Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 97 मज्झिमनिकाय 97

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Dhanañjānisutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 97

    Majjhima Nikāya 97

    Middle Discourses 97

  2. 2

    धनञ्जानिसुत्तdha·nañ·jā·ni·sut·ta

    Dhanañjānisutta

    With Dhanañjāni

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe

    ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to दक्खिणागिरिस्मिंdak·khi·ṇā·gi·ris·miṃ चारिकंcā·ri·kaṃ चरतिca·ra·ti महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिं।sad·dhiṃ

    Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto dakkhiṇāgirismiṁ cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.

    Now at that time Venerable Sāriputta was wandering in the Southern Hills together with a large Saṅgha of mendicants.

  6. 6

    अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu राजगहेrā·ja·ga·he वस्संवुट्ठोvas·saṃ·vuṭ·ṭho येनye·na दक्खिणागिरिdak·khi·ṇā·gi·ri येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā सारिपुत्तेनsā·ri·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho aññataro bhikkhu rājagahe vassaṁvuṭṭho yena dakkhiṇāgiri yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.

    Then a certain mendicant who had completed the rainy season residence in Rājagaha went to the Southern Hills, where he approached Venerable Sāriputta, and exchanged greetings with him.

  7. 7

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ bhikkhuṁ āyasmā sāriputto etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. Sāriputta said to him,

  8. 8

    “कच्चावुसो,kac·cā·vu·so भगवाbha·ga·vā अरोगोa·ro·go चca बलवाba·la·vā चा”ति?cā

    “kaccāvuso, bhagavā arogo ca balavā cā”ti?

    “Reverend, I hope the Buddha is healthy and strong?”

  9. 9

    “अरोगोa·ro·go चावुसो,cā·vu·so भगवाbha·ga·vā बलवाba·la·vā चा”ति।cā

    “Arogo cāvuso, bhagavā balavā cā”ti.

    “He is, reverend.”

  10. 10

    “कच्चिkac·ci पनावुसो,pa·nā·vu·so भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho अरोगोa·ro·go चca बलवाba·la·vā चा”ति?cā

    “Kacci panāvuso, bhikkhusaṅgho arogo ca balavā cā”ti?

    “And I hope that the mendicant Saṅgha is healthy and strong.”

  11. 11

    “भिक्खुसङ्घोपिbhik·khu·saṅ·gho·pi खो,kho आवुसो,ā·vu·so अरोगोa·ro·go चca बलवाba·la·vā चा”ति।cā

    “Bhikkhusaṅghopi kho, āvuso, arogo ca balavā cā”ti.

    “It is.”

  12. 12

    “एत्थ,et·tha आवुसो,ā·vu·so तण्डुलपालिद्वारायtaṇ·ḍu·la·pā·lid·vā·rā·ya धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni नामnā·ma ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अत्थि।at·thi

    “Ettha, āvuso, taṇḍulapālidvārāya dhanañjāni nāma brāhmaṇo atthi.

    “Reverend, at the rice checkpoint at the city gate there is a brahmin named Dhanañjāni.

  13. 13

    कच्चावुसो,kac·cā·vu·so धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अरोगोa·ro·go चca बलवाba·la·vā चा”ति?cā

    Kaccāvuso, dhanañjāni brāhmaṇo arogo ca balavā cā”ti?

    I hope that he is healthy and strong?”

  14. 14

    “धनञ्जानिपिdha·nañ·jā·ni·pi खो,kho आवुसो,ā·vu·so ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अरोगोa·ro·go चca बलवाba·la·vā चा”ति।cā

    “Dhanañjānipi kho, āvuso, brāhmaṇo arogo ca balavā cā”ti.

    “He too is well.”

  15. 15

    “कच्चिkac·ci पनावुसो,pa·nā·vu·so धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अप्पमत्तो”ति?ap·pa·mat·to

    “Kacci panāvuso, dhanañjāni brāhmaṇo appamatto”ti?

    “But is he diligent?”

  16. 16

    “कुतोku·to पनावुसो,pa·nā·vu·so धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa अप्पमादो?ap·pa·mā·do

    “Kuto panāvuso, dhanañjānissa brāhmaṇassa appamādo?

    “How could he possibly be diligent?

  17. 17

    धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni आवुसो,ā·vu·so ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo राजानंrā·jā·naṃ निस्सायnis·sā·ya ब्राह्मणगहपतिकेbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke विलुम्पति,vi·lum·pa·ti ब्राह्मणगहपतिकेbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke निस्सायnis·sā·ya राजानंrā·jā·naṃ विलुम्पति।vi·lum·pa·ti

    Dhanañjāni, āvuso, brāhmaṇo rājānaṁ nissāya brāhmaṇagahapatike vilumpati, brāhmaṇagahapatike nissāya rājānaṁ vilumpati.

    Dhanañjāni robs the brahmins and householders in the name of the king, and he robs the king in the name of the brahmins and householders.

  18. 18

    यापिस्सyā·pis·sa भरियाbha·ri·yā सद्धाsad·dhā सद्धकुलाsad·dha·ku·lā आनीताā·nī·tā सापिsā·pi कालङ्कता;kā·laṅ·ka·tā

    Yāpissa bhariyā saddhā saddhakulā ānītā sāpi kālaṅkatā;

    His wife, a lady of faith who he married from a family of faith, has passed away.

  19. 19

    अञ्ञास्सañ·ñās·sa भरियाbha·ri·yā अस्सद्धाas·sad·dhā अस्सद्धकुलाas·sad·dha·ku·lā आनीता”ति।ā·nī·tā

    aññāssa bhariyā assaddhā assaddhakulā ānītā”ti.

    And he has taken a new wife who has no faith.”

  20. 20

    “दुस्सुतंdus·su·taṃ वतावुसो,va·tā·vu·so अस्सुम्ह,as·sum·ha दुस्सुतंdus·su·taṃ वतावुसो,va·tā·vu·so अस्सुम्ह;as·sum·ha

    “Dussutaṁ vatāvuso, assumha, dussutaṁ vatāvuso, assumha;

    “Oh, it’s bad news

  21. 21

    येye मयंma·yaṃ धनञ्जानिंdha·nañ·jā·niṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ पमत्तंpa·mat·taṃ अस्सुम्ह।as·sum·ha

    ye mayaṁ dhanañjāniṁ brāhmaṇaṁ pamattaṁ assumha.

    to hear that Dhanañjāni is negligent.

