Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

The Anthology of Discourses 55 सुत्त निपात 1।1 55

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273

Vatthugāthā

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233 · Hide pronunciation

  1. 1

    सुत्तsut·ta निपातni·pā·ta 5।1

    Sutta Nipāta 5.1

    Anthology of Discourses 5.1

  2. 2

    वत्थुगाथाvat·thu·gā·thā

    Vatthugāthā

    Introductory Verses

  3. 3

    कोसलानंko·sa·lā·naṃ पुराpu·rā रम्मा,ram·mā

    Kosalānaṁ purā rammā,

    From the fair city of the Kosalans

  4. 4

    अगमाa·ga·mā दक्खिणापथं;dak·khi·ṇā·pa·thaṃ

    agamā dakkhiṇāpathaṁ;

    to the southern region

  5. 5

    आकिञ्चञ्ञंā·kiñ·cañ·ñaṃ पत्थयानो,pat·tha·yā·no

    Ākiñcaññaṁ patthayāno,

    came a brahmin expert in hymns,

  6. 6

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo मन्तपारगू।man·ta·pā·ra·gū

    brāhmaṇo mantapāragū.

    aspiring to nothingness.

  7. 7

    सोso अस्सकस्सas·sa·kas·sa विसये,vi·sa·ye

    So assakassa visaye,

    He settled in a region under the shared dominion

  8. 8

    अळकस्सa·ḷa·kas·sa समासने;sa·mā·sa·ne

    aḷakassa samāsane;

    of Assaka and Muḷaka,

  9. 9

    वसिva·si गोधावरीकूले,go·dhā·va·rī·kū·le

    Vasi godhāvarīkūle,

    where he lived on the bank of the Godāvarī River,

  10. 10

    उञ्छेनuñ·che·na चca फलेनpha·le·na च।ca

    uñchena ca phalena ca.

    getting by on gleanings and fruit.

  11. 11

    तस्सेवtas·se·va उपनिस्साय,u·pa·nis·sā·ya

    Tasseva upanissāya,

    He was supported

  12. 12

    गामोgā·mo चca विपुलोvi·pu·lo अहु;a·hu

    gāmo ca vipulo ahu;

    by a prosperous village nearby.

  13. 13

    ततोta·to जातेनjā·te·na आयेन,ā·ye·na

    Tato jātena āyena,

    With the revenue earned from there

  14. 14

    महायञ्ञमकप्पयि।ma·hā·yañ·ña·ma·kap·pa·yi

    mahāyaññamakappayi.

    he performed a great sacrifice.

  15. 15

    महायञ्ञंma·hā·yañ·ñaṃ यजित्वान,ya·jit·vā·na

    Mahāyaññaṁ yajitvāna,

    When he had completed the great sacrifice,

  16. 16

    पुनpu·na पाविसिpā·vi·si अस्समं;as·sa·maṃ

    puna pāvisi assamaṁ;

    he returned to his hermitage once more.

  17. 17

    तस्मिंtas·miṃ पटिपविट्ठम्हि,pa·ṭi·pa·viṭ·ṭham·hi

    Tasmiṁ paṭipaviṭṭhamhi,

    Upon his return,

  18. 18

    अञ्ञोañ·ño आगञ्छिā·gañ·chi ब्राह्मणो।brāh·ma·ṇo

    añño āgañchi brāhmaṇo.

    another brahmin arrived.

  19. 19

    उग्घट्टपादोug·ghaṭ·ṭa·pā·do तसितो,ta·si·to

    Ugghaṭṭapādo tasito,

    Foot-sore and thirsty,

  20. 20

    पङ्कदन्तोpaṅ·ka·dan·to रजस्सिरो;ra·jas·si·ro

    paṅkadanto rajassiro;

    with grotty teeth and dusty head,

  21. 21

    सोso चca नंnaṃ उपसङ्कम्म,u·pa·saṅ·kam·ma

    So ca naṁ upasaṅkamma,

    he approached the other

  22. 22

    सतानिsa·tā·ni पञ्चpañ·ca याचति।yā·ca·ti

    satāni pañca yācati.

    and asked for five hundred coins.

  23. 23

    तमेनंta·me·naṃ बावरीbā·va·rī दिस्वा,dis·vā

    Tamenaṁ bāvarī disvā,

    When Bāvari saw him,

  24. 24

    आसनेनā·sa·ne·na निमन्तयि;ni·man·ta·yi

    āsanena nimantayi;

    he invited him to sit down,

  25. 25

    सुखञ्चsu·khañ·ca कुसलंku·sa·laṃ पुच्छि,puc·chi

    Sukhañca kusalaṁ pucchi,

    asked of his happiness and well-being,

  26. 26

    इदंi·daṃ वचनमब्रवि।va·ca·na·mab·ra·vi

    idaṁ vacanamabravi.

    and said the following.

  27. 27

    “यंyaṃ खोkho ममma·ma देय्यधम्मं,dey·ya·dham·maṃ

    “Yaṁ kho mama deyyadhammaṁ,

    “Whatever I had available to give,

  28. 28

    सब्बंsab·baṃ विसज्जितंvi·saj·ji·taṃ मया;ma·yā

    Sabbaṁ visajjitaṁ mayā;

    I have already distributed.

  29. 29

    अनुजानाहिa·nu·jā·nā·hi मेme ब्रह्मे,brah·me

    Anujānāhi me brahme,

    Believe me, brahmin,

  30. 30

    नत्थिnat·thi पञ्चसतानिpañ·ca·sa·tā·ni मे”।me

    Natthi pañcasatāni me”.

    I don’t have five hundred coins.”

