Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Long Discourses 31 दीघनिकाय 31

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334

Siṅgālasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267 · Hide pronunciation

  1. 1

    दीघdī·gha निकायni·kā·ya 31

    Dīgha Nikāya 31

    Long Discourses 31

  2. 2

    सिङ्गालसुत्तsiṅ·gā·la·sut·ta

    Siṅgālasutta

    Advice to Sigālaka

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe

    ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सिङ्गालकोsiṅ·gā·la·ko गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to कालस्सेवkā·las·se·va उट्ठायuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थोal·la·vat·tho अल्लकेसोal·la·ke·so पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्सति—na·mas·sa·ti

    Tena kho pana samayena siṅgālako gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassati—

    Now at that time the householder’s son Sigālaka rose early and left Rājagaha. With his clothes and hair all wet, he raised his cupped palms to revere the various quarters—

  6. 6

    पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ हेट्ठिमंheṭ·ṭhi·maṃ दिसंdi·saṃ उपरिमंu·pa·ri·maṃ दिसं।di·saṃ

    puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ.

    east, south, west, north, below, and above.

  7. 7

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya राजगहंrā·ja·ga·haṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si

    Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.

    Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Rājagaha for alms.

  8. 8

    अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā सिङ्गालकंsiṅ·gā·la·kaṃ गहपतिपुत्तंga·ha·pa·ti·put·taṃ कालस्सेवkā·las·se·va वुट्ठायvuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थंal·la·vat·thaṃ अल्लकेसंal·la·ke·saṃ पञ्जलिकंpañ·ja·li·kaṃ पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्सन्तं—na·mas·san·taṃ

    Addasā kho bhagavā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavatthaṁ allakesaṁ pañjalikaṁ puthudisā namassantaṁ—

    He saw Sigālaka revering the various quarters

  9. 9

    पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ हेट्ठिमंheṭ·ṭhi·maṃ दिसंdi·saṃ उपरिमंu·pa·ri·maṃ दिसं।di·saṃ

    puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ.

    (Pāli only)

  10. 10

    दिस्वाdis·vā सिङ्गालकंsiṅ·gā·la·kaṃ गहपतिपुत्तंga·ha·pa·ti·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Disvā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca:

    and said to him,

  11. 11

    “किंkiṃ नुnu खोkho त्वं,tvaṃ गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta कालस्सेवkā·las·se·va वुट्ठायvuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थोal·la·vat·tho अल्लकेसोal·la·ke·so पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्ससि—na·mas·sa·si

    “kiṁ nu kho tvaṁ, gahapatiputta, kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassasi—

    “Householder’s son, why are you revering the various quarters in this way?”

  12. 12

    पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ हेट्ठिमंheṭ·ṭhi·maṃ दिसंdi·saṃ उपरिमंu·pa·ri·maṃ दिसन्”ति?di·san

    puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti?

    (Pāli only)

  13. 13

    “पिताpi·tā मं,maṃ भन्ते,bhan·te कालंkā·laṃ करोन्तोka·ron·to एवंe·vaṃ अवच:a·va·ca

    “Pitā maṁ, bhante, kālaṁ karonto evaṁ avaca:

    “Sir, on his deathbed my father said to me:

  14. 14

    ‘दिसा,di·sā तात,tā·ta नमस्सेय्यासी’ति।na·mas·sey·yā·sī

    ‘disā, tāta, namasseyyāsī’ti.

    ‘My dear, please revere the quarters.’

  15. 15

    सोso खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te पितुवचनंpi·tu·va·ca·naṃ सक्करोन्तोsak·ka·ron·to गरुंga·ruṃ करोन्तोka·ron·to मानेन्तोmā·nen·to पूजेन्तोpū·jen·to कालस्सेवkā·las·se·va उट्ठायuṭ·ṭhā·ya राजगहाrā·ja·ga·hā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अल्लवत्थोal·la·vat·tho अल्लकेसोal·la·ke·so पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko पुथुदिसाpu·thu·di·sā नमस्सामि—na·mas·sā·mi

    So kho ahaṁ, bhante, pituvacanaṁ sakkaronto garuṁ karonto mānento pūjento kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassāmi—

    Honoring, respecting, and venerating my father’s words, I rose early and left Rājagaha and, with my clothes and hair all wet, raised my cupped palms to revere the various quarters—

  16. 16

    पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ हेट्ठिमंheṭ·ṭhi·maṃ दिसंdi·saṃ उपरिमंu·pa·ri·maṃ दिसन्”ति।di·san

    puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti.

    east, south, west, north, below, and above.”

  17. 17

    1। छcha दिसाdi·sā

    1. Cha disā

    1. The Six Directions

  18. 18

    “नna खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियस्सa·ri·yas·sa विनयेvi·na·ye एवंe·vaṃ छcha दिसाdi·sā नमस्सितब्बा”ति।na·mas·si·tab·bā

    “Na kho, gahapatiputta, ariyassa vinaye evaṁ cha disā namassitabbā”ti.

    “Householder’s son, that’s not how the six directions should be revered in the training of the Noble One.”

  19. 19

    “यथाya·thā कथंka·thaṃ पन,pa·na भन्ते,bhan·te अरियस्सa·ri·yas·sa विनयेvi·na·ye छcha दिसाdi·sā नमस्सितब्बा?na·mas·si·tab·bā

    “Yathā kathaṁ pana, bhante, ariyassa vinaye cha disā namassitabbā?

    “But sir, how should the six directions be revered in the training of the Noble One?

  20. 20

    साधुsā·dhu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā तथाta·thā धम्मंdham·maṃ देसेतु,de·se·tu यथाya·thā अरियस्सa·ri·yas·sa विनयेvi·na·ye छcha दिसाdi·sā नमस्सितब्बा”ति।na·mas·si·tab·bā

    Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṁ desetu, yathā ariyassa vinaye cha disā namassitabbā”ti.

    Sir, please teach me this.”

  21. 21

    “तेनte·na हि,hi गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta सुणोहिsu·ṇo·hi साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिकरोहिma·na·si·ka·ro·hi भासिस्सामी”ति।bhā·sis·sā·mī

    “Tena hi, gahapatiputta, suṇohi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmī”ti.

    “Well then, householder’s son, listen and apply your mind well, I will speak.”

  22. 22

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho सिङ्गालकोsiṅ·gā·la·ko गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho siṅgālako gahapatiputto bhagavato paccassosi.

    “Yes, sir,” replied Sigālaka.

  23. 23

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  24. 24

    “यतोya·to खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियसावकस्सa·ri·ya·sā·va·kas·sa चत्तारोcat·tā·ro कम्मकिलेसाkam·ma·ki·le·sā पहीनाpa·hī·nā होन्ति,hon·ti चतूहिca·tū·hi चca ठानेहिṭhā·ne·hi पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti छcha चca भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखानिa·pā·ya·mu·khā·ni नna सेवति,se·va·ti सोso एवंe·vaṃ चुद्दसcud·da·sa पापकापगतोpā·pa·kā·pa·ga·to छद्दिसापटिच्छादीchad·di·sā·pa·ṭic·chā·dī

    “Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvakassa cattāro kammakilesā pahīnā honti, catūhi ca ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti, cha ca bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati, so evaṁ cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī

    “Householder’s son, a noble disciple gives up four corrupt deeds, doesn’t do bad deeds on four grounds, and avoids six drains on wealth. When they’ve left these fourteen bad things behind they have the six directions covered.

  25. 25

    उभोलोकविजयायu·bho·lo·ka·vi·ja·yā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति।ho·ti तस्सtas·sa अयञ्चेवa·yañ·ce·va लोकोlo·ko आरद्धोā·rad·dho होतिho·ti परोpa·ro चca लोको।lo·ko

    ubholokavijayāya paṭipanno hoti. Tassa ayañceva loko āraddho hoti paro ca loko.

    They’re practicing to win in both worlds, and they succeed in this world and the next.

  26. 26

    सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti

    So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.

    When their body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm.

  27. 27

    2। चत्तारोcat·tā·ro कम्मकिलेसाkam·ma·ki·le·sā

    2. Cattāro kammakilesā

    2. Four Corrupt Deeds

  28. 28

    कतमस्सka·ta·mas·sa चत्तारोcat·tā·ro कम्मकिलेसाkam·ma·ki·le·sā पहीनाpa·hī·nā होन्ति?hon·ti

    Katamassa cattāro kammakilesā pahīnā honti?

    What four corrupt deeds have they given up?

  29. 29

    पाणातिपातोpā·ṇā·ti·pā·to खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta कम्मकिलेसो,kam·ma·ki·le·so अदिन्नादानंa·din·nā·dā·naṃ कम्मकिलेसो,kam·ma·ki·le·so कामेसुमिच्छाचारोkā·me·su·mic·chā·cā·ro कम्मकिलेसो,kam·ma·ki·le·so मुसावादोmu·sā·vā·do कम्मकिलेसो।kam·ma·ki·le·so

    Pāṇātipāto kho, gahapatiputta, kammakileso, adinnādānaṁ kammakileso, kāmesumicchācāro kammakileso, musāvādo kammakileso.