  22. 22

    अप्पेवap·pe·va चca नामnā·ma मयंma·yaṃ कदाचिka·dā·ci करहचिka·ra·ha·ci धनञ्जानिनाdha·nañ·jā·ni·nā ब्राह्मणेनbrāh·ma·ṇe·na सद्धिंsad·dhiṃ समागच्छेय्याम,sa·mā·gac·chey·yā·ma अप्पेवap·pe·va नामnā·ma सियाsi·yā कोचिदेवko·ci·de·va कथासल्लापो”ति?ka·thā·sal·lā·po

    Appeva ca nāma mayaṁ kadāci karahaci dhanañjāninā brāhmaṇena saddhiṁ samāgaccheyyāma, appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo”ti?

    Hopefully, some time or other I’ll get to meet him, and we can have a discussion.”

  23. 23

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to दक्खिणागिरिस्मिंdak·khi·ṇā·gi·ris·miṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho āyasmā sāriputto dakkhiṇāgirismiṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.

    When Sāriputta had stayed in the Southern Hills as long as he pleased, he set out for Rājagaha.

  24. 24

    अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तदवसरि।ta·da·va·sa·ri

    Anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari.

    Traveling stage by stage, he arrived at Rājagaha,

  25. 25

    तत्रtat·ra सुदंsu·daṃ आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe

    Tatra sudaṁ āyasmā sāriputto rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    where he stayed in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  26. 26

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya राजगहंrā·ja·ga·haṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si

    Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.

    Then he robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Rājagaha for alms.

  27. 27

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo बहिनगरेba·hi·na·ga·re गावोgā·vo गोट्ठेgoṭ·ṭhe दुहापेति।du·hā·pe·ti

    Tena kho pana samayena dhanañjāni brāhmaṇo bahinagare gāvo goṭṭhe duhāpeti.

    Now at that time Dhanañjāni was having his cows milked in a cow-shed outside the city.

  28. 28

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to राजगहेrā·ja·ga·he पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरित्वाca·rit·vā पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to येनye·na धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi

    Atha kho āyasmā sāriputto rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena dhanañjāni brāhmaṇo tenupasaṅkami.

    Then Sāriputta wandered for alms in Rājagaha. After the meal, on his return from almsround, he approached Dhanañjāni.

  29. 29

    अद्दसाad·da·sā खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं।ā·gac·chan·taṃ

    Addasā kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmantaṁ sāriputtaṁ dūratova āgacchantaṁ.

    Seeing Sāriputta coming off in the distance,

  30. 30

    दिस्वानdis·vā·na येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Disvāna yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    Dhanañjāni went to him and said,

  31. 31

    “इतो,i·to भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पयो,pa·yo पीयतंpī·ya·taṃ तावtā·va भत्तस्सbhat·tas·sa कालोkā·lo भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī

    “ito, bho sāriputta, payo, pīyataṁ tāva bhattassa kālo bhavissatī”ti.

    “Here, worthy Sāriputta, drink some fresh milk before the meal time.”

  32. 32

    “अलं,a·laṃ ब्राह्मण।brāh·ma·ṇa

    “Alaṁ, brāhmaṇa.

    “Enough, brahmin,

  33. 33

    कतंka·taṃ मेme अज्जaj·ja भत्तकिच्चं।bhat·ta·kic·caṃ

    Kataṁ me ajja bhattakiccaṁ.

    I’ve finished eating for today.

  34. 34

    अमुकस्मिंa·mu·kas·miṃ मेme रुक्खमूलेruk·kha·mū·le दिवाविहारोdi·vā·vi·hā·ro भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    Amukasmiṁ me rukkhamūle divāvihāro bhavissati.

    I shall be at the root of that tree there for the day’s meditation.

  35. 35

    तत्थtat·tha आगच्छेय्यासी”ति।ā·gac·chey·yā·sī

    Tattha āgaccheyyāsī”ti.

    Come see me there.”

  36. 36

    “एवं,e·vaṃ भो”तिbho खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bho”ti kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmato sāriputtassa paccassosi.

    “Yes, worthy sir,” replied Dhanañjāni.

  37. 37

    अथa·tha खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ भुत्तपातरासोbhut·ta·pā·ta·rā·so येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā सारिपुत्तेनsā·ri·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo pacchābhattaṁ bhuttapātarāso yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.

    When Dhanañjāni had finished breakfast he went to Sāriputta and exchanged greetings with him.

  38. 38

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho धनञ्जानिंdha·nañ·jā·niṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho dhanañjāniṁ brāhmaṇaṁ āyasmā sāriputto etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. Sāriputta said to him,

  39. 39

    “कच्चासि,kac·cā·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अप्पमत्तो”ति?ap·pa·mat·to

    “kaccāsi, dhanañjāni, appamatto”ti?

    “I hope you’re diligent, Dhanañjāni?”

  40. 40

    “कुतो,ku·to भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अम्हाकंam·hā·kaṃ अप्पमादोap·pa·mā·do येसंye·saṃ नोno मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पोसेतब्बा,po·se·tab·bā पुत्तदारोput·ta·dā·ro पोसेतब्बो,po·se·tab·bo दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पोसेतब्बा,po·se·tab·bā मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ मित्तामच्चकरणीयंmit·tā·mac·ca·ka·ra·ṇī·yaṃ कातब्बं,kā·tab·baṃ ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ ञातिसालोहितकरणीयंñā·ti·sā·lo·hi·ta·ka·ra·ṇī·yaṃ कातब्बं,kā·tab·baṃ अतिथीनंa·ti·thī·naṃ अतिथिकरणीयंa·ti·thi·ka·ra·ṇī·yaṃ कातब्बं,kā·tab·baṃ पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ पुब्बपेतकरणीयंpub·ba·pe·ta·ka·ra·ṇī·yaṃ कातब्बं,kā·tab·baṃ देवतानंde·va·tā·naṃ देवताकरणीयंde·va·tā·ka·ra·ṇī·yaṃ कातब्बं,kā·tab·baṃ रञ्ञोrañ·ño राजकरणीयंrā·ja·ka·ra·ṇī·yaṃ कातब्बं,kā·tab·baṃ अयम्पिa·yam·pi कायोkā·yo पीणेतब्बोpī·ṇe·tab·bo ब्रूहेतब्बो”ति?brū·he·tab·bo

    “Kuto, bho sāriputta, amhākaṁ appamādo yesaṁ no mātāpitaro posetabbā, puttadāro posetabbo, dāsakammakarā posetabbā, mittāmaccānaṁ mittāmaccakaraṇīyaṁ kātabbaṁ, ñātisālohitānaṁ ñātisālohitakaraṇīyaṁ kātabbaṁ, atithīnaṁ atithikaraṇīyaṁ kātabbaṁ, pubbapetānaṁ pubbapetakaraṇīyaṁ kātabbaṁ, devatānaṁ devatākaraṇīyaṁ kātabbaṁ, rañño rājakaraṇīyaṁ kātabbaṁ, ayampi kāyo pīṇetabbo brūhetabbo”ti?

