then King Kikī said to the Buddha Kassapa,

  121. 121

    ‘अत्थिat·thi नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te अञ्ञोañ·ño कोचिko·ci मयाma·yā उपट्ठाकतरो’ति?u·paṭ·ṭhā·ka·ta·ro

    ‘atthi nu kho, bhante, añño koci mayā upaṭṭhākataro’ti?

    ‘Sir, do you have another supporter better than me?’

  122. 122

    ‘अत्थि,at·thi महाराज,ma·hā·rā·ja वेगळिङ्गंve·ga·ḷiṅ·gaṃ नामnā·ma गामनिगमो।gā·ma·ni·ga·mo

    ‘Atthi, mahārāja, vegaḷiṅgaṁ nāma gāmanigamo.

    ‘Great king, there is a market town named Vebhaliṅga,

  123. 123

    तत्थtat·tha घटिकारोgha·ṭi·kā·ro नामnā·ma कुम्भकारो;kum·bha·kā·ro

    Tattha ghaṭikāro nāma kumbhakāro;

    where there is a potter named Ghaṭīkāra.

  124. 124

    सोso मेme उपट्ठाकोu·paṭ·ṭhā·ko अग्गुपट्ठाको।ag·gu·paṭ·ṭhā·ko

    so me upaṭṭhāko aggupaṭṭhāko.

    He is my chief supporter.

  125. 125

    तुय्हंtuy·haṃ खोkho पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja नna मेme कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अधिवासेतिa·dhi·vā·se·ti बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ वस्सावासन्तिvas·sā·vā·san·ti अत्थेवat·the·va अञ्ञथत्तं,añ·ña·that·taṃ अत्थिat·thi दोमनस्सं।do·ma·nas·saṃ

    Tuyhaṁ kho pana, mahārāja, na me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho adhivāseti bārāṇasiyaṁ vassāvāsanti attheva aññathattaṁ, atthi domanassaṁ.

    Now, Great King, when you thought, “The Buddha does not accept my invitation to reside for the rains in Varanasi,” you became sad and upset.

  126. 126

    तयिदंta·yi·daṃ घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa नत्थिnat·thi चca नna चca भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Tayidaṁ ghaṭikārassa kumbhakārassa natthi ca na ca bhavissati.

    But Ghaṭīkāra doesn’t get upset, nor will he.

  127. 127

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro बुद्धंbud·dhaṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतो,ga·to धम्मंdham·maṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतो,ga·to सङ्घंsaṅ·ghaṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतो।ga·to

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro buddhaṁ saraṇaṁ gato, dhammaṁ saraṇaṁ gato, saṅghaṁ saraṇaṁ gato.

    Ghaṭīkāra has gone for refuge to the Buddha, the teaching, and the Saṅgha.

  128. 128

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरतो,pa·ṭi·vi·ra·to अदिन्नादानाa·din·nā·dā·nā पटिविरतो,pa·ṭi·vi·ra·to कामेसुमिच्छाचाराkā·me·su·mic·chā·cā·rā पटिविरतो,pa·ṭi·vi·ra·to मुसावादाmu·sā·vā·dā पटिविरतो,pa·ṭi·vi·ra·to सुरामेरयमज्जपमादट्ठानाsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā पटिविरतो।pa·ṭi·vi·ra·to

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato.

    He doesn’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor.

  129. 129

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro बुद्धेbud·dhe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to धम्मेdham·me अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to सङ्घेsaṅ·ghe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to अरियकन्तेहिa·ri·ya·kan·te·hi सीलेहिsī·le·hi समन्नागतो।sa·man·nā·ga·to

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro buddhe aveccappasādena samannāgato, dhamme aveccappasādena samannāgato, saṅghe aveccappasādena samannāgato, ariyakantehi sīlehi samannāgato.

    He has experiential confidence in the Buddha, the teaching, and the Saṅgha, and possesses the ethics loved by the noble ones.