    Killing living creatures, stealing, sexual misconduct, and lying: these are corrupt deeds.

  30. 30

    इमस्सi·mas·sa चत्तारोcat·tā·ro कम्मकिलेसाkam·ma·ki·le·sā पहीनाpa·hī·nā होन्ती”ति।hon·tī

    Imassa cattāro kammakilesā pahīnā hontī”ti.

    These are the four corrupt deeds they’ve given up.”

  31. 31

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  32. 32

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  33. 33

    “पाणातिपातोpā·ṇā·ti·pā·to अदिन्नादानं,a·din·nā·dā·naṃ

    “Pāṇātipāto adinnādānaṁ,

    “Killing, stealing,

  34. 34

    मुसावादोmu·sā·vā·do चca वुच्चति;vuc·ca·ti

    Musāvādo ca vuccati;

    telling lies,

  35. 35

    परदारगमनञ्चेव,pa·ra·dā·ra·ga·ma·nañ·ce·va

    Paradāragamanañceva,

    and committing adultery:

  36. 36

    नप्पसंसन्तिnap·pa·saṃ·san·ti पण्डिता”ति।paṇ·ḍi·tā

    Nappasaṁsanti paṇḍitā”ti.

    astute people don’t praise these things.”

  37. 37

    3। चतुठानंca·tu·ṭhā·naṃ

    3. Catuṭhānaṁ

    3. Four Grounds

  38. 38

    “कतमेहिka·ta·me·hi चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ नna करोति?ka·ro·ti

    “Katamehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti?

    “On what four grounds do they not do bad deeds?

  39. 39

    छन्दागतिंchan·dā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti दोसागतिंdo·sā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti मोहागतिंmo·hā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti भयागतिंbha·yā·ga·tiṃ गच्छन्तोgac·chan·to पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति।ka·ro·ti

    Chandāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, dosāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, mohāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, bhayāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti.

    One does bad deeds prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice.

  40. 40

    यतोya·to खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko नेवne·va छन्दागतिंchan·dā·ga·tiṃ गच्छति,gac·cha·ti नna दोसागतिंdo·sā·ga·tiṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मोहागतिंmo·hā·ga·tiṃ गच्छति,gac·cha·ti नna भयागतिंbha·yā·ga·tiṃ गच्छति;gac·cha·ti

    Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvako neva chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati;

    When a noble disciple is not prejudiced by favoritism, hostility, stupidity, and cowardice,

  41. 41

    इमेहिi·me·hi चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ नna करोती”ति।ka·ro·tī

    imehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karotī”ti.

    they don’t do bad deeds on these four grounds.”

  42. 42

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  43. 43

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  44. 44

    “छन्दाchan·dā दोसाdo·sā भयाbha·yā मोहा,mo·hā

    “Chandā dosā bhayā mohā,

    “If you act against the teaching

  45. 45

    योyo धम्मंdham·maṃ अतिवत्तति;a·ti·vat·ta·ti

    yo dhammaṁ ativattati;

    out of favoritism, hostility, cowardice, or stupidity,

  46. 46

    निहीयतिni·hī·ya·ti यसोya·so तस्स,tas·sa

    Nihīyati yaso tassa,

    your fame shrinks,

  47. 47

    काळपक्खेवkā·ḷa·pak·khe·va चन्दिमा।can·di·mā

    kāḷapakkheva candimā.

    like the moon in the waning fortnight.

  48. 48

    छन्दाchan·dā दोसाdo·sā भयाbha·yā मोहा,mo·hā

    Chandā dosā bhayā mohā,

    If you don’t act against the teaching

  49. 49

    योyo धम्मंdham·maṃ नातिवत्तति;nā·ti·vat·ta·ti

    yo dhammaṁ nātivattati;

    out of favoritism, hostility, cowardice, and stupidity,

  50. 50

    आपूरतिā·pū·ra·ti यसोya·so तस्स,tas·sa

    Āpūrati yaso tassa,

    your fame swells,

  51. 51

    सुक्कपक्खेवsuk·ka·pak·khe·va चन्दिमा”ति।can·di·mā

    sukkapakkheva candimā”ti.

    like the moon in the waxing fortnight.”

  52. 52

    4। छcha अपायमुखानिa·pā·ya·mu·khā·ni

    4. Cha apāyamukhāni

    4. Six Drains on Wealth

  53. 53

    “कतमानिka·ta·mā·ni छcha भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखानिa·pā·ya·mu·khā·ni नna सेवति?se·va·ti

    “Katamāni cha bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati?

    “What six drains on wealth do they avoid?

  54. 54

    सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगोsu·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·go खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ विकालविसिखाचरियानुयोगोvi·kā·la·vi·si·khā·ca·ri·yā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ समज्जाभिचरणंsa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇaṃ भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ जूतप्पमादट्ठानानुयोगोjū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ पापमित्तानुयोगोpā·pa·mit·tā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं,a·pā·ya·mu·khaṃ आलस्यानुयोगोā·las·yā·nu·yo·go भोगानंbho·gā·naṃ अपायमुखं।a·pā·ya·mu·khaṃ

    Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo kho, gahapatiputta, bhogānaṁ apāyamukhaṁ, vikālavisikhācariyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, samajjābhicaraṇaṁ bhogānaṁ apāyamukhaṁ, jūtappamādaṭṭhānānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, pāpamittānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, ālasyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ.

    Habitually engaging in the following things is a drain on wealth: beer, wine, and liquor intoxicants; roaming the street markets at night; frequenting festivals; gambling; bad friends; laziness.

  55. 55

    5। सुरामेरयस्सsu·rā·me·ra·yas·sa छcha आदीनवाā·dī·na·vā

    5. Surāmerayassa cha ādīnavā

    5. Six Drawbacks of Drinking

  56. 56

    छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगे।su·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge

    Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.

    There are these six drawbacks of habitually consuming intoxicants of beer, wine, and liquor.

  57. 57

    सन्दिट्ठिकाsan·diṭ·ṭhi·kā धनजानि,dha·na·jā·ni कलहप्पवड्ढनी,ka·la·hap·pa·vaḍ·ḍha·nī रोगानंro·gā·naṃ आयतनं,ā·ya·ta·naṃ अकित्तिसञ्जननी,a·kit·ti·sañ·ja·na·nī कोपीननिदंसनी,ko·pī·na·ni·daṃ·sa·nī पञ्ञायpañ·ñā·ya दुब्बलिकरणीत्वेवdub·ba·li·ka·ra·ṇīt·ve·va छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ पदंpa·daṃ भवति।bha·va·ti

    Sandiṭṭhikā dhanajāni, kalahappavaḍḍhanī, rogānaṁ āyatanaṁ, akittisañjananī, kopīnanidaṁsanī, paññāya dubbalikaraṇītveva chaṭṭhaṁ padaṁ bhavati.

    Immediate loss of wealth, promotion of quarrels, susceptibility to illness, disrepute, indecent exposure; and weakened wisdom is the sixth thing.

  58. 58

    इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगे।su·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge

    Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.

    These are the six drawbacks of habitually consuming intoxicants of beer, wine, and liquor.

  59. 59

    6। विकालचरियायvi·kā·la·ca·ri·yā·ya छcha आदीनवाā·dī·na·vā

    6. Vikālacariyāya cha ādīnavā

    6. Six Drawbacks of Roaming the Street Markets at Night

  60. 60

    छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā विकालविसिखाचरियानुयोगे।vi·kā·la·vi·si·khā·ca·ri·yā·nu·yo·ge

    Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge.

    There are these six drawbacks of roaming the street markets at night.

  61. 61

    अत्तापिस्सat·tā·pis·sa अगुत्तोa·gut·to अरक्खितोa·rak·khi·to होति,ho·ti पुत्तदारोपिस्सput·ta·dā·ro·pis·sa अगुत्तोa·gut·to अरक्खितोa·rak·khi·to होति,ho·ti सापतेय्यम्पिस्सsā·pa·tey·yam·pis·sa अगुत्तंa·gut·taṃ अरक्खितंa·rak·khi·taṃ होति,ho·ti सङ्कियोsaṅ·ki·yo चca होतिho·ti पापकेसुpā·pa·ke·su ठानेसु,ṭhā·ne·su अभूतवचनञ्चa·bhū·ta·va·ca·nañ·ca तस्मिंtas·miṃ रूहति,rū·ha·ti बहूनञ्चba·hū·nañ·ca दुक्खधम्मानंduk·kha·dham·mā·naṃ पुरक्खतोpu·rak·kha·to होति।ho·ti

    Attāpissa agutto arakkhito hoti, puttadāropissa agutto arakkhito hoti, sāpateyyampissa aguttaṁ arakkhitaṁ hoti, saṅkiyo ca hoti pāpakesu ṭhānesu, abhūtavacanañca tasmiṁ rūhati, bahūnañca dukkhadhammānaṁ purakkhato hoti.

