Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 7 मज्झिमनिकाय 7

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Vatthasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 7

    Majjhima Nikāya 7

    Middle Discourses 7

  2. 2

    वत्थसुत्तvat·tha·sut·ta

    Vatthasutta

    The Simile of the Cloth

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तत्रtat·ra खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There the Buddha addressed the mendicants,

  6. 6

    “भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  7. 7

    “भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  8. 8

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  9. 9

    “सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थंvat·thaṃ सङ्किलिट्ठंsaṅ·ki·liṭ·ṭhaṃ मलग्गहितं;ma·lag·ga·hi·taṃ

    “Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ;

    “Suppose, mendicants, there was a cloth that was dirty and soiled.

  10. 10

    तमेनंta·me·naṃ रजकोra·ja·ko यस्मिंyas·miṃ यस्मिंyas·miṃ रङ्गजातेraṅ·ga·jā·te उपसंहरेय्य—यदिu·pa·saṃ·ha·rey·ya नीलकायnī·la·kā·ya यदिya·di पीतकायpī·ta·kā·ya यदिya·di लोहितकायlo·hi·ta·kā·ya यदिya·di मञ्जिट्ठकायmañ·jiṭ·ṭha·kā·ya दुरत्तवण्णमेवस्सdu·rat·ta·vaṇ·ṇa·me·vas·sa अपरिसुद्धवण्णमेवस्स।a·pa·ri·sud·dha·vaṇ·ṇa·me·vas·sa

    tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya durattavaṇṇamevassa aparisuddhavaṇṇamevassa.

    No matter what dye the dyer applied—whether blue or yellow or red or magenta—it would look poorly dyed and impure in color.

  11. 11

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  12. 12

    अपरिसुद्धत्ता,a·pa·ri·sud·dhat·tā भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थस्स।vat·thas·sa

    Aparisuddhattā, bhikkhave, vatthassa.

    Because of the impurity of the cloth.

  13. 13

    एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तेcit·te सङ्किलिट्ठे,saṅ·ki·liṭ·ṭhe दुग्गतिdug·ga·ti पाटिकङ्खा।pā·ṭi·kaṅ·khā

    Evameva kho, bhikkhave, citte saṅkiliṭṭhe, duggati pāṭikaṅkhā.

    In the same way, when the mind is corrupt, a bad destiny is to be expected.

  14. 14

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थंvat·thaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ परियोदातं;pa·ri·yo·dā·taṃ

    Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ parisuddhaṁ pariyodātaṁ;

    Suppose there was a cloth that was pure and clean.

  15. 15

    तमेनंta·me·naṃ रजकोra·ja·ko यस्मिंyas·miṃ यस्मिंyas·miṃ रङ्गजातेraṅ·ga·jā·te उपसंहरेय्य—यदिu·pa·saṃ·ha·rey·ya नीलकायnī·la·kā·ya यदिya·di पीतकायpī·ta·kā·ya यदिya·di लोहितकायlo·hi·ta·kā·ya यदिya·di मञ्जिट्ठकाय—सुरत्तवण्णमेवस्सmañ·jiṭ·ṭha·kā·ya परिसुद्धवण्णमेवस्स।pa·ri·sud·dha·vaṇ·ṇa·me·vas·sa

    tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya—surattavaṇṇamevassa parisuddhavaṇṇamevassa.

    No matter what dye the dyer applied—whether blue or yellow or red or magenta—it would look well dyed and pure in color.

  16. 16

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  17. 17

    परिसुद्धत्ता,pa·ri·sud·dhat·tā भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थस्स।vat·thas·sa

    Parisuddhattā, bhikkhave, vatthassa.

    Because of the purity of the cloth.

  18. 18

    एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तेcit·te असङ्किलिट्ठे,a·saṅ·ki·liṭ·ṭhe सुगतिsu·ga·ti पाटिकङ्खा।pā·ṭi·kaṅ·khā

    Evameva kho, bhikkhave, citte asaṅkiliṭṭhe, sugati pāṭikaṅkhā.

