Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Search Scripture Search

Great Exposition 15 महानिद्देस 15

Chapter: 12345678910111213141516

15. Attadaṇḍasuttaniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547548549550551552553554555556557558559560561562563564565566567568569570571572573574575576577578579580581582583584585586587588589590591592593594595596597598599600601602603604605606607608609610611612613614615616617618619620621622623624625626627628629630631632633634635636637638639640641642643644645646647648649650651652653654655656657658659660661662663664665666667668669670671672673674675676677678679680681682683684685686687688689690691692693694695696697698699700701702703704705706707708709710711712713714715716717718719720721722723724725726727728729730731732733734735736737738739740741742743744745746747748749750751752753754755756757758759760761762763764765766767768769770771772773774775776777778779780781782783784785786787788789790791792793794795796797798799800801802803804805806807808809810811812813814815816817818819820821822823824825826827828829830831832833834835836837838839840841842843844845846847848849850851852853854855856857858859860861862863864865866867868869870871872873874875876877878879880881882883884885886887888889890891892893894895896897898899900901902903904905906907908909910911912913914915916917918919920921922923924925926927928929930931932933934935936937938939940941942943944945946947948949950951952953954955956957958959960961962963964965966967968969970971972973974975976977978979980981982983984985986987988989990991992993994995996997998999100010011002100310041005100610071008100910101011101210131014101510161017101810191020102110221023102410251026102710281029103010311032103310341035103610371038103910401041104210431044104510461047104810491050105110521053105410551056105710581059106010611062106310641065106610671068106910701071107210731074107510761077107810791080108110821083108410851086108710881089109010911092109310941095109610971098109911001101110211031104110511061107110811091110111111121113111411151116111711181119112011211122112311241125112611271128112911301131113211331134113511361137113811391140114111421143114411451146114711481149115011511152115311541155115611571158115911601161116211631164116511661167116811691170117111721173117411751176117711781179118011811182118311841185118611871188118911901191119211931194119511961197119811991200120112021203120412051206120712081209121012111212121312141215121612171218121912201221122212231224122512261227122812291230123112321233123412351236123712381239124012411242124312441245124612471248124912501251125212531254125512561257125812591260126112621263126412651266126712681269127012711272127312741275127612771278127912801281128212831284128512861287128812891290129112921293129412951296129712981299130013011302130313041305130613071308130913101311131213131314131513161317131813191320132113221323132413251326132713281329133013311332133313341335133613371338133913401341134213431344134513461347 · Hide pronunciation

1. 1

   महानिद्देसma·hā·nid·de·sa

   Mahāniddesa

2. 2

   अट्ठकवग्गaṭ·ṭha·ka·vag·ga

   Aṭṭhakavagga

3. 3

   15। अत्तदण्डसुत्तनिद्देसat·ta·daṇ·ḍa·sut·ta·nid·de·sa

   15. Attadaṇḍasuttaniddesa

4. 4

   अथa·tha अत्तदण्डसुत्तनिद्देसंat·ta·daṇ·ḍa·sut·ta·nid·de·saṃ वक्खति—vak·kha·ti

   Atha attadaṇḍasuttaniddesaṁ vakkhati—

   (Pāli only)

5. 5

   <ब्>अत्तदण्डाb भयंbha·yaṃ जातं,</ब्>jā·taṃ

   <b>Attadaṇḍā bhayaṁ jātaṁ,</b>

   (Pāli only)

6. 6

   <ब्>जनंb पस्सथpas·sa·tha मेधगं;</ब्>me·dha·gaṃ

   <b>janaṁ passatha medhagaṁ;</b>

   (Pāli only)

7. 7

   <ब्>संवेगंb कित्तयिस्सामि,</ब्>kit·ta·yis·sā·mi

   <b>Saṁvegaṁ kittayissāmi,</b>

   (Pāli only)

8. 8

   <ब्>यथाb संविजितंsaṃ·vi·ji·taṃ मया।</ब्>ma·yā

   <b>yathā saṁvijitaṁ mayā.</b>

   (Pāli only)

9. 9

   <ब्>अत्तदण्डाb भयंbha·yaṃ जातन्</ब्>ति।jā·tan

   <b>Attadaṇḍā bhayaṁ jātan</b>ti.

   (Pāli only)

10. 10

    <ब्>दण्डा</ब्>तिb तयोta·yo दण्डा—daṇ·ḍā

    <b>Daṇḍā</b>ti tayo daṇḍā—

    (Pāli only)

11. 11

    कायदण्डो,kā·ya·daṇ·ḍo वचीदण्डो,va·cī·daṇ·ḍo मनोदण्डो।ma·no·daṇ·ḍo

    kāyadaṇḍo, vacīdaṇḍo, manodaṇḍo.

    (Pāli only)

12. 12

    तिविधंti·vi·dhaṃ कायदुच्चरितंkā·ya·duc·ca·ri·taṃ कायदण्डो,kā·ya·daṇ·ḍo चतुब्बिधंca·tub·bi·dhaṃ वचीदुच्चरितंva·cī·duc·ca·ri·taṃ वचीदण्डो,va·cī·daṇ·ḍo तिविधंti·vi·dhaṃ मनोदुच्चरितंma·no·duc·ca·ri·taṃ मनोदण्डो।ma·no·daṇ·ḍo

    Tividhaṁ kāyaduccaritaṁ kāyadaṇḍo, catubbidhaṁ vacīduccaritaṁ vacīdaṇḍo, tividhaṁ manoduccaritaṁ manodaṇḍo.

    (Pāli only)

13. 13

    <ब्>भयन्</ब्>तिb द्वेdve भयानि—bha·yā·ni

    <b>Bhayan</b>ti dve bhayāni—

    (Pāli only)

14. 14

    दिट्ठधम्मिकञ्चdiṭ·ṭha·dham·mi·kañ·ca भयंbha·yaṃ सम्परायिकञ्चsam·pa·rā·yi·kañ·ca भयं।bha·yaṃ

    diṭṭhadhammikañca bhayaṁ samparāyikañca bhayaṁ.

    (Pāli only)

15. 15

    कतमंka·ta·maṃ दिट्ठधम्मिकंdiṭ·ṭha·dham·mi·kaṃ भयं?bha·yaṃ

    Katamaṁ diṭṭhadhammikaṁ bhayaṁ?

    (Pāli only)

16. 16

    इधेकच्चोi·dhe·kac·co कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti सन्धिम्पिsan·dhim·pi छिन्दति,chin·da·ti निल्लोपम्पिnil·lo·pam·pi हरति,ha·ra·ti एकागारिकम्पिe·kā·gā·ri·kam·pi करोति,ka·ro·ti परिपन्थेपिpa·ri·pan·the·pi तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति।bha·ṇa·ti

    Idhekacco kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati, pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati.

    (Pāli only)

17. 17

    तमेनंta·me·naṃ गहेत्वाga·het·vā रञ्ञोrañ·ño दस्सेन्ति—das·sen·ti

    Tamenaṁ gahetvā rañño dassenti—

    (Pāli only)

18. 18

    “अयं,a·yaṃ देव,de·va चोरोco·ro आगुचारी।ā·gu·cā·rī

    “ayaṁ, deva, coro āgucārī.

    (Pāli only)

19. 19

    इमस्सi·mas·sa यंyaṃ इच्छसिic·cha·si तंtaṃ दण्डंdaṇ·ḍaṃ पणेही”ति।pa·ṇe·hī

    Imassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ paṇehī”ti.

    (Pāli only)

20. 20

    तमेनंta·me·naṃ राजाrā·jā परिभासति।pa·ri·bhā·sa·ti

    Tamenaṁ rājā paribhāsati.

    (Pāli only)

21. 21

    सोso परिभासपच्चयाpa·ri·bhā·sa·pac·ca·yā भयम्पिbha·yam·pi उप्पादेति,up·pā·de·ti दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti

    So paribhāsapaccayā bhayampi uppādeti, dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.

    (Pāli only)

22. 22

    एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

    Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

    (Pāli only)

23. 23

    अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

    Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

    (Pāli only)

24. 24

    एत्तकेनपिet·ta·ke·na·pi राजाrā·jā नna तुस्सति।tus·sa·ti

    Ettakenapi rājā na tussati.

    (Pāli only)

25. 25

    तमेनंta·me·naṃ राजाrā·jā बन्धापेतिban·dhā·pe·ti अन्दुबन्धनेनan·du·ban·dha·ne·na वाvā रज्जुबन्धनेनraj·ju·ban·dha·ne·na वाvā सङ्खलिकबन्धनेनsaṅ·kha·li·ka·ban·dha·ne·na वाvā वेत्तबन्धनेनvet·ta·ban·dha·ne·na वाvā लताबन्धनेनla·tā·ban·dha·ne·na वाvā पक्खेपबन्धनेनpak·khe·pa·ban·dha·ne·na वाvā परिक्खेपबन्धनेनpa·rik·khe·pa·ban·dha·ne·na वाvā गामबन्धनेनgā·ma·ban·dha·ne·na वाvā निगमबन्धनेनni·ga·ma·ban·dha·ne·na वाvā नगरबन्धनेनna·ga·ra·ban·dha·ne·na वाvā रट्ठबन्धनेनraṭ·ṭha·ban·dha·ne·na वाvā जनपदबन्धनेनja·na·pa·da·ban·dha·ne·na वाvā अन्तमसोan·ta·ma·so सवचनीयम्पिsa·va·ca·nī·yam·pi करोति—ka·ro·ti

    Tamenaṁ rājā bandhāpeti andubandhanena vā rajjubandhanena vā saṅkhalikabandhanena vā vettabandhanena vā latābandhanena vā pakkhepabandhanena vā parikkhepabandhanena vā gāmabandhanena vā nigamabandhanena vā nagarabandhanena vā raṭṭhabandhanena vā janapadabandhanena vā antamaso savacanīyampi karoti—

    (Pāli only)

26. 26

    “नna तेte लब्भाlab·bhā इतोi·to पक्कमितुन्”ति।pak·ka·mi·tun

    “na te labbhā ito pakkamitun”ti.

    (Pāli only)

27. 27

    सोso बन्धनपच्चयापिban·dha·na·pac·ca·yā·pi दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti

    So bandhanapaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.

    (Pāli only)

28. 28

    एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

    Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

    (Pāli only)

29. 29

    अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

    Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

    (Pāli only)

30. 30

    एत्तकेनपिet·ta·ke·na·pi राजाrā·jā नna तुस्सति।tus·sa·ti

    Ettakenapi rājā na tussati.

    (Pāli only)

31. 31

    राजाrā·jā तस्सtas·sa धनंdha·naṃ आहरापेति—ā·ha·rā·pe·ti

    Rājā tassa dhanaṁ āharāpeti—

    (Pāli only)

32. 32

    सतंsa·taṃ वाvā सहस्संsa·has·saṃ वाvā सतसहस्संsa·ta·sa·has·saṃ वा।vā

    sataṁ vā sahassaṁ vā satasahassaṁ vā.

    (Pāli only)

33. 33

    सोso धनजानिपच्चयापिdha·na·jā·ni·pac·ca·yā·pi दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti

    So dhanajānipaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.

    (Pāli only)

34. 34

    एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

    Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

    (Pāli only)

35. 35

    अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

    Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

    (Pāli only)

36. 36

    एत्तकेनपिet·ta·ke·na·pi राजाrā·jā नna तुस्सति।tus·sa·ti

    Ettakenapi rājā na tussati.

    (Pāli only)

37. 37

    तमेनंta·me·naṃ राजाrā·jā विविधाvi·vi·dhā कम्मकारणाkam·ma·kā·ra·ṇā कारापेति—kā·rā·pe·ti

    Tamenaṁ rājā vividhā kammakāraṇā kārāpeti—

    (Pāli only)

38. 38

    कसाहिपिka·sā·hi·pi ताळेति,tā·ḷe·ti वेत्तेहिपिvet·te·hi·pi ताळेति,tā·ḷe·ti अड्ढदण्डकेहिपिaḍ·ḍha·daṇ·ḍa·ke·hi·pi ताळेति,tā·ḷe·ti हत्थम्पिhat·tham·pi छिन्दति,chin·da·ti पादम्पिpā·dam·pi छिन्दति,chin·da·ti हत्थपादम्पिhat·tha·pā·dam·pi छिन्दति,chin·da·ti कण्णम्पिkaṇ·ṇam·pi छिन्दति,chin·da·ti नासम्पिnā·sam·pi छिन्दति,chin·da·ti कण्णनासम्पिkaṇ·ṇa·nā·sam·pi छिन्दति,chin·da·ti बिलङ्गथालिकम्पिbi·laṅ·ga·thā·li·kam·pi करोति,ka·ro·ti सङ्खमुण्डिकम्पिsaṅ·kha·muṇ·ḍi·kam·pi करोति,ka·ro·ti राहुमुखम्पिrā·hu·mu·kham·pi करोति,ka·ro·ti जोतिमालिकम्पिjo·ti·mā·li·kam·pi करोति,ka·ro·ti हत्थपज्जोतिकम्पिhat·tha·paj·jo·ti·kam·pi करोति,ka·ro·ti एरकवत्तिकम्पिe·ra·ka·vat·ti·kam·pi करोति,ka·ro·ti चीरकवासिकम्पिcī·ra·ka·vā·si·kam·pi करोति,ka·ro·ti एणेय्यकम्पिe·ṇey·ya·kam·pi करोति,ka·ro·ti बळिसमंसिकम्पिba·ḷi·sa·maṃ·si·kam·pi करोति,ka·ro·ti कहापणिकम्पिka·hā·pa·ṇi·kam·pi करोति,ka·ro·ti खारापतच्छिकम्पिkhā·rā·pa·tac·chi·kam·pi करोति,ka·ro·ti पलिघपरिवत्तकम्पिpa·li·gha·pa·ri·vat·ta·kam·pi करोति,ka·ro·ti पलालपीठकम्पिpa·lā·la·pī·ṭha·kam·pi करोति,ka·ro·ti तत्तेनपिtat·te·na·pi तेलेनte·le·na ओसिञ्चति,o·siñ·ca·ti सुनखेहिपिsu·na·khe·hi·pi खादापेति,khā·dā·pe·ti जीवन्तम्पिjī·van·tam·pi सूलेsū·le उत्तासेति,ut·tā·se·ti असिनापिa·si·nā·pi सीसंsī·saṃ छिन्दति।chin·da·ti

    kasāhipi tāḷeti, vettehipi tāḷeti, aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷeti, hatthampi chindati, pādampi chindati, hatthapādampi chindati, kaṇṇampi chindati, nāsampi chindati, kaṇṇanāsampi chindati, bilaṅgathālikampi karoti, saṅkhamuṇḍikampi karoti, rāhumukhampi karoti, jotimālikampi karoti, hatthapajjotikampi karoti, erakavattikampi karoti, cīrakavāsikampi karoti, eṇeyyakampi karoti, baḷisamaṁsikampi karoti, kahāpaṇikampi karoti, khārāpatacchikampi karoti, palighaparivattakampi karoti, palālapīṭhakampi karoti, tattenapi telena osiñcati, sunakhehipi khādāpeti, jīvantampi sūle uttāseti, asināpi sīsaṁ chindati.

    (Pāli only)

39. 39

    सोso कम्मकारणपच्चयापिkam·ma·kā·ra·ṇa·pac·ca·yā·pi दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti

    So kammakāraṇapaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.

    (Pāli only)

40. 40

    एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

    Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

    (Pāli only)

41. 41

    अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

    Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

    (Pāli only)

42. 42

    राजाrā·jā इमेसंi·me·saṃ चतुन्नंca·tun·naṃ दण्डानंdaṇ·ḍā·naṃ इस्सरो।is·sa·ro

    Rājā imesaṁ catunnaṁ daṇḍānaṁ issaro.

    (Pāli only)

43. 43

    सोso सकेनsa·ke·na कम्मेनkam·me·na कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti

    So sakena kammena kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.

    (Pāli only)

44. 44

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā पञ्चविधबन्धनंpañ·ca·vi·dha·ban·dha·naṃ नामnā·ma कम्मकारणंkam·ma·kā·ra·ṇaṃ कारेन्ति—kā·ren·ti

    Tamenaṁ nirayapālā pañcavidhabandhanaṁ nāma kammakāraṇaṁ kārenti—

    (Pāli only)

45. 45

    तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ हत्थेhat·the गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ दुतियेdu·ti·ye हत्थेhat·the गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ पादेpā·de गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ दुतियेdu·ti·ye पादेpā·de गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ मज्झेmaj·jhe उरस्मिंu·ras·miṃ गमेन्ति।ga·men·ti

    tattaṁ ayokhilaṁ hatthe gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ dutiye hatthe gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ pāde gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ dutiye pāde gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ majjhe urasmiṁ gamenti.

    (Pāli only)

46. 46

    सोso तत्थtat·tha दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदेति;ve·de·ti

    So tattha dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedeti;

    (Pāli only)

47. 47

    नna चca तावtā·va कालंkā·laṃ करोतिka·ro·ti यावyā·va नna तंtaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ ब्यन्तीहोति।byan·tī·ho·ti

    na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.

    (Pāli only)

48. 48

    एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

    Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

    (Pāli only)

49. 49

    अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

    Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

    (Pāli only)

50. 50

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā संवेसेत्वाsaṃ·ve·set·vā कुठारीहिku·ṭhā·rī·hi तच्छेन्ति।tac·chen·ti

    Tamenaṁ nirayapālā saṁvesetvā kuṭhārīhi tacchenti.

    (Pāli only)

51. 51

    सोso तत्थtat·tha दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदेति;ve·de·ti

    So tattha dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedeti;

    (Pāli only)

52. 52

    नna चca तावtā·va कालंkā·laṃ करोतिka·ro·ti यावyā·va नna तंtaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ ब्यन्तीहोति।byan·tī·ho·ti

    na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.

    (Pāli only)

53. 53

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उद्धम्पादंud·dham·pā·daṃ अधोसिरंa·dho·si·raṃ गहेत्वाga·het·vā वासीहिvā·sī·hi तच्छेन्ति।tac·chen·ti

    Tamenaṁ nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā vāsīhi tacchenti.

    (Pāli only)

54. 54

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā रथेra·the योजेत्वाyo·jet·vā आदित्तायā·dit·tā·ya पथवियाpa·tha·vi·yā सम्पज्जलितायsam·paj·ja·li·tā·ya सजोतिभूतायsa·jo·ti·bhū·tā·ya सारेन्तिपिsā·ren·ti·pi पच्चासारेन्तिपिpac·cā·sā·ren·ti·pi …पे…pe

    Tamenaṁ nirayapālā rathe yojetvā ādittāya pathaviyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi …pe…

    (Pāli only)

55. 55

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā महन्तंma·han·taṃ अङ्गारपब्बतंaṅ·gā·ra·pab·ba·taṃ आदित्तंā·dit·taṃ सम्पज्जलितंsam·paj·ja·li·taṃ सजोतिभूतंsa·jo·ti·bhū·taṃ आरोपेन्तिपिā·ro·pen·ti·pi ओरोपेन्तिपिo·ro·pen·ti·pi …पे…pe

    tamenaṁ nirayapālā mahantaṁ aṅgārapabbataṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ āropentipi oropentipi …pe…

    (Pāli only)

56. 56

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उद्धम्पादंud·dham·pā·daṃ अधोसिरंa·dho·si·raṃ गहेत्वाga·het·vā तत्तायtat·tā·ya लोहकुम्भियाlo·ha·kum·bhi·yā पक्खिपन्तिpak·khi·pan·ti आदित्तायā·dit·tā·ya सम्पज्जलितायsam·paj·ja·li·tā·ya सजोतिभूताय।sa·jo·ti·bhū·tā·ya

    tamenaṁ nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya.

    (Pāli only)

57. 57

    सोso तत्थtat·tha फेणुद्देहकंphe·ṇud·de·ha·kaṃ पच्चति।pac·ca·ti

    So tattha pheṇuddehakaṁ paccati.

    (Pāli only)

58. 58

    सोso तत्थtat·tha फेणुद्देहकंphe·ṇud·de·ha·kaṃ पच्चमानोpac·ca·mā·no सकिम्पिsa·kim·pi उद्धंud·dhaṃ गच्छति,gac·cha·ti सकिम्पिsa·kim·pi अधोa·dho गच्छति,gac·cha·ti सकिम्पिsa·kim·pi तिरियंti·ri·yaṃ गच्छति।gac·cha·ti

    So tattha pheṇuddehakaṁ paccamāno sakimpi uddhaṁ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṁ gacchati.

    (Pāli only)

59. 59

    सोso तत्थtat·tha दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदेति;ve·de·ti

    So tattha dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedeti;

    (Pāli only)

60. 60

    नna चca तावtā·va कालंkā·laṃ करोतिka·ro·ti यावyā·va नna तंtaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ ब्यन्तीहोति।byan·tī·ho·ti

    na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.

    (Pāli only)

61. 61

    एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

    Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

    (Pāli only)

62. 62

    अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

    Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

    (Pāli only)

63. 63

    तमेनंta·me·naṃ निरयपालाni·ra·ya·pā·lā महानिरयेma·hā·ni·ra·ye पक्खिपन्ति।pak·khi·pan·ti

    Tamenaṁ nirayapālā mahāniraye pakkhipanti.

    (Pāli only)

64. 64

    सोso खोkho पनpa·na महानिरयो—ma·hā·ni·ra·yo

    So kho pana mahānirayo—

    (Pāli only)

65. 65

    चतुक्कण्णोca·tuk·kaṇ·ṇo चतुद्वारो,ca·tud·vā·ro

    Catukkaṇṇo catudvāro,

    (Pāli only)

66. 66

    विभत्तोvi·bhat·to भागसोbhā·ga·so मितो;mi·to

    vibhatto bhāgaso mito;

    (Pāli only)

67. 67

    अयोपाकारपरियन्तो,a·yo·pā·kā·ra·pa·ri·yan·to

    Ayopākārapariyanto,

    (Pāli only)

68. 68

    अयसाa·ya·sā पटिकुज्जितो।pa·ṭi·kuj·ji·to

    ayasā paṭikujjito.

    (Pāli only)

69. 69

    तस्सtas·sa अयोमयाa·yo·ma·yā भूमि,bhū·mi

    Tassa ayomayā bhūmi,

    (Pāli only)

70. 70

    जलिताja·li·tā तेजसाte·ja·sā युता;yu·tā

    jalitā tejasā yutā;

    (Pāli only)

71. 71

    समन्ताsa·man·tā योजनसतं,yo·ja·na·sa·taṃ

    Samantā yojanasataṁ,

    (Pāli only)

72. 72

    फरित्वाpha·rit·vā तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti सब्बदा।sab·ba·dā

    pharitvā tiṭṭhati sabbadā.

    (Pāli only)

73. 73

    कदरियातपनाka·da·ri·yā·ta·pa·nā घोरा,gho·rā

    Kadariyātapanā ghorā,

    (Pāli only)

74. 74

    अच्चिमन्तोac·ci·man·to दुरासदा;du·rā·sa·dā

    accimanto durāsadā;

    (Pāli only)

75. 75

    लोमहंसनरूपाlo·ma·haṃ·sa·na·rū·pā च,ca

    Lomahaṁsanarūpā ca,

    (Pāli only)

76. 76

    भेस्माbhes·mā पटिभयाpa·ṭi·bha·yā दुखा।du·khā

    bhesmā paṭibhayā dukhā.

    (Pāli only)

77. 77

    पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya भित्तिया,bhit·ti·yā

    Puratthimāya bhittiyā,

    (Pāli only)

78. 78

    अच्चिक्खन्धोac·cik·khan·dho समुट्ठितो;sa·muṭ·ṭhi·to

    accikkhandho samuṭṭhito;

    (Pāli only)

79. 79

    दहन्तोda·han·to पापकम्मन्ते,pā·pa·kam·man·te

    Dahanto pāpakammante,

    (Pāli only)

80. 80

    पच्छिमायpac·chi·mā·ya पटिहञ्ञति।pa·ṭi·hañ·ña·ti

    pacchimāya paṭihaññati.

    (Pāli only)

81. 81

    पच्छिमायpac·chi·mā·ya चca भित्तिया,bhit·ti·yā

    Pacchimāya ca bhittiyā,

    (Pāli only)

82. 82

    अच्चिक्खन्धोac·cik·khan·dho समुट्ठितो;sa·muṭ·ṭhi·to

    Accikkhandho samuṭṭhito;

    (Pāli only)

83. 83

    दहन्तोda·han·to पापकम्मन्ते,pā·pa·kam·man·te

    Dahanto pāpakammante,

    (Pāli only)

84. 84

    पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya पटिहञ्ञति।pa·ṭi·hañ·ña·ti

    Puratthimāya paṭihaññati.

    (Pāli only)

85. 85

    उत्तरायut·ta·rā·ya चca भित्तिया,bhit·ti·yā

    Uttarāya ca bhittiyā,

    (Pāli only)

86. 86

    अच्चिक्खन्धोac·cik·khan·dho समुट्ठितो;sa·muṭ·ṭhi·to

    accikkhandho samuṭṭhito;

    (Pāli only)

87. 87

    दहन्तोda·han·to पापकम्मन्ते,pā·pa·kam·man·te

    Dahanto pāpakammante,

    (Pāli only)

88. 88

    दक्खिणायdak·khi·ṇā·ya पटिहञ्ञति।pa·ṭi·hañ·ña·ti

    dakkhiṇāya paṭihaññati.

    (Pāli only)

89. 89

    दक्खिणायdak·khi·ṇā·ya चca भित्तिया,bhit·ti·yā

    Dakkhiṇāya ca bhittiyā,

    (Pāli only)

90. 90

    अच्चिक्खन्धोac·cik·khan·dho समुट्ठितो;sa·muṭ·ṭhi·to

    accikkhandho samuṭṭhito;

    (Pāli only)

91. 91

    दहन्तोda·han·to पापकम्मन्ते,pā·pa·kam·man·te

    Dahanto pāpakammante,

    (Pāli only)

92. 92

    उत्तरायut·ta·rā·ya पटिहञ्ञति।pa·ṭi·hañ·ña·ti

    uttarāya paṭihaññati.

    (Pāli only)

93. 93

    हेट्ठतोheṭ·ṭha·to चca समुट्ठाय,sa·muṭ·ṭhā·ya

    Heṭṭhato ca samuṭṭhāya,

    (Pāli only)

94. 94

    अच्चिक्खन्धोac·cik·khan·dho भयानको;bha·yā·na·ko

    accikkhandho bhayānako;

    (Pāli only)

95. 95

    दहन्तोda·han·to पापकम्मन्ते,pā·pa·kam·man·te

    Dahanto pāpakammante,

    (Pāli only)

96. 96

    छदनस्मिंcha·da·nas·miṃ पटिहञ्ञति।pa·ṭi·hañ·ña·ti

    chadanasmiṁ paṭihaññati.

    (Pāli only)

97. 97

    छदनम्हाcha·da·nam·hā समुट्ठाय,sa·muṭ·ṭhā·ya

    Chadanamhā samuṭṭhāya,

    (Pāli only)

98. 98

    अच्चिक्खन्धोac·cik·khan·dho भयानको;bha·yā·na·ko

    accikkhandho bhayānako;

    (Pāli only)

99. 99

    दहन्तोda·han·to पापकम्मन्ते,pā·pa·kam·man·te

    Dahanto pāpakammante,

    (Pāli only)

100. 100

     भूमियंbhū·mi·yaṃ पटिहञ्ञति।pa·ṭi·hañ·ña·ti

     bhūmiyaṁ paṭihaññati.

     (Pāli only)

101. 101

     अयोकपालमादित्तं,a·yo·ka·pā·la·mā·dit·taṃ

     Ayokapālamādittaṁ,

     (Pāli only)

102. 102

     सन्तत्तंsan·tat·taṃ जलितंja·li·taṃ यथा;ya·thā

     santattaṁ jalitaṁ yathā;

     (Pāli only)

103. 103

     एवंe·vaṃ अवीचिनिरयो,a·vī·ci·ni·ra·yo

     Evaṁ avīcinirayo,

     (Pāli only)

104. 104

     हेट्ठाheṭ·ṭhā उपरिu·pa·ri पस्सतो।pas·sa·to

     heṭṭhā upari passato.

     (Pāli only)

105. 105

     तत्थtat·tha सत्ताsat·tā महालुद्दा,ma·hā·lud·dā

     Tattha sattā mahāluddā,

     (Pāli only)

106. 106

     महाकिब्बिसकारिनो;ma·hā·kib·bi·sa·kā·ri·no

     mahākibbisakārino;

     (Pāli only)

107. 107

     अच्चन्तपापकम्मन्ता,ac·can·ta·pā·pa·kam·man·tā

     Accantapāpakammantā,

     (Pāli only)

108. 108

     पच्चन्तिpac·can·ti नna चca मिय्यरे।miy·ya·re

     paccanti na ca miyyare.

     (Pāli only)

109. 109

     जातवेदसमोjā·ta·ve·da·sa·mo कायो,kā·yo

     Jātavedasamo kāyo,

     (Pāli only)

110. 110

     तेसंte·saṃ निरयवासिनं;ni·ra·ya·vā·si·naṃ

     tesaṁ nirayavāsinaṁ;

     (Pāli only)

111. 111

     पस्सpas·sa कम्मानंkam·mā·naṃ दळ्हत्तं,da·ḷhat·taṃ

     Passa kammānaṁ daḷhattaṁ,

     (Pāli only)

112. 112

     नna भस्माbhas·mā होतिho·ti नपीna·pī मसि।ma·si

     na bhasmā hoti napī masi.

     (Pāli only)

113. 113

     पुरत्थिमेनपिpu·rat·thi·me·na·pi धावन्ति,dhā·van·ti

     Puratthimenapi dhāvanti,

     (Pāli only)

114. 114

     ततोta·to धावन्तिdhā·van·ti पच्छिमं;pac·chi·maṃ

     tato dhāvanti pacchimaṁ;

     (Pāli only)

115. 115

     उत्तरेनपिut·ta·re·na·pi धावन्ति,dhā·van·ti

     Uttarenapi dhāvanti,

     (Pāli only)

116. 116

     ततोta·to धावन्तिdhā·van·ti दक्खिणं।dak·khi·ṇaṃ

     tato dhāvanti dakkhiṇaṁ.

     (Pāli only)

117. 117

     यंyaṃ यंyaṃ दिसंdi·saṃ पधावन्ति,pa·dhā·van·ti

     Yaṁ yaṁ disaṁ padhāvanti,

     (Pāli only)

118. 118

     तंtaṃ तंtaṃ द्वारंdvā·raṃ पिधीयति;pi·dhī·ya·ti

     taṁ taṁ dvāraṁ pidhīyati;

     (Pāli only)

119. 119

     अभिनिक्खमितासाa·bhi·nik·kha·mi·tā·sā ते,te

     Abhinikkhamitāsā te,

     (Pāli only)

120. 120

     सत्ताsat·tā मोक्खगवेसिनो।mok·kha·ga·ve·si·no

     sattā mokkhagavesino.

     (Pāli only)

121. 121

     नna तेte ततोta·to निक्खमितुं,nik·kha·mi·tuṃ

     Na te tato nikkhamituṁ,

     (Pāli only)

122. 122

     लभन्तिla·bhan·ti कम्मपच्चया;kam·ma·pac·ca·yā

     labhanti kammapaccayā;

     (Pāli only)

123. 123

     तेसञ्चte·sañ·ca पापकम्मन्तं,pā·pa·kam·man·taṃ

     Tesañca pāpakammantaṁ,

     (Pāli only)

124. 124

     अविपक्कंa·vi·pak·kaṃ कतंka·taṃ बहुन्ति।ba·hun·ti

     avipakkaṁ kataṁ bahunti.

     (Pāli only)

125. 125

     एतंe·taṃ भयंbha·yaṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ कुतोku·to तस्स?tas·sa

     Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto tassa?

     (Pāli only)

126. 126

     अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातंjā·taṃ सञ्जातंsañ·jā·taṃ निब्बत्तंnib·bat·taṃ अभिनिब्बत्तंa·bhi·nib·bat·taṃ पातुभूतं।pā·tu·bhū·taṃ

     Attadaṇḍato jātaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.

     (Pāli only)

127. 127

     यानिyā·ni चca नेरयिकानिne·ra·yi·kā·ni दुक्खानिduk·khā·ni यानिyā·ni चca तिरच्छानयोनिकानिti·rac·chā·na·yo·ni·kā·ni दुक्खानिduk·khā·ni यानिyā·ni चca पेत्तिविसयिकानिpet·ti·vi·sa·yi·kā·ni दुक्खानिduk·khā·ni यानिyā·ni चca मानुसिकानिmā·nu·si·kā·ni दुक्खानि;duk·khā·ni

     Yāni ca nerayikāni dukkhāni yāni ca tiracchānayonikāni dukkhāni yāni ca pettivisayikāni dukkhāni yāni ca mānusikāni dukkhāni;

     (Pāli only)

128. 128

     तानिtā·ni कुतोku·to जातानिjā·tā·ni कुतोku·to सञ्जातानिsañ·jā·tā·ni कुतोku·to निब्बत्तानिnib·bat·tā·ni कुतोku·to अभिनिब्बत्तानिa·bhi·nib·bat·tā·ni कुतोku·to पातुभूतानि?pā·tu·bhū·tā·ni

     tāni kuto jātāni kuto sañjātāni kuto nibbattāni kuto abhinibbattāni kuto pātubhūtāni?

     (Pāli only)

129. 129

     अत्तदण्डतोat·ta·daṇ·ḍa·to जातानिjā·tā·ni सञ्जातानिsañ·jā·tā·ni निब्बत्तानिnib·bat·tā·ni अभिनिब्बत्तानिa·bhi·nib·bat·tā·ni पातुभूतानीति—pā·tu·bhū·tā·nī·ti

     Attadaṇḍato jātāni sañjātāni nibbattāni abhinibbattāni pātubhūtānīti—

     (Pāli only)

130. 130

     अत्तदण्डाat·ta·daṇ·ḍā भयंbha·yaṃ जातं।jā·taṃ

     attadaṇḍā bhayaṁ jātaṁ.

     (Pāli only)

131. 131

     <ब्>जनंb पस्सथpas·sa·tha मेधगन्</ब्>ति।me·dha·gan

     <b>Janaṁ passatha medhagan</b>ti.

     (Pāli only)

132. 132

     <ब्>जनन्</ब्>तिb खत्तियाkhat·ti·yā चca ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā चca वेस्साves·sā चca सुद्दाsud·dā चca गहट्ठाga·haṭ·ṭhā चca पब्बजिताpab·ba·ji·tā चca देवाde·vā चca मनुस्साma·nus·sā चca मेधगंme·dha·gaṃ जनंja·naṃ कलहंka·la·haṃ जनंja·naṃ विरुद्धंvi·rud·dhaṃ जनंja·naṃ पटिविरुद्धंpa·ṭi·vi·rud·dhaṃ जनंja·naṃ आहतंā·ha·taṃ जनंja·naṃ पच्चाहतंpac·cā·ha·taṃ जनंja·naṃ आघातितंā·ghā·ti·taṃ जनंja·naṃ पच्चाघातितंpac·cā·ghā·ti·taṃ जनंja·naṃ पस्सथpas·sa·tha दक्खथdak·kha·tha ओलोकेथo·lo·ke·tha निज्झायेथnij·jhā·ye·tha उपपरिक्खथाति—u·pa·pa·rik·kha·thā·ti

     <b>Janan</b>ti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca medhagaṁ janaṁ kalahaṁ janaṁ viruddhaṁ janaṁ paṭiviruddhaṁ janaṁ āhataṁ janaṁ paccāhataṁ janaṁ āghātitaṁ janaṁ paccāghātitaṁ janaṁ passatha dakkhatha oloketha nijjhāyetha upaparikkhathāti—

     (Pāli only)

133. 133

     जनंja·naṃ पस्सथpas·sa·tha मेधगं।me·dha·gaṃ

     janaṁ passatha medhagaṁ.

     (Pāli only)

134. 134

     <ब्>संवेगंb कित्तयिस्सामी</ब्>ति।kit·ta·yis·sā·mī

     <b>Saṁvegaṁ kittayissāmī</b>ti.

     (Pāli only)

135. 135

     संवेगंsaṃ·ve·gaṃ उब्बेगंub·be·gaṃ उत्रासंut·rā·saṃ भयंbha·yaṃ पीळनंpī·ḷa·naṃ घट्टनंghaṭ·ṭa·naṃ उपद्दवंu·pad·da·vaṃ उपसग्गं।u·pa·sag·gaṃ

     Saṁvegaṁ ubbegaṁ utrāsaṁ bhayaṁ pīḷanaṁ ghaṭṭanaṁ upaddavaṁ upasaggaṁ.

     (Pāli only)

136. 136

     <ब्>कित्तयिस्सामी</ब्>तिb पकित्तयिस्सामिpa·kit·ta·yis·sā·mi आचिक्खिस्सामिā·cik·khis·sā·mi देसेस्सामिde·ses·sā·mi पञ्ञपेस्सामिpañ·ña·pes·sā·mi पट्ठपेस्सामिpaṭ·ṭha·pes·sā·mi विवरिस्सामिvi·va·ris·sā·mi विभजिस्सामिvi·bha·jis·sā·mi उत्तानीकरिस्सामिut·tā·nī·ka·ris·sā·mi पकासिस्सामीति—pa·kā·sis·sā·mī·ti

     <b>Kittayissāmī</b>ti pakittayissāmi ācikkhissāmi desessāmi paññapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmīti—

     (Pāli only)

137. 137

     संवेगंsaṃ·ve·gaṃ कित्तयिस्सामि।kit·ta·yis·sā·mi

     saṁvegaṁ kittayissāmi.

     (Pāli only)

138. 138

     <ब्>यथाb संविजितंsaṃ·vi·ji·taṃ मया</ब्>ति।ma·yā

     <b>Yathā saṁvijitaṁ mayā</b>ti.

     (Pāli only)

139. 139

     यथाya·thā मयाma·yā अत्तनायेवat·ta·nā·ye·va अत्तानंat·tā·naṃ संवेजितोsaṃ·ve·ji·to उब्बेजितोub·be·ji·to संवेगमापादितोति—saṃ·ve·ga·mā·pā·di·to·ti

     Yathā mayā attanāyeva attānaṁ saṁvejito ubbejito saṁvegamāpāditoti—

     (Pāli only)

140. 140

     यथाya·thā संविजितंsaṃ·vi·ji·taṃ मया।ma·yā

     yathā saṁvijitaṁ mayā.

     (Pāli only)

141. 141

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

142. 142

     “अत्तदण्डाat·ta·daṇ·ḍā भयंbha·yaṃ जातं,jā·taṃ

     “Attadaṇḍā bhayaṁ jātaṁ,

     (Pāli only)

143. 143

     जनंja·naṃ पस्सथpas·sa·tha मेधगं;me·dha·gaṃ

     janaṁ passatha medhagaṁ;

     (Pāli only)

144. 144

     संवेगंsaṃ·ve·gaṃ कित्तयिस्सामि,kit·ta·yis·sā·mi

     Saṁvegaṁ kittayissāmi,

     (Pāli only)

145. 145

     यथाya·thā संविजितंsaṃ·vi·ji·taṃ मया”ति।ma·yā

     yathā saṁvijitaṁ mayā”ti.

     (Pāli only)

146. 146

     <ब्>फन्दमानंb पजंpa·jaṃ दिस्वा,</ब्>dis·vā

     <b>Phandamānaṁ pajaṁ disvā,</b>

     (Pāli only)

147. 147

     <ब्>मच्छेb अप्पोदकेap·po·da·ke यथा;</ब्>ya·thā

     <b>macche appodake yathā;</b>

     (Pāli only)

148. 148

     <ब्>अञ्ञमञ्ञेहिb ब्यारुद्धे,</ब्>byā·rud·dhe

     <b>Aññamaññehi byāruddhe,</b>

     (Pāli only)

149. 149

     <ब्>दिस्वाb मंmaṃ भयमाविसि।</ब्>bha·ya·mā·vi·si

     <b>disvā maṁ bhayamāvisi.</b>

     (Pāli only)

150. 150

     <ब्>फन्दमानंb पजंpa·jaṃ दिस्वा</ब्>ति।dis·vā

     <b>Phandamānaṁ pajaṁ disvā</b>ti.

     (Pāli only)

151. 151

     <ब्>पजा</ब्>तिb सत्ताधिवचनं।sat·tā·dhi·va·ca·naṃ

     <b>Pajā</b>ti sattādhivacanaṁ.

