Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Chapters on Legal Topics 21 खन्धक 21

Chapter: 12345678910111213141516171819202122

1. Saṅgītinidāna

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320 · Hide pronunciation

  1. 1

    थेरवादthe·ra·vā·da विनयपिटकvi·na·ya·pi·ṭa·ka

    Theravāda Vinayapiṭaka

    Theravāda Collection on Monastic Law

  2. 2

    चूळवग्गcū·ḷa·vag·ga

    Cūḷavagga

    The Small Division

  3. 3

    21। पञ्चसतिकक्खन्धकpañ·ca·sa·ti·kak·khan·dha·ka

    21. Pañcasatikakkhandhaka

    The chapter on the first council

  4. 4

    1। सङ्गीतिनिदानsaṅ·gī·ti·ni·dā·na

    1. Saṅgītinidāna

    1. The origin story of the communal recitation

  5. 5

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si

    Atha kho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi—

    Then Venerable Mahākassapa addressed the monks:

  6. 6

    “एकमिदाहं,e·ka·mi·dā·haṃ आवुसो,ā·vu·so समयंsa·ma·yaṃ पावायpā·vā·ya कुसिनारंku·si·nā·raṃ अद्धानमग्गप्पटिपन्नोad·dhā·na·mag·gap·pa·ṭi·pan·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ पञ्चमत्तेहिpañ·ca·mat·te·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi

    “ekamidāhaṁ, āvuso, samayaṁ pāvāya kusināraṁ addhānamaggappaṭipanno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.

    “On one occasion, as I was traveling from Pāvā to Kusināra with a large sangha of five hundred monks,

  7. 7

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so मग्गाmag·gā ओक्कम्मok·kam·ma अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le निसीदिं।ni·sī·diṃ

    Atha khvāhaṁ, āvuso, maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdiṁ.

    I left the road and sat down at the foot of a tree.

  8. 8

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro आजीवकोā·jī·va·ko कुसिनारायku·si·nā·rā·ya मन्दारवपुप्फंman·dā·ra·va·pup·phaṃ गहेत्वाga·het·vā पावंpā·vaṃ अद्धानमग्गप्पटिपन्नोad·dhā·na·mag·gap·pa·ṭi·pan·no होति।ho·ti

    Tena kho pana samayena aññataro ājīvako kusinārāya mandāravapupphaṁ gahetvā pāvaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.

    Just then a follower of the Ājīvakas was traveling toward Pāvā on the same road, holding a coral-tree flower that he had picked up in Kusināra.

  9. 9

    अद्दसंad·da·saṃ खोkho अहं,a·haṃ आवुसो,ā·vu·so तंtaṃ आजीवकंā·jī·va·kaṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं।ā·gac·chan·taṃ

    Addasaṁ kho ahaṁ, āvuso, taṁ ājīvakaṁ dūratova āgacchantaṁ.

    When I saw him coming,

  10. 10

    दिस्वानdis·vā·na तंtaṃ आजीवकंā·jī·va·kaṃ एतदवोचं—e·ta·da·vo·caṃ

    Disvāna taṁ ājīvakaṁ etadavocaṁ—

    I asked him,

  11. 11

    ‘अपावुसो,a·pā·vu·so अम्हाकंam·hā·kaṃ सत्थारंsat·thā·raṃ जानासी’ति?jā·nā·sī

    ‘apāvuso, amhākaṁ satthāraṁ jānāsī’ti?

    ‘Do you know anything about our Teacher?’

  12. 12

    ‘आमावुसो,ā·mā·vu·so जानामि।jā·nā·mi

    ‘Āmāvuso, jānāmi.

    ‘I do.

  13. 13

    अज्जaj·ja सत्ताहपरिनिब्बुतोsat·tā·ha·pa·ri·nib·bu·to समणोsa·ma·ṇo गोतमो।go·ta·mo

    Ajja sattāhaparinibbuto samaṇo gotamo.

    Today it’s seven days since the ascetic Gotama attained final extinguishment.

  14. 14

    ततोta·to मेme इदंi·daṃ मन्दारवपुप्फंman·dā·ra·va·pup·phaṃ गहितन्’ति।ga·hi·tan

    Tato me idaṁ mandāravapupphaṁ gahitan’ti.

    That’s why I carry this coral-tree flower.’

  15. 15

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so येye तेte भिक्खूbhik·khū अवीतरागाa·vī·ta·rā·gā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce बाहाbā·hā पग्गय्हpag·gay·ha कन्दन्ति,kan·dan·ti छिन्नपातंchin·na·pā·taṃ पपतन्ति,pa·pa·tan·ti आवट्टन्ति,ā·vaṭ·ṭan·ti विवट्टन्ति—vi·vaṭ·ṭan·ti

    Tatrāvuso, ye te bhikkhū avītarāgā appekacce bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti—

    Some of the monks there who were not yet free from desire threw up their arms and cried, collapsed on the ground, and rolled back and forth, lamenting,

  16. 16

    अतिखिप्पंa·ti·khip·paṃ भगवाbha·ga·vā परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to अतिखिप्पंa·ti·khip·paṃ सुगतोsu·ga·to परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to अतिखिप्पंa·ti·khip·paṃ चक्खुंcak·khuṃ लोकेlo·ke अन्तरहितन्ति।an·ta·ra·hi·tan·ti

    atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahitanti.

    ‘The Buddha, the Happy One, has attained final extinguishment too soon—too soon has the eye of the world been put out!’

  17. 17

    येye पनpa·na तेte भिक्खूbhik·khū वीतरागाvī·ta·rā·gā तेte सताsa·tā सम्पजानाsam·pa·jā·nā अधिवासेन्ति—a·dhi·vā·sen·ti

    Ye pana te bhikkhū vītarāgā te satā sampajānā adhivāsenti—

    But the monks there who were free from desire bore it with mindfulness and full awareness, saying,

  18. 18

    अनिच्चाa·nic·cā सङ्खारा,saṅ·khā·rā तंtaṃ कुतेत्थku·tet·tha लब्भाति।lab·bhā·ti

    aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhāti.

    ‘All phenomena are impermanent. How could it be any different?’

  19. 19

    अथa·tha ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so तेte भिक्खूbhik·khū एतदवोचं—e·ta·da·vo·caṃ

    Atha khvāhaṁ, āvuso, te bhikkhū etadavocaṁ—

    I said,

  20. 20

    ‘अलं,a·laṃ आवुसो,ā·vu·so माmā सोचित्थ;so·cit·tha

    ‘alaṁ, āvuso, mā socittha;

    ‘Please stop grieving,

  21. 21

    माmā परिदेवित्थ।pa·ri·de·vit·tha

    mā paridevittha.

    stop lamenting.

  22. 22

    नन्वेतं,nan·ve·taṃ आवुसो,ā·vu·so भगवताbha·ga·va·tā पटिकच्चेवpa·ṭi·kac·ce·va अक्खातं—ak·khā·taṃ

    Nanvetaṁ, āvuso, bhagavatā paṭikacceva akkhātaṁ—

    Didn’t the Buddha warn us

  23. 23

    सब्बेहेवsab·be·he·va पियेहिpi·ye·hi मनापेहिma·nā·pe·hi नानाभावोnā·nā·bhā·vo विनाभावोvi·nā·bhā·vo अञ्ञथाभावो।añ·ña·thā·bhā·vo

    sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.

    that we must be separated from everyone and everything dear and agreeable to us?

  24. 24

    तंtaṃ कुतेत्थku·tet·tha आवुसोā·vu·so लब्भा,lab·bhā यंyaṃ तंtaṃ जातंjā·taṃ भूतंbhū·taṃ सङ्खतंsaṅ·kha·taṃ पलोकधम्मं,pa·lo·ka·dham·maṃ तंtaṃ वतva·ta माmā पलुज्जीति—pa·luj·jī·ti

    Taṁ kutettha āvuso labbhā, yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjīti—

    How could that which is born, become, made up, and of a nature to fall apart, not fall apart?

  25. 25

    नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जती’ति।vij·ja·tī

    netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.

    That’s impossible.’

  26. 26

    तेनte·na खोkho पनावुसो,pa·nā·vu·so समयेनsa·ma·ye·na सुभद्दोsu·bhad·do नामnā·ma वुड्ढपब्बजितोvuḍ·ḍha·pab·ba·ji·to तस्संtas·saṃ परिसायंpa·ri·sā·yaṃ निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti

    Tena kho panāvuso, samayena subhaddo nāma vuḍḍhapabbajito tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.

    On that occasion a monk called Subhadda, who had gone forth when old, was part of that group.

  27. 27

    अथa·tha खो,kho आवुसो,ā·vu·so सुभद्दोsu·bhad·do वुड्ढपब्बजितोvuḍ·ḍha·pab·ba·ji·to तेte भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho, āvuso, subhaddo vuḍḍhapabbajito te bhikkhū etadavoca—

    He said to the monks,

  28. 28

    ‘अलं,a·laṃ आवुसो,ā·vu·so माmā सोचित्थ;so·cit·tha

    ‘alaṁ, āvuso, mā socittha;

    ‘Please stop grieving,

  29. 29

    माmā परिदेवित्थ।pa·ri·de·vit·tha

    mā paridevittha.

    stop lamenting.

  30. 30

    सुमुत्ताsu·mut·tā मयंma·yaṃ तेनte·na महासमणेन;ma·hā·sa·ma·ṇe·na

    Sumuttā mayaṁ tena mahāsamaṇena;

    It’s good that we are free from that great ascetic.

  31. 31

    उपद्दुताu·pad·du·tā चca मयंma·yaṃ होम—ho·ma

    upaddutā ca mayaṁ homa—

    We were oppressed,

  32. 32

    इदंi·daṃ वोvo कप्पति,kap·pa·ti इदंi·daṃ वोvo नna कप्पतीति।kap·pa·tī·ti

    idaṁ vo kappati, idaṁ vo na kappatīti.

    always being told what’s allowable and what’s not.

  33. 33

    इदानिi·dā·ni पनpa·na मयंma·yaṃ यंyaṃ इच्छिस्सामic·chis·sā·ma तंtaṃ करिस्साम,ka·ris·sā·ma यंyaṃ नna इच्छिस्सामic·chis·sā·ma नna तंtaṃ करिस्सामा’ति।ka·ris·sā·mā

    Idāni pana mayaṁ yaṁ icchissāma taṁ karissāma, yaṁ na icchissāma na taṁ karissāmā’ti.

    Now we can do what we like and not do what we don’t like.’

  34. 34

    हन्दhan·da मयं,ma·yaṃ आवुसो,ā·vu·so धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायाम।saṅ·gā·yā·ma

    Handa mayaṁ, āvuso, dhammañca vinayañca saṅgāyāma.

    So then, let’s recite the Teaching and the Monastic Law—

  35. 35

    पुरेpu·re अधम्मोa·dham·mo दिप्पति,dip·pa·ti धम्मोdham·mo पटिबाहिय्यति;pa·ṭi·bā·hiy·ya·ti

    Pure adhammo dippati, dhammo paṭibāhiyyati;

    before what’s contrary to the Teaching shines forth and the Teaching is obstructed;

  36. 36

    पुरेpu·re अविनयोa·vi·na·yo दिप्पतिdip·pa·ti विनयोvi·na·yo पटिबाहिय्यति;pa·ṭi·bā·hiy·ya·ti

    pure avinayo dippati vinayo paṭibāhiyyati;

    before what’s contrary to the Monastic Law shines forth and the Monastic Law is obstructed;

  37. 37

    पुरेpu·re अधम्मवादिनोa·dham·ma·vā·di·no बलवन्तोba·la·van·to होन्ति,hon·ti धम्मवादिनोdham·ma·vā·di·no दुब्बलाdub·ba·lā होन्ति;hon·ti

    pure adhammavādino balavanto honti, dhammavādino dubbalā honti;

    before those who speak contrary to the Teaching become strong and those who speak in accordance with it become weak;

  38. 38

    पुरेpu·re अविनयवादिनोa·vi·na·ya·vā·di·no बलवन्तोba·la·van·to होन्ति,hon·ti विनयवादिनोvi·na·ya·vā·di·no दुब्बलाdub·ba·lā होन्ती”ति।hon·tī

    pure avinayavādino balavanto honti, vinayavādino dubbalā hontī”ti.

    before those who speak contrary to the Monastic Law become strong and those who speak in accordance with it become weak.”

  39. 39

    “तेनte·na हि,hi भन्ते,bhan·te थेरोthe·ro भिक्खूbhik·khū उच्चिनतू”ति।uc·ci·na·tū

    “Tena hi, bhante, thero bhikkhū uccinatū”ti.

    “Well then, venerable, please select the monks.”

  40. 40

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po एकेनूनपञ्चअरहन्तसतानिe·ke·nū·na·pañ·ca·a·ra·han·ta·sa·tā·ni उच्चिनि।uc·ci·ni

    Atha kho āyasmā mahākassapo ekenūnapañcaarahantasatāni uccini.

    Mahākassapa then selected four hundred and ninety-nine perfected ones.

  41. 41

    भिक्खूbhik·khū आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकस्सपंma·hā·kas·sa·paṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ

    Bhikkhū āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavocuṁ—

    The monks said to him,

  42. 42

    “अयं,a·yaṃ भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do किञ्चापिkiñ·cā·pi सेक्खो,sek·kho अभब्बोa·bhab·bo छन्दाchan·dā दोसाdo·sā मोहाmo·hā भयाbha·yā अगतिंa·ga·tiṃ गन्तुं।gan·tuṃ

    “ayaṁ, bhante, āyasmā ānando kiñcāpi sekkho, abhabbo chandā dosā mohā bhayā agatiṁ gantuṁ.