  130. 130

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro दुक्खेduk·khe निक्कङ्खो,nik·kaṅ·kho दुक्खसमुदयेduk·kha·sa·mu·da·ye निक्कङ्खो,nik·kaṅ·kho दुक्खनिरोधेduk·kha·ni·ro·dhe निक्कङ्खो,nik·kaṅ·kho दुक्खनिरोधगामिनियाduk·kha·ni·ro·dha·gā·mi·ni·yā पटिपदायpa·ṭi·pa·dā·ya निक्कङ्खो।nik·kaṅ·kho

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro dukkhe nikkaṅkho, dukkhasamudaye nikkaṅkho, dukkhanirodhe nikkaṅkho, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nikkaṅkho.

    He is free of doubt regarding suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation.

  131. 131

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro एकभत्तिकोe·ka·bhat·ti·ko ब्रह्मचारीbrah·ma·cā·rī सीलवाsī·la·vā कल्याणधम्मो।kal·yā·ṇa·dham·mo

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro ekabhattiko brahmacārī sīlavā kalyāṇadhammo.

    He eats in one part of the day; he’s chaste, ethical, and of good character.

  132. 132

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro निक्खित्तमणिसुवण्णोnik·khit·ta·ma·ṇi·su·vaṇ·ṇo अपेतजातरूपरजतो।a·pe·ta·jā·ta·rū·pa·ra·ja·to

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro nikkhittamaṇisuvaṇṇo apetajātarūparajato.

    He has set aside gems and gold, and quit using gold and currency.

  133. 133

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro पन्नमुसलोpan·na·mu·sa·lo नna सहत्थाsa·hat·thā पथविंpa·tha·viṃ खणति।kha·ṇa·ti

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro pannamusalo na sahatthā pathaviṁ khaṇati.

    He has put down the shovel and doesn’t dig the earth with his own hands.

  134. 134

    यंyaṃ होतिho·ti कूलपलुग्गंkū·la·pa·lug·gaṃ वाvā मूसिकुक्करोmū·si·kuk·ka·ro वाvā तंtaṃ काजेनkā·je·na आहरित्वाā·ha·rit·vā भाजनंbhā·ja·naṃ करित्वाka·rit·vā एवमाह:e·va·mā·ha

    Yaṁ hoti kūlapaluggaṁ vā mūsikukkaro vā taṁ kājena āharitvā bhājanaṁ karitvā evamāha:

    He takes what has crumbled off by a riverbank or been dug up by mice, and brings it back in a carrier. When he has made a pot, he says,

  135. 135

    “एत्थet·tha योyo इच्छतिic·cha·ti तण्डुलपटिभस्तानिtaṇ·ḍu·la·pa·ṭi·bhas·tā·ni वाvā मुग्गपटिभस्तानिmug·ga·pa·ṭi·bhas·tā·ni वाvā कळायपटिभस्तानिka·ḷā·ya·pa·ṭi·bhas·tā·ni वाvā निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā यंyaṃ इच्छतिic·cha·ti तंtaṃ हरतू”ति।ha·ra·tū

    “ettha yo icchati taṇḍulapaṭibhastāni vā muggapaṭibhastāni vā kaḷāyapaṭibhastāni vā nikkhipitvā yaṁ icchati taṁ haratū”ti.

    “Anyone may leave bagged sesame, mung beans, or chickpeas here and take what they wish.”

  136. 136

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro अन्धेan·dhe जिण्णेjiṇ·ṇe मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पोसेति।po·se·ti

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro andhe jiṇṇe mātāpitaro poseti.

    He provided for his blind old parents.

  137. 137

    घटिकारोgha·ṭi·kā·ro खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भकारोkum·bha·kā·ro पञ्चन्नंpañ·can·naṃ ओरम्भागियानंo·ram·bhā·gi·yā·naṃ संयोजनानंsaṃ·yo·ja·nā·naṃ परिक्खयाpa·rik·kha·yā ओपपातिकोo·pa·pā·ti·ko तत्थtat·tha परिनिब्बायीpa·ri·nib·bā·yī अनावत्तिधम्मोa·nā·vat·ti·dham·mo तस्माtas·mā लोका।lo·kā

    Ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.