     (Pāli only)

152. 152

     पजंpa·jaṃ तण्हाफन्दनायtaṇ·hā·phan·da·nā·ya फन्दमानंphan·da·mā·naṃ दिट्ठिफन्दनायdiṭ·ṭhi·phan·da·nā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     Pajaṁ taṇhāphandanāya phandamānaṁ diṭṭhiphandanāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

153. 153

     किलेसफन्दनायki·le·sa·phan·da·nā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     kilesaphandanāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

154. 154

     दुच्चरितफन्दनायduc·ca·ri·ta·phan·da·nā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     duccaritaphandanāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

155. 155

     पयोगफन्दनायpa·yo·ga·phan·da·nā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     payogaphandanāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

156. 156

     विपाकफन्दनायvi·pā·ka·phan·da·nā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     vipākaphandanāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

157. 157

     रत्तंrat·taṃ रागेनrā·ge·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     rattaṁ rāgena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

158. 158

     दुट्ठंduṭ·ṭhaṃ दोसेनdo·se·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     duṭṭhaṁ dosena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

159. 159

     मूळ्हंmū·ḷhaṃ मोहेनmo·he·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     mūḷhaṁ mohena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

160. 160

     विनिबद्धंvi·ni·bad·dhaṃ मानेनmā·ne·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     vinibaddhaṁ mānena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

161. 161

     परामट्ठंpa·rā·maṭ·ṭhaṃ दिट्ठियाdiṭ·ṭhi·yā फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     parāmaṭṭhaṁ diṭṭhiyā phandamānaṁ,

     (Pāli only)

162. 162

     विक्खेपगतंvik·khe·pa·ga·taṃ उद्धच्चेनud·dhac·ce·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     vikkhepagataṁ uddhaccena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

163. 163

     अनिट्ठङ्गतंa·niṭ·ṭhaṅ·ga·taṃ विचिकिच्छायvi·ci·kic·chā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     aniṭṭhaṅgataṁ vicikicchāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

164. 164

     थामगतंthā·ma·ga·taṃ अनुसयेहिa·nu·sa·ye·hi फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     thāmagataṁ anusayehi phandamānaṁ,

     (Pāli only)

165. 165

     लाभेनlā·bhe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     lābhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

166. 166

     अलाभेनa·lā·bhe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     alābhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

167. 167

     यसेनya·se·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     yasena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

168. 168

     अयसेनa·ya·se·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     ayasena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

169. 169

     पसंसायpa·saṃ·sā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     pasaṁsāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

170. 170

     निन्दायnin·dā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     nindāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

171. 171

     सुखेनsu·khe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     sukhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

172. 172

     दुक्खेनduk·khe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     dukkhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

173. 173

     जातियाjā·ti·yā फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     jātiyā phandamānaṁ,

     (Pāli only)

174. 174

     जरायja·rā·ya फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     jarāya phandamānaṁ,

     (Pāli only)

175. 175

     ब्याधिनाbyā·dhi·nā फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     byādhinā phandamānaṁ,

     (Pāli only)

176. 176

     मरणेनma·ra·ṇe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     maraṇena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

177. 177

     सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासेहिso·ka·pa·ri·de·va·duk·kha·do·ma·nas·su·pā·yā·se·hi फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi phandamānaṁ,

     (Pāli only)

178. 178

     नेरयिकेनne·ra·yi·ke·na दुक्खेनduk·khe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     nerayikena dukkhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

179. 179

     तिरच्छानयोनिकेनti·rac·chā·na·yo·ni·ke·na दुक्खेनduk·khe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     tiracchānayonikena dukkhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

180. 180

     पेत्तिविसयिकेनpet·ti·vi·sa·yi·ke·na दुक्खेनduk·khe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     pettivisayikena dukkhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

181. 181

     मानुसिकेनmā·nu·si·ke·na दुक्खेनduk·khe·na फन्दमानं,phan·da·mā·naṃ

     mānusikena dukkhena phandamānaṁ,

     (Pāli only)

182. 182

     गब्भोक्कन्तिमूलकेनgab·bhok·kan·ti·mū·la·ke·na दुक्खेनduk·khe·na …

     gabbhokkantimūlakena dukkhena …

     (Pāli only)

183. 183

     गब्भट्ठितिमूलकेनgab·bhaṭ·ṭhi·ti·mū·la·ke·na दुक्खेनduk·khe·na …

     gabbhaṭṭhitimūlakena dukkhena …

     (Pāli only)

184. 184

     गब्भवुट्ठानमूलकेनgab·bha·vuṭ·ṭhā·na·mū·la·ke·na दुक्खेनduk·khe·na …

     gabbhavuṭṭhānamūlakena dukkhena …

     (Pāli only)

185. 185

     जातस्सूपनिबन्धकेनjā·tas·sū·pa·ni·ban·dha·ke·na दुक्खेनduk·khe·na …

     jātassūpanibandhakena dukkhena …

     (Pāli only)

186. 186

     जातस्सjā·tas·sa पराधेय्यकेनpa·rā·dhey·ya·ke·na दुक्खेनduk·khe·na …

     jātassa parādheyyakena dukkhena …

     (Pāli only)

187. 187

     अत्तूपक्कमेनat·tū·pak·ka·me·na दुक्खेनduk·khe·na …

     attūpakkamena dukkhena …

     (Pāli only)

188. 188

     परूपक्कमेनpa·rū·pak·ka·me·na दुक्खेनduk·khe·na …

     parūpakkamena dukkhena …

     (Pāli only)

189. 189

     दुक्खदुक्खेनduk·kha·duk·khe·na …

     dukkhadukkhena …

     (Pāli only)

190. 190

     सङ्खारदुक्खेनsaṅ·khā·ra·duk·khe·na …

     saṅkhāradukkhena …

     (Pāli only)

191. 191

     विपरिणामदुक्खेनvi·pa·ri·ṇā·ma·duk·khe·na …

     vipariṇāmadukkhena …

     (Pāli only)

192. 192

     चक्खुरोगेनcak·khu·ro·ge·na दुक्खेनduk·khe·na …

     cakkhurogena dukkhena …

     (Pāli only)

193. 193

     सोतरोगेनso·ta·ro·ge·na …

     sotarogena …

     (Pāli only)

194. 194

     घानरोगेनghā·na·ro·ge·na …

     ghānarogena …

     (Pāli only)

195. 195

     जिव्हारोगेनjiv·hā·ro·ge·na …

     jivhārogena …

     (Pāli only)

196. 196

     कायरोगेनkā·ya·ro·ge·na …

     kāyarogena …

     (Pāli only)

197. 197

     सीसरोगेनsī·sa·ro·ge·na …

     sīsarogena …

     (Pāli only)

198. 198

     कण्णरोगेनkaṇ·ṇa·ro·ge·na …

     kaṇṇarogena …

     (Pāli only)

199. 199

     मुखरोगेनmu·kha·ro·ge·na …

     mukharogena …

     (Pāli only)

200. 200

     दन्तरोगेनdan·ta·ro·ge·na …

     dantarogena …

     (Pāli only)

201. 201

     कासेनkā·se·na …

     kāsena …

     (Pāli only)

202. 202

     सासेनsā·se·na …

     sāsena …

     (Pāli only)

203. 203

     पिनासेनpi·nā·se·na …

     pināsena …

     (Pāli only)

204. 204

     डाहेनḍā·he·na …

     ḍāhena …

     (Pāli only)

205. 205

     जरेनja·re·na …

     jarena …

     (Pāli only)

206. 206

     कुच्छिरोगेनkuc·chi·ro·ge·na …

     kucchirogena …

     (Pāli only)

207. 207

     मुच्छायmuc·chā·ya …

     mucchāya …

     (Pāli only)

208. 208

     पक्खन्दिकायpak·khan·di·kā·ya …

     pakkhandikāya …

     (Pāli only)

209. 209

     सूलायsū·lā·ya …

     sūlāya …

     (Pāli only)

210. 210

     विसूचिकायvi·sū·ci·kā·ya …

     visūcikāya …

     (Pāli only)

211. 211

     कुट्ठेनkuṭ·ṭhe·na …

     kuṭṭhena …

     (Pāli only)

212. 212

     गण्डेनgaṇ·ḍe·na …

     gaṇḍena …

     (Pāli only)

213. 213

     किलासेनki·lā·se·na …

     kilāsena …

     (Pāli only)

214. 214

     सोसेनso·se·na …

     sosena …

     (Pāli only)

215. 215

     अपमारेनa·pa·mā·re·na …

     apamārena …

     (Pāli only)

216. 216

     दद्दुयाdad·du·yā …

     dadduyā …

     (Pāli only)

217. 217

     कण्डुयाkaṇ·ḍu·yā …

     kaṇḍuyā …

     (Pāli only)

218. 218

     कच्छुयाkac·chu·yā …

     kacchuyā …

     (Pāli only)

219. 219

     रखसायra·kha·sā·ya …

     rakhasāya …

     (Pāli only)

220. 220

     वितच्छिकायvi·tac·chi·kā·ya …

     vitacchikāya …

     (Pāli only)

221. 221

     लोहितेनlo·hi·te·na …

     lohitena …

     (Pāli only)

222. 222

     पित्तेनpit·te·na …

     pittena …

     (Pāli only)

223. 223

     मधुमेहेनma·dhu·me·he·na …

     madhumehena …

     (Pāli only)

224. 224

     अंसायaṃ·sā·ya …

     aṁsāya …

     (Pāli only)

225. 225

     पीळकायpī·ḷa·kā·ya …

     pīḷakāya …

     (Pāli only)

226. 226

     भगन्दलायbha·gan·da·lā·ya …

     bhagandalāya …

     (Pāli only)

227. 227

     पित्तसमुट्ठानेनpit·ta·sa·muṭ·ṭhā·ne·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     pittasamuṭṭhānena ābādhena …

     (Pāli only)

228. 228

     सेम्हसमुट्ठानेनsem·ha·sa·muṭ·ṭhā·ne·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     semhasamuṭṭhānena ābādhena …

     (Pāli only)

229. 229

     वातसमुट्ठानेनvā·ta·sa·muṭ·ṭhā·ne·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     vātasamuṭṭhānena ābādhena …

     (Pāli only)

230. 230

     सन्निपातिकेनsan·ni·pā·ti·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     sannipātikena ābādhena …

     (Pāli only)

231. 231

     उतुपरिणामजेनu·tu·pa·ri·ṇā·ma·je·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     utupariṇāmajena ābādhena …

     (Pāli only)

232. 232

     विसमपरिहारजेनvi·sa·ma·pa·ri·hā·ra·je·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     visamaparihārajena ābādhena …

     (Pāli only)

233. 233

     ओपक्कमिकेनo·pak·ka·mi·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     opakkamikena ābādhena …

     (Pāli only)

234. 234

     कम्मविपाकजेनkam·ma·vi·pā·ka·je·na आबाधेनā·bā·dhe·na …

     kammavipākajena ābādhena …

     (Pāli only)

235. 235

     सीतेनsī·te·na …

     sītena …

     (Pāli only)

236. 236

     उण्हेनuṇ·he·na …

     uṇhena …

     (Pāli only)

237. 237

     जिघच्छायji·ghac·chā·ya …

     jighacchāya …

     (Pāli only)

238. 238

     पिपासायpi·pā·sā·ya …

     pipāsāya …

     (Pāli only)

239. 239

     उच्चारेनuc·cā·re·na …

     uccārena …

     (Pāli only)

240. 240

     पस्सावेनpas·sā·ve·na …

     passāvena …

     (Pāli only)

241. 241

     डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सेनḍaṃ·sa·ma·ka·sa·vā·tā·ta·pa·sa·rī·sa·pa·sam·phas·se·na दुक्खेनduk·khe·na …

     ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassena dukkhena …

     (Pāli only)

242. 242

     मातुमरणेनmā·tu·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     mātumaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

243. 243

     पितुमरणेनpi·tu·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     pitumaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

244. 244

     भातुमरणेनbhā·tu·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     bhātumaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

245. 245

     भगिनिमरणेनbha·gi·ni·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     bhaginimaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

246. 246

     पुत्तमरणेनput·ta·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     puttamaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

247. 247

     धीतुमरणेनdhī·tu·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     dhītumaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

248. 248

     ञातिमरणेनñā·ti·ma·ra·ṇe·na दुक्खेनduk·khe·na …

     ñātimaraṇena dukkhena …

     (Pāli only)

249. 249

     भोगब्यसनेनbho·gab·ya·sa·ne·na दुक्खेनduk·khe·na …

     bhogabyasanena dukkhena …

     (Pāli only)

250. 250

     रोगब्यसनेनro·gab·ya·sa·ne·na दुक्खेनduk·khe·na …

     rogabyasanena dukkhena …

     (Pāli only)

251. 251

     सीलब्यसनेनsī·lab·ya·sa·ne·na दुक्खेनduk·khe·na …

     sīlabyasanena dukkhena …

     (Pāli only)

252. 252

     दिट्ठिब्यसनेनdiṭ·ṭhib·ya·sa·ne·na दुक्खेनduk·khe·na फन्दमानंphan·da·mā·naṃ सम्फन्दमानंsam·phan·da·mā·naṃ विप्फन्दमानंvip·phan·da·mā·naṃ वेधमानंve·dha·mā·naṃ पवेधमानंpa·ve·dha·mā·naṃ सम्पवेधमानं।sam·pa·ve·dha·mā·naṃ

     diṭṭhibyasanena dukkhena phandamānaṁ samphandamānaṁ vipphandamānaṁ vedhamānaṁ pavedhamānaṁ sampavedhamānaṁ.

     (Pāli only)

253. 253

     <ब्>दिस्वा</ब्>तिb दिस्वाdis·vā पस्सित्वाpas·sit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वाति—kat·vā·ti

     <b>Disvā</b>ti disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

     (Pāli only)

254. 254

     फन्दमानंphan·da·mā·naṃ पजंpa·jaṃ दिस्वा।dis·vā

     phandamānaṁ pajaṁ disvā.

     (Pāli only)

255. 255

     <ब्>मच्छेb अप्पोदकेap·po·da·ke यथा</ब्>तिya·thā यथाya·thā मच्छाmac·chā अप्पोदकेap·po·da·ke उदकपरियादानेu·da·ka·pa·ri·yā·dā·ne काकेहिkā·ke·hi वाvā कुललेहिku·la·le·hi वाvā बलाकाहिba·lā·kā·hi वाvā परिपातियमानाpa·ri·pā·ti·ya·mā·nā उक्खिपियमानाuk·khi·pi·ya·mā·nā खज्जमानाkhaj·ja·mā·nā फन्दन्तिphan·dan·ti सम्फन्दन्तिsam·phan·dan·ti विप्फन्दन्तिvip·phan·dan·ti वेधन्तिve·dhan·ti पवेधन्तिpa·ve·dhan·ti सम्पवेधन्ति;sam·pa·ve·dhan·ti

     <b>Macche appodake yathā</b>ti yathā macchā appodake udakapariyādāne kākehi vā kulalehi vā balākāhi vā paripātiyamānā ukkhipiyamānā khajjamānā phandanti samphandanti vipphandanti vedhanti pavedhanti sampavedhanti;

     (Pāli only)

256. 256

     एवमेवंe·va·me·vaṃ पजाpa·jā तण्हाफन्दनायtaṇ·hā·phan·da·nā·ya फन्दन्तिphan·dan·ti …पे…pe

     evamevaṁ pajā taṇhāphandanāya phandanti …pe…

     (Pāli only)

257. 257

     दिट्ठिब्यसनेनdiṭ·ṭhib·ya·sa·ne·na दुक्खेनduk·khe·na फन्दन्तिphan·dan·ti सम्फन्दन्तिsam·phan·dan·ti विप्फन्दन्तिvip·phan·dan·ti वेधन्तिve·dhan·ti पवेधन्तिpa·ve·dhan·ti सम्पवेधन्तीति—sam·pa·ve·dhan·tī·ti

     diṭṭhibyasanena dukkhena phandanti samphandanti vipphandanti vedhanti pavedhanti sampavedhantīti—

     (Pāli only)

258. 258

     मच्छेmac·che अप्पोदकेap·po·da·ke यथा।ya·thā

     macche appodake yathā.

     (Pāli only)

259. 259

     <ब्>अञ्ञमञ्ञेहिb ब्यारुद्धे</ब्>तिbyā·rud·dhe अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ सत्ताsat·tā विरुद्धाvi·rud·dhā पटिविरुद्धाpa·ṭi·vi·rud·dhā आहताā·ha·tā पच्चाहताpac·cā·ha·tā आघातिताā·ghā·ti·tā पच्चाघातिता।pac·cā·ghā·ti·tā

     <b>Aññamaññehi byāruddhe</b>ti aññamaññaṁ sattā viruddhā paṭiviruddhā āhatā paccāhatā āghātitā paccāghātitā.

     (Pāli only)

260. 260

     राजानोपिrā·jā·no·pi राजूहिrā·jū·hi विवदन्ति,vi·va·dan·ti खत्तियापिkhat·ti·yā·pi खत्तियेहिkhat·ti·ye·hi विवदन्ति,vi·va·dan·ti ब्राह्मणापिbrāh·ma·ṇā·pi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विवदन्ति,vi·va·dan·ti गहपतीपिga·ha·pa·tī·pi गहपतीहिga·ha·pa·tī·hi विवदन्ति,vi·va·dan·ti मातापिmā·tā·pi पुत्तेनput·te·na विवदति,vi·va·da·ti पुत्तोपिput·to·pi मातराmā·ta·rā विवदति,vi·va·da·ti पितापिpi·tā·pi पुत्तेनput·te·na विवदति,vi·va·da·ti पुत्तोपिput·to·pi पितराpi·ta·rā विवदति,vi·va·da·ti भातापिbhā·tā·pi भातराbhā·ta·rā विवदति,vi·va·da·ti भगिनीपिbha·gi·nī·pi भगिनियाbha·gi·ni·yā विवदति,vi·va·da·ti भातापिbhā·tā·pi भगिनियाbha·gi·ni·yā विवदति,vi·va·da·ti भगिनिपिbha·gi·ni·pi भातराbhā·ta·rā विवदति,vi·va·da·ti सहायोपिsa·hā·yo·pi सहायेनsa·hā·ye·na विवदति;vi·va·da·ti

     Rājānopi rājūhi vivadanti, khattiyāpi khattiyehi vivadanti, brāhmaṇāpi brāhmaṇehi vivadanti, gahapatīpi gahapatīhi vivadanti, mātāpi puttena vivadati, puttopi mātarā vivadati, pitāpi puttena vivadati, puttopi pitarā vivadati, bhātāpi bhātarā vivadati, bhaginīpi bhaginiyā vivadati, bhātāpi bhaginiyā vivadati, bhaginipi bhātarā vivadati, sahāyopi sahāyena vivadati;

     (Pāli only)

261. 261

     तेte तत्थtat·tha कलहविग्गहविवादापन्नाka·la·ha·vig·ga·ha·vi·vā·dā·pan·nā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ पाणीहिपिpā·ṇī·hi·pi उपक्कमन्ति,u·pak·ka·man·ti लेड्डूहिपिleḍ·ḍū·hi·pi उपक्कमन्ति,u·pak·ka·man·ti दण्डेहिपिdaṇ·ḍe·hi·pi उपक्कमन्ति,u·pak·ka·man·ti सत्थेहिपिsat·the·hi·pi उपक्कमन्ति,u·pak·ka·man·ti तेte तत्थtat·tha मरणम्पिma·ra·ṇam·pi निगच्छन्तिni·gac·chan·ti मरणमत्तम्पिma·ra·ṇa·mat·tam·pi दुक्खन्ति—duk·khan·ti

     te tattha kalahaviggahavivādāpannā aññamaññaṁ pāṇīhipi upakkamanti, leḍḍūhipi upakkamanti, daṇḍehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti, te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhanti—

     (Pāli only)

262. 262

     अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi ब्यारुद्धे।byā·rud·dhe

     aññamaññehi byāruddhe.

     (Pāli only)

263. 263

     <ब्>दिस्वाb मंmaṃ भयमाविसी</ब्>ति।bha·ya·mā·vi·sī

     <b>Disvā maṁ bhayamāvisī</b>ti.

     (Pāli only)

264. 264

     <ब्>दिस्वा</ब्>तिb दिस्वाdis·vā पस्सित्वाpas·sit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वाkat·vā भयंbha·yaṃ पीळनंpī·ḷa·naṃ घट्टनंghaṭ·ṭa·naṃ उपद्दवोu·pad·da·vo उपसग्गोu·pa·sag·go आविसीति—ā·vi·sī·ti

     <b>Disvā</b>ti disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā bhayaṁ pīḷanaṁ ghaṭṭanaṁ upaddavo upasaggo āvisīti—

     (Pāli only)

265. 265

     दिस्वाdis·vā मंmaṃ भयमाविसि।bha·ya·mā·vi·si

     disvā maṁ bhayamāvisi.

     (Pāli only)

266. 266

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

267. 267

     “फन्दमानंphan·da·mā·naṃ पजंpa·jaṃ दिस्वा,dis·vā

     “Phandamānaṁ pajaṁ disvā,

     (Pāli only)

268. 268

     मच्छेmac·che अप्पोदकेap·po·da·ke यथा;ya·thā

     macche appodake yathā;

     (Pāli only)

269. 269

     अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi ब्यारुद्धे,byā·rud·dhe

     Aññamaññehi byāruddhe,

     (Pāli only)

270. 270

     दिस्वाdis·vā मंmaṃ भयमाविसी”ति।bha·ya·mā·vi·sī

     disvā maṁ bhayamāvisī”ti.

     (Pāli only)

271. 271

     <ब्>समन्तमसारोb लोको,</ब्>lo·ko

     <b>Samantamasāro loko,</b>

     (Pāli only)

272. 272

     <ब्>दिसाb सब्बाsab·bā समेरिता;</ब्>sa·me·ri·tā

     <b>disā sabbā sameritā;</b>

     (Pāli only)

273. 273

     <ब्>इच्छंb भवनमत्तनो,</ब्>bha·va·na·mat·ta·no

     <b>Icchaṁ bhavanamattano,</b>

     (Pāli only)

274. 274

     <ब्>नाद्दसासिंb अनोसितं।</ब्>a·no·si·taṃ

     <b>nāddasāsiṁ anositaṁ.</b>

     (Pāli only)

275. 275

     <ब्>समन्तमसारोb लोको</ब्>ति।lo·ko

     <b>Samantamasāro loko</b>ti.

     (Pāli only)

276. 276

     <ब्>लोको</ब्>तिb निरयलोकोni·ra·ya·lo·ko तिरच्छानयोनिलोकोti·rac·chā·na·yo·ni·lo·ko पेत्तिविसयलोकोpet·ti·vi·sa·ya·lo·ko मनुस्सलोकोma·nus·sa·lo·ko देवलोको,de·va·lo·ko खन्धलोकोkhan·dha·lo·ko धातुलोकोdhā·tu·lo·ko आयतनलोको,ā·ya·ta·na·lo·ko अयंa·yaṃ लोकोlo·ko परोpa·ro लोको,lo·ko ब्रह्मलोकोbrah·ma·lo·ko देवलोको—de·va·lo·ko

     <b>Loko</b>ti nirayaloko tiracchānayoniloko pettivisayaloko manussaloko devaloko, khandhaloko dhātuloko āyatanaloko, ayaṁ loko paro loko, brahmaloko devaloko—

     (Pāli only)

277. 277

     अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti लोको।lo·ko

     ayaṁ vuccati loko.

     (Pāli only)

278. 278

     निरयलोकोni·ra·ya·lo·ko असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतोsā·rā·pa·ga·to निच्चसारसारेनnic·ca·sā·ra·sā·re·na वाvā सुखसारसारेनsu·kha·sā·ra·sā·re·na वाvā अत्तसारसारेनat·ta·sā·ra·sā·re·na वाvā निच्चेनnic·ce·na वाvā धुवेनdhu·ve·na वाvā सस्सतेनsas·sa·te·na वाvā अविपरिणामधम्मेनa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·me·na वा।vā

     Nirayaloko asāro nissāro sārāpagato niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.

     (Pāli only)

279. 279

     तिरच्छानयोनिलोकोti·rac·chā·na·yo·ni·lo·ko …

     Tiracchānayoniloko …

     (Pāli only)

280. 280

     पेत्तिविसयलोकोpet·ti·vi·sa·ya·lo·ko …

     pettivisayaloko …

     (Pāli only)

281. 281

     मनुस्सलोकोma·nus·sa·lo·ko …

     manussaloko …

     (Pāli only)

282. 282

     देवलोकोde·va·lo·ko …

     devaloko …

     (Pāli only)

283. 283

     खन्धलोकोkhan·dha·lo·ko …

     khandhaloko …

     (Pāli only)

284. 284

     धातुलोकोdhā·tu·lo·ko …

     dhātuloko …

     (Pāli only)

285. 285

     आयतनलोकोā·ya·ta·na·lo·ko …

     āyatanaloko …

     (Pāli only)

286. 286

     अयंa·yaṃ लोकोlo·ko …

     ayaṁ loko …

     (Pāli only)

287. 287

     परोpa·ro लोकोlo·ko …

     paro loko …

     (Pāli only)

288. 288

     ब्रह्मलोकोbrah·ma·lo·ko …

     brahmaloko …

     (Pāli only)

289. 289

     देवलोकोde·va·lo·ko असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतोsā·rā·pa·ga·to निच्चसारसारेनnic·ca·sā·ra·sā·re·na वाvā सुखसारसारेनsu·kha·sā·ra·sā·re·na वाvā अत्तसारसारेनat·ta·sā·ra·sā·re·na वाvā निच्चेनnic·ce·na वाvā धुवेनdhu·ve·na वाvā सस्सतेनsas·sa·te·na वाvā अविपरिणामधम्मेनa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·me·na वा।vā

     devaloko asāro nissāro sārāpagato niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.

     (Pāli only)

290. 290

     यथाya·thā पनpa·na नळोna·ḷo असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā एरण्डोe·raṇ·ḍo असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā उदुम्बरोu·dum·ba·ro असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā सेतकच्छोse·ta·kac·cho असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā पारिभद्दकोpā·ri·bhad·da·ko असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā फेणपिण्डोphe·ṇa·piṇ·ḍo असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā उदकपुब्बुळंu·da·ka·pub·bu·ḷaṃ असारंa·sā·raṃ निस्सारंnis·sā·raṃ सारापगतं,sā·rā·pa·ga·taṃ यथाya·thā मरीचिma·rī·ci असाराa·sā·rā निस्साराnis·sā·rā सारापगता,sā·rā·pa·ga·tā यथाya·thā कदलिक्खन्धोka·da·lik·khan·dho असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतो,sā·rā·pa·ga·to यथाya·thā मायाmā·yā असाराa·sā·rā निस्साराnis·sā·rā सारापगता;sā·rā·pa·ga·tā

     Yathā pana naḷo asāro nissāro sārāpagato, yathā eraṇḍo asāro nissāro sārāpagato, yathā udumbaro asāro nissāro sārāpagato, yathā setakaccho asāro nissāro sārāpagato, yathā pāribhaddako asāro nissāro sārāpagato, yathā pheṇapiṇḍo asāro nissāro sārāpagato, yathā udakapubbuḷaṁ asāraṁ nissāraṁ sārāpagataṁ, yathā marīci asārā nissārā sārāpagatā, yathā kadalikkhandho asāro nissāro sārāpagato, yathā māyā asārā nissārā sārāpagatā;

     (Pāli only)

291. 291

     एवमेवंe·va·me·vaṃ निरयलोकोni·ra·ya·lo·ko असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतोsā·rā·pa·ga·to निच्चसारसारेनnic·ca·sā·ra·sā·re·na वाvā सुखसारसारेनsu·kha·sā·ra·sā·re·na वाvā अत्तसारसारेनat·ta·sā·ra·sā·re·na वाvā निच्चेनnic·ce·na वाvā धुवेनdhu·ve·na वाvā सस्सतेनsas·sa·te·na वाvā अविपरिणामधम्मेनa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·me·na वा।vā

     evamevaṁ nirayaloko asāro nissāro sārāpagato niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.

     (Pāli only)

292. 292

     तिरच्छानयोनिलोकोti·rac·chā·na·yo·ni·lo·ko …

     Tiracchānayoniloko …

     (Pāli only)

293. 293

     पेत्तिविसयलोकोpet·ti·vi·sa·ya·lo·ko …

     pettivisayaloko …

     (Pāli only)

294. 294

     मनुस्सलोकोma·nus·sa·lo·ko …

     manussaloko …

     (Pāli only)

295. 295

     देवलोकोde·va·lo·ko असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतोsā·rā·pa·ga·to निच्चसारसारेनnic·ca·sā·ra·sā·re·na वाvā सुखसारसारेनsu·kha·sā·ra·sā·re·na वाvā अत्तसारसारेनat·ta·sā·ra·sā·re·na वाvā निच्चेनnic·ce·na वाvā धुवेनdhu·ve·na वाvā सस्सतेनsas·sa·te·na वाvā अविपरिणामधम्मेनa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·me·na वा।vā

     devaloko asāro nissāro sārāpagato niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.

     (Pāli only)

296. 296

     खन्धलोकोkhan·dha·lo·ko …

     Khandhaloko …

     (Pāli only)

297. 297

     धातुलोकोdhā·tu·lo·ko …

     dhātuloko …

     (Pāli only)

298. 298

     आयतनलोकोā·ya·ta·na·lo·ko …

     āyatanaloko …

     (Pāli only)

299. 299

     अयंa·yaṃ लोकोlo·ko …

     ayaṁ loko …

     (Pāli only)

300. 300

     परोpa·ro लोकोlo·ko …

     paro loko …

     (Pāli only)

301. 301

     ब्रह्मलोकोbrah·ma·lo·ko …

     brahmaloko …

     (Pāli only)

302. 302

     देवलोकोde·va·lo·ko असारोa·sā·ro निस्सारोnis·sā·ro सारापगतोsā·rā·pa·ga·to निच्चसारसारेनnic·ca·sā·ra·sā·re·na वाvā सुखसारसारेनsu·kha·sā·ra·sā·re·na वाvā अत्तसारसारेनat·ta·sā·ra·sā·re·na वाvā निच्चेनnic·ce·na वाvā धुवेनdhu·ve·na वाvā सस्सतेनsas·sa·te·na वाvā अविपरिणामधम्मेनa·vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·me·na वाति—vā·ti

     devaloko asāro nissāro sārāpagato niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vāti—

     (Pāli only)

303. 303

     समन्तमसारोsa·man·ta·ma·sā·ro लोको।lo·ko

     samantamasāro loko.

     (Pāli only)

304. 304

     <ब्>दिसाb सब्बाsab·bā समेरिता</ब्>ति।sa·me·ri·tā

     <b>Disā sabbā sameritā</b>ti.

     (Pāli only)

305. 305

     येye पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya दिसायdi·sā·ya सङ्खारा,saṅ·khā·rā तेपिte·pi एरिताe·ri·tā समेरिताsa·me·ri·tā चलिताca·li·tā घट्टिताghaṭ·ṭi·tā अनिच्चतायa·nic·ca·tā·ya जातियाjā·ti·yā अनुगताa·nu·ga·tā जरायja·rā·ya अनुसटाa·nu·sa·ṭā ब्याधिनाbyā·dhi·nā अभिभूताa·bhi·bhū·tā मरणेनma·ra·ṇe·na अब्भाहताab·bhā·ha·tā दुक्खेduk·khe पतिट्ठिताpa·tiṭ·ṭhi·tā अताणाa·tā·ṇā अलेणाa·le·ṇā असरणाa·sa·ra·ṇā असरणीभूता।a·sa·ra·ṇī·bhū·tā

     Ye puratthimāya disāya saṅkhārā, tepi eritā sameritā calitā ghaṭṭitā aniccatāya jātiyā anugatā jarāya anusaṭā byādhinā abhibhūtā maraṇena abbhāhatā dukkhe patiṭṭhitā atāṇā aleṇā asaraṇā asaraṇībhūtā.

     (Pāli only)

306. 306

     येye पच्छिमायpac·chi·mā·ya दिसायdi·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     Ye pacchimāya disāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

307. 307

     येye उत्तरायut·ta·rā·ya दिसायdi·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye uttarāya disāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

308. 308

     येye दक्खिणायdak·khi·ṇā·ya दिसायdi·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye dakkhiṇāya disāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

309. 309

     येye पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya अनुदिसायa·nu·di·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye puratthimāya anudisāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

310. 310

     येye पच्छिमायpac·chi·mā·ya अनुदिसायa·nu·di·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye pacchimāya anudisāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

311. 311

     येye उत्तरायut·ta·rā·ya अनुदिसायa·nu·di·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye uttarāya anudisāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

312. 312

     येye दक्खिणायdak·khi·ṇā·ya अनुदिसायa·nu·di·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye dakkhiṇāya anudisāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

313. 313

     येye हेट्ठिमायheṭ·ṭhi·mā·ya दिसायdi·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye heṭṭhimāya disāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

314. 314

     येye उपरिमायu·pa·ri·mā·ya दिसायdi·sā·ya सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

     ye uparimāya disāya saṅkhārā …

     (Pāli only)

315. 315

     येye दससुda·sa·su दिसासुdi·sā·su सङ्खारा,saṅ·khā·rā तेपिte·pi एरिताe·ri·tā समेरिताsa·me·ri·tā चलिताca·li·tā घट्टिताghaṭ·ṭi·tā अनिच्चतायa·nic·ca·tā·ya जातियाjā·ti·yā अनुगताa·nu·ga·tā जरायja·rā·ya अनुसटाa·nu·sa·ṭā ब्याधिनाbyā·dhi·nā अभिभूताa·bhi·bhū·tā मरणेनma·ra·ṇe·na अब्भाहताab·bhā·ha·tā दुक्खेduk·khe पतिट्ठिताpa·tiṭ·ṭhi·tā अताणाa·tā·ṇā अलेणाa·le·ṇā असरणाa·sa·ra·ṇā असरणीभूता।a·sa·ra·ṇī·bhū·tā

     ye dasasu disāsu saṅkhārā, tepi eritā sameritā calitā ghaṭṭitā aniccatāya jātiyā anugatā jarāya anusaṭā byādhinā abhibhūtā maraṇena abbhāhatā dukkhe patiṭṭhitā atāṇā aleṇā asaraṇā asaraṇībhūtā.

     (Pāli only)

316. 316

     भासितम्पिbhā·si·tam·pi चेतं—ce·taṃ

     Bhāsitampi cetaṁ—

     (Pāli only)

317. 317

     “किञ्चापिkiñ·cā·pi तेte तंtaṃ जलतीja·la·tī विमानं,vi·mā·naṃ

     “Kiñcāpi te taṁ jalatī vimānaṁ,

     (Pāli only)

318. 318

     ओभासयंo·bhā·sa·yaṃ उत्तरियंut·ta·ri·yaṃ दिसाय;di·sā·ya

     Obhāsayaṁ uttariyaṁ disāya;

     (Pāli only)

319. 319

     रूपेrū·pe रणंra·ṇaṃ दिस्वाdis·vā सदाsa·dā पवेधितं,pa·ve·dhi·taṃ

     Rūpe raṇaṁ disvā sadā pavedhitaṁ,

     (Pāli only)

320. 320

     तस्माtas·mā नna रूपेrū·pe रमतीra·ma·tī सुमेधो।su·me·dho

     Tasmā na rūpe ramatī sumedho.

     (Pāli only)

321. 321

     मच्चुनाब्भाहतोmac·cu·nāb·bhā·ha·to लोको,lo·ko

     Maccunābbhāhato loko,

     (Pāli only)

322. 322

     जरायja·rā·ya परिवारितो;pa·ri·vā·ri·to

     jarāya parivārito;

     (Pāli only)

323. 323

     तण्हासल्लेनtaṇ·hā·sal·le·na ओतिण्णो,o·tiṇ·ṇo

     Taṇhāsallena otiṇṇo,

     (Pāli only)

324. 324

     इच्छाधूमायितोic·chā·dhū·mā·yi·to सदा।sa·dā

     icchādhūmāyito sadā.

     (Pāli only)

325. 325

     सब्बोsab·bo आदीपितोā·dī·pi·to लोको,lo·ko

     Sabbo ādīpito loko,

     (Pāli only)

326. 326

     सब्बोsab·bo लोकोlo·ko पधूपितो;pa·dhū·pi·to

     sabbo loko padhūpito;

     (Pāli only)

327. 327

     सब्बोsab·bo पज्जलितोpaj·ja·li·to लोको,lo·ko

     Sabbo pajjalito loko,

     (Pāli only)

328. 328

     सब्बोsab·bo लोकोlo·ko पकम्पितो”ति।pa·kam·pi·to

     sabbo loko pakampito”ti.

     (Pāli only)

329. 329

     दिसाdi·sā सब्बाsab·bā समेरिता।sa·me·ri·tā

     Disā sabbā sameritā.

     (Pāli only)

330. 330

     <ब्>इच्छंb भवनमत्तनो</ब्>ति।bha·va·na·mat·ta·no

     <b>Icchaṁ bhavanamattano</b>ti.

     (Pāli only)

331. 331

     अत्तनोat·ta·no भवनंbha·va·naṃ ताणंtā·ṇaṃ लेणंle·ṇaṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतिंga·tiṃ परायनंpa·rā·ya·naṃ इच्छन्तोic·chan·to सादियन्तोsā·di·yan·to पत्थयन्तोpat·tha·yan·to पिहयन्तोpi·ha·yan·to अभिजप्पन्तोति—a·bhi·jap·pan·to·ti

     Attano bhavanaṁ tāṇaṁ leṇaṁ saraṇaṁ gatiṁ parāyanaṁ icchanto sādiyanto patthayanto pihayanto abhijappantoti—

     (Pāli only)

332. 332

     इच्छंic·chaṃ भवनमत्तनो।bha·va·na·mat·ta·no

     icchaṁ bhavanamattano.

     (Pāli only)

333. 333

     <ब्>नाद्दसासिंb अनोसितन्</ब्>ति।a·no·si·tan

     <b>Nāddasāsiṁ anositan</b>ti.

     (Pāli only)

334. 334

     अज्झोसितंयेवaj·jho·si·taṃ·ye·va अद्दसं,ad·da·saṃ अनज्झोसितंa·naj·jho·si·taṃ नाद्दसं,nād·da·saṃ सब्बंsab·baṃ योब्बञ्ञंyob·bañ·ñaṃ जरायja·rā·ya ओसितं,o·si·taṃ सब्बंsab·baṃ आरोग्यंā·rog·yaṃ ब्याधिनाbyā·dhi·nā ओसितं,o·si·taṃ सब्बंsab·baṃ जीवितंjī·vi·taṃ मरणेनma·ra·ṇe·na ओसितं,o·si·taṃ सब्बंsab·baṃ लाभंlā·bhaṃ अलाभेनa·lā·bhe·na ओसितं,o·si·taṃ सब्बंsab·baṃ यसंya·saṃ अयसेनa·ya·se·na ओसितं,o·si·taṃ सब्बंsab·baṃ पसंसंpa·saṃ·saṃ निन्दायnin·dā·ya ओसितं,o·si·taṃ सब्बंsab·baṃ सुखंsu·khaṃ दुक्खेनduk·khe·na ओसितं।o·si·taṃ

     Ajjhositaṁyeva addasaṁ, anajjhositaṁ nāddasaṁ, sabbaṁ yobbaññaṁ jarāya ositaṁ, sabbaṁ ārogyaṁ byādhinā ositaṁ, sabbaṁ jīvitaṁ maraṇena ositaṁ, sabbaṁ lābhaṁ alābhena ositaṁ, sabbaṁ yasaṁ ayasena ositaṁ, sabbaṁ pasaṁsaṁ nindāya ositaṁ, sabbaṁ sukhaṁ dukkhena ositaṁ.

     (Pāli only)

335. 335

     “लाभोlā·bho अलाभोa·lā·bho यसोya·so अयसोa·ya·so च,ca

     “Lābho alābho yaso ayaso ca,

     (Pāli only)

336. 336

     निन्दाnin·dā पसंसाpa·saṃ·sā चca सुखंsu·khaṃ दुखञ्च;du·khañ·ca

     Nindā pasaṁsā ca sukhaṁ dukhañca;

     (Pāli only)

337. 337

     एतेe·te अनिच्चाa·nic·cā मनुजेसुma·nu·je·su धम्मा,dham·mā

     Ete aniccā manujesu dhammā,

     (Pāli only)

338. 338

     असस्सताa·sas·sa·tā विपरिणामधम्मा”ति।vi·pa·ri·ṇā·ma·dham·mā

     Asassatā vipariṇāmadhammā”ti.

     (Pāli only)

339. 339

     नाद्दसासिंnād·da·sā·siṃ अनोसितं।a·no·si·taṃ

     Nāddasāsiṁ anositaṁ.

     (Pāli only)

340. 340

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

341. 341

     “समन्तमसारोsa·man·ta·ma·sā·ro लोको,lo·ko

     “Samantamasāro loko,

     (Pāli only)

342. 342

     दिसाdi·sā सब्बाsab·bā समेरिता;sa·me·ri·tā

     disā sabbā sameritā;

     (Pāli only)

343. 343

     इच्छंic·chaṃ भवनमत्तनो,bha·va·na·mat·ta·no

     Icchaṁ bhavanamattano,

     (Pāli only)

344. 344

     नाद्दसासिंnād·da·sā·siṃ अनोसितन्”ति।a·no·si·tan

     nāddasāsiṁ anositan”ti.

     (Pāli only)

345. 345

     <ब्>ओसानेb त्वेवtve·va ब्यारुद्धे,</ब्>byā·rud·dhe

     <b>Osāne tveva byāruddhe,</b>

     (Pāli only)

346. 346

     <ब्>दिस्वाb मेme अरतीa·ra·tī अहु;</ब्>a·hu

     <b>disvā me aratī ahu;</b>

     (Pāli only)

347. 347

     <ब्>अथेत्थb सल्लमद्दक्खिं,</ब्>sal·la·mad·dak·khiṃ

     <b>Athettha sallamaddakkhiṁ,</b>

     (Pāli only)

348. 348

     <ब्>दुद्दसंb हदयस्सितं।</ब्>ha·da·yas·si·taṃ

     <b>duddasaṁ hadayassitaṁ.</b>

     (Pāli only)

349. 349

     <ब्>ओसानेb त्वेवtve·va ब्यारुद्धे</ब्>ति।byā·rud·dhe

     <b>Osāne tveva byāruddhe</b>ti.

     (Pāli only)

350. 350

     <ब्>ओसानेb त्वेवा</ब्>तिtve·vā सब्बंsab·baṃ योब्बञ्ञंyob·bañ·ñaṃ जराja·rā ओसापेति,o·sā·pe·ti सब्बंsab·baṃ आरोग्यंā·rog·yaṃ ब्याधिbyā·dhi ओसापेति,o·sā·pe·ti सब्बंsab·baṃ जीवितंjī·vi·taṃ मरणंma·ra·ṇaṃ ओसापेति,o·sā·pe·ti सब्बंsab·baṃ लाभंlā·bhaṃ अलाभोa·lā·bho ओसापेति,o·sā·pe·ti सब्बंsab·baṃ यसंya·saṃ अयसोa·ya·so ओसापेति,o·sā·pe·ti सब्बंsab·baṃ पसंसंpa·saṃ·saṃ निन्दाnin·dā ओसापेति,o·sā·pe·ti सब्बंsab·baṃ सुखंsu·khaṃ दुक्खंduk·khaṃ ओसापेतीति—o·sā·pe·tī·ti

     <b>Osāne tvevā</b>ti sabbaṁ yobbaññaṁ jarā osāpeti, sabbaṁ ārogyaṁ byādhi osāpeti, sabbaṁ jīvitaṁ maraṇaṁ osāpeti, sabbaṁ lābhaṁ alābho osāpeti, sabbaṁ yasaṁ ayaso osāpeti, sabbaṁ pasaṁsaṁ nindā osāpeti, sabbaṁ sukhaṁ dukkhaṁ osāpetīti—

     (Pāli only)

351. 351

     ओसानेo·sā·ne त्वेव।tve·va

     osāne tveva.

     (Pāli only)

352. 352

     <ब्>ब्यारुद्धे</ब्>तिb योब्बञ्ञकामाyob·bañ·ña·kā·mā सत्ताsat·tā जरायja·rā·ya पटिविरुद्धा,pa·ṭi·vi·rud·dhā आरोग्यकामाā·rog·ya·kā·mā सत्ताsat·tā ब्याधिनाbyā·dhi·nā पटिविरुद्धा,pa·ṭi·vi·rud·dhā जीवितुकामाjī·vi·tu·kā·mā सत्ताsat·tā मरणेनma·ra·ṇe·na पटिविरुद्धा,pa·ṭi·vi·rud·dhā लाभकामाlā·bha·kā·mā सत्ताsat·tā अलाभेनa·lā·bhe·na पटिविरुद्धा,pa·ṭi·vi·rud·dhā यसकामाya·sa·kā·mā सत्ताsat·tā अयसेनa·ya·se·na पटिविरुद्धा,pa·ṭi·vi·rud·dhā पसंसकामाpa·saṃ·sa·kā·mā सत्ताsat·tā निन्दायnin·dā·ya पटिविरुद्धा,pa·ṭi·vi·rud·dhā सुखकामाsu·kha·kā·mā सत्ताsat·tā दुक्खेनduk·khe·na पटिविरुद्धाpa·ṭi·vi·rud·dhā आहताā·ha·tā पच्चाहताpac·cā·ha·tā आघातिताā·ghā·ti·tā पच्चाघातिताति—pac·cā·ghā·ti·tā·ti

     <b>Byāruddhe</b>ti yobbaññakāmā sattā jarāya paṭiviruddhā, ārogyakāmā sattā byādhinā paṭiviruddhā, jīvitukāmā sattā maraṇena paṭiviruddhā, lābhakāmā sattā alābhena paṭiviruddhā, yasakāmā sattā ayasena paṭiviruddhā, pasaṁsakāmā sattā nindāya paṭiviruddhā, sukhakāmā sattā dukkhena paṭiviruddhā āhatā paccāhatā āghātitā paccāghātitāti—

     (Pāli only)

353. 353

     ओसानेo·sā·ne त्वेवtve·va ब्यारुद्धे।byā·rud·dhe

     osāne tveva byāruddhe.

     (Pāli only)

354. 354

     <ब्>दिस्वाb मेme अरतीa·ra·tī अहू</ब्>ति।a·hū

     <b>Disvā me aratī ahū</b>ti.

     (Pāli only)

355. 355

     <ब्>दिस्वा</ब्>तिb दिस्वाdis·vā पस्सित्वाpas·sit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वाति—kat·vā·ti

     <b>Disvā</b>ti disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

     (Pāli only)

356. 356

     दिस्वा।dis·vā

     disvā.

     (Pāli only)

357. 357

     <ब्>मेb अरती</ब्>तिa·ra·tī याyā अरतिa·ra·ti याyā अनभिरतिa·na·bhi·ra·ti याyā अनभिरमनाa·na·bhi·ra·ma·nā याyā उक्कण्ठिताuk·kaṇ·ṭhi·tā याyā परितसिताpa·ri·ta·si·tā <ब्>अहू</ब्>ति—b

     <b>Me aratī</b>ti yā arati yā anabhirati yā anabhiramanā yā ukkaṇṭhitā yā paritasitā <b>ahū</b>ti—

     (Pāli only)

358. 358

     दिस्वाdis·vā मेme अरतीa·ra·tī अहु।a·hu

     disvā me aratī ahu.