    “There’s Venerable Ānanda who, although still a trainee, is incapable of acting out of desire, ill will, confusion, or fear.

  43. 43

    बहुba·hu चca अनेनa·ne·na भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke धम्मोdham·mo चca विनयोvi·na·yo चca परियत्तो।pa·ri·yat·to

    Bahu ca anena bhagavato santike dhammo ca vinayo ca pariyatto.

    He has learned many teachings and much Monastic Law from the Buddha.

  44. 44

    तेनte·na हि,hi भन्ते,bhan·te थेरोthe·ro आयस्मन्तम्पिā·yas·man·tam·pi आनन्दंā·nan·daṃ उच्चिनतू”ति।uc·ci·na·tū

    Tena hi, bhante, thero āyasmantampi ānandaṁ uccinatū”ti.

    Please invite him as well.”

  45. 45

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तम्पिā·yas·man·tam·pi आनन्दंā·nan·daṃ उच्चिनि।uc·ci·ni

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantampi ānandaṁ uccini.

    And he did.

  46. 46

    अथa·tha खोkho थेरानंthe·rā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतदहोसि—e·ta·da·ho·si

    Atha kho therānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

    The senior monks thought,

  47. 47

    “कत्थkat·tha नुnu खोkho मयंma·yaṃ धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायेय्यामा”ति?saṅ·gā·yey·yā·mā

    “kattha nu kho mayaṁ dhammañca vinayañca saṅgāyeyyāmā”ti?

    “Where should we recite the Teaching and the Monastic Law?”

  48. 48

    अथa·tha खोkho थेरानंthe·rā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतदहोसि—e·ta·da·ho·si

    Atha kho therānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

    It occurred to them,

  49. 49

    “राजगहंrā·ja·ga·haṃ खोkho महागोचरंma·hā·go·ca·raṃ पहूतसेनासनं,pa·hū·ta·se·nā·sa·naṃ यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसन्ताva·san·tā धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायेय्याम।saṅ·gā·yey·yā·ma

    “rājagahaṁ kho mahāgocaraṁ pahūtasenāsanaṁ, yannūna mayaṁ rājagahe vassaṁ vasantā dhammañca vinayañca saṅgāyeyyāma.

    “Rājagaha has much almsfood and many dwellings. Let’s spend the rainy season there in order to recite the Teaching and the Monastic Law.

  50. 50

    नna अञ्ञेañ·ñe भिक्खूbhik·khū राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ उपगच्छेय्युन्”ति।u·pa·gac·chey·yun

    Na aññe bhikkhū rājagahe vassaṁ upagaccheyyun”ti.

    No other monks should enter the rainy-season residence at Rājagaha.”

  51. 51

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po सङ्घंsaṅ·ghaṃ ञापेसि—ñā·pe·si

    Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

    And Venerable Mahākassapa informed the Sangha:

  52. 52

    “सुणातुsu·ṇā·tu मे,me आवुसो,ā·vu·so सङ्घो।saṅ·gho

    “Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

    “Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  53. 53

    यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ सङ्घोsaṅ·gho इमानिi·mā·ni पञ्चpañ·ca भिक्खुसतानिbhik·khu·sa·tā·ni सम्मन्नेय्य—sam·man·ney·ya

    Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho imāni pañca bhikkhusatāni sammanneyya—

    If the Sangha is ready, it should appoint these five hundred monks

  54. 54

    राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसन्तानिva·san·tā·ni धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायितुं,saṅ·gā·yi·tuṃ नna अञ्ञेहिañ·ñe·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसितब्बन्ति।va·si·tab·ban·ti

    rājagahe vassaṁ vasantāni dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti.

    to spend the rainy season at Rājagaha in order to recite the Teaching and the Monastic Law. No other monks should spend the rainy-season residence at Rājagaha.

  55. 55

    एसाe·sā ञत्ति।ñat·ti

    Esā ñatti.

    This is the motion.

  56. 56

    सुणातुsu·ṇā·tu मे,me आवुसो,ā·vu·so सङ्घो।saṅ·gho

    Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

    Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  57. 57

    इमानिi·mā·ni पञ्चpañ·ca भिक्खुसतानिbhik·khu·sa·tā·ni सम्मन्नति—sam·man·na·ti

    Imāni pañca bhikkhusatāni sammannati—

    The Sangha appoints these five hundred monks

  58. 58

    राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसन्तानिva·san·tā·ni धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायितुं,saṅ·gā·yi·tuṃ नna अञ्ञेहिañ·ñe·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसितब्बन्ति।va·si·tab·ban·ti

    rājagahe vassaṁ vasantāni dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti.

    to spend the rainy season at Rājagaha in order to recite the Teaching and the Monastic Law. No other monks should spend the rainy-season residence at Rājagaha.

  59. 59

    यस्सायस्मतोyas·sā·yas·ma·to खमतिkha·ma·ti इमेसंi·me·saṃ पञ्चन्नंpañ·can·naṃ भिक्खुसतानंbhik·khu·sa·tā·naṃ सम्मुति—sam·mu·ti

    Yassāyasmato khamati imesaṁ pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ sammuti—

    Any monk who approves of appointing these five hundred monks

  60. 60

    राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसन्तानंva·san·tā·naṃ धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायितुं,saṅ·gā·yi·tuṃ नna अञ्ञेहिañ·ñe·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसितब्बन्ति—va·si·tab·ban·ti

    rājagahe vassaṁ vasantānaṁ dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti—

    to spend the rainy season at Rājagaha in order to recite the Teaching and the Monastic Law, with no other monks spending the rainy-season residence at Rājagaha,

  61. 61

    सोso तुण्हस्स;tuṇ·has·sa

    so tuṇhassa;

    should remain silent.

  62. 62

    यस्सyas·sa नक्खमति,nak·kha·ma·ti सोso भासेय्य।bhā·sey·ya

    yassa nakkhamati, so bhāseyya.

    Any monk who doesn’t approve should speak up.

  63. 63

    सम्मतानिsam·ma·tā·ni सङ्घेनsaṅ·ghe·na इमानिi·mā·ni पञ्चpañ·ca भिक्खुसतानिbhik·khu·sa·tā·ni राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसन्तानिva·san·tā·ni धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायितुं,saṅ·gā·yi·tuṃ नna अञ्ञेहिañ·ñe·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi राजगहेrā·ja·ga·he वस्संvas·saṃ वसितब्बन्ति।va·si·tab·ban·ti

    Sammatāni saṅghena imāni pañca bhikkhusatāni rājagahe vassaṁ vasantāni dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti.

    The Sangha has appointed these five hundred monks to spend the rainy season at Rājagaha in order to recite the Teaching and the Monastic Law. No other monks should spend the rainy-season residence at Rājagaha.

  64. 64

    खमतिkha·ma·ti सङ्घस्स,saṅ·ghas·sa तस्माtas·mā तुण्ही,tuṇ·hī एवमेतंe·va·me·taṃ धारयामी”ति।dhā·ra·yā·mī

    Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī”ti.

    The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.”

  65. 65
  66. 66

    अथa·tha खोkho थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū राजगहंrā·ja·ga·haṃ अगमंसुa·ga·maṃ·su धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायितुं।saṅ·gā·yi·tuṃ

    Atha kho therā bhikkhū rājagahaṁ agamaṁsu dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ.

    The senior monks then went to Rājagaha to recite the Teaching and the Monastic Law.

  67. 67

    अथa·tha खोkho थेरानंthe·rā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतदहोसि—e·ta·da·ho·si

    Atha kho therānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

    They thought,

  68. 68

    “भगवताbha·ga·va·tā खो,kho आवुसो,ā·vu·so खण्डफुल्लपटिसङ्खरणंkhaṇ·ḍa·phul·la·pa·ṭi·saṅ·kha·ra·ṇaṃ वण्णितं।vaṇ·ṇi·taṃ

    “bhagavatā kho, āvuso, khaṇḍaphullapaṭisaṅkharaṇaṁ vaṇṇitaṁ.

    “The Buddha has praised repairing what’s defective and broken.

  69. 69

    हन्दhan·da मयं,ma·yaṃ आवुसो,ā·vu·so पठमंpa·ṭha·maṃ मासंmā·saṃ खण्डफुल्लंkhaṇ·ḍa·phul·laṃ पटिसङ्खरोम;pa·ṭi·saṅ·kha·ro·ma

    Handa mayaṁ, āvuso, paṭhamaṁ māsaṁ khaṇḍaphullaṁ paṭisaṅkharoma;

    Well then, let’s spend the first month doing repairs,

  70. 70

    मज्झिमंmaj·jhi·maṃ मासंmā·saṃ सन्निपतित्वाsan·ni·pa·tit·vā धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca सङ्गायिस्सामा”ति।saṅ·gā·yis·sā·mā

    majjhimaṁ māsaṁ sannipatitvā dhammañca vinayañca saṅgāyissāmā”ti.

    and then gather for the middle month to recite the Teaching and the Monastic Law.”

  71. 71

    अथa·tha खोkho थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū पठमंpa·ṭha·maṃ मासंmā·saṃ खण्डफुल्लंkhaṇ·ḍa·phul·laṃ पटिसङ्खरिंसु।pa·ṭi·saṅ·kha·riṃ·su

    Atha kho therā bhikkhū paṭhamaṁ māsaṁ khaṇḍaphullaṁ paṭisaṅkhariṁsu.

    They then spent the first month doing repairs.

  72. 72

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दो—ā·nan·do

    Atha kho āyasmā ānando—

    Venerable Ānanda thought,

  73. 73

    “स्वेsve सन्निपातोsan·ni·pā·to नna खोkho मेतंme·taṃ पतिरूपं,pa·ti·rū·paṃ योहंyo·haṃ सेक्खोsek·kho समानोsa·mā·no सन्निपातंsan·ni·pā·taṃ गच्छेय्यन्”ति—gac·chey·yan

    “sve sannipāto na kho metaṁ patirūpaṁ, yohaṁ sekkho samāno sannipātaṁ gaccheyyan”ti—

    “It wouldn’t be proper for me to go to the assembly tomorrow if I’m still a trainee.”

  74. 74

    बहुदेवba·hu·de·va रत्तिंrat·tiṃ कायगतायkā·ya·ga·tā·ya सतियाsa·ti·yā वीतिनामेत्वाvī·ti·nā·met·vā रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ “निपज्जिस्सामी”तिni·paj·jis·sā·mī कायंkā·yaṃ आवज्जेसि।ā·vaj·je·si

    bahudeva rattiṁ kāyagatāya satiyā vītināmetvā rattiyā paccūsasamayaṁ “nipajjissāmī”ti kāyaṁ āvajjesi.

    After spending most of the night with mindfulness directed to the body, early in the morning he bent over to lie down.

  75. 75

    अप्पत्तञ्चap·pat·tañ·ca सीसंsī·saṃ बिब्बोहनं,bib·bo·ha·naṃ भूमितोbhū·mi·to चca पादाpā·dā मुत्ता।mut·tā

    Appattañca sīsaṁ bibbohanaṁ, bhūmito ca pādā muttā.

    In the interval between his feet coming off the ground and his head hitting the pillow,

  76. 76

    एतस्मिंe·tas·miṃ अन्तरेan·ta·re अनुपादायa·nu·pā·dā·ya आसवेहिā·sa·ve·hi चित्तंcit·taṃ विमुच्चि।vi·muc·ci

    Etasmiṁ antare anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.

    his mind was freed from the corruptions through letting go.

  77. 77

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do अरहाa·ra·hā समानोsa·mā·no सन्निपातंsan·ni·pā·taṃ अगमासि।a·ga·mā·si

    Atha kho āyasmā ānando arahā samāno sannipātaṁ agamāsi.

    And Venerable Ānanda went to the assembly as a perfected one.

  78. 78

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po सङ्घंsaṅ·ghaṃ ञापेसि—ñā·pe·si

    Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

    Venerable Mahākassapa then informed the Sangha:

  79. 79

    “सुणातुsu·ṇā·tu मे,me आवुसो,ā·vu·so सङ्घो।saṅ·gho

    “Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

    “Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  80. 80

    यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ अहंa·haṃ उपालिंu·pā·liṃ विनयंvi·na·yaṃ पुच्छेय्यन्”ति।puc·chey·yan

    Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ upāliṁ vinayaṁ puccheyyan”ti.

    If the Sangha is ready, I will ask Upāli about the Monastic Law.”

  81. 81

    आयस्माā·yas·mā उपालिu·pā·li सङ्घंsaṅ·ghaṃ ञापेसि—ñā·pe·si

    Āyasmā upāli saṅghaṁ ñāpesi—

    Venerable Upāli informed the Sangha:

  82. 82

    “सुणातुsu·ṇā·tu मे,me भन्ते,bhan·te सङ्घो।saṅ·gho

    “Suṇātu me, bhante, saṅgho.

    “Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  83. 83

    यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ अहंa·haṃ आयस्मताā·yas·ma·tā महाकस्सपेनma·hā·kas·sa·pe·na विनयंvi·na·yaṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho विस्सज्जेय्यन्”ति।vis·saj·jey·yan

    Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ āyasmatā mahākassapena vinayaṁ puṭṭho vissajjeyyan”ti.

    If the Sangha is ready, I will reply when asked by Venerable Mahākassapa about the Monastic Law.”

