Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Chapters on Legal Topics 10 खन्धक 10
Chapter: 12345678910111213141516171819202122
1. Kosambakavivādakathā
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547548549550551552553554555556557558559560561562563564565566567568569570571572573574575576577578579580581582583584585586587588589590591592593594595596597598599600601602603604605606607608609610611612613614615616617618619620621622623624625626627628629630631632633634635636637638639640641642643644645646647648649650651652653654655656657658659660661662663664665666667668669670671672673674675676677678679680681682683684685686687688689690691692693694695696697698699700701702703704705706707708709710711712713714715716717718719720721722723724725726727728729730731732733734735736737738739740741742743744745746747748749750751752753754755756757758759760761762763764765766767768769770771 · Hide pronunciation
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
-
14
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū सामग्गिंsā·mag·giṃ लभित्वाla·bhit·vā तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपिंसु।uk·khi·piṃ·su
Atha kho te bhikkhū sāmaggiṁ labhitvā taṁ bhikkhuṁ āpattiyā adassane ukkhipiṁsu.
Soon afterwards the monks achieved unanimity, and they ejected that monk for not recognizing the offense.
-
15
सोso चca भिक्खुbhik·khu बहुस्सुतोba·hus·su·to होतिho·ti आगतागमोā·ga·tā·ga·mo धम्मधरोdham·ma·dha·ro विनयधरोvi·na·ya·dha·ro मातिकाधरोmā·ti·kā·dha·ro पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī लज्जीlaj·jī कुक्कुच्चकोkuk·kuc·ca·ko सिक्खाकामो।sik·khā·kā·mo
So ca bhikkhu bahussuto hoti āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
But that monk was learned, a master of the tradition; he was an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; he was knowledgeable and competent, had a sense of conscience, and was afraid of wrongdoing and fond of the training.
- 16
- 17
- 18
-
19
अनुक्खित्तोम्हि,a·nuk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi उक्खित्तो।uk·khit·to
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
-
20
अधम्मिकेनम्हिa·dham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to कुप्पेनkup·pe·na अट्ठानारहेन।aṭ·ṭhā·nā·ra·he·na
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
for the legal procedure was illegitimate, reversible, and unfit to stand.
- 21
- 22
- 23
- 24
-
25
अनापन्नोम्हि,a·nā·pan·nom·hi नम्हिnam·hi आपन्नो।ā·pan·no
Anāpannomhi, namhi āpanno.
(Pāli only)
-
26
अनुक्खित्तोम्हि,a·nuk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi उक्खित्तो।uk·khit·to
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
(Pāli only)
-
27
अधम्मिकेनम्हिa·dham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to कुप्पेनkup·pe·na अट्ठानारहेन।aṭ·ṭhā·nā·ra·he·na
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
(Pāli only)
- 28
- 29
-
30
अथa·tha खोkho तेte उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū येनye·na उक्खेपकाuk·khe·pa·kā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā उक्खेपकेuk·khe·pa·ke भिक्खूbhik·khū एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṁ—
The monks who sided with him went to the monks who had ejected him and said,
- 31
- 32
-
33
अनुक्खित्तोa·nuk·khit·to एसोe·so भिक्खु,bhik·khu नेसोne·so भिक्खुbhik·khu उक्खित्तो।uk·khit·to
Anukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu ukkhitto.
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
-
40
माmā खोkho तुम्हेtum·he आयस्मन्तोā·yas·man·to एतंe·taṃ उक्खित्तकंuk·khit·ta·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ अनुवत्तित्थa·nu·vat·tit·tha अनुपरिवारेथा”ति।a·nu·pa·ri·vā·re·thā
Mā kho tumhe āyasmanto etaṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattittha anuparivārethā”ti.
-
41
एवम्पिe·vam·pi खोkho तेte उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū उक्खेपकेहिuk·khe·pa·ke·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi वुच्चमानाvuc·ca·mā·nā तथेवta·the·va तंtaṃ उक्खित्तकंuk·khit·ta·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ अनुवत्तिंसुa·nu·vat·tiṃ·su अनुपरिवारेसुं।a·nu·pa·ri·vā·re·suṃ
Evampi kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattiṁsu anuparivāresuṁ.