    And since he has ended the five lower fetters, Ghaṭīkāra will be reborn spontaneously and will become extinguished there, not liable to return from that world.

  138. 138

    एकमिदाहं,e·ka·mi·dā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja समयंsa·ma·yaṃ वेगळिङ्गेve·ga·ḷiṅ·ge नामnā·ma गामनिगमेgā·ma·ni·ga·me विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ekamidāhaṁ, mahārāja, samayaṁ vegaḷiṅge nāma gāmanigame viharāmi.

    This one time, Great King, I was staying near the market town of Vebhaliṅga.

  139. 139

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमिं;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Atha khvāhaṁ, mahārāja, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro etadavocaṁ:

    Then I robed up in the morning and, taking my bowl and robe, went to the home of Ghaṭīkāra’s parents, where I said to them,

  140. 140

    “हन्दhan·da कोko नुnu खोkho अयंa·yaṃ भग्गवोbhag·ga·vo गतो”ति?ga·to

    “handa ko nu kho ayaṁ bhaggavo gato”ti?

    “Excuse me, where has Bhaggava gone?”

  141. 141

    “निक्खन्तोnik·khan·to खोkho ते,te भन्ते,bhan·te उपट्ठाकोu·paṭ·ṭhā·ko अन्तोकुम्भियाan·to·kum·bhi·yā ओदनंo·da·naṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जा”ति।pa·ri·bhuñ·jā

    “Nikkhanto kho te, bhante, upaṭṭhāko antokumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjā”ti.

    “Your supporter has gone out, sir. But take rice from the pot and sauce from the pan and eat.”

  142. 142

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कुम्भियाkum·bhi·yā ओदनंo·da·naṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जित्वाpa·ri·bhuñ·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कमिं।pak·ka·miṃ

    Atha khvāhaṁ, mahārāja, kumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.

    So that’s what I did. And after eating I rose from my seat and left.

  143. 143

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro येनye·na मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikāro kumbhakāro yena mātāpitaro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca:

    Then Ghaṭīkāra went up to his parents and said,

  144. 144

    “कोko कुम्भियाkum·bhi·yā ओदनंo·da·naṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जित्वाpa·ri·bhuñ·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति?pak·kan·to

    “ko kumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti?

    “Who took rice from the pot and sauce from the pan, ate it, and left?”

  145. 145

    “कस्सपो,kas·sa·po तात,tā·ta भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho कुम्भियाkum·bhi·yā ओदनंo·da·naṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जित्वाpa·ri·bhuñ·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति?pak·kan·to

    “Kassapo, tāta, bhagavā arahaṁ sammāsambuddho kumbhiyā odanaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti?

    “It was the Buddha Kassapa, my dear.”

  146. 146

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikārassa kumbhakārassa etadahosi:

    Then Ghaṭīkāra thought,

  147. 147

    “लाभाlā·bhā वतva·ta मे,me सुलद्धंsu·lad·dhaṃ वतva·ta मे,me

    “lābhā vata me, suladdhaṁ vata me,

    “I’m so fortunate, so very fortunate,

  148. 148

    यस्सyas·sa मेme कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho एवंe·vaṃ अभिविस्सत्थो”ति।a·bhi·vis·sat·tho

    yassa me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho evaṁ abhivissattho”ti.

    in that the Buddha Kassapa trusts me so much!”

  149. 149

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ अड्ढमासंaḍ·ḍha·mā·saṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ नna विजहति,vi·ja·ha·ti सत्ताहंsat·tā·haṃ मातापितूनं।mā·tā·pi·tū·naṃ

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ aḍḍhamāsaṁ pītisukhaṁ na vijahati, sattāhaṁ mātāpitūnaṁ.

    Then joy and happiness did not leave him for a fortnight, or his parents for a week.