  84. 84

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपालिंu·pā·liṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ etadavoca—

    Mahākassapa then asked Upāli,

  85. 85

    “पठमं,pa·ṭha·maṃ आवुसोā·vu·so उपालि,u·pā·li पाराजिकंpā·rā·ji·kaṃ कत्थkat·tha पञ्ञत्तन्”ति?pañ·ñat·tan

    “paṭhamaṁ, āvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

    “Where was the first offense entailing expulsion laid down?”

  86. 86

    “वेसालियं,ve·sā·li·yaṃ भन्ते”ति।bhan·te

    “Vesāliyaṁ, bhante”ti.

    “At Vesālī.”

  87. 87

    “कंkaṃ आरब्भा”ति?ā·rab·bhā

    “Kaṁ ārabbhā”ti?

    “Who is it about?”

  88. 88

    “सुदिन्नंsu·din·naṃ कलन्दपुत्तंka·lan·da·put·taṃ आरब्भा”ति।ā·rab·bhā

    “Sudinnaṁ kalandaputtaṁ ārabbhā”ti.

    “Sudinna the Kalandian.”

  89. 89

    “किस्मिंkis·miṃ वत्थुस्मिन्”ति?vat·thus·min

    “Kismiṁ vatthusmin”ti?

    “What is it about?”

  90. 90

    “मेथुनधम्मे”ति।me·thu·na·dham·me

    “Methunadhamme”ti.

    “Sexual intercourse.”

  91. 91

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपालिंu·pā·liṃ पठमस्सpa·ṭha·mas·sa पाराजिकस्सpā·rā·ji·kas·sa वत्थुम्पिvat·thum·pi पुच्छि,puc·chi निदानम्पिni·dā·nam·pi पुच्छि,puc·chi पुग्गलम्पिpug·ga·lam·pi पुच्छि,puc·chi पञ्ञत्तिम्पिpañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनुपञ्ञत्तिम्पिa·nu·pañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi आपत्तिम्पिā·pat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनापत्तिम्पिa·nā·pat·tim·pi पुच्छि।puc·chi

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ paṭhamassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

    Mahākassapa also asked Upāli about the topic of the first offense entailing expulsion, about the origin story, about the person, about the rule, about the additions to the rule, about the offense, and about the non-offenses.

  92. 92

    “दुतियंdu·ti·yaṃ पनावुसोpa·nā·vu·so उपालि,u·pā·li पाराजिकंpā·rā·ji·kaṃ कत्थkat·tha पञ्ञत्तन्”ति?pañ·ñat·tan

    “Dutiyaṁ panāvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

    “And where was the second offense entailing expulsion laid down?”

  93. 93

    “राजगहे,rā·ja·ga·he भन्ते”ति।bhan·te

    “Rājagahe, bhante”ti.

    “At Rājagaha.”

  94. 94

    “कंkaṃ आरब्भा”ति?ā·rab·bhā

    “Kaṁ ārabbhā”ti?

    “Who is it about?”

  95. 95

    “धनियंdha·ni·yaṃ कुम्भकारपुत्तंkum·bha·kā·ra·put·taṃ आरब्भा”ति।ā·rab·bhā

    “Dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ ārabbhā”ti.

    “Dhaniya the potter.”

  96. 96

    “किस्मिंkis·miṃ वत्थुस्मिन्”ति?vat·thus·min

    “Kismiṁ vatthusmin”ti?

    “What is it about?”

  97. 97

    “अदिन्नादाने”ति।a·din·nā·dā·ne

    “Adinnādāne”ti.

    “Stealing.”

  98. 98

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपालिंu·pā·liṃ दुतियस्सdu·ti·yas·sa पाराजिकस्सpā·rā·ji·kas·sa वत्थुम्पिvat·thum·pi पुच्छि,puc·chi निदानम्पिni·dā·nam·pi पुच्छि,puc·chi पुग्गलम्पिpug·ga·lam·pi पुच्छि,puc·chi पञ्ञत्तिम्पिpañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनुपञ्ञत्तिम्पिa·nu·pañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi आपत्तिम्पिā·pat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनापत्तिम्पिa·nā·pat·tim·pi पुच्छि।puc·chi

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ dutiyassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

    Mahākassapa also asked Upāli about the topic of the second offense entailing expulsion, about the origin story, about the person, about the rule, about the additions to the rule, about the offense, and about the non-offenses.

  99. 99

    “ततियंta·ti·yaṃ पनावुसोpa·nā·vu·so उपालि,u·pā·li पाराजिकंpā·rā·ji·kaṃ कत्थkat·tha पञ्ञत्तन्”ति?pañ·ñat·tan

    “Tatiyaṁ panāvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

    “And where was the third offense entailing expulsion laid down?”

  100. 100

    “वेसालियं,ve·sā·li·yaṃ भन्ते”ति।bhan·te

    “Vesāliyaṁ, bhante”ti.

    “At Vesālī.”

  101. 101

    “कंkaṃ आरब्भा”ति?ā·rab·bhā

    “Kaṁ ārabbhā”ti?

    “Who is it about?”

  102. 102

    “सम्बहुलेsam·ba·hu·le भिक्खूbhik·khū आरब्भा”ति।ā·rab·bhā

    “Sambahule bhikkhū ārabbhā”ti.

    “A number of monks.”

  103. 103

    “किस्मिंkis·miṃ वत्थुस्मिन्”ति?vat·thus·min

    “Kismiṁ vatthusmin”ti?

    “What is it about?”

  104. 104

    “मनुस्सविग्गहे”ति।ma·nus·sa·vig·ga·he

    “Manussaviggahe”ti.

    “Human beings.”

  105. 105

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपालिंu·pā·liṃ ततियस्सta·ti·yas·sa पाराजिकस्सpā·rā·ji·kas·sa वत्थुम्पिvat·thum·pi पुच्छि,puc·chi निदानम्पिni·dā·nam·pi पुच्छि,puc·chi पुग्गलम्पिpug·ga·lam·pi पुच्छि,puc·chi पञ्ञत्तिम्पिpañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनुपञ्ञत्तिम्पिa·nu·pañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi आपत्तिम्पिā·pat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनापत्तिम्पिa·nā·pat·tim·pi पुच्छि।puc·chi

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ tatiyassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

    Mahākassapa also asked Upāli about the topic of the third offense entailing expulsion, about the origin story, about the person, about the rule, about the additions to the rule, about the offense, and about the non-offenses.

  106. 106

    “चतुत्थंca·tut·thaṃ पनावुसोpa·nā·vu·so उपालि,u·pā·li पाराजिकंpā·rā·ji·kaṃ कत्थkat·tha पञ्ञत्तन्”ति?pañ·ñat·tan

    “Catutthaṁ panāvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

    “And where was the fourth offense entailing expulsion laid down?”

  107. 107

    “वेसालियं,ve·sā·li·yaṃ भन्ते”ति।bhan·te

    “Vesāliyaṁ, bhante”ti.

    “At Vesālī.”

  108. 108

    “कंkaṃ आरब्भा”ति?ā·rab·bhā

    “Kaṁ ārabbhā”ti?

    “Who is it about?”

  109. 109

    “वग्गुमुदातीरियेvag·gu·mu·dā·tī·ri·ye भिक्खूbhik·khū आरब्भा”ति।ā·rab·bhā

    “Vaggumudātīriye bhikkhū ārabbhā”ti.

    “The monks from the banks of the Vaggumudā.”

  110. 110

    “किस्मिंkis·miṃ वत्थुस्मिन्”ति?vat·thus·min

    “Kismiṁ vatthusmin”ti?

    “What is it about?”

  111. 111

    “उत्तरिमनुस्सधम्मे”ति।ut·ta·ri·ma·nus·sa·dham·me

    “Uttarimanussadhamme”ti.

    “Superhuman qualities.”

  112. 112

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उपालिंu·pā·liṃ चतुत्थस्सca·tut·thas·sa पाराजिकस्सpā·rā·ji·kas·sa वत्थुम्पिvat·thum·pi पुच्छि,puc·chi निदानम्पिni·dā·nam·pi पुच्छि,puc·chi पुग्गलम्पिpug·ga·lam·pi पुच्छि,puc·chi पञ्ञत्तिम्पिpañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनुपञ्ञत्तिम्पिa·nu·pañ·ñat·tim·pi पुच्छि,puc·chi आपत्तिम्पिā·pat·tim·pi पुच्छि,puc·chi अनापत्तिम्पिa·nā·pat·tim·pi पुच्छि।puc·chi

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ catutthassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

    Mahākassapa also asked Upāli about the topic of the fourth offense entailing expulsion, about the origin story, about the person, about the rule, about the additions to the rule, about the offense, and about the non-offenses.

  113. 113

    एतेनेवe·te·ne·va उपायेनu·pā·ye·na उभतोविभङ्गेu·bha·to·vi·bhaṅ·ge पुच्छि।puc·chi

    Eteneva upāyena ubhatovibhaṅge pucchi.

    In this way he asked about the analyses of both Monastic Codes.

  114. 114

    पुट्ठोpuṭ·ṭho पुट्ठोpuṭ·ṭho आयस्माā·yas·mā उपालिu·pā·li विस्सज्जेसि।vis·saj·je·si

    Puṭṭho puṭṭho āyasmā upāli vissajjesi.

    Upāli was able to reply to each and every question.

  115. 115

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po सङ्घंsaṅ·ghaṃ ञापेसि—ñā·pe·si

    Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

    Venerable Mahākassapa then informed the Sangha:

  116. 116

    “सुणातुsu·ṇā·tu मे,me आवुसो,ā·vu·so सङ्घो।saṅ·gho

    “Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

    “Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  117. 117

    यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ अहंa·haṃ आनन्दंā·nan·daṃ धम्मंdham·maṃ पुच्छेय्यन्”ति।puc·chey·yan

    Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ ānandaṁ dhammaṁ puccheyyan”ti.

    If the Sangha is ready, I will ask Ānanda about the Teaching.”

  118. 118

    आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do सङ्घंsaṅ·ghaṃ ञापेसि—ñā·pe·si

    Āyasmā ānando saṅghaṁ ñāpesi—

    Venerable Ānanda informed the Sangha:

  119. 119

    “सुणातुsu·ṇā·tu मे,me भन्ते,bhan·te सङ्घो।saṅ·gho

    “Suṇātu me, bhante, saṅgho.

    “Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  120. 120

    यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ अहंa·haṃ आयस्मताā·yas·ma·tā महाकस्सपेनma·hā·kas·sa·pe·na धम्मंdham·maṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho विस्सज्जेय्यन्”ति।vis·saj·jey·yan

    Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ āyasmatā mahākassapena dhammaṁ puṭṭho vissajjeyyan”ti.

    If the Sangha is ready, I will reply when asked by Venerable Mahākassapa about the Teaching.”

  121. 121

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—

    Mahākassapa then asked Ānanda,

  122. 122

    “ब्रह्मजालं,brah·ma·jā·laṃ आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da कत्थkat·tha भासितन्”ति?bhā·si·tan

    “brahmajālaṁ, āvuso ānanda, kattha bhāsitan”ti?

    “Where was ‘The Supreme Net’ spoken?”

  123. 123

    “अन्तराan·ta·rā च,ca भन्ते,bhan·te राजगहंrā·ja·ga·haṃ अन्तराan·ta·rā चca नाळन्दंnā·ḷan·daṃ राजागारकेrā·jā·gā·ra·ke अम्बलट्ठिकाया”ति।am·ba·laṭ·ṭhi·kā·yā

    “Antarā ca, bhante, rājagahaṁ antarā ca nāḷandaṁ rājāgārake ambalaṭṭhikāyā”ti.

    “At the royal rest-house at Ambalaṭṭhikā, between Rājagaha and Nāḷanda.”

  124. 124

    “कंkaṃ आरब्भा”ति?ā·rab·bhā

    “Kaṁ ārabbhā”ti?

    “Who is it about?”

  125. 125

    “सुप्पियञ्चsup·pi·yañ·ca परिब्बाजकंpa·rib·bā·ja·kaṃ ब्रह्मदत्तञ्चbrah·ma·dat·tañ·ca माणवन्”ति।mā·ṇa·van

    “Suppiyañca paribbājakaṁ brahmadattañca māṇavan”ti.

    “The wanderer Suppiya and the young brahmin Brahmadatta.”

  126. 126

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ ब्रह्मजालस्सbrah·ma·jā·las·sa निदानम्पिni·dā·nam·pi पुच्छि,puc·chi पुग्गलम्पिpug·ga·lam·pi पुच्छि।puc·chi

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ ānandaṁ brahmajālassa nidānampi pucchi, puggalampi pucchi.

    Mahākassapa also asked Ānanda about the origin story of ‘The Supreme Net’ and about the person.

  127. 127

    “सामञ्ञफलंsā·mañ·ña·pha·laṃ पनावुसोpa·nā·vu·so आनन्द,ā·nan·da कत्थkat·tha भासितन्”ति?bhā·si·tan

    “Sāmaññaphalaṁ panāvuso ānanda, kattha bhāsitan”ti?

    “Where was ‘The Fruits of the Monastic Life’ spoken?”

  128. 128

    “राजगहे,rā·ja·ga·he भन्ते,bhan·te जीवकम्बवने”ति।jī·va·kam·ba·va·ne

    “Rājagahe, bhante, jīvakambavane”ti.

    “In Jīvaka’s Mango Grove at Rājagaha.”

  129. 129

    “केनke·na सद्धिन्”ति?sad·dhin

    “Kena saddhin”ti?

    “Who is it with?”