    Yourself, your partners and children, and your property are all left unguarded. You’re suspected of bad deeds. Untrue rumors spread about you. You’re at the forefront of many things that entail suffering.

  62. 62

    इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā विकालविसिखाचरियानुयोगे।vi·kā·la·vi·si·khā·ca·ri·yā·nu·yo·ge

    Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge.

    These are the six drawbacks of roaming the street markets at night.

  63. 63

    7। समज्जाभिचरणस्सsa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇas·sa छcha आदीनवाā·dī·na·vā

    7. Samajjābhicaraṇassa cha ādīnavā

    7. Six Drawbacks of Festivals

  64. 64

    छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā समज्जाभिचरणे।sa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇe

    Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā samajjābhicaraṇe.

    There are these six drawbacks of frequenting festivals.

  65. 65

    क्वkva नच्चं,nac·caṃ क्वkva गीतं,gī·taṃ क्वkva वादितं,vā·di·taṃ क्वkva अक्खानं,ak·khā·naṃ क्वkva पाणिस्सरं,pā·ṇis·sa·raṃ क्वkva कुम्भथुनन्ति।kum·bha·thu·nan·ti

    Kva naccaṁ, kva gītaṁ, kva vāditaṁ, kva akkhānaṁ, kva pāṇissaraṁ, kva kumbhathunanti.

    You’re always thinking: ‘Where’s the dancing? Where’s the singing? Where’s the music? Where are the stories? Where’s the applause? Where are the kettledrums?’

  66. 66

    इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā समज्जाभिचरणे।sa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇe

    Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā samajjābhicaraṇe.

    These are the six drawbacks of frequenting festivals.

  67. 67

    8। जूतप्पमादस्सjū·tap·pa·mā·das·sa छcha आदीनवाā·dī·na·vā

    8. Jūtappamādassa cha ādīnavā

    8. Six Drawbacks of Gambling

  68. 68

    छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā जूतप्पमादट्ठानानुयोगे।jū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge

    Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.

    There are these six drawbacks of habitually gambling.

  69. 69

    जयंja·yaṃ वेरंve·raṃ पसवति,pa·sa·va·ti जिनोji·no वित्तमनुसोचति,vit·ta·ma·nu·so·ca·ti सन्दिट्ठिकाsan·diṭ·ṭhi·kā धनजानि,dha·na·jā·ni सभागतस्सsa·bhā·ga·tas·sa वचनंva·ca·naṃ नna रूहति,rū·ha·ti मित्तामच्चानंmit·tā·mac·cā·naṃ परिभूतोpa·ri·bhū·to होति,ho·ti आवाहविवाहकानंā·vā·ha·vi·vā·ha·kā·naṃ अपत्थितोa·pat·thi·to होति:ho·ti

    Jayaṁ veraṁ pasavati, jino vittamanusocati, sandiṭṭhikā dhanajāni, sabhāgatassa vacanaṁ na rūhati, mittāmaccānaṁ paribhūto hoti, āvāhavivāhakānaṁ apatthito hoti:

    Victory breeds enmity. The loser mourns their money. There is immediate loss of wealth. A gambler’s word carries no weight in public assembly. Friends and colleagues treat them with contempt. And no one wants to marry a gambler, for they think:

  70. 70

    ‘अक्खधुत्तोak·kha·dhut·to अयंa·yaṃ पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo नालंnā·laṃ दारभरणाया’ति।dā·ra·bha·ra·ṇā·yā

    ‘akkhadhutto ayaṁ purisapuggalo nālaṁ dārabharaṇāyā’ti.

    ‘This individual is a gambler—they’re not able to support a partner.’

  71. 71

    इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā जूतप्पमादट्ठानानुयोगे।jū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge

    Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.

    These are the six drawbacks of habitually gambling.

  72. 72

    9। पापमित्ततायpā·pa·mit·ta·tā·ya छcha आदीनवाā·dī·na·vā

    9. Pāpamittatāya cha ādīnavā

    9. Six Drawbacks of Bad Friends

  73. 73

    छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā पापमित्तानुयोगे।pā·pa·mit·tā·nu·yo·ge

    Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā pāpamittānuyoge.

    There are these six drawbacks of bad friends.

  74. 74

    येye धुत्ता,dhut·tā येye सोण्डा,soṇ·ḍā येye पिपासा,pi·pā·sā येye नेकतिका,ne·ka·ti·kā येye वञ्चनिका,vañ·ca·ni·kā येye साहसिका।sā·ha·si·kā त्यास्सtyās·sa मित्ताmit·tā होन्तिhon·ti तेte सहाया।sa·hā·yā

    Ye dhuttā, ye soṇḍā, ye pipāsā, ye nekatikā, ye vañcanikā, ye sāhasikā. Tyāssa mittā honti te sahāyā.

    You become friends and companions with those who are addicts, carousers, drunkards, frauds, swindlers, and thugs.

  75. 75

    इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā पापमित्तानुयोगे।pā·pa·mit·tā·nu·yo·ge

    Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā pāpamittānuyoge.

    These are the six drawbacks of bad friends.

  76. 76

    10। आलस्यस्सā·las·yas·sa छcha आदीनवाā·dī·na·vā

    10. Ālasyassa cha ādīnavā

    10. Six Drawbacks of Laziness

  77. 77

    छcha खोमे,kho·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta आदीनवाā·dī·na·vā आलस्यानुयोगे।ā·las·yā·nu·yo·ge

    Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā ālasyānuyoge.

    There are these six drawbacks of habitual laziness.

  78. 78

    अतिसीतन्तिa·ti·sī·tan·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिउण्हन्तिa·ti·uṇ·han·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिसायन्तिa·ti·sā·yan·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिपातोतिa·ti·pā·to·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिछातोस्मीतिa·ti·chā·tos·mī·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति,ka·ro·ti अतिधातोस्मीतिa·ti·dhā·tos·mī·ti कम्मंkam·maṃ नna करोति।ka·ro·ti

    Atisītanti kammaṁ na karoti, atiuṇhanti kammaṁ na karoti, atisāyanti kammaṁ na karoti, atipātoti kammaṁ na karoti, atichātosmīti kammaṁ na karoti, atidhātosmīti kammaṁ na karoti.

    You don’t get your work done because you think: ‘It’s too cold! It’s too hot. It’s too late! It’s too early! I’m too hungry! I’m too full!’

  79. 79

    तस्सtas·sa एवंe·vaṃ किच्चापदेसबहुलस्सkic·cā·pa·de·sa·ba·hu·las·sa विहरतोvi·ha·ra·to अनुप्पन्नाa·nup·pan·nā चेवce·va भोगाbho·gā नुप्पज्जन्ति,nup·paj·jan·ti उप्पन्नाup·pan·nā चca भोगाbho·gā परिक्खयंpa·rik·kha·yaṃ गच्छन्ति।gac·chan·ti

    Tassa evaṁ kiccāpadesabahulassa viharato anuppannā ceva bhogā nuppajjanti, uppannā ca bhogā parikkhayaṁ gacchanti.

    By dwelling on so many excuses for not working, you don’t make any more money, and the money you already have runs out.

  80. 80

    इमेi·me खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta छcha आदीनवाā·dī·na·vā आलस्यानुयोगे”ति।ā·las·yā·nu·yo·ge

    Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā ālasyānuyoge”ti.

    These are the six drawbacks of habitual laziness.”

  81. 81

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  82. 82

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  83. 83

    “होतिho·ti पानसखाpā·na·sa·khā नाम,nā·ma

    “Hoti pānasakhā nāma,

    “Some are just drinking buddies,

  84. 84

    होतिho·ti सम्मियसम्मियो;sam·mi·ya·sam·mi·yo

    hoti sammiyasammiyo;

    some call you their dear, dear friend;

  85. 85

    योyo चca अत्थेसुat·the·su जातेसु,jā·te·su

    Yo ca atthesu jātesu,

    but a friend in times of need

  86. 86

    सहायोsa·hā·yo होतिho·ti सोso सखा।sa·khā

    sahāyo hoti so sakhā.

    is a comrade indeed.

  87. 87

    उस्सूरसेय्याus·sū·ra·sey·yā परदारसेवना,pa·ra·dā·ra·se·va·nā

    Ussūraseyyā paradārasevanā,

    Sleeping late, adultery,

  88. 88

    वेरप्पसवोve·rap·pa·sa·vo चca अनत्थताa·nat·tha·tā च;ca

    Verappasavo ca anatthatā ca;

    making enemies, harmfulness,

  89. 89

    पापाpā·pā चca मित्ताmit·tā सुकदरियताsu·ka·da·ri·ya·tā च,ca

    Pāpā ca mittā sukadariyatā ca,

    bad friends, and avarice:

  90. 90

    एतेe·te छcha ठानाṭhā·nā पुरिसंpu·ri·saṃ धंसयन्ति।dhaṃ·sa·yan·ti

    Ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti.

    these six grounds ruin a person.