  31. 31

    “सचेsa·ce मेme याचमानस्स,yā·ca·mā·nas·sa

    “Sace me yācamānassa,

    “If, good fellow, you do not

  32. 32

    भवंbha·vaṃ नानुपदस्सति;nā·nu·pa·das·sa·ti

    bhavaṁ nānupadassati;

    give me what I ask,

  33. 33

    सत्तमेsat·ta·me दिवसेdi·va·se तुय्हं,tuy·haṃ

    Sattame divase tuyhaṁ,

    then on the seventh day,

  34. 34

    मुद्धाmud·dhā फलतुpha·la·tu सत्तधा”।sat·ta·dhā

    muddhā phalatu sattadhā”.

    let your head explode in seven!”

  35. 35

    अभिसङ्खरित्वाa·bhi·saṅ·kha·rit·vā कुहको,ku·ha·ko

    Abhisaṅkharitvā kuhako,

    After performing a ritual,

  36. 36

    भेरवंbhe·ra·vaṃ सोso अकित्तयि;a·kit·ta·yi

    bheravaṁ so akittayi;

    that charlatan uttered his dreadful curse.

  37. 37

    तस्सtas·sa तंtaṃ वचनंva·ca·naṃ सुत्वा,sut·vā

    Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

    When he heard these words,

  38. 38

    बावरीbā·va·rī दुक्खितोduk·khi·to अहु।a·hu

    bāvarī dukkhito ahu.

    Bāvari became distressed.

  39. 39

    उस्सुस्सतिus·sus·sa·ti अनाहारो,a·nā·hā·ro

    Ussussati anāhāro,

    Not eating, he grew emaciated,

  40. 40

    सोकसल्लसमप्पितो;so·ka·sal·la·sa·map·pi·to

    Sokasallasamappito;

    stricken by the dart of sorrow.

  41. 41

    अथोपिa·tho·pi एवंe·vaṃ चित्तस्स,cit·tas·sa

    Athopi evaṁ cittassa,

    And in such a state of mind,

  42. 42

    झानेjhā·ne नna रमतीra·ma·tī मनो।ma·no

    Jhāne na ramatī mano.

    he could not enjoy absorption.

  43. 43

    उत्रस्तंut·ras·taṃ दुक्खितंduk·khi·taṃ दिस्वा,dis·vā

    Utrastaṁ dukkhitaṁ disvā,

    Seeing him anxious and distraught,

  44. 44

    देवताde·va·tā अत्थकामिनी;at·tha·kā·mi·nī

    Devatā atthakāminī;

    a goddess wishing to help,

  45. 45

    बावरिंbā·va·riṃ उपसङ्कम्म,u·pa·saṅ·kam·ma

    Bāvariṁ upasaṅkamma,

    approached Bāvari

  46. 46

    इदंi·daṃ वचनमब्रवि।va·ca·na·mab·ra·vi

    Idaṁ vacanamabravi.

    and said the following.

  47. 47

    “नna सोso मुद्धंmud·dhaṃ पजानाति,pa·jā·nā·ti

    “Na so muddhaṁ pajānāti,

    “That charlatan understands nothing

  48. 48

    कुहकोku·ha·ko सोso धनत्थिको;dha·nat·thi·ko

    Kuhako so dhanatthiko;

    about the head, he only wants money.

  49. 49

    मुद्धनिmud·dha·ni मुद्धपातेmud·dha·pā·te वा,vā

    Muddhani muddhapāte vā,

    When it comes to heads or head-splitting,

  50. 50

    ञाणंñā·ṇaṃ तस्सtas·sa नna विज्जति”।vij·ja·ti

    Ñāṇaṁ tassa na vijjati”.

    he has no knowledge at all.”

  51. 51

    “भोतीbho·tī चरहिca·ra·hi जानासि,jā·nā·si

    “Bhotī carahi jānāsi,

    “Then you, Madam, must know—

  52. 52

    तंtaṃ मेme अक्खाहिak·khā·hi पुच्छिता;puc·chi·tā

    Taṁ me akkhāhi pucchitā;

    please answer my question.

  53. 53

    मुद्धंmud·dhaṃ मुद्धाधिपातञ्च,mud·dhā·dhi·pā·tañ·ca

    Muddhaṁ muddhādhipātañca,

    Let me hear what you say

  54. 54

    तंtaṃ सुणोमsu·ṇo·ma वचोva·co तव”।ta·va

    Taṁ suṇoma vaco tava”.

    about heads and head-splitting.”

  55. 55

    “अहम्पेतंa·ham·pe·taṃ नna जानामि,jā·nā·mi

    “Ahampetaṁ na jānāmi,

    “I too do not know that,

  56. 56

    ञाणमेत्थñā·ṇa·met·tha नna विज्जति;vij·ja·ti

    Ñāṇamettha na vijjati;

    I have no knowledge in that matter.

  57. 57

    मुद्धनिmud·dha·ni मुद्धाधिपातेmud·dhā·dhi·pā·te च,ca

    Muddhani muddhādhipāte ca,

    When it comes to heads or head-splitting,

  58. 58

    जिनानंji·nā·naṃ हेत्थhet·tha दस्सनं”।das·sa·naṃ

    Jinānaṁ hettha dassanaṁ”.

    it is the Victors who have vision.”

  59. 59

    “अथa·tha कोko चरहिca·ra·hi जानाति,jā·nā·ti

    “Atha ko carahi jānāti,

    “So who then,

  60. 60

    अस्मिंas·miṃ पथविमण्डले;pa·tha·vi·maṇ·ḍa·le

    Asmiṁ pathavimaṇḍale;

    in all this vast territory,

  61. 61

    मुद्धंmud·dhaṃ मुद्धाधिपातञ्च,mud·dhā·dhi·pā·tañ·ca

    Muddhaṁ muddhādhipātañca,

    does know about heads and head-splitting?