     (Pāli only)

359. 359

     <ब्>अथेत्थb सल्लमद्दक्खिन्</ब्>ति।sal·la·mad·dak·khin

     <b>Athettha sallamaddakkhin</b>ti.

     (Pāli only)

360. 360

     <ब्>अथा</ब्>तिb पदसन्धिpa·da·san·dhi …पे…pe पदानुपुब्बतापेतं—pa·dā·nu·pub·ba·tā·pe·taṃ

     <b>Athā</b>ti padasandhi …pe… padānupubbatāpetaṁ—

     (Pāli only)

361. 361

     अथाति।a·thā·ti

     athāti.

     (Pāli only)

362. 362

     <ब्>एत्था</ब्>तिb सत्तेसु।sat·te·su

     <b>Etthā</b>ti sattesu.

     (Pāli only)

363. 363

     <ब्>सल्लन्</ब्>तिb सत्तsat·ta सल्लानि—sal·lā·ni

     <b>Sallan</b>ti satta sallāni—

     (Pāli only)

364. 364

     रागसल्लं,rā·ga·sal·laṃ दोससल्लं,do·sa·sal·laṃ मोहसल्लं,mo·ha·sal·laṃ मानसल्लं,mā·na·sal·laṃ दिट्ठिसल्लं,diṭ·ṭhi·sal·laṃ सोकसल्लं,so·ka·sal·laṃ कथङ्कथासल्लं।ka·thaṅ·ka·thā·sal·laṃ

     rāgasallaṁ, dosasallaṁ, mohasallaṁ, mānasallaṁ, diṭṭhisallaṁ, sokasallaṁ, kathaṅkathāsallaṁ.

     (Pāli only)

365. 365

     <ब्>अद्दक्खिन्</ब्>तिb अद्दसंad·da·saṃ अदक्खिंa·dak·khiṃ अपस्सिंa·pas·siṃ पटिविज्झिन्ति—pa·ṭi·vij·jhin·ti

     <b>Addakkhin</b>ti addasaṁ adakkhiṁ apassiṁ paṭivijjhinti—

     (Pāli only)

366. 366

     अथेत्थa·thet·tha सल्लमद्दक्खिं।sal·la·mad·dak·khiṃ

     athettha sallamaddakkhiṁ.

     (Pāli only)

367. 367

     <ब्>दुद्दसंb हदयस्सितन्</ब्>ति।ha·da·yas·si·tan

     <b>Duddasaṁ hadayassitan</b>ti.

     (Pāli only)

368. 368

     <ब्>दुद्दसन्</ब्>तिb दुद्दसंdud·da·saṃ दुद्दक्खंdud·dak·khaṃ दुप्पस्संdup·pas·saṃ दुब्बुज्झंdub·buj·jhaṃ दुरनुबुज्झंdu·ra·nu·buj·jhaṃ दुप्पटिविज्झन्ति—dup·pa·ṭi·vij·jhan·ti

     <b>Duddasan</b>ti duddasaṁ duddakkhaṁ duppassaṁ dubbujjhaṁ duranubujjhaṁ duppaṭivijjhanti—

     (Pāli only)

369. 369

     दुद्दसं।dud·da·saṃ

     duddasaṁ.

     (Pāli only)

370. 370

     <ब्>हदयस्सितन्</ब्>तिb हदयंha·da·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti चित्तं।cit·taṃ

     <b>Hadayassitan</b>ti hadayaṁ vuccati cittaṁ.

     (Pāli only)

371. 371

     यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ हदयंha·da·yaṃ पण्डरंpaṇ·ḍa·raṃ मनोma·no मनायतनंma·nā·ya·ta·naṃ मनिन्द्रियंma·nin·dri·yaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ विञ्ञाणक्खन्धोviñ·ñā·ṇak·khan·dho तज्जाtaj·jā मनोविञ्ञाणधातु।ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

     Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu.

     (Pāli only)

372. 372

     <ब्>हदयस्सितन्</ब्>तिb हदयनिस्सितंha·da·ya·nis·si·taṃ चित्तसितंcit·ta·si·taṃ चित्तनिस्सितंcit·ta·nis·si·taṃ चित्तेनcit·te·na सहगतंsa·ha·ga·taṃ सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तंsam·pa·yut·taṃ एकुप्पादंe·kup·pā·daṃ एकनिरोधंe·ka·ni·ro·dhaṃ एकवत्थुकंe·ka·vat·thu·kaṃ एकारम्मणन्ति—e·kā·ram·ma·ṇan·ti

     <b>Hadayassitan</b>ti hadayanissitaṁ cittasitaṁ cittanissitaṁ cittena sahagataṁ sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ ekuppādaṁ ekanirodhaṁ ekavatthukaṁ ekārammaṇanti—

     (Pāli only)

373. 373

     दुद्दसंdud·da·saṃ हदयस्सितं।ha·da·yas·si·taṃ

     duddasaṁ hadayassitaṁ.

     (Pāli only)

374. 374

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

375. 375

     “ओसानेo·sā·ne त्वेवtve·va ब्यारुद्धे,byā·rud·dhe

     “Osāne tveva byāruddhe,

     (Pāli only)

376. 376

     दिस्वाdis·vā मेme अरतीa·ra·tī अहु;a·hu

     disvā me aratī ahu;

     (Pāli only)

377. 377

     अथेत्थa·thet·tha सल्लमद्दक्खिं,sal·la·mad·dak·khiṃ

     Athettha sallamaddakkhiṁ,

     (Pāli only)

378. 378

     दुद्दसंdud·da·saṃ हदयस्सितन्”ति।ha·da·yas·si·tan

     duddasaṁ hadayassitan”ti.

     (Pāli only)

379. 379

     <ब्>येनb सल्लेनsal·le·na ओतिण्णो,</ब्>o·tiṇ·ṇo

     <b>Yena sallena otiṇṇo,</b>

     (Pāli only)

380. 380

     <ब्>दिसाb सब्बाsab·bā विधावति;</ब्>vi·dhā·va·ti

     <b>disā sabbā vidhāvati;</b>

     (Pāli only)

381. 381

     <ब्>तमेवb सल्लमब्बुय्ह,</ब्>sal·la·mab·buy·ha

     <b>Tameva sallamabbuyha,</b>

     (Pāli only)

382. 382

     <ब्>नb धावतिdhā·va·ti नna सीदति।</ब्>sī·da·ti

     <b>na dhāvati na sīdati.</b>

     (Pāli only)

383. 383

     <ब्>येनb सल्लेनsal·le·na ओतिण्णो,o·tiṇ·ṇo दिसाdi·sā सब्बाsab·bā विधावती</ब्>ति।vi·dhā·va·tī

     <b>Yena sallena otiṇṇo, disā sabbā vidhāvatī</b>ti.

     (Pāli only)

384. 384

     <ब्>सल्लन्</ब्>ति।b

     <b>Sallan</b>ti.

     (Pāli only)

385. 385

     सत्तsat·ta सल्लानि—sal·lā·ni

     Satta sallāni—

     (Pāli only)

386. 386

     रागसल्लं,rā·ga·sal·laṃ दोससल्लं,do·sa·sal·laṃ मोहसल्लं,mo·ha·sal·laṃ मानसल्लं,mā·na·sal·laṃ दिट्ठिसल्लं,diṭ·ṭhi·sal·laṃ सोकसल्लं,so·ka·sal·laṃ कथङ्कथासल्लं।ka·thaṅ·ka·thā·sal·laṃ

     rāgasallaṁ, dosasallaṁ, mohasallaṁ, mānasallaṁ, diṭṭhisallaṁ, sokasallaṁ, kathaṅkathāsallaṁ.

     (Pāli only)

387. 387

     कतमंka·ta·maṃ रागसल्लं?rā·ga·sal·laṃ

     Katamaṁ rāgasallaṁ?

     (Pāli only)

388. 388

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go अनुनयोa·nu·na·yo अनुरोधोa·nu·ro·dho नन्दिरागोnan·di·rā·go चित्तस्सcit·tas·sa सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं—a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandirāgo cittassa sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ—

     (Pāli only)

389. 389

     इदंi·daṃ रागसल्लं।rā·ga·sal·laṃ

     idaṁ rāgasallaṁ.

     (Pāli only)

390. 390

     कतमंka·ta·maṃ दोससल्लं?do·sa·sal·laṃ

     Katamaṁ dosasallaṁ?

     (Pāli only)

391. 391

     “अनत्थंa·nat·thaṃ मेme अचरी”तिa·ca·rī आघातोā·ghā·to जायतिjā·ya·ti “अनत्थंa·nat·thaṃ मेme चरती”तिca·ra·tī आघातोā·ghā·to जायति,jā·ya·ti “अनत्थंa·nat·thaṃ मेme चरिस्सती”तिca·ris·sa·tī आघातोā·ghā·to जायतिjā·ya·ti …पे…pe

     “Anatthaṁ me acarī”ti āghāto jāyati “anatthaṁ me caratī”ti āghāto jāyati, “anatthaṁ me carissatī”ti āghāto jāyati …pe…

     (Pāli only)

392. 392

     चण्डिक्कंcaṇ·ḍik·kaṃ असुरोपोa·su·ro·po अनत्तमनताa·nat·ta·ma·na·tā चित्तस्स—cit·tas·sa

     caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—

     (Pāli only)

393. 393

     इदंi·daṃ दोससल्लं।do·sa·sal·laṃ

     idaṁ dosasallaṁ.

     (Pāli only)

394. 394

     कतमंka·ta·maṃ मोहसल्लं?mo·ha·sal·laṃ

     Katamaṁ mohasallaṁ?

     (Pāli only)

395. 395

     दुक्खेduk·khe अञ्ञाणंañ·ñā·ṇaṃ …पे…pe

     Dukkhe aññāṇaṁ …pe…

     (Pāli only)

396. 396

     दुक्खनिरोधगामिनियाduk·kha·ni·ro·dha·gā·mi·ni·yā पटिपदायpa·ṭi·pa·dā·ya अञ्ञाणं,añ·ñā·ṇaṃ पुब्बन्तेpub·ban·te अञ्ञाणं,añ·ñā·ṇaṃ अपरन्तेa·pa·ran·te अञ्ञाणं,añ·ñā·ṇaṃ पुब्बन्तापरन्तेpub·ban·tā·pa·ran·te अञ्ञाणं,añ·ñā·ṇaṃ इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसुi·dap·pac·ca·ya·tā·pa·ṭic·ca·sa·mup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su अञ्ञाणं।añ·ñā·ṇaṃ

     dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ.

     (Pāli only)

397. 397

     यंyaṃ एवरूपंe·va·rū·paṃ अदस्सनंa·das·sa·naṃ अनभिसमयोa·na·bhi·sa·ma·yo अननुबोधोa·na·nu·bo·dho असम्बोधोa·sam·bo·dho अप्पटिवेधोap·pa·ṭi·ve·dho असङ्गाहणाa·saṅ·gā·ha·ṇā अपरियोगाहणाa·pa·ri·yo·gā·ha·ṇā असमपेक्खनाa·sa·ma·pek·kha·nā अपच्चवेक्खनाa·pac·ca·vek·kha·nā अपच्चक्खकम्मंa·pac·cak·kha·kam·maṃ दुम्मेज्झंdum·mej·jhaṃ बाल्यंbāl·yaṃ मोहोmo·ho पमोहोpa·mo·ho सम्मोहोsam·mo·ho अविज्जाa·vij·jā अविज्जोघोa·vij·jo·gho अविज्जायोगोa·vij·jā·yo·go अविज्जानुसयोa·vij·jā·nu·sa·yo अविज्जापरियुट्ठानंa·vij·jā·pa·ri·yuṭ·ṭhā·naṃ अविज्जालङ्गीa·vij·jā·laṅ·gī मोहोmo·ho अकुसलमूलं—a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yaṁ evarūpaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhaṇā apariyogāhaṇā asamapekkhanā apaccavekkhanā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

     (Pāli only)

398. 398

     इदंi·daṃ मोहसल्लं।mo·ha·sal·laṃ

     idaṁ mohasallaṁ.

     (Pāli only)

399. 399

     कतमंka·ta·maṃ मानसल्लं?mā·na·sal·laṃ

     Katamaṁ mānasallaṁ?

     (Pāli only)

400. 400

     “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī मानो,mā·no “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī मानो,mā·no “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī मानो।mā·no

     “Seyyohamasmī”ti māno, “sadisohamasmī”ti māno, “hīnohamasmī”ti māno.

     (Pāli only)

401. 401

     योyo एवरूपोe·va·rū·po मानोmā·no मञ्ञनाmañ·ña·nā मञ्ञितत्तंmañ·ñi·tat·taṃ उन्नतिun·na·ti उन्नमोun·na·mo धजोdha·jo सम्पग्गाहोsam·pag·gā·ho केतुकम्यताke·tu·kam·ya·tā चित्तस्स—cit·tas·sa

     Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—

     (Pāli only)

402. 402

     इदंi·daṃ मानसल्लं।mā·na·sal·laṃ

     idaṁ mānasallaṁ.

     (Pāli only)

403. 403

     कतमंka·ta·maṃ दिट्ठिसल्लं?diṭ·ṭhi·sal·laṃ

     Katamaṁ diṭṭhisallaṁ?

     (Pāli only)

404. 404

     वीसतिवत्थुकाvī·sa·ti·vat·thu·kā सक्कायदिट्ठि,sak·kā·ya·diṭ·ṭhi दसवत्थुकाda·sa·vat·thu·kā मिच्छादिट्ठि,mic·chā·diṭ·ṭhi दसवत्थुकाda·sa·vat·thu·kā अन्तग्गाहिकाan·tag·gā·hi·kā दिट्ठि।diṭ·ṭhi

     Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikā diṭṭhi.

     (Pāli only)

405. 405

     याyā एवरूपाe·va·rū·pā दिट्ठिdiṭ·ṭhi दिट्ठिगतंdiṭ·ṭhi·ga·taṃ दिट्ठिगहनंdiṭ·ṭhi·ga·ha·naṃ दिट्ठिकन्तारोdiṭ·ṭhi·kan·tā·ro दिट्ठिविसूकायिकंdiṭ·ṭhi·vi·sū·kā·yi·kaṃ दिट्ठिविप्फन्दितंdiṭ·ṭhi·vip·phan·di·taṃ दिट्ठिसंयोजनंdiṭ·ṭhi·saṃ·yo·ja·naṃ गाहोgā·ho पटिग्गाहोpa·ṭig·gā·ho अभिनिवेसोa·bhi·ni·ve·so परामासोpa·rā·mā·so कुम्मग्गोkum·mag·go मिच्छापथोmic·chā·pa·tho मिच्छत्तंmic·chat·taṃ तित्थायतनंtit·thā·ya·ta·naṃ विपरियेसग्गाहोvi·pa·ri·ye·sag·gā·ho विपरीतग्गाहोvi·pa·rī·tag·gā·ho विपल्लासग्गाहोvi·pal·lā·sag·gā·ho मिच्छागाहोmic·chā·gā·ho अयाथावकस्मिंa·yā·thā·va·kas·miṃ “याथावकन्”तिyā·thā·va·kan गाहोgā·ho यावताyā·va·tā द्वासट्ठिdvā·saṭ·ṭhi दिट्ठिगतानि—diṭ·ṭhi·ga·tā·ni

     Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho ayāthāvakasmiṁ “yāthāvakan”ti gāho yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—

     (Pāli only)

406. 406

     इदंi·daṃ दिट्ठिसल्लं।diṭ·ṭhi·sal·laṃ

     idaṁ diṭṭhisallaṁ.

     (Pāli only)

407. 407

     कतमंka·ta·maṃ सोकसल्लं?so·ka·sal·laṃ

     Katamaṁ sokasallaṁ?

     (Pāli only)

408. 408

     ञातिब्यसनेनñā·tib·ya·sa·ne·na वाvā फुट्ठस्सphuṭ·ṭhas·sa रोगब्यसनेनro·gab·ya·sa·ne·na वाvā फुट्ठस्सphuṭ·ṭhas·sa भोगब्यसनेनbho·gab·ya·sa·ne·na वाvā फुट्ठस्सphuṭ·ṭhas·sa सीलब्यसनेनsī·lab·ya·sa·ne·na वाvā फुट्ठस्सphuṭ·ṭhas·sa दिट्ठिब्यसनेनdiṭ·ṭhib·ya·sa·ne·na वाvā फुट्ठस्सphuṭ·ṭhas·sa अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na ब्यसनेनbya·sa·ne·na समन्नागतस्सsa·man·nā·ga·tas·sa अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na दुक्खधम्मेनduk·kha·dham·me·na फुट्ठस्सphuṭ·ṭhas·sa सोकोso·ko सोचनाso·ca·nā सोचितत्तंso·ci·tat·taṃ अन्तोसोकोan·to·so·ko अन्तोपरिसोकोan·to·pa·ri·so·ko अन्तोडाहोan·to·ḍā·ho अन्तोपरिडाहोan·to·pa·ri·ḍā·ho चेतसोce·ta·so परिज्झायनाpa·rij·jhā·ya·nā दोमनस्सं—do·ma·nas·saṃ

     Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṁ antosoko antoparisoko antoḍāho antopariḍāho cetaso parijjhāyanā domanassaṁ—

     (Pāli only)

409. 409

     इदंi·daṃ सोकसल्लं।so·ka·sal·laṃ

     idaṁ sokasallaṁ.

     (Pāli only)

410. 410

     कतमंka·ta·maṃ कथङ्कथासल्लं?ka·thaṅ·ka·thā·sal·laṃ

     Katamaṁ kathaṅkathāsallaṁ?

     (Pāli only)

411. 411

     दुक्खेduk·khe कङ्खा,kaṅ·khā दुक्खसमुदयेduk·kha·sa·mu·da·ye कङ्खा,kaṅ·khā दुक्खनिरोधेduk·kha·ni·ro·dhe कङ्खा,kaṅ·khā दुक्खनिरोधगामिनियाduk·kha·ni·ro·dha·gā·mi·ni·yā पटिपदायpa·ṭi·pa·dā·ya कङ्खा,kaṅ·khā पुब्बन्तेpub·ban·te कङ्खा,kaṅ·khā अपरन्तेa·pa·ran·te कङ्खा,kaṅ·khā पुब्बन्तापरन्तेpub·ban·tā·pa·ran·te कङ्खा,kaṅ·khā इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसुi·dap·pac·ca·ya·tā·pa·ṭic·ca·sa·mup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su कङ्खा।kaṅ·khā

     Dukkhe kaṅkhā, dukkhasamudaye kaṅkhā, dukkhanirodhe kaṅkhā, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya kaṅkhā, pubbante kaṅkhā, aparante kaṅkhā, pubbantāparante kaṅkhā, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhā.

     (Pāli only)

412. 412

     याyā एवरूपाe·va·rū·pā कङ्खाkaṅ·khā कङ्खायनाkaṅ·khā·ya·nā कङ्खायितत्तंkaṅ·khā·yi·tat·taṃ विमतिvi·ma·ti विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā द्वेळ्हकंdve·ḷha·kaṃ द्वेधापथोdve·dhā·pa·tho संसयोsaṃ·sa·yo अनेकंसग्गाहोa·ne·kaṃ·sag·gā·ho आसप्पनाā·sap·pa·nā परिसप्पनाpa·ri·sap·pa·nā अपरियोगाहणाa·pa·ri·yo·gā·ha·ṇā छम्भितत्तंcham·bhi·tat·taṃ चित्तस्सcit·tas·sa मनोविलेखो—ma·no·vi·le·kho

     Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhaṇā chambhitattaṁ cittassa manovilekho—

     (Pāli only)

413. 413

     इदंi·daṃ कथङ्कथासल्लं।ka·thaṅ·ka·thā·sal·laṃ

     idaṁ kathaṅkathāsallaṁ.

     (Pāli only)

414. 414

     <ब्>येनb सल्लेनsal·le·na ओतिण्णो,o·tiṇ·ṇo दिसाdi·sā सब्बाsab·bā विधावती</ब्>ति।vi·dhā·va·tī

     <b>Yena sallena otiṇṇo, disā sabbā vidhāvatī</b>ti.

     (Pāli only)

415. 415

     रागसल्लेनrā·ga·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti सन्धिम्पिsan·dhim·pi छिन्दति,chin·da·ti निल्लोपम्पिnil·lo·pam·pi हरति,ha·ra·ti एकागारिकम्पिe·kā·gā·ri·kam·pi करोति,ka·ro·ti परिपन्थेपिpa·ri·pan·the·pi तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति;bha·ṇa·ti

     Rāgasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati, pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati;

     (Pāli only)

416. 416

     एवम्पिe·vam·pi रागसल्लेनrā·ga·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     evampi rāgasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

417. 417

     अथa·tha वाvā रागसल्लेनrā·ga·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to भोगेbho·ge परियेसन्तोpa·ri·ye·san·to नावायnā·vā·ya महासमुद्दंma·hā·sa·mud·daṃ पक्खन्दति।pak·khan·da·ti

     Atha vā rāgasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato bhoge pariyesanto nāvāya mahāsamuddaṁ pakkhandati.

     (Pāli only)

418. 418

     सीतस्सsī·tas·sa पुरक्खतोpu·rak·kha·to उण्हस्सuṇ·has·sa पुरक्खतोpu·rak·kha·to डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सेहिḍaṃ·sa·ma·ka·sa·vā·tā·ta·pa·sa·rī·sa·pa·sam·phas·se·hi पीळियमानोpī·ḷi·ya·mā·no खुप्पिपासायkhup·pi·pā·sā·ya मिय्यमानोmiy·ya·mā·no तिगुम्बंti·gum·baṃ गच्छति,gac·cha·ti तक्कोलंtak·ko·laṃ गच्छति,gac·cha·ti तक्कसीलंtak·ka·sī·laṃ गच्छति,gac·cha·ti काळमुखंkā·ḷa·mu·khaṃ गच्छति,gac·cha·ti पुरपूरंpu·ra·pū·raṃ गच्छति,gac·cha·ti वेसुङ्गंve·suṅ·gaṃ गच्छति,gac·cha·ti वेरापथंve·rā·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti जवंja·vaṃ गच्छति,gac·cha·ti तामलिंtā·ma·liṃ गच्छति,gac·cha·ti वङ्कंvaṅ·kaṃ गच्छति,gac·cha·ti एळबन्धनंe·ḷa·ban·dha·naṃ गच्छति,gac·cha·ti सुवण्णकूटंsu·vaṇ·ṇa·kū·ṭaṃ गच्छति,gac·cha·ti सुवण्णभूमिंsu·vaṇ·ṇa·bhū·miṃ गच्छति,gac·cha·ti तम्बपण्णिंtam·ba·paṇ·ṇiṃ गच्छति,gac·cha·ti सुप्पारकंsup·pā·ra·kaṃ गच्छति,gac·cha·ti भारुकच्छंbhā·ru·kac·chaṃ गच्छति,gac·cha·ti सुरट्ठंsu·raṭ·ṭhaṃ गच्छति,gac·cha·ti भङ्गलोकंbhaṅ·ga·lo·kaṃ गच्छति,gac·cha·ti भङ्गणंbhaṅ·ga·ṇaṃ गच्छति,gac·cha·ti परमभङ्गणंpa·ra·ma·bhaṅ·ga·ṇaṃ गच्छति,gac·cha·ti योनंyo·naṃ गच्छति,gac·cha·ti परमयोनंpa·ra·ma·yo·naṃ गच्छति,gac·cha·ti विनकंvi·na·kaṃ गच्छति,gac·cha·ti मूलपदंmū·la·pa·daṃ गच्छति,gac·cha·ti मरुकन्तारंma·ru·kan·tā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti जण्णुपथंjaṇ·ṇu·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti अजपथंa·ja·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti मेण्डपथंmeṇ·ḍa·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti सङ्कुपथंsaṅ·ku·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti छत्तपथंchat·ta·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti वंसपथंvaṃ·sa·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti सकुणपथंsa·ku·ṇa·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti मूसिकपथंmū·si·ka·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti दरिपथंda·ri·pa·thaṃ गच्छति,gac·cha·ti वेत्ताचारंvet·tā·cā·raṃ गच्छति;gac·cha·ti

     Sītassa purakkhato uṇhassa purakkhato ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassehi pīḷiyamāno khuppipāsāya miyyamāno tigumbaṁ gacchati, takkolaṁ gacchati, takkasīlaṁ gacchati, kāḷamukhaṁ gacchati, purapūraṁ gacchati, vesuṅgaṁ gacchati, verāpathaṁ gacchati, javaṁ gacchati, tāmaliṁ gacchati, vaṅkaṁ gacchati, eḷabandhanaṁ gacchati, suvaṇṇakūṭaṁ gacchati, suvaṇṇabhūmiṁ gacchati, tambapaṇṇiṁ gacchati, suppārakaṁ gacchati, bhārukacchaṁ gacchati, suraṭṭhaṁ gacchati, bhaṅgalokaṁ gacchati, bhaṅgaṇaṁ gacchati, paramabhaṅgaṇaṁ gacchati, yonaṁ gacchati, paramayonaṁ gacchati, vinakaṁ gacchati, mūlapadaṁ gacchati, marukantāraṁ gacchati, jaṇṇupathaṁ gacchati, ajapathaṁ gacchati, meṇḍapathaṁ gacchati, saṅkupathaṁ gacchati, chattapathaṁ gacchati, vaṁsapathaṁ gacchati, sakuṇapathaṁ gacchati, mūsikapathaṁ gacchati, daripathaṁ gacchati, vettācāraṁ gacchati;

     (Pāli only)

419. 419

     परियेसन्तोpa·ri·ye·san·to नna लभति,la·bha·ti अलाभमूलकम्पिa·lā·bha·mū·la·kam·pi दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति,pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti परियेसन्तोpa·ri·ye·san·to लभति,la·bha·ti लद्धाlad·dhā आरक्खमूलकम्पिā·rak·kha·mū·la·kam·pi दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेतिpa·ṭi·saṃ·ve·de·ti “किन्तिkin·ti मेme भोगेbho·ge नेवne·va राजानोrā·jā·no हरेय्युंha·rey·yuṃ नna चोराco·rā हरेय्युंha·rey·yuṃ नna अग्गिag·gi दहेय्यda·hey·ya नna उदकंu·da·kaṃ वहेय्यva·hey·ya नna अप्पियाap·pi·yā दायादाdā·yā·dā हरेय्युन्”ति।ha·rey·yun

     pariyesanto na labhati, alābhamūlakampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti, pariyesanto labhati, laddhā ārakkhamūlakampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti “kinti me bhoge neva rājāno hareyyuṁ na corā hareyyuṁ na aggi daheyya na udakaṁ vaheyya na appiyā dāyādā hareyyun”ti.

     (Pāli only)

420. 420

     तस्सtas·sa एवंe·vaṃ आरक्खतोā·rak·kha·to गोपयतोgo·pa·ya·to तेte भोगाbho·gā विप्पलुज्जन्ति,vip·pa·luj·jan·ti सोso विप्पयोगमूलकम्पिvip·pa·yo·ga·mū·la·kam·pi दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti

     Tassa evaṁ ārakkhato gopayato te bhogā vippalujjanti, so vippayogamūlakampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.

     (Pāli only)

421. 421

     एवम्पिe·vam·pi रागसल्लेनrā·ga·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     Evampi rāgasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

422. 422

     दोससल्लेनdo·sa·sal·le·na …

     Dosasallena …

     (Pāli only)

423. 423

     मोहसल्लेनmo·ha·sal·le·na …

     mohasallena …

     (Pāli only)

424. 424

     मानसल्लेनmā·na·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरति,ca·ra·ti पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti सन्धिम्पिsan·dhim·pi छिन्दति,chin·da·ti निल्लोपम्पिnil·lo·pam·pi हरति,ha·ra·ti एकागारिकम्पिe·kā·gā·ri·kam·pi करोति,ka·ro·ti परिपन्थेपिpa·ri·pan·the·pi तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति।bha·ṇa·ti

     mānasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati, pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati.

     (Pāli only)

425. 425

     एवंe·vaṃ मानसल्लेनmā·na·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     Evaṁ mānasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

426. 426

     दिट्ठिसल्लेनdiṭ·ṭhi·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to अचेलकोa·ce·la·ko होतिho·ti मुत्ताचारोmut·tā·cā·ro हत्थापलेखनो,hat·thā·pa·le·kha·no नएहिभदन्तिको,na·e·hi·bha·dan·ti·ko नतिट्ठभदन्तिको;na·tiṭ·ṭha·bha·dan·ti·ko

     Diṭṭhisallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato acelako hoti muttācāro hatthāpalekhano, naehibhadantiko, natiṭṭhabhadantiko;

     (Pāli only)

427. 427

     नाभिहटं,nā·bhi·ha·ṭaṃ नna उद्दिस्सकतं,ud·dis·sa·ka·taṃ नna निमन्तनंni·man·ta·naṃ सादियति,sā·di·ya·ti सोso नna कुम्भिमुखाkum·bhi·mu·khā पटिग्गण्हाति,pa·ṭig·gaṇ·hā·ti नna कळोपिमुखाka·ḷo·pi·mu·khā पटिग्गण्हाति,pa·ṭig·gaṇ·hā·ti नna एळकमन्तरं,e·ḷa·ka·man·ta·raṃ नna दण्डमन्तरं,daṇ·ḍa·man·ta·raṃ नna मुसलमन्तरं,mu·sa·la·man·ta·raṃ नna द्विन्नंdvin·naṃ भुञ्जमानानं,bhuñ·ja·mā·nā·naṃ नna गब्भिनिया,gab·bhi·ni·yā नna पायमानाय,pā·ya·mā·nā·ya नna पुरिसन्तरगताय,pu·ri·san·ta·ra·ga·tā·ya नna सङ्कित्तीसु,saṅ·kit·tī·su नna यत्थyat·tha साsā उपट्ठितोu·paṭ·ṭhi·to होति,ho·ti नna यत्थyat·tha मक्खिकाmak·khi·kā सण्डसण्डचारिनी।saṇ·ḍa·saṇ·ḍa·cā·ri·nī

     nābhihaṭaṁ, na uddissakataṁ, na nimantanaṁ sādiyati, so na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti, na eḷakamantaraṁ, na daṇḍamantaraṁ, na musalamantaraṁ, na dvinnaṁ bhuñjamānānaṁ, na gabbhiniyā, na pāyamānāya, na purisantaragatāya, na saṅkittīsu, na yattha sā upaṭṭhito hoti, na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī.

     (Pāli only)

428. 428

     नna मच्छंmac·chaṃ नna मंसंmaṃ·saṃ नna सुरंsu·raṃ नna मेरयंme·ra·yaṃ नna थुसोदकंthu·so·da·kaṃ पिवति।pi·va·ti

     Na macchaṁ na maṁsaṁ na suraṁ na merayaṁ na thusodakaṁ pivati.

     (Pāli only)

429. 429

     सोso एकागारिकोe·kā·gā·ri·ko वाvā होतिho·ti एकालोपिको,e·kā·lo·pi·ko द्वागारिकोdvā·gā·ri·ko वाvā होतिho·ti द्वालोपिकोdvā·lo·pi·ko …पे…pe

     So ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko …pe…

     (Pāli only)

430. 430

     सत्तागारिकोsat·tā·gā·ri·ko वाvā होतिho·ti सत्तालोपिको।sat·tā·lo·pi·ko

     sattāgāriko vā hoti sattālopiko.

     (Pāli only)

431. 431

     एकिस्सापिe·kis·sā·pi दत्तियाdat·ti·yā यापेति,yā·pe·ti द्वीहिपिdvī·hi·pi दत्तीहिdat·tī·hi यापेतिyā·pe·ti …पे…pe

     Ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti …pe…

     (Pāli only)

432. 432

     सत्तहिपिsat·ta·hi·pi दत्तीहिdat·tī·hi यापेति।yā·pe·ti

     sattahipi dattīhi yāpeti.

     (Pāli only)

433. 433

     एकाहिकम्पिe·kā·hi·kam·pi आहारंā·hā·raṃ आहारेति,ā·hā·re·ti द्वीहिकम्पिdvī·hi·kam·pi आहारंā·hā·raṃ आहारेतिā·hā·re·ti …पे…pe

     Ekāhikampi āhāraṁ āhāreti, dvīhikampi āhāraṁ āhāreti …pe…

     (Pāli only)

434. 434

     सत्ताहिकम्पिsat·tā·hi·kam·pi आहारंā·hā·raṃ आहारेति।ā·hā·re·ti

     sattāhikampi āhāraṁ āhāreti.

     (Pāli only)

435. 435

     इतिi·ti एवरूपंe·va·rū·paṃ अड्ढमासिकम्पिaḍ·ḍha·mā·si·kam·pi परियायभत्तभोजनानुयोगमनुयुत्तोpa·ri·yā·ya·bhat·ta·bho·ja·nā·nu·yo·ga·ma·nu·yut·to विहरति।vi·ha·ra·ti

     Iti evarūpaṁ aḍḍhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati.

     (Pāli only)

436. 436

     एवम्पिe·vam·pi दिट्ठिसल्लेनdiṭ·ṭhi·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     Evampi diṭṭhisallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

437. 437

     अथa·tha वाvā दिट्ठिसल्लेनdiṭ·ṭhi·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to सोso साकभक्खोsā·ka·bhak·kho वाvā होति,ho·ti सामाकभक्खोsā·mā·ka·bhak·kho वाvā होति,ho·ti नीवारभक्खोnī·vā·ra·bhak·kho वाvā होति,ho·ti दद्दुलभक्खोdad·du·la·bhak·kho वाvā होति,ho·ti हटभक्खोha·ṭa·bhak·kho वाvā होति,ho·ti कणभक्खोka·ṇa·bhak·kho वाvā होति,ho·ti आचामभक्खोā·cā·ma·bhak·kho वाvā होति,ho·ti पिञ्ञाकभक्खोpiñ·ñā·ka·bhak·kho वाvā होति,ho·ti तिलभक्खोti·la·bhak·kho वाvā होति,ho·ti तिणभक्खोti·ṇa·bhak·kho वाvā होति,ho·ti गोमयभक्खोgo·ma·ya·bhak·kho वाvā होति,ho·ti वनमूलफलाहारोva·na·mū·la·pha·lā·hā·ro यापेतिyā·pe·ti पवत्तफलभोजनो।pa·vat·ta·pha·la·bho·ja·no

     Atha vā diṭṭhisallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato so sākabhakkho vā hoti, sāmākabhakkho vā hoti, nīvārabhakkho vā hoti, daddulabhakkho vā hoti, haṭabhakkho vā hoti, kaṇabhakkho vā hoti, ācāmabhakkho vā hoti, piññākabhakkho vā hoti, tilabhakkho vā hoti, tiṇabhakkho vā hoti, gomayabhakkho vā hoti, vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojano.

     (Pāli only)

438. 438

     सोso साणानिपिsā·ṇā·ni·pi धारेति,dhā·re·ti मसाणानिपिma·sā·ṇā·ni·pi धारेति,dhā·re·ti छवदुस्सानिपिcha·va·dus·sā·ni·pi धारेति,dhā·re·ti पंसुकूलानिपिpaṃ·su·kū·lā·ni·pi धारेति,dhā·re·ti तिरीटानिपिti·rī·ṭā·ni·pi धारेति,dhā·re·ti अजिनानिपिa·ji·nā·ni·pi धारेति,dhā·re·ti अजिनक्खिपम्पिa·ji·nak·khi·pam·pi धारेति,dhā·re·ti कुसचीरम्पिku·sa·cī·ram·pi धारेति,dhā·re·ti वाकचीरम्पिvā·ka·cī·ram·pi धारेति,dhā·re·ti फलकचीरम्पिpha·la·ka·cī·ram·pi धारेति,dhā·re·ti केसकम्बलम्पिke·sa·kam·ba·lam·pi धारेति,dhā·re·ti उलूकपक्खम्पिu·lū·ka·pak·kham·pi धारेति,dhā·re·ti केसमस्सुलोचकोपिke·sa·mas·su·lo·ca·ko·pi होति,ho·ti केसमस्सुलोचनानुयोगमनुयुत्तोke·sa·mas·su·lo·ca·nā·nu·yo·ga·ma·nu·yut·to विहरति।vi·ha·ra·ti

     So sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṁsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinānipi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, ulūkapakkhampi dhāreti, kesamassulocakopi hoti, kesamassulocanānuyogamanuyutto viharati.

     (Pāli only)

439. 439

     उब्भट्ठकोपिub·bhaṭ·ṭha·ko·pi होतिho·ti आसनपटिक्खित्तो,ā·sa·na·pa·ṭik·khit·to उक्कुटिकोपिuk·ku·ṭi·ko·pi होतिho·ti उक्कुटिकप्पधानमनुयुत्तो,uk·ku·ṭi·kap·pa·dhā·na·ma·nu·yut·to कण्टकापस्सयिकोkaṇ·ṭa·kā·pas·sa·yi·ko होति,ho·ti कण्टकापस्सयेkaṇ·ṭa·kā·pas·sa·ye सेय्यंsey·yaṃ कप्पेति,kap·pe·ti फलकसेय्यम्पिpha·la·ka·sey·yam·pi कप्पेति,kap·pe·ti थण्डिलसेय्यम्पिthaṇ·ḍi·la·sey·yam·pi कप्पेति,kap·pe·ti एकापस्सयिकोe·kā·pas·sa·yi·ko होतिho·ti रजोजल्लधरो,ra·jo·jal·la·dha·ro अब्भोकासिकोपिab·bho·kā·si·ko·pi होतिho·ti यथासन्थतिको,ya·thā·san·tha·ti·ko वेकटिकोपिve·ka·ṭi·ko·pi होतिho·ti विकटभोजनानुयोगमनुयुत्तो,vi·ka·ṭa·bho·ja·nā·nu·yo·ga·ma·nu·yut·to अपानकोपिa·pā·na·ko·pi होतिho·ti अपानकत्तमनुयुत्तो,a·pā·na·kat·ta·ma·nu·yut·to सायततियकम्पिsā·ya·ta·ti·ya·kam·pi उदकोरोहनानुयोगमनुयुत्तोu·da·ko·ro·ha·nā·nu·yo·ga·ma·nu·yut·to विहरति।vi·ha·ra·ti

     Ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto, ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto, kaṇṭakāpassayiko hoti, kaṇṭakāpassaye seyyaṁ kappeti, phalakaseyyampi kappeti, thaṇḍilaseyyampi kappeti, ekāpassayiko hoti rajojalladharo, abbhokāsikopi hoti yathāsanthatiko, vekaṭikopi hoti vikaṭabhojanānuyogamanuyutto, apānakopi hoti apānakattamanuyutto, sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati.

     (Pāli only)

440. 440

     इतिi·ti एवरूपंe·va·rū·paṃ अनेकविहितंa·ne·ka·vi·hi·taṃ कायस्सkā·yas·sa आतापनपरितापनानुयोगमनुयुत्तोā·tā·pa·na·pa·ri·tā·pa·nā·nu·yo·ga·ma·nu·yut·to विहरति।vi·ha·ra·ti

     Iti evarūpaṁ anekavihitaṁ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharati.

     (Pāli only)

441. 441

     एवम्पिe·vam·pi दिट्ठिसल्लेनdiṭ·ṭhi·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     Evampi diṭṭhisallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

442. 442

     सोकसल्लेनso·ka·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to सोचतिso·ca·ti किलमतिki·la·ma·ti परिदेवतिpa·ri·de·va·ti उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti

     Sokasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.

     (Pāli only)

443. 443

     वुत्तञ्हेतंvut·tañ·he·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā

     Vuttañhetaṁ bhagavatā—

     (Pāli only)

444. 444

     “भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa इमिस्सायेवi·mis·sā·ye·va सावत्थियाsā·vat·thi·yā अञ्ञतरिस्साañ·ña·ta·ris·sā इत्थियाit·thi·yā माताmā·tā कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

     “Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarissā itthiyā mātā kālamakāsi.

     (Pāli only)

445. 445

     साsā तस्साtas·sā कालकिरियायkā·la·ki·ri·yā·ya उम्मत्तिकाum·mat·ti·kā खित्तचित्ताkhit·ta·cit·tā रथियायra·thi·yā·ya रथियं,ra·thi·yaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाह—e·va·mā·ha

     Sā tassā kālakiriyāya ummattikā khittacittā rathiyāya rathiyaṁ, siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamāha—

     (Pāli only)

446. 446

     ‘अपिa·pi मेme मातरंmā·ta·raṃ अद्दस्सथ,ad·das·sa·tha अपिa·pi मेme मातरंmā·ta·raṃ अद्दस्सथा’ति।ad·das·sa·thā

     ‘api me mātaraṁ addassatha, api me mātaraṁ addassathā’ti.

     (Pāli only)

447. 447

     भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa इमिस्सायेवi·mis·sā·ye·va सावत्थियाsā·vat·thi·yā अञ्ञतरिस्साañ·ña·ta·ris·sā इत्थियाit·thi·yā पिताpi·tā कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarissā itthiyā pitā kālamakāsi …

     (Pāli only)

448. 448

     भाताbhā·tā कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     bhātā kālamakāsi …

     (Pāli only)

449. 449

     भगिनीbha·gi·nī कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     bhaginī kālamakāsi …

     (Pāli only)

450. 450

     पुत्तोput·to कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     putto kālamakāsi …

     (Pāli only)

451. 451

     धीताdhī·tā कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     dhītā kālamakāsi …

     (Pāli only)

452. 452

     सामिकोsā·mi·ko कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

     sāmiko kālamakāsi.

     (Pāli only)

453. 453

     साsā तस्सtas·sa कालकिरियायkā·la·ki·ri·yā·ya उम्मत्तिकाum·mat·ti·kā खित्तचित्ताkhit·ta·cit·tā रथियायra·thi·yā·ya रथियं,ra·thi·yaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाह—e·va·mā·ha

     Sā tassa kālakiriyāya ummattikā khittacittā rathiyāya rathiyaṁ, siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamāha—

     (Pāli only)

454. 454

     ‘अपिa·pi मेme सामिकंsā·mi·kaṃ अद्दस्सथ,ad·das·sa·tha अपिa·pi मेme सामिकंsā·mi·kaṃ अद्दस्सथा’ति।ad·das·sa·thā

     ‘api me sāmikaṁ addassatha, api me sāmikaṁ addassathā’ti.

     (Pāli only)

455. 455

     भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa इमिस्सायेवi·mis·sā·ye·va सावत्थियाsā·vat·thi·yā अञ्ञतरस्सañ·ña·ta·ras·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa माताmā·tā कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

     Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarassa purisassa mātā kālamakāsi.

     (Pāli only)

456. 456

     सोso तस्साtas·sā कालकिरियायkā·la·ki·ri·yā·ya उम्मत्तकोum·mat·ta·ko खित्तचित्तोkhit·ta·cit·to रथियायra·thi·yā·ya रथियं,ra·thi·yaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाह—e·va·mā·ha

     So tassā kālakiriyāya ummattako khittacitto rathiyāya rathiyaṁ, siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamāha—

     (Pāli only)

457. 457

     ‘अपिa·pi मेme मातरंmā·ta·raṃ अद्दस्सथ,ad·das·sa·tha अपिa·pi मेme मातरंmā·ta·raṃ अद्दस्सथा’ति।ad·das·sa·thā

     ‘api me mātaraṁ addassatha, api me mātaraṁ addassathā’ti.

     (Pāli only)

458. 458

     भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa इमिस्सायेवi·mis·sā·ye·va सावत्थियाsā·vat·thi·yā अञ्ञतरस्सañ·ña·ta·ras·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa पिताpi·tā कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarassa purisassa pitā kālamakāsi …

     (Pāli only)

459. 459

     भाताbhā·tā कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     bhātā kālamakāsi …

     (Pāli only)

460. 460

     भगिनीbha·gi·nī कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     bhaginī kālamakāsi …

     (Pāli only)

461. 461

     पुत्तोput·to कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     putto kālamakāsi …

     (Pāli only)

462. 462

     धीताdhī·tā कालमकासिkā·la·ma·kā·si …

     dhītā kālamakāsi …

     (Pāli only)

463. 463

     पजापतिpa·jā·pa·ti कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

     pajāpati kālamakāsi.