  91. 91

    पापमित्तोpā·pa·mit·to पापसखो,pā·pa·sa·kho

    Pāpamitto pāpasakho,

    With bad friends, bad comrades,

  92. 92

    पापआचारगोचरो;pā·pa·ā·cā·ra·go·ca·ro

    pāpaācāragocaro;

    bad behavior and alms-resort,

  93. 93

    अस्माas·mā लोकाlo·kā परम्हाpa·ram·hā च,ca

    Asmā lokā paramhā ca,

    a man falls to ruin

  94. 94

    उभयाu·bha·yā धंसतेdhaṃ·sa·te नरो।na·ro

    ubhayā dhaṁsate naro.

    in both this world and the next.

  95. 95

    अक्खित्थियोak·khit·thi·yo वारुणीvā·ru·ṇī नच्चगीतं,nac·ca·gī·taṃ

    Akkhitthiyo vāruṇī naccagītaṁ,

    Dice, women, toddy, song and dance;

  96. 96

    दिवाdi·vā सोप्पंsop·paṃ पारिचरियाpā·ri·ca·ri·yā अकाले;a·kā·le

    Divā soppaṁ pāricariyā akāle;

    sleeping by day and roaming at night;

  97. 97

    पापाpā·pā चca मित्ताmit·tā सुकदरियताsu·ka·da·ri·ya·tā च,ca

    Pāpā ca mittā sukadariyatā ca,

    bad friends, and avarice:

  98. 98

    एतेe·te छcha ठानाṭhā·nā पुरिसंpu·ri·saṃ धंसयन्ति।dhaṃ·sa·yan·ti

    Ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti.

    these six grounds ruin a person.

  99. 99

    अक्खेहिak·khe·hi दिब्बन्तिdib·ban·ti सुरंsu·raṃ पिवन्ति,pi·van·ti

    Akkhehi dibbanti suraṁ pivanti,

    They play dice and drink beer,

  100. 100

    यन्तित्थियोyan·tit·thi·yo पाणसमाpā·ṇa·sa·mā परेसं;pa·re·saṃ

    Yantitthiyo pāṇasamā paresaṁ;

    and consort with women loved by others.

  101. 101

    निहीनसेवीni·hī·na·se·vī नna चca वुद्धसेवी,vud·dha·se·vī

    Nihīnasevī na ca vuddhasevī,

    Associating with the worse, not the better,

  102. 102

    निहीयतेni·hī·ya·te काळपक्खेवkā·ḷa·pak·khe·va चन्दो।can·do

    Nihīyate kāḷapakkheva cando.

    they diminish like the waning moon.

  103. 103

    योyo वारुणीvā·ru·ṇī अद्धनोad·dha·no अकिञ्चनो,a·kiñ·ca·no

    Yo vāruṇī addhano akiñcano,

    One who is broke and destitute due to toddy,

  104. 104

    पिपासोpi·pā·so पिवंpi·vaṃ पपागतो;pa·pā·ga·to

    Pipāso pivaṁ papāgato;

    thirsty, drinking in the bar,

  105. 105

    उदकमिवu·da·ka·mi·va इणंi·ṇaṃ विगाहति,vi·gā·ha·ti

    Udakamiva iṇaṁ vigāhati,

    drowning in debt,

  106. 106

    अकुलंa·ku·laṃ काहितिkā·hi·ti खिप्पमत्तनो।khip·pa·mat·ta·no

    Akulaṁ kāhiti khippamattano.

    will quickly lose their way.

  107. 107

    नna दिवाdi·vā सोप्पसीलेन,sop·pa·sī·le·na

    Na divā soppasīlena,

    When you’re in the habit of sleeping late,

  108. 108

    रत्तिमुट्ठानदेस्सिना;rat·ti·muṭ·ṭhā·na·des·si·nā

    rattimuṭṭhānadessinā;

    seeing night as time to rise,

  109. 109

    निच्चंnic·caṃ मत्तेनmat·te·na सोण्डेन,soṇ·ḍe·na

    Niccaṁ mattena soṇḍena,

    and always getting drunk,

  110. 110

    सक्काsak·kā आवसितुंā·va·si·tuṃ घरं।gha·raṃ

    sakkā āvasituṁ gharaṁ.

    you can’t keep up the household life.

  111. 111

    अतिसीतंa·ti·sī·taṃ अतिउण्हं,a·ti·uṇ·haṃ

    Atisītaṁ atiuṇhaṁ,

    ‘Too cold, too hot,

  112. 112

    अतिसायमिदंa·ti·sā·ya·mi·daṃ अहु;a·hu

    atisāyamidaṁ ahu;

    too late,’ they say.

  113. 113

    इतिi·ti विस्सट्ठकम्मन्ते,vis·saṭ·ṭha·kam·man·te

    Iti vissaṭṭhakammante,

    When the young neglect their work like this,

  114. 114

    अत्थाat·thā अच्चेन्तिac·cen·ti माणवे।mā·ṇa·ve

    atthā accenti māṇave.

    riches pass them by.

  115. 115

    योधyo·dha सीतञ्चsī·tañ·ca उण्हञ्च,uṇ·hañ·ca

    Yodha sītañca uṇhañca,

    But one who considers heat and cold

  116. 116

    तिणाti·ṇā भिय्योbhiy·yo नna मञ्ञति;mañ·ña·ti

    tiṇā bhiyyo na maññati;

    as no more than blades of grass—

  117. 117

    करंka·raṃ पुरिसकिच्चानि,pu·ri·sa·kic·cā·ni

    Karaṁ purisakiccāni,

    he does his duties as a man,

  118. 118

    सोso सुखंsu·khaṃ नna विहायती”ति।vi·hā·ya·tī

    so sukhaṁ na vihāyatī”ti.

    and happiness never fails.”

  119. 119

    11। मित्तपतिरूपकmit·ta·pa·ti·rū·pa·ka

    11. Mittapatirūpaka

    11. Fake Friends

  120. 120

    “चत्तारोमे,cat·tā·ro·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अमित्ताa·mit·tā मित्तपतिरूपकाmit·ta·pa·ti·rū·pa·kā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā

    “Cattārome, gahapatiputta, amittā mittapatirūpakā veditabbā.

    “Householder’s son, you should recognize these four enemies disguised as friends:

  121. 121

    अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो,ve·di·tab·bo वचीपरमोva·cī·pa·ra·mo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अनुप्पियभाणीa·nup·pi·ya·bhā·ṇī अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अपायसहायोa·pā·ya·sa·hā·yo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo, vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo, anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo, apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.

    the taker, the talker, the flatterer, the spender.

  122. 122

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s all take on four grounds.

  123. 123

    अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro होति,ho·ti

    Aññadatthuharo hoti,

    Your possessions end up theirs.

  124. 124

    अप्पेनap·pe·na बहुमिच्छति;ba·hu·mic·cha·ti

    appena bahumicchati;

    Giving little, they expect a lot.

  125. 125

    भयस्सbha·yas·sa किच्चंkic·caṃ करोति,ka·ro·ti

    Bhayassa kiccaṁ karoti,

    They do their duty out of fear.

  126. 126

    सेवतिse·va·ti अत्थकारणा।at·tha·kā·ra·ṇā

    sevati atthakāraṇā.

    They associate for their own advantage.

  127. 127

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s all take on these four grounds.

  128. 128

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi वचीपरमोva·cī·pa·ra·mo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s all talk on four grounds.

  129. 129

    अतीतेनa·tī·te·na पटिसन्थरति,pa·ṭi·san·tha·ra·ti अनागतेनa·nā·ga·te·na पटिसन्थरति,pa·ṭi·san·tha·ra·ti निरत्थकेनni·rat·tha·ke·na सङ्गण्हाति,saṅ·gaṇ·hā·ti पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su किच्चेसुkic·ce·su ब्यसनंbya·sa·naṃ दस्सेति।das·se·ti

    Atītena paṭisantharati, anāgatena paṭisantharati, niratthakena saṅgaṇhāti, paccuppannesu kiccesu byasanaṁ dasseti.

    They’re hospitable in the past. They’re hospitable in the future. They’re full of meaningless pleasantries. When something needs doing in the present they point to their own misfortune.

  130. 130

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi वचीपरमोva·cī·pa·ra·mo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s all talk on these four grounds.

  131. 131

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अनुप्पियभाणीa·nup·pi·ya·bhā·ṇī अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s a flatterer on four grounds.