  62. 62

    तंtaṃ मेme अक्खाहिak·khā·hi देवते”।de·va·te

    Taṁ me akkhāhi devate”.

    Please tell me, goddess.”

  63. 63

    “पुराpu·rā कपिलवत्थुम्हा,ka·pi·la·vat·thum·hā

    “Purā kapilavatthumhā,

    “From the city of Kapilavatthu

  64. 64

    निक्खन्तोnik·khan·to लोकनायको;lo·ka·nā·ya·ko

    Nikkhanto lokanāyako;

    the World Leader has gone forth.

  65. 65

    अपच्चोa·pac·co ओक्काकराजस्स,ok·kā·ka·rā·jas·sa

    Apacco okkākarājassa,

    He is a scion of King Okkāka,

  66. 66

    सक्यपुत्तोsak·ya·put·to पभङ्करो।pa·bhaṅ·ka·ro

    Sakyaputto pabhaṅkaro.

    a Sakyan, and a beacon.

  67. 67

    सोso हिhi ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa सम्बुद्धो,sam·bud·dho

    So hi brāhmaṇa sambuddho,

    For he, brahmin, is the Awakened One!

  68. 68

    सब्बधम्मानsab·ba·dham·mā·na पारगू;pā·ra·gū

    Sabbadhammāna pāragū;

    He has gone beyond all things;

  69. 69

    सब्बाभिञ्ञाबलप्पत्तो,sab·bā·bhiñ·ñā·ba·lap·pat·to

    Sabbābhiññābalappatto,

    he has attained to all knowledge and power;

  70. 70

    सब्बधम्मेसुsab·ba·dham·me·su चक्खुमा;cak·khu·mā

    Sabbadhammesu cakkhumā;

    his eye sees clearly in all things,

  71. 71

    सब्बकम्मक्खयंsab·ba·kam·mak·kha·yaṃ पत्तो,pat·to

    Sabbakammakkhayaṁ patto,

    he has attained the end of all deeds;

  72. 72

    विमुत्तोvi·mut·to उपधिक्खये।u·pa·dhik·kha·ye

    Vimutto upadhikkhaye.

    he is freed with the ending of attachments.

  73. 73

    बुद्धोbud·dho सोso भगवाbha·ga·vā लोके,lo·ke

    Buddho so bhagavā loke,

    That Buddha, the Blessed One in the world,

  74. 74

    धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti चक्खुमा;cak·khu·mā

    Dhammaṁ deseti cakkhumā;

    the Clear-eyed One, teaches Dhamma.

  75. 75

    तंtaṃ त्वंtvaṃ गन्त्वानgan·tvā·na पुच्छस्सु,puc·chas·su

    Taṁ tvaṁ gantvāna pucchassu,

    Go to him and ask—

  76. 76

    सोso तेte तंtaṃ ब्याकरिस्सति”।byā·ka·ris·sa·ti

    So te taṁ byākarissati”.

    he will answer you.”

  77. 77

    सम्बुद्धोतिsam·bud·dho·ti वचोva·co सुत्वा,sut·vā

    Sambuddhoti vaco sutvā,

    When he heard the word “Buddha”,

  78. 78

    उदग्गोu·dag·go बावरीbā·va·rī अहु;a·hu

    Udaggo bāvarī ahu;

    Bāvari was elated.

  79. 79

    सोकस्सso·kas·sa तनुकोta·nu·ko आसि,ā·si

    Sokassa tanuko āsi,

    His sorrow faded,

  80. 80

    पीतिञ्चpī·tiñ·ca विपुलंvi·pu·laṃ लभि।la·bhi

    Pītiñca vipulaṁ labhi.

    and he was filled to brimming with joy.

  81. 81

    सोso बावरीbā·va·rī अत्तमनोat·ta·ma·no उदग्गो,u·dag·go

    So bāvarī attamano udaggo,

    Uplifted, elated, and inspired,

  82. 82

    तंtaṃ देवतंde·va·taṃ पुच्छतिpuc·cha·ti वेदजातो;ve·da·jā·to

    Taṁ devataṁ pucchati vedajāto;

    Bāvari questioned that goddess:

  83. 83

    “कतमम्हिka·ta·mam·hi गामेgā·me निगमम्हिni·ga·mam·hi वाvā पन,pa·na

    “Katamamhi gāme nigamamhi vā pana,

    “But in what village or town,

  84. 84

    कतमम्हिka·ta·mam·hi वाvā जनपदेja·na·pa·de लोकनाथो;lo·ka·nā·tho

    Katamamhi vā janapade lokanātho;

    or in what land is the protector of the world,

  85. 85

    यत्थyat·tha गन्त्वानgan·tvā·na पस्सेमु,pas·se·mu

    Yattha gantvāna passemu,

    where we may go and pay respects

  86. 86

    सम्बुद्धंsam·bud·dhaṃ द्विपदुत्तमं”।dvi·pa·dut·ta·maṃ

    Sambuddhaṁ dvipaduttamaṁ”.

    to the Awakened One, best of men?”

  87. 87

    “सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ कोसलमन्दिरेko·sa·la·man·di·re जिनो,ji·no

    “Sāvatthiyaṁ kosalamandire jino,

    “Near Sāvatthī, home of the Kosalans, <j>is the Victor

  88. 88

    पहूतपञ्ञोpa·hū·ta·pañ·ño वरभूरिमेधसो;va·ra·bhū·ri·me·dha·so

    Pahūtapañño varabhūrimedhaso;

    abounding in wisdom, vast in intelligence.