    In the same way, when the mind isn’t corrupt, a good destiny is to be expected.

  19. 19

    कतमेka·ta·me च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसा?u·pak·ki·le·sā

    Katame ca, bhikkhave, cittassa upakkilesā?

    And what are the corruptions of the mind?

  20. 20

    अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so ब्यापादोbyā·pā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो।u·pak·ki·le·so

    Abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso, byāpādo cittassa upakkileso, kodho cittassa upakkileso, upanāho cittassa upakkileso, makkho cittassa upakkileso, paḷāso cittassa upakkileso, issā cittassa upakkileso, macchariyaṁ cittassa upakkileso, māyā cittassa upakkileso, sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso, thambho cittassa upakkileso, sārambho cittassa upakkileso, māno cittassa upakkileso, atimāno cittassa upakkileso, mado cittassa upakkileso, pamādo cittassa upakkileso.

    Covetousness and immoral greed, ill will, anger, acrimony, disdain, contempt, jealousy, stinginess, deceit, deviousness, obstinacy, aggression, conceit, arrogance, vanity, and negligence are corruptions of the mind.

  21. 21

    सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu ‘अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—इतिu·pak·ki·le·so विदित्वाvi·dit·vā अभिज्झाविसमलोभंa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bhaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    A mendicant who understands that covetousness and immoral greed are corruptions of the mind gives them up.

  22. 22

    ‘ब्यापादोbyā·pā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—

    A mendicant who understands that ill will …

  23. 23

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā ब्यापादंbyā·pā·daṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā byāpādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  24. 24

    ‘कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘kodho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  25. 25

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā कोधंko·dhaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā kodhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  26. 26

    ‘उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘upanāho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  27. 27

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā उपनाहंu·pa·nā·haṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā upanāhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  28. 28

    ‘मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘makkho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  29. 29

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मक्खंmak·khaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā makkhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  30. 30

    ‘पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  31. 31

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā पळासंpa·ḷā·saṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā paḷāsaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  32. 32

    ‘इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘issā cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  33. 33

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā इस्संis·saṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā issaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  34. 34

    ‘मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  35. 35

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā macchariyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  36. 36

    ‘मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘māyā cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  37. 37

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मायंmā·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā māyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  38. 38

    ‘साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  39. 39

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā sāṭheyyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  40. 40

    ‘थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘thambho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  41. 41

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā थम्भंtham·bhaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā thambhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  42. 42

    ‘सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘sārambho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  43. 43

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā सारम्भंsā·ram·bhaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā sārambhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  44. 44

    ‘मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘māno cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  45. 45

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मानंmā·naṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā mānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  46. 46

    ‘अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘atimāno cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  47. 47

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā अतिमानंa·ti·mā·naṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā atimānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  48. 48

    ‘मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘mado cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  49. 49

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मदंma·daṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti

    iti viditvā madaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;

    (Pāli only)

  50. 50

    ‘पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘pamādo cittassa upakkileso’ti—

    negligence is a corruption of the mind gives it up.

  51. 51

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā पमादंpa·mā·daṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति।pa·ja·ha·ti

    iti viditvā pamādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati.

    (Pāli only)

  52. 52

    यतोya·to खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no ‘अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—इतिu·pak·ki·le·so विदित्वाvi·dit·vā अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति,ho·ti

    Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso pahīno hoti,

    When they have understood these corruptions of the mind

  53. 53

    ‘ब्यापादोbyā·pā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—

    for what they are, and have given them up,

  54. 54

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā ब्यापादोbyā·pā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā byāpādo cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  55. 55

    ‘कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘kodho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  56. 56

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā kodho cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  57. 57

    ‘उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘upanāho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  58. 58

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā upanāho cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  59. 59

    ‘मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘makkho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  60. 60

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā makkho cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  61. 61

    ‘पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  62. 62

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā paḷāso cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  63. 63

    ‘इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘issā cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  64. 64