    “How can I possibly be diligent, worthy Sāriputta? I have to provide for my mother and father, my wives and children, and my bondservants and workers. And I have to make the proper offerings to friends and colleagues, relatives and kin, guests, ancestors, deities, and king. And then this body must also be fattened and built up.”

  41. 41

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni,

    “What do you think, Dhanañjāni?

  42. 42

    इधेकच्चोi·dhe·kac·co मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    idhekacco mātāpitūnaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    Suppose someone was to behave in an unprincipled and immoral way for the sake of their parents. Because of this the wardens of hell would drag them to hell.

  43. 43

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho mātāpitūnaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, mātāpitaro vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    Could they get out of being dragged to hell by pleading that they had acted for the sake of their parents? Or could their parents save them by pleading that the acts had been done for their sake?”

  44. 44

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    “No, worthy Sāriputta.

  45. 45

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    Rather, even as they were wailing the wardens of hell would cast them down into hell.”

  46. 46

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni,

    “What do you think, Dhanañjāni?

  47. 47

    इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुत्तदारस्सput·ta·dā·ras·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    idhekacco puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    Suppose someone was to behave in an unprincipled and immoral way for the sake of their wives and children …

  48. 48

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho पुत्तदारस्सput·ta·dā·ras·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā पुत्तदारोput·ta·dā·ro वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्यla·bhey·ya ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिa·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, puttadāro vā panassa labheyya ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  49. 49

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  50. 50

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  51. 51

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    bondservants and workers …

  52. 52

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā दासकम्मकरपोरिसाdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sā वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, dāsakammakaraporisā vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  53. 53

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  54. 54

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  55. 55

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco mittāmaccānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    friends and colleagues …

  56. 56

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho mittāmaccānaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, mittāmaccā vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  57. 57

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  58. 58

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  59. 59

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco ñātisālohitānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    relatives and kin …

  60. 60

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā ञातिसालोहिताñā·ti·sā·lo·hi·tā वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho ñātisālohitānaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, ñātisālohitā vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  61. 61

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  62. 62

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  63. 63

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co अतिथीनंa·ti·thī·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco atithīnaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    guests …

  64. 64

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho अतिथीनंa·ti·thī·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā अतिथीa·ti·thī वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho atithīnaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, atithī vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  65. 65

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  66. 66

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  67. 67

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco pubbapetānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    ancestors …

  68. 68

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā पुब्बपेताpub·ba·pe·tā वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho pubbapetānaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, pubbapetā vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  69. 69

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  70. 70

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  71. 71

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co देवतानंde·va·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco devatānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    deities …

  72. 72

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho देवतानंde·va·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā देवताde·va·tā वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho devatānaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, devatā vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  73. 73

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  74. 74

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  75. 75

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co रञ्ञोrañ·ño हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco rañño hetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    king …

  76. 76

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho रञ्ञोrañ·ño हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā राजाrā·jā वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्यla·bhey·ya ‘एसोe·so खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho rañño hetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, rājā vā panassa labheyya ‘eso kho amhākaṁ hetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    (Pāli only)

  77. 77

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    (Pāli only)

  78. 78

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    (Pāli only)

  79. 79

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni इधेकच्चोi·dhe·kac·co कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ अधम्मचरियाविसमचरियाहेतुa·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·he·tu निरयंni·ra·yaṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उपकड्ढेय्युं।u·pa·kaḍ·ḍhey·yuṃ

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, idhekacco kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī assa, tamenaṁ adhammacariyāvisamacariyāhetu nirayaṁ nirayapālā upakaḍḍheyyuṁ.

    fattening and building up their body. Because of this the wardens of hell would drag them to hell.

  80. 80

    लभेय्यla·bhey·ya नुnu खोkho सोso ‘अहंa·haṃ खोkho कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसिं,a·ho·siṃ माmā मंmaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’ति,ni·ra·ya·pā·lā परेpa·re वाvā पनस्सpa·nas·sa लभेय्युंla·bhey·yuṃ ‘एसोe·so खोkho कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अहोसि,a·ho·si माmā नंnaṃ निरयंni·ra·yaṃ निरयपाला’”ति?ni·ra·ya·pā·lā

    Labheyya nu kho so ‘ahaṁ kho kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī ahosiṁ, mā maṁ nirayaṁ nirayapālā’ti, pare vā panassa labheyyuṁ ‘eso kho kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī ahosi, mā naṁ nirayaṁ nirayapālā’”ti?

    Could they get out of being dragged to hell by pleading that they had acted for the sake of fattening and building up their body? Or could anyone else save them by pleading that the acts had been done for that reason?”

  81. 81

    “नोno हिदं,hi·daṃ भोbho सारिपुत्त।sā·ri·put·ta

    “No hidaṁ, bho sāriputta.

    “No, worthy Sāriputta.

  82. 82

    अथa·tha खोkho नंnaṃ विक्कन्दन्तंयेवvik·kan·dan·taṃ·ye·va निरयेni·ra·ye निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पक्खिपेय्युं”।pak·khi·pey·yuṃ

    Atha kho naṁ vikkandantaṁyeva niraye nirayapālā pakkhipeyyuṁ”.

    Rather, even as they were wailing the wardens of hell would cast them down into hell.”

  83. 83

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā mātāpitūnaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā mātāpitūnaṁ hetu dhammacārī samacārī assa;

    “Who do you think is better, Dhanañjāni? Someone who, for the sake of their parents, behaves in an unprincipled and immoral manner, or someone who behaves in a principled and moral manner?”

  84. 84

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  85. 85

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, mātāpitūnaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    “Someone who behaves in a principled and moral manner for the sake of their parents.

  86. 86

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, mātāpitūnaṁ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  87. 87

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    For principled and moral conduct is better than unprincipled and immoral conduct.”

  88. 88

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro चेवce·va पोसेतुं,po·se·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā mātāpitaro ceva posetuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    “Dhanañjāni, others have livelihoods that are both profitable and legitimate. By means of these it’s possible to provide for your parents, avoid bad deeds, and practice the path of goodness.