  150. 150

    एकमिदाहं,e·ka·mi·dā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja समयंsa·ma·yaṃ तत्थेवtat·the·va वेगळिङ्गेve·ga·ḷiṅ·ge नामnā·ma गामनिगमेgā·ma·ni·ga·me विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ekamidāhaṁ, mahārāja, samayaṁ tattheva vegaḷiṅge nāma gāmanigame viharāmi.

    Another time, Great King, I was staying near that same market town of Vebhaliṅga.

  151. 151

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमिं;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोचं:e·ta·da·vo·caṃ

    Atha khvāhaṁ, mahārāja, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro etadavocaṁ:

    Then I robed up in the morning and, taking my bowl and robe, went to the home of Ghaṭīkāra’s parents, where I said to them,

  152. 152

    “हन्दhan·da कोko नुnu खोkho अयंa·yaṃ भग्गवोbhag·ga·vo गतो”ति?ga·to

    “handa ko nu kho ayaṁ bhaggavo gato”ti?

    “Excuse me, where has Bhaggava gone?”

  153. 153

    “निक्खन्तोnik·khan·to खोkho ते,te भन्ते,bhan·te उपट्ठाकोu·paṭ·ṭhā·ko अन्तोan·to कळोपियाka·ḷo·pi·yā कुम्मासंkum·mā·saṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जा”ति।pa·ri·bhuñ·jā

    “Nikkhanto kho te, bhante, upaṭṭhāko anto kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjā”ti.

    “Your supporter has gone out, sir. But take porridge from the pot and sauce from the pan and eat.”

  154. 154

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कळोपियाka·ḷo·pi·yā कुम्मासंkum·mā·saṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जित्वाpa·ri·bhuñ·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कमिं।pak·ka·miṃ

    Atha khvāhaṁ, mahārāja, kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.

    So that’s what I did. And after eating I rose from my seat and left.

  155. 155

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro येनye·na मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikāro kumbhakāro yena mātāpitaro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca:

    Then Ghaṭīkāra went up to his parents and said,

  156. 156

    “कोko कळोपियाka·ḷo·pi·yā कुम्मासंkum·mā·saṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जित्वाpa·ri·bhuñ·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति?pak·kan·to

    “ko kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti?

    “Who took porridge from the pot and sauce from the pan, ate it, and left?”

  157. 157

    “कस्सपो,kas·sa·po तात,tā·ta भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho कळोपियाka·ḷo·pi·yā कुम्मासंkum·mā·saṃ गहेत्वाga·het·vā परियोगाpa·ri·yo·gā सूपंsū·paṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जित्वाpa·ri·bhuñ·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति।pak·kan·to

    “Kassapo, tāta, bhagavā arahaṁ sammāsambuddho kaḷopiyā kummāsaṁ gahetvā pariyogā sūpaṁ gahetvā paribhuñjitvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti.

    “It was the Buddha Kassapa, my dear.”

  158. 158

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikārassa kumbhakārassa etadahosi:

    Then Ghaṭīkāra thought,

  159. 159

    “लाभाlā·bhā वतva·ta मे,me सुलद्धंsu·lad·dhaṃ वतva·ta मे,me

    “lābhā vata me, suladdhaṁ vata me,

    “I’m so fortunate, so very fortunate,

  160. 160

    यस्सyas·sa मेme कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho एवंe·vaṃ अभिविस्सत्थो”ति।a·bhi·vis·sat·tho

    yassa me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho evaṁ abhivissattho”ti.

    to be trusted so much by the Buddha Kassapa!”

  161. 161

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ अड्ढमासंaḍ·ḍha·mā·saṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ नna विजहति,vi·ja·ha·ti सत्ताहंsat·tā·haṃ मातापितूनं।mā·tā·pi·tū·naṃ

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ aḍḍhamāsaṁ pītisukhaṁ na vijahati, sattāhaṁ mātāpitūnaṁ.

    Then joy and happiness did not leave him for a fortnight, or his parents for a week.

  162. 162

    एकमिदाहं,e·ka·mi·dā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja समयंsa·ma·yaṃ तत्थेवtat·the·va वेगळिङ्गेve·ga·ḷiṅ·ge नामnā·ma गामनिगमेgā·ma·ni·ga·me विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ekamidāhaṁ, mahārāja, samayaṁ tattheva vegaḷiṅge nāma gāmanigame viharāmi.