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā issā cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  65. 65

    ‘मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  66. 66

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā macchariyaṁ cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  67. 67

    ‘मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘māyā cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  68. 68

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā māyā cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  69. 69

    ‘साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  70. 70

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  71. 71

    ‘थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘thambho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  72. 72

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā thambho cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  73. 73

    ‘सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘sārambho cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  74. 74

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā sārambho cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  75. 75

    ‘मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘māno cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  76. 76

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā māno cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  77. 77

    ‘अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘atimāno cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  78. 78

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā atimāno cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  79. 79

    ‘मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘mado cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  80. 80

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति;ho·ti

    iti viditvā mado cittassa upakkileso pahīno hoti;

    (Pāli only)

  81. 81

    ‘पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so

    ‘pamādo cittassa upakkileso’ti—

    (Pāli only)

  82. 82

    इतिi·ti विदित्वाvi·dit·vā पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति।ho·ti

    iti viditvā pamādo cittassa upakkileso pahīno hoti.

    (Pāli only)

  83. 83

    सोso बुद्धेbud·dhe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति:ho·ti

    So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:

    they have experiential confidence in the Buddha:

  84. 84

    ‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति;bha·ga·vā

    ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti;

    ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’

  85. 85

    धम्मेdham·me अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति:ho·ti

    dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:

    They have experiential confidence in the teaching:

  86. 86

    ‘स्वाक्खातोsvāk·khā·to भगवताbha·ga·va·tā धम्मोdham·mo सन्दिट्ठिकोsan·diṭ·ṭhi·ko अकालिकोa·kā·li·ko एहिपस्सिकोe·hi·pas·si·ko ओपनेय्यिकोo·pa·ney·yi·ko पच्चत्तंpac·cat·taṃ वेदितब्बोve·di·tab·bo विञ्ञूही’ति;viñ·ñū·hī

    ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti;

    ‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’

  87. 87

    सङ्घेsaṅ·ghe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति:ho·ti

    saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:

    They have experiential confidence in the Saṅgha:

  88. 88

    ‘सुप्पटिपन्नोsup·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho उजुप्पटिपन्नोu·jup·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho ञायप्पटिपन्नोñā·yap·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho सामीचिप्पटिपन्नोsā·mī·cip·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho यदिदंya·di·daṃ चत्तारिcat·tā·ri पुरिसयुगानि,pu·ri·sa·yu·gā·ni अट्ठaṭ·ṭha पुरिसपुग्गला।pu·ri·sa·pug·ga·lā एसe·sa भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घोsā·va·ka·saṅ·gho आहुनेय्योā·hu·ney·yo पाहुनेय्योpā·hu·ney·yo दक्खिणेय्योdak·khi·ṇey·yo अञ्जलिकरणीयो,añ·ja·li·ka·ra·ṇī·yo अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ पुञ्ञक्खेत्तंpuñ·ñak·khet·taṃ लोकस्सा’ति।lo·kas·sā

    ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni, aṭṭha purisapuggalā. Esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo, anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.

    ‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’

  89. 89

    यथोधिya·tho·dhi खोkho पनस्सpa·nas·sa चत्तंcat·taṃ होतिho·ti वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठं,pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhaṃ सोso ‘बुद्धेbud·dhe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोम्ही’तिsa·man·nā·ga·tom·hī लभतिla·bha·ti अत्थवेदं,at·tha·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मवेदं,dham·ma·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मूपसंहितंdham·mū·pa·saṃ·hi·taṃ पामोज्जं।pā·moj·jaṃ

    Yathodhi kho panassa cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ, so ‘buddhe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.