-
42
अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Soon afterwards a certain monk went to the Buddha, bowed, sat down,
- 43
- 44
- 45
-
46
सोso अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā अनापत्तिदिट्ठिa·nā·pat·ti·diṭ·ṭhi अहोसि,a·ho·si अञ्ञेañ·ñe भिक्खूbhik·khū तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā आपत्तिदिट्ठिनोā·pat·ti·diṭ·ṭhi·no अहेसुं।a·he·suṃ
So aparena samayena tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi ahosi, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino ahesuṁ.
(Pāli only)
- 47
- 48
- 49
- 50
-
51
सोso च,ca भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu बहुस्सुतोba·hus·su·to आगतागमोā·ga·tā·ga·mo धम्मधरोdham·ma·dha·ro विनयधरोvi·na·ya·dha·ro मातिकाधरोmā·ti·kā·dha·ro पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī लज्जीlaj·jī कुक्कुच्चकोkuk·kuc·ca·ko सिक्खाकामो।sik·khā·kā·mo
So ca, bhante, bhikkhu bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
(Pāli only)
- 52
- 53
- 54
-
55
अनापन्नोम्हि,a·nā·pan·nom·hi नम्हिnam·hi आपन्नो।ā·pan·no
Anāpannomhi, namhi āpanno.
(Pāli only)
-
56
अनुक्खित्तोम्हि,a·nuk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi उक्खित्तो।uk·khit·to
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
(Pāli only)
-
57
अधम्मिकेनम्हिa·dham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to कुप्पेनkup·pe·na अट्ठानारहेन।aṭ·ṭhā·nā·ra·he·na
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
(Pāli only)
- 58
- 59
-
60
जानपदानम्पिjā·na·pa·dā·nam·pi सन्दिट्ठानंsan·diṭ·ṭhā·naṃ सम्भत्तानंsam·bhat·tā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सन्तिकेsan·ti·ke दूतंdū·taṃ पाहेसि—pā·he·si
Jānapadānampi sandiṭṭhānaṁ sambhattānaṁ bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ pāhesi—
(Pāli only)
- 61
- 62
-
63
अनापन्नोम्हि,a·nā·pan·nom·hi नम्हिnam·hi आपन्नो।ā·pan·no
Anāpannomhi, namhi āpanno.
(Pāli only)
-
64
अनुक्खित्तोम्हि,a·nuk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi उक्खित्तो।uk·khit·to
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
(Pāli only)
-
65
अधम्मिकेनम्हिa·dham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to कुप्पेनkup·pe·na अट्ठानारहेन।aṭ·ṭhā·nā·ra·he·na
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
(Pāli only)
- 66
- 67
-
68
अथa·tha खोkho ते,te भन्ते,bhan·te उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū येनye·na उक्खेपकाuk·khe·pa·kā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā उक्खेपकेuk·khe·pa·ke भिक्खूbhik·khū एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṁ—
(Pāli only)
- 69
- 70
- 71
-
72
अनुक्खित्तोa·nuk·khit·to एसोe·so भिक्खु,bhik·khu नेसोne·so भिक्खुbhik·khu उक्खित्तो।uk·khit·to
Anukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu ukkhitto.
(Pāli only)
-
73
अधम्मिकेनa·dham·mi·ke·na कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to कुप्पेनkup·pe·na अट्ठानारहेना’ति।aṭ·ṭhā·nā·ra·he·nā
Adhammikena kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahenā’ti.
(Pāli only)
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
-
80
माmā खोkho तुम्हेtum·he आयस्मन्तोā·yas·man·to एतंe·taṃ उक्खित्तकंuk·khit·ta·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ अनुवत्तित्थa·nu·vat·tit·tha अनुपरिवारेथा’ति।a·nu·pa·ri·vā·re·thā
Mā kho tumhe āyasmanto etaṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattittha anuparivārethā’ti.
(Pāli only)
-
81
एवम्पिe·vam·pi खोkho ते,te भन्ते,bhan·te उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū उक्खेपकेहिuk·khe·pa·ke·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi वुच्चमानाvuc·ca·mā·nā तथेवta·the·va तंtaṃ उक्खित्तकंuk·khit·ta·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ अनुवत्तन्तिa·nu·vat·tan·ti अनुपरिवारेन्ती”ति।a·nu·pa·ri·vā·ren·tī
Evampi kho te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattanti anuparivārentī”ti.