  89. 89

    सोso सक्यपुत्तोsak·ya·put·to विधुरोvi·dhu·ro अनासवो,a·nā·sa·vo

    So sakyaputto vidhuro anāsavo,

    That Sakyan is indefatigable, free of defilements,

  90. 90

    मुद्धाधिपातस्सmud·dhā·dhi·pā·tas·sa विदूvi·dū नरासभो”।na·rā·sa·bho

    Muddhādhipātassa vidū narāsabho”.

    that captain of men understands head-splitting.”

  91. 91

    ततोta·to आमन्तयीā·man·ta·yī सिस्से,sis·se

    Tato āmantayī sisse,

    Therefore he addressed his acolytes,

  92. 92

    ब्राह्मणेbrāh·ma·ṇe मन्तपारगे;man·ta·pā·ra·ge

    Brāhmaṇe mantapārage;

    brahmins who had mastered the hymns:

  93. 93

    “एथe·tha माणवाmā·ṇa·vā अक्खिस्सं,ak·khis·saṃ

    “Etha māṇavā akkhissaṁ,

    “Come, students, I shall speak.

  94. 94

    सुणाथsu·ṇā·tha वचनंva·ca·naṃ मम।ma·ma

    Suṇātha vacanaṁ mama.

    Listen to what I say.

  95. 95

    यस्सेसोyas·se·so दुल्लभोdul·la·bho लोके,lo·ke

    Yasseso dullabho loke,

    Today has arisen in the world

  96. 96

    पातुभावोpā·tu·bhā·vo अभिण्हसो;a·bhiṇ·ha·so

    Pātubhāvo abhiṇhaso;

    one whose appearance in the world

  97. 97

    स्वाज्जsvāj·ja लोकम्हिlo·kam·hi उप्पन्नो,up·pan·no

    Svājja lokamhi uppanno,

    is hard to find again—

  98. 98

    सम्बुद्धोsam·bud·dho इतिi·ti विस्सुतो;vis·su·to

    Sambuddho iti vissuto;

    he is renowned as the Awakened One.

  99. 99

    खिप्पंkhip·paṃ गन्त्वानgan·tvā·na सावत्थिं,sā·vat·thiṃ

    Khippaṁ gantvāna sāvatthiṁ,

    Quickly go to Sāvatthī

  100. 100

    पस्सव्होpas·sav·ho द्विपदुत्तमं”।dvi·pa·dut·ta·maṃ

    Passavho dvipaduttamaṁ”.

    and see the best of men.”

  101. 101

    “कथंka·thaṃ चरहिca·ra·hi जानेमु,jā·ne·mu

    “Kathaṁ carahi jānemu,

    “Brahmin, how then are we to know

  102. 102

    दिस्वाdis·vā बुद्धोतिbud·dho·ti ब्राह्मण;brāh·ma·ṇa

    Disvā buddhoti brāhmaṇa;

    the Buddha when we see him?

  103. 103

    अजानतंa·jā·na·taṃ नोno पब्रूहि,pab·rū·hi

    Ajānataṁ no pabrūhi,

    We don’t know, please tell us,

  104. 104

    यथाya·thā जानेमुjā·ne·mu तंtaṃ मयं”।ma·yaṃ

    Yathā jānemu taṁ mayaṁ”.

    so we can recognize him.”

  105. 105

    “आगतानिā·ga·tā·ni हिhi मन्तेसु,man·te·su

    “Āgatāni hi mantesu,

    “The marks of a great man

  106. 106

    महापुरिसलक्खणा;ma·hā·pu·ri·sa·lak·kha·ṇā

    Mahāpurisalakkhaṇā;

    have been handed down in our hymns.

  107. 107

    द्वत्तिंसानिdvat·tiṃ·sā·ni चca ब्याक्खाता,byāk·khā·tā

    Dvattiṁsāni ca byākkhātā,

    Thirty-two have been described,

  108. 108

    समत्ताsa·mat·tā अनुपुब्बसो।a·nu·pub·ba·so

    Samattā anupubbaso.

    complete and in order.

  109. 109

    यस्सेतेyas·se·te होन्तिhon·ti गत्तेसु,gat·te·su

    Yassete honti gattesu,

    One upon whose body is found

  110. 110

    महापुरिसलक्खणा;ma·hā·pu·ri·sa·lak·kha·ṇā

    Mahāpurisalakkhaṇā;

    these marks of a great man

  111. 111

    द्वेयेवdve·ye·va तस्सtas·sa गतियो,ga·ti·yo

    Dveyeva tassa gatiyo,

    has two possible destinies,

  112. 112

    ततियाta·ti·yā हिhi नna विज्जति।vij·ja·ti

    Tatiyā hi na vijjati.

    there is no third.

  113. 113

    सचेsa·ce अगारंa·gā·raṃ आवसति,ā·va·sa·ti

    Sace agāraṁ āvasati,

    If he stays at home,

  114. 114

    विजेय्यvi·jey·ya पथविंpa·tha·viṃ इमं;i·maṃ

    Vijeyya pathaviṁ imaṁ;

    having conquered this land

  115. 115

    अदण्डेनa·daṇ·ḍe·na असत्थेन,a·sat·the·na

    Adaṇḍena asatthena,

    without rod or sword,

  116. 116

    धम्मेनdham·me·na मनुसासति।ma·nu·sā·sa·ti

    Dhammena manusāsati.

    he shall govern by principle.