    Another time, Great King, I was staying near that same market town of Vebhaliṅga.

  163. 163

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na कुटिku·ṭi ओवस्सति।o·vas·sa·ti

    Tena kho pana samayena kuṭi ovassati.

    Now at that time my hut leaked.

  164. 164

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ महाराज,ma·hā·rā·ja भिक्खूbhik·khū आमन्तेसिं:ā·man·te·siṃ

    Atha khvāhaṁ, mahārāja, bhikkhū āmantesiṁ:

    So I addressed the mendicants,

  165. 165

    “गच्छथ,gac·cha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa निवेसनेni·ve·sa·ne तिणंti·ṇaṃ जानाथा”ति।jā·nā·thā

    “gacchatha, bhikkhave, ghaṭikārassa kumbhakārassa nivesane tiṇaṁ jānāthā”ti.

    “Mendicants, go to Ghaṭīkāra’s home and find some grass.”

  166. 166

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te महाराज,ma·hā·rā·ja तेte भिक्खूbhik·khū मंmaṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Evaṁ vutte, mahārāja, te bhikkhū maṁ etadavocuṁ:

    When I said this, those mendicants said to me,

  167. 167

    “नत्थिnat·thi खो,kho भन्ते,bhan·te घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa निवेसनेni·ve·sa·ne तिणं,ti·ṇaṃ अत्थिat·thi चca ख्वास्सkhvās·sa आवेसनेā·ve·sa·ne तिणच्छदनन्”ति।ti·ṇac·cha·da·nan

    “natthi kho, bhante, ghaṭikārassa kumbhakārassa nivesane tiṇaṁ, atthi ca khvāssa āvesane tiṇacchadanan”ti.

    “Sir, there’s no grass there, but his workshop has a grass roof.”

  168. 168

    “गच्छथ,gac·cha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa आवेसनंā·ve·sa·naṃ उत्तिणंut·ti·ṇaṃ करोथा”ति।ka·ro·thā

    “Gacchatha, bhikkhave, ghaṭikārassa kumbhakārassa āvesanaṁ uttiṇaṁ karothā”ti.

    “Then go to the workshop and strip the grass.”

  169. 169

    अथa·tha खोkho ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja भिक्खूbhik·khū घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa आवेसनंā·ve·sa·naṃ उत्तिणमकंसु।ut·ti·ṇa·ma·kaṃ·su

    Atha kho te, mahārāja, bhikkhū ghaṭikārassa kumbhakārassa āvesanaṁ uttiṇamakaṁsu.

    So that’s what they did.

  170. 170

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेte भिक्खूbhik·khū एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikārassa kumbhakārassa mātāpitaro te bhikkhū etadavocuṁ:

    Then Ghaṭīkāra’s parents said to those mendicants,

  171. 171

    “केke आवेसनंā·ve·sa·naṃ उत्तिणंut·ti·ṇaṃ करोन्ती”ति?ka·ron·tī

    “ke āvesanaṁ uttiṇaṁ karontī”ti?

    “Who’s stripping the grass from the workshop?”

  172. 172

    “भिक्खू,bhik·khū भगिनि,bha·gi·ni कस्सपस्सkas·sa·pas·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa कुटिku·ṭi ओवस्सती”ति।o·vas·sa·tī

    “Bhikkhū, bhagini, kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa kuṭi ovassatī”ti.

    “It’s the mendicants, sister. The Buddha’s hut is leaking.”

  173. 173

    “हरथ,ha·ra·tha भन्ते,bhan·te हरथ,ha·ra·tha भद्रमुखा”ति।bhad·ra·mu·khā

    “Haratha, bhante, haratha, bhadramukhā”ti.

    “Take it, sirs! Take it, dearest ones!”