    When a mendicant has discarded, eliminated, released, given up, and relinquished to this extent, thinking, ‘I have experiential confidence in the Buddha …

  90. 90

    पमुदितस्सpa·mu·di·tas·sa पीतिpī·ti जायति,jā·ya·ti पीतिमनस्सpī·ti·ma·nas·sa कायोkā·yo पस्सम्भति,pas·sam·bha·ti पस्सद्धकायोpas·sad·dha·kā·yo सुखंsu·khaṃ वेदेति,ve·de·ti सुखिनोsu·khi·no चित्तंcit·taṃ समाधियति;sa·mā·dhi·ya·ti

    Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati;

    (Pāli only)

  91. 91

    ‘धम्मेdham·me …पे…pe

    ‘dhamme …pe…

    the teaching …

  92. 92

    सङ्घेsaṅ·ghe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोम्ही’तिsa·man·nā·ga·tom·hī लभतिla·bha·ti अत्थवेदं,at·tha·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मवेदं,dham·ma·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मूपसंहितंdham·mū·pa·saṃ·hi·taṃ पामोज्जं;pā·moj·jaṃ

    saṅghe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;

    the Saṅgha,’ they find inspiration in the meaning and the teaching, and find joy connected with the teaching.

  93. 93

    पमुदितस्सpa·mu·di·tas·sa पीतिpī·ti जायति,jā·ya·ti पीतिमनस्सpī·ti·ma·nas·sa कायोkā·yo पस्सम्भति,pas·sam·bha·ti पस्सद्धकायोpas·sad·dha·kā·yo सुखंsu·khaṃ वेदेति,ve·de·ti सुखिनोsu·khi·no चित्तंcit·taṃ समाधियति।sa·mā·dhi·ya·ti

    pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.

    (Pāli only)

  94. 94

    ‘यथोधिya·tho·dhi खोkho पनpa·na मेme चत्तंcat·taṃ वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठन्’तिpa·ṭi·nis·saṭ·ṭhan लभतिla·bha·ti अत्थवेदं,at·tha·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मवेदं,dham·ma·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मूपसंहितंdham·mū·pa·saṃ·hi·taṃ पामोज्जं;pā·moj·jaṃ

    ‘Yathodhi kho pana me cattaṁ vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhan’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;

    Thinking: ‘I have discarded, eliminated, released, given up, and relinquished to this extent,’ they find inspiration in the meaning and the teaching, and find joy connected with the teaching.

  95. 95

    पमुदितस्सpa·mu·di·tas·sa पीतिpī·ti जायति,jā·ya·ti पीतिमनस्सpī·ti·ma·nas·sa कायोkā·yo पस्सम्भति,pas·sam·bha·ti पस्सद्धकायोpas·sad·dha·kā·yo सुखंsu·khaṃ वेदेति,ve·de·ti सुखिनोsu·khi·no चित्तंcit·taṃ समाधियति।sa·mā·dhi·ya·ti

    pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.

    When they’re joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when they’re blissful, the mind becomes immersed in samādhi.

  96. 96

    सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu एवंसीलोe·vaṃ·sī·lo एवंधम्मोe·vaṃ·dham·mo एवंपञ्ञोe·vaṃ·pañ·ño सालीनञ्चेपिsā·lī·nañ·ce·pi पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जतिbhuñ·ja·ti विचितकाळकंvi·ci·ta·kā·ḷa·kaṃ अनेकसूपंa·ne·ka·sū·paṃ अनेकब्यञ्जनं,a·ne·kab·yañ·ja·naṃ नेवस्सne·vas·sa तंtaṃ होतिho·ti अन्तरायाय।an·ta·rā·yā·ya

    Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.

    When a mendicant of such ethics, such qualities, and such wisdom eats boiled fine rice with the dark grains picked out and served with many soups and sauces, that is no obstacle for them.

  97. 97

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थंvat·thaṃ सङ्किलिट्ठंsaṅ·ki·liṭ·ṭhaṃ मलग्गहितंma·lag·ga·hi·taṃ अच्छोदकंac·cho·da·kaṃ आगम्मā·gam·ma परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ होतिho·ti परियोदातं,pa·ri·yo·dā·taṃ उक्कामुखंuk·kā·mu·khaṃ वाvā पनागम्मpa·nā·gam·ma जातरूपंjā·ta·rū·paṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ होतिho·ti परियोदातं;pa·ri·yo·dā·taṃ

    Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ acchodakaṁ āgamma parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ, ukkāmukhaṁ vā panāgamma jātarūpaṁ parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ;

    Compare with cloth that is dirty and soiled; it can be made pure and clean by pure water. Or native gold, which can be made pure and bright by a forge.