  117. 117

    सचेsa·ce चca सोso पब्बजति,pab·ba·ja·ti

    Sace ca so pabbajati,

    But if he goes forth

  118. 118

    अगाराa·gā·rā अनगारियं;a·na·gā·ri·yaṃ

    Agārā anagāriyaṁ;

    from the lay life to homelessness,

  119. 119

    विवट्टच्छदोvi·vaṭ·ṭac·cha·do सम्बुद्धो,sam·bud·dho

    Vivaṭṭacchado sambuddho,

    he becomes an Awakened One, a perfected one,

  120. 120

    अरहाa·ra·hā भवतिbha·va·ti अनुत्तरो।a·nut·ta·ro

    Arahā bhavati anuttaro.

    with veil cast off, supreme.

  121. 121

    जातिंjā·tiṃ गोत्तञ्चgot·tañ·ca लक्खणं,lak·kha·ṇaṃ

    Jātiṁ gottañca lakkhaṇaṁ,

    Ask him about my birth, clan, and marks,

  122. 122

    मन्तेman·te सिस्सेsis·se पुनापरे;pu·nā·pa·re

    Mante sisse punāpare;

    my hymns and acolytes; and further,

  123. 123

    मुद्धंmud·dhaṃ मुद्धाधिपातञ्च,mud·dhā·dhi·pā·tañ·ca

    Muddhaṁ muddhādhipātañca,

    about heads and head-splitting—

  124. 124

    मनसायेवma·na·sā·ye·va पुच्छथ।puc·cha·tha

    Manasāyeva pucchatha.

    but do so only in your mind!

  125. 125

    अनावरणदस्सावी,a·nā·va·ra·ṇa·das·sā·vī

    Anāvaraṇadassāvī,

    If he is the Buddha

  126. 126

    यदिya·di बुद्धोbud·dho भविस्सति;bha·vis·sa·ti

    Yadi buddho bhavissati;

    of unhindered vision,

  127. 127

    मनसाma·na·sā पुच्छितेpuc·chi·te पञ्हे,pañ·he

    Manasā pucchite pañhe,

    he will answer with his voice

  128. 128

    वाचायvā·cā·ya विस्सजेस्सति”।vis·sa·jes·sa·ti

    Vācāya vissajessati”.

    the questions in your mind.”

  129. 129

    बावरिस्सbā·va·ris·sa वचोva·co सुत्वा,sut·vā

    Bāvarissa vaco sutvā,

    Sixteen brahmin acolytes

  130. 130

    सिस्साsis·sā सोळसso·ḷa·sa ब्राह्मणा;brāh·ma·ṇā

    Sissā soḷasa brāhmaṇā;

    heard what Bāvari said:

  131. 131

    अजितोa·ji·to तिस्समेत्तेय्यो,tis·sa·met·tey·yo

    Ajito tissametteyyo,

    Ajita, Tissametteyya,

  132. 132

    पुण्णकोpuṇ·ṇa·ko अथa·tha मेत्तगू।met·ta·gū

    Puṇṇako atha mettagū.

    Puṇṇaka and Mettagū,

  133. 133

    धोतकोdho·ta·ko उपसीवोu·pa·sī·vo च,ca

    Dhotako upasīvo ca,

    Dhotaka and Upasīva,

  134. 134

    नन्दोnan·do चca अथa·tha हेमको;he·ma·ko

    Nando ca atha hemako;

    Nanda and then Hemaka,

  135. 135

    तोदेय्य-कप्पाto·dey·ya दुभयो,du·bha·yo

    Todeyya-kappā dubhayo,

    both Todeyya and Kappa,

  136. 136

    जतुकण्णीja·tu·kaṇ·ṇī चca पण्डितो।paṇ·ḍi·to

    Jatukaṇṇī ca paṇḍito.

    and Jatukaṇṇī the astute,

  137. 137

    भद्रावुधोbhad·rā·vu·dho उदयोu·da·yo च,ca

    Bhadrāvudho udayo ca,

    Bhadrāvudha and Udaya,

  138. 138

    पोसालोpo·sā·lo चापिcā·pi ब्राह्मणो;brāh·ma·ṇo

    Posālo cāpi brāhmaṇo;

    and the brahmin Posāla,

  139. 139

    मोघराजाmo·gha·rā·jā चca मेधावी,me·dhā·vī

    Mogharājā ca medhāvī,

    Mogharāja the intelligent,

  140. 140

    पिङ्गियोpiṅ·gi·yo चca महाइसि।ma·hā·i·si

    Piṅgiyo ca mahāisi.

    and Piṅgiya the great seer.

  141. 141

    पच्चेकगणिनोpac·ce·ka·ga·ṇi·no सब्बे,sab·be

    Paccekagaṇino sabbe,

    Each of them had their own following,

  142. 142

    सब्बलोकस्सsab·ba·lo·kas·sa विस्सुता;vis·su·tā

    Sabbalokassa vissutā;

    they were renowned the whole world over.

  143. 143

    झायीjhā·yī झानरताjhā·na·ra·tā धीरा,dhī·rā

    Jhāyī jhānaratā dhīrā,

    Those attentive ones, <j>meditators who love absorption,

  144. 144

    पुब्बवासनवासिता।pub·ba·vā·sa·na·vā·si·tā

    Pubbavāsanavāsitā.

    were redolent with the potential <j>of their past deeds.

  145. 145

    बावरिंbā·va·riṃ अभिवादेत्वा,a·bhi·vā·det·vā

    Bāvariṁ abhivādetvā,

    Having bowed to Bāvari,

  146. 146

    कत्वाkat·vā चca नंnaṃ पदक्खिणं;pa·dak·khi·ṇaṃ

    Katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ;

    and circled him to his right,

  147. 147

    जटाजिनधराja·ṭā·ji·na·dha·rā सब्बे,sab·be

    Jaṭājinadharā sabbe,

    they set out for the north,

  148. 148

    पक्कामुंpak·kā·muṃ उत्तरामुखा।ut·ta·rā·mu·khā

    Pakkāmuṁ uttarāmukhā.

    with their dreadlocks and hides.

