Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Long Discourses 31 दीघनिकाय 31
Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
Siṅgālasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267 · Hide pronunciation
-
1
Long Discourses 31
-
2
सिङ्गालसुत्तsiṅ·gā·la·sut·ta
Siṅgālasutta
- 3
- 4
-
5
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सिङ्गालकोsiṅ·gā·la·ko गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to कालस्सेवkā·las·se·va उट्ठायuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थोal·la·vat·tho अल्लकेसोal·la·ke·so पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्सति—na·mas·sa·ti
Tena kho pana samayena siṅgālako gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassati—
Now at that time the householder’s son Sigālaka rose early and left Rājagaha. With his clothes and hair all wet, he raised his cupped palms to revere the various quarters—
- 6
-
7
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya राजगहंrā·ja·ga·haṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.
Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Rājagaha for alms.
-
8
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā सिङ्गालकंsiṅ·gā·la·kaṃ गहपतिपुत्तंga·ha·pa·ti·put·taṃ कालस्सेवkā·las·se·va वुट्ठायvuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थंal·la·vat·thaṃ अल्लकेसंal·la·ke·saṃ पञ्जलिकंpañ·ja·li·kaṃ पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्सन्तं—na·mas·san·taṃ
Addasā kho bhagavā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavatthaṁ allakesaṁ pañjalikaṁ puthudisā namassantaṁ—
- 9
- 10
-
11
“किंkiṃ नुnu खोkho त्वं,tvaṃ गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta कालस्सेवkā·las·se·va वुट्ठायvuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थोal·la·vat·tho अल्लकेसोal·la·ke·so पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्ससि—na·mas·sa·si
“kiṁ nu kho tvaṁ, gahapatiputta, kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassasi—
“Householder’s son, why are you revering the various quarters in this way?”
- 12
- 13
- 14
-
15
सोso खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te पितुवचनंpi·tu·va·ca·naṃ सक्करोन्तोsak·ka·ron·to गरुंga·ruṃ करोन्तोka·ron·to मानेन्तोmā·nen·to पूजेन्तोpū·jen·to कालस्सेवkā·las·se·va उट्ठायuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थोal·la·vat·tho अल्लकेसोal·la·ke·so पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्सामि—na·mas·sā·mi
So kho ahaṁ, bhante, pituvacanaṁ sakkaronto garuṁ karonto mānento pūjento kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassāmi—
Honoring, respecting, and venerating my father’s words, I rose early and left Rājagaha and, with my clothes and hair all wet, raised my cupped palms to revere the various quarters—
- 16
-
17
1. The Six Directions
-
18
“नna खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियस्सa·ri·yas·sa विनयेvi·na·ye एवंe·vaṃ छcha दिसाdi·sā नमस्सितब्बा”ति।na·mas·si·tab·bā
“Na kho, gahapatiputta, ariyassa vinaye evaṁ cha disā namassitabbā”ti.
“Householder’s son, that’s not how the six directions should be revered in the training of the Noble One.”
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
-
24
“यतोya·to खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियसावकस्सa·ri·ya·sā·va·kas·sa चत्तारोcat·tā·ro कम्मकिलेसाkam·ma·ki·le·sā पहीनाpa·hī·nā होन्ति,hon·ti चतूहिca·tū·hi चca ठानेहिṭhā·ne·hi पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti छcha चca भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखानिa·pā·ya·mu·khā·ni नna सेवति,se·va·ti सोso एवंe·vaṃ चुद्दसcud·da·sa पापकापगतोpā·pa·kā·pa·ga·to छद्दिसापटिच्छादीchad·di·sā·pa·ṭic·chā·dī
“Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvakassa cattāro kammakilesā pahīnā honti, catūhi ca ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti, cha ca bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati, so evaṁ cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī
“Householder’s son, a noble disciple gives up four corrupt deeds, doesn’t do bad deeds on four grounds, and avoids six drains on wealth. When they’ve left these fourteen bad things behind they have the six directions covered.
-
25
उभोलोकविजयायu·bho·lo·ka·vi·ja·yā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति।ho·ti तस्सtas·sa अयञ्चेवa·yañ·ce·va लोकोlo·ko आरद्धोā·rad·dho होतिho·ti परोpa·ro चca लोको।lo·ko
ubholokavijayāya paṭipanno hoti. Tassa ayañceva loko āraddho hoti paro ca loko.
They’re practicing to win in both worlds, and they succeed in this world and the next.