     (Pāli only)

464. 464

     सोso तस्साtas·sā कालकिरियायkā·la·ki·ri·yā·ya उम्मत्तकोum·mat·ta·ko खित्तचित्तोkhit·ta·cit·to रथियायra·thi·yā·ya रथियं,ra·thi·yaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाह—e·va·mā·ha

     So tassā kālakiriyāya ummattako khittacitto rathiyāya rathiyaṁ, siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamāha—

     (Pāli only)

465. 465

     ‘अपिa·pi मेme पजापतिंpa·jā·pa·tiṃ अद्दस्सथ,ad·das·sa·tha अपिa·pi मेme पजापतिंpa·jā·pa·tiṃ अद्दस्सथा’ति।ad·das·sa·thā

     ‘api me pajāpatiṁ addassatha, api me pajāpatiṁ addassathā’ti.

     (Pāli only)

466. 466

     भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa इमिस्सायेवi·mis·sā·ye·va सावत्थियाsā·vat·thi·yā अञ्ञतराañ·ña·ta·rā इत्थीit·thī ञातिकुलंñā·ti·ku·laṃ अगमासि।a·ga·mā·si

     Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarā itthī ñātikulaṁ agamāsi.

     (Pāli only)

467. 467

     तस्साtas·sā तेte ञातकाñā·ta·kā सामिकंsā·mi·kaṃ अच्छिन्दित्वाac·chin·dit·vā अञ्ञस्सañ·ñas·sa दातुकामा,dā·tu·kā·mā साsā चca तंtaṃ नna इच्छति।ic·cha·ti

     Tassā te ñātakā sāmikaṁ acchinditvā aññassa dātukāmā, sā ca taṁ na icchati.

     (Pāli only)

468. 468

     अथa·tha खोkho साsā इत्थीit·thī सामिकंsā·mi·kaṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

     Atha kho sā itthī sāmikaṁ etadavoca—

     (Pāli only)

469. 469

     ‘इमेi·me मं,maṃ अय्यपुत्त,ay·ya·put·ta ञातकाñā·ta·kā तवta·va अच्छिन्दित्वाac·chin·dit·vā अञ्ञस्सañ·ñas·sa दातुकामा,dā·tu·kā·mā उभोu·bho मयंma·yaṃ मरिस्सामा’ति।ma·ris·sā·mā

     ‘ime maṁ, ayyaputta, ñātakā tava acchinditvā aññassa dātukāmā, ubho mayaṁ marissāmā’ti.

     (Pāli only)

470. 470

     अथa·tha खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so तंtaṃ इत्थिंit·thiṃ द्विधाdvi·dhā छेत्वाchet·vā अत्तानंat·tā·naṃ ओपातेति—o·pā·te·ti

     Atha kho so puriso taṁ itthiṁ dvidhā chetvā attānaṁ opāteti—

     (Pāli only)

471. 471

     ‘उभोu·bho पेच्चpec·ca भविस्सामा’”ति।bha·vis·sā·mā

     ‘ubho pecca bhavissāmā’”ti.

     (Pāli only)

472. 472

     एवंe·vaṃ सोकसल्लेनso·ka·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     Evaṁ sokasallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

473. 473

     कथङ्कथासल्लेनka·thaṅ·ka·thā·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to संसयपक्खन्दोsaṃ·sa·ya·pak·khan·do होतिho·ti विमतिपक्खन्दोvi·ma·ti·pak·khan·do द्वेळ्हकजातो—dve·ḷha·ka·jā·to

     Kathaṅkathāsallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato saṁsayapakkhando hoti vimatipakkhando dveḷhakajāto—

     (Pāli only)

474. 474

     “अहोसिंa·ho·siṃ नुnu खोkho अहंa·haṃ अतीतमद्धानं,a·tī·ta·mad·dhā·naṃ ननुna·nu खोkho अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानं,a·tī·ta·mad·dhā·naṃ किंkiṃ नुnu खोkho अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानं,a·tī·ta·mad·dhā·naṃ कथंka·thaṃ नुnu खोkho अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानं,a·tī·ta·mad·dhā·naṃ किंkiṃ हुत्वाhut·vā किंkiṃ अहोसिंa·ho·siṃ नुnu खोkho अतीतमद्धानं,a·tī·ta·mad·dhā·naṃ भविस्सामिbha·vis·sā·mi नुnu खोkho अहंa·haṃ अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ ननुna·nu खोkho भविस्सामिbha·vis·sā·mi अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ किंkiṃ नुnu खोkho भविस्सामिbha·vis·sā·mi अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ कथंka·thaṃ नुnu खोkho भविस्सामिbha·vis·sā·mi अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ किंkiṃ हुत्वाhut·vā किंkiṃ भविस्सामिbha·vis·sā·mi नुnu खोkho अनागतमद्धानं,a·nā·ga·ta·mad·dhā·naṃ एतरहिe·ta·ra·hi वाvā पच्चुप्पन्नंpac·cup·pan·naṃ अद्धानंad·dhā·naṃ अज्झत्तंaj·jhat·taṃ कथङ्कथीka·thaṅ·ka·thī होति,ho·ti अहंa·haṃ नुnu खोस्मि,khos·mi नोno नुnu खोस्मि,khos·mi किंkiṃ नुnu खोस्मिkhos·mi कथंka·thaṃ नुnu खोस्मि,khos·mi अयंa·yaṃ नुnu खोkho सत्तोsat·to कुतोku·to आगतो,ā·ga·to सोso कुहिंku·hiṃ गामीgā·mī भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī

     “ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ, nanu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ, kiṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ, kathaṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ, kiṁ hutvā kiṁ ahosiṁ nu kho atītamaddhānaṁ, bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānaṁ, nanu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ, kiṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ, kathaṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ, kiṁ hutvā kiṁ bhavissāmi nu kho anāgatamaddhānaṁ, etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ajjhattaṁ kathaṅkathī hoti, ahaṁ nu khosmi, no nu khosmi, kiṁ nu khosmi kathaṁ nu khosmi, ayaṁ nu kho satto kuto āgato, so kuhiṁ gāmī bhavissatī”ti.

     (Pāli only)

475. 475

     एवंe·vaṃ कथङ्कथासल्लेनka·thaṅ·ka·thā·sal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विद्धोvid·dho फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरति।saṃ·sa·ra·ti

     Evaṁ kathaṅkathāsallena otiṇṇo viddho phuṭṭho pareto samohito samannāgato dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsarati.

     (Pāli only)

476. 476

     तेte सल्लेsal·le अभिसङ्खरोति;a·bhi·saṅ·kha·ro·ti

     Te salle abhisaṅkharoti;

     (Pāli only)

477. 477

     तेte सल्लेsal·le अभिसङ्खरोन्तोa·bhi·saṅ·kha·ron·to सल्लाभिसङ्खारवसेनsal·lā·bhi·saṅ·khā·ra·va·se·na पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ धावति,dhā·va·ti पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ धावति,dhā·va·ti उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ धावति,dhā·va·ti दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ धावति।dhā·va·ti

     te salle abhisaṅkharonto sallābhisaṅkhāravasena puratthimaṁ disaṁ dhāvati, pacchimaṁ disaṁ dhāvati, uttaraṁ disaṁ dhāvati, dakkhiṇaṁ disaṁ dhāvati.

     (Pāli only)

478. 478

     तेte सल्लाभिसङ्खाराsal·lā·bhi·saṅ·khā·rā अप्पहीना;ap·pa·hī·nā

     Te sallābhisaṅkhārā appahīnā;

     (Pāli only)

479. 479

     सल्लाभिसङ्खारानंsal·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ अप्पहीनत्ताap·pa·hī·nat·tā गतियाga·ti·yā धावति,dhā·va·ti निरयेni·ra·ye धावति,dhā·va·ti तिरच्छानयोनियाti·rac·chā·na·yo·ni·yā धावति,dhā·va·ti पेत्तिविसयेpet·ti·vi·sa·ye धावति,dhā·va·ti मनुस्सलोकेma·nus·sa·lo·ke धावति,dhā·va·ti देवलोकेde·va·lo·ke धावति,dhā·va·ti गतियाga·ti·yā गतिं,ga·tiṃ उपपत्तियाu·pa·pat·ti·yā उपपत्तिं,u·pa·pat·tiṃ पटिसन्धियाpa·ṭi·san·dhi·yā पटिसन्धिं,pa·ṭi·san·dhiṃ भवेनbha·ve·na भवं,bha·vaṃ संसारेनsaṃ·sā·re·na संसारं,saṃ·sā·raṃ वट्टेनvaṭ·ṭe·na वट्टंvaṭ·ṭaṃ धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरतीति—saṃ·sa·ra·tī·ti

     sallābhisaṅkhārānaṁ appahīnattā gatiyā dhāvati, niraye dhāvati, tiracchānayoniyā dhāvati, pettivisaye dhāvati, manussaloke dhāvati, devaloke dhāvati, gatiyā gatiṁ, upapattiyā upapattiṁ, paṭisandhiyā paṭisandhiṁ, bhavena bhavaṁ, saṁsārena saṁsāraṁ, vaṭṭena vaṭṭaṁ dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsaratīti—

     (Pāli only)

480. 480

     येनye·na सल्लेनsal·le·na ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo दिसाdi·sā सब्बाsab·bā विधावति।vi·dhā·va·ti

     yena sallena otiṇṇo disā sabbā vidhāvati.

     (Pāli only)

481. 481

     <ब्>तमेवb सल्लमब्बुय्ह,sal·la·mab·buy·ha नna धावतिdhā·va·ti नna सीदती</ब्>ति।sī·da·tī

     <b>Tameva sallamabbuyha, na dhāvati na sīdatī</b>ti.

     (Pāli only)

482. 482

     तमेवta·me·va रागसल्लंrā·ga·sal·laṃ दोससल्लंdo·sa·sal·laṃ मोहसल्लंmo·ha·sal·laṃ मानसल्लंmā·na·sal·laṃ दिट्ठिसल्लंdiṭ·ṭhi·sal·laṃ सोकसल्लंso·ka·sal·laṃ कथङ्कथासल्लंka·thaṅ·ka·thā·sal·laṃ अब्बुय्हab·buy·ha अब्बुहित्वाab·bu·hit·vā उद्धरित्वाud·dha·rit·vā समुद्धरित्वाsa·mud·dha·rit·vā उप्पाटयित्वाup·pā·ṭa·yit·vā समुप्पाटयित्वाsa·mup·pā·ṭa·yit·vā पजहित्वाpa·ja·hit·vā विनोदेत्वाvi·no·det·vā ब्यन्तिंbyan·tiṃ करित्वाka·rit·vā अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेत्वाga·met·vā नेवne·va पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ धावतिdhā·va·ti नna पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ धावतिdhā·va·ti नna उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ धावतिdhā·va·ti नna दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ धावति।dhā·va·ti

     Tameva rāgasallaṁ dosasallaṁ mohasallaṁ mānasallaṁ diṭṭhisallaṁ sokasallaṁ kathaṅkathāsallaṁ abbuyha abbuhitvā uddharitvā samuddharitvā uppāṭayitvā samuppāṭayitvā pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvā neva puratthimaṁ disaṁ dhāvati na pacchimaṁ disaṁ dhāvati na uttaraṁ disaṁ dhāvati na dakkhiṇaṁ disaṁ dhāvati.

     (Pāli only)

483. 483

     तेte सल्लाभिसङ्खाराsal·lā·bhi·saṅ·khā·rā पहीना;pa·hī·nā

     Te sallābhisaṅkhārā pahīnā;

     (Pāli only)

484. 484

     सल्लाभिसङ्खारानंsal·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ पहीनत्ताpa·hī·nat·tā गतियाga·ti·yā नna धावति,dhā·va·ti निरयेni·ra·ye नna धावति,dhā·va·ti तिरच्छानयोनियाti·rac·chā·na·yo·ni·yā नna धावति,dhā·va·ti पेत्तिविसयेpet·ti·vi·sa·ye नna धावति,dhā·va·ti मनुस्सलोकेma·nus·sa·lo·ke नna धावति,dhā·va·ti देवलोकेde·va·lo·ke नna धावति,dhā·va·ti नna गतियाga·ti·yā गतिं,ga·tiṃ नna उपपत्तियाu·pa·pat·ti·yā उपपत्तिं,u·pa·pat·tiṃ नna पटिसन्धियाpa·ṭi·san·dhi·yā पटिसन्धिं,pa·ṭi·san·dhiṃ नna भवेनbha·ve·na भवं,bha·vaṃ नna संसारेनsaṃ·sā·re·na संसारं,saṃ·sā·raṃ नna वट्टेनvaṭ·ṭe·na वट्टंvaṭ·ṭaṃ धावतिdhā·va·ti विधावतिvi·dhā·va·ti सन्धावतिsan·dhā·va·ti संसरतीति—saṃ·sa·ra·tī·ti

     sallābhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyā na dhāvati, niraye na dhāvati, tiracchānayoniyā na dhāvati, pettivisaye na dhāvati, manussaloke na dhāvati, devaloke na dhāvati, na gatiyā gatiṁ, na upapattiyā upapattiṁ, na paṭisandhiyā paṭisandhiṁ, na bhavena bhavaṁ, na saṁsārena saṁsāraṁ, na vaṭṭena vaṭṭaṁ dhāvati vidhāvati sandhāvati saṁsaratīti—

     (Pāli only)

485. 485

     तमेवta·me·va सल्लमब्बुय्हsal·la·mab·buy·ha नna धावति।dhā·va·ti

     tameva sallamabbuyha na dhāvati.

     (Pāli only)

486. 486

     <ब्>नb सीदती</ब्>तिsī·da·tī कामोघेkā·mo·ghe नna सीदति,sī·da·ti भवोघेbha·vo·ghe नna सीदति,sī·da·ti दिट्ठोघेdiṭ·ṭho·ghe नna सीदति,sī·da·ti अविज्जोघेa·vij·jo·ghe नna सीदति,sī·da·ti नna संसीदतिsaṃ·sī·da·ti नna ओसीदतिo·sī·da·ti नna अवसीदतिa·va·sī·da·ti नna गच्छतिgac·cha·ti नna अवगच्छतीति—a·va·gac·cha·tī·ti

     <b>Na sīdatī</b>ti kāmoghe na sīdati, bhavoghe na sīdati, diṭṭhoghe na sīdati, avijjoghe na sīdati, na saṁsīdati na osīdati na avasīdati na gacchati na avagacchatīti—

     (Pāli only)

487. 487

     तमेवta·me·va सल्लमब्बुय्ह,sal·la·mab·buy·ha नna धावतिdhā·va·ti नna सीदति।sī·da·ti

     tameva sallamabbuyha, na dhāvati na sīdati.

     (Pāli only)

488. 488

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

489. 489

     “येनye·na सल्लेनsal·le·na ओतिण्णो,o·tiṇ·ṇo

     “Yena sallena otiṇṇo,

     (Pāli only)

490. 490

     दिसाdi·sā सब्बाsab·bā विधावति;vi·dhā·va·ti

     disā sabbā vidhāvati;

     (Pāli only)

491. 491

     तमेवta·me·va सल्लमब्बुय्ह,sal·la·mab·buy·ha

     Tameva sallamabbuyha,

     (Pāli only)

492. 492

     नna धावतिdhā·va·ti नna सीदती”ति।sī·da·tī

     na dhāvati na sīdatī”ti.

     (Pāli only)

493. 493

     <ब्>तत्थb सिक्खानुगीयन्ति,</ब्>sik·khā·nu·gī·yan·ti

     <b>Tattha sikkhānugīyanti,</b>

     (Pāli only)

494. 494

     <ब्>यानिb लोकेlo·ke गधितानि;</ब्>ga·dhi·tā·ni

     <b>yāni loke gadhitāni;</b>

     (Pāli only)

495. 495

     <ब्>नb तेसुte·su पसुतोpa·su·to सिया,</ब्>si·yā

     <b>Na tesu pasuto siyā,</b>

     (Pāli only)

496. 496

     <ब्>निब्बिज्झb सब्बसोsab·ba·so कामे;</ब्>kā·me

     <b>nibbijjha sabbaso kāme;</b>

     (Pāli only)

497. 497

     <ब्>सिक्खेb निब्बानमत्तनो।</ब्>nib·bā·na·mat·ta·no

     <b>Sikkhe nibbānamattano.</b>

     (Pāli only)

498. 498

     <ब्>तत्थb सिक्खानुगीयन्ति,sik·khā·nu·gī·yan·ti यानिyā·ni लोकेlo·ke गधितानी</ब्>ति।ga·dhi·tā·nī

     <b>Tattha sikkhānugīyanti, yāni loke gadhitānī</b>ti.

     (Pāli only)

499. 499

     <ब्>सिक्खा</ब्>तिb हत्थिसिक्खाhat·thi·sik·khā अस्ससिक्खाas·sa·sik·khā रथसिक्खाra·tha·sik·khā धनुसिक्खाdha·nu·sik·khā सालाकियंsā·lā·ki·yaṃ सल्लकत्तियंsal·la·kat·ti·yaṃ कायतिकिच्छंkā·ya·ti·kic·chaṃ भूतियंbhū·ti·yaṃ कोमारभच्चं।ko·mā·ra·bhac·caṃ

     <b>Sikkhā</b>ti hatthisikkhā assasikkhā rathasikkhā dhanusikkhā sālākiyaṁ sallakattiyaṁ kāyatikicchaṁ bhūtiyaṁ komārabhaccaṁ.

     (Pāli only)

500. 500

     <ब्>अनुगीयन्ती</ब्>तिb गीयन्तिgī·yan·ti निग्गीयन्तिnig·gī·yan·ti कथीयन्तिka·thī·yan·ti भणीयन्तिbha·ṇī·yan·ti दीपीयन्तिdī·pī·yan·ti वोहरीयन्ति।vo·ha·rī·yan·ti

     <b>Anugīyantī</b>ti gīyanti niggīyanti kathīyanti bhaṇīyanti dīpīyanti voharīyanti.

     (Pāli only)

501. 501

     अथa·tha वाvā गीयन्तिgī·yan·ti गण्हीयन्तिgaṇ·hī·yan·ti उग्गण्हीयन्तिug·gaṇ·hī·yan·ti धारीयन्तिdhā·rī·yan·ti उपधारीयन्तिu·pa·dhā·rī·yan·ti उपलक्खीयन्तिu·pa·lak·khī·yan·ti गधितपटिलाभाय।ga·dhi·ta·pa·ṭi·lā·bhā·ya

     Atha vā gīyanti gaṇhīyanti uggaṇhīyanti dhārīyanti upadhārīyanti upalakkhīyanti gadhitapaṭilābhāya.

     (Pāli only)

502. 502

     <ब्>गधिता</ब्>b वुच्चन्तिvuc·can·ti पञ्चpañ·ca कामगुणा—kā·ma·gu·ṇā

     <b>Gadhitā</b> vuccanti pañca kāmaguṇā—

     (Pāli only)

503. 503

     चक्खुविञ्ञेय्याcak·khu·viñ·ñey·yā रूपाrū·pā इट्ठाiṭ·ṭhā कन्ताkan·tā मनापाma·nā·pā पियरूपाpi·ya·rū·pā कामूपसञ्हिताkā·mū·pa·sañ·hi·tā रजनीया,ra·ja·nī·yā

     cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā,

     (Pāli only)

504. 504

     सोतविञ्ञेय्याso·ta·viñ·ñey·yā सद्दाsad·dā …पे…pe

     sotaviññeyyā saddā …pe…

     (Pāli only)

505. 505

     घानविञ्ञेय्याghā·na·viñ·ñey·yā गन्धाgan·dhā …

     ghānaviññeyyā gandhā …

     (Pāli only)

506. 506

     जिव्हाविञ्ञेय्याjiv·hā·viñ·ñey·yā रसाra·sā …

     jivhāviññeyyā rasā …

     (Pāli only)

507. 507

     कायविञ्ञेय्याkā·ya·viñ·ñey·yā फोट्ठब्बाphoṭ·ṭhab·bā इट्ठाiṭ·ṭhā कन्ताkan·tā मनापाma·nā·pā पियरूपाpi·ya·rū·pā कामूपसञ्हिताkā·mū·pa·sañ·hi·tā रजनीया।ra·ja·nī·yā

     kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā.

     (Pāli only)

508. 508

     किङ्कारणाkiṅ·kā·ra·ṇā गधिताga·dhi·tā वुच्चन्तिvuc·can·ti पञ्चpañ·ca कामगुणा?kā·ma·gu·ṇā

     Kiṅkāraṇā gadhitā vuccanti pañca kāmaguṇā?

     (Pāli only)

509. 509

     येभुय्येनye·bhuy·ye·na देवमनुस्साde·va·ma·nus·sā पञ्चpañ·ca कामगुणेkā·ma·gu·ṇe इच्छन्तिic·chan·ti सादियन्तिsā·di·yan·ti पत्थयन्तिpat·tha·yan·ti पिहयन्तिpi·ha·yan·ti अभिजप्पन्तिa·bhi·jap·pan·ti तङ्कारणाtaṅ·kā·ra·ṇā गधिताga·dhi·tā वुच्चन्तिvuc·can·ti पञ्चpañ·ca कामगुणा।kā·ma·gu·ṇā

     Yebhuyyena devamanussā pañca kāmaguṇe icchanti sādiyanti patthayanti pihayanti abhijappanti taṅkāraṇā gadhitā vuccanti pañca kāmaguṇā.

     (Pāli only)

510. 510

     <ब्>लोके</ब्>तिb मनुस्सलोकेति—ma·nus·sa·lo·ke·ti

     <b>Loke</b>ti manussaloketi—

     (Pāli only)

511. 511

     तत्थtat·tha सिक्खानुगीयन्ति,sik·khā·nu·gī·yan·ti यानिyā·ni लोकेlo·ke गधितानि।ga·dhi·tā·ni

     tattha sikkhānugīyanti, yāni loke gadhitāni.

     (Pāli only)

512. 512

     <ब्>नb तेसुte·su पसुतोpa·su·to सिया</ब्>ति।si·yā

     <b>Na tesu pasuto siyā</b>ti.

     (Pāli only)

513. 513

     तासुtā·su वाvā सिक्खासुsik·khā·su तेसुte·su वाvā पञ्चसुpañ·ca·su कामगुणेसुkā·ma·gu·ṇe·su नna पसुतोpa·su·to सिया,si·yā नna तन्निन्नोtan·nin·no अस्स,as·sa नna तप्पोणो,tap·po·ṇo नna तप्पब्भारो,tap·pab·bhā·ro नna तदधिमुत्तो,ta·da·dhi·mut·to नna तदधिपतेय्योति—ta·da·dhi·pa·tey·yo·ti

     Tāsu vā sikkhāsu tesu vā pañcasu kāmaguṇesu na pasuto siyā, na tanninno assa, na tappoṇo, na tappabbhāro, na tadadhimutto, na tadadhipateyyoti—

     (Pāli only)

514. 514

     नna तेसुte·su पसुतोpa·su·to सिया।si·yā

     na tesu pasuto siyā.

     (Pāli only)

515. 515

     <ब्>निब्बिज्झb सब्बसोsab·ba·so कामे</ब्>ति।kā·me

     <b>Nibbijjha sabbaso kāme</b>ti.

     (Pāli only)

516. 516

     <ब्>निब्बिज्झा</ब्>तिb पटिविज्झित्वा।pa·ṭi·vij·jhit·vā

     <b>Nibbijjhā</b>ti paṭivijjhitvā.

     (Pāli only)

517. 517

     “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā अनिच्चा”तिa·nic·cā पटिविज्झित्वा,pa·ṭi·vij·jhit·vā

     “Sabbe saṅkhārā aniccā”ti paṭivijjhitvā,

     (Pāli only)

518. 518

     “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā दुक्खा”तिduk·khā पटिविज्झित्वाpa·ṭi·vij·jhit·vā …पे…pe

     “sabbe saṅkhārā dukkhā”ti paṭivijjhitvā …pe…

     (Pāli only)

519. 519

     “यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci समुदयधम्मंsa·mu·da·ya·dham·maṃ सब्बंsab·baṃ तंtaṃ निरोधधम्मन्”तिni·ro·dha·dham·man पटिविज्झित्वा।pa·ṭi·vij·jhit·vā

     “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti paṭivijjhitvā.

     (Pāli only)

520. 520

     <ब्>सब्बसो</ब्>तिb सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ सब्बथाsab·ba·thā सब्बंsab·baṃ असेसंa·se·saṃ निस्सेसंnis·se·saṃ परियादियनवचनमेतं—pa·ri·yā·di·ya·na·va·ca·na·me·taṃ

     <b>Sabbaso</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ—

     (Pāli only)

521. 521

     सब्बसोति।sab·ba·so·ti

     sabbasoti.

     (Pāli only)

522. 522

     <ब्>कामा</ब्>तिb उद्दानतोud·dā·na·to द्वेdve कामा—kā·mā

     <b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—

     (Pāli only)

523. 523

     वत्थुकामाvat·thu·kā·mā चca किलेसकामाki·le·sa·kā·mā चca …पे…pe

     vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…

     (Pāli only)

524. 524

     इमेi·me वुच्चन्तिvuc·can·ti वत्थुकामाvat·thu·kā·mā …पे…pe

     ime vuccanti vatthukāmā …pe…

     (Pāli only)

525. 525

     इमेi·me वुच्चन्तिvuc·can·ti किलेसकामाति—ki·le·sa·kā·mā·ti

     ime vuccanti kilesakāmāti—

     (Pāli only)

526. 526

     निब्बिज्झnib·bij·jha सब्बसोsab·ba·so कामे।kā·me

     nibbijjha sabbaso kāme.

     (Pāli only)

527. 527

     <ब्>सिक्खेb निब्बानमत्तनो</ब्>ति।nib·bā·na·mat·ta·no

     <b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.

     (Pāli only)

528. 528

     <ब्>सिक्खा</ब्>तिb तिस्सोtis·so सिक्खा—sik·khā

     <b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—

     (Pāli only)

529. 529

     अधिसीलसिक्खा,a·dhi·sī·la·sik·khā अधिचित्तसिक्खा,a·dhi·cit·ta·sik·khā अधिपञ्ञासिक्खाa·dhi·pañ·ñā·sik·khā …पे…pe

     adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…

     (Pāli only)

530. 530

     अयंa·yaṃ अधिपञ्ञासिक्खा।a·dhi·pañ·ñā·sik·khā

     ayaṁ adhipaññāsikkhā.

     (Pāli only)

531. 531

     <ब्>निब्बानमत्तनो</ब्>तिb अत्तनोat·ta·no रागस्सrā·gas·sa निब्बापनायnib·bā·pa·nā·ya दोसस्सdo·sas·sa निब्बापनायnib·bā·pa·nā·ya मोहस्सmo·has·sa निब्बापनायnib·bā·pa·nā·ya …पे…pe

     <b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya dosassa nibbāpanāya mohassa nibbāpanāya …pe…

     (Pāli only)

532. 532

     सब्बाकुसलाभिसङ्खारानंsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ समायsa·mā·ya उपसमायu·pa·sa·mā·ya वूपसमायvū·pa·sa·mā·ya निब्बापनायnib·bā·pa·nā·ya पटिनिस्सग्गायpa·ṭi·nis·sag·gā·ya पटिपस्सद्धियाpa·ṭi·pas·sad·dhi·yā अधिसीलम्पिa·dhi·sī·lam·pi सिक्खेय्यsik·khey·ya अधिचित्तम्पिa·dhi·cit·tam·pi सिक्खेय्यsik·khey·ya अधिपञ्ञम्पिa·dhi·pañ·ñam·pi सिक्खेय्य,sik·khey·ya इमाi·mā तिस्सोtis·so सिक्खायोsik·khā·yo आवज्जन्तोā·vaj·jan·to सिक्खेय्यsik·khey·ya जानन्तोjā·nan·to सिक्खेय्यsik·khey·ya …पे…pe

     sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya adhicittampi sikkheyya adhipaññampi sikkheyya, imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya jānanto sikkheyya …pe…

     (Pāli only)

533. 533

     सच्छिकातब्बंsac·chi·kā·tab·baṃ सच्छिकरोन्तोsac·chi·ka·ron·to सिक्खेय्यsik·khey·ya आचरेय्यā·ca·rey·ya समाचरेय्यsa·mā·ca·rey·ya समादायsa·mā·dā·ya वत्तेय्याति—vat·tey·yā·ti

     sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—

     (Pāli only)

534. 534

     सिक्खेsik·khe निब्बानमत्तनो।nib·bā·na·mat·ta·no

     sikkhe nibbānamattano.

     (Pāli only)

535. 535

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

536. 536

     “तत्थtat·tha सिक्खानुगीयन्ति,sik·khā·nu·gī·yan·ti

     “Tattha sikkhānugīyanti,

     (Pāli only)

537. 537

     यानिyā·ni लोकेlo·ke गधितानि;ga·dhi·tā·ni

     yāni loke gadhitāni;

     (Pāli only)

538. 538

     नna तेसुte·su पसुतोpa·su·to सिया,si·yā

     Na tesu pasuto siyā,

     (Pāli only)

539. 539

     निब्बिज्झnib·bij·jha सब्बसोsab·ba·so कामे;kā·me

     nibbijjha sabbaso kāme;

     (Pāli only)

540. 540

     सिक्खेsik·khe निब्बानमत्तनो”ति।nib·bā·na·mat·ta·no

     Sikkhe nibbānamattano”ti.

     (Pāli only)

541. 541

     <ब्>सच्चोb सियाsi·yā अप्पगब्भो,</ब्>ap·pa·gab·bho

     <b>Sacco siyā appagabbho,</b>

     (Pāli only)

542. 542

     <ब्>अमायोb रित्तपेसुणो;</ब्>rit·ta·pe·su·ṇo

     <b>amāyo rittapesuṇo;</b>

     (Pāli only)

543. 543

     <ब्>अक्कोधनोb लोभपापं,</ब्>lo·bha·pā·paṃ

     <b>Akkodhano lobhapāpaṁ,</b>

     (Pāli only)

544. 544

     <ब्>वेविच्छंb वितरेvi·ta·re मुनि।</ब्>mu·ni

     <b>vevicchaṁ vitare muni.</b>

     (Pāli only)

545. 545

     <ब्>सच्चोb सियाsi·yā अप्पगब्भो</ब्>ति।ap·pa·gab·bho

     <b>Sacco siyā appagabbho</b>ti.

     (Pāli only)

546. 546

     <ब्>सच्चोb सिया</ब्>तिsi·yā सच्चवाचायsac·ca·vā·cā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to सिया,si·yā सम्मादिट्ठियाsam·mā·diṭ·ṭhi·yā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to सिया,si·yā अरियेनa·ri·ye·na अट्ठङ्गिकेनaṭ·ṭhaṅ·gi·ke·na मग्गेनmag·ge·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to सियाति—si·yā·ti

     <b>Sacco siyā</b>ti saccavācāya samannāgato siyā, sammādiṭṭhiyā samannāgato siyā, ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato siyāti—

     (Pāli only)

547. 547

     सच्चोsac·co सिया।si·yā

     sacco siyā.

     (Pāli only)

548. 548

     <ब्>अप्पगब्भो</ब्>तिb तीणिtī·ṇi पागब्भियानि—pā·gab·bhi·yā·ni

     <b>Appagabbho</b>ti tīṇi pāgabbhiyāni—

     (Pāli only)

549. 549

     कायिकंkā·yi·kaṃ पागब्भियं,pā·gab·bhi·yaṃ वाचसिकंvā·ca·si·kaṃ पागब्भियं,pā·gab·bhi·yaṃ चेतसिकंce·ta·si·kaṃ पागब्भियंpā·gab·bhi·yaṃ …पे…pe

     kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ, vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ, cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ …pe…

     (Pāli only)

550. 550

     इदंi·daṃ चेतसिकंce·ta·si·kaṃ पागब्भियं।pā·gab·bhi·yaṃ

     idaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.

     (Pāli only)

551. 551

     यस्सिमानिyas·si·mā·ni तीणिtī·ṇi पागब्भियानिpā·gab·bhi·yā·ni पहीनानिpa·hī·nā·ni समुच्छिन्नानिsa·muc·chin·nā·ni वूपसन्तानिvū·pa·san·tā·ni पटिपस्सद्धानिpa·ṭi·pas·sad·dhā·ni अभब्बुप्पत्तिकानिa·bhab·bup·pat·ti·kā·ni ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढानि,daḍ·ḍhā·ni सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अप्पगब्भोति—ap·pa·gab·bho·ti

     Yassimāni tīṇi pāgabbhiyāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni, so vuccati appagabbhoti—

     (Pāli only)

552. 552

     सच्चोsac·co सियाsi·yā अप्पगब्भो।ap·pa·gab·bho

     sacco siyā appagabbho.

     (Pāli only)

553. 553

     <ब्>अमायोb रित्तपेसुणो</ब्>ति।rit·ta·pe·su·ṇo

     <b>Amāyo rittapesuṇo</b>ti.

     (Pāli only)

554. 554

     मायाmā·yā वुच्चतिvuc·ca·ti वञ्चनिकाvañ·ca·ni·kā चरिया।ca·ri·yā

     Māyā vuccati vañcanikā cariyā.

     (Pāli only)

555. 555

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā तस्सtas·sa पटिच्छादनहेतुpa·ṭic·chā·da·na·he·tu पापिकंpā·pi·kaṃ इच्छंic·chaṃ पणिदहति,pa·ṇi·da·ha·ti माmā मंmaṃ जञ्ञातिjañ·ñā·ti इच्छति,ic·cha·ti माmā मंmaṃ जञ्ञातिjañ·ñā·ti सङ्कप्पेति,saṅ·kap·pe·ti माmā मंmaṃ जञ्ञातिjañ·ñā·ti वाचंvā·caṃ भासति,bhā·sa·ti माmā मंmaṃ जञ्ञातिjañ·ñā·ti कायेनkā·ye·na परक्कमति।pa·rak·ka·ma·ti

     Idhekacco kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā tassa paṭicchādanahetu pāpikaṁ icchaṁ paṇidahati, mā maṁ jaññāti icchati, mā maṁ jaññāti saṅkappeti, mā maṁ jaññāti vācaṁ bhāsati, mā maṁ jaññāti kāyena parakkamati.

     (Pāli only)

556. 556

     याyā एवरूपाe·va·rū·pā मायाmā·yā मायाविताmā·yā·vi·tā अच्चसराac·ca·sa·rā वञ्चनाvañ·ca·nā निकतिni·ka·ti निकिरणाni·ki·ra·ṇā परिहरणाpa·ri·ha·ra·ṇā गूहनाgū·ha·nā परिगूहनाpa·ri·gū·ha·nā छादनाchā·da·nā परिच्छादनाpa·ric·chā·da·nā अनुत्तानिकम्मंa·nut·tā·ni·kam·maṃ अनाविकम्मंa·nā·vi·kam·maṃ वोच्छादनाvoc·chā·da·nā पापकिरिया—pā·pa·ki·ri·yā

     Yā evarūpā māyā māyāvitā accasarā vañcanā nikati nikiraṇā pariharaṇā gūhanā parigūhanā chādanā paricchādanā anuttānikammaṁ anāvikammaṁ vocchādanā pāpakiriyā—

     (Pāli only)

557. 557

     अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti माया।mā·yā

     ayaṁ vuccati māyā.

     (Pāli only)

558. 558

     यस्सेसाyas·se·sā मायाmā·yā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अमायो।a·mā·yo

     Yassesā māyā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati amāyo.

     (Pāli only)

559. 559

     <ब्>रित्तपेसुणो</ब्>तिb पेसुञ्ञन्तिpe·suñ·ñan·ti इधेकच्चोi·dhe·kac·co पिसुणवाचोpi·su·ṇa·vā·co होतिho·ti …पे…pe

     <b>Rittapesuṇo</b>ti pesuññanti idhekacco pisuṇavāco hoti …pe…

     (Pāli only)

560. 560

     एवंe·vaṃ भेदाधिप्पायेनbhe·dā·dhip·pā·ye·na पेसुञ्ञंpe·suñ·ñaṃ उपसंहरति।u·pa·saṃ·ha·ra·ti

     evaṁ bhedādhippāyena pesuññaṁ upasaṁharati.

     (Pāli only)

561. 561

     यस्सेतंyas·se·taṃ पेसुञ्ञंpe·suñ·ñaṃ पहीनंpa·hī·naṃ समुच्छिन्नंsa·muc·chin·naṃ वूपसन्तंvū·pa·san·taṃ पटिपस्सद्धंpa·ṭi·pas·sad·dhaṃ अभब्बुप्पत्तिकंa·bhab·bup·pat·ti·kaṃ ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढं,daḍ·ḍhaṃ सोso वुच्चतिvuc·ca·ti रित्तपेसुणोrit·ta·pe·su·ṇo विवित्तपेसुणोvi·vit·ta·pe·su·ṇo पविवित्तपेसुणोति—pa·vi·vit·ta·pe·su·ṇo·ti

     Yassetaṁ pesuññaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati rittapesuṇo vivittapesuṇo pavivittapesuṇoti—

     (Pāli only)

562. 562

     अमायोa·mā·yo रित्तपेसुणो।rit·ta·pe·su·ṇo

     amāyo rittapesuṇo.

     (Pāli only)

563. 563

     <ब्>अक्कोधनोb लोभपापं,lo·bha·pā·paṃ वेविच्छंve·vic·chaṃ वितरेvi·ta·re मुनी</ब्>ति।mu·nī

     <b>Akkodhano lobhapāpaṁ, vevicchaṁ vitare munī</b>ti.

     (Pāli only)

564. 564

     <ब्>अक्कोधनो</ब्>तिb हिhi खोkho वुत्तं,vut·taṃ अपिa·pi चca कोधोko·dho तावtā·va वत्तब्बो।vat·tab·bo

     <b>Akkodhano</b>ti hi kho vuttaṁ, api ca kodho tāva vattabbo.

     (Pāli only)

565. 565

     दसहाकारेहिda·sa·hā·kā·re·hi कोधोko·dho जायति।jā·ya·ti

     Dasahākārehi kodho jāyati.

     (Pāli only)

566. 566

     “अनत्थंa·nat·thaṃ मेme अचरी”तिa·ca·rī कोधोko·dho जायतिjā·ya·ti …पे…pe

     “Anatthaṁ me acarī”ti kodho jāyati …pe…

     (Pāli only)

567. 567

     यस्सेसोyas·se·so कोधोko·dho पहीनोpa·hī·no समुच्छिन्नोsa·muc·chin·no वूपसन्तोvū·pa·san·to पटिपस्सद्धोpa·ṭi·pas·sad·dho अभब्बुप्पत्तिकोa·bhab·bup·pat·ti·ko ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढो,daḍ·ḍho सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अक्कोधनो।ak·ko·dha·no

     yasseso kodho pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho, so vuccati akkodhano.

     (Pāli only)

568. 568

     कोधस्सko·dhas·sa पहीनत्ताpa·hī·nat·tā अक्कोधनो,ak·ko·dha·no कोधवत्थुस्सko·dha·vat·thus·sa परिञ्ञातत्ताpa·riñ·ñā·tat·tā अक्कोधनो,ak·ko·dha·no कोधहेतुस्सko·dha·he·tus·sa उपच्छिन्नत्ताu·pac·chin·nat·tā अक्कोधनो।ak·ko·dha·no

     Kodhassa pahīnattā akkodhano, kodhavatthussa pariññātattā akkodhano, kodhahetussa upacchinnattā akkodhano.

     (Pāli only)

569. 569

     <ब्>लोभो</ब्>तिb योyo लोभोlo·bho लुब्भनाlub·bha·nā लुब्भितत्तंlub·bhi·tat·taṃ …पे…pe

     <b>Lobho</b>ti yo lobho lubbhanā lubbhitattaṁ …pe…

     (Pāli only)

570. 570

     अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

571. 571

     वेविच्छंve·vic·chaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti पञ्चpañ·ca मच्छरियानि—mac·cha·ri·yā·ni

     Vevicchaṁ vuccati pañca macchariyāni—

     (Pāli only)

572. 572

     आवासमच्छरियंā·vā·sa·mac·cha·ri·yaṃ …पे…pe

     āvāsamacchariyaṁ …pe…

     (Pāli only)

573. 573

     गाहोgā·ho वुच्चतिvuc·ca·ti मच्छरियं।mac·cha·ri·yaṃ

     gāho vuccati macchariyaṁ.

     (Pāli only)

574. 574

     <ब्>मुनी</ब्>ति।b

     <b>Munī</b>ti.

     (Pāli only)

575. 575

     मोनंmo·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti ञाणंñā·ṇaṃ …पे…pe सङ्गजालमतिच्चsaṅ·ga·jā·la·ma·tic·ca सोso मुनि।mu·ni

     Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.

     (Pāli only)

576. 576

     <ब्>अक्कोधनोb लोभपापं,lo·bha·pā·paṃ वेविच्छंve·vic·chaṃ वितरेvi·ta·re मुनी</ब्>ति।mu·nī

     <b>Akkodhano lobhapāpaṁ, vevicchaṁ vitare munī</b>ti.

     (Pāli only)

577. 577

     मुनिmu·ni लोभपापञ्चlo·bha·pā·pañ·ca वेविच्छञ्चve·vic·chañ·ca अतरिa·ta·ri उत्तरिut·ta·ri पतरिpa·ta·ri समतिक्कमिsa·ma·tik·ka·mi वीतिवत्तयीति—vī·ti·vat·ta·yī·ti

     Muni lobhapāpañca vevicchañca atari uttari patari samatikkami vītivattayīti—

     (Pāli only)

578. 578

     अक्कोधनोak·ko·dha·no लोभपापं,lo·bha·pā·paṃ वेविच्छंve·vic·chaṃ वितरेvi·ta·re मुनि।mu·ni

     akkodhano lobhapāpaṁ, vevicchaṁ vitare muni.

     (Pāli only)

579. 579

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

580. 580

     “सच्चोsac·co सियाsi·yā अप्पगब्भो,ap·pa·gab·bho

     “Sacco siyā appagabbho,

     (Pāli only)

581. 581

     अमायोa·mā·yo रित्तपेसुणो;rit·ta·pe·su·ṇo

     amāyo rittapesuṇo;

     (Pāli only)

582. 582

     अक्कोधनोak·ko·dha·no लोभपापं,lo·bha·pā·paṃ

     Akkodhano lobhapāpaṁ,

     (Pāli only)

583. 583

     वेविच्छंve·vic·chaṃ वितरेvi·ta·re मुनी”ति।mu·nī

     vevicchaṁ vitare munī”ti.

     (Pāli only)

584. 584

     <ब्>निद्दंb तन्दिंtan·diṃ सहेsa·he थीनं,</ब्>thī·naṃ

     <b>Niddaṁ tandiṁ sahe thīnaṁ,</b>

     (Pāli only)

585. 585

     <ब्>पमादेनb नna संवसे;</ब्>saṃ·va·se

     <b>Pamādena na saṁvase;</b>

     (Pāli only)

586. 586

     <ब्>अतिमानेb नna तिट्ठेय्य,</ब्>tiṭ·ṭhey·ya

     <b>Atimāne na tiṭṭheyya,</b>

     (Pāli only)

587. 587

     <ब्>निब्बानमनसोb नरो।</ब्>na·ro

     <b>Nibbānamanaso naro.</b>

     (Pāli only)

588. 588

     <ब्>निद्दंb तन्दिंtan·diṃ सहेsa·he थीनन्</ब्>ति।thī·nan

     <b>Niddaṁ tandiṁ sahe thīnan</b>ti.

     (Pāli only)

589. 589

     <ब्>निद्दा</ब्>तिb याyā कायस्सkā·yas·sa अकल्यताa·kal·ya·tā अकम्मञ्ञताa·kam·mañ·ña·tā ओनाहोo·nā·ho परियोनाहोpa·ri·yo·nā·ho अन्तोसमोरोधोan·to·sa·mo·ro·dho मिद्धंmid·dhaṃ सुप्पंsup·paṃ पचलायिकाpa·ca·lā·yi·kā सुप्पंsup·paṃ सुप्पनाsup·pa·nā सुप्पितत्तं।sup·pi·tat·taṃ

     <b>Niddā</b>ti yā kāyassa akalyatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṁ suppaṁ pacalāyikā suppaṁ suppanā suppitattaṁ.