  149. 149

    अळकस्सa·ḷa·kas·sa पतिट्ठानं,pa·tiṭ·ṭhā·naṃ

    Aḷakassa patiṭṭhānaṁ,

    First to Patiṭṭhāna of Muḷaka,

  150. 150

    पुरिमाहिस्सतिंpu·ri·mā·his·sa·tiṃ तदा;ta·dā

    Purimāhissatiṁ tadā;

    then on to the citadel of Māhissatī;

  151. 151

    उज्जेनिञ्चापिuj·je·niñ·cā·pi गोनद्धं,go·nad·dhaṃ

    Ujjeniñcāpi gonaddhaṁ,

    to Ujjenī and Gonaddhā,

  152. 152

    वेदिसंve·di·saṃ वनसव्हयं।va·na·sav·ha·yaṃ

    Vedisaṁ vanasavhayaṁ.

    and Vedisa, and Vanasa.

  153. 153

    कोसम्बिञ्चापिko·sam·biñ·cā·pi साकेतं,sā·ke·taṃ

    Kosambiñcāpi sāketaṁ,

    Then to Kosambī and Sāketa,

  154. 154

    सावत्थिञ्चsā·vat·thiñ·ca पुरुत्तमं;pu·rut·ta·maṃ

    Sāvatthiñca puruttamaṁ;

    and the capital city of Sāvatthī;

  155. 155

    सेतब्यंse·tab·yaṃ कपिलवत्थुं,ka·pi·la·vat·thuṃ

    Setabyaṁ kapilavatthuṁ,

    on they went to Setavyā and Kapilavatthu,

  156. 156

    कुसिनारञ्चku·si·nā·rañ·ca मन्दिरं।man·di·raṃ

    Kusinārañca mandiraṁ.

    and the homestead at Kusinārā.

  157. 157

    पावञ्चpā·vañ·ca भोगनगरं,bho·ga·na·ga·raṃ

    Pāvañca bhoganagaraṁ,

    To Pāvā they went, and Bhoga City,

  158. 158

    वेसालिंve·sā·liṃ मागधंmā·ga·dhaṃ पुरं;pu·raṃ

    Vesāliṁ māgadhaṁ puraṁ;

    and on to Vesālī and the Magadhan city.

  159. 159

    पासाणकंpā·sā·ṇa·kaṃ चेतियञ्च,ce·ti·yañ·ca

    Pāsāṇakaṁ cetiyañca,

    Finally they reached the Pāsāṇaka Shrine,

  160. 160

    रमणीयंra·ma·ṇī·yaṃ मनोरमं।ma·no·ra·maṃ

    Ramaṇīyaṁ manoramaṁ.

    fair and delightful.

  161. 161

    तसितोवुदकंta·si·to·vu·da·kaṃ सीतं,sī·taṃ

    Tasitovudakaṁ sītaṁ,

    Like a thirsty person to cool water,

  162. 162

    महालाभंवma·hā·lā·bhaṃ·va वाणिजो;vā·ṇi·jo

    Mahālābhaṁva vāṇijo;

    like a merchant to great profit,

  163. 163

    छायंchā·yaṃ घम्माभितत्तोव,gham·mā·bhi·tat·to·va

    Chāyaṁ ghammābhitattova,

    like a heat-struck person to shade,

  164. 164

    तुरिताtu·ri·tā पब्बतमारुहुं।pab·ba·ta·mā·ru·huṃ

    Turitā pabbatamāruhuṁ.

    they quickly climbed the mountain.

  165. 165

    भगवाbha·ga·vā तम्हिtam·hi समये,sa·ma·ye

    Bhagavā tamhi samaye,

    At that time the Buddha,

  166. 166

    भिक्खुसङ्घपुरक्खतो;bhik·khu·saṅ·gha·pu·rak·kha·to

    Bhikkhusaṅghapurakkhato;

    at the fore of the mendicant Saṅgha,

  167. 167

    भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti

    Bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti,

    was teaching the mendicants the Dhamma,

  168. 168

    सीहोवsī·ho·va नदतीna·da·tī वने।va·ne

    Sīhova nadatī vane.

    like a lion roaring in the jungle.

  169. 169

    अजितोa·ji·to अद्दसad·da·sa बुद्धं,bud·dhaṃ

    Ajito addasa buddhaṁ,

    Ajita saw the Buddha,

  170. 170

    सतरंसिंवsa·ta·raṃ·siṃ·va भाणुमं;bhā·ṇu·maṃ

    Sataraṁsiṁva bhāṇumaṁ;

    like the sun shining with a hundred rays,

  171. 171

    चन्दंcan·daṃ यथाya·thā पन्नरसे,pan·na·ra·se

    Candaṁ yathā pannarase,

    like the moon on the fifteenth day

  172. 172

    पारिपूरिंpā·ri·pū·riṃ उपागतं।u·pā·ga·taṃ

    Pāripūriṁ upāgataṁ.

    when it has come into its fullness.

  173. 173

    अथस्सa·thas·sa गत्तेgat·te दिस्वान,dis·vā·na

    Athassa gatte disvāna,

    Then he saw his body,

  174. 174

    परिपूरञ्चpa·ri·pū·rañ·ca ब्यञ्जनं;byañ·ja·naṃ

    Paripūrañca byañjanaṁ;

    complete in all features.

  175. 175

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to हट्ठो,haṭ·ṭho

    Ekamantaṁ ṭhito haṭṭho,

    Thrilled, he stood to one side

  176. 176

    मनोपञ्हेma·no·pañ·he अपुच्छथ।a·puc·cha·tha

    Manopañhe apucchatha.

    and asked this question in his mind.