  174. 174

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारोkum·bha·kā·ro येनye·na मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikāro kumbhakāro yena mātāpitaro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca:

    Then Ghaṭīkāra went up to his parents and said,

  175. 175

    “केke आवेसनंā·ve·sa·naṃ उत्तिणमकंसू”ति?ut·ti·ṇa·ma·kaṃ·sū

    “ke āvesanaṁ uttiṇamakaṁsū”ti?

    “Who stripped the grass from the workshop?”

  176. 176

    “भिक्खू,bhik·khū तात,tā·ta कस्सपस्सkas·sa·pas·sa किरki·ra भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa कुटिku·ṭi ओवस्सती”ति।o·vas·sa·tī

    “Bhikkhū, tāta, kassapassa kira bhagavato arahato sammāsambuddhassa kuṭi ovassatī”ti.

    “It was the mendicants, dear. It seems the Buddha’s hut is leaking.”

  177. 177

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikārassa kumbhakārassa etadahosi:

    Then Ghaṭīkāra thought,

  178. 178

    “लाभाlā·bhā वतva·ta मे,me सुलद्धंsu·lad·dhaṃ वतva·ta मे,me

    “lābhā vata me, suladdhaṁ vata me,

    “I’m so fortunate, so very fortunate,

  179. 179

    यस्सyas·sa मेme कस्सपोkas·sa·po भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho एवंe·vaṃ अभिविस्सत्थो”ति।a·bhi·vis·sat·tho

    yassa me kassapo bhagavā arahaṁ sammāsambuddho evaṁ abhivissattho”ti.

    to be trusted so much by the Buddha Kassapa!”

  180. 180

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ अड्ढमासंaḍ·ḍha·mā·saṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ नna विजहति,vi·ja·ha·ti सत्ताहंsat·tā·haṃ मातापितूनं।mā·tā·pi·tū·naṃ

    Atha kho, mahārāja, ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ aḍḍhamāsaṁ pītisukhaṁ na vijahati, sattāhaṁ mātāpitūnaṁ.

    Then joy and happiness did not leave him for a fortnight, or his parents for a week.

  181. 181

    अथa·tha खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja आवेसनंā·ve·sa·naṃ सब्बन्तंsab·ban·taṃ तेमासंte·mā·saṃ आकासच्छदनंā·kā·sac·cha·da·naṃ अट्ठासि,aṭ·ṭhā·si नna देवोतिवस्सि।de·vo·ti·vas·si

    Atha kho, mahārāja, āvesanaṁ sabbantaṁ temāsaṁ ākāsacchadanaṁ aṭṭhāsi, na devotivassi.

    Then the workshop remained with the atmosphere for a roof for the whole three months, but the heavens did not rain on it.

  182. 182

    एवरूपोe·va·rū·po च,ca महाराज,ma·hā·rā·ja घटिकारोgha·ṭi·kā·ro कुम्भकारो’ति।kum·bha·kā·ro

    Evarūpo ca, mahārāja, ghaṭikāro kumbhakāro’ti.

    And that, Great King, is what Ghaṭīkāra the potter is like.’

  183. 183

    ‘लाभा,lā·bhā भन्ते,bhan·te घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्स,kum·bha·kā·ras·sa सुलद्धा,su·lad·dhā भन्ते,bhan·te घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa

    ‘Lābhā, bhante, ghaṭikārassa kumbhakārassa, suladdhā, bhante, ghaṭikārassa kumbhakārassa

    ‘Ghaṭīkāra the potter is fortunate, very fortunate,

  184. 184

    यस्सyas·sa भगवाbha·ga·vā एवंe·vaṃ अभिविस्सत्थो’ति।a·bhi·vis·sat·tho

    yassa bhagavā evaṁ abhivissattho’ti.

    to be so trusted by the Buddha Kassapa.’