- 26
-
27
2। चत्तारोcat·tā·ro कम्मकिलेसाkam·ma·ki·le·sā
2. Cattāro kammakilesā
- 28
-
29
पाणातिपातोpā·ṇā·ti·pā·to खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta कम्मकिलेसो,kam·ma·ki·le·so अदिन्नादानंa·din·nā·dā·naṃ कम्मकिलेसो,kam·ma·ki·le·so कामेसुमिच्छाचारोkā·me·su·mic·chā·cā·ro कम्मकिलेसो,kam·ma·ki·le·so मुसावादोmu·sā·vā·do कम्मकिलेसो।kam·ma·ki·le·so
Pāṇātipāto kho, gahapatiputta, kammakileso, adinnādānaṁ kammakileso, kāmesumicchācāro kammakileso, musāvādo kammakileso.
Killing living creatures, stealing, sexual misconduct, and lying: these are corrupt deeds.
- 30
- 31
- 32
-
33
“पाणातिपातोpā·ṇā·ti·pā·to अदिन्नादानं,a·din·nā·dā·naṃ
“Pāṇātipāto adinnādānaṁ,
- 34
-
35
परदारगमनञ्चेव,pa·ra·dā·ra·ga·ma·nañ·ce·va
Paradāragamanañceva,
-
36
नप्पसंसन्तिnap·pa·saṃ·san·ti पण्डिता”ति।paṇ·ḍi·tā
Nappasaṁsanti paṇḍitā”ti.
- 37
- 38
-
39
छन्दागतिंchan·dā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti दोसागतिंdo·sā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti मोहागतिंmo·hā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti भयागतिंbha·yā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति।ka·ro·ti
Chandāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, dosāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, mohāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, bhayāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti.
One does bad deeds prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice.
-
40
यतोya·to खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko नेवne·va छन्दागतिंchan·dā·ga·tiṃ गच्छति,gac·cha·ti नna दोसागतिंdo·sā·ga·tiṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मोहागतिंmo·hā·ga·tiṃ गच्छति,gac·cha·ti नna भयागतिंbha·yā·ga·tiṃ गच्छति;gac·cha·ti
Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvako neva chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati;
When a noble disciple is not prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice,
- 41
- 42
- 43
- 44
-
45
योyo धम्मंdham·maṃ अतिवत्तति;a·ti·vat·ta·ti
yo dhammaṁ ativattati;
- 46
- 47
- 48
-
49
योyo धम्मंdham·maṃ नातिवत्तति;nā·ti·vat·ta·ti
yo dhammaṁ nātivattati;
- 50
-
51
सुक्कपक्खेवsuk·ka·pak·khe·va चन्दिमा”ति।can·di·mā
sukkapakkheva candimā”ti.
- 52
- 53
-
54
सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगोsu·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·go खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ विकालविसिखाचरियानुयोगोvi·kā·la·vi·si·khā·ca·ri·yā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ समज्जाभिचरणंsa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇaṃ भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ जूतप्पमादट्ठानानुयोगोjū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ पापमित्तानुयोगोpā·pa·mit·tā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ आलस्यानुयोगोā·las·yā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं।a·pā·ya·mu·khaṃ
Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo kho, gahapatiputta, bhogānaṁ apāyamukhaṁ, vikālavisikhācariyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, samajjābhicaraṇaṁ bhogānaṁ apāyamukhaṁ, jūtappamādaṭṭhānānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, pāpamittānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, ālasyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ.
Habitually engaging in the following things is a drain on wealth: beer, wine, and liquor intoxicants; roaming the street markets at night; frequenting festivals; gambling; bad friends; laziness.
- 55
-
56
छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगे।su·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.
There are these six drawbacks of habitually consuming intoxicants of beer, wine, and liquor.
-
57
सन्दिट्ठिकाsan·diṭ·ṭhi·kā धनजानि,dha·na·jā·ni कलहप्पवड्ढनी,ka·la·hap·pa·vaḍ·ḍha·nī रोगानंro·gā·naṃ आयतनं,ā·ya·ta·naṃ अकित्तिसञ्जननी,a·kit·ti·sañ·ja·na·nī कोपीननिदंसनी,ko·pī·na·ni·daṃ·sa·nī पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलिकरणीत्वेवdub·ba·li·ka·ra·ṇīt·ve·va छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ पदंpa·daṃ भवति।bha·va·ti
Sandiṭṭhikā dhanajāni, kalahappavaḍḍhanī, rogānaṁ āyatanaṁ, akittisañjananī, kopīnanidaṁsanī, paññāya dubbalikaraṇītveva chaṭṭhaṁ padaṁ bhavati.
Immediate loss of wealth, promotion of quarrels, susceptibility to illness, disrepute, indecent exposure; and weakened wisdom is the sixth thing.
-
58
इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगे।su·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.
These are the six drawbacks of habitually consuming intoxicants of beer, wine, and liquor.