  177. 177

    “आदिस्सā·dis·sa जम्मनंjam·ma·naṃ ब्रूहि,brū·hi

    “Ādissa jammanaṁ brūhi,

    “Speak about the brahmin’s birth;

  178. 178

    गोत्तंgot·taṃ ब्रूहिbrū·hi सलक्खणं;sa·lak·kha·ṇaṃ

    Gottaṁ brūhi salakkhaṇaṁ;

    of his clan; and his own marks;

  179. 179

    मन्तेसुman·te·su पारमिंpā·ra·miṃ ब्रूहि,brū·hi

    Mantesu pāramiṁ brūhi,

    what hymns is he proficient in;

  180. 180

    कतिka·ti वाचेतिvā·ce·ti ब्राह्मणो”।brāh·ma·ṇo

    Kati vāceti brāhmaṇo”.

    and how many he teaches.”

  181. 181

    “वीसंvī·saṃ वस्ससतंvas·sa·sa·taṃ आयु,ā·yu

    “Vīsaṁ vassasataṁ āyu,

    “His age is a hundred and twenty.

  182. 182

    सोso चca गोत्तेनgot·te·na बावरी;bā·va·rī

    So ca gottena bāvarī;

    By clan he is a Bāvari.

  183. 183

    तीणिस्सtī·ṇis·sa लक्खणाlak·kha·ṇā गत्ते,gat·te

    Tīṇissa lakkhaṇā gatte,

    There are three marks on his body.

  184. 184

    तिण्णंtiṇ·ṇaṃ वेदानve·dā·na पारगू।pā·ra·gū

    Tiṇṇaṁ vedāna pāragū.

    He is a master of the three Vedas,

  185. 185

    लक्खणेlak·kha·ṇe इतिहासेi·ti·hā·se च,ca

    Lakkhaṇe itihāse ca,

    the teachings on the marks, the testaments,

  186. 186

    सनिघण्डुसकेटुभे;sa·ni·ghaṇ·ḍu·sa·ke·ṭu·bhe

    Sanighaṇḍusakeṭubhe;

    the vocabularies, and the rituals.

  187. 187

    पञ्चसतानिpañ·ca·sa·tā·ni वाचेति,vā·ce·ti

    Pañcasatāni vāceti,

    He teaches recitation to five hundred,

  188. 188

    सधम्मेsa·dham·me पारमिंpā·ra·miṃ गतो”।ga·to

    Sadhamme pāramiṁ gato”.

    and has reached proficiency in his own teaching.”

  189. 189

    “लक्खणानंlak·kha·ṇā·naṃ पविचयं,pa·vi·ca·yaṃ

    “Lakkhaṇānaṁ pavicayaṁ,

    “O supreme man, cutter of craving,

  190. 190

    बावरिस्सbā·va·ris·sa नरुत्तम;na·rut·ta·ma

    Bāvarissa naruttama;

    please reveal in detail

  191. 191

    कङ्खच्छिदkaṅ·khac·chi·da पकासेहि,pa·kā·se·hi

    Kaṅkhacchida pakāsehi,

    Bāvari’s marks—

  192. 192

    माmā नोno कङ्खायितंkaṅ·khā·yi·taṃ अहु”।a·hu

    Mā no kaṅkhāyitaṁ ahu”.

    let us doubt no longer!”

  193. 193

    “मुखंmu·khaṃ जिव्हायjiv·hā·ya छादेति,chā·de·ti

    “Mukhaṁ jivhāya chādeti,

    “He can cover his face with his tongue;

  194. 194

    उण्णस्सuṇ·ṇas·sa भमुकन्तरे;bha·mu·kan·ta·re

    Uṇṇassa bhamukantare;

    there is a tuft of hair between his eyebrows;

  195. 195

    कोसोहितंko·so·hi·taṃ वत्थगुय्हं,vat·tha·guy·haṃ

    Kosohitaṁ vatthaguyhaṁ,

    his private parts are sheathed in a foreskin:

  196. 196

    एवंe·vaṃ जानाहिjā·nā·hi माणव”।mā·ṇa·va

    Evaṁ jānāhi māṇava”.

    know them as this, student.”

  197. 197

    पुच्छञ्हिpuc·chañ·hi किञ्चिkiñ·ci असुणन्तो,a·su·ṇan·to

    Pucchañhi kiñci asuṇanto,

    Hearing the answers

  198. 198

    सुत्वाsut·vā पञ्हेpañ·he वियाकते;vi·yā·ka·te

    Sutvā pañhe viyākate;

    without having heard any questions,

  199. 199

    विचिन्तेतिvi·cin·te·ti जनोja·no सब्बो,sab·bo

    Vicinteti jano sabbo,

    all the people, inspired,

  200. 200

    वेदजातोve·da·jā·to कतञ्जली।ka·tañ·ja·lī

    Vedajāto katañjalī.

    with cupped palms, wondered:

  201. 201

    “कोko नुnu देवोde·vo वाvā ब्रह्माbrah·mā वा,vā

    “Ko nu devo vā brahmā vā,

    “Who is it that asked a question with their mind?

  202. 202

    इन्दोin·do वापिvā·pi सुजम्पति;su·jam·pa·ti

    Indo vāpi sujampati;

    Was it a god or divinity?

  203. 203

    मनसाma·na·sā पुच्छितेpuc·chi·te पञ्हे,pañ·he

    Manasā pucchite pañhe,

    Or Indra, Sujā’s husband?

  204. 204

    कमेतंka·me·taṃ पटिभासति”।pa·ṭi·bhā·sa·ti

    Kametaṁ paṭibhāsati”.