  130. 130

    “अजातसत्तुनाa·jā·ta·sat·tu·nā वेदेहिपुत्तेनve·de·hi·put·te·na सद्धिन्”ति।sad·dhin

    “Ajātasattunā vedehiputtena saddhin”ti.

    “Ajātasattu Vedehiputta.”

  131. 131

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ सामञ्ञफलस्सsā·mañ·ña·pha·las·sa निदानम्पिni·dā·nam·pi पुच्छि,puc·chi पुग्गलम्पिpug·ga·lam·pi पुच्छि।puc·chi

    Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ ānandaṁ sāmaññaphalassa nidānampi pucchi, puggalampi pucchi.

    Mahākassapa also asked Ānanda about the origin story of ‘The Fruits of the Monastic Life’ and about the person.

  132. 132

    एतेनेवe·te·ne·va उपायेनu·pā·ye·na पञ्चपिpañ·ca·pi निकायेni·kā·ye पुच्छि।puc·chi

    Eteneva upāyena pañcapi nikāye pucchi.

    In this way he asked about the five collections.

  133. 133

    पुट्ठोpuṭ·ṭho पुट्ठोpuṭ·ṭho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do विस्सज्जेसि।vis·saj·je·si

    Puṭṭho puṭṭho āyasmā ānando vissajjesi.

    Ānanda was able to reply to each and every question.

  134. 134

    2। खुद्दानुखुद्दकसिक्खापदकथाkhud·dā·nu·khud·da·ka·sik·khā·pa·da·ka·thā

    2. Khuddānukhuddakasikkhāpadakathā

    2. Discussion of the minor training rules

  135. 135

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do थेरेthe·re भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ānando there bhikkhū etadavoca—

    Ānanda said to the senior monks,

  136. 136

    “भगवाbha·ga·vā मं,maṃ भन्ते,bhan·te परिनिब्बानकालेpa·ri·nib·bā·na·kā·le एवमाह—e·va·mā·ha

    “bhagavā maṁ, bhante, parinibbānakāle evamāha—

    “At the time of his final extinguishment, the Buddha said to me,

  137. 137

    ‘आकङ्खमानो,ā·kaṅ·kha·mā·no आनन्द,ā·nan·da सङ्घोsaṅ·gho ममच्चयेनma·mac·ca·ye·na खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानिsik·khā·pa·dā·ni समूहनेय्या’”ति।sa·mū·ha·ney·yā

    ‘ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhaneyyā’”ti.

    ‘After my passing away, Ānanda, if the Sangha wishes, it may abolish the minor training rules.’”

  138. 138

    “पुच्छिpuc·chi पनpa·na त्वं,tvaṃ आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da भगवन्तं—bha·ga·van·taṃ

    “Pucchi pana tvaṁ, āvuso ānanda, bhagavantaṁ—

    “But, Ānanda, did you ask the Buddha

  139. 139

    ‘कतमानिka·ta·mā·ni पन,pa·na भन्ते,bhan·te खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी’”ति?sik·khā·pa·dā·nī

    ‘katamāni pana, bhante, khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’”ti?

    what the minor training rules are?”

  140. 140

    “नna खोहं,kho·haṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पुच्छिं—puc·chiṃ

    “Na khohaṁ, bhante, bhagavantaṁ pucchiṁ—

    “No, sirs, I didn’t.”

  141. 141

    ‘कतमानिka·ta·mā·ni पन,pa·na भन्ते,bhan·te खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी’”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    ‘katamāni pana, bhante, khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’”ti.

    (Pāli only)

  142. 142

    एकच्चेe·kac·ce थेराthe·rā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

    Ekacce therā evamāhaṁsu—

    Some senior monks said,

  143. 143

    “चत्तारिcat·tā·ri पाराजिकानिpā·rā·ji·kā·ni ठपेत्वा,ṭha·pet·vā अवसेसानिa·va·se·sā·ni खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “cattāri pārājikāni ṭhapetvā, avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī”ti.

    “Apart from the four rules entailing expulsion, the rest are the minor training rules.”

  144. 144

    एकच्चेe·kac·ce थेराthe·rā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

    Ekacce therā evamāhaṁsu—

    Others said,

  145. 145

    “चत्तारिcat·tā·ri पाराजिकानिpā·rā·ji·kā·ni ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तेरसte·ra·sa सङ्घादिसेसेsaṅ·ghā·di·se·se ठपेत्वा,ṭha·pet·vā अवसेसानिa·va·se·sā·ni खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “cattāri pārājikāni ṭhapetvā, terasa saṅghādisese ṭhapetvā, avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī”ti.

    “Apart from the four rules entailing expulsion and the thirteen rules entailing suspension, the rest are the minor training rules.”

  146. 146

    एकच्चेe·kac·ce थेराthe·rā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

    Ekacce therā evamāhaṁsu—

    Still others said,

  147. 147

    “चत्तारिcat·tā·ri पाराजिकानिpā·rā·ji·kā·ni ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तेरसte·ra·sa सङ्घादिसेसेsaṅ·ghā·di·se·se ठपेत्वा,ṭha·pet·vā द्वेdve अनियतेa·ni·ya·te ठपेत्वा,ṭha·pet·vā अवसेसानिa·va·se·sā·ni खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “cattāri pārājikāni ṭhapetvā, terasa saṅghādisese ṭhapetvā, dve aniyate ṭhapetvā, avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī”ti.

    “Apart from the four rules entailing expulsion, the thirteen rules entailing suspension, and the two undetermined rules, the rest are the minor training rules.”

  148. 148

    एकच्चेe·kac·ce थेराthe·rā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

    Ekacce therā evamāhaṁsu—

    Still others said,

  149. 149

    “चत्तारिcat·tā·ri पाराजिकानिpā·rā·ji·kā·ni ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तेरसte·ra·sa सङ्घादिसेसेsaṅ·ghā·di·se·se ठपेत्वा,ṭha·pet·vā द्वेdve अनियतेa·ni·ya·te ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तिंसtiṃ·sa निस्सग्गियेnis·sag·gi·ye पाचित्तियेpā·cit·ti·ye ठपेत्वा,ṭha·pet·vā अवसेसानिa·va·se·sā·ni खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “cattāri pārājikāni ṭhapetvā, terasa saṅghādisese ṭhapetvā, dve aniyate ṭhapetvā, tiṁsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā, avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī”ti.

    “Apart from the four rules entailing expulsion, the thirteen rules entailing suspension, the two undetermined rules, and the thirty rules entailing relinquishment and confession, the rest are the minor training rules.”

  150. 150

    एकच्चेe·kac·ce थेराthe·rā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

    Ekacce therā evamāhaṁsu—

    Still others said,

  151. 151

    “चत्तारिcat·tā·ri पाराजिकानिpā·rā·ji·kā·ni ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तेरसte·ra·sa सङ्घादिसेसेsaṅ·ghā·di·se·se ठपेत्वा,ṭha·pet·vā द्वेdve अनियतेa·ni·ya·te ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तिंसtiṃ·sa निस्सग्गियेnis·sag·gi·ye पाचित्तियेpā·cit·ti·ye ठपेत्वा,ṭha·pet·vā द्वेनवुतिdve·na·vu·ti पाचित्तियेpā·cit·ti·ye ठपेत्वा,ṭha·pet·vā अवसेसानिa·va·se·sā·ni खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “cattāri pārājikāni ṭhapetvā, terasa saṅghādisese ṭhapetvā, dve aniyate ṭhapetvā, tiṁsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā, dvenavuti pācittiye ṭhapetvā, avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī”ti.

    “Apart from the four rules entailing expulsion, the thirteen rules entailing suspension, the two undetermined rules, the thirty rules entailing relinquishment and confession, and the ninety-two rules entailing confession, the rest are the minor training rules.”

  152. 152

    एकच्चेe·kac·ce थेराthe·rā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su

    Ekacce therā evamāhaṁsu—

    Still others said,

  153. 153

    “चत्तारिcat·tā·ri पाराजिकानिpā·rā·ji·kā·ni ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तेरसte·ra·sa सङ्घादिसेसेsaṅ·ghā·di·se·se ठपेत्वा,ṭha·pet·vā द्वेdve अनियतेa·ni·ya·te ठपेत्वा,ṭha·pet·vā तिंसtiṃ·sa निस्सग्गियेnis·sag·gi·ye पाचित्तियेpā·cit·ti·ye ठपेत्वा,ṭha·pet·vā द्वेनवुतिdve·na·vu·ti पाचित्तियेpā·cit·ti·ye ठपेत्वा,ṭha·pet·vā चत्तारोcat·tā·ro पाटिदेसनीयेpā·ṭi·de·sa·nī·ye ठपेत्वा,ṭha·pet·vā अवसेसानिa·va·se·sā·ni खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी”ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “cattāri pārājikāni ṭhapetvā, terasa saṅghādisese ṭhapetvā, dve aniyate ṭhapetvā, tiṁsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā, dvenavuti pācittiye ṭhapetvā, cattāro pāṭidesanīye ṭhapetvā, avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī”ti.

    “Apart from the four rules entailing expulsion, the thirteen rules entailing suspension, the two undetermined rules, the thirty rules entailing relinquishment and confession, the ninety-two rules entailing confession, and the four rules entailing acknowledgment, the rest are the minor training rules.”

  154. 154

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महाकस्सपोma·hā·kas·sa·po सङ्घंsaṅ·ghaṃ ञापेसि—ñā·pe·si

    Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

    Then Venerable Mahākassapa informed the Sangha:

  155. 155

    “सुणातुsu·ṇā·tu मे,me आवुसो,ā·vu·so सङ्घो।saṅ·gho

    “Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

    “Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  156. 156

    सन्तम्हाकंsan·tam·hā·kaṃ सिक्खापदानिsik·khā·pa·dā·ni गिहिगतानि।gi·hi·ga·tā·ni

    Santamhākaṁ sikkhāpadāni gihigatāni.

    We have training rules that relate to householders.

  157. 157

    गिहिनोपिgi·hi·no·pi जानन्ति—jā·nan·ti

    Gihinopi jānanti—

    The householders know

  158. 158

    ‘इदंi·daṃ वोvo समणानंsa·ma·ṇā·naṃ सक्यपुत्तियानंsak·ya·put·ti·yā·naṃ कप्पति,kap·pa·ti इदंi·daṃ वोvo नna कप्पती’ति।kap·pa·tī

    ‘idaṁ vo samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ kappati, idaṁ vo na kappatī’ti.

    what is allowable for us and what is not allowable.

  159. 159

    सचेsa·ce मयंma·yaṃ खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानिsik·khā·pa·dā·ni समूहनिस्साम,sa·mū·ha·nis·sā·ma भविस्सन्तिbha·vis·san·ti वत्तारो—vat·tā·ro

    Sace mayaṁ khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanissāma, bhavissanti vattāro—

    If we abolish the minor training rules, some people will say,

  160. 160

    ‘धूमकालिकंdhū·ma·kā·li·kaṃ समणेनsa·ma·ṇe·na गोतमेनgo·ta·me·na सावकानंsā·va·kā·naṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ पञ्ञत्तं।pañ·ñat·taṃ

    ‘dhūmakālikaṁ samaṇena gotamena sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ.

    ‘The ascetic Gotama laid down training rules for his disciples until the time of his death.

  161. 161

    याविमेसंyā·vi·me·saṃ सत्थाsat·thā अट्ठासिaṭ·ṭhā·si ताविमेtā·vi·me सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su सिक्खिंसु।sik·khiṃ·su

    Yāvimesaṁ satthā aṭṭhāsi tāvime sikkhāpadesu sikkhiṁsu.

    But they practice the training rules only as long as their teacher is alive.

  162. 162

    यतोya·to इमेसंi·me·saṃ सत्थाsat·thā परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to नna दानिमेdā·ni·me सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su सिक्खन्ती’ति।sik·khan·tī

    Yato imesaṁ satthā parinibbuto, na dānime sikkhāpadesu sikkhantī’ti.

    Since their teacher has now attained final extinguishment, they no longer practice them.’

  163. 163

    यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ सङ्घोsaṅ·gho अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ नप्पञ्ञपेय्य,nap·pañ·ña·pey·ya पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ नna समुच्छिन्देय्य,sa·muc·chin·dey·ya यथापञ्ञत्तेसुya·thā·pañ·ñat·te·su सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su समादायsa·mā·dā·ya वत्तेय्य।vat·tey·ya

    Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho apaññattaṁ nappaññapeyya, paññattaṁ na samucchindeyya, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vatteyya.

    If the Sangha is ready, it shouldn’t lay down new rules, nor get rid of existing rules, and it should undertake to practice the training rules as they are.

  164. 164

    एसाe·sā ञत्ति।ñat·ti

    Esā ñatti.

    This is the motion.

  165. 165

    सुणातुsu·ṇā·tu मे,me आवुसो,ā·vu·so सङ्घो।saṅ·gho

    Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

    Please, venerables, I ask the Sangha to listen.

  166. 166

    सन्तम्हाकंsan·tam·hā·kaṃ सिक्खापदानिsik·khā·pa·dā·ni गिहिगतानि।gi·hi·ga·tā·ni

    Santamhākaṁ sikkhāpadāni gihigatāni.

    We have training rules that relate to householders.