  98. 98

    एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu एवंसीलोe·vaṃ·sī·lo एवंधम्मोe·vaṃ·dham·mo एवंपञ्ञोe·vaṃ·pañ·ño सालीनञ्चेपिsā·lī·nañ·ce·pi पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जतिbhuñ·ja·ti विचितकाळकंvi·ci·ta·kā·ḷa·kaṃ अनेकसूपंa·ne·ka·sū·paṃ अनेकब्यञ्जनं,a·ne·kab·yañ·ja·naṃ नेवस्सne·vas·sa तंtaṃ होतिho·ti अन्तरायाय।an·ta·rā·yā·ya

    evameva kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.

    In the same way, when a mendicant of such ethics, such qualities, and such wisdom eats boiled fine rice with the dark grains picked out and served with many soups and sauces, that is no obstacle for them.

  99. 99

    सोso मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति;vi·ha·ra·ti

    So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati;

    They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  100. 100
  101. 101
  102. 102

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.

  103. 103

    सोso ‘अत्थिat·thi इदं,i·daṃ अत्थिat·thi हीनं,hī·naṃ अत्थिat·thi पणीतं,pa·ṇī·taṃ अत्थिat·thi इमस्सi·mas·sa सञ्ञागतस्सsañ·ñā·ga·tas·sa उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्’तिnis·sa·ra·ṇan पजानाति।pa·jā·nā·ti

    So ‘atthi idaṁ, atthi hīnaṁ, atthi paṇītaṁ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇan’ti pajānāti.

    They understand: ‘There is this, there is what is worse than this, there is what is better than this, and there is an escape beyond the scope of perception.’

  104. 104

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ जानतोjā·na·to एवंe·vaṃ पस्सतोpas·sa·to कामासवापिkā·mā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti भवासवापिbha·vā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti अविज्जासवापिa·vij·jā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति।vi·muc·ca·ti

    Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.

    Knowing and seeing like this, their mind is freed from the defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance.

  105. 105

    विमुत्तस्मिंvi·mut·tas·miṃ विमुत्तमितिvi·mut·ta·mi·ti ञाणंñā·ṇaṃ होति।ho·ti

    Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.

    When they’re freed, they know they’re freed.

  106. 106

    ‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानाति।pa·jā·nā·ti

    ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.

    They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’

  107. 107

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे:bhik·kha·ve

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave:

    This is called

  108. 108

    ‘भिक्खुbhik·khu सिनातोsi·nā·to अन्तरेनan·ta·re·na सिनानेना’”ति।si·nā·ne·nā

    ‘bhikkhu sināto antarena sinānenā’”ti.

    a mendicant who is bathed with the inner bathing.”

  109. 109

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सुन्दरिकभारद्वाजोsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवतोbha·ga·va·to अविदूरेa·vi·dū·re निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti

    Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato avidūre nisinno hoti.

    Now at that time the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā was sitting not far from the Buddha.

  110. 110

    अथa·tha खोkho सुन्दरिकभारद्वाजोsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

    He said to the Buddha,

  111. 111

    “गच्छतिgac·cha·ti पनpa·na भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo बाहुकंbā·hu·kaṃ नदिंna·diṃ सिनायितुन्”ति?si·nā·yi·tun

    “gacchati pana bhavaṁ gotamo bāhukaṁ nadiṁ sināyitun”ti?

    “But does Worthy Gotama go to the Bāhukā River to bathe?”

  112. 112

    “किं,kiṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa बाहुकायbā·hu·kā·ya नदिया?na·di·yā

    “Kiṁ, brāhmaṇa, bāhukāya nadiyā?

    “Brahmin, why go to the Bāhukā River?

