Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 7 मज्झिमनिकाय 7
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Vatthasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147 · Hide pronunciation
-
1
- 2
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
- 5
-
6
“भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo
“bhikkhavo”ti.
“Mendicants!”
-
7
“भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
- 8
-
9
“सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थंvat·thaṃ सङ्किलिट्ठंsaṅ·ki·liṭ·ṭhaṃ मलग्गहितं;ma·lag·ga·hi·taṃ
“Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ;
“Suppose, mendicants, there was a cloth that was dirty and soiled.
-
10
तमेनंta·me·naṃ रजकोra·ja·ko यस्मिंyas·miṃ यस्मिंyas·miṃ रङ्गजातेraṅ·ga·jā·te उपसंहरेय्य—यदिu·pa·saṃ·ha·rey·ya नीलकायnī·la·kā·ya यदिya·di पीतकायpī·ta·kā·ya यदिya·di लोहितकायlo·hi·ta·kā·ya यदिya·di मञ्जिट्ठकायmañ·jiṭ·ṭha·kā·ya दुरत्तवण्णमेवस्सdu·rat·ta·vaṇ·ṇa·me·vas·sa अपरिसुद्धवण्णमेवस्स।a·pa·ri·sud·dha·vaṇ·ṇa·me·vas·sa
tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya durattavaṇṇamevassa aparisuddhavaṇṇamevassa.
No matter what dye the dyer applied—whether blue or yellow or red or magenta—it would look poorly dyed and impure in color.
- 11
- 12
- 13
- 14
-
15
तमेनंta·me·naṃ रजकोra·ja·ko यस्मिंyas·miṃ यस्मिंyas·miṃ रङ्गजातेraṅ·ga·jā·te उपसंहरेय्य—यदिu·pa·saṃ·ha·rey·ya नीलकायnī·la·kā·ya यदिya·di पीतकायpī·ta·kā·ya यदिya·di लोहितकायlo·hi·ta·kā·ya यदिya·di मञ्जिट्ठकाय—सुरत्तवण्णमेवस्सmañ·jiṭ·ṭha·kā·ya परिसुद्धवण्णमेवस्स।pa·ri·sud·dha·vaṇ·ṇa·me·vas·sa
tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya—surattavaṇṇamevassa parisuddhavaṇṇamevassa.
No matter what dye the dyer applied—whether blue or yellow or red or magenta—it would look well dyed and pure in color.
- 16
- 17
- 18
- 19
-
20
अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so ब्यापादोbyā·pā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो,u·pak·ki·le·so पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो।u·pak·ki·le·so
Abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso, byāpādo cittassa upakkileso, kodho cittassa upakkileso, upanāho cittassa upakkileso, makkho cittassa upakkileso, paḷāso cittassa upakkileso, issā cittassa upakkileso, macchariyaṁ cittassa upakkileso, māyā cittassa upakkileso, sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso, thambho cittassa upakkileso, sārambho cittassa upakkileso, māno cittassa upakkileso, atimāno cittassa upakkileso, mado cittassa upakkileso, pamādo cittassa upakkileso.
Covetousness and immoral greed, ill will, anger, acrimony, disdain, contempt, jealousy, stinginess, deceit, deviousness, obstinacy, aggression, conceit, arrogance, vanity, and negligence are corruptions of the mind.
-
21
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu ‘अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—इतिu·pak·ki·le·so विदित्वाvi·dit·vā अभिज्झाविसमलोभंa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bhaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसंu·pak·ki·le·saṃ पजहति;pa·ja·ha·ti
Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
A mendicant who understands that covetousness and immoral greed are corruptions of the mind gives them up.