- 59
- 60
-
61
अत्तापिस्सat·tā·pis·sa अगुत्तोa·gut·to अरक्खितोa·rak·khi·to होति,ho·ti पुत्तदारोपिस्सput·ta·dā·ro·pis·sa अगुत्तोa·gut·to अरक्खितोa·rak·khi·to होति,ho·ti सापतेय्यम्पिस्सsā·pa·tey·yam·pis·sa अगुत्तंa·gut·taṃ अरक्खितंa·rak·khi·taṃ होति,ho·ti सङ्कियोsaṅ·ki·yo चca होतिho·ti पापकेसुpā·pa·ke·su ठानेसु,ṭhā·ne·su अभूतवचनञ्चa·bhū·ta·va·ca·nañ·ca तस्मिंtas·miṃ रूहति,rū·ha·ti बहूनञ्चba·hū·nañ·ca दुक्खधम्मानंduk·kha·dham·mā·naṃ पुरक्खतोpu·rak·kha·to होति।ho·ti
Attāpissa agutto arakkhito hoti, puttadāropissa agutto arakkhito hoti, sāpateyyampissa aguttaṁ arakkhitaṁ hoti, saṅkiyo ca hoti pāpakesu ṭhānesu, abhūtavacanañca tasmiṁ rūhati, bahūnañca dukkhadhammānaṁ purakkhato hoti.
Yourself, your partners and children, and your property are all left unguarded. You’re suspected of bad deeds. Untrue rumors spread about you. You’re at the forefront of many things that entail suffering.
- 62
- 63
-
64
छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā समज्जाभिचरणे।sa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇe
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā samajjābhicaraṇe.
-
65
क्वkva नच्चं,nac·caṃ क्वkva गीतं,gī·taṃ क्वkva वादितं,vā·di·taṃ क्वkva अक्खानं,ak·khā·naṃ क्वkva पाणिस्सरं,pā·ṇis·sa·raṃ क्वkva कुम्भथुनन्ति।kum·bha·thu·nan·ti
Kva naccaṁ, kva gītaṁ, kva vāditaṁ, kva akkhānaṁ, kva pāṇissaraṁ, kva kumbhathunanti.
You’re always thinking: ‘Where’s the dancing? Where’s the singing? Where’s the music? Where are the stories? Where’s the applause? Where are the kettledrums?’
-
66
इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā समज्जाभिचरणे।sa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇe
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā samajjābhicaraṇe.
- 67
-
68
छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā जूतप्पमादट्ठानानुयोगे।jū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.
-
69
जयंja·yaṃ वेरंve·raṃ पसवति,pa·sa·va·ti जिनोji·no वित्तमनुसोचति,vit·ta·ma·nu·so·ca·ti सन्दिट्ठिकाsan·diṭ·ṭhi·kā धनजानि,dha·na·jā·ni सभागतस्सsa·bhā·ga·tas·sa वचनंva·ca·naṃ नna रूहति,rū·ha·ti मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ परिभूतोpa·ri·bhū·to होति,ho·ti आवाहविवाहकानंā·vā·ha·vi·vā·ha·kā·naṃ अपत्थितोa·pat·thi·to होति:ho·ti
Jayaṁ veraṁ pasavati, jino vittamanusocati, sandiṭṭhikā dhanajāni, sabhāgatassa vacanaṁ na rūhati, mittāmaccānaṁ paribhūto hoti, āvāhavivāhakānaṁ apatthito hoti:
Victory breeds enmity. The loser mourns their money. There is immediate loss of wealth. A gambler’s word carries no weight in public assembly. Friends and colleagues treat them with contempt. And no one wants to marry a gambler, for they think:
-
70
‘अक्खधुत्तोak·kha·dhut·to अयंa·yaṃ पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo नालंnā·laṃ दारभरणाया’ति।dā·ra·bha·ra·ṇā·yā
‘akkhadhutto ayaṁ purisapuggalo nālaṁ dārabharaṇāyā’ti.
‘This individual is a gambler—they’re not able to support a partner.’
-
71
इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā जूतप्पमादट्ठानानुयोगे।jū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.
- 72
- 73
-
74
येye धुत्ता,dhut·tā येye सोण्डा,soṇ·ḍā येye पिपासा,pi·pā·sā येye नेकतिका,ne·ka·ti·kā येye वञ्चनिका,vañ·ca·ni·kā येye साहसिका।sā·ha·si·kā त्यास्सtyās·sa मित्ताmit·tā होन्तिhon·ti तेte सहाया।sa·hā·yā
Ye dhuttā, ye soṇḍā, ye pipāsā, ye nekatikā, ye vañcanikā, ye sāhasikā. Tyāssa mittā honti te sahāyā.
You become friends and companions with those who are addicts, carousers, drunkards, frauds, swindlers, and thugs.