  113. 113

    किंkiṃ बाहुकाbā·hu·kā नदीna·dī करिस्सती”ति?ka·ris·sa·tī

    Kiṁ bāhukā nadī karissatī”ti?

    What can the Bāhukā River do?”

  114. 114

    “लोक्खसम्मताlok·kha·sam·ma·tā हि,hi भोbho गोतम,go·ta·ma बाहुकाbā·hu·kā नदीna·dī बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa पुञ्ञसम्मताpuñ·ña·sam·ma·tā हि,hi भोbho गोतम,go·ta·ma बाहुकाbā·hu·kā नदीna·dī बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa बाहुकायbā·hu·kā·ya पनpa·na नदियाna·di·yā बहुजनोba·hu·ja·no पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कतंka·taṃ पवाहेती”ति।pa·vā·he·tī

    “Lokkhasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, puññasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, bāhukāya pana nadiyā bahujano pāpakammaṁ kataṁ pavāhetī”ti.

    “Many people deem that the Bāhukā River leads to a heavenly world and bestows merit. And many people rinse off their bad deeds in the Bāhukā River.”

  115. 115

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सुन्दरिकभारद्वाजंsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jaṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ गाथाहिgā·thā·hi अज्झभासि:aj·jha·bhā·si

    Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:

    Then the Buddha addressed Bhāradvāja of Sundarikā in verse:

  116. 116

    “बाहुकंbā·hu·kaṃ अधिकक्कञ्च,a·dhi·kak·kañ·ca

    “Bāhukaṁ adhikakkañca,

    “The Bāhukā and the Adhikakkā,

  117. 117

    गयंga·yaṃ सुन्दरिकंsun·da·ri·kaṃ मपि;ma·pi

    gayaṁ sundarikaṁ mapi;

    at Gayā and the Sundarikā too,

  118. 118

    सरस्सतिंsa·ras·sa·tiṃ पयागञ्च,pa·yā·gañ·ca

    Sarassatiṁ payāgañca,

    Sarasvatī and Payāga,

  119. 119

    अथोa·tho बाहुमतिंbā·hu·ma·tiṃ नदिं;na·diṃ

    atho bāhumatiṁ nadiṁ;

    and the Bāhumatī River:

  120. 120

    निच्चम्पिnic·cam·pi बालोbā·lo पक्खन्दो,pak·khan·do

    Niccampi bālo pakkhando,

    a fool can constantly plunge into them

  121. 121

    कण्हकम्मोkaṇ·ha·kam·mo नna सुज्झति।suj·jha·ti

    kaṇhakammo na sujjhati.

    but it won’t purify their dark deeds.

  122. 122

    किंkiṃ सुन्दरिकाsun·da·ri·kā करिस्सति,ka·ris·sa·ti

    Kiṁ sundarikā karissati,

    What can the Sundarikā do?

  123. 123

    किंkiṃ पयागाpa·yā·gā किंkiṃ बाहुकाbā·hu·kā नदी;na·dī

    Kiṁ payāgā kiṁ bāhukā nadī;

    What the Payāga or the Bāhukā?

  124. 124

    वेरिंve·riṃ कतकिब्बिसंka·ta·kib·bi·saṃ नरं,na·raṃ

    Veriṁ katakibbisaṁ naraṁ,

    They can’t cleanse a cruel person, a sinner

  125. 125

    नna हिhi नंnaṃ सोधयेso·dha·ye पापकम्मिनं।pā·pa·kam·mi·naṃ

    Na hi naṁ sodhaye pāpakamminaṁ.

    from their bad deeds.

  126. 126

    सुद्धस्सsud·dhas·sa वेve सदाsa·dā फग्गु,phag·gu

    Suddhassa ve sadā phaggu,

    For the pure in heart it’s always

  127. 127

    सुद्धस्सुपोसथोsud·dhas·su·po·sa·tho सदा;sa·dā

    Suddhassuposatho sadā;

    the spring festival or the sabbath.