-
22
‘ब्यापादोbyā·pā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—
- 23
-
24
‘कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘kodho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 25
-
26
‘उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘upanāho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 27
-
28
‘मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘makkho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 29
-
30
‘पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 31
-
32
‘इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘issā cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 33
-
34
‘मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 35
-
36
‘मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘māyā cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 37
-
38
‘साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 39
-
40
‘थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘thambho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 41
-
42
‘सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘sārambho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 43
-
44
‘मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘māno cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 45
-
46
‘अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘atimāno cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 47
-
48
‘मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘mado cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 49
-
50
‘पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘pamādo cittassa upakkileso’ti—
- 51
-
52
यतोya·to खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no ‘अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—इतिu·pak·ki·le·so विदित्वाvi·dit·vā अभिज्झाविसमलोभोa·bhij·jhā·vi·sa·ma·lo·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसोu·pak·ki·le·so पहीनोpa·hī·no होति,ho·ti
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso pahīno hoti,
- 53
- 54
-
55
‘कोधोko·dho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘kodho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 56
-
57
‘उपनाहोu·pa·nā·ho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘upanāho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 58
-
59
‘मक्खोmak·kho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘makkho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 60
-
61
‘पळासोpa·ḷā·so चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 62
-
63
‘इस्साis·sā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘issā cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 64
-
65
‘मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 66
-
67
‘मायाmā·yā चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘māyā cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 68
-
69
‘साठेय्यंsā·ṭhey·yaṃ चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 70
-
71
‘थम्भोtham·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘thambho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 72
-
73
‘सारम्भोsā·ram·bho चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘sārambho cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 74
-
75
‘मानोmā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘māno cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 76
-
77
‘अतिमानोa·ti·mā·no चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘atimāno cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 78
-
79
‘मदोma·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘mado cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 80
-
81
‘पमादोpa·mā·do चित्तस्सcit·tas·sa उपक्किलेसो’ति—u·pak·ki·le·so
‘pamādo cittassa upakkileso’ti—
(Pāli only)
- 82
-
83
सोso बुद्धेbud·dhe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति:ho·ti
So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:
-
84
‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति;bha·ga·vā
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti;
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’
-
85
धम्मेdham·me अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति:ho·ti
dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:
-
86
‘स्वाक्खातोsvāk·khā·to भगवताbha·ga·va·tā धम्मोdham·mo सन्दिट्ठिकोsan·diṭ·ṭhi·ko अकालिकोa·kā·li·ko एहिपस्सिकोe·hi·pas·si·ko ओपनेय्यिकोo·pa·ney·yi·ko पच्चत्तंpac·cat·taṃ वेदितब्बोve·di·tab·bo विञ्ञूही’ति;viñ·ñū·hī
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti;
‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’
-
87
सङ्घेsaṅ·ghe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति:ho·ti
saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:
-
88
‘सुप्पटिपन्नोsup·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho उजुप्पटिपन्नोu·jup·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho ञायप्पटिपन्नोñā·yap·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho सामीचिप्पटिपन्नोsā·mī·cip·pa·ṭi·pan·no भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घो,sā·va·ka·saṅ·gho यदिदंya·di·daṃ चत्तारिcat·tā·ri पुरिसयुगानि,pu·ri·sa·yu·gā·ni अट्ठaṭ·ṭha पुरिसपुग्गला।pu·ri·sa·pug·ga·lā एसe·sa भगवतोbha·ga·va·to सावकसङ्घोsā·va·ka·saṅ·gho आहुनेय्योā·hu·ney·yo पाहुनेय्योpā·hu·ney·yo दक्खिणेय्योdak·khi·ṇey·yo अञ्जलिकरणीयो,añ·ja·li·ka·ra·ṇī·yo अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ पुञ्ञक्खेत्तंpuñ·ñak·khet·taṃ लोकस्सा’ति।lo·kas·sā
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni, aṭṭha purisapuggalā. Esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo, anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’
-
89
यथोधिya·tho·dhi खोkho पनस्सpa·nas·sa चत्तंcat·taṃ होतिho·ti वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठं,pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhaṃ सोso ‘बुद्धेbud·dhe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोम्ही’तिsa·man·nā·ga·tom·hī लभतिla·bha·ti अत्थवेदं,at·tha·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मवेदं,dham·ma·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मूपसंहितंdham·mū·pa·saṃ·hi·taṃ पामोज्जं।pā·moj·jaṃ
Yathodhi kho panassa cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ, so ‘buddhe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
When a mendicant has discarded, eliminated, released, given up, and relinquished to this extent, thinking, ‘I have experiential confidence in the Buddha …
-
90
पमुदितस्सpa·mu·di·tas·sa पीतिpī·ti जायति,jā·ya·ti पीतिमनस्सpī·ti·ma·nas·sa कायोkā·yo पस्सम्भति,pas·sam·bha·ti पस्सद्धकायोpas·sad·dha·kā·yo सुखंsu·khaṃ वेदेति,ve·de·ti सुखिनोsu·khi·no चित्तंcit·taṃ समाधियति;sa·mā·dhi·ya·ti
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati;
(Pāli only)
- 91
-
92
सङ्घेsaṅ·ghe अवेच्चप्पसादेनa·vec·cap·pa·sā·de·na समन्नागतोम्ही’तिsa·man·nā·ga·tom·hī लभतिla·bha·ti अत्थवेदं,at·tha·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मवेदं,dham·ma·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मूपसंहितंdham·mū·pa·saṃ·hi·taṃ पामोज्जं;pā·moj·jaṃ
saṅghe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;
the Saṅgha,’ they find inspiration in the meaning and the teaching, and find joy connected with the teaching.