- 75
- 76
- 77
-
78
अतिसीतन्तिa·ti·sī·tan·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिउण्हन्तिa·ti·uṇ·han·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिसायन्तिa·ti·sā·yan·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिपातोतिa·ti·pā·to·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिछातोस्मीतिa·ti·chā·tos·mī·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिधातोस्मीतिa·ti·dhā·tos·mī·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति।ka·ro·ti
Atisītanti kammaṁ na karoti, atiuṇhanti kammaṁ na karoti, atisāyanti kammaṁ na karoti, atipātoti kammaṁ na karoti, atichātosmīti kammaṁ na karoti, atidhātosmīti kammaṁ na karoti.
You don’t get your work done because you think: ‘It’s too cold! It’s too hot. It’s too late! It’s too early! I’m too hungry! I’m too full!’
-
79
तस्सtas·sa एवंe·vaṃ किच्चापदेसबहुलस्सkic·cā·pa·de·sa·ba·hu·las·sa विहरतोvi·ha·ra·to अनुप्पन्नाa·nup·pan·nā चेवce·va भोगाbho·gā नुप्पज्जन्ति,nup·paj·jan·ti उप्पन्नाup·pan·nā चca भोगाbho·gā परिक्खयंpa·rik·kha·yaṃ गच्छन्ति।gac·chan·ti
Tassa evaṁ kiccāpadesabahulassa viharato anuppannā ceva bhogā nuppajjanti, uppannā ca bhogā parikkhayaṁ gacchanti.
By dwelling on so many excuses for not working, you don’t make any more money, and the money you already have runs out.
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
-
87
उस्सूरसेय्याus·sū·ra·sey·yā परदारसेवना,pa·ra·dā·ra·se·va·nā
Ussūraseyyā paradārasevanā,
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
-
119
11। मित्तपतिरूपकmit·ta·pa·ti·rū·pa·ka
11. Mittapatirūpaka
-
120
“चत्तारोमे,cat·tā·ro·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अमित्ताa·mit·tā मित्तपतिरूपकाmit·ta·pa·ti·rū·pa·kā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā
“Cattārome, gahapatiputta, amittā mittapatirūpakā veditabbā.
“Householder’s son, you should recognize these four enemies disguised as friends:
-
121
अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो,ve·di·tab·bo वचीपरमोva·cī·pa·ra·mo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अनुप्पियभाणीa·nup·pi·ya·bhā·ṇī अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अपायसहायोa·pā·ya·sa·hā·yo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo, vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo, anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo, apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.
-
122
चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s all take on four grounds.
-
123
अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro होति,ho·ti
Aññadatthuharo hoti,
- 124
- 125
- 126
-
127
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s all take on these four grounds.
-
128
चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi वचीपरमोva·cī·pa·ra·mo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s all talk on four grounds.
-
129
अतीतेनa·tī·te·na पटिसन्थरति,pa·ṭi·san·tha·ra·ti अनागतेनa·nā·ga·te·na पटिसन्थरति,pa·ṭi·san·tha·ra·ti निरत्थकेनni·rat·tha·ke·na सङ्गण्हाति,saṅ·gaṇ·hā·ti पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su किच्चेसुkic·ce·su ब्यसनंbya·sa·naṃ दस्सेति।das·se·ti
Atītena paṭisantharati, anāgatena paṭisantharati, niratthakena saṅgaṇhāti, paccuppannesu kiccesu byasanaṁ dasseti.
They’re hospitable in the past. They’re hospitable in the future. They’re full of meaningless pleasantries. When something needs doing in the present they point to their own misfortune.
-
130
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi वचीपरमोva·cī·pa·ra·mo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s all talk on these four grounds.
-
131
चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अनुप्पियभाणीa·nup·pi·ya·bhā·ṇī अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s a flatterer on four grounds.
-
132
पापकम्पिस्सpā·pa·kam·pis·sa अनुजानाति,a·nu·jā·nā·ti कल्याणम्पिस्सkal·yā·ṇam·pis·sa अनुजानाति,a·nu·jā·nā·ti सम्मुखास्सsam·mu·khās·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासति,bhā·sa·ti परम्मुखास्सpa·ram·mu·khās·sa अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ भासति।bhā·sa·ti
Pāpakampissa anujānāti, kalyāṇampissa anujānāti, sammukhāssa vaṇṇaṁ bhāsati, parammukhāssa avaṇṇaṁ bhāsati.
They support you equally in doing bad and doing good. They praise you to your face, and put you down behind your back.
-
133
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अनुप्पियभाणीa·nup·pi·ya·bhā·ṇī अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s a flatterer on these four grounds.
-
134
चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अपायसहायोa·pā·ya·sa·hā·yo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.