  167. 167

    गिहिनोपिgi·hi·no·pi जानन्ति—jā·nan·ti

    Gihinopi jānanti—

    The householders know

  168. 168

    ‘इदंi·daṃ वोvo समणानंsa·ma·ṇā·naṃ सक्यपुत्तियानंsak·ya·put·ti·yā·naṃ कप्पति,kap·pa·ti इदंi·daṃ वोvo नna कप्पती’ति।kap·pa·tī

    ‘idaṁ vo samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ kappati, idaṁ vo na kappatī’ti.

    what is allowable for us and what is not allowable.

  169. 169

    सचेsa·ce मयंma·yaṃ खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानिsik·khā·pa·dā·ni समूहनिस्साम,sa·mū·ha·nis·sā·ma भविस्सन्तिbha·vis·san·ti वत्तारो—vat·tā·ro

    Sace mayaṁ khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanissāma, bhavissanti vattāro—

    If we abolish the minor training rules, some people will say,

  170. 170

    ‘धूमकालिकंdhū·ma·kā·li·kaṃ समणेनsa·ma·ṇe·na गोतमेनgo·ta·me·na सावकानंsā·va·kā·naṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ पञ्ञत्तं।pañ·ñat·taṃ

    ‘dhūmakālikaṁ samaṇena gotamena sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ.

    ‘The ascetic Gotama laid down training rules for his disciples until the time of his death.

  171. 171

    याविमेसंyā·vi·me·saṃ सत्थाsat·thā अट्ठासिaṭ·ṭhā·si ताविमेtā·vi·me सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su सिक्खिंसु।sik·khiṃ·su

    Yāvimesaṁ satthā aṭṭhāsi tāvime sikkhāpadesu sikkhiṁsu.

    But they practice the training rules only as long as their teacher is alive.

  172. 172

    यतोya·to इमेसंi·me·saṃ सत्थाsat·thā परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to नna दानिमेdā·ni·me सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su सिक्खन्ती’ति।sik·khan·tī

    Yato imesaṁ satthā parinibbuto, na dānime sikkhāpadesu sikkhantī’ti.

    Since their teacher has now attained final extinguishment, they no longer practice them.’

  173. 173

    सङ्घोsaṅ·gho अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ नप्पञ्ञपेति,nap·pañ·ña·pe·ti पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ नna समुच्छिन्दति,sa·muc·chin·da·ti यथापञ्ञत्तेसुya·thā·pañ·ñat·te·su सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su समादायsa·mā·dā·ya वत्तति।vat·ta·ti

    Saṅgho apaññattaṁ nappaññapeti, paññattaṁ na samucchindati, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattati.

    The Sangha doesn’t lay down new rules, nor get rid of existing rules, and it undertakes to practice the training rules as they are.

  174. 174

    यस्सायस्मतोyas·sā·yas·ma·to खमतिkha·ma·ti अपञ्ञत्तस्सa·pañ·ñat·tas·sa अप्पञ्ञापना,ap·pañ·ñā·pa·nā पञ्ञत्तस्सpañ·ñat·tas·sa असमुच्छेदो,a·sa·muc·che·do यथापञ्ञत्तेसुya·thā·pañ·ñat·te·su सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su समादायsa·mā·dā·ya वत्तना,vat·ta·nā सोso तुण्हस्स;tuṇ·has·sa

    Yassāyasmato khamati apaññattassa appaññāpanā, paññattassa asamucchedo, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattanā, so tuṇhassa;

    Any monk who approves of not laying down new rules, nor of getting rid of existing rules, and of undertaking to practice the training rules as they are should remain silent.

  175. 175

    यस्सyas·sa नक्खमति,nak·kha·ma·ti सोso भासेय्य।bhā·sey·ya

    yassa nakkhamati, so bhāseyya.

    Any monk who doesn’t approve should speak up.

  176. 176

    सङ्घोsaṅ·gho अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ नप्पञ्ञपेति,nap·pañ·ña·pe·ti पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ नna समुच्छिन्दति,sa·muc·chin·da·ti यथापञ्ञत्तेसुya·thā·pañ·ñat·te·su सिक्खापदेसुsik·khā·pa·de·su समादायsa·mā·dā·ya वत्तति।vat·ta·ti

    Saṅgho apaññattaṁ nappaññapeti, paññattaṁ na samucchindati, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattati.

    The Sangha doesn’t lay down new rules, nor get rid of the existing rules, and it undertakes to practice the training rules as they are.

  177. 177

    खमतिkha·ma·ti सङ्घस्स,saṅ·ghas·sa तस्माtas·mā तुण्ही,tuṇ·hī एवमेतंe·va·me·taṃ धारयामी”ति।dhā·ra·yā·mī

    Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī”ti.

    The Sangha approves and is therefore silent. I will remember it thus.”

  178. 178

    अथa·tha खोkho थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho therā bhikkhū āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ—

    The senior monks then said,

  179. 179

    “इदंi·daṃ ते,te आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da दुक्कटं,duk·ka·ṭaṃ यंyaṃ त्वंtvaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ नna पुच्छि—‘कतमानिpuc·chi पन,pa·na भन्ते,bhan·te खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी’ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “idaṁ te, āvuso ānanda, dukkaṭaṁ, yaṁ tvaṁ bhagavantaṁ na pucchi—‘katamāni pana, bhante, khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti.

    “You have committed an act of wrong conduct, Ānanda, in that you didn’t ask the Buddha what the minor training rules are.

  180. 180

    देसेहिde·se·hi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Desehi taṁ dukkaṭan”ti.

    Please confess that wrong conduct.”

  181. 181

    “अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te अस्सतियाas·sa·ti·yā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ नna पुच्छिं—‘कतमानिpuc·chiṃ पन,pa·na भन्ते,bhan·te खुद्दानुखुद्दकानिkhud·dā·nu·khud·da·kā·ni सिक्खापदानी’ति।sik·khā·pa·dā·nī

    “Ahaṁ kho, bhante, assatiyā bhagavantaṁ na pucchiṁ—‘katamāni pana, bhante, khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti.

    “It was because of lack of mindfulness that I didn’t ask.

  182. 182

    नाहंnā·haṃ तंtaṃ दुक्कटंduk·ka·ṭaṃ पस्सामि,pas·sā·mi अपिa·pi चायस्मन्तानंcā·yas·man·tā·naṃ सद्धायsad·dhā·ya देसेमिde·se·mi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Nāhaṁ taṁ dukkaṭaṁ passāmi, api cāyasmantānaṁ saddhāya desemi taṁ dukkaṭan”ti.

    I can’t see that I have committed any wrong conduct, but I’ll confess it out of faith in the venerables.”

  183. 183

    “इदम्पिi·dam·pi ते,te आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da दुक्कटं,duk·ka·ṭaṃ यंyaṃ त्वंtvaṃ भगवतोbha·ga·va·to वस्सिकसाटिकंvas·si·ka·sā·ṭi·kaṃ अक्कमित्वाak·ka·mit·vā सिब्बेसि।sib·be·si

    “Idampi te, āvuso ānanda, dukkaṭaṁ, yaṁ tvaṁ bhagavato vassikasāṭikaṁ akkamitvā sibbesi.

    “You have also committed an act of wrong conduct in that you stepped on the Buddha’s rainy-season robe while you were sewing it.

  184. 184

    देसेहिde·se·hi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Desehi taṁ dukkaṭan”ti.

    Please confess that wrong conduct.”

  185. 185

    “अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te नna अगारवेनa·gā·ra·ve·na भगवतोbha·ga·va·to वस्सिकसाटिकंvas·si·ka·sā·ṭi·kaṃ अक्कमित्वाak·ka·mit·vā सिब्बेसिं।sib·be·siṃ

    “Ahaṁ kho, bhante, na agāravena bhagavato vassikasāṭikaṁ akkamitvā sibbesiṁ.

    “I didn’t step on it because of disrespect.

  186. 186

    नाहंnā·haṃ तंtaṃ दुक्कटंduk·ka·ṭaṃ पस्सामि,pas·sā·mi अपिa·pi चायस्मन्तानंcā·yas·man·tā·naṃ सद्धायsad·dhā·ya देसेमिde·se·mi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Nāhaṁ taṁ dukkaṭaṁ passāmi, api cāyasmantānaṁ saddhāya desemi taṁ dukkaṭan”ti.

    I can’t see that I’ve committed any wrong conduct, but I’ll confess it out of faith in the venerables.”

  187. 187

    “इदम्पिi·dam·pi ते,te आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da दुक्कटं,duk·ka·ṭaṃ यंyaṃ त्वंtvaṃ मातुगामेहिmā·tu·gā·me·hi भगवतोbha·ga·va·to सरीरंsa·rī·raṃ पठमंpa·ṭha·maṃ वन्दापेसि,van·dā·pe·si तासंtā·saṃ रोदन्तीनंro·dan·tī·naṃ भगवतोbha·ga·va·to सरीरंsa·rī·raṃ अस्सुकेनas·su·ke·na मक्खितं।mak·khi·taṃ

    “Idampi te, āvuso ānanda, dukkaṭaṁ, yaṁ tvaṁ mātugāmehi bhagavato sarīraṁ paṭhamaṁ vandāpesi, tāsaṁ rodantīnaṁ bhagavato sarīraṁ assukena makkhitaṁ.

    “You have also committed an act of wrong conduct in that you first had women pay respect to the Buddha’s dead body. They soiled the Buddha’s body with tears.

  188. 188

    देसेहिde·se·hi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Desehi taṁ dukkaṭan”ti.

    Please confess that wrong conduct.”

  189. 189

    “अहंa·haṃ खो,kho भन्ते—मायिमासंbhan·te विकालेvi·kā·le अहेसुन्ति—मातुगामेहिa·he·sun·ti भगवतोbha·ga·va·to सरीरंsa·rī·raṃ पठमंpa·ṭha·maṃ वन्दापेसिं।van·dā·pe·siṃ

    “Ahaṁ kho, bhante—māyimāsaṁ vikāle ahesunti—mātugāmehi bhagavato sarīraṁ paṭhamaṁ vandāpesiṁ.

    “I did this so that it wouldn’t get too late for them.

  190. 190

    नाहंnā·haṃ तंtaṃ दुक्कटंduk·ka·ṭaṃ पस्सामि,pas·sā·mi अपिa·pi चायस्मन्तानंcā·yas·man·tā·naṃ सद्धायsad·dhā·ya देसेमिde·se·mi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Nāhaṁ taṁ dukkaṭaṁ passāmi, api cāyasmantānaṁ saddhāya desemi taṁ dukkaṭan”ti.

    I can’t see that I’ve committed any wrong conduct, but I’ll confess it out of faith in the venerables.”

  191. 191

    “इदम्पिi·dam·pi ते,te आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da दुक्कटं,duk·ka·ṭaṃ यंyaṃ त्वंtvaṃ भगवताbha·ga·va·tā ओळारिकेo·ḷā·ri·ke निमित्तेni·mit·te कयिरमाने,ka·yi·ra·mā·ne ओळारिकेo·ḷā·ri·ke ओभासेo·bhā·se कयिरमाने,ka·yi·ra·mā·ne नna भगवन्तंbha·ga·van·taṃ याचि—yā·ci

    “Idampi te, āvuso ānanda, dukkaṭaṁ, yaṁ tvaṁ bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne, oḷārike obhāse kayiramāne, na bhagavantaṁ yāci—

    “You have also committed an act of wrong conduct in that you didn’t ask the Buddha, even when he gave you a broad hint,

  192. 192

    ‘तिट्ठतुtiṭ·ṭha·tu भगवाbha·ga·vā कप्पं,kap·paṃ तिट्ठतुtiṭ·ṭha·tu सुगतोsu·ga·to कप्पं,kap·paṃ बहुजनहितायba·hu·ja·na·hi·tā·ya बहुजनसुखायba·hu·ja·na·su·khā·ya लोकानुकम्पायlo·kā·nu·kam·pā·ya अत्थायat·thā·ya हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya देवमनुस्सानन्’ति।de·va·ma·nus·sā·nan

    ‘tiṭṭhatu bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ, bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.

    to live on for an eon—for the benefit and happiness of humanity, out of compassion for the world, for the good, benefit, and happiness of gods and humans.

  193. 193

    देसेहिde·se·hi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Desehi taṁ dukkaṭan”ti.

    Please confess that wrong conduct.”

  194. 194

    “अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te मारेनmā·re·na परियुट्ठितचित्तोpa·ri·yuṭ·ṭhi·ta·cit·to नna भगवन्तंbha·ga·van·taṃ याचिं—yā·ciṃ

    “Ahaṁ kho, bhante, mārena pariyuṭṭhitacitto na bhagavantaṁ yāciṁ—

    “I didn’t ask because my mind was possessed by the Lord of Death.

  195. 195

    ‘तिट्ठतुtiṭ·ṭha·tu भगवाbha·ga·vā कप्पं,kap·paṃ तिट्ठतुtiṭ·ṭha·tu सुगतोsu·ga·to कप्पं,kap·paṃ बहुजनहितायba·hu·ja·na·hi·tā·ya बहुजनसुखायba·hu·ja·na·su·khā·ya लोकानुकम्पायlo·kā·nu·kam·pā·ya अत्थायat·thā·ya हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya देवमनुस्सानन्’ति।de·va·ma·nus·sā·nan

    ‘tiṭṭhatu bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ, bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.

    (Pāli only)

  196. 196

    नाहंnā·haṃ तंtaṃ दुक्कटंduk·ka·ṭaṃ पस्सामि,pas·sā·mi अपिa·pi चायस्मन्तानंcā·yas·man·tā·naṃ सद्धायsad·dhā·ya देसेमिde·se·mi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Nāhaṁ taṁ dukkaṭaṁ passāmi, api cāyasmantānaṁ saddhāya desemi taṁ dukkaṭan”ti.