-
93
पमुदितस्सpa·mu·di·tas·sa पीतिpī·ti जायति,jā·ya·ti पीतिमनस्सpī·ti·ma·nas·sa कायोkā·yo पस्सम्भति,pas·sam·bha·ti पस्सद्धकायोpas·sad·dha·kā·yo सुखंsu·khaṃ वेदेति,ve·de·ti सुखिनोsu·khi·no चित्तंcit·taṃ समाधियति।sa·mā·dhi·ya·ti
pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
(Pāli only)
-
94
‘यथोधिya·tho·dhi खोkho पनpa·na मेme चत्तंcat·taṃ वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठन्’तिpa·ṭi·nis·saṭ·ṭhan लभतिla·bha·ti अत्थवेदं,at·tha·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मवेदं,dham·ma·ve·daṃ लभतिla·bha·ti धम्मूपसंहितंdham·mū·pa·saṃ·hi·taṃ पामोज्जं;pā·moj·jaṃ
‘Yathodhi kho pana me cattaṁ vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhan’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;
Thinking: ‘I have discarded, eliminated, released, given up, and relinquished to this extent,’ they find inspiration in the meaning and the teaching, and find joy connected with the teaching.
-
95
पमुदितस्सpa·mu·di·tas·sa पीतिpī·ti जायति,jā·ya·ti पीतिमनस्सpī·ti·ma·nas·sa कायोkā·yo पस्सम्भति,pas·sam·bha·ti पस्सद्धकायोpas·sad·dha·kā·yo सुखंsu·khaṃ वेदेति,ve·de·ti सुखिनोsu·khi·no चित्तंcit·taṃ समाधियति।sa·mā·dhi·ya·ti
pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
When they’re joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when they’re blissful, the mind becomes immersed in samādhi.
-
96
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu एवंसीलोe·vaṃ·sī·lo एवंधम्मोe·vaṃ·dham·mo एवंपञ्ञोe·vaṃ·pañ·ño सालीनञ्चेपिsā·lī·nañ·ce·pi पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जतिbhuñ·ja·ti विचितकाळकंvi·ci·ta·kā·ḷa·kaṃ अनेकसूपंa·ne·ka·sū·paṃ अनेकब्यञ्जनं,a·ne·kab·yañ·ja·naṃ नेवस्सne·vas·sa तंtaṃ होतिho·ti अन्तरायाय।an·ta·rā·yā·ya
Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.
When a mendicant of such ethics, such qualities, and such wisdom eats boiled fine rice with the dark grains picked out and served with many soups and sauces, that is no obstacle for them.
-
97
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve वत्थंvat·thaṃ सङ्किलिट्ठंsaṅ·ki·liṭ·ṭhaṃ मलग्गहितंma·lag·ga·hi·taṃ अच्छोदकंac·cho·da·kaṃ आगम्मā·gam·ma परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ होतिho·ti परियोदातं,pa·ri·yo·dā·taṃ उक्कामुखंuk·kā·mu·khaṃ वाvā पनागम्मpa·nā·gam·ma जातरूपंjā·ta·rū·paṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ होतिho·ti परियोदातं;pa·ri·yo·dā·taṃ
Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ acchodakaṁ āgamma parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ, ukkāmukhaṁ vā panāgamma jātarūpaṁ parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ;
Compare with cloth that is dirty and soiled; it can be made pure and clean by pure water. Or native gold, which can be made pure and bright by a forge.
-
98
एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu एवंसीलोe·vaṃ·sī·lo एवंधम्मोe·vaṃ·dham·mo एवंपञ्ञोe·vaṃ·pañ·ño सालीनञ्चेपिsā·lī·nañ·ce·pi पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जतिbhuñ·ja·ti विचितकाळकंvi·ci·ta·kā·ḷa·kaṃ अनेकसूपंa·ne·ka·sū·paṃ अनेकब्यञ्जनं,a·ne·kab·yañ·ja·naṃ नेवस्सne·vas·sa तंtaṃ होतिho·ti अन्तरायाय।an·ta·rā·yā·ya
evameva kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.