  132. 132

    पापकम्पिस्सpā·pa·kam·pis·sa अनुजानाति,a·nu·jā·nā·ti कल्याणम्पिस्सkal·yā·ṇam·pis·sa अनुजानाति,a·nu·jā·nā·ti सम्मुखास्सsam·mu·khās·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासति,bhā·sa·ti परम्मुखास्सpa·ram·mu·khās·sa अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ भासति।bhā·sa·ti

    Pāpakampissa anujānāti, kalyāṇampissa anujānāti, sammukhāssa vaṇṇaṁ bhāsati, parammukhāssa avaṇṇaṁ bhāsati.

    They support you equally in doing bad and doing good. They praise you to your face, and put you down behind your back.

  133. 133

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अनुप्पियभाणीa·nup·pi·ya·bhā·ṇī अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s a flatterer on these four grounds.

  134. 134

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अपायसहायोa·pā·ya·sa·hā·yo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.

    You can recognize a fake friend who’s a spender on four grounds.

  135. 135

    सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानानुयोगेsu·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge सहायोsa·hā·yo होति,ho·ti विकालविसिखाचरियानुयोगेvi·kā·la·vi·si·khā·ca·ri·yā·nu·yo·ge सहायोsa·hā·yo होति,ho·ti समज्जाभिचरणेsa·maj·jā·bhi·ca·ra·ṇe सहायोsa·hā·yo होति,ho·ti जूतप्पमादट्ठानानुयोगेjū·tap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā·nu·yo·ge सहायोsa·hā·yo होति।ho·ti

    Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti, vikālavisikhācariyānuyoge sahāyo hoti, samajjābhicaraṇe sahāyo hoti, jūtappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti.

    They accompany you when drinking, roaming the street markets at night, frequenting festivals, and gambling.

  136. 136

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अपायसहायोa·pā·ya·sa·hā·yo अमित्तोa·mit·to मित्तपतिरूपकोmit·ta·pa·ti·rū·pa·ko वेदितब्बो”ति।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo”ti.

    You can recognize a fake friend who’s a spender on these four grounds.”

  137. 137

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  138. 138

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  139. 139

    “अञ्ञदत्थुहरोañ·ña·dat·thu·ha·ro मित्तो,mit·to

    “Aññadatthuharo mitto,

    “One friend is all take,

  140. 140

    योyo चca मित्तोmit·to वचीपरो;va·cī·pa·ro

    yo ca mitto vacīparo;

    another all talk;

  141. 141

    अनुप्पियञ्चa·nup·pi·yañ·ca योyo आह,ā·ha

    Anuppiyañca yo āha,

    one’s just a flatterer,

  142. 142

    अपायेसुa·pā·ye·su चca योyo सखा।sa·khā

    apāyesu ca yo sakhā.

    and one’s a comrade who spends.

  143. 143

    एतेe·te अमित्तेa·mit·te चत्तारो,cat·tā·ro

    Ete amitte cattāro,

    An astute person understands

  144. 144

    इतिi·ti विञ्ञायviñ·ñā·ya पण्डितो;paṇ·ḍi·to

    iti viññāya paṇḍito;

    these four enemies for what they are

  145. 145

    आरकाā·ra·kā परिवज्जेय्य,pa·ri·vaj·jey·ya

    Ārakā parivajjeyya,

    and keeps them at a distance,

  146. 146

    मग्गंmag·gaṃ पटिभयंpa·ṭi·bha·yaṃ यथा”ति।ya·thā

    maggaṁ paṭibhayaṁ yathā”ti.

    as they’d shun a risky road.”

  147. 147

    12। सुहदमित्तsu·ha·da·mit·ta

    12. Suhadamitta

    12. Good-Hearted Friends

  148. 148

    “चत्तारोमे,cat·tā·ro·me गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta मित्ताmit·tā सुहदाsu·ha·dā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā

    “Cattārome, gahapatiputta, mittā suhadā veditabbā.

    “Householder’s son, you should recognize these four good-hearted friends:

  149. 149

    उपकारोu·pa·kā·ro मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो,ve·di·tab·bo समानसुखदुक्खोsa·mā·na·su·kha·duk·kho मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अत्थक्खायीat·thak·khā·yī मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो,ve·di·tab·bo अनुकम्पकोa·nu·kam·pa·ko मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Upakāro mitto suhado veditabbo, samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo, atthakkhāyī mitto suhado veditabbo, anukampako mitto suhado veditabbo.

    the helper, the friend in good times and bad, the counselor, and the one who’s sympathetic.

  150. 150

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi उपकारोu·pa·kā·ro मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s a helper on four grounds.

  151. 151

    पमत्तंpa·mat·taṃ रक्खति,rak·kha·ti पमत्तस्सpa·mat·tas·sa सापतेय्यंsā·pa·tey·yaṃ रक्खति,rak·kha·ti भीतस्सbhī·tas·sa सरणंsa·ra·ṇaṃ होति,ho·ti उप्पन्नेसुup·pan·ne·su किच्चकरणीयेसुkic·ca·ka·ra·ṇī·ye·su तद्दिगुणंtad·di·gu·ṇaṃ भोगंbho·gaṃ अनुप्पदेति।a·nup·pa·de·ti

    Pamattaṁ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhati, bhītassa saraṇaṁ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṁ bhogaṁ anuppadeti.

    They guard you when you’re negligent. They guard your property when you’re negligent. They keep you safe in times of danger. When something needs doing, they provide you with twice the money you need.

  152. 152

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi उपकारोu·pa·kā·ro मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s a helper on these four grounds.

  153. 153

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi समानसुखदुक्खोsa·mā·na·su·kha·duk·kho मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s the same in good times and bad on four grounds.

  154. 154

    गुय्हमस्सguy·ha·mas·sa आचिक्खति,ā·cik·kha·ti गुय्हमस्सguy·ha·mas·sa परिगूहति,pa·ri·gū·ha·ti आपदासुā·pa·dā·su नna विजहति,vi·ja·ha·ti जीवितंपिस्सjī·vi·taṃ·pis·sa अत्थायat·thā·ya परिच्चत्तंpa·ric·cat·taṃ होति।ho·ti

    Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṁpissa atthāya pariccattaṁ hoti.

    They tell you secrets. They keep your secrets. They don’t abandon you in times of trouble. They’d even give their life for your welfare.

  155. 155

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi समानसुखदुक्खोsa·mā·na·su·kha·duk·kho मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s the same in good times and bad on these four grounds.

  156. 156

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अत्थक्खायीat·thak·khā·yī मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s a counselor on four grounds.

  157. 157

    पापाpā·pā निवारेति,ni·vā·re·ti कल्याणेkal·yā·ṇe निवेसेति,ni·ve·se·ti अस्सुतंas·su·taṃ सावेति,sā·ve·ti सग्गस्सsag·gas·sa मग्गंmag·gaṃ आचिक्खति।ā·cik·kha·ti

    Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṁ sāveti, saggassa maggaṁ ācikkhati.

    They keep you from doing bad. They support you in doing good. They teach you what you do not know. They explain the path to heaven.

  158. 158

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अत्थक्खायीat·thak·khā·yī मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s a counselor on these four grounds.

  159. 159

    चतूहिca·tū·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अनुकम्पकोa·nu·kam·pa·ko मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो।ve·di·tab·bo

    Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo.

    You can recognize a good-hearted friend who’s sympathetic on four grounds.

  160. 160

    अभवेनस्सa·bha·ve·nas·sa नna नन्दति,nan·da·ti भवेनस्सbha·ve·nas·sa नन्दति,nan·da·ti अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ भणमानंbha·ṇa·mā·naṃ निवारेति,ni·vā·re·ti वण्णंvaṇ·ṇaṃ भणमानंbha·ṇa·mā·naṃ पसंसति।pa·saṃ·sa·ti

    Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ nivāreti, vaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ pasaṁsati.

    They don’t delight in your misfortune. They delight in your good fortune. They keep others from criticizing you. They encourage praise of you.

  161. 161

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta चतूहिca·tū·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अनुकम्पकोa·nu·kam·pa·ko मित्तोmit·to सुहदोsu·ha·do वेदितब्बो”ति।ve·di·tab·bo

    Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo”ti.

    You can recognize a good-hearted friend who’s sympathetic on these four grounds.”

  162. 162

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  163. 163

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  164. 164

    “उपकारोu·pa·kā·ro चca योyo मित्तो,mit·to

    “Upakāro ca yo mitto,

    “A friend who’s a helper,

  165. 165

    सुखेsu·khe दुक्खेduk·khe चca योyo सखा;sa·khā

    sukhe dukkhe ca yo sakhā;

    one the same in both pleasure and pain,

  166. 166

    अत्थक्खायीat·thak·khā·yī चca योyo मित्तो,mit·to

    Atthakkhāyī ca yo mitto,

    a friend of good counsel,

  167. 167

    योyo चca मित्तानुकम्पको।mit·tā·nu·kam·pa·ko

    yo ca mittānukampako.

    and one of sympathy;

  168. 168

    एतेपिe·te·pi मित्तेmit·te चत्तारो,cat·tā·ro

    Etepi mitte cattāro,

    an astute person understands

  169. 169

    इतिi·ti विञ्ञायviñ·ñā·ya पण्डितो;paṇ·ḍi·to

    iti viññāya paṇḍito;

    these four friends for what they are

  170. 170

    सक्कच्चंsak·kac·caṃ पयिरुपासेय्य,pa·yi·ru·pā·sey·ya

    Sakkaccaṁ payirupāseyya,

    and carefully looks after them,

  171. 171

    माताmā·tā पुत्तंवput·taṃ·va ओरसं;o·ra·saṃ

    mātā puttaṁva orasaṁ;

    like a mother the child at her breast.