You can recognize a fake friend who’s a spender on four grounds.
-
135
सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगेsu·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge सहायोsa·hā·yo होति,ho·ti विकालविसिखाचरियानुयोगेvi·kā·la·vi·si·khā·ca·ri·yā·nu·yo·ge सहायोsa·hā·yo होति,ho·ti समज्जाभिचरणेsa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇe सहायोsa·hā·yo होति,ho·ti जूतप्पमादट्ठानानुयोगेjū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge सहायोsa·hā·yo होति।ho·ti
Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti, vikālavisikhācariyānuyoge sahāyo hoti, samajjābhicaraṇe sahāyo hoti, jūtappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti.
They accompany you when drinking, roaming the street markets at night, frequenting festivals, and gambling.
-
136
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अपायसहायोa·pā·ya·sa·hā·yo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो”ति।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo”ti.
You can recognize a fake friend who’s a spender on these four grounds.”
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
-
148
“चत्तारोमे,cat·tā·ro·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta मित्ताmit·tā सुहदाsu·ha·dā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā
“Cattārome, gahapatiputta, mittā suhadā veditabbā.
“Householder’s son, you should recognize these four good-hearted friends:
-
149
उपकारोu·pa·kā·ro मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो,ve·di·tab·bo समानसुखदुक्खोsa·mā·na·su·kha·duk·kho मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अत्थक्खायीat·thak·khā·yī मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अनुकम्पकोa·nu·kam·pa·ko मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Upakāro mitto suhado veditabbo, samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo, atthakkhāyī mitto suhado veditabbo, anukampako mitto suhado veditabbo.
the helper, the friend in good times and bad, the counselor, and the one who’s sympathetic.
- 150
-
151
पमत्तंpa·mat·taṃ रक्खति,rak·kha·ti पमत्तस्सpa·mat·tas·sa सापतेय्यंsā·pa·tey·yaṃ रक्खति,rak·kha·ti भीतस्सbhī·tas·sa सरणंsa·ra·ṇaṃ होति,ho·ti उप्पन्नेसुup·pan·ne·su किच्चकरणीयेसुkic·ca·ka·ra·ṇī·ye·su तद्दिगुणंtad·di·gu·ṇaṃ भोगंbho·gaṃ अनुप्पदेति।a·nup·pa·de·ti
Pamattaṁ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhati, bhītassa saraṇaṁ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṁ bhogaṁ anuppadeti.
They guard you when you’re negligent. They guard your property when you’re negligent. They keep you safe in times of danger. When something needs doing, they provide you with twice the money you need.
- 152
-
153
चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi समानसुखदुक्खोsa·mā·na·su·kha·duk·kho मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.
You can recognize a good-hearted friend who’s the same in good times and bad on four grounds.
-
154
गुय्हमस्सguy·ha·mas·sa आचिक्खति,ā·cik·kha·ti गुय्हमस्सguy·ha·mas·sa परिगूहति,pa·ri·gū·ha·ti आपदासुā·pa·dā·su नna विजहति,vi·ja·ha·ti जीवितंपिस्सjī·vi·taṃ·pis·sa अत्थायat·thā·ya परिच्चत्तंpa·ric·cat·taṃ होति।ho·ti
Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṁpissa atthāya pariccattaṁ hoti.
They tell you secrets. They keep your secrets. They don’t abandon you in times of trouble. They’d even give their life for your welfare.
-
155
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi समानसुखदुक्खोsa·mā·na·su·kha·duk·kho मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.
You can recognize a good-hearted friend who’s the same in good times and bad on these four grounds.
- 156
-
157
पापाpā·pā निवारेति,ni·vā·re·ti कल्याणेkal·yā·ṇe निवेसेति,ni·ve·se·ti अस्सुतंas·su·taṃ सावेति,sā·ve·ti सग्गस्सsag·gas·sa मग्गंmag·gaṃ आचिक्खति।ā·cik·kha·ti
Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṁ sāveti, saggassa maggaṁ ācikkhati.
They keep you from doing bad. They support you in doing good. They teach you what you do not know. They explain the path to heaven.
-
158
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अत्थक्खायीat·thak·khā·yī मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.
You can recognize a good-hearted friend who’s a counselor on these four grounds.
- 159
-
160
अभवेनस्सa·bha·ve·nas·sa नna नन्दति,nan·da·ti भवेनस्सbha·ve·nas·sa नन्दति,nan·da·ti अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ भणमानंbha·ṇa·mā·naṃ निवारेति,ni·vā·re·ti वण्णंvaṇ·ṇaṃ भणमानंbha·ṇa·mā·naṃ पसंसति।pa·saṃ·sa·ti
Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ nivāreti, vaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ pasaṁsati.