In the same way, when a mendicant of such ethics, such qualities, and such wisdom eats boiled fine rice with the dark grains picked out and served with many soups and sauces, that is no obstacle for them.
-
99
सोso मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति;vi·ha·ra·ti
So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati;
They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
100
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
karuṇāsahagatena cetasā …pe…
They meditate spreading a heart full of compassion to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of compassion to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
101
मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
muditāsahagatena cetasā …pe…
They meditate spreading a heart full of rejoicing to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of rejoicing to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
102
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
103
सोso ‘अत्थिat·thi इदं,i·daṃ अत्थिat·thi हीनं,hī·naṃ अत्थिat·thi पणीतं,pa·ṇī·taṃ अत्थिat·thi इमस्सi·mas·sa सञ्ञागतस्सsañ·ñā·ga·tas·sa उत्तरिut·ta·ri निस्सरणन्’तिnis·sa·ra·ṇan पजानाति।pa·jā·nā·ti
So ‘atthi idaṁ, atthi hīnaṁ, atthi paṇītaṁ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇan’ti pajānāti.
They understand: ‘There is this, there is what is worse than this, there is what is better than this, and there is an escape beyond the scope of perception.’
-
104
तस्सtas·sa एवंe·vaṃ जानतोjā·na·to एवंe·vaṃ पस्सतोpas·sa·to कामासवापिkā·mā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti भवासवापिbha·vā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति,vi·muc·ca·ti अविज्जासवापिa·vij·jā·sa·vā·pi चित्तंcit·taṃ विमुच्चति।vi·muc·ca·ti
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.
Knowing and seeing like this, their mind is freed from the defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance.
- 105
-
106
‘खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया’तिit·that·tā·yā पजानाति।pa·jā·nā·ti
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’
- 107
- 108
-
109
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सुन्दरिकभारद्वाजोsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवतोbha·ga·va·to अविदूरेa·vi·dū·re निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato avidūre nisinno hoti.
Now at that time the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā was sitting not far from the Buddha.
- 110
- 111
- 112
- 113
-
114
“लोक्खसम्मताlok·kha·sam·ma·tā हि,hi भोbho गोतम,go·ta·ma बाहुकाbā·hu·kā नदीna·dī बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa पुञ्ञसम्मताpuñ·ña·sam·ma·tā हि,hi भोbho गोतम,go·ta·ma बाहुकाbā·hu·kā नदीna·dī बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa बाहुकायbā·hu·kā·ya पनpa·na नदियाna·di·yā बहुजनोba·hu·ja·no पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कतंka·taṃ पवाहेती”ति।pa·vā·he·tī
“Lokkhasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, puññasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, bāhukāya pana nadiyā bahujano pāpakammaṁ kataṁ pavāhetī”ti.
“Many people deem that the Bāhukā River leads to a heavenly world and bestows merit. And many people rinse off their bad deeds in the Bāhukā River.”
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
-
139
“अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.
-
140
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भोbho गोतम,go·ta·ma निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्य—चक्खुमन्तोdhā·rey·ya रूपानिrū·pā·ni दक्खन्तीति;dak·khan·tī·ti एवमेवंe·va·me·vaṃ भोताbho·tā गोतमेनgo·ta·me·na अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, worthy Gotama has made the teaching clear in many ways.
- 141
- 142
-
143
अलत्थa·lat·tha खोkho सुन्दरिकभारद्वाजोsun·da·ri·ka·bhā·rad·vā·jo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ अलत्थa·lat·tha उपसम्पदं।u·pa·sam·pa·daṃ
Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
And the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.
-
144
अचिरूपसम्पन्नोa·ci·rū·pa·sam·pan·no खोkho पनायस्माpa·nā·yas·mā भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—यस्सत्थायna·ci·ras·se·va कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ब्रह्मचरियपरियोसानंta·da·nut·ta·raṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si
Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
Not long after his ordination, Venerable Bhāradvāja, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
-
145
“खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”
- 146
-
147
वत्थसुत्तंvat·tha·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ सत्तमं।sat·ta·maṃ
Vatthasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.