  89. 89

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā पुत्तदारस्सput·ta·dā·ras·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā पुत्तदारस्सput·ta·dā·ras·sa हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā puttadārassa hetu dhammacārī samacārī assa;

    Who do you think is better, Dhanañjāni? Someone who, for the sake of their wives and children …

  90. 90

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  91. 91

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पुत्तदारस्सput·ta·dā·ras·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, puttadārassa hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  92. 92

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पुत्तदारस्सput·ta·dā·ras·sa हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, puttadārassa hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  93. 93

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  94. 94

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ताkam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā पुत्तदारञ्चेवput·ta·dā·rañ·ce·va पोसेतुं,po·se·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā yehi sakkā puttadārañceva posetuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  95. 95

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā dāsakammakaraporisassa hetu dhammacārī samacārī assa;

    bondservants and workers …

  96. 96

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  97. 97

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, dāsakammakaraporisassa hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  98. 98

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, dāsakammakaraporisassa hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  99. 99

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  100. 100

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā दासकम्मकरपोरिसेdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·se चेवce·va पोसेतुं,po·se·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā dāsakammakaraporise ceva posetuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  101. 101

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā mittāmaccānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā mittāmaccānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa;

    friends and colleagues …

  102. 102

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  103. 103

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, mittāmaccānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  104. 104

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, mittāmaccānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  105. 105

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  106. 106

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā मित्तामच्चानञ्चेवmit·tā·mac·cā·nañ·ce·va मित्तामच्चकरणीयंmit·tā·mac·ca·ka·ra·ṇī·yaṃ कातुं,kā·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā mittāmaccānañceva mittāmaccakaraṇīyaṁ kātuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  107. 107

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā ñātisālohitānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā ñātisālohitānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa;

    relatives and kin …

  108. 108

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  109. 109

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, ñātisālohitānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  110. 110

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, ñātisālohitānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  111. 111

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  112. 112

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā ञातिसालोहितानञ्चेवñā·ti·sā·lo·hi·tā·nañ·ce·va ञातिसालोहितकरणीयंñā·ti·sā·lo·hi·ta·ka·ra·ṇī·yaṃ कातुं,kā·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā ñātisālohitānañceva ñātisālohitakaraṇīyaṁ kātuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  113. 113

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā अतिथीनंa·ti·thī·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā अतिथीनंa·ti·thī·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā atithīnaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā atithīnaṁ hetu dhammacārī samacārī assa;

    guests …

  114. 114

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  115. 115

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अतिथीनंa·ti·thī·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, atithīnaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  116. 116

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अतिथीनंa·ti·thī·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, atithīnaṁ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  117. 117

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  118. 118

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā अतिथीनञ्चेवa·ti·thī·nañ·ce·va अतिथिकरणीयंa·ti·thi·ka·ra·ṇī·yaṃ कातुं,kā·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā atithīnañceva atithikaraṇīyaṁ kātuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  119. 119

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā pubbapetānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā pubbapetānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa;

    ancestors …

  120. 120

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  121. 121

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, pubbapetānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  122. 122

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पुब्बपेतानंpub·ba·pe·tā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, pubbapetānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  123. 123

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  124. 124

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā पुब्बपेतानञ्चेवpub·ba·pe·tā·nañ·ce·va पुब्बपेतकरणीयंpub·ba·pe·ta·ka·ra·ṇī·yaṃ कातुं,kā·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā pubbapetānañceva pubbapetakaraṇīyaṁ kātuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  125. 125

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā देवतानंde·va·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā देवतानंde·va·tā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā devatānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā devatānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa;

    deities …

  126. 126

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  127. 127

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवतानंde·va·tā·naṃ हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, devatānaṁ hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  128. 128

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवतानंde·va·tā·naṃ हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, devatānaṁ hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  129. 129

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  130. 130

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā देवतानञ्चेवde·va·tā·nañ·ce·va देवताकरणीयंde·va·tā·ka·ra·ṇī·yaṃ कातुं,kā·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā devatānañceva devatākaraṇīyaṁ kātuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  131. 131

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā रञ्ञोrañ·ño हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā रञ्ञोrañ·ño हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā rañño hetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā rañño hetu dhammacārī samacārī assa;

    king …

  132. 132

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  133. 133

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta रञ्ञोrañ·ño हेतुhe·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, rañño hetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    (Pāli only)

  134. 134

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta रञ्ञोrañ·ño हेतुhe·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, rañño hetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  135. 135

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    (Pāli only)

  136. 136

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā रञ्ञोrañ·ño चेवce·va राजकरणीयंrā·ja·ka·ra·ṇī·yaṃ कातुं,kā·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुं।pa·ṭi·paj·ji·tuṃ

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā rañño ceva rājakaraṇīyaṁ kātuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjituṁ.

    (Pāli only)

  137. 137

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni योyo वाvā कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa योyo वाvā कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स;as·sa

    Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, yo vā kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī assa, yo vā kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu dhammacārī samacārī assa;

    fattening and building up their body, behaves in an unprincipled and immoral manner, or someone who behaves in a principled and moral manner?”

  138. 138

    कतमंka·ta·maṃ सेय्यो”ति?sey·yo

    katamaṁ seyyo”ti?

    (Pāli only)

  139. 139

    “योyo हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu अधम्मचारीa·dham·ma·cā·rī विसमचारीvi·sa·ma·cā·rī अस्स,as·sa नna तंtaṃ सेय्यो;sey·yo

    “Yo hi, bho sāriputta, kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu adhammacārī visamacārī assa, na taṁ seyyo;

    “Someone who behaves in a principled and moral manner.

  140. 140

    योyo चca खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta कायस्सkā·yas·sa पीणनाहेतुpī·ṇa·nā·he·tu ब्रूहनाहेतुbrū·ha·nā·he·tu धम्मचारीdham·ma·cā·rī समचारीsa·ma·cā·rī अस्स,as·sa तदेवेत्थta·de·vet·tha सेय्यो।sey·yo

    yo ca kho, bho sāriputta, kāyassa pīṇanāhetu brūhanāhetu dhammacārī samacārī assa, tadevettha seyyo.

    (Pāli only)

  141. 141

    अधम्मचरियाविसमचरियाहि,a·dham·ma·ca·ri·yā·vi·sa·ma·ca·ri·yā·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धम्मचरियासमचरियाdham·ma·ca·ri·yā·sa·ma·ca·ri·yā सेय्यो”ति।sey·yo

    Adhammacariyāvisamacariyāhi, bho sāriputta, dhammacariyāsamacariyā seyyo”ti.