     (Pāli only)

590. 590

     <ब्>तन्दिन्</ब्>तिb याyā तन्दीtan·dī तन्दियनाtan·di·ya·nā तन्दियितत्तंtan·di·yi·tat·taṃ तन्दिमनकताtan·di·ma·na·ka·tā आलस्यंā·las·yaṃ आलस्यायनाā·las·yā·ya·nā आलस्यायितत्तं।ā·las·yā·yi·tat·taṃ

     <b>Tandin</b>ti yā tandī tandiyanā tandiyitattaṁ tandimanakatā ālasyaṁ ālasyāyanā ālasyāyitattaṁ.

     (Pāli only)

591. 591

     <ब्>थीनन्</ब्>तिb याyā चित्तस्सcit·tas·sa अकल्यताa·kal·ya·tā अकम्मञ्ञताa·kam·mañ·ña·tā ओलीयनाo·lī·ya·nā सल्लीयनाsal·lī·ya·nā लीनंlī·naṃ लीयनाlī·ya·nā लीयितत्तं,lī·yi·tat·taṃ थिनंthi·naṃ थियनाthi·ya·nā थियितत्तंthi·yi·tat·taṃ चित्तस्स।cit·tas·sa

     <b>Thīnan</b>ti yā cittassa akalyatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ, thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa.

     (Pāli only)

592. 592

     <ब्>निद्दंb तन्दिंtan·diṃ सहेsa·he थीनन्</ब्>ति।thī·nan

     <b>Niddaṁ tandiṁ sahe thīnan</b>ti.

     (Pāli only)

593. 593

     निद्दञ्चnid·dañ·ca तन्दिञ्चtan·diñ·ca थिनञ्चthi·nañ·ca सहेsa·he सहेय्यsa·hey·ya परिसहेय्यpa·ri·sa·hey·ya अभिभवेय्यa·bhi·bha·vey·ya अज्झोत्थरेय्यaj·jhot·tha·rey·ya परियादियेय्यpa·ri·yā·di·yey·ya मद्देय्याति—mad·dey·yā·ti

     Niddañca tandiñca thinañca sahe saheyya parisaheyya abhibhaveyya ajjhotthareyya pariyādiyeyya maddeyyāti—

     (Pāli only)

594. 594

     निद्दंnid·daṃ तन्दिंtan·diṃ सहेsa·he थीनं।thī·naṃ

     niddaṁ tandiṁ sahe thīnaṁ.

     (Pāli only)

595. 595

     <ब्>पमादेनb नna संवसे</ब्>ति।saṃ·va·se

     <b>Pamādena na saṁvase</b>ti.

     (Pāli only)

596. 596

     पमादोpa·mā·do वत्तब्बोvat·tab·bo कायदुच्चरितेkā·ya·duc·ca·ri·te वाvā वचीदुच्चरितेva·cī·duc·ca·ri·te वाvā मनोदुच्चरितेma·no·duc·ca·ri·te वाvā पञ्चसुpañ·ca·su वाvā कामगुणेसु।kā·ma·gu·ṇe·su

     Pamādo vattabbo kāyaduccarite vā vacīduccarite vā manoduccarite vā pañcasu vā kāmaguṇesu.

     (Pāli only)

597. 597

     चित्तस्सcit·tas·sa वोसग्गोvo·sag·go वोसग्गानुप्पादनंvo·sag·gā·nup·pā·da·naṃ वाvā कुसलानंku·sa·lā·naṃ वाvā धम्मानंdham·mā·naṃ भावनायbhā·va·nā·ya असक्कच्चकिरियताa·sak·kac·ca·ki·ri·ya·tā असातच्चकिरियताa·sā·tac·ca·ki·ri·ya·tā अनट्ठितकिरियताa·naṭ·ṭhi·ta·ki·ri·ya·tā ओलीनवुत्तिताo·lī·na·vut·ti·tā निक्खित्तच्छन्दताnik·khit·tac·chan·da·tā निक्खित्तधुरताnik·khit·ta·dhu·ra·tā अनासेवनाa·nā·se·va·nā अभावनाa·bhā·va·nā अबहुलीकम्मंa·ba·hu·lī·kam·maṃ अनधिट्ठानंa·na·dhiṭ·ṭhā·naṃ अननुयोगोa·na·nu·yo·go पमादो।pa·mā·do

     Cittassa vosaggo vosaggānuppādanaṁ vā kusalānaṁ vā dhammānaṁ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittacchandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṁ anadhiṭṭhānaṁ ananuyogo pamādo.

     (Pāli only)

598. 598

     योyo एवरूपोe·va·rū·po पमादोpa·mā·do पमज्जनाpa·maj·ja·nā पमज्जितत्तं—pa·maj·ji·tat·taṃ

     Yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṁ—

     (Pāli only)

599. 599

     अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti पमादो।pa·mā·do

     ayaṁ vuccati pamādo.

     (Pāli only)

600. 600

     <ब्>पमादेनb नna संवसे</ब्>तिsaṃ·va·se पमादेनpa·mā·de·na नna वसेय्यva·sey·ya नna संवसेय्यsaṃ·va·sey·ya नna आवसेय्यā·va·sey·ya नna परिवसेय्य,pa·ri·va·sey·ya पमादंpa·mā·daṃ पजहेय्यpa·ja·hey·ya विनोदेय्यvi·no·dey·ya ब्यन्तिंbyan·tiṃ करेय्यka·rey·ya अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेय्य,ga·mey·ya पमादाpa·mā·dā आरतोā·ra·to अस्सas·sa विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरेय्याति—vi·ha·rey·yā·ti

     <b>Pamādena na saṁvase</b>ti pamādena na vaseyya na saṁvaseyya na āvaseyya na parivaseyya, pamādaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, pamādā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

     (Pāli only)

601. 601

     पमादेनpa·mā·de·na नna संवसे।saṃ·va·se

     pamādena na saṁvase.

     (Pāli only)

602. 602

     <ब्>अतिमानेb नna तिट्ठेय्या</ब्>ति।tiṭ·ṭhey·yā

     <b>Atimāne na tiṭṭheyyā</b>ti.

     (Pāli only)

603. 603

     <ब्>अतिमानो</ब्>तिb इधेकच्चोi·dhe·kac·co परंpa·raṃ अतिमञ्ञतिa·ti·mañ·ña·ti जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā …पे…pe अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na वाvā वत्थुना।vat·thu·nā

     <b>Atimāno</b>ti idhekacco paraṁ atimaññati jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.

     (Pāli only)

604. 604

     योyo एवरूपोe·va·rū·po मानोmā·no मञ्ञनाmañ·ña·nā मञ्ञितत्तंmañ·ñi·tat·taṃ उन्नतिun·na·ti उन्नमोun·na·mo धजोdha·jo सम्पग्गाहोsam·pag·gā·ho केतुकम्यताke·tu·kam·ya·tā चित्तस्स—cit·tas·sa

     Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—

     (Pāli only)

605. 605

     अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti अतिमानो।a·ti·mā·no

     ayaṁ vuccati atimāno.

     (Pāli only)

606. 606

     <ब्>अतिमानेb नna तिट्ठेय्या</ब्>ति।tiṭ·ṭhey·yā

     <b>Atimāne na tiṭṭheyyā</b>ti.

     (Pāli only)

607. 607

     अतिमानेa·ti·mā·ne नna तिट्ठेय्यtiṭ·ṭhey·ya नna सन्तिट्ठेय्य,san·tiṭ·ṭhey·ya अतिमानंa·ti·mā·naṃ पजहेय्यpa·ja·hey·ya विनोदेय्यvi·no·dey·ya ब्यन्तिंbyan·tiṃ करेय्यka·rey·ya अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेय्य,ga·mey·ya अतिमानाa·ti·mā·nā आरतोā·ra·to अस्सas·sa विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरेय्याति—vi·ha·rey·yā·ti

     Atimāne na tiṭṭheyya na santiṭṭheyya, atimānaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, atimānā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

     (Pāli only)

608. 608

     अतिमानेa·ti·mā·ne नna तिट्ठेय्य।tiṭ·ṭhey·ya

     atimāne na tiṭṭheyya.

     (Pāli only)

609. 609

     <ब्>निब्बानमनसोb नरो</ब्>ति।na·ro

     <b>Nibbānamanaso naro</b>ti.

     (Pāli only)

610. 610

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co दानंdā·naṃ देन्तोden·to सीलंsī·laṃ समादियन्तोsa·mā·di·yan·to उपोसथकम्मंu·po·sa·tha·kam·maṃ करोन्तोka·ron·to पानीयंpā·nī·yaṃ परिभोजनीयंpa·ri·bho·ja·nī·yaṃ उपट्ठपेन्तोu·paṭ·ṭha·pen·to परिवेणंpa·ri·ve·ṇaṃ सम्मज्जन्तोsam·maj·jan·to चेतियंce·ti·yaṃ वन्दन्तोvan·dan·to चेतियेce·ti·ye गन्धमालंgan·dha·mā·laṃ आरोपेन्तोā·ro·pen·to चेतियंce·ti·yaṃ पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ करोन्तोka·ron·to यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci तेधातुकंte·dhā·tu·kaṃ कुसलाभिसङ्खारंku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·raṃ अभिसङ्खरोन्तोa·bhi·saṅ·kha·ron·to नna गतिहेतुga·ti·he·tu नna उपपत्तिहेतुu·pa·pat·ti·he·tu नna पटिसन्धिहेतुpa·ṭi·san·dhi·he·tu नna भवहेतुbha·va·he·tu नna संसारहेतुsaṃ·sā·ra·he·tu नna वट्टहेतु,vaṭ·ṭa·he·tu सब्बंsab·baṃ तंtaṃ विसंयोगाधिप्पायोvi·saṃ·yo·gā·dhip·pā·yo निब्बाननिन्नोnib·bā·na·nin·no निब्बानपोणोnib·bā·na·po·ṇo निब्बानपब्भारोnib·bā·na·pab·bhā·ro अभिसङ्खरोतीति।a·bhi·saṅ·kha·ro·tī·ti

     Idhekacco dānaṁ dento sīlaṁ samādiyanto uposathakammaṁ karonto pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhapento pariveṇaṁ sammajjanto cetiyaṁ vandanto cetiye gandhamālaṁ āropento cetiyaṁ padakkhiṇaṁ karonto yaṁ kiñci tedhātukaṁ kusalābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharonto na gatihetu na upapattihetu na paṭisandhihetu na bhavahetu na saṁsārahetu na vaṭṭahetu, sabbaṁ taṁ visaṁyogādhippāyo nibbānaninno nibbānapoṇo nibbānapabbhāro abhisaṅkharotīti.

     (Pāli only)

611. 611

     एवम्पिe·vam·pi निब्बानमनसोnib·bā·na·ma·na·so नरो।na·ro

     Evampi nibbānamanaso naro.

     (Pāli only)

612. 612

     अथa·tha वाvā सब्बसङ्खारधातुयाsab·ba·saṅ·khā·ra·dhā·tu·yā चित्तंcit·taṃ पटिवापेत्वाpa·ṭi·vā·pet·vā अमतायa·ma·tā·ya धातुयाdhā·tu·yā चित्तंcit·taṃ उपसंहरति—u·pa·saṃ·ha·ra·ti

     Atha vā sabbasaṅkhāradhātuyā cittaṁ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṁ upasaṁharati—

     (Pāli only)

613. 613

     “एतंe·taṃ सन्तंsan·taṃ एतंe·taṃ पणीतंpa·ṇī·taṃ यदिदंya·di·daṃ सब्बसङ्खारसमथोsab·ba·saṅ·khā·ra·sa·ma·tho सब्बूपधिपटिनिस्सग्गोsab·bū·pa·dhi·pa·ṭi·nis·sag·go तण्हक्खयोtaṇ·hak·kha·yo विरागोvi·rā·go निरोधोni·ro·dho निब्बानन्”ति।nib·bā·nan

     “etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānan”ti.

     (Pāli only)

614. 614

     एवम्पिe·vam·pi निब्बानमनसोnib·bā·na·ma·na·so नरो।na·ro

     Evampi nibbānamanaso naro.

     (Pāli only)

615. 615

     “नna पण्डिताpaṇ·ḍi·tā उपधिसुखस्सu·pa·dhi·su·khas·sa हेतु,he·tu

     “Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,

     (Pāli only)

616. 616

     ददन्तिda·dan·ti दानानिdā·nā·ni पुनब्भवाय;pu·nab·bha·vā·ya

     Dadanti dānāni punabbhavāya;

     (Pāli only)

617. 617

     कामञ्चkā·mañ·ca तेte उपधिपरिक्खयाय,u·pa·dhi·pa·rik·kha·yā·ya

     Kāmañca te upadhiparikkhayāya,

     (Pāli only)

618. 618

     ददन्तिda·dan·ti दानंdā·naṃ अपुनब्भवाय।a·pu·nab·bha·vā·ya

     Dadanti dānaṁ apunabbhavāya.

     (Pāli only)

619. 619

     नna पण्डिताpaṇ·ḍi·tā उपधिसुखस्सu·pa·dhi·su·khas·sa हेतु,he·tu

     Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,

     (Pāli only)

620. 620

     भावेन्तिbhā·ven·ti झानानिjhā·nā·ni पुनब्भवाय;pu·nab·bha·vā·ya

     Bhāventi jhānāni punabbhavāya;

     (Pāli only)

621. 621

     कामञ्चkā·mañ·ca तेte उपधिपरिक्खयाय,u·pa·dhi·pa·rik·kha·yā·ya

     Kāmañca te upadhiparikkhayāya,

     (Pāli only)

622. 622

     भावेन्तिbhā·ven·ti झानंjhā·naṃ अपुनब्भवाय।a·pu·nab·bha·vā·ya

     Bhāventi jhānaṁ apunabbhavāya.

     (Pāli only)

623. 623

     तेte निब्बुतिंnib·bu·tiṃ आसिसमानसाā·si·sa·mā·na·sā ददन्ति,da·dan·ti

     Te nibbutiṁ āsisamānasā dadanti,

     (Pāli only)

624. 624

     तन्निन्नचित्ताtan·nin·na·cit·tā तदधिमुत्ता;ta·da·dhi·mut·tā

     Tanninnacittā tadadhimuttā;

     (Pāli only)

625. 625

     नज्जोnaj·jo यथाya·thā सागरमज्झुपेता,sā·ga·ra·maj·jhu·pe·tā

     Najjo yathā sāgaramajjhupetā,

     (Pāli only)

626. 626

     भवन्तिbha·van·ti निब्बानपरायनाnib·bā·na·pa·rā·ya·nā ते”ति।te

     Bhavanti nibbānaparāyanā te”ti.

     (Pāli only)

627. 627

     निब्बानमनसोnib·bā·na·ma·na·so नरो।na·ro

     Nibbānamanaso naro.

     (Pāli only)

628. 628

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

629. 629

     “निद्दंnid·daṃ तन्दिंtan·diṃ सहेsa·he थीनं,thī·naṃ

     “Niddaṁ tandiṁ sahe thīnaṁ,

     (Pāli only)

630. 630

     पमादेनpa·mā·de·na नna संवसे;saṃ·va·se

     pamādena na saṁvase;

     (Pāli only)

631. 631

     अतिमानेa·ti·mā·ne नna तिट्ठेय्य,tiṭ·ṭhey·ya

     Atimāne na tiṭṭheyya,

     (Pāli only)

632. 632

     निब्बानमनसोnib·bā·na·ma·na·so नरो”ति।na·ro

     nibbānamanaso naro”ti.

     (Pāli only)

633. 633

     <ब्>मोसवज्जेb नna निय्येथ,</ब्>niy·ye·tha

     <b>Mosavajje na niyyetha,</b>

     (Pāli only)

634. 634

     <ब्>रूपेb स्नेहंsne·haṃ नna कुब्बये;</ब्>kub·ba·ye

     <b>rūpe snehaṁ na kubbaye;</b>

     (Pāli only)

635. 635

     <ब्>मानञ्चb परिजानेय्य,</ब्>pa·ri·jā·ney·ya

     <b>Mānañca parijāneyya,</b>

     (Pāli only)

636. 636

     <ब्>साहसाb विरतोvi·ra·to चरे।</ब्>ca·re

     <b>sāhasā virato care.</b>

     (Pāli only)

637. 637

     <ब्>मोसवज्जेb नna निय्येथा</ब्>ति।niy·ye·thā

     <b>Mosavajje na niyyethā</b>ti.

     (Pāli only)

638. 638

     <ब्>मोसवज्जं</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti मुसावादो।mu·sā·vā·do

     <b>Mosavajjaṁ</b> vuccati musāvādo.

     (Pāli only)

639. 639

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co सभग्गतोsa·bhag·ga·to वाvā परिसग्गतोpa·ri·sag·ga·to वाvā ञातिमज्झगतोñā·ti·maj·jha·ga·to वाvā पूगमज्झगतोpū·ga·maj·jha·ga·to वाvā राजकुलमज्झगतोrā·ja·ku·la·maj·jha·ga·to वाvā अभिनीतोa·bhi·nī·to सक्खिपुट्ठो—sak·khi·puṭ·ṭho

     Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—

     (Pāli only)

640. 640

     “एहम्भोe·ham·bho पुरिस,pu·ri·sa यंyaṃ जानासिjā·nā·si तंtaṃ वदेही”ति,va·de·hī

     “ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,

     (Pāli only)

641. 641

     सोso अजानंa·jā·naṃ वाvā आह—“जानामी”ति,ā·ha

     so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,

     (Pāli only)

642. 642

     जानंjā·naṃ वाvā आह—“नā·ha जानामी”ति,jā·nā·mī

     jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,

     (Pāli only)

643. 643

     अपस्संa·pas·saṃ वाvā आह—“पस्सामी”ति,ā·ha

     apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,

     (Pāli only)

644. 644

     पस्संpas·saṃ वाvā आह—“नā·ha पस्सामी”ति।pas·sā·mī

     passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.

     (Pāli only)

645. 645

     इतिi·ti अत्तहेतुat·ta·he·tu वाvā परहेतुpa·ra·he·tu वाvā आमिसकिञ्चिक्खहेतुā·mi·sa·kiñ·cik·kha·he·tu वाvā सम्पजानमुसाsam·pa·jā·na·mu·sā भासिताbhā·si·tā होति—ho·ti

     Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti—

     (Pāli only)

646. 646

     इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti मोसवज्जं।mo·sa·vaj·jaṃ

     idaṁ vuccati mosavajjaṁ.

     (Pāli only)

647. 647

     अपिa·pi चca तीहाकारेहिtī·hā·kā·re·hi …पे…pe

     Api ca tīhākārehi …pe…

     (Pāli only)

648. 648

     चतूहाकारेहिca·tū·hā·kā·re·hi …

     catūhākārehi …

     (Pāli only)

649. 649

     पञ्चहाकारेहिpañ·ca·hā·kā·re·hi …

     pañcahākārehi …

     (Pāli only)

650. 650

     छहाकारेहिcha·hā·kā·re·hi …

     chahākārehi …

     (Pāli only)

651. 651

     सत्तहाकारेहिsat·ta·hā·kā·re·hi …

     sattahākārehi …

     (Pāli only)

652. 652

     अट्ठहाकारेहिaṭ·ṭha·hā·kā·re·hi …पे…pe

     aṭṭhahākārehi …pe…

     (Pāli only)

653. 653

     इमेहिi·me·hi अट्ठहाकारेहिaṭ·ṭha·hā·kā·re·hi मुसावादोmu·sā·vā·do होति।ho·ti

     imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.

     (Pāli only)

654. 654

     <ब्>मोसवज्जेb नna निय्येथा</ब्>ति।niy·ye·thā

     <b>Mosavajje na niyyethā</b>ti.

     (Pāli only)

655. 655

     मोसवज्जेmo·sa·vaj·je नna यायेय्यyā·yey·ya नna निय्यायेय्यniy·yā·yey·ya नna वहेय्यva·hey·ya नna संहरेय्य,saṃ·ha·rey·ya मोसवज्जंmo·sa·vaj·jaṃ पजहेय्यpa·ja·hey·ya विनोदेय्यvi·no·dey·ya ब्यन्तिंbyan·tiṃ करेय्यka·rey·ya अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेय्य,ga·mey·ya मोसवज्जाmo·sa·vaj·jā आरतोā·ra·to अस्सas·sa विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरेय्याति—vi·ha·rey·yā·ti

     Mosavajje na yāyeyya na niyyāyeyya na vaheyya na saṁhareyya, mosavajjaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, mosavajjā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

     (Pāli only)

656. 656

     मोसवज्जेmo·sa·vaj·je नna निय्येथ।niy·ye·tha

     mosavajje na niyyetha.

     (Pāli only)

657. 657

     <ब्>रूपेb स्नेहंsne·haṃ नna कुब्बये</ब्>ति।kub·ba·ye

     <b>Rūpe snehaṁ na kubbaye</b>ti.

     (Pāli only)

658. 658

     <ब्>रूपन्</ब्>तिb चत्तारोcat·tā·ro चca महाभूता,ma·hā·bhū·tā चतुन्नञ्चca·tun·nañ·ca महाभूतानंma·hā·bhū·tā·naṃ उपादायu·pā·dā·ya रूपं।rū·paṃ

     <b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.

     (Pāli only)

659. 659

     <ब्>रूपेb स्नेहंsne·haṃ नna कुब्बये</ब्>ति।kub·ba·ye

     <b>Rūpe snehaṁ na kubbaye</b>ti.

     (Pāli only)

660. 660

     रूपेrū·pe स्नेहंsne·haṃ नna करेय्यka·rey·ya छन्दंchan·daṃ नna करेय्यka·rey·ya पेमंpe·maṃ नna करेय्यka·rey·ya रागंrā·gaṃ नna करेय्यka·rey·ya नna जनेय्यja·ney·ya नna सञ्जनेय्यsañ·ja·ney·ya नna निब्बत्तेय्यnib·bat·tey·ya नाभिनिब्बत्तेय्याति—nā·bhi·nib·bat·tey·yā·ti

     Rūpe snehaṁ na kareyya chandaṁ na kareyya pemaṁ na kareyya rāgaṁ na kareyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyyāti—

     (Pāli only)

661. 661

     रूपेrū·pe स्नेहंsne·haṃ नna कुब्बये।kub·ba·ye

     rūpe snehaṁ na kubbaye.

     (Pāli only)

662. 662

     <ब्>मानञ्चb परिजानेय्या</ब्>ति।pa·ri·jā·ney·yā

     <b>Mānañca parijāneyyā</b>ti.

     (Pāli only)

663. 663

     <ब्>मानो</ब्>तिb एकविधेनe·ka·vi·dhe·na मानो—mā·no

     <b>Māno</b>ti ekavidhena māno—

     (Pāli only)

664. 664

     याyā चित्तस्सcit·tas·sa उन्नति।un·na·ti

     yā cittassa unnati.

     (Pāli only)

665. 665

     दुविधेनdu·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Duvidhena māno—

     (Pāli only)

666. 666

     अत्तुक्कंसनमानोat·tuk·kaṃ·sa·na·mā·no ,

     attukkaṁsanamāno ,

     (Pāli only)

667. 667

     परवम्भनमानो।pa·ra·vam·bha·na·mā·no

     paravambhanamāno.

     (Pāli only)

668. 668

     तिविधेनti·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Tividhena māno—

     (Pāli only)

669. 669

     “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     “seyyohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

670. 670

     “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     “sadisohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

671. 671

     “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī मानो।mā·no

     “hīnohamasmī”ti māno.

     (Pāli only)

672. 672

     चतुविधेनca·tu·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Catuvidhena māno—

     (Pāli only)

673. 673

     लाभेनlā·bhe·na मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     lābhena mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

674. 674

     यसेनya·se·na मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     yasena mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

675. 675

     पसंसायpa·saṃ·sā·ya मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     pasaṁsāya mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

676. 676

     सुखेनsu·khe·na मानंmā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     sukhena mānaṁ janeti.

     (Pāli only)

677. 677

     पञ्चविधेनpañ·ca·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Pañcavidhena māno—

     (Pāli only)

678. 678

     “लाभिम्हिlā·bhim·hi मनापिकानंma·nā·pi·kā·naṃ रूपानन्”तिrū·pā·nan मानंmā·naṃ जनेति,ja·ne·ti

     “lābhimhi manāpikānaṁ rūpānan”ti mānaṁ janeti,

     (Pāli only)

679. 679

     “लाभिम्हिlā·bhim·hi मनापिकानंma·nā·pi·kā·naṃ सद्दानंsad·dā·naṃ …पे…pe

     “lābhimhi manāpikānaṁ saddānaṁ …pe…

     (Pāli only)

680. 680

     गन्धानंgan·dhā·naṃ …

     gandhānaṁ …

     (Pāli only)

681. 681

     रसानंra·sā·naṃ …

     rasānaṁ …

     (Pāli only)

682. 682

     फोट्ठब्बानन्”तिphoṭ·ṭhab·bā·nan मानंmā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     phoṭṭhabbānan”ti mānaṁ janeti.

     (Pāli only)

683. 683

     छब्बिधेनchab·bi·dhe·na मानो—mā·no

     Chabbidhena māno—

     (Pāli only)

684. 684

     चक्खुसम्पदायcak·khu·sam·pa·dā·ya मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     cakkhusampadāya mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

685. 685

     सोतसम्पदायso·ta·sam·pa·dā·ya …पे…pe

     sotasampadāya …pe…

     (Pāli only)

686. 686

     घानसम्पदायghā·na·sam·pa·dā·ya …

     ghānasampadāya …

     (Pāli only)

687. 687

     जिव्हासम्पदायjiv·hā·sam·pa·dā·ya …

     jivhāsampadāya …

     (Pāli only)

688. 688

     कायसम्पदायkā·ya·sam·pa·dā·ya …

     kāyasampadāya …

     (Pāli only)

689. 689

     मनोसम्पदायma·no·sam·pa·dā·ya मानंmā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     manosampadāya mānaṁ janeti.

     (Pāli only)

690. 690

     सत्तविधेनsat·ta·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Sattavidhena māno—

     (Pāli only)

691. 691

     अतिमानोa·ti·mā·no ,

     atimāno ,

     (Pāli only)

692. 692

     मानातिमानोmā·nā·ti·mā·no ,

     mānātimāno ,

     (Pāli only)

693. 693

     ओमानोo·mā·no ,

     omāno ,

     (Pāli only)

694. 694

     सदिसमानोsa·di·sa·mā·no ,

     sadisamāno ,

     (Pāli only)

695. 695

     अधिमानोa·dhi·mā·no ,

     adhimāno ,

     (Pāli only)

696. 696

     अस्मिमानोas·mi·mā·no ,

     asmimāno ,

     (Pāli only)

697. 697

     मिच्छामानो।mic·chā·mā·no

     micchāmāno.

     (Pāli only)

698. 698

     अट्ठविधेनaṭ·ṭha·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Aṭṭhavidhena māno—

     (Pāli only)

699. 699

     लाभेनlā·bhe·na मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     lābhena mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

700. 700

     अलाभेनa·lā·bhe·na ओमानंo·mā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     alābhena omānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

701. 701

     यसेनya·se·na मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     yasena mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

702. 702

     अयसेनa·ya·se·na ओमानंo·mā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     ayasena omānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

703. 703

     पसंसायpa·saṃ·sā·ya मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     pasaṁsāya mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

704. 704

     निन्दायnin·dā·ya ओमानंo·mā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     nindāya omānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

705. 705

     सुखेनsu·khe·na मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti ,

     sukhena mānaṁ janeti ,

     (Pāli only)

706. 706

     दुक्खेनduk·khe·na ओमानंo·mā·naṃ जनेति।ja·ne·ti

     dukkhena omānaṁ janeti.

     (Pāli only)

707. 707

     नवविधेनna·va·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Navavidhena māno—

     (Pāli only)

708. 708

     सेय्यस्सsey·yas·sa “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     seyyassa “seyyohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

709. 709

     सेय्यस्सsey·yas·sa “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     seyyassa “sadisohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

710. 710

     सेय्यस्सsey·yas·sa “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     seyyassa “hīnohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

711. 711

     सदिसस्सsa·di·sas·sa “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     sadisassa “seyyohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

712. 712

     सदिसस्सsa·di·sas·sa “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     sadisassa “sadisohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

713. 713

     सदिसस्सsa·di·sas·sa “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     sadisassa “hīnohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

714. 714

     हीनस्सhī·nas·sa “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     hīnassa “seyyohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

715. 715

     हीनस्सhī·nas·sa “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī मानोmā·no ,

     hīnassa “sadisohamasmī”ti māno ,

     (Pāli only)

716. 716

     हीनस्सhī·nas·sa “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī मानो।mā·no

     hīnassa “hīnohamasmī”ti māno.

     (Pāli only)

717. 717

     दसविधेनda·sa·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Dasavidhena māno—

     (Pāli only)

718. 718

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā …पे…pe अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na वाvā वत्थुना।vat·thu·nā

     idhekacco mānaṁ janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.

     (Pāli only)

719. 719

     योyo एवरूपोe·va·rū·po मानोmā·no मञ्ञनाmañ·ña·nā मञ्ञितत्तंmañ·ñi·tat·taṃ उन्नतिun·na·ti उन्नमोun·na·mo धजोdha·jo सम्पग्गाहोsam·pag·gā·ho केतुकम्यताke·tu·kam·ya·tā चित्तस्स—cit·tas·sa

     Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—

     (Pāli only)

720. 720

     अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti मानो।mā·no

     ayaṁ vuccati māno.

     (Pāli only)

721. 721

     <ब्>मानञ्चb परिजानेय्या</ब्>ति।pa·ri·jā·ney·yā

     <b>Mānañca parijāneyyā</b>ti.

     (Pāli only)

722. 722

     मानंmā·naṃ तीहिtī·hi परिञ्ञाहिpa·riñ·ñā·hi परिजानेय्य—pa·ri·jā·ney·ya

     Mānaṁ tīhi pariññāhi parijāneyya—

     (Pāli only)

723. 723

     ञातपरिञ्ञायñā·ta·pa·riñ·ñā·ya ,

     ñātapariññāya ,

     (Pāli only)

724. 724

     तीरणपरिञ्ञायtī·ra·ṇa·pa·riñ·ñā·ya ,

     tīraṇapariññāya ,

     (Pāli only)

725. 725

     पहानपरिञ्ञाय।pa·hā·na·pa·riñ·ñā·ya

     pahānapariññāya.

     (Pāli only)

726. 726

     कतमाka·ta·mā ञातपरिञ्ञा?ñā·ta·pa·riñ·ñā

     Katamā ñātapariññā?

     (Pāli only)

727. 727

     मानंmā·naṃ जानातिjā·nā·ti अयंa·yaṃ एकविधेनe·ka·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Mānaṁ jānāti ayaṁ ekavidhena māno—

     (Pāli only)

728. 728

     याyā चित्तस्सcit·tas·sa उन्नति।un·na·ti

     yā cittassa unnati.

     (Pāli only)

729. 729

     अयंa·yaṃ दुविधेनdu·vi·dhe·na मानो—mā·no

     Ayaṁ duvidhena māno—

     (Pāli only)

730. 730

     अत्तुक्कंसनमानोat·tuk·kaṃ·sa·na·mā·no परवम्भनमानोpa·ra·vam·bha·na·mā·no …पे…pe

     attukkaṁsanamāno paravambhanamāno …pe…

     (Pāli only)

731. 731

     अयंa·yaṃ दसविधेनda·sa·vi·dhe·na मानो—mā·no

     ayaṁ dasavidhena māno—

     (Pāli only)

732. 732

     इधेकच्चोi·dhe·kac·co मानंmā·naṃ जनेतिja·ne·ti जातियाjā·ti·yā वाvā गोत्तेनgot·te·na वाvā …पे…pe अञ्ञतरञ्ञतरेनañ·ña·ta·rañ·ña·ta·re·na वाvā वत्थुनातिvat·thu·nā·ti जानातिjā·nā·ti पस्सति—pas·sa·ti

     idhekacco mānaṁ janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunāti jānāti passati—

     (Pāli only)

733. 733

     अयंa·yaṃ ञातपरिञ्ञा।ñā·ta·pa·riñ·ñā

     ayaṁ ñātapariññā.

     (Pāli only)

734. 734

     कतमाka·ta·mā तीरणपरिञ्ञा?tī·ra·ṇa·pa·riñ·ñā

     Katamā tīraṇapariññā?

     (Pāli only)

735. 735

     एतंe·taṃ ञातंñā·taṃ कत्वाkat·vā मानंmā·naṃ तीरेतिtī·re·ti अनिच्चतोa·nic·ca·to दुक्खतोduk·kha·to …पे…pe

     Etaṁ ñātaṁ katvā mānaṁ tīreti aniccato dukkhato …pe…

     (Pāli only)

736. 736

     निस्सरणतोnis·sa·ra·ṇa·to तीरेति—tī·re·ti

     nissaraṇato tīreti—

     (Pāli only)

737. 737

     अयंa·yaṃ तीरणपरिञ्ञा।tī·ra·ṇa·pa·riñ·ñā

     ayaṁ tīraṇapariññā.

     (Pāli only)

738. 738

     कतमाka·ta·mā पहानपरिञ्ञा?pa·hā·na·pa·riñ·ñā

     Katamā pahānapariññā?

     (Pāli only)

739. 739

     एवंe·vaṃ तीरयित्वाtī·ra·yit·vā मानंmā·naṃ पजहतिpa·ja·ha·ti विनोदेतिvi·no·de·ti ब्यन्तिंbyan·tiṃ करोतिka·ro·ti अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेति—ga·me·ti

     Evaṁ tīrayitvā mānaṁ pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti—

     (Pāli only)

740. 740

     अयंa·yaṃ पहानपरिञ्ञा।pa·hā·na·pa·riñ·ñā

     ayaṁ pahānapariññā.

     (Pāli only)

741. 741

     <ब्>मानञ्चb परिजानेय्या</ब्>तिpa·ri·jā·ney·yā मानंmā·naṃ इमाहिi·mā·hi तीहिtī·hi परिञ्ञाहिpa·riñ·ñā·hi परिजानेय्याति—pa·ri·jā·ney·yā·ti

     <b>Mānañca parijāneyyā</b>ti mānaṁ imāhi tīhi pariññāhi parijāneyyāti—

     (Pāli only)

742. 742

     मानञ्चmā·nañ·ca परिजानेय्य।pa·ri·jā·ney·ya

     mānañca parijāneyya.

     (Pāli only)

743. 743

     <ब्>साहसाb विरतोvi·ra·to चरे</ब्>ति।ca·re

     <b>Sāhasā virato care</b>ti.

     (Pāli only)

744. 744

     कतमाka·ta·mā साहसाsā·ha·sā चरिया?ca·ri·yā

     Katamā sāhasā cariyā?

     (Pāli only)

745. 745

     रत्तस्सrat·tas·sa रागचरियाrā·ga·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     Rattassa rāgacariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

746. 746

     दुट्ठस्सduṭ·ṭhas·sa दोसचरियाdo·sa·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     duṭṭhassa dosacariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

747. 747

     मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa मोहचरियाmo·ha·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     mūḷhassa mohacariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

748. 748

     विनिबद्धस्सvi·ni·bad·dhas·sa मानचरियाmā·na·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     vinibaddhassa mānacariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

749. 749

     परामट्ठस्सpa·rā·maṭ·ṭhas·sa दिट्ठिचरियाdiṭ·ṭhi·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     parāmaṭṭhassa diṭṭhicariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

750. 750

     विक्खेपगतस्सvik·khe·pa·ga·tas·sa उद्धच्चचरियाud·dhac·ca·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     vikkhepagatassa uddhaccacariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

751. 751

     अनिट्ठङ्गतस्सa·niṭ·ṭhaṅ·ga·tas·sa विचिकिच्छाचरियाvi·ci·kic·chā·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरियाca·ri·yā ,

     aniṭṭhaṅgatassa vicikicchācariyā sāhasā cariyā ,

     (Pāli only)

752. 752

     थामगतस्सthā·ma·ga·tas·sa अनुसयचरियाa·nu·sa·ya·ca·ri·yā साहसाsā·ha·sā चरिया—ca·ri·yā

     thāmagatassa anusayacariyā sāhasā cariyā—

     (Pāli only)

753. 753

     अयंa·yaṃ साहसाsā·ha·sā चरिया।ca·ri·yā

     ayaṁ sāhasā cariyā.

     (Pāli only)

754. 754

     <ब्>साहसाb विरतोvi·ra·to चरे</ब्>तिca·re साहसाsā·ha·sā चरियायca·ri·yā·ya आरतोā·ra·to अस्सas·sa विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरेय्यvi·ha·rey·ya चरेय्यca·rey·ya विचरेय्यvi·ca·rey·ya इरियेय्यi·ri·yey·ya वत्तेय्यvat·tey·ya पालेय्यpā·ley·ya यपेय्यya·pey·ya यापेय्याति—yā·pey·yā·ti

     <b>Sāhasā virato care</b>ti sāhasā cariyāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyya careyya vicareyya iriyeyya vatteyya pāleyya yapeyya yāpeyyāti—

     (Pāli only)

755. 755

     साहसाsā·ha·sā विरतोvi·ra·to चरे।ca·re

     sāhasā virato care.

     (Pāli only)

756. 756

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

757. 757

     “मोसवज्जेmo·sa·vaj·je नna निय्येथ,niy·ye·tha

     “Mosavajje na niyyetha,

     (Pāli only)

758. 758

     रूपेrū·pe स्नेहंsne·haṃ नna कुब्बये;kub·ba·ye

     rūpe snehaṁ na kubbaye;

     (Pāli only)

759. 759

     मानञ्चmā·nañ·ca परिजानेय्य,pa·ri·jā·ney·ya

     Mānañca parijāneyya,

     (Pāli only)

760. 760

     साहसाsā·ha·sā विरतोvi·ra·to चरे”ति।ca·re

     sāhasā virato care”ti.

     (Pāli only)

761. 761

     <ब्>पुराणंb नाभिनन्देय्य,</ब्>nā·bhi·nan·dey·ya

     <b>Purāṇaṁ nābhinandeyya,</b>

     (Pāli only)

762. 762

     <ब्>नवेb खन्तिंkhan·tiṃ नna कुब्बये;</ब्>kub·ba·ye

     <b>nave khantiṁ na kubbaye;</b>

     (Pāli only)

763. 763

     <ब्>हीयमानेb नna सोचेय्य,</ब्>so·cey·ya

     <b>Hīyamāne na soceyya,</b>

     (Pāli only)

764. 764

     <ब्>आकासंb नna सितोsi·to सिया।</ब्>si·yā

     <b>ākāsaṁ na sito siyā.</b>

     (Pāli only)

765. 765

     <ब्>पुराणंb नाभिनन्देय्या</ब्>ति।nā·bhi·nan·dey·yā

     <b>Purāṇaṁ nābhinandeyyā</b>ti.

     (Pāli only)

766. 766

     पुराणंpu·rā·ṇaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti अतीताa·tī·tā रूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणा।rū·pa·ve·da·nā·sañ·ñā·saṅ·khā·ra·viñ·ñā·ṇā

     Purāṇaṁ vuccati atītā rūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇā.

     (Pāli only)

767. 767

     अतीतेa·tī·te सङ्खारेsaṅ·khā·re तण्हावसेनtaṇ·hā·va·se·na दिट्ठिवसेनdiṭ·ṭhi·va·se·na नाभिनन्देय्यnā·bhi·nan·dey·ya नाभिवदेय्यnā·bhi·va·dey·ya नna अज्झोसेय्य,aj·jho·sey·ya अभिनन्दनंa·bhi·nan·da·naṃ अभिवदनंa·bhi·va·da·naṃ अज्झोसानंaj·jho·sā·naṃ गाहंgā·haṃ परामासंpa·rā·mā·saṃ अभिनिवेसंa·bhi·ni·ve·saṃ पजहेय्यpa·ja·hey·ya विनोदेय्यvi·no·dey·ya ब्यन्तिंbyan·tiṃ करेय्यka·rey·ya अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेय्याति—ga·mey·yā·ti

     Atīte saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena nābhinandeyya nābhivadeyya na ajjhoseyya, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyyāti—

     (Pāli only)

768. 768

     पुराणंpu·rā·ṇaṃ नाभिनन्देय्य।nā·bhi·nan·dey·ya

     purāṇaṁ nābhinandeyya.

     (Pāli only)

769. 769

     <ब्>नवेb खन्तिंkhan·tiṃ नna कुब्बये</ब्>ति।kub·ba·ye

     <b>Nave khantiṁ na kubbaye</b>ti.

     (Pāli only)

770. 770

     नवाna·vā वुच्चतिvuc·ca·ti पच्चुप्पन्नाpac·cup·pan·nā रूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणा।rū·pa·ve·da·nā·sañ·ñā·saṅ·khā·ra·viñ·ñā·ṇā

     Navā vuccati paccuppannā rūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇā.

     (Pāli only)

771. 771

     पच्चुप्पन्नेpac·cup·pan·ne सङ्खारेsaṅ·khā·re तण्हावसेनtaṇ·hā·va·se·na दिट्ठिवसेनdiṭ·ṭhi·va·se·na खन्तिंkhan·tiṃ नna करेय्यka·rey·ya छन्दंchan·daṃ नna करेय्यka·rey·ya पेमंpe·maṃ नna करेय्यka·rey·ya रागंrā·gaṃ नna करेय्यka·rey·ya नna जनेय्यja·ney·ya नna सञ्जनेय्यsañ·ja·ney·ya नna निब्बत्तेय्यnib·bat·tey·ya नाभिनिब्बत्तेय्याति—nā·bhi·nib·bat·tey·yā·ti

     Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena khantiṁ na kareyya chandaṁ na kareyya pemaṁ na kareyya rāgaṁ na kareyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyyāti—

     (Pāli only)

772. 772

     नवेna·ve खन्तिंkhan·tiṃ नna कुब्बये।kub·ba·ye

     nave khantiṁ na kubbaye.

     (Pāli only)

773. 773

     <ब्>हीयमानेb नna सोचेय्या</ब्>ति।so·cey·yā

     <b>Hīyamāne na soceyyā</b>ti.

     (Pāli only)

774. 774

     हीयमानेhī·ya·mā·ne हायमानेhā·ya·mā·ne परिहायमानेpa·ri·hā·ya·mā·ne वेमानेve·mā·ne विगच्छमानेvi·gac·cha·mā·ne अन्तरधायमानेan·ta·ra·dhā·ya·mā·ne नna सोचेय्यso·cey·ya नna किलमेय्यki·la·mey·ya नna परामसेय्यpa·rā·ma·sey·ya नna परिदेवेय्यpa·ri·de·vey·ya नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्देय्यkan·dey·ya नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जेय्य।ā·paj·jey·ya

     Hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne na soceyya na kilameyya na parāmaseyya na parideveyya na urattāḷiṁ kandeyya na sammohaṁ āpajjeyya.