    To whom does the Buddha reply?”

  205. 205

    “मुद्धंmud·dhaṃ मुद्धाधिपातञ्च,mud·dhā·dhi·pā·tañ·ca

    “Muddhaṁ muddhādhipātañca,

    “Bāvari asks

  206. 206

    बावरीbā·va·rī परिपुच्छति;pa·ri·puc·cha·ti

    Bāvarī paripucchati;

    about heads and head-splitting.

  207. 207

    तंtaṃ ब्याकरोहिbyā·ka·ro·hi भगवा,bha·ga·vā

    Taṁ byākarohi bhagavā,

    May the Buddha please answer,

  208. 208

    कङ्खंkaṅ·khaṃ विनयvi·na·ya नोno इसे”।i·se

    Kaṅkhaṁ vinaya no ise”.

    and so, O seer, dispel our doubt.”

  209. 209

    “अविज्जाa·vij·jā मुद्धातिmud·dhā·ti जानाहि,jā·nā·hi

    “Avijjā muddhāti jānāhi,

    “Know ignorance as the head,

  210. 210

    विज्जाvij·jā मुद्धाधिपातिनी;mud·dhā·dhi·pā·ti·nī

    Vijjā muddhādhipātinī;

    and knowledge as the head-splitter,

  211. 211

    सद्धासतिसमाधीहि,sad·dhā·sa·ti·sa·mā·dhī·hi

    Saddhāsatisamādhīhi,

    when joined with faith, mindfulness, and immersion,

  212. 212

    छन्दविरियेनchan·da·vi·ri·ye·na संयुता”।saṃ·yu·tā

    Chandaviriyena saṁyutā”.

    and enthusiasm and energy.”

  213. 213

    ततोta·to वेदेनve·de·na महता,ma·ha·tā

    Tato vedena mahatā,

    At that, the student,

  214. 214

    सन्थम्भित्वानsan·tham·bhit·vā·na माणवो;mā·ṇa·vo

    Santhambhitvāna māṇavo;

    full of inspiration,

  215. 215

    एकंसंe·kaṃ·saṃ अजिनंa·ji·naṃ कत्वा,kat·vā

    Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā,

    arranged his antelope-skin cloak over one shoulder,

  216. 216

    पादेसुpā·de·su सिरसाsi·ra·sā पति।pa·ti

    Pādesu sirasā pati.

    and fell with his head to the Buddha’s feet.

  217. 217

    “बावरीbā·va·rī ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भोतो,bho·to

    “Bāvarī brāhmaṇo bhoto,

    “Good fellow, the brahmin Bāvari

  218. 218

    सहsa·ha सिस्सेहिsis·se·hi मारिस;mā·ri·sa

    Saha sissehi mārisa;

    together with his acolytes,

  219. 219

    उदग्गचित्तोu·dag·ga·cit·to सुमनो,su·ma·no

    Udaggacitto sumano,

    elated and happy,

  220. 220

    पादेpā·de वन्दतिvan·da·ti चक्खुम”।cak·khu·ma

    Pāde vandati cakkhuma”.

    bows to your feet, O Clear-eyed One!”

  221. 221

    “सुखितोsu·khi·to बावरीbā·va·rī होतु,ho·tu

    “Sukhito bāvarī hotu,

    “May the brahmin Bāvari be happy,

  222. 222

    सहsa·ha सिस्सेहिsis·se·hi ब्राह्मणो;brāh·ma·ṇo

    Saha sissehi brāhmaṇo;

    together with his acolytes.

  223. 223

    त्वञ्चापिtvañ·cā·pi सुखितोsu·khi·to होहि,ho·hi

    Tvañcāpi sukhito hohi,

    And may you, too, be happy!

  224. 224

    चिरंci·raṃ जीवाहिjī·vā·hi माणव।mā·ṇa·va

    Ciraṁ jīvāhi māṇava.

    May you live long, student.

  225. 225

    बावरिस्सbā·va·ris·sa चca तुय्हंtuy·haṃ वा,vā

    Bāvarissa ca tuyhaṁ vā,

    To Bāvari and you all

  226. 226

    सब्बेसंsab·be·saṃ सब्बसंसयं;sab·ba·saṃ·sa·yaṃ

    Sabbesaṁ sabbasaṁsayaṁ;

    I grant the opportunity to clear up all doubt.

  227. 227

    कतावकासाka·tā·va·kā·sā पुच्छव्हो,puc·chav·ho

    Katāvakāsā pucchavho,

    Please ask

  228. 228

    यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci मनसिच्छथ”।ma·na·sic·cha·tha

    Yaṁ kiñci manasicchatha”.

    whatever you want.”

  229. 229

    सम्बुद्धेनsam·bud·dhe·na कतोकासो,ka·to·kā·so

    Sambuddhena katokāso,

    Granted the opportunity by the Buddha,

  230. 230

    निसीदित्वानni·sī·dit·vā·na पञ्जली;pañ·ja·lī

    Nisīditvāna pañjalī;

    they sat down with cupped palms.

  231. 231

    अजितोa·ji·to पठमंpa·ṭha·maṃ पञ्हं,pañ·haṃ

    Ajito paṭhamaṁ pañhaṁ,

    Ajita asked the Realized One

  232. 232

    तत्थtat·tha पुच्छिpuc·chi तथागतं।ta·thā·ga·taṃ

    Tattha pucchi tathāgataṁ.

    the first question right there.

  233. 233

    वत्थुगाथाvat·thu·gā·thā निट्ठिता।niṭ·ṭhi·tā

    Vatthugāthā niṭṭhitā.

    The introductory verses are finished.

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.