They don’t delight in your misfortune. They delight in your good fortune. They keep others from criticizing you. They encourage praise of you.
-
161
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अनुकम्पकोa·nu·kam·pa·ko मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो”ति।ve·di·tab·bo
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo”ti.
You can recognize a good-hearted friend who’s sympathetic on these four grounds.”
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
-
186
13। छद्दिसापटिच्छादनकण्डchad·di·sā·pa·ṭic·chā·da·na·kaṇ·ḍa
13. Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍa
13. Covering the Six Directions
-
187
“कथञ्च,ka·thañ·ca गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko छद्दिसापटिच्छादीchad·di·sā·pa·ṭic·chā·dī होति?ho·ti
“Kathañca, gahapatiputta, ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī hoti?
“And how, householder’s son, does a noble disciple cover the six directions?
-
188
छcha इमा,i·mā गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta दिसाdi·sā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā
Cha imā, gahapatiputta, disā veditabbā.
-
189
पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro वेदितब्बा,ve·di·tab·bā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā पुत्तदाराput·ta·dā·rā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā
Puratthimā disā mātāpitaro veditabbā, dakkhiṇā disā ācariyā veditabbā, pacchimā disā puttadārā veditabbā, uttarā disā mittāmaccā veditabbā, heṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā, uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā.
parents as the east, tutors as the south, partner and children as the west, friends and colleagues as the north, bondservants and workers as beneath, and ascetics and brahmins as above.
-
190
पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तेनput·te·na पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā—
A child should serve their parents as the eastern quarter in five ways, thinking:
-
191
भतोbha·to नेne भरिस्सामि,bha·ris·sā·mi किच्चंkic·caṃ नेसंne·saṃ करिस्सामि,ka·ris·sā·mi कुलवंसंku·la·vaṃ·saṃ ठपेस्सामि,ṭha·pes·sā·mi दायज्जंdā·yaj·jaṃ पटिपज्जामि,pa·ṭi·paj·jā·mi अथa·tha वाvā पनpa·na पेतानंpe·tā·naṃ कालङ्कतानंkā·laṅ·ka·tā·naṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ अनुप्पदस्सामीति।a·nup·pa·das·sā·mī·ti
bhato ne bharissāmi, kiccaṁ nesaṁ karissāmi, kulavaṁsaṁ ṭhapessāmi, dāyajjaṁ paṭipajjāmi, atha vā pana petānaṁ kālaṅkatānaṁ dakkhiṇaṁ anuppadassāmīti.
‘I will support those who supported me. I’ll do my duty for them. I’ll maintain the family lineage. I’ll take care of the inheritance. When they have passed away, I’ll make an offering on their behalf.’
-
192
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तेनput·te·na पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तंput·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.
Parents served by the children in these five ways show sympathy to them in five ways.
-
193
पापाpā·pā निवारेन्ति,ni·vā·ren·ti कल्याणेkal·yā·ṇe निवेसेन्ति,ni·ve·sen·ti सिप्पंsip·paṃ सिक्खापेन्ति,sik·khā·pen·ti पतिरूपेनpa·ti·rū·pe·na दारेनdā·re·na संयोजेन्ति,saṃ·yo·jen·ti समयेsa·ma·ye दायज्जंdā·yaj·jaṃ निय्यादेन्ति।niy·yā·den·ti
Pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, sippaṁ sikkhāpenti, patirūpena dārena saṁyojenti, samaye dāyajjaṁ niyyādenti.
They keep them from doing bad. They support them in doing good. They train them in a profession. They connect them with a suitable partner. They transfer the inheritance in due time.
-
194
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तेनput·te·na पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तंput·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.
Parents served by their children in these five ways show sympathy to them in these five ways.
- 195
-
196
पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिनाan·te·vā·si·nā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhātabbā—
A pupil should serve their tutor as the southern quarter in five ways:
-
197
उट्ठानेनuṭ·ṭhā·ne·na उपट्ठानेनu·paṭ·ṭhā·ne·na सुस्सुसायsus·su·sā·ya पारिचरियायpā·ri·ca·ri·yā·ya सक्कच्चंsak·kac·caṃ सिप्पपटिग्गहणेन।sip·pa·pa·ṭig·ga·ha·ṇe·na
uṭṭhānena upaṭṭhānena sussusāya pāricariyāya sakkaccaṁ sippapaṭiggahaṇena.
by rising for them, by serving them, by listening well, by looking after them, and by carefully learning their profession.
-
198
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिनाan·te·vā·si·nā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिंan·te·vā·siṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti—
Tutors served by their pupils in these five ways show sympathy to them in five ways.