    For principled and moral conduct is better than unprincipled and immoral conduct.”

  142. 142

    “अत्थिat·thi खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ हेतुकाhe·tu·kā धम्मिकाdham·mi·kā कम्मन्ता,kam·man·tā येहिye·hi सक्काsak·kā कायञ्चेवkā·yañ·ce·va पीणेतुंpī·ṇe·tuṃ ब्रूहेतुं,brū·he·tuṃ नna चca पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कातुं,kā·tuṃ पुञ्ञञ्चpuñ·ñañ·ca पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपज्जितुन्”ति।pa·ṭi·paj·ji·tun

    “Atthi kho, dhanañjāni, aññesaṁ hetukā dhammikā kammantā, yehi sakkā kāyañceva pīṇetuṁ brūhetuṁ, na ca pāpakammaṁ kātuṁ, puññañca paṭipadaṁ paṭipajjitun”ti.

    “Dhanañjāni, others have livelihoods that are both profitable and legitimate. By means of these it’s possible to fatten and build up your body, avoid bad deeds, and practice the path of goodness.”

  143. 143

    अथa·tha खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

    Then Dhanañjāni the brahmin, having approved and agreed with what Venerable Sāriputta said, rose from his seat and left.

  144. 144

    अथa·tha खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na आबाधिकोā·bā·dhi·ko अहोसिa·ho·si दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo aparena samayena ābādhiko ahosi dukkhito bāḷhagilāno.

    Some time later Dhanañjāni became sick, suffering, gravely ill.

  145. 145

    अथa·tha खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ पुरिसंpu·ri·saṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:

    Then he addressed a man,

  146. 146

    “एहिe·hi त्वं,tvaṃ अम्भोam·bho पुरिस,pu·ri·sa येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कम;te·nu·pa·saṅ·ka·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दाहि:van·dā·hi

    “ehi tvaṁ, ambho purisa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi:

    “Please, my man, go to the Buddha, and in my name bow with your head to his feet. Say to him:

  147. 147

    ‘धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भन्ते,bhan·te ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    ‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

    ‘Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill.

  148. 148

    सोso भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती’ति।van·da·tī

    So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti.

    He bows with his head to your feet.’

  149. 149

    येनye·na चायस्माcā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कम;te·nu·pa·saṅ·ka·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दाहि:van·dā·hi

    Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandāhi:

    Then go to Venerable Sāriputta, and in my name bow with your head to his feet. Say to him:

  150. 150

    ‘धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भन्ते,bhan·te ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    ‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

    ‘Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill.

  151. 151

    सोso आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती’ति।van·da·tī

    So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandatī’ti.

    He bows with his head to your feet.’

  152. 152

    एवञ्चe·vañ·ca वदेहि:va·de·hi

    Evañca vadehi:

    And then say:

  153. 153

    ‘साधुsā·dhu किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to येनye·na धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमतुte·nu·pa·saṅ·ka·ma·tu अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाया’”ति।u·pā·dā·yā

    ‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena dhanañjānissa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.

    ‘Sir, please visit Dhanañjāni at his home out of sympathy.’”

  154. 154

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, bhante”ti kho so puriso dhanañjānissa brāhmaṇassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso bhagavantaṁ etadavoca:

    “Yes, sir,” that man replied. He did as Dhanañjāni asked.

  155. 155

    “धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भन्ते,bhan·te ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    “dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

    (Pāli only)

  156. 156

    सोso भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती”ति।van·da·tī

    So bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.

    (Pāli only)

  157. 157

    येनye·na चायस्माcā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    (Pāli only)

  158. 158

    “धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भन्ते,bhan·te ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    “dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

    (Pāli only)

  159. 159

    सोso आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दति,van·da·ti एवञ्चe·vañ·ca वदेति:va·de·ti

    So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandati, evañca vadeti:

    (Pāli only)

  160. 160

    ‘साधुsā·dhu किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to येनye·na धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमतुte·nu·pa·saṅ·ka·ma·tu अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाया’”ति।u·pā·dā·yā

    ‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena dhanañjānissa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.

    (Pāli only)

  161. 161

    अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesi kho āyasmā sāriputto tuṇhībhāvena.

    Sāriputta consented with silence.

  162. 162

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di निसज्जni·saj·ja खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to धनञ्जानिंdha·nañ·jā·niṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā sāriputto nivāsetvā pattacīvaramādāya yena dhanañjānissa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho āyasmā sāriputto dhanañjāniṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:

    He robed up, and, taking his bowl and robe, went to Dhanañjāni’s home, where he sat down on the seat spread out and said to Dhanañjāni,

  163. 163

    “कच्चिkac·ci ते,te धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni खमनीयं,kha·ma·nī·yaṃ कच्चिkac·ci यापनीयं?yā·pa·nī·yaṃ कच्चिkac·ci दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā पटिक्कमन्ति,pa·ṭik·ka·man·ti नोno अभिक्कमन्ति?a·bhik·ka·man·ti पटिक्कमोसानंpa·ṭik·ka·mo·sā·naṃ पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno अभिक्कमो”ति?a·bhik·ka·mo

    “kacci te, dhanañjāni, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ? Kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti? Paṭikkamosānaṁ paññāyati, no abhikkamo”ti?

    “I hope you’re keeping well, Dhanañjāni, I hope you’re all right. I hope your pain is fading, not growing; that its fading is evident, not its growing.”

  164. 164

    “नna मे,me भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta खमनीयंkha·ma·nī·yaṃ नna यापनीयं।yā·pa·nī·yaṃ बाळ्हाbā·ḷhā मेme दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā अभिक्कमन्ति,a·bhik·ka·man·ti नोno पटिक्कमन्ति।pa·ṭik·ka·man·ti अभिक्कमोसानंa·bhik·ka·mo·sā·naṃ पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno पटिक्कमो।pa·ṭik·ka·mo

    “Na me, bho sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.

    “I’m not keeping well, Mister Sāriputta, I’m not getting by. My pain is terrible and growing, not fading; its growing is evident, not its fading.