    I can’t see that I’ve committed any wrong conduct, but I’ll confess it out of faith in the venerables.”

  197. 197

    “इदम्पिi·dam·pi ते,te आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da दुक्कटंduk·ka·ṭaṃ यंyaṃ त्वंtvaṃ मातुगामस्सmā·tu·gā·mas·sa तथागतप्पवेदितेta·thā·ga·tap·pa·ve·di·te धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye पब्बज्जंpab·baj·jaṃ उस्सुक्कंus·suk·kaṃ अकासि।a·kā·si

    “Idampi te, āvuso ānanda, dukkaṭaṁ yaṁ tvaṁ mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye pabbajjaṁ ussukkaṁ akāsi.

    “You have also committed an act of wrong conduct in that you made an effort for women to be given the going forth on the spiritual path proclaimed by the Buddha.

  198. 198

    देसेहिde·se·hi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Desehi taṁ dukkaṭan”ti.

    Please confess that wrong conduct.”

  199. 199

    “अहंa·haṃ खो,kho भन्ते,bhan·te अयंa·yaṃ महापजापतिma·hā·pa·jā·pa·ti गोतमीgo·ta·mī भगवतोbha·ga·va·to मातुच्छाmā·tuc·chā आपादिकाā·pā·di·kā पोसिकाpo·si·kā खीरस्सkhī·ras·sa दायिकाdā·yi·kā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ जनेत्तियाja·net·ti·yā कालङ्कतायkā·laṅ·ka·tā·ya थञ्ञंthañ·ñaṃ पायेसीतिpā·ye·sī·ti मातुगामस्सmā·tu·gā·mas·sa तथागतप्पवेदितेta·thā·ga·tap·pa·ve·di·te धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye पब्बज्जंpab·baj·jaṃ उस्सुक्कंus·suk·kaṃ अकासिं।a·kā·siṃ

    “Ahaṁ kho, bhante, ayaṁ mahāpajāpati gotamī bhagavato mātucchā āpādikā posikā khīrassa dāyikā bhagavantaṁ janettiyā kālaṅkatāya thaññaṁ pāyesīti mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye pabbajjaṁ ussukkaṁ akāsiṁ.

    “I made this effort because Mahāpajāpati Gotamī was the Buddha’s aunt who nurtured him, brought him up, and breastfed him when his own mother died.

  200. 200

    नाहंnā·haṃ तंtaṃ दुक्कटंduk·ka·ṭaṃ पस्सामि,pas·sā·mi अपिa·pi चायस्मन्तानंcā·yas·man·tā·naṃ सद्धायsad·dhā·ya देसेमिde·se·mi तंtaṃ दुक्कटन्”ति।duk·ka·ṭan

    Nāhaṁ taṁ dukkaṭaṁ passāmi, api cāyasmantānaṁ saddhāya desemi taṁ dukkaṭan”ti.

    I can’t see that I’ve committed any wrong conduct, but I’ll confess it out of faith in the venerables.”

  201. 201

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā पुराणोpu·rā·ṇo दक्खिणागिरिस्मिंdak·khi·ṇā·gi·ris·miṃ चारिकंcā·ri·kaṃ चरतिca·ra·ti महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ पञ्चमत्तेहिpañ·ca·mat·te·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi

    Tena kho pana samayena āyasmā purāṇo dakkhiṇāgirismiṁ cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.

    At that time Venerable Purāṇa was wandering in the Southern Hills with a large sangha of five hundred monks.

  202. 202

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पुराणोpu·rā·ṇo थेरेहिthe·re·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi धम्मेdham·me चca विनयेvi·na·ye चca सङ्गीतेsaṅ·gī·te दक्खिणागिरिस्मिंdak·khi·ṇā·gi·ris·miṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ येनye·na वेळुवनंve·ḷu·va·naṃ कलन्दकनिवापोka·lan·da·ka·ni·vā·po येनye·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā थेरेहिthe·re·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi सद्धिंsad·dhiṃ पटिसम्मोदित्वाpa·ṭi·sam·mo·dit·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā purāṇo therehi bhikkhūhi dhamme ca vinaye ca saṅgīte dakkhiṇāgirismiṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ yena veḷuvanaṁ kalandakanivāpo yena therā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammoditvā ekamantaṁ nisīdi.

    Soon the senior monks had concluded the communal recitation of the Teaching and the Monastic Law. Then, when Purāṇa had stayed in the Southern Hills for as long as he liked, he went to the Bamboo Grove at Rājagaha. There he went up to the senior monks, exchanged pleasantries with them, and sat down.

  203. 203

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुराणंpu·rā·ṇaṃ थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ purāṇaṁ therā bhikkhū etadavocuṁ—

    And they said to him,

  204. 204

    “थेरेहि,the·re·hi आवुसोā·vu·so पुराण,pu·rā·ṇa धम्मोdham·mo चca विनयोvi·na·yo चca सङ्गीतो।saṅ·gī·to

    “therehi, āvuso purāṇa, dhammo ca vinayo ca saṅgīto.

    “Purāṇa, the senior monks have recited the Teaching and the Monastic Law.

  205. 205

    उपेहिu·pe·hi तंtaṃ सङ्गीतिन्”ति।saṅ·gī·tin

    Upehi taṁ saṅgītin”ti.

    Please accept that communal recitation.”

  206. 206

    “सुसङ्गीतावुसो,su·saṅ·gī·tā·vu·so थेरेहिthe·re·hi धम्मोdham·mo चca विनयोvi·na·yo च।ca

    “Susaṅgītāvuso, therehi dhammo ca vinayo ca.

    “The Teaching and the Monastic Law have been well-recited by the senior monks.

  207. 207

    अपिa·pi चca यथेवya·the·va मयाma·yā भगवतोbha·ga·va·to सम्मुखाsam·mu·khā सुतं,su·taṃ सम्मुखाsam·mu·khā पटिग्गहितं,pa·ṭig·ga·hi·taṃ तथेवाहंta·the·vā·haṃ धारेस्सामी”ति।dhā·res·sā·mī

    Api ca yatheva mayā bhagavato sammukhā sutaṁ, sammukhā paṭiggahitaṁ, tathevāhaṁ dhāressāmī”ti.

    Nevertheless, I’ll remember what I myself have received from the Buddha.”

  208. 208

    3। ब्रह्मदण्डकथाbrah·ma·daṇ·ḍa·ka·thā

    3. Brahmadaṇḍakathā

    3. Discussion of the supreme penalty

  209. 209

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do थेरेthe·re भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ānando there bhikkhū etadavoca—

    Venerable Ānanda said to the senior monks,

  210. 210

    “भगवाbha·ga·vā मं,maṃ भन्ते,bhan·te परिनिब्बानकालेpa·ri·nib·bā·na·kā·le एवमाह—e·va·mā·ha

    “bhagavā maṁ, bhante, parinibbānakāle evamāha—

    “At the time of his final extinguishment, the Buddha said to me,

  211. 211

    ‘तेनte·na हानन्द,hā·nan·da सङ्घोsaṅ·gho ममच्चयेनma·mac·ca·ye·na छन्नस्सchan·nas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मदण्डंbrah·ma·daṇ·ḍaṃ आणापेतू’”ति।ā·ṇā·pe·tū

    ‘tena hānanda, saṅgho mamaccayena channassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṁ āṇāpetū’”ti.

    ‘After my passing away, Ānanda, the Sangha should impose the supreme penalty on the monk Channa.’”

  212. 212

    “पुच्छिpuc·chi पनpa·na त्वं,tvaṃ आवुसोā·vu·so आनन्द,ā·nan·da भगवन्तं—bha·ga·van·taṃ

    “Pucchi pana tvaṁ, āvuso ānanda, bhagavantaṁ—

    “Did you ask the Buddha

  213. 213

    ‘कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te ब्रह्मदण्डो’”ति?brah·ma·daṇ·ḍo

    ‘katamo pana, bhante, brahmadaṇḍo’”ti?

    what the supreme penalty is?”

  214. 214

    “पुच्छिंpuc·chiṃ खोहं,kho·haṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तं—bha·ga·van·taṃ

    “Pucchiṁ khohaṁ, bhante, bhagavantaṁ—

    “I did,

  215. 215

    ‘कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te ब्रह्मदण्डो’ति?brah·ma·daṇ·ḍo

    ‘katamo pana, bhante, brahmadaṇḍo’ti?

    (Pāli only)

  216. 216

    ‘छन्नो,chan·no आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu यंyaṃ इच्छेय्यic·chey·ya तंtaṃ वदेय्य।va·dey·ya

    ‘Channo, ānanda, bhikkhu yaṁ iccheyya taṁ vadeyya.

    and he replied, ‘Whatever Channa says,

  217. 217

    भिक्खूहिbhik·khū·hi छन्नोchan·no भिक्खुbhik·khu नेवne·va वत्तब्बो,vat·tab·bo नna ओवदितब्बो,o·va·di·tab·bo नानुसासितब्बो’”ति।nā·nu·sā·si·tab·bo

    Bhikkhūhi channo bhikkhu neva vattabbo, na ovaditabbo, nānusāsitabbo’”ti.

    the monks shouldn’t correct him, instruct him, or teach him.’”

  218. 218

    “तेनte·na हावुसोhā·vu·so आनन्द,ā·nan·da त्वंयेवtvaṃ·ye·va छन्नस्सchan·nas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मदण्डंbrah·ma·daṇ·ḍaṃ आणापेही”ति।ā·ṇā·pe·hī

    “Tena hāvuso ānanda, tvaṁyeva channassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṁ āṇāpehī”ti.

    “Well then, Ānanda, impose the supreme penalty on Channa.”

  219. 219

    “कथाहं,ka·thā·haṃ भन्ते,bhan·te छन्नस्सchan·nas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मदण्डंbrah·ma·daṇ·ḍaṃ आणापेमि,ā·ṇā·pe·mi चण्डोcaṇ·ḍo सोso भिक्खुbhik·khu फरुसो”ति?pha·ru·so

    “Kathāhaṁ, bhante, channassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṁ āṇāpemi, caṇḍo so bhikkhu pharuso”ti?

    “But how should I do it? Channa is temperamental and harsh.”

  220. 220

    “तेनte·na हावुसोhā·vu·so आनन्द,ā·nan·da बहुकेहिba·hu·ke·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi सद्धिंsad·dhiṃ गच्छाही”ति।gac·chā·hī

    “Tena hāvuso ānanda, bahukehi bhikkhūhi saddhiṁ gacchāhī”ti.

    “Go together with many monks.”

  221. 221

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do थेरानंthe·rā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ पञ्चमत्तेहिpañ·ca·mat·te·hi भिक्खुसतेहिbhik·khu·sa·te·hi नावायnā·vā·ya उज्जवनिकायuj·ja·va·ni·kā·ya कोसम्बिंko·sam·biṃ उज्जवि,uj·ja·vi नावायnā·vā·ya पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa उय्यानस्सuy·yā·nas·sa अविदूरेa·vi·dū·re अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le निसीदि।ni·sī·di

    “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi nāvāya ujjavanikāya kosambiṁ ujjavi, nāvāya paccorohitvā rañño udenassa uyyānassa avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.

    Saying, “Yes, venerables,” he traveled by boat upstream to Kosambī with a large sangha of five hundred monks. After disembarking, he sat down at the foot of a tree not far from King Udena’s park.

  222. 222

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na राजाrā·jā उदेनोu·de·no उय्यानेuy·yā·ne परिचारेसिpa·ri·cā·re·si सद्धिंsad·dhiṃ ओरोधेन।o·ro·dhe·na

    Tena kho pana samayena rājā udeno uyyāne paricāresi saddhiṁ orodhena.

    Just then King Udena was enjoying himself in the park together with his harem.

  223. 223

    अस्सोसिas·so·si खोkho रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa ओरोधो—o·ro·dho

    Assosi kho rañño udenassa orodho—

    The harem women heard

  224. 224

    “अम्हाकंam·hā·kaṃ किरki·ra आचरियोā·ca·ri·yo अय्योay·yo आनन्दोā·nan·do उय्यानस्सuy·yā·nas·sa अविदूरेa·vi·dū·re अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le निसिन्नो”ति।ni·sin·no

    “amhākaṁ kira ācariyo ayyo ānando uyyānassa avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinno”ti.

    that their teacher, Venerable Ānanda, was seated at the foot of a tree not far from the park.

  225. 225

    अथa·tha खोkho रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa ओरोधोo·ro·dho राजानंrā·jā·naṃ उदेनंu·de·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho rañño udenassa orodho rājānaṁ udenaṁ etadavoca—

    They told the king,

  226. 226

    “अम्हाकंam·hā·kaṃ किर,ki·ra देव,de·va आचरियोā·ca·ri·yo अय्योay·yo आनन्दोā·nan·do उय्यानस्सuy·yā·nas·sa अविदूरेa·vi·dū·re अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le निसिन्नो।ni·sin·no

    “amhākaṁ kira, deva, ācariyo ayyo ānando uyyānassa avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinno.

    (Pāli only)

  227. 227

    इच्छामic·chā·ma मयं,ma·yaṃ देव,de·va अय्यंay·yaṃ आनन्दंā·nan·daṃ पस्सितुन्”ति।pas·si·tun

    Icchāma mayaṁ, deva, ayyaṁ ānandaṁ passitun”ti.

    adding, “Sir, we would like to see Venerable Ānanda.”