  128. 128

    सुद्धस्सsud·dhas·sa सुचिकम्मस्स,su·ci·kam·mas·sa

    Suddhassa sucikammassa,

    For the pure in heart and clean of deed,

  129. 129

    सदाsa·dā सम्पज्जतेsam·paj·ja·te वतं;va·taṃ

    Sadā sampajjate vataṁ;

    their vows will always be fulfilled.

  130. 130

    इधेवi·dhe·va सिनाहिsi·nā·hi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa

    Idheva sināhi brāhmaṇa,

    It’s here alone that you should bathe, brahmin,

  131. 131

    सब्बभूतेसुsab·ba·bhū·te·su करोहिka·ro·hi खेमतं।khe·ma·taṃ

    Sabbabhūtesu karohi khemataṁ.

    making yourself a sanctuary for all creatures.

  132. 132

    सचेsa·ce मुसाmu·sā नna भणसि,bha·ṇa·si

    Sace musā na bhaṇasi,

    And if you speak no lies,

  133. 133

    सचेsa·ce पाणंpā·ṇaṃ नna हिंससि;hiṃ·sa·si

    sace pāṇaṁ na hiṁsasi;

    nor harm any living creature,

  134. 134

    सचेsa·ce अदिन्नंa·din·naṃ नादियसि,nā·di·ya·si

    Sace adinnaṁ nādiyasi,

    nor steal anything not given,

  135. 135

    सद्दहानोsad·da·hā·no अमच्छरी;a·mac·cha·rī

    saddahāno amaccharī;

    and you’re faithful and not stingy:

  136. 136

    किंkiṃ काहसिkā·ha·si गयंga·yaṃ गन्त्वा,gan·tvā

    Kiṁ kāhasi gayaṁ gantvā,

    what’s the point of going to Gayā?

  137. 137

    उदपानोपिu·da·pā·no·pi तेte गया”ति।ga·yā

    udapānopi te gayā”ti.

    For any well may be your Gayā!”

  138. 138

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te सुन्दरिकभारद्वाजोsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

    When he had spoken, the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā said to the Buddha,

  139. 139

    “अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.

    “Excellent, worthy Gotama! Excellent!

  140. 140

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho गोतम,go·ta·ma निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्य—चक्खुमन्तोdhā·rey·ya रूपानिrū·pā·ni दक्खन्तीति;dak·khan·tī·ti एवमेवंe·va·me·vaṃ भोताbho·tā गोतमेनgo·ta·me·na अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to

    Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.

    As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, worthy Gotama has made the teaching clear in many ways.

  141. 141

    एसाहंe·sā·haṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

    I go for refuge to the worthy Gotama, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  142. 142

    लभेय्याहंla·bhey·yā·haṃ भोतोbho·to गोतमस्सgo·ta·mas·sa सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ लभेय्यंla·bhey·yaṃ उपसम्पदन्”ति।u·pa·sam·pa·dan

    Labheyyāhaṁ bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.

    May I receive the going forth, the ordination in the worthy Gotama’s presence?”

  143. 143

    अलत्थa·lat·tha खोkho सुन्दरिकभारद्वाजोsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ अलत्थa·lat·tha उपसम्पदं।u·pa·sam·pa·daṃ

    Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.

    And the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.

  144. 144

    अचिरूपसम्पन्नोa·ci·rū·pa·sam·pan·no खोkho पनायस्माpa·nā·yas·mā भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—यस्सत्थायna·ci·ras·se·va कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ब्रह्मचरियपरियोसानंta·da·nut·ta·raṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si

    Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.

    Not long after his ordination, Venerable Bhāradvāja, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.

  145. 145

    “खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si

    “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.

    He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”

  146. 146

    अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro खोkho पनायस्माpa·nā·yas·mā भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo अरहतंa·ra·ha·taṃ अहोसीति।a·ho·sī·ti

    Aññataro kho panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.

    And Venerable Bhāradvāja became one of the perfected.

  147. 147

    वत्थसुत्तंvat·tha·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ सत्तमं।sat·ta·maṃ

    Vatthasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.