  165. 165

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so तिण्हेनtiṇ·he·na सिखरेनsi·kha·re·na मुद्धनिmud·dha·ni अभिमत्थेय्य;a·bhi·mat·they·ya एवमेवe·va·me·va खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अधिमत्ताa·dhi·mat·tā वाताvā·tā मुद्धनिmud·dha·ni चca ऊहनन्ति।ū·ha·nan·ti

    Seyyathāpi, bho sāriputta, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya; evameva kho, bho sāriputta, adhimattā vātā muddhani ca ūhananti.

    The winds piercing my head are so severe, it feels like a strong man drilling into my head with a sharp point.

  166. 166

    नna मे,me भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta खमनीयं,kha·ma·nī·yaṃ नna यापनीयं।yā·pa·nī·yaṃ बाळ्हाbā·ḷhā मेme दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā अभिक्कमन्ति,a·bhik·ka·man·ti नोno पटिक्कमन्ति।pa·ṭik·ka·man·ti अभिक्कमोसानंa·bhik·ka·mo·sā·naṃ पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno पटिक्कमो।pa·ṭik·ka·mo

    Na me, bho sāriputta, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.

    I’m not keeping well.

  167. 167

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so दळ्हेनda·ḷhe·na वरत्तक्खण्डेनva·rat·tak·khaṇ·ḍe·na सीसेsī·se सीसवेठंsī·sa·ve·ṭhaṃ ददेय्य;da·dey·ya एवमेवe·va·me·va खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अधिमत्ताa·dhi·mat·tā सीसेsī·se सीसवेदना।sī·sa·ve·da·nā

    Seyyathāpi, bho sāriputta, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya; evameva kho, bho sāriputta, adhimattā sīse sīsavedanā.

    The pain in my head is so severe, it feels like a strong man tightening a strong leather strap around my head.

  168. 168

    नna मे,me भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta खमनीयंkha·ma·nī·yaṃ नna यापनीयं।yā·pa·nī·yaṃ बाळ्हाbā·ḷhā मेme दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā अभिक्कमन्ति,a·bhik·ka·man·ti नोno पटिक्कमन्ति।pa·ṭik·ka·man·ti अभिक्कमोसानंa·bhik·ka·mo·sā·naṃ पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno पटिक्कमो।pa·ṭik·ka·mo

    Na me, bho sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.

    I’m not keeping well.

  169. 169

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta दक्खोdak·kho गोघातकोgo·ghā·ta·ko वाvā गोघातकन्तेवासीgo·ghā·ta·kan·te·vā·sī वाvā तिण्हेनtiṇ·he·na गोविकन्तनेनgo·vi·kan·ta·ne·na कुच्छिंkuc·chiṃ परिकन्तेय्य;pa·ri·kan·tey·ya एवमेवe·va·me·va खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अधिमत्ताa·dhi·mat·tā वाताvā·tā कुच्छिंkuc·chiṃ परिकन्तन्ति।pa·ri·kan·tan·ti

    Seyyathāpi, bho sāriputta, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya; evameva kho, bho sāriputta, adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.

    The winds slicing my belly are so severe, like a deft butcher or their apprentice were slicing open a cow’s belly with a sharp meat cleaver.

  170. 170

    नna मे,me भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta खमनीयं,kha·ma·nī·yaṃ नna यापनीयं।yā·pa·nī·yaṃ बाळ्हाbā·ḷhā मेme दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā अभिक्कमन्ति,a·bhik·ka·man·ti नोno पटिक्कमन्ति।pa·ṭik·ka·man·ti अभिक्कमोसानंa·bhik·ka·mo·sā·naṃ पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno पटिक्कमो।pa·ṭik·ka·mo

    Na me, bho sāriputta, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.

    I’m not keeping well.

  171. 171

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta द्वेdve बलवन्तोba·la·van·to पुरिसाpu·ri·sā दुब्बलतरंdub·ba·la·ta·raṃ पुरिसंpu·ri·saṃ नानाबाहासुnā·nā·bā·hā·su गहेत्वाga·het·vā अङ्गारकासुयाaṅ·gā·ra·kā·su·yā सन्तापेय्युंsan·tā·pey·yuṃ सम्परितापेय्युं;sam·pa·ri·tā·pey·yuṃ एवमेवe·va·me·va खो,kho भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अधिमत्तोa·dhi·mat·to कायस्मिंkā·yas·miṃ डाहो।ḍā·ho

    Seyyathāpi, bho sāriputta, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ; evameva kho, bho sāriputta, adhimatto kāyasmiṁ ḍāho.

    The burning in my body is so severe, it feels like two strong men grabbing a weaker man by the arms to burn and scorch him on a pit of glowing coals.

  172. 172

    नna मे,me भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta खमनीयंkha·ma·nī·yaṃ नna यापनीयं।yā·pa·nī·yaṃ बाळ्हाbā·ḷhā मेme दुक्खाduk·khā वेदनाve·da·nā अभिक्कमन्ति,a·bhik·ka·man·ti नोno पटिक्कमन्ति।pa·ṭik·ka·man·ti अभिक्कमोसानंa·bhik·ka·mo·sā·naṃ पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno पटिक्कमो”ति।pa·ṭik·ka·mo

    Na me, bho sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti. Abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo”ti.

    I’m not keeping well, Mister Sāriputta, I’m not getting by. My pain is terrible and growing, not fading; its growing is evident, not its fading.”

  173. 173

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Dhanañjāni, which do you think is better:

  174. 174

    निरयोni·ra·yo वाvā तिरच्छानयोनिti·rac·chā·na·yo·ni वा”ति?vā

    nirayo vā tiracchānayoni vā”ti?

    hell or the animal realm?”

  175. 175

    “निरया,ni·ra·yā भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta तिरच्छानयोनिti·rac·chā·na·yo·ni सेय्यो”ति।sey·yo

    “Nirayā, bho sāriputta, tiracchānayoni seyyo”ti.

    “The animal realm is better.”

  176. 176

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  177. 177

    तिरच्छानयोनिti·rac·chā·na·yo·ni वाvā पेत्तिविसयोpet·ti·vi·sa·yo वा”ति?vā

    tiracchānayoni vā pettivisayo vā”ti?

    the animal realm or the ghost realm?”

  178. 178

    “तिरच्छानयोनिया,ti·rac·chā·na·yo·ni·yā भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पेत्तिविसयोpet·ti·vi·sa·yo सेय्यो”ति।sey·yo

    “Tiracchānayoniyā, bho sāriputta, pettivisayo seyyo”ti.

    “The ghost realm is better.”

  179. 179

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  180. 180

    पेत्तिविसयोpet·ti·vi·sa·yo वाvā मनुस्साma·nus·sā वा”ति?vā

    pettivisayo vā manussā vā”ti?

    the ghost realm or human life?”