-
199
सुविनीतंsu·vi·nī·taṃ विनेन्ति,vi·nen·ti सुग्गहितंsug·ga·hi·taṃ गाहापेन्ति,gā·hā·pen·ti सब्बसिप्पस्सुतंsab·ba·sip·pas·su·taṃ समक्खायिनोsa·mak·khā·yi·no भवन्ति,bha·van·ti मित्तामच्चेसुmit·tā·mac·ce·su पटियादेन्ति,pa·ṭi·yā·den·ti दिसासुdi·sā·su परित्ताणंpa·rit·tā·ṇaṃ करोन्ति।ka·ron·ti
suvinītaṁ vinenti, suggahitaṁ gāhāpenti, sabbasippassutaṁ samakkhāyino bhavanti, mittāmaccesu paṭiyādenti, disāsu parittāṇaṁ karonti.
They make sure they’re well educated and well drilled in memorization. They clearly explain all the knowledge of the profession. They introduce them to their friends and colleagues. They provide protection in every region.
-
200
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिनाan·te·vā·si·nā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिंan·te·vā·siṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti.
Tutors served by their pupils in these five ways show sympathy to them in these five ways.
- 201
-
202
पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकेनsā·mi·ke·na पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā भरियाbha·ri·yā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā—
A husband should serve his wife as the western quarter in five ways:
-
203
सम्माननायsam·mā·na·nā·ya अनवमाननायa·na·va·mā·na·nā·ya अनतिचरियायa·na·ti·ca·ri·yā·ya इस्सरियवोस्सग्गेनis·sa·ri·ya·vos·sag·ge·na अलङ्कारानुप्पदानेन।a·laṅ·kā·rā·nup·pa·dā·ne·na
sammānanāya anavamānanāya anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena.
by treating her with honor, by not looking down on her, by not being unfaithful, by relinquishing authority to her, and by presenting her with adornments.
-
204
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकेनsā·mi·ke·na पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā भरियाbha·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकंsā·mi·kaṃ अनुकम्पति—a·nu·kam·pa·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati—
A wife served by her husband in these five ways shows sympathy to him in five ways.
-
205
सुसंविहितकम्मन्ताsu·saṃ·vi·hi·ta·kam·man·tā चca होति,ho·ti सङ्गहितपरिजनाsaṅ·ga·hi·ta·pa·ri·ja·nā च,ca अनतिचारिनीa·na·ti·cā·ri·nī च,ca सम्भतञ्चsam·bha·tañ·ca अनुरक्खति,a·nu·rak·kha·ti दक्खाdak·khā चca होतिho·ti अनलसाa·na·la·sā सब्बकिच्चेसु।sab·ba·kic·ce·su
susaṁvihitakammantā ca hoti, saṅgahitaparijanā ca, anaticārinī ca, sambhatañca anurakkhati, dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesu.
She’s well-organized in her work. She manages the domestic help. She’s not unfaithful. She preserves his earnings. She’s deft and tireless in all her duties.
-
206
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकेनsā·mi·ke·na पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā भरियाbha·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकंsā·mi·kaṃ अनुकम्पति।a·nu·kam·pa·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati.
A wife served by her husband in these five ways shows sympathy to him in these five ways.
- 207
-
208
पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhātabbā—
A gentleman should serve his friends and colleagues as the northern quarter in five ways:
-
209
दानेनdā·ne·na पेय्यवज्जेनpey·ya·vaj·je·na अत्थचरियायat·tha·ca·ri·yā·ya समानत्ततायsa·mā·nat·ta·tā·ya अविसंवादनताय।a·vi·saṃ·vā·da·na·tā·ya
dānena peyyavajjena atthacariyāya samānattatāya avisaṁvādanatāya.
giving, kindly words, taking care, equality, and not using tricky words.
-
210
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—
Friends and colleagues served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in five ways.
-
211
पमत्तंpa·mat·taṃ रक्खन्ति,rak·khan·ti पमत्तस्सpa·mat·tas·sa सापतेय्यंsā·pa·tey·yaṃ रक्खन्ति,rak·khan·ti भीतस्सbhī·tas·sa सरणंsa·ra·ṇaṃ होन्ति,hon·ti आपदासुā·pa·dā·su नna विजहन्ति,vi·ja·han·ti अपरपजाa·pa·ra·pa·jā चस्सcas·sa पटिपूजेन्ति।pa·ṭi·pū·jen·ti
pamattaṁ rakkhanti, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhanti, bhītassa saraṇaṁ honti, āpadāsu na vijahanti, aparapajā cassa paṭipūjenti.
They guard him when they’re negligent. They guard his property when they’re negligent. They keep him safe in times of danger. They don’t abandon him in times of trouble. They honor his descendants.
-
212
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.
Friends and colleagues served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in these five ways.