(Pāli only)
- 82
-
83
उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na उक्खेपकाuk·khe·pa·kā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि,ni·sī·di निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā उक्खेपकेuk·khe·pa·ke भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
uṭṭhāyāsanā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā ukkhepake bhikkhū etadavoca—
got up from his seat, went to those monks who had done the ejection, and sat down on the prepared seat. He then said to those monks:
-
84
“माmā खोkho तुम्हे,tum·he भिक्खवे—‘पटिभातिbhik·kha·ve नो,no पटिभातिpa·ṭi·bhā·ti नो’ति—यस्मिंno वाvā तस्मिंtas·miṃ वाvā भिक्खुंbhik·khuṃ उक्खिपितब्बंuk·khi·pi·tab·baṃ मञ्ञित्थ।mañ·ñit·tha
“mā kho tumhe, bhikkhave—‘paṭibhāti no, paṭibhāti no’ti—yasmiṁ vā tasmiṁ vā bhikkhuṁ ukkhipitabbaṁ maññittha.
“Don’t just eject a monk for any kind of offense merely because it seems clear to you that he’s committed it.
- 85
-
86
सोso तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā अनापत्तिदिट्ठिa·nā·pat·ti·diṭ·ṭhi होति,ho·ti अञ्ञेañ·ñe भिक्खूbhik·khū तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā आपत्तिदिट्ठिनोā·pat·ti·diṭ·ṭhi·no होन्ति।hon·ti
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti.
He doesn’t regard it as an offense, but there are other monks who do.
-
87
तेte चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूbhik·khū तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ एवंe·vaṃ जानन्ति—‘अयंjā·nan·ti खोkho आयस्माā·yas·mā बहुस्सुतोba·hus·su·to आगतागमोā·ga·tā·ga·mo धम्मधरोdham·ma·dha·ro विनयधरोvi·na·ya·dha·ro मातिकाधरोmā·ti·kā·dha·ro पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī लज्जीlaj·jī कुक्कुच्चकोkuk·kuc·ca·ko सिक्खाकामो।sik·khā·kā·mo
Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṁ bhikkhuṁ evaṁ jānanti—‘ayaṁ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
If they know, ‘This monk is learned and a master of the tradition; he’s an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; he’s knowledgeable and competent, has a sense of conscience, and is afraid of wrongdoing and fond of the training.
-
88
सचेsa·ce मयंma·yaṃ इमंi·maṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपिस्साम,uk·khi·pis·sā·ma नna मयंma·yaṃ इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā सद्धिंsad·dhiṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ करिस्साम,ka·ris·sā·ma विनाvi·nā इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā उपोसथंu·po·sa·thaṃ करिस्साम,ka·ris·sā·ma भविस्सतिbha·vis·sa·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणन्’ति,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇan भेदगरुकेहि,bhe·da·ga·ru·ke·hi भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूहिbhik·khū·hi नna सोso भिक्खुbhik·khu आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपितब्बो।uk·khi·pi·tab·bo
Sace mayaṁ imaṁ bhikkhuṁ āpattiyā adassane ukkhipissāma, na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ uposathaṁ karissāma, vinā iminā bhikkhunā uposathaṁ karissāma, bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukehi, bhikkhave, bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo.
If we eject him for not recognizing an offense, we won’t be able to do the observance-day ceremony with him. Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if they understand the gravity of schism, they shouldn’t eject that monk.
- 89
-
90
सोso तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā अनापत्तिदिट्ठिa·nā·pat·ti·diṭ·ṭhi होति,ho·ti अञ्ञेañ·ñe भिक्खूbhik·khū तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā आपत्तिदिट्ठिनोā·pat·ti·diṭ·ṭhi·no होन्ति।hon·ti
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti.
He doesn’t regard it as an offense, but there are other monks who do.
-
91
तेte चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूbhik·khū तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ एवंe·vaṃ जानन्ति—‘अयंjā·nan·ti खोkho आयस्माā·yas·mā बहुस्सुतोba·hus·su·to आगतागमोā·ga·tā·ga·mo धम्मधरोdham·ma·dha·ro विनयधरोvi·na·ya·dha·ro मातिकाधरोmā·ti·kā·dha·ro पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī लज्जीlaj·jī कुक्कुच्चकोkuk·kuc·ca·ko सिक्खाकामो।sik·khā·kā·mo
Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṁ bhikkhuṁ evaṁ jānanti—‘ayaṁ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
If they know, ‘This monk is learned and a master of the tradition; he’s an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; he’s knowledgeable and competent, has a sense of conscience, and is afraid of wrongdoing and fond of the training.