  172. 172

    पण्डितोpaṇ·ḍi·to सीलसम्पन्नो,sī·la·sam·pan·no

    Paṇḍito sīlasampanno,

    The astute and virtuous

  173. 173

    जलंja·laṃ अग्गीवag·gī·va भासति।bhā·sa·ti

    jalaṁ aggīva bhāsati.

    shine like a burning flame.

  174. 174

    भोगेbho·ge संहरमानस्स,saṃ·ha·ra·mā·nas·sa

    Bhoge saṁharamānassa,

    They pick up riches as bees

  175. 175

    भमरस्सेवbha·ma·ras·se·va इरीयतो;i·rī·ya·to

    bhamarasseva irīyato;

    roaming round pick up pollen.

  176. 176

    भोगाbho·gā सन्निचयंsan·ni·ca·yaṃ यन्ति,yan·ti

    Bhogā sannicayaṁ yanti,

    And their riches proceed to grow,

  177. 177

    वम्मिकोवुपचीयति।vam·mi·ko·vu·pa·cī·ya·ti

    vammikovupacīyati.

    like a termite mound piling up.

  178. 178

    एवंe·vaṃ भोगेbho·ge समाहत्वा,sa·mā·hat·vā

    Evaṁ bhoge samāhatvā,

    In gathering wealth like this,

  179. 179

    अलमत्तोa·la·mat·to कुलेku·le गिही;gi·hī

    alamatto kule gihī;

    a householder does enough for their family.

  180. 180

    चतुधाca·tu·dhā विभजेvi·bha·je भोगे,bho·ge

    Catudhā vibhaje bhoge,

    And they’d hold on to friends

  181. 181

    सsa वेve मित्तानिmit·tā·ni गन्थति।gan·tha·ti

    sa ve mittāni ganthati.

    by dividing their wealth in four.

  182. 182

    एकेनe·ke·na भोगेbho·ge भुञ्जेय्य,bhuñ·jey·ya

    Ekena bhoge bhuñjeyya,

    One portion is to enjoy.

  183. 183

    द्वीहिdvī·hi कम्मंkam·maṃ पयोजये;pa·yo·ja·ye

    dvīhi kammaṁ payojaye;

    Two parts invest in work.

  184. 184

    चतुत्थञ्चca·tut·thañ·ca निधापेय्य,ni·dhā·pey·ya

    Catutthañca nidhāpeyya,

    And the fourth should be kept

  185. 185

    आपदासुā·pa·dā·su भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī

    āpadāsu bhavissatī”ti.

    for times of trouble.”

  186. 186

    13। छद्दिसापटिच्छादनकण्डchad·di·sā·pa·ṭic·chā·da·na·kaṇ·ḍa

    13. Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍa

    13. Covering the Six Directions

  187. 187

    “कथञ्च,ka·thañ·ca गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko छद्दिसापटिच्छादीchad·di·sā·pa·ṭic·chā·dī होति?ho·ti

    “Kathañca, gahapatiputta, ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī hoti?

    “And how, householder’s son, does a noble disciple cover the six directions?

  188. 188

    छcha इमा,i·mā गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta दिसाdi·sā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā

    Cha imā, gahapatiputta, disā veditabbā.

    These six directions should be recognized:

  189. 189

    पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro वेदितब्बा,ve·di·tab·bā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā पुत्तदाराput·ta·dā·rā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā वेदितब्बा,ve·di·tab·bā उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā वेदितब्बा।ve·di·tab·bā

    Puratthimā disā mātāpitaro veditabbā, dakkhiṇā disā ācariyā veditabbā, pacchimā disā puttadārā veditabbā, uttarā disā mittāmaccā veditabbā, heṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā, uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā.

    parents as the east, tutors as the south, partner and children as the west, friends and colleagues as the north, bondservants and workers as beneath, and ascetics and brahmins as above.

  190. 190

    पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तेनput·te·na पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā

    Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā—

    A child should serve their parents as the eastern quarter in five ways, thinking:

  191. 191

    भतोbha·to नेne भरिस्सामि,bha·ris·sā·mi किच्चंkic·caṃ नेसंne·saṃ करिस्सामि,ka·ris·sā·mi कुलवंसंku·la·vaṃ·saṃ ठपेस्सामि,ṭha·pes·sā·mi दायज्जंdā·yaj·jaṃ पटिपज्जामि,pa·ṭi·paj·jā·mi अथa·tha वाvā पनpa·na पेतानंpe·tā·naṃ कालङ्कतानंkā·laṅ·ka·tā·naṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ अनुप्पदस्सामीति।a·nup·pa·das·sā·mī·ti

    bhato ne bharissāmi, kiccaṁ nesaṁ karissāmi, kulavaṁsaṁ ṭhapessāmi, dāyajjaṁ paṭipajjāmi, atha vā pana petānaṁ kālaṅkatānaṁ dakkhiṇaṁ anuppadassāmīti.

    ‘I will support those who supported me. I’ll do my duty for them. I’ll maintain the family lineage. I’ll take care of the inheritance. When they have passed away, I’ll make an offering on their behalf.’

  192. 192

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तेनput·te·na पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तंput·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.

    Parents served by the children in these five ways show sympathy to them in five ways.

  193. 193

    पापाpā·pā निवारेन्ति,ni·vā·ren·ti कल्याणेkal·yā·ṇe निवेसेन्ति,ni·ve·sen·ti सिप्पंsip·paṃ सिक्खापेन्ति,sik·khā·pen·ti पतिरूपेनpa·ti·rū·pe·na दारेनdā·re·na संयोजेन्ति,saṃ·yo·jen·ti समयेsa·ma·ye दायज्जंdā·yaj·jaṃ निय्यादेन्ति।niy·yā·den·ti

    Pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, sippaṁ sikkhāpenti, patirūpena dārena saṁyojenti, samaye dāyajjaṁ niyyādenti.

    They keep them from doing bad. They support them in doing good. They train them in a profession. They connect them with a suitable partner. They transfer the inheritance in due time.

  194. 194

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तेनput·te·na पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पुत्तंput·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.

    Parents served by their children in these five ways show sympathy to them in these five ways.

  195. 195

    एवमस्सe·va·mas·sa एसाe·sā पुरत्थिमाpu·rat·thi·mā दिसाdi·sā पटिच्छन्नाpa·ṭic·chan·nā होतिho·ti खेमाkhe·mā अप्पटिभया।ap·pa·ṭi·bha·yā

    Evamassa esā puratthimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

    And that’s how the eastern quarter is covered, kept safe and free of peril.

  196. 196

    पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिनाan·te·vā·si·nā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā

    Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhātabbā—

    A pupil should serve their tutor as the southern quarter in five ways:

  197. 197

    उट्ठानेनuṭ·ṭhā·ne·na उपट्ठानेनu·paṭ·ṭhā·ne·na सुस्सुसायsus·su·sā·ya पारिचरियायpā·ri·ca·ri·yā·ya सक्कच्चंsak·kac·caṃ सिप्पपटिग्गहणेन।sip·pa·pa·ṭig·ga·ha·ṇe·na

    uṭṭhānena upaṭṭhānena sussusāya pāricariyāya sakkaccaṁ sippapaṭiggahaṇena.

    by rising for them, by serving them, by listening well, by looking after them, and by carefully learning their profession.

  198. 198

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिनाan·te·vā·si·nā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिंan·te·vā·siṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti—

    Tutors served by their pupils in these five ways show sympathy to them in five ways.

  199. 199

    सुविनीतंsu·vi·nī·taṃ विनेन्ति,vi·nen·ti सुग्गहितंsug·ga·hi·taṃ गाहापेन्ति,gā·hā·pen·ti सब्बसिप्पस्सुतंsab·ba·sip·pas·su·taṃ समक्खायिनोsa·mak·khā·yi·no भवन्ति,bha·van·ti मित्तामच्चेसुmit·tā·mac·ce·su पटियादेन्ति,pa·ṭi·yā·den·ti दिसासुdi·sā·su परित्ताणंpa·rit·tā·ṇaṃ करोन्ति।ka·ron·ti

    suvinītaṁ vinenti, suggahitaṁ gāhāpenti, sabbasippassutaṁ samakkhāyino bhavanti, mittāmaccesu paṭiyādenti, disāsu parittāṇaṁ karonti.