- 213
-
214
पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकेनay·yi·ra·ke·na हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhātabbā—
A master should serve their bondservants and workers as the lower quarter in five ways:
-
215
यथाबलंya·thā·ba·laṃ कम्मन्तसंविधानेनkam·man·ta·saṃ·vi·dhā·ne·na भत्तवेतनानुप्पदानेनbhat·ta·ve·ta·nā·nup·pa·dā·ne·na गिलानुपट्ठानेनgi·lā·nu·paṭ·ṭhā·ne·na अच्छरियानंac·cha·ri·yā·naṃ रसानंra·sā·naṃ संविभागेनsaṃ·vi·bhā·ge·na समयेsa·ma·ye वोस्सग्गेन।vos·sag·ge·na
yathābalaṁ kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena gilānupaṭṭhānena acchariyānaṁ rasānaṁ saṁvibhāgena samaye vossaggena.
by organizing work according to ability, by paying food and wages, by nursing them when sick, by sharing special treats, and by giving time off work.
-
216
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकेनay·yi·ra·ke·na हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकंay·yi·ra·kaṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti—
Bondservants and workers served by a master in these five ways show sympathy to him in five ways.
-
217
पुब्बुट्ठायिनोpub·buṭ·ṭhā·yi·no चca होन्ति,hon·ti पच्छाpac·chā निपातिनोni·pā·ti·no च,ca दिन्नादायिनोdin·nā·dā·yi·no च,ca सुकतकम्मकराsu·ka·ta·kam·ma·ka·rā च,ca कित्तिवण्णहराkit·ti·vaṇ·ṇa·ha·rā च।ca
pubbuṭṭhāyino ca honti, pacchā nipātino ca, dinnādāyino ca, sukatakammakarā ca, kittivaṇṇaharā ca.
They get up first, and go to bed last. They don’t steal. They do their work well. And they promote a good reputation.
-
218
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकेनay·yi·ra·ke·na हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकंay·yi·ra·kaṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti.
Bondservants and workers served by a master in these five ways show sympathy to him in these five ways.
- 219
-
220
पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā—
A gentleman should serve ascetics and brahmins as the upper quarter in five ways:
-
221
मेत्तेनmet·te·na कायकम्मेनkā·ya·kam·me·na मेत्तेनmet·te·na वचीकम्मेनva·cī·kam·me·na मेत्तेनmet·te·na मनोकम्मेनma·no·kam·me·na अनावटद्वारतायa·nā·va·ṭad·vā·ra·tā·ya आमिसानुप्पदानेन।ā·mi·sā·nup·pa·dā·ne·na
mettena kāyakammena mettena vacīkammena mettena manokammena anāvaṭadvāratāya āmisānuppadānena.
by loving deeds of body, speech, and mind, by not turning them away at the gate, and by providing them with material needs.
-
222
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā छहिcha·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—
Ascetics and brahmins served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in six ways.
-
223
पापाpā·pā निवारेन्ति,ni·vā·ren·ti कल्याणेkal·yā·ṇe निवेसेन्ति,ni·ve·sen·ti कल्याणेनkal·yā·ṇe·na मनसाma·na·sā अनुकम्पन्ति,a·nu·kam·pan·ti अस्सुतंas·su·taṃ सावेन्ति,sā·ven·ti सुतंsu·taṃ परियोदापेन्ति,pa·ri·yo·dā·pen·ti सग्गस्सsag·gas·sa मग्गंmag·gaṃ आचिक्खन्ति।ā·cik·khan·ti
pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, kalyāṇena manasā anukampanti, assutaṁ sāventi, sutaṁ pariyodāpenti, saggassa maggaṁ ācikkhanti.
They keep him from doing bad. They support him in doing good. They think of him with kindly thoughts. They teach him what he does not know. They clarify what he’s already learned. They explain the path to heaven.
-
224
इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi छहिcha·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.
Ascetics and brahmins served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in these six ways.
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
-
231
मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā चca उत्तरा।ut·ta·rā
mittāmaccā ca uttarā.
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
-
242
अच्छिन्नवुत्तिac·chin·na·vut·ti मेधावी,me·dhā·vī
Acchinnavutti medhāvī,
- 243
- 244
-
245
वदञ्ञूva·dañ·ñū वीतमच्छरो;vī·ta·mac·cha·ro
vadaññū vītamaccharo;
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
-
263
“अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते।bhan·te
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
-
264
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्यdhā·rey·ya ‘चक्खुमन्तोcak·khu·man·to रूपानिrū·pā·ni दक्खन्ती’ति;dak·khan·tī एवमेवंe·va·me·vaṃ भगवताbha·ga·va·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways.
- 265
- 266
-
267
सिङ्गालसुत्तंsiṅ·gā·la·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ
Siṅgālasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.