-
92
सचेsa·ce मयंma·yaṃ इमंi·maṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपिस्साम,uk·khi·pis·sā·ma नna मयंma·yaṃ इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā सद्धिंsad·dhiṃ पवारेस्साम,pa·vā·res·sā·ma विनाvi·nā इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā पवारेस्साम।pa·vā·res·sā·ma
Sace mayaṁ imaṁ bhikkhuṁ āpattiyā adassane ukkhipissāma, na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ pavāressāma, vinā iminā bhikkhunā pavāressāma.
If we eject him for not recognizing an offense, we won’t be able to do the invitation ceremony with him;
-
93
नna मयंma·yaṃ इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā सद्धिंsad·dhiṃ सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करिस्साम,ka·ris·sā·ma विनाvi·nā इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करिस्साम।ka·ris·sā·ma
Na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ saṅghakammaṁ karissāma, vinā iminā bhikkhunā saṅghakammaṁ karissāma.
- 94
- 95
-
96
नna मयंma·yaṃ इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā सद्धिंsad·dhiṃ भत्तग्गेbhat·tag·ge निसीदिस्साम,ni·sī·dis·sā·ma विनाvi·nā इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā भत्तग्गेbhat·tag·ge निसीदिस्साम।ni·sī·dis·sā·ma
Na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ bhattagge nisīdissāma, vinā iminā bhikkhunā bhattagge nisīdissāma.
- 97
-
98
नna मयंma·yaṃ इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā सद्धिंsad·dhiṃ यथावुड्ढंya·thā·vuḍ·ḍhaṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मंsā·mī·ci·kam·maṃ करिस्साम,ka·ris·sā·ma विनाvi·nā इमिनाi·mi·nā भिक्खुनाbhik·khu·nā यथावुड्ढंya·thā·vuḍ·ḍhaṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मंsā·mī·ci·kam·maṃ करिस्साम।ka·ris·sā·ma
Na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissāma, vinā iminā bhikkhunā yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissāma.
we won’t bow down, stand up, raise our joined palms, or do acts of respect toward one another according to seniority.
-
99
भविस्सतिbha·vis·sa·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणन्’ति,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇan भेदगरुकेहि,bhe·da·ga·ru·ke·hi भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूहिbhik·khū·hi नna सोso भिक्खुbhik·khu आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपितब्बो”ति।uk·khi·pi·tab·bo
Bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukehi, bhikkhave, bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo”ti.
Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if they understand the gravity of schism, they shouldn’t eject that monk.”
-
100
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā उक्खेपकानंuk·khe·pa·kā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ भासित्वाbhā·sit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि,ni·sī·di निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā उक्खित्तानुवत्तकेuk·khit·tā·nu·vat·ta·ke भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho bhagavā ukkhepakānaṁ bhikkhūnaṁ etamatthaṁ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca—
The Buddha got up from his seat, went to those monks who were siding with the ejected monk, and sat down on the prepared seat. He then said to those monks:
-
101
“माmā खोkho तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve आपत्तिंā·pat·tiṃ आपज्जित्वाā·paj·jit·vā ‘नाम्हnām·ha आपन्ना,ā·pan·nā नाम्हnām·ha आपन्ना’तिā·pan·nā आपत्तिंā·pat·tiṃ नna पटिकातब्बंpa·ṭi·kā·tab·baṃ मञ्ञित्थ।mañ·ñit·tha
“mā kho tumhe, bhikkhave, āpattiṁ āpajjitvā ‘nāmha āpannā, nāmha āpannā’ti āpattiṁ na paṭikātabbaṁ maññittha.
“If you’ve committed an offense, don’t refuse to make amends for it just because you think that you haven’t committed it.
- 102
-
103
सोso तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā अनापत्तिदिट्ठिa·nā·pat·ti·diṭ·ṭhi होति,ho·ti अञ्ञेañ·ñe भिक्खूbhik·khū तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā आपत्तिदिट्ठिनोā·pat·ti·diṭ·ṭhi·no होन्ति।hon·ti
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti.
He doesn’t regard it as an offense, but there are other monks who do.