    They make sure they’re well educated and well drilled in memorization. They clearly explain all the knowledge of the profession. They introduce them to their friends and colleagues. They provide protection in every region.

  200. 200

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिनाan·te·vā·si·nā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā आचरियाā·ca·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अन्तेवासिंan·te·vā·siṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti.

    Tutors served by their pupils in these five ways show sympathy to them in these five ways.

  201. 201

    एवमस्सe·va·mas·sa एसाe·sā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसाdi·sā पटिच्छन्नाpa·ṭic·chan·nā होतिho·ti खेमाkhe·mā अप्पटिभया।ap·pa·ṭi·bha·yā

    Evamassa esā dakkhiṇā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

    And that’s how the southern quarter is covered, kept safe and free of peril.

  202. 202

    पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकेनsā·mi·ke·na पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā भरियाbha·ri·yā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā

    Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā—

    A husband should serve his wife as the western quarter in five ways:

  203. 203

    सम्माननायsam·mā·na·nā·ya अनवमाननायa·na·va·mā·na·nā·ya अनतिचरियायa·na·ti·ca·ri·yā·ya इस्सरियवोस्सग्गेनis·sa·ri·ya·vos·sag·ge·na अलङ्कारानुप्पदानेन।a·laṅ·kā·rā·nup·pa·dā·ne·na

    sammānanāya anavamānanāya anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena.

    by treating her with honor, by not looking down on her, by not being unfaithful, by relinquishing authority to her, and by presenting her with adornments.

  204. 204

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकेनsā·mi·ke·na पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā भरियाbha·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकंsā·mi·kaṃ अनुकम्पति—a·nu·kam·pa·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati—

    A wife served by her husband in these five ways shows sympathy to him in five ways.

  205. 205

    सुसंविहितकम्मन्ताsu·saṃ·vi·hi·ta·kam·man·tā चca होति,ho·ti सङ्गहितपरिजनाsaṅ·ga·hi·ta·pa·ri·ja·nā च,ca अनतिचारिनीa·na·ti·cā·ri·nī च,ca सम्भतञ्चsam·bha·tañ·ca अनुरक्खति,a·nu·rak·kha·ti दक्खाdak·khā चca होतिho·ti अनलसाa·na·la·sā सब्बकिच्चेसु।sab·ba·kic·ce·su

    susaṁvihitakammantā ca hoti, saṅgahitaparijanā ca, anaticārinī ca, sambhatañca anurakkhati, dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesu.

    She’s well-organized in her work. She manages the domestic help. She’s not unfaithful. She preserves his earnings. She’s deft and tireless in all her duties.

  206. 206

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकेनsā·mi·ke·na पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā भरियाbha·ri·yā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi सामिकंsā·mi·kaṃ अनुकम्पति।a·nu·kam·pa·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati.

    A wife served by her husband in these five ways shows sympathy to him in these five ways.

  207. 207

    एवमस्सe·va·mas·sa एसाe·sā पच्छिमाpac·chi·mā दिसाdi·sā पटिच्छन्नाpa·ṭic·chan·nā होतिho·ti खेमाkhe·mā अप्पटिभया।ap·pa·ṭi·bha·yā

    Evamassa esā pacchimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

    And that’s how the western quarter is covered, kept safe and free of peril.

  208. 208

    पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā

    Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhātabbā—

    A gentleman should serve his friends and colleagues as the northern quarter in five ways:

  209. 209

    दानेनdā·ne·na पेय्यवज्जेनpey·ya·vaj·je·na अत्थचरियायat·tha·ca·ri·yā·ya समानत्ततायsa·mā·nat·ta·tā·ya अविसंवादनताय।a·vi·saṃ·vā·da·na·tā·ya

    dānena peyyavajjena atthacariyāya samānattatāya avisaṁvādanatāya.

    giving, kindly words, taking care, equality, and not using tricky words.

  210. 210

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—

    Friends and colleagues served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in five ways.

  211. 211

    पमत्तंpa·mat·taṃ रक्खन्ति,rak·khan·ti पमत्तस्सpa·mat·tas·sa सापतेय्यंsā·pa·tey·yaṃ रक्खन्ति,rak·khan·ti भीतस्सbhī·tas·sa सरणंsa·ra·ṇaṃ होन्ति,hon·ti आपदासुā·pa·dā·su नna विजहन्ति,vi·ja·han·ti अपरपजाa·pa·ra·pa·jā चस्सcas·sa पटिपूजेन्ति।pa·ṭi·pū·jen·ti

    pamattaṁ rakkhanti, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhanti, bhītassa saraṇaṁ honti, āpadāsu na vijahanti, aparapajā cassa paṭipūjenti.

    They guard him when they’re negligent. They guard his property when they’re negligent. They keep him safe in times of danger. They don’t abandon him in times of trouble. They honor his descendants.

  212. 212

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.

    Friends and colleagues served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in these five ways.

  213. 213

    एवमस्सe·va·mas·sa एसाe·sā उत्तराut·ta·rā दिसाdi·sā पटिच्छन्नाpa·ṭic·chan·nā होतिho·ti खेमाkhe·mā अप्पटिभया।ap·pa·ṭi·bha·yā

    Evamassa esā uttarā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

    And that’s how the northern quarter is covered, kept safe and free of peril.

  214. 214

    पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकेनay·yi·ra·ke·na हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā

    Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhātabbā—

    A master should serve their bondservants and workers as the lower quarter in five ways:

  215. 215

    यथाबलंya·thā·ba·laṃ कम्मन्तसंविधानेनkam·man·ta·saṃ·vi·dhā·ne·na भत्तवेतनानुप्पदानेनbhat·ta·ve·ta·nā·nup·pa·dā·ne·na गिलानुपट्ठानेनgi·lā·nu·paṭ·ṭhā·ne·na अच्छरियानंac·cha·ri·yā·naṃ रसानंra·sā·naṃ संविभागेनsaṃ·vi·bhā·ge·na समयेsa·ma·ye वोस्सग्गेन।vos·sag·ge·na

    yathābalaṁ kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena gilānupaṭṭhānena acchariyānaṁ rasānaṁ saṁvibhāgena samaye vossaggena.

    by organizing work according to ability, by paying food and wages, by nursing them when sick, by sharing special treats, and by giving time off work.

  216. 216

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकेनay·yi·ra·ke·na हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकंay·yi·ra·kaṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti—

    Bondservants and workers served by a master in these five ways show sympathy to him in five ways.

  217. 217

    पुब्बुट्ठायिनोpub·buṭ·ṭhā·yi·no चca होन्ति,hon·ti पच्छाpac·chā निपातिनोni·pā·ti·no च,ca दिन्नादायिनोdin·nā·dā·yi·no च,ca सुकतकम्मकराsu·ka·ta·kam·ma·ka·rā च,ca कित्तिवण्णहराkit·ti·vaṇ·ṇa·ha·rā च।ca

    pubbuṭṭhāyino ca honti, pacchā nipātino ca, dinnādāyino ca, sukatakammakarā ca, kittivaṇṇaharā ca.

    They get up first, and go to bed last. They don’t steal. They do their work well. And they promote a good reputation.

  218. 218

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकेनay·yi·ra·ke·na हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi अय्यिरकंay·yi·ra·kaṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti.

    Bondservants and workers served by a master in these five ways show sympathy to him in these five ways.

  219. 219

    एवमस्सe·va·mas·sa एसाe·sā हेट्ठिमाheṭ·ṭhi·mā दिसाdi·sā पटिच्छन्नाpa·ṭic·chan·nā होतिho·ti खेमाkhe·mā अप्पटिभया।ap·pa·ṭi·bha·yā

    Evamassa esā heṭṭhimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

    And that’s how the lower quarter is covered, kept safe and free of peril.

  220. 220

    पञ्चहिpañ·ca·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā पच्चुपट्ठातब्बा—pac·cu·paṭ·ṭhā·tab·bā

    Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā—

    A gentleman should serve ascetics and brahmins as the upper quarter in five ways:

  221. 221

    मेत्तेनmet·te·na कायकम्मेनkā·ya·kam·me·na मेत्तेनmet·te·na वचीकम्मेनva·cī·kam·me·na मेत्तेनmet·te·na मनोकम्मेनma·no·kam·me·na अनावटद्वारतायa·nā·va·ṭad·vā·ra·tā·ya आमिसानुप्पदानेन।ā·mi·sā·nup·pa·dā·ne·na

    mettena kāyakammena mettena vacīkammena mettena manokammena anāvaṭadvāratāya āmisānuppadānena.

    by loving deeds of body, speech, and mind, by not turning them away at the gate, and by providing them with material needs.

  222. 222

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā छहिcha·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति—a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—

    Ascetics and brahmins served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in six ways.