  185. 185

    अथa·tha खो,kho आनन्द,ā·nan·da किकीki·kī कासिराजाkā·si·rā·jā घटिकारस्सgha·ṭi·kā·ras·sa कुम्भकारस्सkum·bha·kā·ras·sa पञ्चमत्तानिpañ·ca·mat·tā·ni तण्डुलवाहसतानिtaṇ·ḍu·la·vā·ha·sa·tā·ni पाहेसिpā·he·si पण्डुपुटकस्सpaṇ·ḍu·pu·ṭa·kas·sa सालिनोsā·li·no तदुपियञ्चta·du·pi·yañ·ca सूपेय्यं।sū·pey·yaṃ

    Atha kho, ānanda, kikī kāsirājā ghaṭikārassa kumbhakārassa pañcamattāni taṇḍulavāhasatāni pāhesi paṇḍupuṭakassa sālino tadupiyañca sūpeyyaṁ.

    Then King Kikī sent around five hundred loads of rice, soft saffron rice, and suitable sauce to Ghaṭīkāra.

  186. 186

    अथa·tha खोkho ते,te आनन्द,ā·nan·da राजपुरिसाrā·ja·pu·ri·sā घटिकारंgha·ṭi·kā·raṃ कुम्भकारंkum·bha·kā·raṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho te, ānanda, rājapurisā ghaṭikāraṁ kumbhakāraṁ upasaṅkamitvā etadavocuṁ:

    Then one of the king’s men approached Ghaṭīkāra and said,

  187. 187

    ‘इमानिi·mā·ni खो,kho भन्ते,bhan·te पञ्चमत्तानिpañ·ca·mat·tā·ni तण्डुलवाहसतानिtaṇ·ḍu·la·vā·ha·sa·tā·ni किकिनाki·ki·nā कासिराजेनkā·si·rā·je·na पहितानिpa·hi·tā·ni पण्डुपुटकस्सpaṇ·ḍu·pu·ṭa·kas·sa सालिनोsā·li·no तदुपियञ्चta·du·pi·yañ·ca सूपेय्यं।sū·pey·yaṃ

    ‘imāni kho, bhante, pañcamattāni taṇḍulavāhasatāni kikinā kāsirājena pahitāni paṇḍupuṭakassa sālino tadupiyañca sūpeyyaṁ.

    ‘Sir, these five hundred loads of rice, soft saffron rice, and suitable sauce have been sent to you by King Kikī of Kāsi.

  188. 188

    तानि,tā·ni भन्ते,bhan·te पटिग्गण्हथा’ति।pa·ṭig·gaṇ·ha·thā

    Tāni, bhante, paṭiggaṇhathā’ti.

    Please accept them.’

  189. 189

    ‘राजाrā·jā खोkho बहुकिच्चोba·hu·kic·co बहुकरणीयो।ba·hu·ka·ra·ṇī·yo

    ‘Rājā kho bahukicco bahukaraṇīyo.

    ‘The king has many duties, and much to do.

  190. 190

    अलंa·laṃ मे।me

    Alaṁ me.

    I have enough.

  191. 191

    रञ्ञोवrañ·ño·va होतू’ति।ho·tū

    Raññova hotū’ti.

    Let this be for the king himself.’

  192. 192

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te आनन्द,ā·nan·da एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, ānanda, evamassa:

    Ānanda, you might think:

  193. 193

    ‘अञ्ञोañ·ño नूनnū·na तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo अहोसी’ति।a·ho·sī

    ‘añño nūna tena samayena jotipālo māṇavo ahosī’ti.

    ‘Surely the student Jotipāla must have been someone else at that time?’

  194. 194

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ आनन्द,ā·nan·da एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, ānanda, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  195. 195

    अहंa·haṃ तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na जोतिपालोjo·ti·pā·lo माणवोmā·ṇa·vo अहोसिन्”ति।a·ho·sin

    Ahaṁ tena samayena jotipālo māṇavo ahosin”ti.

    I myself was the student Jotipāla at that time.”

  196. 196

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  197. 197

    अत्तमनोat·ta·ma·no आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दीति।a·bhi·nan·dī·ti

    Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.

    Satisfied, Venerable Ānanda approved what the Buddha said.

  198. 198

    घटिकारसुत्तंgha·ṭi·kā·ra·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ पठमं।pa·ṭha·maṃ

    Ghaṭikārasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.