  228. 228

    “तेनte·na हिhi तुम्हेtum·he समणंsa·ma·ṇaṃ आनन्दंā·nan·daṃ पस्सथा”ति।pas·sa·thā

    “Tena hi tumhe samaṇaṁ ānandaṁ passathā”ti.

    “Well then, go ahead.”

  229. 229

    अथa·tha खोkho रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa ओरोधोo·ro·dho येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho rañño udenassa orodho yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    The harem women then went to Ānanda, bowed, and sat down.

  230. 230

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa ओरोधंo·ro·dhaṃ आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rañño udenassa orodhaṁ āyasmā ānando dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    And Ānanda instructed, inspired, and gladdened them with a teaching,

  231. 231

    अथa·tha खोkho रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa ओरोधोo·ro·dho आयस्मताā·yas·ma·tā आनन्देनā·nan·de·na धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पञ्चpañ·ca उत्तरासङ्गसतानिut·ta·rā·saṅ·ga·sa·tā·ni पादासि।pā·dā·si

    Atha kho rañño udenassa orodho āyasmatā ānandena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito āyasmato ānandassa pañca uttarāsaṅgasatāni pādāsi.

    at the end of which they gave him five hundred upper robes.

  232. 232

    अथa·tha खोkho रञ्ञोrañ·ño उदेनस्सu·de·nas·sa ओरोधोo·ro·dho आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā येनye·na राजाrā·jā उदेनोu·de·no तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi

    Atha kho rañño udenassa orodho āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena rājā udeno tenupasaṅkami.

    After rejoicing and expressing their appreciation for his teaching, they got up from their seats, bowed down, circumambulated him with their right sides toward him, and went to King Udena.

  233. 233

    अद्दसाad·da·sā खोkho राजाrā·jā उदेनोu·de·no ओरोधंo·ro·dhaṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं।ā·gac·chan·taṃ

    Addasā kho rājā udeno orodhaṁ dūratova āgacchantaṁ.

    When King Udena saw them coming,

  234. 234

    दिस्वानdis·vā·na ओरोधंo·ro·dhaṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Disvāna orodhaṁ etadavoca—

    he said to them,

  235. 235

    “अपिa·pi नुnu खोkho तुम्हेtum·he समणंsa·ma·ṇaṃ आनन्दंā·nan·daṃ पस्सित्था”ति?pas·sit·thā

    “api nu kho tumhe samaṇaṁ ānandaṁ passitthā”ti?

    “Did you see the ascetic Ānanda?”

  236. 236

    “अपस्सिम्हाa·pas·sim·hā खोkho मयं,ma·yaṃ देव,de·va अय्यंay·yaṃ आनन्दन्”ति।ā·nan·dan

    “Apassimhā kho mayaṁ, deva, ayyaṁ ānandan”ti.

    “We did.”

  237. 237

    “अपिa·pi नुnu तुम्हेtum·he समणस्सsa·ma·ṇas·sa आनन्दस्सā·nan·das·sa किञ्चिkiñ·ci अदत्था”ति?a·dat·thā

    “Api nu tumhe samaṇassa ānandassa kiñci adatthā”ti?

    “Did you give him anything?”

  238. 238

    “अदम्हाa·dam·hā खोkho मयं,ma·yaṃ देव,de·va अय्यस्सay·yas·sa आनन्दस्सā·nan·das·sa पञ्चpañ·ca उत्तरासङ्गसतानी”ति।ut·ta·rā·saṅ·ga·sa·tā·nī

    “Adamhā kho mayaṁ, deva, ayyassa ānandassa pañca uttarāsaṅgasatānī”ti.

    “We gave him five hundred upper robes.”

  239. 239

    राजाrā·jā उदेनोu·de·no उज्झायतिuj·jhā·ya·ti खिय्यतिkhiy·ya·ti विपाचेति—vi·pā·ce·ti

    Rājā udeno ujjhāyati khiyyati vipāceti—

    King Udena complained and criticized him,

  240. 240

    “कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma समणोsa·ma·ṇo आनन्दोā·nan·do तावtā·va बहुंba·huṃ चीवरंcī·va·raṃ पटिग्गहेस्सति।pa·ṭig·ga·hes·sa·ti

    “kathañhi nāma samaṇo ānando tāva bahuṁ cīvaraṁ paṭiggahessati.

    “How can the ascetic Ānanda receive so many robes?

  241. 241

    दुस्सवाणिज्जंdus·sa·vā·ṇij·jaṃ वाvā समणोsa·ma·ṇo आनन्दोā·nan·do करिस्सति,ka·ris·sa·ti पग्गाहिकसालंpag·gā·hi·ka·sā·laṃ वाvā पसारेस्सती”ति।pa·sā·res·sa·tī

    Dussavāṇijjaṁ vā samaṇo ānando karissati, paggāhikasālaṁ vā pasāressatī”ti.

    Is he starting up as cloth merchant or setting up shop?”

  242. 242

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā उदेनोu·de·no येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā आनन्देनā·nan·de·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho rājā udeno yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.

    King Udena then went to Ānanda, exchanged pleasantries with him,

  243. 243

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

    sat down,

  244. 244

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho राजाrā·jā उदेनोu·de·no आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinno kho rājā udeno āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—

    and said,

  245. 245

    “आगमाā·ga·mā नुnu ख्विध,khvi·dha भोbho आनन्द,ā·nan·da अम्हाकंam·hā·kaṃ ओरोधो”ति?o·ro·dho

    “āgamā nu khvidha, bho ānanda, amhākaṁ orodho”ti?

    “Sir Ānanda, did our harem women come here?”

  246. 246

    “आगमासिā·ga·mā·si खोkho तेte इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja ओरोधो”ति।o·ro·dho

    “Āgamāsi kho te idha, mahārāja, orodho”ti.

    “They did.”

  247. 247

    “अपिa·pi पनpa·na भोतोbho·to आनन्दस्सā·nan·das·sa किञ्चिkiñ·ci अदासी”ति?a·dā·sī

    “Api pana bhoto ānandassa kiñci adāsī”ti?

    “Did they give you anything?”

  248. 248

    “अदासिa·dā·si खोkho मे,me महाराज,ma·hā·rā·ja पञ्चpañ·ca उत्तरासङ्गसतानी”ति।ut·ta·rā·saṅ·ga·sa·tā·nī

    “Adāsi kho me, mahārāja, pañca uttarāsaṅgasatānī”ti.

    “They gave me five hundred upper robes.”

  249. 249

    “किंkiṃ पनpa·na भवंbha·vaṃ आनन्दोā·nan·do तावtā·va बहुंba·huṃ चीवरंcī·va·raṃ करिस्सती”ति?ka·ris·sa·tī

    “Kiṁ pana bhavaṁ ānando tāva bahuṁ cīvaraṁ karissatī”ti?

    “But what will you do with five hundred robes?”

  250. 250

    “येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja भिक्खूbhik·khū दुब्बलचीवराdub·ba·la·cī·va·rā तेहिte·hi सद्धिंsad·dhiṃ संविभजिस्सामी”ति।saṃ·vi·bha·jis·sā·mī

    “Ye te, mahārāja, bhikkhū dubbalacīvarā tehi saddhiṁ saṁvibhajissāmī”ti.

    “I’ll share them with those monks whose robes are worn out.”

  251. 251

    “यानिyā·ni खोkho पन,pa·na भोbho आनन्द,ā·nan·da पोराणकानिpo·rā·ṇa·kā·ni दुब्बलचीवरानिdub·ba·la·cī·va·rā·ni तानिtā·ni कथंka·thaṃ करिस्सथा”ति?ka·ris·sa·thā

    “Yāni kho pana, bho ānanda, porāṇakāni dubbalacīvarāni tāni kathaṁ karissathā”ti?

    “And what will you do with the worn out robes?”

  252. 252

    “तानि,tā·ni महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरत्थरणंut·ta·rat·tha·ra·ṇaṃ करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā

    “Tāni, mahārāja, uttarattharaṇaṁ karissāmā”ti.

    “We’ll make them into bedspreads.”

  253. 253

    “यानिyā·ni पन,pa·na भोbho आनन्द,ā·nan·da पोराणकानिpo·rā·ṇa·kā·ni उत्तरत्थरणानिut·ta·rat·tha·ra·ṇā·ni तानिtā·ni कथंka·thaṃ करिस्सथा”ति?ka·ris·sa·thā

    “Yāni pana, bho ānanda, porāṇakāni uttarattharaṇāni tāni kathaṁ karissathā”ti?

    “And what will you do with the old bedspreads?”

  254. 254

    “तानि,tā·ni महाराज,ma·hā·rā·ja भिसिच्छवियोbhi·sic·cha·vi·yo करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā

    “Tāni, mahārāja, bhisicchaviyo karissāmā”ti.

    “We’ll make them into mattress covers.”

  255. 255

    “याyā पन,pa·na भोbho आनन्द,ā·nan·da पोराणकाpo·rā·ṇa·kā भिसिच्छवियोbhi·sic·cha·vi·yo ताtā कथंka·thaṃ करिस्सथा”ति?ka·ris·sa·thā

    “Yā pana, bho ānanda, porāṇakā bhisicchaviyo tā kathaṁ karissathā”ti?

    “And what will you do with the old mattress covers?”

  256. 256

    “ता,tā महाराज,ma·hā·rā·ja भूमत्थरणंbhū·mat·tha·ra·ṇaṃ करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā

    “Tā, mahārāja, bhūmattharaṇaṁ karissāmā”ti.

    “We’ll make them into floor covers.”

  257. 257

    “यानिyā·ni पन,pa·na भोbho आनन्द,ā·nan·da पोराणकानिpo·rā·ṇa·kā·ni भूमत्थरणानिbhū·mat·tha·ra·ṇā·ni तानिtā·ni कथंka·thaṃ करिस्सथा”ति?ka·ris·sa·thā

    “Yāni pana, bho ānanda, porāṇakāni bhūmattharaṇāni tāni kathaṁ karissathā”ti?

    “And what will you do with the old floor covers?”

  258. 258

    “तानि,tā·ni महाराज,ma·hā·rā·ja पादपुञ्छनियोpā·da·puñ·cha·ni·yo करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā

    “Tāni, mahārāja, pādapuñchaniyo karissāmā”ti.

    “We’ll make them into doormats.”

  259. 259

    “याyā पन,pa·na भोbho आनन्द,ā·nan·da पोराणकाpo·rā·ṇa·kā पादपुञ्छनियोpā·da·puñ·cha·ni·yo ताtā कथंka·thaṃ करिस्सथा”ति?ka·ris·sa·thā

    “Yā pana, bho ānanda, porāṇakā pādapuñchaniyo tā kathaṁ karissathā”ti?

    “And what will you do with the old doormats?”

  260. 260

    “ता,tā महाराज,ma·hā·rā·ja रजोहरणंra·jo·ha·ra·ṇaṃ करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā

    “Tā, mahārāja, rajoharaṇaṁ karissāmā”ti.

    “We’ll make them into dustcloths.”

  261. 261

    “यानिyā·ni पन,pa·na भोbho आनन्द,ā·nan·da पोराणकानिpo·rā·ṇa·kā·ni रजोहरणानिra·jo·ha·ra·ṇā·ni तानिtā·ni कथंka·thaṃ करिस्सथा”ति?ka·ris·sa·thā

    “Yāni pana, bho ānanda, porāṇakāni rajoharaṇāni tāni kathaṁ karissathā”ti?

    “And what will you do with the old dustcloths?”

  262. 262

    “तानि,tā·ni महाराज,ma·hā·rā·ja कोट्टेत्वाkoṭ·ṭet·vā चिक्खल्लेनcik·khal·le·na मद्दित्वाmad·dit·vā परिभण्डंpa·ri·bhaṇ·ḍaṃ लिम्पिस्सामा”ति।lim·pis·sā·mā

    “Tāni, mahārāja, koṭṭetvā cikkhallena madditvā paribhaṇḍaṁ limpissāmā”ti.

    “We’ll cut them up, mix them with mud, and smear the floors.”

  263. 263

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā उदेनो—“सब्बेविमेu·de·no समणाsa·ma·ṇā सक्यपुत्तियाsak·ya·put·ti·yā योनिसोyo·ni·so उपनेन्ति,u·pa·nen·ti नna कुलवंku·la·vaṃ गमेन्ती”ति—ga·men·tī

    Atha kho rājā udeno—“sabbevime samaṇā sakyaputtiyā yoniso upanenti, na kulavaṁ gamentī”ti—

    King Udena thought, “These Sakyan monastics are clever at putting things to use; nothing is wasted,”

  264. 264

    आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa अञ्ञानिपिañ·ñā·ni·pi पञ्चpañ·ca दुस्ससतानिdus·sa·sa·tā·ni पादासि।pā·dā·si

    āyasmato ānandassa aññānipi pañca dussasatāni pādāsi.

    and he gave another five hundred pieces of cloth to Ānanda.

  265. 265

    अयञ्चरहिa·yañ·ca·ra·hi आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पठमंpa·ṭha·maṃ चीवरभिक्खाcī·va·ra·bhik·khā उप्पज्जिup·paj·ji चीवरसहस्सं।cī·va·ra·sa·has·saṃ

    Ayañcarahi āyasmato ānandassa paṭhamaṁ cīvarabhikkhā uppajji cīvarasahassaṁ.

    Together with the first offering of robes, Ānanda was given a total of one thousand robes.