  223. 223

    पापाpā·pā निवारेन्ति,ni·vā·ren·ti कल्याणेkal·yā·ṇe निवेसेन्ति,ni·ve·sen·ti कल्याणेनkal·yā·ṇe·na मनसाma·na·sā अनुकम्पन्ति,a·nu·kam·pan·ti अस्सुतंas·su·taṃ सावेन्ति,sā·ven·ti सुतंsu·taṃ परियोदापेन्ति,pa·ri·yo·dā·pen·ti सग्गस्सsag·gas·sa मग्गंmag·gaṃ आचिक्खन्ति।ā·cik·khan·ti

    pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, kalyāṇena manasā anukampanti, assutaṁ sāventi, sutaṁ pariyodāpenti, saggassa maggaṁ ācikkhanti.

    They keep him from doing bad. They support him in doing good. They think of him with kindly thoughts. They teach him what he does not know. They clarify what he’s already learned. They explain the path to heaven.

  224. 224

    इमेहिi·me·hi खो,kho गहपतिपुत्त,ga·ha·pa·ti·put·ta पञ्चहिpañ·ca·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तेनku·la·put·te·na उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā इमेहिi·me·hi छहिcha·hi ठानेहिṭhā·ne·hi कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुकम्पन्ति।a·nu·kam·pan·ti

    Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.

    Ascetics and brahmins served by a gentleman in these five ways show sympathy to him in these six ways.

  225. 225

    एवमस्सe·va·mas·sa एसाe·sā उपरिमाu·pa·ri·mā दिसाdi·sā पटिच्छन्नाpa·ṭic·chan·nā होतिho·ti खेमाkhe·mā अप्पटिभया”ति।ap·pa·ṭi·bha·yā

    Evamassa esā uparimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā”ti.

    And that’s how the upper quarter is covered, kept safe and free of peril.”

  226. 226

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  227. 227

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to अथापरंa·thā·pa·raṃ एतदवोचe·ta·da·vo·ca सत्था:sat·thā

    Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:

    Then the Holy One, the Teacher, went on to say:

  228. 228

    “मातापिताmā·tā·pi·tā दिसाdi·sā पुब्बा,pub·bā

    “Mātāpitā disā pubbā,

    “Parents are the east,

  229. 229

    आचरियाā·ca·ri·yā दक्खिणाdak·khi·ṇā दिसा;di·sā

    ācariyā dakkhiṇā disā;

    tutors the south,

  230. 230

    पुत्तदाराput·ta·dā·rā दिसाdi·sā पच्छा,pac·chā

    Puttadārā disā pacchā,

    wives and child the west,

  231. 231

    मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā चca उत्तरा।ut·ta·rā

    mittāmaccā ca uttarā.

    friends and colleagues the north,

  232. 232

    दासकम्मकराdā·sa·kam·ma·ka·rā हेट्ठा,heṭ·ṭhā

    Dāsakammakarā heṭṭhā,

    servants and workers below,

  233. 233

    उद्धंud·dhaṃ समणब्राह्मणा;sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā

    uddhaṁ samaṇabrāhmaṇā;

    and ascetics and brahmins above.

  234. 234

    एताe·tā दिसाdi·sā नमस्सेय्य,na·mas·sey·ya

    Etā disā namasseyya,

    By honoring these quarters

  235. 235

    अलमत्तोa·la·mat·to कुलेku·le गिही।gi·hī

    alamatto kule gihī.

    a householder does enough for their family.

  236. 236

    पण्डितोpaṇ·ḍi·to सीलसम्पन्नो,sī·la·sam·pan·no

    Paṇḍito sīlasampanno,

    The astute and the virtuous,

  237. 237

    सण्होsaṇ·ho चca पटिभानवा;pa·ṭi·bhā·na·vā

    saṇho ca paṭibhānavā;

    the gentle and the articulate,

  238. 238

    निवातवुत्तिni·vā·ta·vut·ti अत्थद्धो,at·thad·dho

    Nivātavutti atthaddho,

    the placid in manner and the amenable:

  239. 239

    तादिसोtā·di·so लभतेla·bha·te यसं।ya·saṃ

    tādiso labhate yasaṁ.

    they’re the kind who win glory.

  240. 240

    उट्ठानकोuṭ·ṭhā·na·ko अनलसो,a·na·la·so

    Uṭṭhānako analaso,

    The diligent, not lazy,

  241. 241

    आपदासुā·pa·dā·su नna वेधति;ve·dha·ti

    āpadāsu na vedhati;

    those not disturbed by troubles,

  242. 242

    अच्छिन्नवुत्तिac·chin·na·vut·ti मेधावी,me·dhā·vī

    Acchinnavutti medhāvī,

    those consistent in conduct, the intelligent:

  243. 243

    तादिसोtā·di·so लभतेla·bha·te यसं।ya·saṃ

    tādiso labhate yasaṁ.

    they’re the kind who win glory.

  244. 244

    सङ्गाहकोsaṅ·gā·ha·ko मित्तकरो,mit·ta·ka·ro

    Saṅgāhako mittakaro,

    The inclusive, the makers of friends,

  245. 245

    वदञ्ञूva·dañ·ñū वीतमच्छरो;vī·ta·mac·cha·ro

    vadaññū vītamaccharo;

    the bountiful, those rid of stinginess,

  246. 246

    नेताne·tā विनेताvi·ne·tā अनुनेता,a·nu·ne·tā

    Netā vinetā anunetā,

    those who lead, train, and persuade:

  247. 247

    तादिसोtā·di·so लभतेla·bha·te यसं।ya·saṃ

    tādiso labhate yasaṁ.

    they’re the kind who win glory.

  248. 248

    दानञ्चdā·nañ·ca पेय्यवज्जञ्च,pey·ya·vaj·jañ·ca

    Dānañca peyyavajjañca,

    Giving and kindly words,

  249. 249

    अत्थचरियाat·tha·ca·ri·yā चca याyā इध;i·dha

    atthacariyā ca yā idha;

    taking care here,

  250. 250

    समानत्तताsa·mā·nat·ta·tā चca धम्मेसु,dham·me·su

    Samānattatā ca dhammesu,

    and treating equally in worldly conditions,

  251. 251

    तत्थtat·tha तत्थtat·tha यथारहं;ya·thā·ra·haṃ

    tattha tattha yathārahaṁ;

    as they deserve in each case;

  252. 252

    एतेe·te खोkho सङ्गहाsaṅ·ga·hā लोके,lo·ke

    Ete kho saṅgahā loke,

    these ways of being inclusive in the world

  253. 253

    रथस्साणीवra·thas·sā·ṇī·va यायतो।yā·ya·to

    rathassāṇīva yāyato.

    are like a moving chariot’s linchpin.

  254. 254

    एतेe·te चca सङ्गहाsaṅ·ga·hā नास्सु,nās·su

    Ete ca saṅgahā nāssu,

    If there were no such ways of being inclusive,

  255. 255

    नna माताmā·tā पुत्तकारणा;put·ta·kā·ra·ṇā

    na mātā puttakāraṇā;

    neither mother nor father

  256. 256

    लभेथla·bhe·tha मानंmā·naṃ पूजंpū·jaṃ वा,vā

    Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā,

    would be respected and honored

  257. 257

    पिताpi·tā वाvā पुत्तकारणा।put·ta·kā·ra·ṇā

    pitā vā puttakāraṇā.

    for what they’ve done for their children.

  258. 258

    यस्माyas·mā चca सङ्गहाsaṅ·ga·hā एते,e·te

    Yasmā ca saṅgahā ete,

    But since these ways of being inclusive do exist,

  259. 259

    सम्मपेक्खन्तिsam·ma·pek·khan·ti पण्डिता;paṇ·ḍi·tā

    sammapekkhanti paṇḍitā;

    the astute do regard them well,

  260. 260

    तस्माtas·mā महत्तंma·hat·taṃ पप्पोन्ति,pap·pon·ti

    Tasmā mahattaṁ papponti,

    so they achieve greatness

  261. 261

    पासंसाpā·saṃ·sā चca भवन्तिbha·van·ti ते”ति।te

    pāsaṁsā ca bhavanti te”ti.

    and are praised.”

  262. 262

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te सिङ्गालकोsiṅ·gā·la·ko गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, siṅgālako gahapatiputto bhagavantaṁ etadavoca:

    When this was said, Sigālaka the householder’s son said to the Buddha,

  263. 263

    “अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते।bhan·te

    “abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

    “Excellent, sir! Excellent!

  264. 264

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्यdhā·rey·ya ‘चक्खुमन्तोcak·khu·man·to रूपानिrū·pā·ni दक्खन्ती’ति;dak·khan·tī एवमेवंe·va·me·vaṃ भगवताbha·ga·va·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to

    Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

    As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, the Buddha has made the teaching clear in many ways.

  265. 265

    एसाहं,e·sā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

    I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  266. 266

    उपासकंu·pā·sa·kaṃ मंmaṃ भगवाbha·ga·vā धारेतु,dhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan

    Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  267. 267

    सिङ्गालसुत्तंsiṅ·gā·la·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ

    Siṅgālasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.