  181. 181

    “पेत्तिविसया,pet·ti·vi·sa·yā भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta मनुस्साma·nus·sā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Pettivisayā, bho sāriputta, manussā seyyo”ti.

    “Human life is better.”

  182. 182

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  183. 183

    मनुस्साma·nus·sā वाvā चातुमहाराजिकाcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā वाvā देवा”ति?de·vā

    manussā vā cātumahārājikā vā devā”ti?

    human life or as one of the gods of the four great kings?”

  184. 184

    “मनुस्सेहि,ma·nus·se·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta चातुमहाराजिकाcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā देवाde·vā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Manussehi, bho sāriputta, cātumahārājikā devā seyyo”ti.

    “The gods of the four great kings.”

  185. 185

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  186. 186

    चातुमहाराजिकाcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā वाvā देवाde·vā तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā वाvā देवा”ति?de·vā

    cātumahārājikā vā devā tāvatiṁsā vā devā”ti?

    the gods of the four great kings or the gods of the thirty-three?”

  187. 187

    “चातुमहाराजिकेहि,cā·tu·ma·hā·rā·ji·ke·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवेहिde·ve·hi तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā देवाde·vā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Cātumahārājikehi, bho sāriputta, devehi tāvatiṁsā devā seyyo”ti.

    “The gods of the thirty-three.”

  188. 188

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  189. 189

    तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā वाvā देवाde·vā यामाyā·mā वाvā देवा”ति?de·vā

    tāvatiṁsā vā devā yāmā vā devā”ti?

    the gods of the thirty-three or the gods of Yama?”

  190. 190

    “तावतिंसेहि,tā·va·tiṃ·se·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवेहिde·ve·hi यामाyā·mā देवाde·vā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Tāvatiṁsehi, bho sāriputta, devehi yāmā devā seyyo”ti.

    “The gods of Yama.”

  191. 191

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  192. 192

    यामाyā·mā वाvā देवाde·vā तुसिताtu·si·tā वाvā देवा”ति?de·vā

    yāmā vā devā tusitā vā devā”ti?

    the gods of Yama or the joyful gods?”

  193. 193

    “यामेहि,yā·me·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवेहिde·ve·hi तुसिताtu·si·tā देवाde·vā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Yāmehi, bho sāriputta, devehi tusitā devā seyyo”ti.

    “The joyful gods.”

  194. 194

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  195. 195

    तुसिताtu·si·tā वाvā देवाde·vā निम्मानरतीnim·mā·na·ra·tī वाvā देवा”ति?de·vā

    tusitā vā devā nimmānaratī vā devā”ti?

    the joyful gods or the gods who love to create?”

  196. 196

    “तुसितेहि,tu·si·te·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवेहिde·ve·hi निम्मानरतीnim·mā·na·ra·tī देवाde·vā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Tusitehi, bho sāriputta, devehi nimmānaratī devā seyyo”ti.

    “The gods who love to create.”

  197. 197

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्यो—sey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo—

    “Which do you think is better:

  198. 198

    निम्मानरतीnim·mā·na·ra·tī वाvā देवाde·vā परनिम्मितवसवत्तीpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī वाvā देवा”ति?de·vā

    nimmānaratī vā devā paranimmitavasavattī vā devā”ti?

    the gods who love to create or the gods who control what is created by others?”

  199. 199

    “निम्मानरतीहि,nim·mā·na·ra·tī·hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta देवेहिde·ve·hi परनिम्मितवसवत्तीpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī देवाde·vā सेय्यो”ति।sey·yo

    “Nimmānaratīhi, bho sāriputta, devehi paranimmitavasavattī devā seyyo”ti.

    “The gods who control what is created by others.”

  200. 200

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni कतमंka·ta·maṃ सेय्योsey·yo

    “Taṁ kiṁ maññasi, dhanañjāni, katamaṁ seyyo

    “Which do you think is better:

  201. 201

    परनिम्मितवसवत्तीpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī वाvā देवाde·vā ब्रह्मलोकोbrah·ma·lo·ko वा”ति?vā

    paranimmitavasavattī vā devā brahmaloko vā”ti?

    the gods who control what is created by others or the realm of divinity?”

  202. 202

    “‘ब्रह्मलोको’ति—भवंbrah·ma·lo·ko सारिपुत्तोsā·ri·put·to आह;ā·ha

    “‘Brahmaloko’ti—bhavaṁ sāriputto āha;

    “Worthy Sāriputta speaks of the realm of divinity!

  203. 203

    ‘ब्रह्मलोको’ति—भवंbrah·ma·lo·ko सारिपुत्तोsā·ri·put·to आहा”ति।ā·hā

    ‘brahmaloko’ti—bhavaṁ sāriputto āhā”ti.

    Worthy Sāriputta speaks of the realm of divinity!”

  204. 204

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi:

    Then Sāriputta thought:

  205. 205

    “इमेi·me खोkho ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā ब्रह्मलोकाधिमुत्ता।brah·ma·lo·kā·dhi·mut·tā

    “ime kho brāhmaṇā brahmalokādhimuttā.

    “These brahmins are devoted to the realm of divinity.

  206. 206

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ सहब्यतायsa·hab·ya·tā·ya मग्गंmag·gaṃ देसेय्यन्”ति।de·sey·yan

    Yannūnāhaṁ dhanañjānissa brāhmaṇassa brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ deseyyan”ti.

    Why don’t I teach him a path to the company of Divinity?”

  207. 207

    “ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ ते,te धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni सहब्यतायsa·hab·ya·tā·ya मग्गंmag·gaṃ देसेस्सामि;de·ses·sā·mi

    “Brahmānaṁ te, dhanañjāni, sahabyatāya maggaṁ desessāmi;

    “Dhanañjāni, I shall teach you a path to the company of Divinity.

  208. 208

    तंtaṃ सुणाहि,su·ṇā·hi साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिma·na·si करोहि,ka·ro·hi भासिस्सामी”ति।bhā·sis·sā·mī

    taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.

    Listen and apply your mind well, I will speak.”

  209. 209

    “एवं,e·vaṃ भो”तिbho खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bho”ti kho dhanañjāni brāhmaṇo āyasmato sāriputtassa paccassosi.

    “Yes, worthy sir,” replied Dhanañjāni.