     (Pāli only)

775. 775

     चक्खुस्मिंcak·khus·miṃ हीयमानेhī·ya·mā·ne हायमानेhā·ya·mā·ne परिहायमानेpa·ri·hā·ya·mā·ne वेमानेve·mā·ne विगच्छमानेvi·gac·cha·mā·ne अन्तरधायमाने,an·ta·ra·dhā·ya·mā·ne

     Cakkhusmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne,

     (Pāli only)

776. 776

     सोतस्मिंso·tas·miṃ …पे…pe

     sotasmiṁ …pe…

     (Pāli only)

777. 777

     घानस्मिंghā·nas·miṃ …

     ghānasmiṁ …

     (Pāli only)

778. 778

     जिव्हायjiv·hā·ya …

     jivhāya …

     (Pāli only)

779. 779

     कायस्मिंkā·yas·miṃ …

     kāyasmiṁ …

     (Pāli only)

780. 780

     रूपस्मिंrū·pas·miṃ …

     rūpasmiṁ …

     (Pāli only)

781. 781

     सद्दस्मिंsad·das·miṃ …

     saddasmiṁ …

     (Pāli only)

782. 782

     गन्धस्मिंgan·dhas·miṃ …

     gandhasmiṁ …

     (Pāli only)

783. 783

     रसस्मिंra·sas·miṃ …

     rasasmiṁ …

     (Pāli only)

784. 784

     फोट्ठब्बस्मिंphoṭ·ṭhab·bas·miṃ …

     phoṭṭhabbasmiṁ …

     (Pāli only)

785. 785

     कुलस्मिंku·las·miṃ …

     kulasmiṁ …

     (Pāli only)

786. 786

     गणस्मिंga·ṇas·miṃ …

     gaṇasmiṁ …

     (Pāli only)

787. 787

     आवासस्मिंā·vā·sas·miṃ …

     āvāsasmiṁ …

     (Pāli only)

788. 788

     लाभस्मिंlā·bhas·miṃ …

     lābhasmiṁ …

     (Pāli only)

789. 789

     यसस्मिंya·sas·miṃ …

     yasasmiṁ …

     (Pāli only)

790. 790

     पसंसायpa·saṃ·sā·ya …

     pasaṁsāya …

     (Pāli only)

791. 791

     सुखस्मिंsu·khas·miṃ …

     sukhasmiṁ …

     (Pāli only)

792. 792

     चीवरस्मिंcī·va·ras·miṃ …

     cīvarasmiṁ …

     (Pāli only)

793. 793

     पिण्डपातस्मिंpiṇ·ḍa·pā·tas·miṃ …

     piṇḍapātasmiṁ …

     (Pāli only)

794. 794

     सेनासनस्मिंse·nā·sa·nas·miṃ …

     senāsanasmiṁ …

     (Pāli only)

795. 795

     गिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारस्मिंgi·lā·na·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·ras·miṃ हीयमानेhī·ya·mā·ne हायमानेhā·ya·mā·ne परिहायमानेpa·ri·hā·ya·mā·ne वेमानेve·mā·ne विगच्छमानेvi·gac·cha·mā·ne अन्तरधायमानेan·ta·ra·dhā·ya·mā·ne नna सोचेय्यso·cey·ya नna किलमेय्यki·la·mey·ya नna परामसेय्यpa·rā·ma·sey·ya नna परिदेवेय्यpa·ri·de·vey·ya नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्देय्यkan·dey·ya नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जेय्याति—ā·paj·jey·yā·ti

     gilānapaccayabhesajjaparikkhārasmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne na soceyya na kilameyya na parāmaseyya na parideveyya na urattāḷiṁ kandeyya na sammohaṁ āpajjeyyāti—

     (Pāli only)

796. 796

     हीयमानेhī·ya·mā·ne नna सोचेय्य।so·cey·ya

     hīyamāne na soceyya.

     (Pāli only)

797. 797

     <ब्>आकासंb नna सितोsi·to सिया</ब्>ति।si·yā

     <b>Ākāsaṁ na sito siyā</b>ti.

     (Pāli only)

798. 798

     आकासंā·kā·saṃ वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Ākāsaṁ vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

799. 799

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

800. 800

     किङ्कारणाkiṅ·kā·ra·ṇā आकासंā·kā·saṃ वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा?taṇ·hā

     Kiṅkāraṇā ākāsaṁ vuccati taṇhā?

     (Pāli only)

801. 801

     यायyā·ya तण्हायtaṇ·hā·ya रूपंrū·paṃ आकस्सतिā·kas·sa·ti समाकस्सतिsa·mā·kas·sa·ti गण्हातिgaṇ·hā·ti परामसतिpa·rā·ma·sa·ti अभिनिविसति,a·bhi·ni·vi·sa·ti

     Yāya taṇhāya rūpaṁ ākassati samākassati gaṇhāti parāmasati abhinivisati,

     (Pāli only)

802. 802

     वेदनंve·da·naṃ …पे…pe

     vedanaṁ …pe…

     (Pāli only)

803. 803

     सञ्ञंsañ·ñaṃ …

     saññaṁ …

     (Pāli only)

804. 804

     सङ्खारेsaṅ·khā·re …

     saṅkhāre …

     (Pāli only)

805. 805

     विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ …

     viññāṇaṁ …

     (Pāli only)

806. 806

     गतिंga·tiṃ …

     gatiṁ …

     (Pāli only)

807. 807

     उपपत्तिंu·pa·pat·tiṃ …

     upapattiṁ …

     (Pāli only)

808. 808

     पटिसन्धिंpa·ṭi·san·dhiṃ …

     paṭisandhiṁ …

     (Pāli only)

809. 809

     भवंbha·vaṃ …

     bhavaṁ …

     (Pāli only)

810. 810

     संसारंsaṃ·sā·raṃ …

     saṁsāraṁ …

     (Pāli only)

811. 811

     वट्टंvaṭ·ṭaṃ आकस्सतिā·kas·sa·ti समाकस्सतिsa·mā·kas·sa·ti गण्हातिgaṇ·hā·ti परामसतिpa·rā·ma·sa·ti अभिनिविसति;a·bhi·ni·vi·sa·ti

     vaṭṭaṁ ākassati samākassati gaṇhāti parāmasati abhinivisati;

     (Pāli only)

812. 812

     तङ्कारणाtaṅ·kā·ra·ṇā आकासंā·kā·saṃ वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     taṅkāraṇā ākāsaṁ vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

813. 813

     <ब्>आकासंb नna सितोsi·to सिया</ब्>ति।si·yā

     <b>Ākāsaṁ na sito siyā</b>ti.

     (Pāli only)

814. 814

     तण्हानिस्सितोtaṇ·hā·nis·si·to नna सिया।si·yā

     Taṇhānissito na siyā.

     (Pāli only)

815. 815

     तण्हंtaṇ·haṃ पजहेय्यpa·ja·hey·ya विनोदेय्यvi·no·dey·ya ब्यन्तिंbyan·tiṃ करेय्यka·rey·ya अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेय्य,ga·mey·ya तण्हायtaṇ·hā·ya आरतोā·ra·to अस्सas·sa विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरेय्याति—vi·ha·rey·yā·ti

     Taṇhaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, taṇhāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

     (Pāli only)

816. 816

     आकासंā·kā·saṃ नna सितोsi·to सिया।si·yā

     ākāsaṁ na sito siyā.

     (Pāli only)

817. 817

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

818. 818

     “पुराणंpu·rā·ṇaṃ नाभिनन्देय्य,nā·bhi·nan·dey·ya

     “Purāṇaṁ nābhinandeyya,

     (Pāli only)

819. 819

     नवेna·ve खन्तिंkhan·tiṃ नna कुब्बये;kub·ba·ye

     nave khantiṁ na kubbaye;

     (Pāli only)

820. 820

     हीयमानेhī·ya·mā·ne नna सोचेय्य,so·cey·ya

     Hīyamāne na soceyya,

     (Pāli only)

821. 821

     आकासंā·kā·saṃ नna सितोsi·to सिया”ति।si·yā

     ākāsaṁ na sito siyā”ti.

     (Pāli only)

822. 822

     <ब्>गेधंb ब्रूमिbrū·mi महोघोति,</ब्>ma·ho·gho·ti

     <b>Gedhaṁ brūmi mahoghoti,</b>

     (Pāli only)

823. 823

     <ब्>आजवंb ब्रूमिbrū·mi जप्पनं;</ब्>jap·pa·naṃ

     <b>ājavaṁ brūmi jappanaṁ;</b>

     (Pāli only)

824. 824

     <ब्>आरम्मणंb पकम्पनं,</ब्>pa·kam·pa·naṃ

     <b>Ārammaṇaṁ pakampanaṁ,</b>

     (Pāli only)

825. 825

     <ब्>कामपङ्कोb दुरच्चयो।</ब्>du·rac·ca·yo

     <b>kāmapaṅko duraccayo.</b>

     (Pāli only)

826. 826

     <ब्>गेधंb ब्रूमिbrū·mi महोघोती</ब्>ति।ma·ho·gho·tī

     <b>Gedhaṁ brūmi mahoghotī</b>ti.

     (Pāli only)

827. 827

     गेधोge·dho वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Gedho vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

828. 828

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

829. 829

     महोघोma·ho·gho वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Mahogho vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

830. 830

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

831. 831

     <ब्>गेधंb ब्रूमिbrū·mi महोघोती</ब्>ति।ma·ho·gho·tī

     <b>Gedhaṁ brūmi mahoghotī</b>ti.

     (Pāli only)

832. 832

     गेधंge·dhaṃ “महोघो”तिma·ho·gho ब्रूमिbrū·mi आचिक्खामिā·cik·khā·mi देसेमिde·se·mi पञ्ञापेमिpañ·ñā·pe·mi पट्ठपेमिpaṭ·ṭha·pe·mi विवरामिvi·va·rā·mi विभजामिvi·bha·jā·mi उत्तानीकरोमिut·tā·nī·ka·ro·mi पकासेमीति—pa·kā·se·mī·ti

     Gedhaṁ “mahogho”ti brūmi ācikkhāmi desemi paññāpemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—

     (Pāli only)

833. 833

     गेधंge·dhaṃ ब्रूमिbrū·mi महोघोति।ma·ho·gho·ti

     gedhaṁ brūmi mahoghoti.

     (Pāli only)

834. 834

     <ब्>आजवंb ब्रूमिbrū·mi जप्पनन्</ब्>ति।jap·pa·nan

     <b>Ājavaṁ brūmi jappanan</b>ti.

     (Pāli only)

835. 835

     आजवाā·ja·vā वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Ājavā vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

836. 836

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

837. 837

     जप्पनापिjap·pa·nā·pi वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Jappanāpi vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

838. 838

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

839. 839

     <ब्>आजवंb ब्रूमिbrū·mi जप्पनन्</ब्>तिjap·pa·nan आजवंā·ja·vaṃ “जप्पना”तिjap·pa·nā ब्रूमिbrū·mi आचिक्खामिā·cik·khā·mi …पे…pe उत्तानीकरोमिut·tā·nī·ka·ro·mi पकासेमीति—pa·kā·se·mī·ti

     <b>Ājavaṁ brūmi jappanan</b>ti ājavaṁ “jappanā”ti brūmi ācikkhāmi …pe… uttānīkaromi pakāsemīti—

     (Pāli only)

840. 840

     आजवंā·ja·vaṃ ब्रूमिbrū·mi जप्पनं।jap·pa·naṃ

     ājavaṁ brūmi jappanaṁ.

     (Pāli only)

841. 841

     <ब्>आरम्मणंb पकम्पनन्</ब्>ति।pa·kam·pa·nan

     <b>Ārammaṇaṁ pakampanan</b>ti.

     (Pāli only)

842. 842

     आरम्मणम्पिā·ram·ma·ṇam·pi वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Ārammaṇampi vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

843. 843

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

844. 844

     पकम्पनापिpa·kam·pa·nā·pi वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     Pakampanāpi vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

845. 845

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलन्ति—a·ku·sa·la·mū·lan·ti

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlanti—

     (Pāli only)

846. 846

     आरम्मणंā·ram·ma·ṇaṃ पकम्पनं।pa·kam·pa·naṃ

     ārammaṇaṁ pakampanaṁ.

     (Pāli only)

847. 847

     <ब्>कामपङ्कोb दुरच्चयो</ब्>ति।du·rac·ca·yo

     <b>Kāmapaṅko duraccayo</b>ti.

     (Pāli only)

848. 848

     कामपङ्कोkā·ma·paṅ·ko कामकद्दमोkā·ma·kad·da·mo कामकिलेसोkā·ma·ki·le·so कामपलिपोkā·ma·pa·li·po कामपलिरोधोkā·ma·pa·li·ro·dho दुरच्चयोdu·rac·ca·yo दुरतिवत्तोdu·ra·ti·vat·to दुत्तरोdut·ta·ro दुप्पतरोdup·pa·ta·ro दुस्समतिक्कमोdus·sa·ma·tik·ka·mo दुब्बीतिवत्तोति—dub·bī·ti·vat·to·ti

     Kāmapaṅko kāmakaddamo kāmakileso kāmapalipo kāmapalirodho duraccayo durativatto duttaro duppataro dussamatikkamo dubbītivattoti—

     (Pāli only)

849. 849

     कामपङ्कोkā·ma·paṅ·ko दुरच्चयो।du·rac·ca·yo

     kāmapaṅko duraccayo.

     (Pāli only)

850. 850

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

851. 851

     “गेधंge·dhaṃ ब्रूमिbrū·mi महोघोति,ma·ho·gho·ti

     “Gedhaṁ brūmi mahoghoti,

     (Pāli only)

852. 852

     आजवंā·ja·vaṃ ब्रूमिbrū·mi जप्पनं;jap·pa·naṃ

     ājavaṁ brūmi jappanaṁ;

     (Pāli only)

853. 853

     आरम्मणंā·ram·ma·ṇaṃ पकम्पनं,pa·kam·pa·naṃ

     Ārammaṇaṁ pakampanaṁ,

     (Pāli only)

854. 854

     कामपङ्कोkā·ma·paṅ·ko दुरच्चयो”ति।du·rac·ca·yo

     kāmapaṅko duraccayo”ti.

     (Pāli only)

855. 855

     <ब्>सच्चाb अवोक्कमंa·vok·ka·maṃ मुनि,</ब्>mu·ni

     <b>Saccā avokkamaṁ muni,</b>

     (Pāli only)

856. 856

     <ब्>थलेb तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti ब्राह्मणो;</ब्>brāh·ma·ṇo

     <b>thale tiṭṭhati brāhmaṇo;</b>

     (Pāli only)

857. 857

     <ब्>सब्बंb सोso पटिनिस्सज्ज,</ब्>pa·ṭi·nis·saj·ja

     <b>Sabbaṁ so paṭinissajja,</b>

     (Pāli only)

858. 858

     <ब्>सb वेve सन्तोतिsan·to·ti वुच्चति।</ब्>vuc·ca·ti

     <b>sa ve santoti vuccati.</b>

     (Pāli only)

859. 859

     <ब्>सच्चाb अवोक्कमंa·vok·ka·maṃ मुनी</ब्>ति।mu·nī

     <b>Saccā avokkamaṁ munī</b>ti.

     (Pāli only)

860. 860

     सच्चवाचायsac·ca·vā·cā·ya अवोक्कमन्तो,a·vok·ka·man·to सम्मादिट्ठियाsam·mā·diṭ·ṭhi·yā अवोक्कमन्तो,a·vok·ka·man·to अरियाa·ri·yā अट्ठङ्गिकाaṭ·ṭhaṅ·gi·kā मग्गाmag·gā अवोक्कमन्तो।a·vok·ka·man·to

     Saccavācāya avokkamanto, sammādiṭṭhiyā avokkamanto, ariyā aṭṭhaṅgikā maggā avokkamanto.

     (Pāli only)

861. 861

     <ब्>मुनी</ब्>ति।b

     <b>Munī</b>ti.

     (Pāli only)

862. 862

     मोनंmo·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti ञाणंñā·ṇaṃ …पे…pe सङ्गजालमतिच्चsaṅ·ga·jā·la·ma·tic·ca सोso मुनीति—mu·nī·ti

     Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so munīti—

     (Pāli only)

863. 863

     सच्चाsac·cā अवोक्कमंa·vok·ka·maṃ मुनि।mu·ni

     saccā avokkamaṁ muni.

     (Pāli only)

864. 864

     <ब्>थलेb तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti ब्राह्मणो</ब्>ति।brāh·ma·ṇo

     <b>Thale tiṭṭhati brāhmaṇo</b>ti.

     (Pāli only)

865. 865

     थलंtha·laṃ वुच्चतिvuc·ca·ti अमतंa·ma·taṃ निब्बानं।nib·bā·naṃ

     Thalaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.

     (Pāli only)

866. 866

     योyo सोso सब्बसङ्खारसमथोsab·ba·saṅ·khā·ra·sa·ma·tho सब्बूपधिपटिनिस्सग्गोsab·bū·pa·dhi·pa·ṭi·nis·sag·go तण्हक्खयोtaṇ·hak·kha·yo विरागोvi·rā·go निरोधोni·ro·dho निब्बानं।nib·bā·naṃ

     Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

     (Pāli only)

867. 867

     <ब्>ब्राह्मणो</ब्>तिb सत्तन्नंsat·tan·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ बाहितत्ताbā·hi·tat·tā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo …पे…pe असितोa·si·to तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te सsa ब्रह्मा।brah·mā

     <b>Brāhmaṇo</b>ti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo …pe… asito tādi pavuccate sa brahmā.

     (Pāli only)

868. 868

     <ब्>थलेb तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti ब्राह्मणो</ब्>ति।brāh·ma·ṇo

     <b>Thale tiṭṭhati brāhmaṇo</b>ti.

     (Pāli only)

869. 869

     थलेtha·le तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti दीपेdī·pe तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti ताणेtā·ṇe तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti लेणेle·ṇe तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti सरणेsa·ra·ṇe तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti अभयेa·bha·ye तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti अच्चुतेac·cu·te तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti अमतेa·ma·te तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti निब्बानेnib·bā·ne तिट्ठतीति—tiṭ·ṭha·tī·ti

     Thale tiṭṭhati dīpe tiṭṭhati tāṇe tiṭṭhati leṇe tiṭṭhati saraṇe tiṭṭhati abhaye tiṭṭhati accute tiṭṭhati amate tiṭṭhati nibbāne tiṭṭhatīti—

     (Pāli only)

870. 870

     थलेtha·le तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti ब्राह्मणो।brāh·ma·ṇo

     thale tiṭṭhati brāhmaṇo.

     (Pāli only)

871. 871

     <ब्>सब्बंb सोso पटिनिस्सज्जा</ब्>ति।pa·ṭi·nis·saj·jā

     <b>Sabbaṁ so paṭinissajjā</b>ti.

     (Pāli only)

872. 872

     सब्बंsab·baṃ वुच्चतिvuc·ca·ti द्वादसायतनानि—dvā·da·sā·ya·ta·nā·ni

     Sabbaṁ vuccati dvādasāyatanāni—

     (Pāli only)

873. 873

     चक्खुcak·khu चेवce·va रूपाrū·pā चca …पे…pe

     cakkhu ceva rūpā ca …pe…

     (Pāli only)

874. 874

     मनोma·no चेवce·va धम्माdham·mā च।ca

     mano ceva dhammā ca.

     (Pāli only)

875. 875

     यतोya·to अज्झत्तिकबाहिरेसुaj·jhat·ti·ka·bā·hi·re·su आयतनेसुā·ya·ta·ne·su छन्दरागोchan·da·rā·go पहीनोpa·hī·no होतिho·ti उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo एत्तावतापिet·tā·va·tā·pi सब्बंsab·baṃ चत्तंcat·taṃ होतिho·ti वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठं।pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhaṃ

     Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.

     (Pāli only)

876. 876

     यतोya·to तण्हाtaṇ·hā चca दिट्ठिdiṭ·ṭhi चca मानोmā·no चca पहीनाpa·hī·nā होन्तिhon·ti उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā एत्तावतापिet·tā·va·tā·pi सब्बंsab·baṃ चत्तंcat·taṃ होतिho·ti वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठं।pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhaṃ

     Yato taṇhā ca diṭṭhi ca māno ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.

     (Pāli only)

877. 877

     यतोya·to पुञ्ञाभिसङ्खारोpuñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca अपुञ्ञाभिसङ्खारोa·puñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca आनेञ्जाभिसङ्खारोā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·ro चca पहीनाpa·hī·nā होन्तिhon·ti उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā एत्तावतापिet·tā·va·tā·pi सब्बंsab·baṃ चत्तंcat·taṃ होतिho·ti वन्तंvan·taṃ मुत्तंmut·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ पटिनिस्सट्ठन्ति—pa·ṭi·nis·saṭ·ṭhan·ti

     Yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhanti—

     (Pāli only)

878. 878

     सब्बंsab·baṃ सोso पटिनिस्सज्ज।pa·ṭi·nis·saj·ja

     sabbaṁ so paṭinissajja.

     (Pāli only)

879. 879

     <ब्>सb वेve सन्तोतिsan·to·ti वुच्चती</ब्>ति।vuc·ca·tī

     <b>Sa ve santoti vuccatī</b>ti.

     (Pāli only)

880. 880

     सोso सन्तोsan·to उपसन्तोu·pa·san·to वूपसन्तोvū·pa·san·to निब्बुतोnib·bu·to पटिपस्सद्धोतिpa·ṭi·pas·sad·dho·ti वुच्चतिvuc·ca·ti कथीयतिka·thī·ya·ti भणीयतिbha·ṇī·ya·ti दीपीयतिdī·pī·ya·ti वोहरीयतीति—vo·ha·rī·ya·tī·ti

     So santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti vuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—

     (Pāli only)

881. 881

     सsa वेve सन्तोतिsan·to·ti वुच्चति।vuc·ca·ti

     sa ve santoti vuccati.

     (Pāli only)

882. 882

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

883. 883

     “सच्चाsac·cā अवोक्कमंa·vok·ka·maṃ मुनि,mu·ni

     “Saccā avokkamaṁ muni,

     (Pāli only)

884. 884

     थलेtha·le तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti ब्राह्मणो;brāh·ma·ṇo

     thale tiṭṭhati brāhmaṇo;

     (Pāli only)

885. 885

     सब्बंsab·baṃ सोso पटिनिस्सज्ज,pa·ṭi·nis·saj·ja

     Sabbaṁ so paṭinissajja,

     (Pāli only)

886. 886

     सsa वेve सन्तोतिsan·to·ti वुच्चती”ति।vuc·ca·tī

     sa ve santoti vuccatī”ti.

     (Pāli only)

887. 887

     <ब्>सb वेve विद्वाvid·vā सsa वेदगू,</ब्>ve·da·gū

     <b>Sa ve vidvā sa vedagū,</b>

     (Pāli only)

888. 888

     <ब्>ञत्वाb धम्मंdham·maṃ अनिस्सितो;</ब्>a·nis·si·to

     <b>ñatvā dhammaṁ anissito;</b>

     (Pāli only)

889. 889

     <ब्>सम्माb सोso लोकेlo·ke इरियानो,</ब्>i·ri·yā·no

     <b>Sammā so loke iriyāno,</b>

     (Pāli only)

890. 890

     <ब्>नb पिहेतीधpi·he·tī·dha कस्सचि।</ब्>kas·sa·ci

     <b>na pihetīdha kassaci.</b>

     (Pāli only)

891. 891

     <ब्>सb वेve विद्वाvid·vā सsa वेदगू</ब्>ति।ve·da·gū

     <b>Sa ve vidvā sa vedagū</b>ti.

     (Pāli only)

892. 892

     <ब्>विद्वा</ब्>तिb विद्वाvid·vā विज्जागतोvij·jā·ga·to ञाणीñā·ṇī विभावीvi·bhā·vī मेधावी।me·dhā·vī

     <b>Vidvā</b>ti vidvā vijjāgato ñāṇī vibhāvī medhāvī.

     (Pāli only)

893. 893

     <ब्>वेदगू</ब्>ति।b

     <b>Vedagū</b>ti.

     (Pāli only)

894. 894

     वेदाve·dā वुच्चन्तिvuc·can·ti चतूसुca·tū·su मग्गेसुmag·ge·su ञाणंñā·ṇaṃ …पे…pe सब्बवेदनासुsab·ba·ve·da·nā·su वीतरागोvī·ta·rā·go सब्बवेदमतिच्चsab·ba·ve·da·ma·tic·ca वेदगूve·da·gū सोति—so·ti

     Vedā vuccanti catūsu maggesu ñāṇaṁ …pe… sabbavedanāsu vītarāgo sabbavedamaticca vedagū soti—

     (Pāli only)

895. 895

     सsa वेve विद्वाvid·vā सsa वेदगू।ve·da·gū

     sa ve vidvā sa vedagū.

     (Pāli only)

896. 896

     <ब्>ञत्वाb धम्मंdham·maṃ अनिस्सितो</ब्>ति।a·nis·si·to

     <b>Ñatvā dhammaṁ anissito</b>ti.

     (Pāli only)

897. 897

     <ब्>ञत्वा</ब्>तिb ञत्वाñat·vā जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा।kat·vā

     <b>Ñatvā</b>ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

     (Pāli only)

898. 898

     “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā अनिच्चा”तिa·nic·cā ञत्वाñat·vā जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा,kat·vā

     “Sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā,

     (Pāli only)

899. 899

     “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā दुक्खा”तिduk·khā …पे…pe

     “sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…

     (Pāli only)

900. 900

     “यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci समुदयधम्मंsa·mu·da·ya·dham·maṃ सब्बंsab·baṃ तंtaṃ निरोधधम्मन्”तिni·ro·dha·dham·man ञत्वाñat·vā जानित्वाjā·nit·vā तुलयित्वाtu·la·yit·vā तीरयित्वाtī·ra·yit·vā विभावयित्वाvi·bhā·va·yit·vā विभूतंvi·bhū·taṃ कत्वा।kat·vā

     “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

     (Pāli only)

901. 901

     <ब्>अनिस्सितो</ब्>तिb द्वेdve निस्सया—nis·sa·yā

     <b>Anissito</b>ti dve nissayā—

     (Pāli only)

902. 902

     तण्हानिस्सयोtaṇ·hā·nis·sa·yo चca दिट्ठिनिस्सयोdiṭ·ṭhi·nis·sa·yo चca …पे…pe

     taṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…

     (Pāli only)

903. 903

     अयंa·yaṃ तण्हानिस्सयोtaṇ·hā·nis·sa·yo …पे…pe

     ayaṁ taṇhānissayo …pe…

     (Pāli only)

904. 904

     अयंa·yaṃ दिट्ठिनिस्सयो।diṭ·ṭhi·nis·sa·yo

     ayaṁ diṭṭhinissayo.

     (Pāli only)

905. 905

     तण्हानिस्सयंtaṇ·hā·nis·sa·yaṃ पहायpa·hā·ya दिट्ठिनिस्सयंdiṭ·ṭhi·nis·sa·yaṃ पटिनिस्सज्जित्वाpa·ṭi·nis·saj·jit·vā चक्खुंcak·khuṃ अनिस्सितोa·nis·si·to …

     Taṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā cakkhuṁ anissito …

     (Pāli only)

906. 906

     सोतंso·taṃ अनिस्सितोa·nis·si·to …

     sotaṁ anissito …

     (Pāli only)

907. 907

     घानंghā·naṃ अनिस्सितोa·nis·si·to …पे…pe

     ghānaṁ anissito …pe…

     (Pāli only)

908. 908

     दिट्ठसुतमुतविञ्ञातब्बेdiṭ·ṭha·su·ta·mu·ta·viñ·ñā·tab·be धम्मेdham·me अनिस्सितोa·nis·si·to अनल्लीनोa·nal·lī·no अनुपगतोa·nu·pa·ga·to अनज्झोसितोa·naj·jho·si·to अनधिमुत्तोa·na·dhi·mut·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरतीति—vi·ha·ra·tī·ti

     diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

     (Pāli only)

909. 909

     ञत्वाñat·vā धम्मंdham·maṃ अनिस्सितो।a·nis·si·to

     ñatvā dhammaṁ anissito.

     (Pāli only)

910. 910

     <ब्>सम्माb सोso लोकेlo·ke इरियानो</ब्>ति।i·ri·yā·no

     <b>Sammā so loke iriyāno</b>ti.

     (Pāli only)

911. 911

     यतोya·to अज्झत्तिकबाहिरेसुaj·jhat·ti·ka·bā·hi·re·su आयतनेसुā·ya·ta·ne·su छन्दरागोchan·da·rā·go पहीनोpa·hī·no होतिho·ti उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo एत्तावतापिet·tā·va·tā·pi सम्माsam·mā सोso लोकेlo·ke चरतिca·ra·ti विहरतिvi·ha·ra·ti इरियतिi·ri·ya·ti वत्ततिvat·ta·ti पालेतिpā·le·ti यपेतिya·pe·ti यापेतिyā·pe·ti …पे…pe

     Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, ettāvatāpi sammā so loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti …pe…

     (Pāli only)

912. 912

     यतोya·to पुञ्ञाभिसङ्खारोpuñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca अपुञ्ञाभिसङ्खारोa·puñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca आनेञ्जाभिसङ्खारोā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·ro चca पहीनाpa·hī·nā होन्तिhon·ti उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā एत्तावतापिet·tā·va·tā·pi सम्माsam·mā सोso लोकेlo·ke चरतिca·ra·ti विहरतिvi·ha·ra·ti इरियतिi·ri·ya·ti वत्ततिvat·ta·ti पालेतिpā·le·ti यपेतिya·pe·ti यापेतीति—yā·pe·tī·ti

     yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sammā so loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti—

     (Pāli only)

913. 913

     सम्माsam·mā सोso लोकेlo·ke इरियानो।i·ri·yā·no

     sammā so loke iriyāno.

     (Pāli only)

914. 914

     <ब्>नb पिहेतीधpi·he·tī·dha कस्सची</ब्>ति।kas·sa·cī

     <b>Na pihetīdha kassacī</b>ti.

     (Pāli only)

915. 915

     <ब्>पिहा</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     <b>Pihā</b> vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

916. 916

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

917. 917

     यस्सेसाyas·se·sā पिहाpi·hā तण्हाtaṇ·hā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso कस्सचिkas·sa·ci नna पिहेतिpi·he·ti खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa वाvā ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa वाvā वेस्सस्सves·sas·sa वाvā सुद्दस्सsud·das·sa वाvā गहट्ठस्सga·haṭ·ṭhas·sa वाvā पब्बजितस्सpab·ba·ji·tas·sa वाvā देवस्सde·vas·sa वाvā मनुस्सस्सma·nus·sas·sa वाति—vā·ti

     Yassesā pihā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so kassaci na piheti khattiyassa vā brāhmaṇassa vā vessassa vā suddassa vā gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā devassa vā manussassa vāti—

     (Pāli only)

918. 918

     नna पिहेतीधpi·he·tī·dha कस्सचि।kas·sa·ci

     na pihetīdha kassaci.

     (Pāli only)

919. 919

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

920. 920

     “सsa वेve विद्वाvid·vā सsa वेदगू,ve·da·gū

     “Sa ve vidvā sa vedagū,

     (Pāli only)

921. 921

     ञत्वाñat·vā धम्मंdham·maṃ अनिस्सितो;a·nis·si·to

     ñatvā dhammaṁ anissito;

     (Pāli only)

922. 922

     सम्माsam·mā सोso लोकेlo·ke इरियानो,i·ri·yā·no

     Sammā so loke iriyāno,

     (Pāli only)

923. 923

     नna पिहेतीधpi·he·tī·dha कस्सची”ति।kas·sa·cī

     na pihetīdha kassacī”ti.

     (Pāli only)

924. 924

     <ब्>योधb कामेkā·me अच्चतरि,</ब्>ac·ca·ta·ri

     <b>Yodha kāme accatari,</b>

     (Pāli only)

925. 925

     <ब्>सङ्गंb लोकेlo·ke दुरच्चयं;</ब्>du·rac·ca·yaṃ

     <b>saṅgaṁ loke duraccayaṁ;</b>

     (Pāli only)

926. 926

     <ब्>नb सोso सोचतिso·ca·ti नाज्झेति,</ब्>nāj·jhe·ti

     <b>Na so socati nājjheti,</b>

     (Pāli only)

927. 927

     <ब्>छिन्नसोतोb अबन्धनो।</ब्>a·ban·dha·no

     <b>chinnasoto abandhano.</b>

     (Pāli only)

928. 928

     <ब्>योधb कामेkā·me अच्चतरि,ac·ca·ta·ri सङ्गंsaṅ·gaṃ लोकेlo·ke दुरच्चयन्</ब्>ति।du·rac·ca·yan

     <b>Yodha kāme accatari, saṅgaṁ loke duraccayan</b>ti.

     (Pāli only)

929. 929

     <ब्>यो</ब्>तिb योyo यादिसोyā·di·so यथायुत्तोya·thā·yut·to यथाविहितोya·thā·vi·hi·to यथापकारोya·thā·pa·kā·ro यंyaṃ ठानप्पत्तोṭhā·nap·pat·to यंyaṃ धम्मसमन्नागतोdham·ma·sa·man·nā·ga·to खत्तियोkhat·ti·yo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā वेस्सोves·so वाvā सुद्दोsud·do वाvā गहट्ठोga·haṭ·ṭho वाvā पब्बजितोpab·ba·ji·to वाvā देवोde·vo वाvā मनुस्सोma·nus·so वा।vā

     <b>Yo</b>ti yo yādiso yathāyutto yathāvihito yathāpakāro yaṁ ṭhānappatto yaṁ dhammasamannāgato khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā gahaṭṭho vā pabbajito vā devo vā manusso vā.

     (Pāli only)

930. 930

     <ब्>कामा</ब्>तिb उद्दानतोud·dā·na·to द्वेdve कामा—kā·mā

     <b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—

     (Pāli only)

931. 931

     वत्थुकामाvat·thu·kā·mā चca किलेसकामाki·le·sa·kā·mā चca …पे…pe

     vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…

     (Pāli only)

932. 932

     इमेi·me वुच्चन्तिvuc·can·ti वत्थुकामाvat·thu·kā·mā …पे…pe

     ime vuccanti vatthukāmā …pe…

     (Pāli only)

933. 933

     इमेi·me वुच्चन्तिvuc·can·ti किलेसकामा।ki·le·sa·kā·mā

     ime vuccanti kilesakāmā.

     (Pāli only)

934. 934

     <ब्>सङ्गा</ब्>तिb सत्तsat·ta सङ्गा—saṅ·gā

     <b>Saṅgā</b>ti satta saṅgā—

     (Pāli only)

935. 935

     रागसङ्गो,rā·ga·saṅ·go दोससङ्गो,do·sa·saṅ·go मोहसङ्गो,mo·ha·saṅ·go मानसङ्गो,mā·na·saṅ·go दिट्ठिसङ्गो,diṭ·ṭhi·saṅ·go किलेससङ्गो,ki·le·sa·saṅ·go दुच्चरितसङ्गो।duc·ca·ri·ta·saṅ·go

     rāgasaṅgo, dosasaṅgo, mohasaṅgo, mānasaṅgo, diṭṭhisaṅgo, kilesasaṅgo, duccaritasaṅgo.

     (Pāli only)

936. 936

     <ब्>लोके</ब्>तिb अपायलोकेa·pā·ya·lo·ke मनुस्सलोकेma·nus·sa·lo·ke देवलोकेde·va·lo·ke खन्धलोकेkhan·dha·lo·ke धातुलोकेdhā·tu·lo·ke आयतनलोके।ā·ya·ta·na·lo·ke

     <b>Loke</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloke.

     (Pāli only)

937. 937

     <ब्>सङ्गंb लोकेlo·ke दुरच्चयन्</ब्>ति।du·rac·ca·yan

     <b>Saṅgaṁ loke duraccayan</b>ti.

     (Pāli only)

938. 938

     योyo कामेkā·me चca सङ्गेsaṅ·ge चca लोकेlo·ke दुरच्चयेdu·rac·ca·ye दुरतिवत्तेdu·ra·ti·vat·te दुत्तरेdut·ta·re दुप्पतरेdup·pa·ta·re दुस्समतिक्कमेdus·sa·ma·tik·ka·me दुब्बीतिवत्तेdub·bī·ti·vat·te अतरिa·ta·ri उत्तरिut·ta·ri पतरिpa·ta·ri समतिक्कमिsa·ma·tik·ka·mi वीतिवत्तयीति—vī·ti·vat·ta·yī·ti

     Yo kāme ca saṅge ca loke duraccaye durativatte duttare duppatare dussamatikkame dubbītivatte atari uttari patari samatikkami vītivattayīti—

     (Pāli only)

939. 939

     योधyo·dha कामेkā·me अच्चतरि,ac·ca·ta·ri सङ्गंsaṅ·gaṃ लोकेlo·ke दुरच्चयं।du·rac·ca·yaṃ

     yodha kāme accatari, saṅgaṁ loke duraccayaṁ.

     (Pāli only)

940. 940

     <ब्>नb सोso सोचतिso·ca·ti नाज्झेती</ब्>ति।nāj·jhe·tī

     <b>Na so socati nājjhetī</b>ti.

     (Pāli only)

941. 941

     विपरिणतंvi·pa·ri·ṇa·taṃ वाvā वत्थुंvat·thuṃ नna सोचति,so·ca·ti विपरिणतस्मिंvi·pa·ri·ṇa·tas·miṃ वाvā वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ नna सोचति।so·ca·ti

     Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.

     (Pāli only)

942. 942

     “चक्खुcak·khu मेme विपरिणतन्”तिvi·pa·ri·ṇa·tan नna सोचतिso·ca·ti …पे…pe

     “Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati …pe…

     (Pāli only)

943. 943

     सोतंso·taṃ मेme …

     sotaṁ me …

     (Pāli only)

944. 944

     घानंghā·naṃ मेme …

     ghānaṁ me …

     (Pāli only)

945. 945

     जिव्हाjiv·hā मेme …

     jivhā me …

     (Pāli only)

946. 946

     कायोkā·yo मेme …

     kāyo me …

     (Pāli only)

947. 947

     रूपाrū·pā मेme …

     rūpā me …

     (Pāli only)

948. 948

     सद्दाsad·dā मेme …

     saddā me …

     (Pāli only)

949. 949

     गन्धाgan·dhā मेme …

     gandhā me …

     (Pāli only)

950. 950

     रसाra·sā मेme …

     rasā me …

     (Pāli only)

951. 951

     फोट्ठब्बाphoṭ·ṭhab·bā मेme …

     phoṭṭhabbā me …

     (Pāli only)

952. 952

     कुलंku·laṃ मेme …

     kulaṁ me …

     (Pāli only)

953. 953

     गणोga·ṇo मेme …

     gaṇo me …

     (Pāli only)

954. 954

     आवासोā·vā·so मेme …

     āvāso me …

     (Pāli only)

955. 955

     लाभोlā·bho मेme …

     lābho me …

     (Pāli only)

956. 956

     यसोya·so मेme …

     yaso me …

     (Pāli only)

957. 957

     पसंसाpa·saṃ·sā मेme …

     pasaṁsā me …

     (Pāli only)

958. 958

     सुखंsu·khaṃ मेme …

     sukhaṁ me …

     (Pāli only)

959. 959

     चीवरंcī·va·raṃ मेme …

     cīvaraṁ me …

     (Pāli only)

960. 960

     पिण्डपातोpiṇ·ḍa·pā·to मेme …

     piṇḍapāto me …

     (Pāli only)

961. 961

     सेनासनंse·nā·sa·naṃ मेme …

     senāsanaṁ me …

     (Pāli only)

962. 962

     गिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खाराgi·lā·na·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·rā मेme …

     gilānapaccayabhesajjaparikkhārā me …

     (Pāli only)

963. 963

     माताmā·tā मेme …

     mātā me …

     (Pāli only)

964. 964

     पिताpi·tā मेme …

     pitā me …

     (Pāli only)

965. 965

     भाताbhā·tā मेme …

     bhātā me …

     (Pāli only)

966. 966

     भगिनीbha·gi·nī मेme …

     bhaginī me …

     (Pāli only)

967. 967

     पुत्तोput·to मेme …

     putto me …

     (Pāli only)

968. 968

     धीताdhī·tā मेme …

     dhītā me …

     (Pāli only)

969. 969

     मित्ताmit·tā मेme …

     mittā me …

     (Pāli only)

970. 970

     अमच्चाa·mac·cā मेme …

     amaccā me …

     (Pāli only)

971. 971

     ञातीñā·tī मेme …

     ñātī me …

     (Pāli only)

972. 972

     “सालोहिताsā·lo·hi·tā मेme विपरिणता”तिvi·pa·ri·ṇa·tā नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जतीति—ā·paj·ja·tī·ti

     “sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—

     (Pāli only)

973. 973

     नna सोचति।so·ca·ti

     na socati.

     (Pāli only)

974. 974

     <ब्>नाज्झेती</ब्>तिb नज्झेतिnaj·jhe·ti नna अज्झेतिaj·jhe·ti नna उपनिज्झायतिu·pa·nij·jhā·ya·ti नna निज्झायतिnij·jhā·ya·ti नna पज्झायति।paj·jhā·ya·ti

     <b>Nājjhetī</b>ti najjheti na ajjheti na upanijjhāyati na nijjhāyati na pajjhāyati.

     (Pāli only)

975. 975

     अथa·tha वाvā नna जायतिjā·ya·ti नna जिय्यतिjiy·ya·ti नna मिय्यतिmiy·ya·ti नna चवतिca·va·ti नna उपपज्जतीति—u·pa·paj·ja·tī·ti

     Atha vā na jāyati na jiyyati na miyyati na cavati na upapajjatīti—

     (Pāli only)

976. 976

     नाज्झेतीति—nāj·jhe·tī·ti

     nājjhetīti—

     (Pāli only)

977. 977

     नna सोso सोचतिso·ca·ti नाज्झेति।nāj·jhe·ti

     na so socati nājjheti.

     (Pāli only)

978. 978

     <ब्>छिन्नसोतोb अबन्धनो</ब्>ति।a·ban·dha·no

     <b>Chinnasoto abandhano</b>ti.

     (Pāli only)

979. 979

     <ब्>सोतं</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

     <b>Sotaṁ</b> vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

980. 980

     योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

981. 981

     यस्सेसाyas·se·sā सोताso·tā तण्हाtaṇ·hā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā …पे…pe ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso वुच्चतिvuc·ca·ti छिन्नसोतो।chin·na·so·to

     Yassesā sotā taṇhā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati chinnasoto.

     (Pāli only)

982. 982

     <ब्>अबन्धनो</ब्>तिb रागबन्धनंrā·ga·ban·dha·naṃ दोसबन्धनंdo·sa·ban·dha·naṃ मोहबन्धनंmo·ha·ban·dha·naṃ मानबन्धनंmā·na·ban·dha·naṃ दिट्ठिबन्धनंdiṭ·ṭhi·ban·dha·naṃ किलेसबन्धनंki·le·sa·ban·dha·naṃ दुच्चरितबन्धनं,duc·ca·ri·ta·ban·dha·naṃ यस्सेतेyas·se·te बन्धनाban·dha·nā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā …पे…pe ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अबन्धनोति—a·ban·dha·no·ti

     <b>Abandhano</b>ti rāgabandhanaṁ dosabandhanaṁ mohabandhanaṁ mānabandhanaṁ diṭṭhibandhanaṁ kilesabandhanaṁ duccaritabandhanaṁ, yassete bandhanā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati abandhanoti—

     (Pāli only)

983. 983

     छिन्नसोतोchin·na·so·to अबन्धनो।a·ban·dha·no

     chinnasoto abandhano.

     (Pāli only)

984. 984

     तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

985. 985

     “योधyo·dha कामेkā·me अच्चतरि,ac·ca·ta·ri

     “Yodha kāme accatari,

     (Pāli only)

986. 986

     सङ्गंsaṅ·gaṃ लोकेlo·ke दुरच्चयं;du·rac·ca·yaṃ

     saṅgaṁ loke duraccayaṁ;

     (Pāli only)

987. 987

     नna सोso सोचतिso·ca·ti नाज्झेति,nāj·jhe·ti

     Na so socati nājjheti,

     (Pāli only)

988. 988

     छिन्नसोतोchin·na·so·to अबन्धनो”ति।a·ban·dha·no

     chinnasoto abandhano”ti.