  266. 266

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do येनye·na घोसितारामोgho·si·tā·rā·mo तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā ānando yena ghositārāmo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

    Ānanda then went to Ghosita’s Monastery where he sat down on the prepared seat.

  267. 267

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā छन्नोchan·no येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā channo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Venerable Channa went up to Ānanda, bowed, and sat down.

  268. 268

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ छन्नंchan·naṃ आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ channaṁ āyasmā ānando etadavoca—

    And Ānanda said,

  269. 269

    “सङ्घेनsaṅ·ghe·na ते,te आवुसोā·vu·so छन्न,chan·na ब्रह्मदण्डोbrah·ma·daṇ·ḍo आणापितो”ति।ā·ṇā·pi·to

    “saṅghena te, āvuso channa, brahmadaṇḍo āṇāpito”ti.

    “Channa, the Sangha has imposed the supreme penalty on you.”

  270. 270

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da ब्रह्मदण्डोbrah·ma·daṇ·ḍo आणापितो”ति?ā·ṇā·pi·to

    “Katamo pana, bhante ānanda, brahmadaṇḍo āṇāpito”ti?

    “What’s the supreme penalty?”

  271. 271

    “त्वं,tvaṃ आवुसोā·vu·so छन्न,chan·na भिक्खूbhik·khū यंyaṃ इच्छेय्यासिic·chey·yā·si तंtaṃ वदेय्यासि।va·dey·yā·si

    “Tvaṁ, āvuso channa, bhikkhū yaṁ iccheyyāsi taṁ vadeyyāsi.

    “Whatever you say to the monks,

  272. 272

    भिक्खूहिbhik·khū·hi त्वंtvaṃ नेवne·va वत्तब्बो,vat·tab·bo नna ओवदितब्बो,o·va·di·tab·bo नानुसासितब्बो”ति।nā·nu·sā·si·tab·bo

    Bhikkhūhi tvaṁ neva vattabbo, na ovaditabbo, nānusāsitabbo”ti.

    the monks shouldn’t correct you, instruct you, or teach you.”

  273. 273

    “नन्वाहं,nan·vā·haṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da हतोha·to एत्तावता,et·tā·va·tā यतोहंya·to·haṃ भिक्खूहिbhik·khū·hi नेवne·va वत्तब्बो,vat·tab·bo नna ओवदितब्बो,o·va·di·tab·bo नानुसासितब्बो”तिnā·nu·sā·si·tab·bo तत्थेवtat·the·va मुच्छितोmuc·chi·to पपतो।pa·pa·to

    “Nanvāhaṁ, bhante ānanda, hato ettāvatā, yatohaṁ bhikkhūhi neva vattabbo, na ovaditabbo, nānusāsitabbo”ti tattheva mucchito papato.

    Exclaiming, “I’m ruined!” he fainted right there.

  274. 274

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā छन्नोchan·no ब्रह्मदण्डेनbrah·ma·daṇ·ḍe·na अट्टीयमानोaṭ·ṭī·ya·mā·no हरायमानोha·rā·ya·mā·no जिगुच्छमानोji·guc·cha·mā·no एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—na·ci·ras·se·va

    Atha kho āyasmā channo brahmadaṇḍena aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—

    Being troubled, ashamed, and disgusted by the supreme penalty, Channa stayed by himself, secluded, heedful, energetic, and diligent.

  275. 275

    यस्सत्थायyas·sat·thā·ya कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ta·da·nut·ta·raṃ

    yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—

    And in this very life, he soon realized with his own insight the supreme goal of the spiritual life for which gentlemen rightly go forth into homelessness.

  276. 276

    ब्रह्मचरियपरियोसानंbrah·ma·ca·ri·ya·pa·ri·yo·sā·naṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si

    brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.

    (Pāli only)

  277. 277

    “खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si

    “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.

    He understood that birth had come to an end, that the spiritual life had been fulfilled, that the job had been done, that there was no further state of existence.

  278. 278

    अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro चca पनायस्माpa·nā·yas·mā छन्नोchan·no अरहतंa·ra·ha·taṃ अहोसि।a·ho·si

    Aññataro ca panāyasmā channo arahataṁ ahosi.

    Venerable Channa became one of the perfected ones.

  279. 279

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā छन्नोchan·no अरहत्तंa·ra·hat·taṃ पत्तोpat·to येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā channo arahattaṁ patto yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—

    He then went to Ānanda and said,

  280. 280

    “पटिप्पस्सम्भेहिpa·ṭip·pas·sam·bhe·hi दानिdā·ni मे,me भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da ब्रह्मदण्डन्”ति।brah·ma·daṇ·ḍan

    “paṭippassambhehi dāni me, bhante ānanda, brahmadaṇḍan”ti.

    “Venerable Ānanda, please lift the supreme penalty.”

  281. 281

    “यदग्गेनya·dag·ge·na तया,ta·yā आवुसोā·vu·so छन्न,chan·na अरहत्तंa·ra·hat·taṃ सच्छिकतंsac·chi·ka·taṃ तदग्गेनta·dag·ge·na तेte ब्रह्मदण्डोbrah·ma·daṇ·ḍo पटिप्पस्सद्धो”ति।pa·ṭip·pas·sad·dho

    “Yadaggena tayā, āvuso channa, arahattaṁ sacchikataṁ tadaggena te brahmadaṇḍo paṭippassaddho”ti.

    “The supreme penalty was lifted the moment you realized perfection.”

  282. 282

    इमायi·mā·ya खोkho पनpa·na विनयसङ्गीतियाvi·na·ya·saṅ·gī·ti·yā पञ्चpañ·ca भिक्खुसतानिbhik·khu·sa·tā·ni अनूनानिa·nū·nā·ni अनधिकानिa·na·dhi·kā·ni अहेसुं।a·he·suṃ

    Imāya kho pana vinayasaṅgītiyā pañca bhikkhusatāni anūnāni anadhikāni ahesuṁ.

    At this communal recitation of the Monastic Law there were five hundred monks, neither more nor less.

  283. 283

    तस्माtas·mā अयंa·yaṃ विनयसङ्गीतिvi·na·ya·saṅ·gī·ti “पञ्चसतिका”तिpañ·ca·sa·ti·kā वुच्चतीति।vuc·ca·tī·ti

    Tasmā ayaṁ vinayasaṅgīti “pañcasatikā”ti vuccatīti.

    This is why this communal recitation is called “The group of five hundred”.

  284. 284

    पञ्चसतिकक्खन्धकोpañ·ca·sa·ti·kak·khan·dha·ko एकादसमो।e·kā·da·sa·mo इमम्हिi·mam·hi खन्धकेkhan·dha·ke वत्थूvat·thū तेवीसति।te·vī·sa·ti

    Pañcasatikakkhandhako ekādasamo. Imamhi khandhake vatthū tevīsati.

    The eleventh chapter on the first council is finished. In this chapter there are twenty-three topics.

  285. 285

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    This is the summary:

  286. 286

    परिनिब्बुतेpa·ri·nib·bu·te सम्बुद्धे,sam·bud·dhe

    Parinibbute sambuddhe,

    “When the Buddha had attained extinguishment,

  287. 287

    थेरोthe·ro कस्सपसव्हयो;kas·sa·pa·sav·ha·yo

    thero kassapasavhayo;

    The senior monk called Kassapa;

  288. 288

    आमन्तयिā·man·ta·yi भिक्खुगणं,bhik·khu·ga·ṇaṃ

    Āmantayi bhikkhugaṇaṁ,

    Addressed the community of monks,

  289. 289

    सद्धम्ममनुपालको।sad·dham·ma·ma·nu·pā·la·ko

    saddhammamanupālako.

    Guarding the true Teaching.

  290. 290

    पावायद्धानमग्गम्हि,pā·vā·yad·dhā·na·mag·gam·hi

    Pāvāyaddhānamaggamhi,

    On the way from Pāvā,

  291. 291

    सुभद्देनsu·bhad·de·na पवेदितं;pa·ve·di·taṃ

    subhaddena paveditaṁ;

    Subhadda declared;

  292. 292

    सङ्गायिस्सामsaṅ·gā·yis·sā·ma सद्धम्मं,sad·dham·maṃ

    Saṅgāyissāma saddhammaṁ,

    We will recite the true Teaching,

  293. 293
  294. 294

    एकेनूनe·ke·nū·na पञ्चसतं,pañ·ca·sa·taṃ

    Ekenūna pañcasataṁ,

    Four hundred and ninety-nine,

  295. 295

    आनन्दम्पिā·nan·dam·pi चca उच्चिनि;uc·ci·ni

    ānandampi ca uccini;

    And he also invited Ānanda;

  296. 296

    धम्मविनयसङ्गीतिं,dham·ma·vi·na·ya·saṅ·gī·tiṃ

    Dhammavinayasaṅgītiṁ,

    Communal recitation of the Teaching and the Monastic Law,

  297. 297

    वसन्तोva·san·to गुहमुत्तमे।gu·ha·mut·ta·me

    vasanto guhamuttame.

    Staying in the best of caves.

  298. 298

    उपालिंu·pā·liṃ विनयंvi·na·yaṃ पुच्छि,puc·chi

    Upāliṁ vinayaṁ pucchi,

    He asked Upāli about the Monastic Law,

  299. 299

    सुत्तन्तानन्दपण्डितं;sut·tan·tā·nan·da·paṇ·ḍi·taṃ

    suttantānandapaṇḍitaṁ;

    And the wise Ānanda about the discourses;

  300. 300

    पिटकंpi·ṭa·kaṃ तीणिtī·ṇi सङ्गीतिं,saṅ·gī·tiṃ

    Piṭakaṁ tīṇi saṅgītiṁ,

    Communal recitation of the three Collections,

  301. 301

    अकंसुa·kaṃ·su जिनसावका।ji·na·sā·va·kā

    akaṁsu jinasāvakā.

    Was done by the disciples of the Victor.

  302. 302

    खुद्दानुखुद्दकेkhud·dā·nu·khud·da·ke नाना,nā·nā

    Khuddānukhuddake nānā,

    The various minor rules,

  303. 303

    यथापञ्ञत्तिवत्तना;ya·thā·pañ·ñat·ti·vat·ta·nā

    yathāpaññattivattanā;

    Were continued as laid down;

  304. 304

    नna पुच्छिpuc·chi अक्कमित्वान,ak·ka·mit·vā·na

    Na pucchi akkamitvāna,

    He did not ask, having stepped on,

  305. 305

    वन्दापेसिvan·dā·pe·si नna याचिyā·ci च।ca

    vandāpesi na yāci ca.

    Had pay respect, and did not ask.

  306. 306

    पब्बज्जंpab·baj·jaṃ मातुगामस्स,mā·tu·gā·mas·sa

    Pabbajjaṁ mātugāmassa,

    The going forth of women,

  307. 307

    सद्धायsad·dhā·ya दुक्कटानिduk·ka·ṭā·ni मे;me

    saddhāya dukkaṭāni me;

    Wrong conduct for me out of faith;

  308. 308

    पुराणोpu·rā·ṇo ब्रह्मदण्डञ्च,brah·ma·daṇ·ḍañ·ca

    Purāṇo brahmadaṇḍañca,

    Purāṇa, and the supreme penalty,

  309. 309

    ओरोधोo·ro·dho उदेनेनu·de·ne·na सह।sa·ha

    orodho udenena saha.

    Harem with Udena.

  310. 310

    तावtā·va बहुba·hu दुब्बलञ्च,dub·ba·lañ·ca

    Tāva bahu dubbalañca,

    So many, and worn out,

  311. 311

    उत्तरत्थरणाut·ta·rat·tha·ra·ṇā भिसि;bhi·si

    uttarattharaṇā bhisi;

    Bedspreads, mattress;

  312. 312

    भूमत्थरणाbhū·mat·tha·ra·ṇā पुञ्छनियो,puñ·cha·ni·yo

    Bhūmattharaṇā puñchaniyo,

    Floor covers, doormats,

  313. 313

    रजोra·jo चिक्खल्लमद्दना।cik·khal·la·mad·da·nā

    rajo cikkhallamaddanā.

    Dustcloth, mixed with mud.

  314. 314

    सहस्सचीवरंsa·has·sa·cī·va·raṃ उप्पज्जि,up·paj·ji

    Sahassacīvaraṁ uppajji,

    He got one thousand robes,

  315. 315

    पठमानन्दसव्हयो;pa·ṭha·mā·nan·da·sav·ha·yo

    paṭhamānandasavhayo;

    With the first, the one called Ānanda;

  316. 316

    तज्जितोtaj·ji·to ब्रह्मदण्डेन,brah·ma·daṇ·ḍe·na

    Tajjito brahmadaṇḍena,

    Frightened by the supreme punishment,

  317. 317

    चतुस्सच्चंca·tus·sac·caṃ अपापुणि;a·pā·pu·ṇi

    catussaccaṁ apāpuṇi;

    Acquired the four truths;

  318. 318

    वसीभूताva·sī·bhū·tā पञ्चसता,pañ·ca·sa·tā

    Vasībhūtā pañcasatā,

    Mastered by the five hundred,

  319. 319

    तस्माtas·mā पञ्चसतीpañ·ca·sa·tī इति।i·ti

    tasmā pañcasatī iti.

    Therefore it was ‘the group of five hundred’.”

  320. 320

    पञ्चसतिकक्खन्धकोpañ·ca·sa·ti·kak·khan·dha·ko निट्ठितो।niṭ·ṭhi·to

    Pañcasatikakkhandhako niṭṭhito.

    The chapter on the first council is finished.

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.