  210. 210

    आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Āyasmā sāriputto etadavoca:

    Venerable Sāriputta said this:

  211. 211

    “कतमोka·ta·mo च,ca धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ सहब्यतायsa·hab·ya·tā·ya मग्गो?mag·go

    “katamo ca, dhanañjāni, brahmānaṁ sahabyatāya maggo?

    “And what is a path to company with Divinity?

  212. 212

    इध,i·dha धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भिक्खुbhik·khu मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्याबज्झेनab·yā·baj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Idha, dhanañjāni, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.

    Firstly, a mendicant meditates spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  213. 213

    अयंa·yaṃ खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ सहब्यतायsa·hab·ya·tā·ya मग्गो।mag·go

    Ayaṁ kho, dhanañjāni, brahmānaṁ sahabyatāya maggo.

    This is a path to company with Divinity.

  214. 214

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भिक्खुbhik·khu करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe

    Puna caparaṁ, dhanañjāni, bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā …pe…

    Furthermore, a mendicant meditates spreading a heart full of compassion …

  215. 215

    मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …

    muditāsahagatena cetasā …

    They meditate spreading a heart full of rejoicing …

  216. 216

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्याबज्झेनab·yā·baj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.

    They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  217. 217

    अयंa·yaṃ खो,kho धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ सहब्यतायsa·hab·ya·tā·ya मग्गो”ति।mag·go

    Ayaṁ kho, dhanañjāni, brahmānaṁ sahabyatāya maggo”ti.

    This is a path to company with Divinity.”

  218. 218

    “तेनte·na हि,hi भोbho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दाहि:van·dā·hi

    “Tena hi, bho sāriputta, mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi:

    “Well then, Mister Sāriputta, in my name bow with your head to the Buddha’s feet. Say to him:

  219. 219

    ‘धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भन्ते,bhan·te ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    ‘dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

    ‘Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill.

  220. 220

    सोso भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती’”ति।van·da·tī

    So bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.

    He bows with his head to your feet.’”

  221. 221

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to धनञ्जानिंdha·nañ·jā·niṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ सतिsa·ti उत्तरिकरणीयेut·ta·ri·ka·ra·ṇī·ye हीनेhī·ne ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke पतिट्ठापेत्वाpa·tiṭ·ṭhā·pet·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho āyasmā sāriputto dhanañjāniṁ brāhmaṇaṁ sati uttarikaraṇīye hīne brahmaloke patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

    Then Sāriputta, after establishing Dhanañjāni in the inferior realm of divinity, rose from his seat and left while there was still more left to do.

  222. 222

    अथa·tha खोkho धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo अचिरपक्कन्तेa·ci·ra·pak·kan·te आयस्मन्तेā·yas·man·te सारिपुत्तेsā·ri·put·te कालमकासि,kā·la·ma·kā·si ब्रह्मलोकञ्चbrah·ma·lo·kañ·ca उपपज्जि।u·pa·paj·ji

    Atha kho dhanañjāni brāhmaṇo acirapakkante āyasmante sāriputte kālamakāsi, brahmalokañca upapajji.

    Not long after Sāriputta had left, Dhanañjāni passed away and was reborn in the realm of divinity.

  223. 223

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    Then the Buddha said to the mendicants,

  224. 224

    “एसो,e·so भिक्खवे,bhik·kha·ve सारिपुत्तोsā·ri·put·to धनञ्जानिंdha·nañ·jā·niṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ सतिsa·ti उत्तरिकरणीयेut·ta·ri·ka·ra·ṇī·ye हीनेhī·ne ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke पतिट्ठापेत्वाpa·tiṭ·ṭhā·pet·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति।pak·kan·to

    “eso, bhikkhave, sāriputto dhanañjāniṁ brāhmaṇaṁ sati uttarikaraṇīye hīne brahmaloke patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti.

    “Mendicants, Sāriputta, after establishing Dhanañjāni in the inferior realm of divinity, rose from his seat and left while there was still more left to do.”

  225. 225

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि,ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Sāriputta went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said,

  226. 226

    “धनञ्जानि,dha·nañ·jā·ni भन्ते,bhan·te ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो,bā·ḷha·gi·lā·no

    “dhanañjāni, bhante, brāhmaṇo ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno,

    “Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill.

  227. 227

    सोso भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती”ति।van·da·tī

    so bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.

    He bows with his head to your feet.”

  228. 228

    “किंkiṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धनञ्जानिंdha·nañ·jā·niṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ सतिsa·ti उत्तरिकरणीयेut·ta·ri·ka·ra·ṇī·ye हीनेhī·ne ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke पतिट्ठापेत्वाpa·tiṭ·ṭhā·pet·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति?pak·kan·to

    “Kiṁ pana tvaṁ, sāriputta, dhanañjāniṁ brāhmaṇaṁ sati uttarikaraṇīye hīne brahmaloke patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti?

    “But Sāriputta, after establishing Dhanañjāni in the inferior realm of divinity, why did you get up from your seat and leave while there was still more left to do?”

  229. 229

    “मय्हंmay·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ अहोसि:a·ho·si

    “Mayhaṁ kho, bhante, evaṁ ahosi:

    “Sir, I thought:

  230. 230

    ‘इमेi·me खोkho ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā ब्रह्मलोकाधिमुत्ता,brah·ma·lo·kā·dhi·mut·tā यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ धनञ्जानिस्सdha·nañ·jā·nis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa ब्रह्मानंbrah·mā·naṃ सहब्यतायsa·hab·ya·tā·ya मग्गंmag·gaṃ देसेय्यन्’”ति।de·sey·yan

    ‘ime kho brāhmaṇā brahmalokādhimuttā, yannūnāhaṁ dhanañjānissa brāhmaṇassa brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ deseyyan’”ti.

    ‘These brahmins are devoted to the realm of divinity. Why don’t I teach him a path to the company of Divinity?’”

  231. 231

    “कालङ्कतोkā·laṅ·ka·to च,ca सारिपुत्त,sā·ri·put·ta धनञ्जानिdha·nañ·jā·ni ब्राह्मणो,brāh·ma·ṇo ब्रह्मलोकञ्चbrah·ma·lo·kañ·ca उपपन्नो”ति।u·pa·pan·no

    “Kālaṅkato ca, sāriputta, dhanañjāni brāhmaṇo, brahmalokañca upapanno”ti.

    “And Sāriputta, the brahmin Dhanañjāni has passed away and been reborn in the realm of divinity.”

  232. 232

    धनञ्जानिसुत्तंdha·nañ·jā·ni·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ सत्तमं।sat·ta·maṃ

    Dhanañjānisuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.