     (Pāli only)

989. 989

     <ब्>यंb पुब्बेpub·be तंtaṃ विसोसेहि,</ब्>vi·so·se·hi

     <b>Yaṁ pubbe taṁ visosehi,</b>

     (Pāli only)

990. 990

     <ब्>पच्छाb तेte माहुmā·hu किञ्चनं;</ब्>kiñ·ca·naṃ

     <b>pacchā te māhu kiñcanaṁ;</b>

     (Pāli only)

991. 991

     <ब्>मज्झेb चेce नोno गहेस्ससि,</ब्>ga·hes·sa·si

     <b>Majjhe ce no gahessasi,</b>

     (Pāli only)

992. 992

     <ब्>उपसन्तोb चरिस्ससि।</ब्>ca·ris·sa·si

     <b>upasanto carissasi.</b>

     (Pāli only)

993. 993

     <ब्>यंb पुब्बेpub·be तंtaṃ विसोसेही</ब्>ति।vi·so·se·hī

     <b>Yaṁ pubbe taṁ visosehī</b>ti.

     (Pāli only)

994. 994

     अतीतेa·tī·te सङ्खारेsaṅ·khā·re आरब्भā·rab·bha येye किलेसाki·le·sā उप्पज्जेय्युंup·paj·jey·yuṃ तेte किलेसेki·le·se सोसेहिso·se·hi विसोसेहिvi·so·se·hi सुक्खापेहिsuk·khā·pe·hi विसुक्खापेहिvi·suk·khā·pe·hi अबीजंa·bī·jaṃ करोहिka·ro·hi पजहpa·ja·ha विनोदेहिvi·no·de·hi ब्यन्तिंbyan·tiṃ करोहिka·ro·hi अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेहीति।ga·me·hī·ti

     Atīte saṅkhāre ārabbha ye kilesā uppajjeyyuṁ te kilese sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti.

     (Pāli only)

995. 995

     एवम्पिe·vam·pi यंyaṃ पुब्बेpub·be तंtaṃ विसोसेहि।vi·so·se·hi

     Evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.

     (Pāli only)

996. 996

     अथa·tha वाvā येye अतीताa·tī·tā कम्माभिसङ्खाराkam·mā·bhi·saṅ·khā·rā अविपक्कविपाकाa·vi·pak·ka·vi·pā·kā तेte कम्माभिसङ्खारेkam·mā·bhi·saṅ·khā·re सोसेहिso·se·hi विसोसेहिvi·so·se·hi सुक्खापेहिsuk·khā·pe·hi विसुक्खापेहिvi·suk·khā·pe·hi अबीजंa·bī·jaṃ करोहिka·ro·hi पजहpa·ja·ha विनोदेहिvi·no·de·hi ब्यन्तिंbyan·tiṃ करोहिka·ro·hi अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेहीति।ga·me·hī·ti

     Atha vā ye atītā kammābhisaṅkhārā avipakkavipākā te kammābhisaṅkhāre sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti.

     (Pāli only)

997. 997

     एवम्पिe·vam·pi यंyaṃ पुब्बेpub·be तंtaṃ विसोसेहि।vi·so·se·hi

     Evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.

     (Pāli only)

998. 998

     <ब्>पच्छाb तेte माहुmā·hu किञ्चनन्</ब्>ति।kiñ·ca·nan

     <b>Pacchā te māhu kiñcanan</b>ti.

     (Pāli only)

999. 999

     पच्छाpac·chā वुच्चतिvuc·ca·ti अनागतं।a·nā·ga·taṃ

     Pacchā vuccati anāgataṁ.

     (Pāli only)

1000. 1000

      अनागतेa·nā·ga·te सङ्खारेsaṅ·khā·re आरब्भā·rab·bha यानिyā·ni उप्पज्जेय्युंup·paj·jey·yuṃ रागकिञ्चनंrā·ga·kiñ·ca·naṃ दोसकिञ्चनंdo·sa·kiñ·ca·naṃ मोहकिञ्चनंmo·ha·kiñ·ca·naṃ मानकिञ्चनंmā·na·kiñ·ca·naṃ दिट्ठिकिञ्चनंdiṭ·ṭhi·kiñ·ca·naṃ किलेसकिञ्चनंki·le·sa·kiñ·ca·naṃ दुच्चरितकिञ्चनं,duc·ca·ri·ta·kiñ·ca·naṃ इमानिi·mā·ni किञ्चनानिkiñ·ca·nā·ni तुय्हंtuy·haṃ माmā अहुa·hu माmā अकासिa·kā·si माmā जनेसिja·ne·si माmā सञ्जनेसिsañ·ja·ne·si माmā निब्बत्तेसिnib·bat·te·si माmā अभिनिब्बत्तेसिa·bhi·nib·bat·te·si पजहpa·ja·ha विनोदेहिvi·no·de·hi ब्यन्तिंbyan·tiṃ करोहिka·ro·hi अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेहीति—ga·me·hī·ti

      Anāgate saṅkhāre ārabbha yāni uppajjeyyuṁ rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, imāni kiñcanāni tuyhaṁ mā ahu mā akāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mā abhinibbattesi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti—

      (Pāli only)

1001. 1001

      पच्छाpac·chā तेte माहुmā·hu किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      pacchā te māhu kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1002. 1002

      <ब्>मज्झेb चेce नोno गहेस्ससी</ब्>ति।ga·hes·sa·sī

      <b>Majjhe ce no gahessasī</b>ti.

      (Pāli only)

1003. 1003

      मज्झंmaj·jhaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti पच्चुप्पन्नाpac·cup·pan·nā रूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणा।rū·pa·ve·da·nā·sañ·ñā·saṅ·khā·ra·viñ·ñā·ṇā

      Majjhaṁ vuccati paccuppannā rūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇā.

      (Pāli only)

1004. 1004

      पच्चुप्पन्नेpac·cup·pan·ne सङ्खारेsaṅ·khā·re तण्हावसेनtaṇ·hā·va·se·na दिट्ठिवसेनdiṭ·ṭhi·va·se·na नna गहेस्ससिga·hes·sa·si नna उग्गहेस्ससिug·ga·hes·sa·si नna गण्हिस्ससिgaṇ·his·sa·si नna परामसिस्ससिpa·rā·ma·sis·sa·si नाभिनन्दिस्ससिnā·bhi·nan·dis·sa·si नाभिचरिस्ससिnā·bhi·ca·ris·sa·si नna अज्झोसिस्ससि,aj·jho·sis·sa·si अभिनन्दनंa·bhi·nan·da·naṃ अभिवदनंa·bhi·va·da·naṃ अज्झोसानंaj·jho·sā·naṃ गाहंgā·haṃ परामासंpa·rā·mā·saṃ अभिनिवेसंa·bhi·ni·ve·saṃ पजहिस्ससिpa·ja·his·sa·si विनोदेस्ससिvi·no·des·sa·si ब्यन्तिंbyan·tiṃ करिस्ससिka·ris·sa·si अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेस्ससीति—ga·mes·sa·sī·ti

      Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena na gahessasi na uggahessasi na gaṇhissasi na parāmasissasi nābhinandissasi nābhicarissasi na ajjhosissasi, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahissasi vinodessasi byantiṁ karissasi anabhāvaṁ gamessasīti—

      (Pāli only)

1005. 1005

      मज्झेmaj·jhe चेce नोno गहेस्ससि।ga·hes·sa·si

      majjhe ce no gahessasi.

      (Pāli only)

1006. 1006

      <ब्>उपसन्तोb चरिस्ससी</ब्>ति।ca·ris·sa·sī

      <b>Upasanto carissasī</b>ti.

      (Pāli only)

1007. 1007

      रागस्सrā·gas·sa सन्तत्ताsan·tat·tā समितत्ताsa·mi·tat·tā उपसमितत्ता,u·pa·sa·mi·tat·tā

      Rāgassa santattā samitattā upasamitattā,

      (Pāli only)

1008. 1008

      दोसस्सdo·sas·sa सन्तत्ताsan·tat·tā समितत्ताsa·mi·tat·tā उपसमितत्ताu·pa·sa·mi·tat·tā …पे…pe

      dosassa santattā samitattā upasamitattā …pe…

      (Pāli only)

1009. 1009

      सब्बाकुसलाभिसङ्खारानंsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ सन्तत्ताsan·tat·tā समितत्ताsa·mi·tat·tā उपसमितत्ताu·pa·sa·mi·tat·tā वूपसमितत्ताvū·pa·sa·mi·tat·tā विज्झातत्ताvij·jhā·tat·tā निब्बुतत्ताnib·bu·tat·tā विगतत्ताvi·ga·tat·tā पटिपस्सद्धत्ताpa·ṭi·pas·sad·dhat·tā सन्तोsan·to उपसन्तोu·pa·san·to वूपसन्तोvū·pa·san·to निब्बुतोnib·bu·to पटिपस्सद्धोpa·ṭi·pas·sad·dho चरिस्ससिca·ris·sa·si विहरिस्ससिvi·ha·ris·sa·si इरियिस्ससिi·ri·yis·sa·si वत्तिस्ससिvat·tis·sa·si पालिस्ससिpā·lis·sa·si यपिस्ससिya·pis·sa·si यापिस्ससीति—yā·pis·sa·sī·ti

      sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā upasamitattā vūpasamitattā vijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭipassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddho carissasi viharissasi iriyissasi vattissasi pālissasi yapissasi yāpissasīti—

      (Pāli only)

1010. 1010

      उपसन्तोu·pa·san·to चरिस्ससि।ca·ris·sa·si

      upasanto carissasi.

      (Pāli only)

1011. 1011

      तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

      Tenāha bhagavā—

      (Pāli only)

1012. 1012

      “यंyaṃ पुब्बेpub·be तंtaṃ विसोसेहि,vi·so·se·hi

      “Yaṁ pubbe taṁ visosehi,

      (Pāli only)

1013. 1013

      पच्छाpac·chā तेte माहुmā·hu किञ्चनं;kiñ·ca·naṃ

      pacchā te māhu kiñcanaṁ;

      (Pāli only)

1014. 1014

      मज्झेmaj·jhe चेce नोno गहेस्ससि,ga·hes·sa·si

      Majjhe ce no gahessasi,

      (Pāli only)

1015. 1015

      उपसन्तोu·pa·san·to चरिस्ससी”ति।ca·ris·sa·sī

      upasanto carissasī”ti.

      (Pāli only)

1016. 1016

      <ब्>सब्बसोb नामरूपस्मिं,</ब्>nā·ma·rū·pas·miṃ

      <b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ,</b>

      (Pāli only)

1017. 1017

      <ब्>यस्सb नत्थिnat·thi ममायितं;</ब्>ma·mā·yi·taṃ

      <b>yassa natthi mamāyitaṁ;</b>

      (Pāli only)

1018. 1018

      <ब्>असताb चca नna सोचति,</ब्>so·ca·ti

      <b>Asatā ca na socati,</b>

      (Pāli only)

1019. 1019

      <ब्>सb वेve लोकेlo·ke नna जीयति।</ब्>jī·ya·ti

      <b>sa ve loke na jīyati.</b>

      (Pāli only)

1020. 1020

      <ब्>सब्बसोb नामरूपस्मिं,nā·ma·rū·pas·miṃ यस्सyas·sa नत्थिnat·thi ममायितन्</ब्>ति।ma·mā·yi·tan

      <b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitan</b>ti.

      (Pāli only)

1021. 1021

      <ब्>सब्बसो</ब्>तिb सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ सब्बथाsab·ba·thā सब्बंsab·baṃ असेसंa·se·saṃ निस्सेसंnis·se·saṃ परियादियनवचनमेतं—pa·ri·yā·di·ya·na·va·ca·na·me·taṃ

      <b>Sabbaso</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ—

      (Pāli only)

1022. 1022

      सब्बसोति।sab·ba·so·ti

      sabbasoti.

      (Pāli only)

1023. 1023

      <ब्>नामन्</ब्>तिb चत्तारोcat·tā·ro अरूपिनोa·rū·pi·no खन्धा।khan·dhā

      <b>Nāman</b>ti cattāro arūpino khandhā.

      (Pāli only)

1024. 1024

      <ब्>रूपन्</ब्>तिb चत्तारोcat·tā·ro चca महाभूता,ma·hā·bhū·tā चतुन्नञ्चca·tun·nañ·ca महाभूतानंma·hā·bhū·tā·naṃ उपादायu·pā·dā·ya रूपं।rū·paṃ

      <b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.

      (Pāli only)

1025. 1025

      <ब्>यस्सा</ब्>तिb अरहतोa·ra·ha·to खीणासवस्स।khī·ṇā·sa·vas·sa

      <b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.

      (Pāli only)

1026. 1026

      <ब्>ममायितन्</ब्>तिb द्वेdve ममत्ता—ma·mat·tā

      <b>Mamāyitan</b>ti dve mamattā—

      (Pāli only)

1027. 1027

      तण्हाममत्तञ्चtaṇ·hā·ma·mat·tañ·ca दिट्ठिममत्तञ्चdiṭ·ṭhi·ma·mat·tañ·ca …पे…pe

      taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…

      (Pāli only)

1028. 1028

      इदंi·daṃ तण्हाममत्तंtaṇ·hā·ma·mat·taṃ …पे…pe

      idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…

      (Pāli only)

1029. 1029

      इदंi·daṃ दिट्ठिममत्तं।diṭ·ṭhi·ma·mat·taṃ

      idaṁ diṭṭhimamattaṁ.

      (Pāli only)

1030. 1030

      <ब्>सब्बसोb नामरूपस्मिं,nā·ma·rū·pas·miṃ यस्सyas·sa नत्थिnat·thi ममायितन्</ब्>तिma·mā·yi·tan सब्बसोsab·ba·so नामरूपस्मिंnā·ma·rū·pas·miṃ ममत्ताma·mat·tā यस्सyas·sa नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जन्तिsaṃ·vij·jan·ti नुपलब्भन्ति,nu·pa·lab·bhan·ti पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढाति—daḍ·ḍhā·ti

      <b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitan</b>ti sabbaso nāmarūpasmiṁ mamattā yassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

      (Pāli only)

1031. 1031

      सब्बसोsab·ba·so नामरूपस्मिं,nā·ma·rū·pas·miṃ यस्सyas·sa नत्थिnat·thi ममायितं।ma·mā·yi·taṃ

      sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitaṁ.

      (Pāli only)

1032. 1032

      <ब्>असताb चca नna सोचती</ब्>ति।so·ca·tī

      <b>Asatā ca na socatī</b>ti.

      (Pāli only)

1033. 1033

      विपरिणतंvi·pa·ri·ṇa·taṃ वाvā वत्थुंvat·thuṃ नna सोचति,so·ca·ti विपरिणतस्मिंvi·pa·ri·ṇa·tas·miṃ वाvā वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ नna सोचति।so·ca·ti

      Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.

      (Pāli only)

1034. 1034

      “चक्खुcak·khu मेme विपरिणतन्”तिvi·pa·ri·ṇa·tan नna सोचति,so·ca·ti

      “Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,

      (Pāli only)

1035. 1035

      सोतंso·taṃ मेme …

      sotaṁ me …

      (Pāli only)

1036. 1036

      घानंghā·naṃ मेme …

      ghānaṁ me …

      (Pāli only)

1037. 1037

      जिव्हाjiv·hā मेme …

      jivhā me …

      (Pāli only)

1038. 1038

      कायोkā·yo मेme …

      kāyo me …

      (Pāli only)

1039. 1039

      रूपाrū·pā मेme …

      rūpā me …

      (Pāli only)

1040. 1040

      सद्दाsad·dā मेme …

      saddā me …

      (Pāli only)

1041. 1041

      गन्धाgan·dhā मेme …

      gandhā me …

      (Pāli only)

1042. 1042

      रसाra·sā मेme …

      rasā me …

      (Pāli only)

1043. 1043

      फोट्ठब्बाphoṭ·ṭhab·bā मेme …

      phoṭṭhabbā me …

      (Pāli only)

1044. 1044

      कुलंku·laṃ मेme …

      kulaṁ me …

      (Pāli only)

1045. 1045

      गणोga·ṇo मेme …

      gaṇo me …

      (Pāli only)

1046. 1046

      आवासोā·vā·so मेme …

      āvāso me …

      (Pāli only)

1047. 1047

      लाभोlā·bho मेme …पे…pe

      lābho me …pe…

      (Pāli only)

1048. 1048

      “सालोहिताsā·lo·hi·tā मेme विपरिणता”तिvi·pa·ri·ṇa·tā नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जतीति।ā·paj·ja·tī·ti

      “sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.

      (Pāli only)

1049. 1049

      एवम्पिe·vam·pi असताa·sa·tā चca नna सोचति।so·ca·ti

      Evampi asatā ca na socati.

      (Pāli only)

1050. 1050

      अथa·tha वाvā असतायa·sa·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जतीति।ā·paj·ja·tī·ti

      Atha vā asatāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.

      (Pāli only)

1051. 1051

      एवम्पिe·vam·pi असताa·sa·tā चca नna सोचति।so·ca·ti

      Evampi asatā ca na socati.

      (Pāli only)

1052. 1052

      अथa·tha वाvā चक्खुरोगेनcak·khu·ro·ge·na फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to …पे…pe

      Atha vā cakkhurogena phuṭṭho pareto …pe…

      (Pāli only)

1053. 1053

      डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सेनḍaṃ·sa·ma·ka·sa·vā·tā·ta·pa·sa·rī·sa·pa·sam·phas·se·na फुट्ठोphuṭ·ṭho परेतोpa·re·to समोहितोsa·mo·hi·to समन्नागतोsa·man·nā·ga·to नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जतीति।ā·paj·ja·tī·ti

      ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassena phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.

      (Pāli only)

1054. 1054

      एवम्पिe·vam·pi असताa·sa·tā चca नna सोचति।so·ca·ti

      Evampi asatā ca na socati.

      (Pāli only)

1055. 1055

      अथa·tha वाvā असन्तेa·san·te असंविज्जमानेa·saṃ·vij·ja·mā·ne अनुपलब्भमानेa·nu·pa·lab·bha·mā·ne “अहुa·hu वतva·ta मे,me तंtaṃ वतva·ta मेme नत्थि,nat·thi सियाsi·yā वतva·ta मे,me तंtaṃ वताहंva·tā·haṃ नna लभामी”तिla·bhā·mī नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जतीति।ā·paj·ja·tī·ti

      Atha vā asante asaṁvijjamāne anupalabbhamāne “ahu vata me, taṁ vata me natthi, siyā vata me, taṁ vatāhaṁ na labhāmī”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.

      (Pāli only)

1056. 1056

      एवम्पिe·vam·pi असताa·sa·tā चca नna सोचति।so·ca·ti

      Evampi asatā ca na socati.

      (Pāli only)

1057. 1057

      <ब्>सb वेve लोकेlo·ke नna जीयती</ब्>ति।jī·ya·tī

      <b>Sa ve loke na jīyatī</b>ti.

      (Pāli only)

1058. 1058

      यस्सyas·sa “मय्हंmay·haṃ वाvā इदंi·daṃ परेसंpa·re·saṃ वाvā इदन्”तिi·dan किञ्चिkiñ·ci रूपगतंrū·pa·ga·taṃ वेदनागतंve·da·nā·ga·taṃ सञ्ञागतंsañ·ñā·ga·taṃ सङ्खारगतंsaṅ·khā·ra·ga·taṃ विञ्ञाणगतंviñ·ñā·ṇa·ga·taṃ गहितंga·hi·taṃ परामट्ठंpa·rā·maṭ·ṭhaṃ अभिनिविट्ठंa·bhi·ni·viṭ·ṭhaṃ अज्झोसितंaj·jho·si·taṃ अधिमुत्तंa·dhi·mut·taṃ अत्थि,at·thi तस्सtas·sa जानिjā·ni अत्थि।at·thi

      Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ atthi, tassa jāni atthi.

      (Pāli only)

1059. 1059

      भासितम्पिbhā·si·tam·pi हेतं—he·taṃ

      Bhāsitampi hetaṁ—

      (Pāli only)

1060. 1060

      “जीनोjī·no रथस्संra·thas·saṃ मणिकुण्डलेma·ṇi·kuṇ·ḍa·le च,ca

      “Jīno rathassaṁ maṇikuṇḍale ca,

      (Pāli only)

1061. 1061

      पुत्तेput·te चca दारेdā·re चca तथेवta·the·va जीनो;jī·no

      Putte ca dāre ca tatheva jīno;

      (Pāli only)

1062. 1062

      सब्बेसुsab·be·su भोगेसुbho·ge·su असेसकेसु,a·se·sa·ke·su

      Sabbesu bhogesu asesakesu,

      (Pāli only)

1063. 1063

      कस्माkas·mā नna सन्तप्पसिsan·tap·pa·si सोककाले।so·ka·kā·le

      Kasmā na santappasi sokakāle.

      (Pāli only)

1064. 1064

      पुब्बेवpub·be·va मच्चंmac·caṃ विजहन्तिvi·ja·han·ti भोगा,bho·gā

      Pubbeva maccaṁ vijahanti bhogā,

      (Pāli only)

1065. 1065

      मच्चोmac·co धनेdha·ne पुब्बतरंpub·ba·ta·raṃ जहासि;ja·hā·si

      Macco dhane pubbataraṁ jahāsi;

      (Pāli only)

1066. 1066

      असस्सताa·sas·sa·tā भोगिनोbho·gi·no कामकामी,kā·ma·kā·mī

      Asassatā bhogino kāmakāmī,

      (Pāli only)

1067. 1067

      तस्माtas·mā नna सोचामहंso·cā·ma·haṃ सोककाले।so·ka·kā·le

      Tasmā na socāmahaṁ sokakāle.

      (Pāli only)

1068. 1068

      उदेतिu·de·ti आपूरतिā·pū·ra·ti वेतिve·ti चन्दो,can·do

      Udeti āpūrati veti cando,

      (Pāli only)

1069. 1069

      अत्थंat·thaṃ तपेत्वानta·pet·vā·na पलेतिpa·le·ti सूरियो;sū·ri·yo

      Atthaṁ tapetvāna paleti sūriyo;

      (Pāli only)

1070. 1070

      विदिताvi·di·tā मयाma·yā सत्तुकsat·tu·ka लोकधम्मा,lo·ka·dham·mā

      Viditā mayā sattuka lokadhammā,

      (Pāli only)

1071. 1071

      तस्माtas·mā नna सोचामहंso·cā·ma·haṃ सोककाले”ति।so·ka·kā·le

      Tasmā na socāmahaṁ sokakāle”ti.

      (Pāli only)

1072. 1072

      यस्सyas·sa “मय्हंmay·haṃ वाvā इदंi·daṃ परेसंpa·re·saṃ वाvā इदन्”तिi·dan किञ्चिkiñ·ci रूपगतंrū·pa·ga·taṃ वेदनागतंve·da·nā·ga·taṃ सञ्ञागतंsañ·ñā·ga·taṃ सङ्खारगतंsaṅ·khā·ra·ga·taṃ विञ्ञाणगतंviñ·ñā·ṇa·ga·taṃ गहितंga·hi·taṃ परामट्ठंpa·rā·maṭ·ṭhaṃ अभिनिविट्ठंa·bhi·ni·viṭ·ṭhaṃ अज्झोसितंaj·jho·si·taṃ अधिमुत्तंa·dhi·mut·taṃ नत्थि,nat·thi तस्सtas·sa जानिjā·ni नत्थि।nat·thi

      Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi, tassa jāni natthi.

      (Pāli only)

1073. 1073

      भासितम्पिbhā·si·tam·pi हेतं—he·taṃ

      Bhāsitampi hetaṁ—

      (Pāli only)

1074. 1074

      “‘नन्दसि,nan·da·si समणा’ति।sa·ma·ṇā

      “‘nandasi, samaṇā’ti.

      (Pāli only)

1075. 1075

      ‘किंkiṃ लद्धा,lad·dhā आवुसो’ति?ā·vu·so

      ‘Kiṁ laddhā, āvuso’ti?

      (Pāli only)

1076. 1076

      ‘तेनte·na हि,hi समण,sa·ma·ṇa सोचसी’ति।so·ca·sī

      ‘Tena hi, samaṇa, socasī’ti.

      (Pāli only)

1077. 1077

      ‘किंkiṃ जीयित्थ,jī·yit·tha आवुसो’ति?ā·vu·so

      ‘Kiṁ jīyittha, āvuso’ti?

      (Pāli only)

1078. 1078

      ‘तेनte·na हि,hi समण,sa·ma·ṇa नेवne·va नन्दसिnan·da·si नna चca सोचसी’ति।so·ca·sī

      ‘Tena hi, samaṇa, neva nandasi na ca socasī’ti.

      (Pāli only)

1079. 1079

      ‘एवमावुसो’ति।e·va·mā·vu·so

      ‘Evamāvuso’ti.

      (Pāli only)

1080. 1080

      ‘चिरस्संci·ras·saṃ वतva·ta पस्साम,pas·sā·ma

      ‘Cirassaṁ vata passāma,

      (Pāli only)

1081. 1081

      ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ परिनिब्बुतं;pa·ri·nib·bu·taṃ

      brāhmaṇaṁ parinibbutaṁ;

      (Pāli only)

1082. 1082

      अनन्दिंa·nan·diṃ अनघंa·na·ghaṃ भिक्खुं,bhik·khuṃ

      Anandiṁ anaghaṁ bhikkhuṁ,

      (Pāli only)

1083. 1083

      तिण्णंtiṇ·ṇaṃ लोकेlo·ke विसत्तिकन्’”ति।vi·sat·ti·kan

      tiṇṇaṁ loke visattikan’”ti.

      (Pāli only)

1084. 1084

      सsa वेve लोकेlo·ke नna जीयति।jī·ya·ti

      Sa ve loke na jīyati.

      (Pāli only)

1085. 1085

      तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

      Tenāha bhagavā—

      (Pāli only)

1086. 1086

      “सब्बसोsab·ba·so नामरूपस्मिं,nā·ma·rū·pas·miṃ

      “Sabbaso nāmarūpasmiṁ,

      (Pāli only)

1087. 1087

      यस्सyas·sa नत्थिnat·thi ममायितं;ma·mā·yi·taṃ

      yassa natthi mamāyitaṁ;

      (Pāli only)

1088. 1088

      असताa·sa·tā चca नna सोचति,so·ca·ti

      Asatā ca na socati,

      (Pāli only)

1089. 1089

      सsa वेve लोकेlo·ke नna जीयती”ति।jī·ya·tī

      sa ve loke na jīyatī”ti.

      (Pāli only)

1090. 1090

      <ब्>यस्सb नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,</ब्>me·ti

      <b>Yassa natthi idaṁ meti,</b>

      (Pāli only)

1091. 1091

      <ब्>परेसंb वापिvā·pi किञ्चनं;</ब्>kiñ·ca·naṃ

      <b>paresaṁ vāpi kiñcanaṁ;</b>

      (Pāli only)

1092. 1092

      <ब्>ममत्तंb सोso असंविन्दं,</ब्>a·saṃ·vin·daṃ

      <b>Mamattaṁ so asaṁvindaṁ,</b>

      (Pāli only)

1093. 1093

      <ब्>नत्थिb मेतिme·ti नna सोचति।</ब्>so·ca·ti

      <b>natthi meti na socati.</b>

      (Pāli only)

1094. 1094

      <ब्>यस्सb नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनन्</ब्>ति।kiñ·ca·nan

      <b>Yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanan</b>ti.

      (Pāli only)

1095. 1095

      <ब्>यस्सा</ब्>तिb अरहतोa·ra·ha·to खीणासवस्स।khī·ṇā·sa·vas·sa

      <b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.

      (Pāli only)

1096. 1096

      यस्सyas·sa “मय्हंmay·haṃ वाvā इदंi·daṃ परेसंpa·re·saṃ वाvā इदन्”तिi·dan किञ्चिkiñ·ci रूपगतंrū·pa·ga·taṃ वेदनागतंve·da·nā·ga·taṃ सञ्ञागतंsañ·ñā·ga·taṃ सङ्खारगतंsaṅ·khā·ra·ga·taṃ विञ्ञाणगतंviñ·ñā·ṇa·ga·taṃ गहितंga·hi·taṃ परामट्ठंpa·rā·maṭ·ṭhaṃ अभिनिविट्ठंa·bhi·ni·viṭ·ṭhaṃ अज्झोसितंaj·jho·si·taṃ अधिमुत्तंa·dhi·mut·taṃ नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जतिsaṃ·vij·ja·ti नुपलब्भति,nu·pa·lab·bha·ti पहीनंpa·hī·naṃ समुच्छिन्नंsa·muc·chin·naṃ वूपसन्तंvū·pa·san·taṃ पटिपस्सद्धंpa·ṭi·pas·sad·dhaṃ अभब्बुप्पत्तिकंa·bhab·bup·pat·ti·kaṃ ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढन्ति।daḍ·ḍhan·ti

      Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhanti.

      (Pāli only)

1097. 1097

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1098. 1098

      वुत्तञ्हेतंvut·tañ·he·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā

      Vuttañhetaṁ bhagavatā—

      (Pāli only)

1099. 1099

      “नायं,nā·yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve कायोkā·yo तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ नपिna·pi अञ्ञेसं।añ·ñe·saṃ

      “nāyaṁ, bhikkhave, kāyo tumhākaṁ, napi aññesaṁ.

      (Pāli only)

1100. 1100

      पुराणमिदं,pu·rā·ṇa·mi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve कम्मंkam·maṃ अभिसङ्खतंa·bhi·saṅ·kha·taṃ अभिसञ्चेतयितंa·bhi·sañ·ce·ta·yi·taṃ वेदनीयंve·da·nī·yaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

      Purāṇamidaṁ, bhikkhave, kammaṁ abhisaṅkhataṁ abhisañcetayitaṁ vedanīyaṁ daṭṭhabbaṁ.

      (Pāli only)

1101. 1101

      तत्रtat·ra खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सुतवाsu·ta·vā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko पटिच्चसमुप्पादंयेवpa·ṭic·ca·sa·mup·pā·daṃ·ye·va साधुकंsā·dhu·kaṃ योनिसोyo·ni·so मनसिकरोति—ma·na·si·ka·ro·ti

      Tatra kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṁyeva sādhukaṁ yoniso manasikaroti—

      (Pāli only)

1102. 1102

      ‘इतिi·ti इमस्मिंi·mas·miṃ सतिsa·ti इदंi·daṃ होतिho·ti इमस्सुप्पादाi·mas·sup·pā·dā इदंi·daṃ उप्पज्जति,up·paj·ja·ti इमस्मिंi·mas·miṃ असतिa·sa·ti इदंi·daṃ नna होतिho·ti इमस्सi·mas·sa निरोधाni·ro·dhā इदंi·daṃ निरुज्झति,ni·ruj·jha·ti यदिदंya·di·daṃ अविज्जापच्चयाa·vij·jā·pac·ca·yā सङ्खारा,saṅ·khā·rā सङ्खारपच्चयाsaṅ·khā·ra·pac·ca·yā विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ …पे…pe

      ‘iti imasmiṁ sati idaṁ hoti imassuppādā idaṁ uppajjati, imasmiṁ asati idaṁ na hoti imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ …pe…

      (Pāli only)

1103. 1103

      एवमेतस्सe·va·me·tas·sa केवलस्सke·va·las·sa दुक्खक्खन्धस्सduk·khak·khan·dhas·sa समुदयोsa·mu·da·yo होति।ho·ti

      evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

      (Pāli only)

1104. 1104

      अविज्जायa·vij·jā·ya त्वेवtve·va असेसविरागनिरोधाa·se·sa·vi·rā·ga·ni·ro·dhā सङ्खारनिरोधोsaṅ·khā·ra·ni·ro·dho …पे…pe

      Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho …pe…

      (Pāli only)

1105. 1105

      एवमेतस्सe·va·me·tas·sa केवलस्सke·va·las·sa दुक्खक्खन्धस्सduk·khak·khan·dhas·sa निरोधोni·ro·dho होती’”ति।ho·tī

      evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’”ti.

      (Pāli only)

1106. 1106

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1107. 1107

      वुत्तम्पिvut·tam·pi हेतंhe·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā

      Vuttampi hetaṁ bhagavatā—

      (Pāli only)

1108. 1108

      “सुञ्ञतोsuñ·ña·to लोकंlo·kaṃ अवेक्खस्सु,a·vek·khas·su

      “Suññato lokaṁ avekkhassu,

      (Pāli only)

1109. 1109

      मोघराजmo·gha·rā·ja सदाsa·dā सतो;sa·to

      mogharāja sadā sato;

      (Pāli only)

1110. 1110

      अत्तानुदिट्ठिंat·tā·nu·diṭ·ṭhiṃ ऊहच्च,ū·hac·ca

      Attānudiṭṭhiṁ ūhacca,

      (Pāli only)

1111. 1111

      एवंe·vaṃ मच्चुतरोmac·cu·ta·ro सिया;si·yā

      evaṁ maccutaro siyā;

      (Pāli only)

1112. 1112

      एवंe·vaṃ लोकंlo·kaṃ अवेक्खन्तं,a·vek·khan·taṃ

      Evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,

      (Pāli only)

1113. 1113

      मच्चुराजाmac·cu·rā·jā नna पस्सती”ति।pas·sa·tī

      maccurājā na passatī”ti.

      (Pāli only)

1114. 1114

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1115. 1115

      वुत्तम्पिvut·tam·pi हेतंhe·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā

      Vuttampi hetaṁ bhagavatā—

      (Pāli only)

1116. 1116

      “यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve नna तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ तंtaṃ पजहथ।pa·ja·ha·tha

      “yaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.

      (Pāli only)

1117. 1117

      तंtaṃ वोvo पहीनंpa·hī·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सति।bha·vis·sa·ti

      Taṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.

      (Pāli only)

1118. 1118

      किञ्च,kiñ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve नna तुम्हाकं?tum·hā·kaṃ

      Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṁ?

      (Pāli only)

1119. 1119

      रूपं,rū·paṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve नna तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ तंtaṃ पजहथ।pa·ja·ha·tha

      Rūpaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.

      (Pāli only)

1120. 1120

      तंtaṃ वोvo पहीनंpa·hī·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सति।bha·vis·sa·ti

      Taṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.

      (Pāli only)

1121. 1121

      वेदनाve·da·nā …

      Vedanā …

      (Pāli only)

1122. 1122

      सञ्ञाsañ·ñā …

      saññā …

      (Pāli only)

1123. 1123

      सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

      saṅkhārā …

      (Pāli only)

1124. 1124

      विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ नna तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ तंtaṃ पजहथ।pa·ja·ha·tha

      viññāṇaṁ na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.

      (Pāli only)

1125. 1125

      तंtaṃ वोvo पहीनंpa·hī·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सति।bha·vis·sa·ti

      Taṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.

      (Pāli only)

1126. 1126

      तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve यंyaṃ इमस्मिंi·mas·miṃ जेतवनेje·ta·va·ne तिणकट्ठसाखापलासं,ti·ṇa·kaṭ·ṭha·sā·khā·pa·lā·saṃ तंtaṃ जनोja·no हरेय्यha·rey·ya वाvā डहेय्यḍa·hey·ya वाvā यथापच्चयंya·thā·pac·ca·yaṃ वाvā करेय्य,ka·rey·ya अपिa·pi नुnu तुम्हाकंtum·hā·kaṃ एवमस्स—e·va·mas·sa

      Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave, yaṁ imasmiṁ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ, taṁ jano hareyya vā ḍaheyya vā yathāpaccayaṁ vā kareyya, api nu tumhākaṁ evamassa—

      (Pāli only)

1127. 1127

      ‘अम्हेam·he जनोja·no हरतिha·ra·ti वाvā डहतिḍa·ha·ti वाvā यथापच्चयंya·thā·pac·ca·yaṃ वाvā करोती’”ति?ka·ro·tī

      ‘amhe jano harati vā ḍahati vā yathāpaccayaṁ vā karotī’”ti?

      (Pāli only)

1128. 1128

      “नोno हेतं,he·taṃ भन्ते”।bhan·te

      “No hetaṁ, bhante”.

      (Pāli only)

1129. 1129

      “तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु”?he·tu

      “Taṁ kissa hetu”?

      (Pāli only)

1130. 1130

      “नna हिhi नोno एतं,e·taṃ भन्ते,bhan·te अत्ताat·tā वाvā अत्तनियंat·ta·ni·yaṃ वा”ति।vā

      “Na hi no etaṁ, bhante, attā vā attaniyaṁ vā”ti.

      (Pāli only)

1131. 1131

      “एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve यंyaṃ नna तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ तंtaṃ पजहथ।pa·ja·ha·tha

      “Evamevaṁ kho, bhikkhave, yaṁ na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.

      (Pāli only)

1132. 1132

      तंtaṃ वोvo पहीनंpa·hī·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सति।bha·vis·sa·ti

      Taṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.

      (Pāli only)

1133. 1133

      किञ्च,kiñ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve नna तुम्हाकं?tum·hā·kaṃ

      Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṁ?

      (Pāli only)

1134. 1134

      रूपं,rū·paṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve नna तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ तंtaṃ पजहथ।pa·ja·ha·tha

      Rūpaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.

      (Pāli only)

1135. 1135

      तंtaṃ वोvo पहीनंpa·hī·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सति।bha·vis·sa·ti

      Taṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.

      (Pāli only)

1136. 1136

      वेदनाve·da·nā …

      Vedanā …

      (Pāli only)

1137. 1137

      सञ्ञाsañ·ñā …

      saññā …

      (Pāli only)

1138. 1138

      सङ्खाराsaṅ·khā·rā …

      saṅkhārā …

      (Pāli only)

1139. 1139

      विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ नna तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ तंtaṃ पजहथ।pa·ja·ha·tha

      viññāṇaṁ na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.

      (Pāli only)

1140. 1140

      तंtaṃ वोvo पहीनंpa·hī·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī

      Taṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissatī”ti.

      (Pāli only)

1141. 1141

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1142. 1142

      भासितम्पिbhā·si·tam·pi हेतं—he·taṃ

      Bhāsitampi hetaṁ—

      (Pāli only)

1143. 1143

      “सुद्धधम्मसमुप्पादं,sud·dha·dham·ma·sa·mup·pā·daṃ

      “Suddhadhammasamuppādaṁ,

      (Pāli only)

1144. 1144

      सुद्धसङ्खारसन्ततिं;sud·dha·saṅ·khā·ra·san·ta·tiṃ

      Suddhasaṅkhārasantatiṁ;

      (Pāli only)

1145. 1145

      पस्सन्तस्सpas·san·tas·sa यथाभूतं,ya·thā·bhū·taṃ

      Passantassa yathābhūtaṁ,

      (Pāli only)

1146. 1146

      नna भयंbha·yaṃ होतिho·ti गामणि।gā·ma·ṇi

      Na bhayaṁ hoti gāmaṇi.

      (Pāli only)

1147. 1147

      तिणकट्ठसमंti·ṇa·kaṭ·ṭha·sa·maṃ लोकं,lo·kaṃ

      Tiṇakaṭṭhasamaṁ lokaṁ,

      (Pāli only)

1148. 1148

      यदाya·dā पञ्ञायpañ·ñā·ya पस्सति;pas·sa·ti

      Yadā paññāya passati;

      (Pāli only)

1149. 1149

      नाञ्ञंnāñ·ñaṃ पत्थयतेpat·tha·ya·te किञ्चि,kiñ·ci

      Nāññaṁ patthayate kiñci,

      (Pāli only)

1150. 1150

      अञ्ञत्रañ·ñat·ra अप्पटिसन्धिया”ति।ap·pa·ṭi·san·dhi·yā

      Aññatra appaṭisandhiyā”ti.

      (Pāli only)

1151. 1151

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1152. 1152

      वजिराva·ji·rā भिक्खुनीbhik·khu·nī मारंmā·raṃ पापिमन्तंpā·pi·man·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

      Vajirā bhikkhunī māraṁ pāpimantaṁ etadavoca—

      (Pāli only)

1153. 1153

      “कंkaṃ नुnu सत्तोतिsat·to·ti पच्चेसि,pac·ce·si

      “Kaṁ nu sattoti paccesi,

      (Pāli only)

1154. 1154

      मारmā·ra दिट्ठिगतंdiṭ·ṭhi·ga·taṃ नुnu ते;te

      māra diṭṭhigataṁ nu te;

      (Pāli only)

1155. 1155

      सुद्धसङ्खारपुञ्जोयं,sud·dha·saṅ·khā·ra·puñ·jo·yaṃ

      Suddhasaṅkhārapuñjoyaṁ,

      (Pāli only)

1156. 1156

      नयिधna·yi·dha सत्तुपलब्भति।sat·tu·pa·lab·bha·ti

      nayidha sattupalabbhati.

      (Pāli only)

1157. 1157

      यथाya·thā हिhi अङ्गसम्भारा,aṅ·ga·sam·bhā·rā

      Yathā hi aṅgasambhārā,

      (Pāli only)

1158. 1158

      होतिho·ti सद्दोsad·do रथोra·tho इति;i·ti

      hoti saddo ratho iti;

      (Pāli only)

1159. 1159

      एवंe·vaṃ खन्धेसुkhan·dhe·su सन्तेसु,san·te·su

      Evaṁ khandhesu santesu,

      (Pāli only)

1160. 1160

      होतिho·ti सत्तोतिsat·to·ti सम्मुति।sam·mu·ti

      hoti sattoti sammuti.

      (Pāli only)

1161. 1161

      दुक्खमेवduk·kha·me·va हिhi सम्भोति,sam·bho·ti

      Dukkhameva hi sambhoti,

      (Pāli only)

1162. 1162

      दुक्खंduk·khaṃ तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti वेतिve·ti च;ca

      dukkhaṁ tiṭṭhati veti ca;

      (Pāli only)

1163. 1163

      नाञ्ञत्रnāñ·ñat·ra दुक्खाduk·khā सम्भोति,sam·bho·ti

      Nāññatra dukkhā sambhoti,

      (Pāli only)

1164. 1164

      नाञ्ञंnāñ·ñaṃ दुक्खाduk·khā निरुज्झती”ति।ni·ruj·jha·tī

      nāññaṁ dukkhā nirujjhatī”ti.

      (Pāli only)

1165. 1165

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1166. 1166

      वुत्तञ्हेतंvut·tañ·he·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā

      Vuttañhetaṁ bhagavatā—

      (Pāli only)

1167. 1167

      “एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu रूपंrū·paṃ समन्नेसतिsa·man·ne·sa·ti यावताyā·va·tā रूपस्सrū·pas·sa गति,ga·ti

      “Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu rūpaṁ samannesati yāvatā rūpassa gati,

      (Pāli only)

1168. 1168

      वेदनंve·da·naṃ …

      vedanaṁ …

      (Pāli only)

1169. 1169

      सञ्ञंsañ·ñaṃ …

      saññaṁ …

      (Pāli only)

1170. 1170

      सङ्खारेsaṅ·khā·re …

      saṅkhāre …

      (Pāli only)

1171. 1171

      विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ समन्नेसतिsa·man·ne·sa·ti यावताyā·va·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa गति।ga·ti

      viññāṇaṁ samannesati yāvatā viññāṇassa gati.

      (Pāli only)

1172. 1172

      तस्सtas·sa रूपंrū·paṃ समन्नेसतोsa·man·ne·sa·to यावताyā·va·tā रूपस्सrū·pas·sa गति,ga·ti

      Tassa rūpaṁ samannesato yāvatā rūpassa gati,

      (Pāli only)

1173. 1173

      वेदनंve·da·naṃ …

      vedanaṁ …

      (Pāli only)

1174. 1174

      सञ्ञंsañ·ñaṃ …

      saññaṁ …

      (Pāli only)

1175. 1175

      सङ्खारेsaṅ·khā·re …

      saṅkhāre …

      (Pāli only)

1176. 1176

      विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ समन्नेसतोsa·man·ne·sa·to यावताyā·va·tā विञ्ञाणस्सviñ·ñā·ṇas·sa गति,ga·ti

      viññāṇaṁ samannesato yāvatā viññāṇassa gati,

      (Pāli only)

1177. 1177

      यम्पिस्सyam·pis·sa तंtaṃ होतिho·ti ‘अहन्’तिa·han वाvā ‘ममन्’तिma·man वा,vā ‘अस्मी’तिas·mī वा,vā तम्पिtam·pi तस्सtas·sa नna होती”ति।ho·tī

      yampissa taṁ hoti ‘ahan’ti vā ‘maman’ti vā, ‘asmī’ti vā, tampi tassa na hotī”ti.

      (Pāli only)

1178. 1178

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1179. 1179

      आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca

      Āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca—

      (Pāli only)

1180. 1180

      “‘सुञ्ञोsuñ·ño लोको,lo·ko सुञ्ञोsuñ·ño लोको’ति,lo·ko भन्ते,bhan·te वुच्चति।vuc·ca·ti

      “‘suñño loko, suñño loko’ti, bhante, vuccati.

      (Pāli only)

1181. 1181

      कित्तावताkit·tā·va·tā नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te सुञ्ञोsuñ·ño लोकोतिlo·ko·ti वुच्चती”ति?vuc·ca·tī

      Kittāvatā nu kho, bhante, suñño lokoti vuccatī”ti?

      (Pāli only)

1182. 1182

      “यस्माyas·mā चca खो,kho आनन्द,ā·nan·da सुञ्ञंsuñ·ñaṃ अत्तेनat·te·na वाvā अत्तनियेनat·ta·ni·ye·na वा,vā तस्माtas·mā सुञ्ञोsuñ·ño लोकोतिlo·ko·ti वुच्चति।vuc·ca·ti

      “Yasmā ca kho, ānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā, tasmā suñño lokoti vuccati.

      (Pāli only)

1183. 1183

      किञ्चानन्द,kiñ·cā·nan·da सुञ्ञंsuñ·ñaṃ अत्तेनat·te·na वाvā अत्तनियेनat·ta·ni·ye·na वा?vā

      Kiñcānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā?

      (Pāli only)

1184. 1184

      चक्खुcak·khu खो,kho आनन्द,ā·nan·da सुञ्ञंsuñ·ñaṃ अत्तेनat·te·na वाvā अत्तनियेनat·ta·ni·ye·na वा।vā

      Cakkhu kho, ānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā.

      (Pāli only)

1185. 1185

      रूपाrū·pā सुञ्ञा,suñ·ñā

      Rūpā suññā,

      (Pāli only)

1186. 1186

      चक्खुविञ्ञाणंcak·khu·viñ·ñā·ṇaṃ सुञ्ञं,suñ·ñaṃ

      cakkhuviññāṇaṁ suññaṁ,

      (Pāli only)

1187. 1187

      चक्खुसम्फस्सोcak·khu·sam·phas·so सुञ्ञो,suñ·ño

      cakkhusamphasso suñño,

      (Pāli only)

1188. 1188

      यदिदंya·di·daṃ चक्खुसम्फस्सपच्चयाcak·khu·sam·phas·sa·pac·ca·yā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti वेदयितंve·da·yi·taṃ सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वाvā तम्पिtam·pi सुञ्ञंsuñ·ñaṃ …

      yadidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi suññaṁ …

      (Pāli only)

1189. 1189

      सोतंso·taṃ सुञ्ञंsuñ·ñaṃ …

      sotaṁ suññaṁ …

      (Pāli only)

1190. 1190

      सद्दाsad·dā सुञ्ञाsuñ·ñā …

      saddā suññā …

      (Pāli only)

1191. 1191

      घानंghā·naṃ सुञ्ञंsuñ·ñaṃ …

      ghānaṁ suññaṁ …

      (Pāli only)

1192. 1192

      गन्धाgan·dhā सुञ्ञाsuñ·ñā …

      gandhā suññā …

      (Pāli only)

1193. 1193

      जिव्हाjiv·hā सुञ्ञाsuñ·ñā …

      jivhā suññā …

      (Pāli only)

1194. 1194

      रसाra·sā सुञ्ञाsuñ·ñā …

      rasā suññā …

      (Pāli only)

1195. 1195

      कायोkā·yo सुञ्ञोsuñ·ño …

      kāyo suñño …

      (Pāli only)

1196. 1196

      फोट्ठब्बाphoṭ·ṭhab·bā सुञ्ञाsuñ·ñā …

      phoṭṭhabbā suññā …

      (Pāli only)

1197. 1197

      मनोma·no सुञ्ञोsuñ·ño …

      mano suñño …

      (Pāli only)

1198. 1198

      धम्माdham·mā सुञ्ञाsuñ·ñā …

      dhammā suññā …

      (Pāli only)

1199. 1199

      मनोविञ्ञाणंma·no·viñ·ñā·ṇaṃ सुञ्ञंsuñ·ñaṃ …

      manoviññāṇaṁ suññaṁ …

      (Pāli only)

1200. 1200

      मनोसम्फस्सोma·no·sam·phas·so सुञ्ञो,suñ·ño

      manosamphasso suñño,

      (Pāli only)

1201. 1201

      यदिदंya·di·daṃ मनोसम्फस्सपच्चयाma·no·sam·phas·sa·pac·ca·yā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti वेदयितंve·da·yi·taṃ सुखंsu·khaṃ वाvā दुक्खंduk·khaṃ वाvā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ वाvā तम्पिtam·pi सुञ्ञंsuñ·ñaṃ अत्तेनat·te·na वाvā अत्तनियेनat·ta·ni·ye·na वा।vā

      yadidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi suññaṁ attena vā attaniyena vā.

      (Pāli only)

1202. 1202

      यस्माyas·mā खो,kho आनन्द,ā·nan·da सुञ्ञंsuñ·ñaṃ अत्तेनat·te·na वाvā अत्तनियेनat·ta·ni·ye·na वा,vā तस्माtas·mā सुञ्ञोsuñ·ño लोकोतिlo·ko·ti वुच्चती”ति।vuc·ca·tī

      Yasmā kho, ānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā, tasmā suñño lokoti vuccatī”ti.

      (Pāli only)

1203. 1203

      एवम्पिe·vam·pi यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं।kiñ·ca·naṃ

      Evampi yassa natthi idaṁ meti, paresaṁ vāpi kiñcanaṁ.

      (Pāli only)

1204. 1204

      <ब्>ममत्तंb सोso असंविन्दन्</ब्>ति।a·saṃ·vin·dan

      <b>Mamattaṁ so asaṁvindan</b>ti.

      (Pāli only)

1205. 1205

      <ब्>ममत्ता</ब्>तिb द्वेdve ममत्ता—ma·mat·tā

      <b>Mamattā</b>ti dve mamattā—

      (Pāli only)

1206. 1206

      तण्हाममत्तञ्चtaṇ·hā·ma·mat·tañ·ca दिट्ठिममत्तञ्चdiṭ·ṭhi·ma·mat·tañ·ca …पे…pe

      taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…

      (Pāli only)

1207. 1207

      इदंi·daṃ तण्हाममत्तंtaṇ·hā·ma·mat·taṃ …पे…pe

      idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…

      (Pāli only)

1208. 1208

      इदंi·daṃ दिट्ठिममत्तं।diṭ·ṭhi·ma·mat·taṃ

      idaṁ diṭṭhimamattaṁ.

      (Pāli only)

1209. 1209

      तण्हाममत्तंtaṇ·hā·ma·mat·taṃ पहायpa·hā·ya दिट्ठिममत्तंdiṭ·ṭhi·ma·mat·taṃ पटिनिस्सज्जित्वाpa·ṭi·nis·saj·jit·vā ममत्तंma·mat·taṃ अविन्दन्तोa·vin·dan·to असंविन्दन्तोa·saṃ·vin·dan·to अनधिगच्छन्तोa·na·dhi·gac·chan·to अप्पटिलभन्तोति—ap·pa·ṭi·la·bhan·to·ti

      Taṇhāmamattaṁ pahāya diṭṭhimamattaṁ paṭinissajjitvā mamattaṁ avindanto asaṁvindanto anadhigacchanto appaṭilabhantoti—

      (Pāli only)

1210. 1210

      ममत्तंma·mat·taṃ सोso असंविन्दं।a·saṃ·vin·daṃ

      mamattaṁ so asaṁvindaṁ.

      (Pāli only)

1211. 1211

      <ब्>नत्थिb मेतिme·ti नna सोचती</ब्>ति।so·ca·tī

      <b>Natthi meti na socatī</b>ti.

      (Pāli only)

1212. 1212

      विपरिणतंvi·pa·ri·ṇa·taṃ वाvā वत्थुंvat·thuṃ नna सोचति,so·ca·ti विपरिणतस्मिंvi·pa·ri·ṇa·tas·miṃ वाvā वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ नna सोचति।so·ca·ti

      Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.

      (Pāli only)

1213. 1213

      “चक्खुcak·khu मेme विपरिणतन्”तिvi·pa·ri·ṇa·tan नna सोचति,so·ca·ti

      “Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,

      (Pāli only)

1214. 1214

      “सोतंso·taṃ मेme …पे…pe

      “sotaṁ me …pe…

      (Pāli only)

1215. 1215

      सालोहिताsā·lo·hi·tā मेme विपरिणता”तिvi·pa·ri·ṇa·tā नna सोचतिso·ca·ti नna किलमतिki·la·ma·ti नna परिदेवतिpa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दतिkan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जतीति—ā·paj·ja·tī·ti

      sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—

      (Pāli only)

1216. 1216

      नत्थिnat·thi मेतिme·ti नna सोचति।so·ca·ti

      natthi meti na socati.

      (Pāli only)

1217. 1217

      तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

      Tenāha bhagavā—

      (Pāli only)

1218. 1218

      “यस्सyas·sa नत्थिnat·thi इदंi·daṃ मेति,me·ti

      “Yassa natthi idaṁ meti,

      (Pāli only)

1219. 1219

      परेसंpa·re·saṃ वापिvā·pi किञ्चनं;kiñ·ca·naṃ

      paresaṁ vāpi kiñcanaṁ;

      (Pāli only)

1220. 1220

      ममत्तंma·mat·taṃ सोso असंविन्दं,a·saṃ·vin·daṃ

      Mamattaṁ so asaṁvindaṁ,

      (Pāli only)

1221. 1221

      नत्थिnat·thi मेतिme·ti नna सोचती”ति।so·ca·tī

      natthi meti na socatī”ti.

      (Pāli only)

1222. 1222

      <ब्>अनिट्ठुरीb अननुगिद्धो,</ब्>a·na·nu·gid·dho

      <b>Aniṭṭhurī ananugiddho,</b>

      (Pāli only)

1223. 1223

      <ब्>अनेजोb सब्बधीsab·ba·dhī समो;</ब्>sa·mo

      <b>anejo sabbadhī samo;</b>

      (Pāli only)

1224. 1224

      <ब्>तमानिसंसंb पब्रूमि,</ब्>pab·rū·mi

      <b>Tamānisaṁsaṁ pabrūmi,</b>

      (Pāli only)

1225. 1225

      <ब्>पुच्छितोb अविकम्पिनं।</ब्>a·vi·kam·pi·naṃ

      <b>pucchito avikampinaṁ.</b>

      (Pāli only)

1226. 1226

      <ब्>अनिट्ठुरीb अननुगिद्धोa·na·nu·gid·dho अनेजोa·ne·jo सब्बधीsab·ba·dhī समो</ब्>ति।sa·mo

      <b>Aniṭṭhurī ananugiddho anejo sabbadhī samo</b>ti.

      (Pāli only)

1227. 1227

      कतमंka·ta·maṃ <ब्>निट्ठुरियं</ब्>?b

      Katamaṁ <b>niṭṭhuriyaṁ</b>?

      (Pāli only)

1228. 1228

      इधेकच्चोi·dhe·kac·co निट्ठुरियोniṭ·ṭhu·ri·yo होति,ho·ti परलाभसक्कारगरुकारमाननवन्दनपूजनासुpa·ra·lā·bha·sak·kā·ra·ga·ru·kā·ra·mā·na·na·van·da·na·pū·ja·nā·su इस्सतिis·sa·ti उसूयतिu·sū·ya·ti इस्संis·saṃ बन्धति।ban·dha·ti

      Idhekacco niṭṭhuriyo hoti, paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issati usūyati issaṁ bandhati.

      (Pāli only)

1229. 1229

      यंyaṃ एवरूपंe·va·rū·paṃ निट्ठुरियंniṭ·ṭhu·ri·yaṃ निट्ठुरियकम्मंniṭ·ṭhu·ri·ya·kam·maṃ इस्साis·sā इस्सायनाis·sā·ya·nā इस्सायितत्तंis·sā·yi·tat·taṃ उसूयाu·sū·yā उसूयनाu·sū·ya·nā उसूयितत्तं—u·sū·yi·tat·taṃ

      Yaṁ evarūpaṁ niṭṭhuriyaṁ niṭṭhuriyakammaṁ issā issāyanā issāyitattaṁ usūyā usūyanā usūyitattaṁ—

      (Pāli only)

1230. 1230

      इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti निट्ठुरियं।niṭ·ṭhu·ri·yaṃ

      idaṁ vuccati niṭṭhuriyaṁ.

      (Pāli only)

1231. 1231

      यस्सेतंyas·se·taṃ निट्ठुरियंniṭ·ṭhu·ri·yaṃ पहीनंpa·hī·naṃ समुच्छिन्नंsa·muc·chin·naṃ …पे…pe

      Yassetaṁ niṭṭhuriyaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ …pe…

      (Pāli only)

1232. 1232

      ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढं,daḍ·ḍhaṃ सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अनिट्ठुरीति।a·niṭ·ṭhu·rī·ti

      ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati aniṭṭhurīti.

      (Pāli only)

1233. 1233

      <ब्>अननुगिद्धो</ब्>ति।b

      <b>Ananugiddho</b>ti.

      (Pāli only)

1234. 1234

      <ब्>गेधो</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

      <b>Gedho</b> vuccati taṇhā.

      (Pāli only)

1235. 1235

      योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

      Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

      (Pāli only)

1236. 1236

      यस्सेसोyas·se·so गेधोge·dho पहीनोpa·hī·no समुच्छिन्नोsa·muc·chin·no …पे…pe ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढो,daḍ·ḍho सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अननुगिद्धो।a·na·nu·gid·dho

      Yasseso gedho pahīno samucchinno …pe… ñāṇagginā daḍḍho, so vuccati ananugiddho.

      (Pāli only)

1237. 1237

      सोso रूपेrū·pe अगिद्धो,a·gid·dho

      So rūpe agiddho,

      (Pāli only)

1238. 1238

      सद्देsad·de …पे…pe

      sadde …pe…

      (Pāli only)

1239. 1239

      दिट्ठसुतमुतविञ्ञातब्बेसुdiṭ·ṭha·su·ta·mu·ta·viñ·ñā·tab·be·su धम्मेसुdham·me·su अगिद्धोa·gid·dho अगधितोa·ga·dhi·to अमुच्छितोa·muc·chi·to अनज्झोसन्नो,a·naj·jho·san·no वीतगेधोvī·ta·ge·dho विगतगेधोvi·ga·ta·ge·dho चत्तगेधोcat·ta·ge·dho वन्तगेधोvan·ta·ge·dho मुत्तगेधोmut·ta·ge·dho पहीनगेधोpa·hī·na·ge·dho पटिनिस्सट्ठगेधो,pa·ṭi·nis·saṭ·ṭha·ge·dho वीतरागोvī·ta·rā·go विगतरागोvi·ga·ta·rā·go चत्तरागोcat·ta·rā·go वन्तरागोvan·ta·rā·go मुत्तरागोmut·ta·rā·go पहीनरागोpa·hī·na·rā·go पटिनिस्सट्ठरागो,pa·ṭi·nis·saṭ·ṭha·rā·go निच्छातोnic·chā·to निब्बुतोnib·bu·to सीतिभूतोsī·ti·bhū·to सुखप्पटिसंवेदीsu·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī ब्रह्मभूतेनbrah·ma·bhū·te·na अत्तनाat·ta·nā विहरतीति—vi·ha·ra·tī·ti

      diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu agiddho agadhito amucchito anajjhosanno, vītagedho vigatagedho cattagedho vantagedho muttagedho pahīnagedho paṭinissaṭṭhagedho, vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo, nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatīti—

      (Pāli only)

1240. 1240

      अनिट्ठुरीa·niṭ·ṭhu·rī अननुगिद्धो।a·na·nu·gid·dho

      aniṭṭhurī ananugiddho.

      (Pāli only)

1241. 1241

      <ब्>अनेजोb सब्बधीsab·ba·dhī समो</ब्>ति।sa·mo

      <b>Anejo sabbadhī samo</b>ti.

      (Pāli only)

1242. 1242

      <ब्>एजा</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

      <b>Ejā</b> vuccati taṇhā.

      (Pāli only)

1243. 1243

      योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

      Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

      (Pāli only)

1244. 1244

      यस्सेसाyas·se·sā एजाe·jā तण्हाtaṇ·hā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā …पे…pe ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अनेजो।a·ne·jo

      Yassesā ejā taṇhā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati anejo.

      (Pāli only)

1245. 1245

      एजायe·jā·ya पहीनत्ताpa·hī·nat·tā अनेजो।a·ne·jo

      Ejāya pahīnattā anejo.

      (Pāli only)

1246. 1246

      सोso लाभेपिlā·bhe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti अलाभेपिa·lā·bhe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti यसेपिya·se·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti अयसेपिa·ya·se·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti पसंसायपिpa·saṃ·sā·ya·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti निन्दायपिnin·dā·ya·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti सुखेपिsu·khe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti दुक्खेपिduk·khe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti नna चलतिca·la·ti नna वेधतिve·dha·ti नप्पवेधतिnap·pa·ve·dha·ti नna सम्पवेधतीति—sam·pa·ve·dha·tī·ti

      So lābhepi na iñjati, alābhepi na iñjati, yasepi na iñjati, ayasepi na iñjati, pasaṁsāyapi na iñjati, nindāyapi na iñjati, sukhepi na iñjati, dukkhepi na iñjati, na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhatīti—

      (Pāli only)

1247. 1247

      अनेजो।a·ne·jo

      anejo.

      (Pāli only)

1248. 1248

      <ब्>सब्बधीb समो</ब्>तिsa·mo <ब्>सब्बं</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti द्वादसायतनानि।dvā·da·sā·ya·ta·nā·ni

      <b>Sabbadhī samo</b>ti <b>sabbaṁ</b> vuccati dvādasāyatanāni.

      (Pāli only)

1249. 1249

      चक्खुcak·khu चेवce·va रूपाrū·pā चca …पे…pe

      Cakkhu ceva rūpā ca …pe…

      (Pāli only)

1250. 1250

      मनोma·no चेवce·va धम्माdham·mā च।ca

      mano ceva dhammā ca.

      (Pāli only)

1251. 1251

      यतोya·to अज्झत्तिकबाहिरेसुaj·jhat·ti·ka·bā·hi·re·su आयतनेसुā·ya·ta·ne·su छन्दरागोchan·da·rā·go पहीनोpa·hī·no होतिho·ti उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo सोso वुच्चतिvuc·ca·ti सब्बधिsab·ba·dhi समो।sa·mo

      Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, so vuccati sabbadhi samo.

      (Pāli only)

1252. 1252

      सोso सब्बत्थsab·bat·tha तादिtā·di सब्बत्थsab·bat·tha मज्झत्तोmaj·jhat·to सब्बत्थsab·bat·tha उपेक्खकोति—u·pek·kha·ko·ti

      So sabbattha tādi sabbattha majjhatto sabbattha upekkhakoti—

      (Pāli only)

1253. 1253

      अनेजोa·ne·jo सब्बधीsab·ba·dhī समो।sa·mo

      anejo sabbadhī samo.

      (Pāli only)

1254. 1254

      <ब्>तमानिसंसंb पब्रूमि,pab·rū·mi पुच्छितोpuc·chi·to अविकम्पिनन्</ब्>ति।a·vi·kam·pi·nan

      <b>Tamānisaṁsaṁ pabrūmi, pucchito avikampinan</b>ti.

      (Pāli only)

1255. 1255

      अविकम्पिनंa·vi·kam·pi·naṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho पुच्छितोpuc·chi·to याचितोyā·ci·to अज्झेसितोaj·jhe·si·to पसादितोpa·sā·di·to इमेi·me चत्तारोcat·tā·ro आनिसंसेā·ni·saṃ·se पब्रूमि।pab·rū·mi

      Avikampinaṁ puggalaṁ puṭṭho pucchito yācito ajjhesito pasādito ime cattāro ānisaṁse pabrūmi.

      (Pāli only)

1256. 1256

      योyo सोso अनिट्ठुरीa·niṭ·ṭhu·rī अननुगिद्धोa·na·nu·gid·dho अनेजोa·ne·jo सब्बधिsab·ba·dhi समोतिsa·mo·ti ब्रूमिbrū·mi आचिक्खामिā·cik·khā·mi …पे…pe पकासेमीति—pa·kā·se·mī·ti

      Yo so aniṭṭhurī ananugiddho anejo sabbadhi samoti brūmi ācikkhāmi …pe… pakāsemīti—

      (Pāli only)

1257. 1257

      तमानिसंसंta·mā·ni·saṃ·saṃ पब्रूमिpab·rū·mi पुच्छितोpuc·chi·to अविकम्पिनं।a·vi·kam·pi·naṃ

      tamānisaṁsaṁ pabrūmi pucchito avikampinaṁ.

      (Pāli only)

1258. 1258

      तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

      Tenāha bhagavā—

      (Pāli only)

1259. 1259

      “अनिट्ठुरीa·niṭ·ṭhu·rī अननुगिद्धो,a·na·nu·gid·dho

      “Aniṭṭhurī ananugiddho,

      (Pāli only)

1260. 1260

      अनेजोa·ne·jo सब्बधीsab·ba·dhī समो;sa·mo

      anejo sabbadhī samo;

      (Pāli only)

1261. 1261

      तमानिसंसंta·mā·ni·saṃ·saṃ पब्रूमि,pab·rū·mi

      Tamānisaṁsaṁ pabrūmi,

      (Pāli only)

1262. 1262

      पुच्छितोpuc·chi·to अविकम्पिनन्”ति।a·vi·kam·pi·nan

      pucchito avikampinan”ti.

      (Pāli only)

1263. 1263

      <ब्>अनेजस्सb विजानतो,</ब्>vi·jā·na·to

      <b>Anejassa vijānato,</b>

      (Pāli only)

1264. 1264

      <ब्>नत्थिb काचिkā·ci निसङ्खति;</ब्>ni·saṅ·kha·ti

      <b>natthi kāci nisaṅkhati;</b>

      (Pāli only)

1265. 1265

      <ब्>विरतोb सोso वियारब्भा,</ब्>vi·yā·rab·bhā

      <b>Virato so viyārabbhā,</b>

      (Pāli only)

1266. 1266

      <ब्>खेमंb पस्सतिpas·sa·ti सब्बधि।</ब्>sab·ba·dhi

      <b>khemaṁ passati sabbadhi.</b>

      (Pāli only)

1267. 1267

      <ब्>अनेजस्सb विजानतो</ब्>ति।vi·jā·na·to

      <b>Anejassa vijānato</b>ti.

      (Pāli only)

1268. 1268

      <ब्>एजा</ब्>b वुच्चतिvuc·ca·ti तण्हा।taṇ·hā

      <b>Ejā</b> vuccati taṇhā.

      (Pāli only)

1269. 1269

      योyo रागोrā·go सारागोsā·rā·go …पे…pe अभिज्झाa·bhij·jhā लोभोlo·bho अकुसलमूलं।a·ku·sa·la·mū·laṃ

      Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

      (Pāli only)

1270. 1270

      यस्सेसाyas·se·sā एजाe·jā तण्हाtaṇ·hā पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā …पे…pe ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढा,daḍ·ḍhā सोso वुच्चतिvuc·ca·ti अनेजो।a·ne·jo

      Yassesā ejā taṇhā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati anejo.

      (Pāli only)

1271. 1271

      एजायe·jā·ya पहीनत्ताpa·hī·nat·tā अनेजो।a·ne·jo

      Ejāya pahīnattā anejo.

      (Pāli only)

1272. 1272

      सोso लाभेपिlā·bhe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti अलाभेपिa·lā·bhe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti यसेपिya·se·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti अयसेपिa·ya·se·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti पसंसायपिpa·saṃ·sā·ya·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti निन्दायपिnin·dā·ya·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti सुखेपिsu·khe·pi नna इञ्जति,iñ·ja·ti दुक्खेपिduk·khe·pi नna इञ्जतिiñ·ja·ti नna चलतिca·la·ti नna वेधतिve·dha·ti नप्पवेधतिnap·pa·ve·dha·ti नna सम्पवेधतीति—sam·pa·ve·dha·tī·ti

      So lābhepi na iñjati, alābhepi na iñjati, yasepi na iñjati, ayasepi na iñjati, pasaṁsāyapi na iñjati, nindāyapi na iñjati, sukhepi na iñjati, dukkhepi na iñjati na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhatīti—

      (Pāli only)

1273. 1273

      अनेजस्स।a·ne·jas·sa

      anejassa.

      (Pāli only)

1274. 1274

      <ब्>विजानतो</ब्>तिb जानतोjā·na·to आजानतोā·jā·na·to विजानतोvi·jā·na·to पटिविजानतोpa·ṭi·vi·jā·na·to पटिविज्झतो।pa·ṭi·vij·jha·to

      <b>Vijānato</b>ti jānato ājānato vijānato paṭivijānato paṭivijjhato.

      (Pāli only)

1275. 1275

      “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā अनिच्चा”तिa·nic·cā जानतोjā·na·to आजानतोā·jā·na·to विजानतोvi·jā·na·to पटिविजानतोpa·ṭi·vi·jā·na·to पटिविज्झतो,pa·ṭi·vij·jha·to

      “Sabbe saṅkhārā aniccā”ti jānato ājānato vijānato paṭivijānato paṭivijjhato,

      (Pāli only)

1276. 1276

      “सब्बेsab·be सङ्खाराsaṅ·khā·rā दुक्खा”तिduk·khā …पे…pe

      “sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…

      (Pāli only)

1277. 1277

      “यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci समुदयधम्मंsa·mu·da·ya·dham·maṃ सब्बंsab·baṃ तंtaṃ निरोधधम्मन्”तिni·ro·dha·dham·man जानतोjā·na·to आजानतोā·jā·na·to विजानतोvi·jā·na·to पटिविजानतोpa·ṭi·vi·jā·na·to पटिविज्झतोति—pa·ṭi·vij·jha·to·ti

      “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti jānato ājānato vijānato paṭivijānato paṭivijjhatoti—

      (Pāli only)

1278. 1278

      अनेजस्सa·ne·jas·sa विजानतो।vi·jā·na·to

      anejassa vijānato.

      (Pāli only)

1279. 1279

      <ब्>नत्थिb काचिkā·ci निसङ्खती</ब्>ति।ni·saṅ·kha·tī

      <b>Natthi kāci nisaṅkhatī</b>ti.

      (Pāli only)

1280. 1280

      <ब्>निसङ्खतियो</ब्>b वुच्चन्तिvuc·can·ti पुञ्ञाभिसङ्खारोpuñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro अपुञ्ञाभिसङ्खारोa·puñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro आनेञ्जाभिसङ्खारो।ā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·ro

      <b>Nisaṅkhatiyo</b> vuccanti puññābhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāro.

      (Pāli only)

1281. 1281

      यतोya·to पुञ्ञाभिसङ्खारोpuñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca अपुञ्ञाभिसङ्खारोa·puñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca आनेञ्जाभिसङ्खारोā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·ro चca पहीनाpa·hī·nā होन्तिhon·ti उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā एत्तावताet·tā·va·tā निसङ्खतियोni·saṅ·kha·ti·yo नत्थिnat·thi नna सन्तिsan·ti नna संविज्जन्तिsaṃ·vij·jan·ti नुपलब्भन्ति,nu·pa·lab·bhan·ti पहीनाpa·hī·nā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā वूपसन्ताvū·pa·san·tā पटिपस्सद्धाpa·ṭi·pas·sad·dhā अभब्बुप्पत्तिकाa·bhab·bup·pat·ti·kā ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढाति—daḍ·ḍhā·ti

      Yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatā nisaṅkhatiyo natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

      (Pāli only)

1282. 1282

      नत्थिnat·thi काचिkā·ci निसङ्खति।ni·saṅ·kha·ti

      natthi kāci nisaṅkhati.

      (Pāli only)

1283. 1283

      <ब्>विरतोb सोso वियारब्भा</ब्>ति।vi·yā·rab·bhā

      <b>Virato so viyārabbhā</b>ti.

      (Pāli only)

1284. 1284

      वियारब्भोvi·yā·rab·bho वुच्चतिvuc·ca·ti पुञ्ञाभिसङ्खारोpuñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro अपुञ्ञाभिसङ्खारोa·puñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro आनेञ्जाभिसङ्खारो।ā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·ro

      Viyārabbho vuccati puññābhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāro.

      (Pāli only)

1285. 1285

      यतोya·to पुञ्ञाभिसङ्खारोpuñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca अपुञ्ञाभिसङ्खारोa·puñ·ñā·bhi·saṅ·khā·ro चca आनेञ्जाभिसङ्खारोā·neñ·jā·bhi·saṅ·khā·ro चca पहीनाpa·hī·nā होन्तिhon·ti उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā एत्तावताet·tā·va·tā आरब्भाā·rab·bhā वियारब्भाvi·yā·rab·bhā आरतोā·ra·to अस्सas·sa विरतोvi·ra·to पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निक्खन्तोnik·khan·to निस्सटोnis·sa·ṭo विप्पमुत्तोvip·pa·mut·to विसञ्ञुत्तोvi·sañ·ñut·to विमरियादिकतेनvi·ma·ri·yā·di·ka·te·na चेतसाce·ta·sā विहरतीति—vi·ha·ra·tī·ti

      Yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatā ārabbhā viyārabbhā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

      (Pāli only)

1286. 1286

      विरतोvi·ra·to सोso वियारब्भा।vi·yā·rab·bhā

      virato so viyārabbhā.

      (Pāli only)

1287. 1287

      <ब्>खेमंb पस्सतिpas·sa·ti सब्बधी</ब्>ति।sab·ba·dhī

      <b>Khemaṁ passati sabbadhī</b>ti.

      (Pāli only)

1288. 1288

      भयकरोbha·ya·ka·ro रागोrā·go भयकरोbha·ya·ka·ro दोसोdo·so भयकरोbha·ya·ka·ro मोहोmo·ho …पे…pe भयकराbha·ya·ka·rā किलेसा।ki·le·sā

      Bhayakaro rāgo bhayakaro doso bhayakaro moho …pe… bhayakarā kilesā.

      (Pāli only)

1289. 1289

      भयकरस्सbha·ya·ka·ras·sa रागस्सrā·gas·sa पहीनत्ताpa·hī·nat·tā …पे…pe भयकरानंbha·ya·ka·rā·naṃ किलेसानंki·le·sā·naṃ पहीनत्ताpa·hī·nat·tā सब्बत्थsab·bat·tha खेमंkhe·maṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बत्थsab·bat·tha अभयंa·bha·yaṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बत्थsab·bat·tha अनीतिकंa·nī·ti·kaṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बत्थsab·bat·tha अनुपद्दवंa·nu·pad·da·vaṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बत्थsab·bat·tha अनुपसग्गंa·nu·pa·sag·gaṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बत्थsab·bat·tha अनुपसट्ठत्तंa·nu·pa·saṭ·ṭhat·taṃ पस्सतीति—pas·sa·tī·ti

      Bhayakarassa rāgassa pahīnattā …pe… bhayakarānaṁ kilesānaṁ pahīnattā sabbattha khemaṁ passati sabbattha abhayaṁ passati sabbattha anītikaṁ passati sabbattha anupaddavaṁ passati sabbattha anupasaggaṁ passati sabbattha anupasaṭṭhattaṁ passatīti—

      (Pāli only)

1290. 1290

      खेमंkhe·maṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बधि।sab·ba·dhi

      khemaṁ passati sabbadhi.

      (Pāli only)

1291. 1291

      तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

      Tenāha bhagavā—

      (Pāli only)

1292. 1292

      “अनेजस्सa·ne·jas·sa विजानतो,vi·jā·na·to

      “Anejassa vijānato,

      (Pāli only)

1293. 1293

      नत्थिnat·thi काचिkā·ci निसङ्खति;ni·saṅ·kha·ti

      natthi kāci nisaṅkhati;

      (Pāli only)

1294. 1294

      विरतोvi·ra·to सोso वियारब्भा,vi·yā·rab·bhā

      Virato so viyārabbhā,

      (Pāli only)

1295. 1295

      खेमंkhe·maṃ पस्सतिpas·sa·ti सब्बधी”ति।sab·ba·dhī

      khemaṁ passati sabbadhī”ti.

      (Pāli only)

1296. 1296

      <ब्>नb समेसुsa·me·su नna ओमेसु,</ब्>o·me·su

      <b>Na samesu na omesu,</b>

      (Pāli only)

1297. 1297

      <ब्>नb उस्सेसुus·se·su वदतेva·da·te मुनि;</ब्>mu·ni

      <b>Na ussesu vadate muni;</b>

      (Pāli only)

1298. 1298

      <ब्>सन्तोb सोso वीतमच्छरो,</ब्>vī·ta·mac·cha·ro

      <b>Santo so vītamaccharo,</b>

      (Pāli only)

1299. 1299

      <ब्>नादेतिb नna निरस्सति।</ब्>ni·ras·sa·ti

      <b>Nādeti na nirassati.</b>

      (Pāli only)

1300. 1300

      (इतिi·ti भगवा।)bha·ga·vā

      (Iti bhagavā.)

      (Pāli only)

1301. 1301

      <ब्>नb समेसुsa·me·su नna ओमेसु,o·me·su नna उस्सेसुus·se·su वदतेva·da·te मुनी</ब्>ति।mu·nī

      <b>Na samesu na omesu, na ussesu vadate munī</b>ti.

      (Pāli only)

1302. 1302

      <ब्>मुनी</ब्>ति।b

      <b>Munī</b>ti.

      (Pāli only)

1303. 1303

      मोनंmo·naṃ वुच्चतिvuc·ca·ti ञाणंñā·ṇaṃ …पे…pe सङ्गजालमतिच्चsaṅ·ga·jā·la·ma·tic·ca सोso मुनि।mu·ni

      Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.

      (Pāli only)

1304. 1304

      “सेय्योहमस्मी”तिsey·yo·ha·mas·mī वाvā “सदिसोहमस्मी”तिsa·di·so·ha·mas·mī वाvā “हीनोहमस्मी”तिhī·no·ha·mas·mī वाvā नna वदतिva·da·ti नna कथेतिka·the·ti नna भणतिbha·ṇa·ti नna दीपयतिdī·pa·ya·ti नna वोहरतीति—vo·ha·ra·tī·ti

      “Seyyohamasmī”ti vā “sadisohamasmī”ti vā “hīnohamasmī”ti vā na vadati na katheti na bhaṇati na dīpayati na voharatīti—

      (Pāli only)

1305. 1305

      नna समेसुsa·me·su नna ओमेसु,o·me·su नna उस्सेसुus·se·su वदतेva·da·te मुनि।mu·ni

      na samesu na omesu, na ussesu vadate muni.

      (Pāli only)

1306. 1306

      <ब्>सन्तोb सोso वीतमच्छरो</ब्>ति।vī·ta·mac·cha·ro

      <b>Santo so vītamaccharo</b>ti.

      (Pāli only)

1307. 1307

      <ब्>सन्तो</ब्>तिb रागस्सrā·gas·sa सन्तत्ताsan·tat·tā समितत्ताsa·mi·tat·tā सन्तो,san·to

      <b>Santo</b>ti rāgassa santattā samitattā santo,

      (Pāli only)

1308. 1308

      दोसस्सdo·sas·sa …पे…pe

      dosassa …pe…

      (Pāli only)

1309. 1309

      मोहस्सmo·has·sa …

      mohassa …

      (Pāli only)

1310. 1310

      सब्बाकुसलाभिसङ्खारानंsab·bā·ku·sa·lā·bhi·saṅ·khā·rā·naṃ सन्तत्ताsan·tat·tā समितत्ताsa·mi·tat·tā वूपसमितत्ताvū·pa·sa·mi·tat·tā विज्झातत्ताvij·jhā·tat·tā निब्बुतत्ताnib·bu·tat·tā विगतत्ताvi·ga·tat·tā पटिपस्सद्धत्ताpa·ṭi·pas·sad·dhat·tā सन्तोsan·to उपसन्तोu·pa·san·to वूपसन्तोvū·pa·san·to निब्बुतोnib·bu·to पटिपस्सद्धोति—pa·ṭi·pas·sad·dho·ti

      sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā vūpasamitattā vijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭipassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti—

      (Pāli only)

1311. 1311

      सन्तो।san·to

      santo.

      (Pāli only)

1312. 1312

      सोso <ब्>वीतमच्छरो</ब्>ति।b

      So <b>vītamaccharo</b>ti.

      (Pāli only)

1313. 1313

      पञ्चpañ·ca मच्छरियानिmac·cha·ri·yā·ni आवासमच्छरियंā·vā·sa·mac·cha·ri·yaṃ …पे…pe गाहोgā·ho वुच्चतिvuc·ca·ti मच्छरियं।mac·cha·ri·yaṃ

      Pañca macchariyāni āvāsamacchariyaṁ …pe… gāho vuccati macchariyaṁ.

      (Pāli only)

1314. 1314

      यस्सेतंyas·se·taṃ मच्छरियंmac·cha·ri·yaṃ पहीनंpa·hī·naṃ समुच्छिन्नंsa·muc·chin·naṃ …पे…pe ञाणग्गिनाñā·ṇag·gi·nā दड्ढं,daḍ·ḍhaṃ सोso वुच्चतिvuc·ca·ti वीतमच्छरोvī·ta·mac·cha·ro विगतमच्छरोvi·ga·ta·mac·cha·ro चत्तमच्छरोcat·ta·mac·cha·ro वन्तमच्छरोvan·ta·mac·cha·ro मुत्तमच्छरोmut·ta·mac·cha·ro पहीनमच्छरोpa·hī·na·mac·cha·ro पटिनिस्सट्ठमच्छरोति—pa·ṭi·nis·saṭ·ṭha·mac·cha·ro·ti

      Yassetaṁ macchariyaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ …pe… ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati vītamaccharo vigatamaccharo cattamaccharo vantamaccharo muttamaccharo pahīnamaccharo paṭinissaṭṭhamaccharoti—

      (Pāli only)

1315. 1315

      सन्तोsan·to सोso वीतमच्छरो।vī·ta·mac·cha·ro

      santo so vītamaccharo.

      (Pāli only)

1316. 1316

      <ब्>नादेतिb नna निरस्सति,ni·ras·sa·ti इतिi·ti भगवा</ब्>ति।bha·ga·vā

      <b>Nādeti na nirassati, iti bhagavā</b>ti.

      (Pāli only)

1317. 1317

      <ब्>नादेती</ब्>तिb रूपंrū·paṃ नादियतिnā·di·ya·ti नna उपादियतिu·pā·di·ya·ti नna गण्हातिgaṇ·hā·ti नna परामसतिpa·rā·ma·sa·ti नाभिनिविसति,nā·bhi·ni·vi·sa·ti

      <b>Nādetī</b>ti rūpaṁ nādiyati na upādiyati na gaṇhāti na parāmasati nābhinivisati,

      (Pāli only)

1318. 1318

      वेदनंve·da·naṃ …

      vedanaṁ …

      (Pāli only)

1319. 1319

      सञ्ञंsañ·ñaṃ …

      saññaṁ …

      (Pāli only)

1320. 1320

      सङ्खारेsaṅ·khā·re …

      saṅkhāre …

      (Pāli only)

1321. 1321

      विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ …

      viññāṇaṁ …

      (Pāli only)

1322. 1322

      गतिंga·tiṃ …

      gatiṁ …

      (Pāli only)

1323. 1323

      उपपत्तिंu·pa·pat·tiṃ …

      upapattiṁ …

      (Pāli only)

1324. 1324

      पटिसन्धिंpa·ṭi·san·dhiṃ …

      paṭisandhiṁ …

      (Pāli only)

1325. 1325

      भवंbha·vaṃ …

      bhavaṁ …

      (Pāli only)

1326. 1326

      संसारंsaṃ·sā·raṃ …

      saṁsāraṁ …

      (Pāli only)

1327. 1327

      वट्टंvaṭ·ṭaṃ नादियतिnā·di·ya·ti नna उपादियतिu·pā·di·ya·ti नna गण्हातिgaṇ·hā·ti नna परामसतिpa·rā·ma·sa·ti नाभिनिविसतीति—nā·bhi·ni·vi·sa·tī·ti

      vaṭṭaṁ nādiyati na upādiyati na gaṇhāti na parāmasati nābhinivisatīti—

      (Pāli only)

1328. 1328

      नादेति।nā·de·ti

      nādeti.

      (Pāli only)

1329. 1329

      <ब्>नb निरस्सती</ब्>तिni·ras·sa·tī रूपंrū·paṃ नna पजहतिpa·ja·ha·ti नna विनोदेतिvi·no·de·ti नna ब्यन्तिंbyan·tiṃ करोतिka·ro·ti नna अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेति,ga·me·ti

      <b>Na nirassatī</b>ti rūpaṁ na pajahati na vinodeti na byantiṁ karoti na anabhāvaṁ gameti,

      (Pāli only)

1330. 1330

      वेदनंve·da·naṃ …

      vedanaṁ …

      (Pāli only)

1331. 1331

      सञ्ञंsañ·ñaṃ …

      saññaṁ …

      (Pāli only)

1332. 1332

      सङ्खारेsaṅ·khā·re …

      saṅkhāre …

      (Pāli only)

1333. 1333

      विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ …

      viññāṇaṁ …

      (Pāli only)

1334. 1334

      गतिंga·tiṃ …

      gatiṁ …

      (Pāli only)

1335. 1335

      उपपत्तिंu·pa·pat·tiṃ …

      upapattiṁ …

      (Pāli only)

1336. 1336

      पटिसन्धिंpa·ṭi·san·dhiṃ …

      paṭisandhiṁ …

      (Pāli only)

1337. 1337

      भवंbha·vaṃ …

      bhavaṁ …

      (Pāli only)

1338. 1338

      संसारंsaṃ·sā·raṃ …

      saṁsāraṁ …

      (Pāli only)

1339. 1339

      वट्टंvaṭ·ṭaṃ नna पजहतिpa·ja·ha·ti नna विनोदेतिvi·no·de·ti नna ब्यन्तिंbyan·tiṃ करोतिka·ro·ti नna अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेति।ga·me·ti

      vaṭṭaṁ na pajahati na vinodeti na byantiṁ karoti na anabhāvaṁ gameti.

      (Pāli only)

1340. 1340

      <ब्>भगवा</ब्>तिb गारवाधिवचनंgā·ra·vā·dhi·va·ca·naṃ …पे…pe सच्छिकाsac·chi·kā पञ्ञत्तिpañ·ñat·ti यदिदंya·di·daṃ भगवाति।bha·ga·vā·ti

      <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ …pe… sacchikā paññatti yadidaṁ bhagavāti.

      (Pāli only)

1341. 1341

      तेनाहte·nā·ha भगवा—bha·ga·vā

      Tenāha bhagavā—

      (Pāli only)

1342. 1342

      “नna समेसुsa·me·su नna ओमेसु,o·me·su

      “Na samesu na omesu,

      (Pāli only)

1343. 1343

      नna उस्सेसुus·se·su वदतेva·da·te मुनि;mu·ni

      Na ussesu vadate muni;

      (Pāli only)

1344. 1344

      सन्तोsan·to सोso वीतमच्छरो,vī·ta·mac·cha·ro

      Santo so vītamaccharo,

      (Pāli only)

1345. 1345

      नादेतिnā·de·ti नna निरस्सति”।ni·ras·sa·ti

      Nādeti na nirassati”.

      (Pāli only)

1346. 1346

      (इतिi·ti भगवा।)bha·ga·vā

      (Iti bhagavā.)

      (Pāli only)

1347. 1347

      अत्तदण्डसुत्तनिद्देसोat·ta·daṇ·ḍa·sut·ta·nid·de·so पन्नरसमो।pan·na·ra·sa·mo

      Attadaṇḍasuttaniddeso pannarasamo.

      (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.