-
104
सोso चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu तेte भिक्खूbhik·khū एवंe·vaṃ जानाति—‘इमेjā·nā·ti खोkho आयस्मन्तोā·yas·man·to बहुस्सुताba·hus·su·tā आगतागमाā·ga·tā·ga·mā धम्मधराdham·ma·dha·rā विनयधराvi·na·ya·dha·rā मातिकाधराmā·ti·kā·dha·rā पण्डिताpaṇ·ḍi·tā ब्यत्ताbyat·tā मेधाविनोme·dhā·vi·no लज्जिनोlaj·ji·no कुक्कुच्चकाkuk·kuc·ca·kā सिक्खाकामा,sik·khā·kā·mā नालंnā·laṃ ममंma·maṃ वाvā कारणाkā·ra·ṇā अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ वाvā कारणाkā·ra·ṇā छन्दाchan·dā दोसाdo·sā मोहाmo·hā भयाbha·yā अगतिंa·ga·tiṃ गन्तुं।gan·tuṃ
So ce, bhikkhave, bhikkhu te bhikkhū evaṁ jānāti—‘ime kho āyasmanto bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, nālaṁ mamaṁ vā kāraṇā aññesaṁ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṁ gantuṁ.
If he knows, ‘These monks are learned and masters of the tradition; they’re experts on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; they’re knowledgeable and competent, have a sense of conscience, and are afraid of wrongdoing and fond of the training. They’re unlikely, because of me or anyone else, to act wrongly out of favoritism, ill will, confusion, or fear.
-
105
सचेsa·ce मंmaṃ इमेi·me भिक्खूbhik·khū आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपिस्सन्ति,uk·khi·pis·san·ti नna मयाma·yā सद्धिंsad·dhiṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ करिस्सन्ति,ka·ris·san·ti विनाvi·nā मयाma·yā उपोसथंu·po·sa·thaṃ करिस्सन्ति,ka·ris·san·ti भविस्सतिbha·vis·sa·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणन्’ति,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇan भेदगरुकेन,bhe·da·ga·ru·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनाbhik·khu·nā परेसम्पिpa·re·sam·pi सद्धायsad·dhā·ya आपत्तिā·pat·ti देसेतब्बा।de·se·tab·bā
Sace maṁ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti, na mayā saddhiṁ uposathaṁ karissanti, vinā mayā uposathaṁ karissanti, bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukena, bhikkhave, bhikkhunā paresampi saddhāya āpatti desetabbā.
And if these monks eject me for not recognizing an offense, they won’t be able do the observance-day ceremony with me. Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if he understands the gravity of schism, he should confess the offense even out of confidence in the others.
- 106
-
107
सोso तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā अनापत्तिदिट्ठिa·nā·pat·ti·diṭ·ṭhi होति,ho·ti अञ्ञेañ·ñe भिक्खूbhik·khū तस्साtas·sā आपत्तियाā·pat·ti·yā आपत्तिदिट्ठिनोā·pat·ti·diṭ·ṭhi·no होन्ति।hon·ti
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti, aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti.
He doesn’t regard it as an offense, but there are other monks who do.
-
108
सोso चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu तेte भिक्खूbhik·khū एवंe·vaṃ जानाति—‘इमेjā·nā·ti खोkho आयस्मन्तोā·yas·man·to बहुस्सुताba·hus·su·tā आगतागमाā·ga·tā·ga·mā धम्मधराdham·ma·dha·rā विनयधराvi·na·ya·dha·rā मातिकाधराmā·ti·kā·dha·rā पण्डिताpaṇ·ḍi·tā ब्यत्ताbyat·tā मेधाविनोme·dhā·vi·no लज्जिनोlaj·ji·no कुक्कुच्चकाkuk·kuc·ca·kā सिक्खाकामा,sik·khā·kā·mā नालंnā·laṃ ममंma·maṃ वाvā कारणाkā·ra·ṇā अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ वाvā कारणाkā·ra·ṇā छन्दाchan·dā दोसाdo·sā मोहाmo·hā भयाbha·yā अगतिंa·ga·tiṃ गन्तुं।gan·tuṃ
So ce, bhikkhave, bhikkhu te bhikkhū evaṁ jānāti—‘ime kho āyasmanto bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, nālaṁ mamaṁ vā kāraṇā aññesaṁ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṁ gantuṁ.
If he knows, ‘These monks are learned and masters of the tradition; they’re experts on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; they’re knowledgeable and competent, have a sense of conscience, and are afraid of wrongdoing and fond of the training. They’re unlikely, because of me or anyone else, to act wrongly out of favoritism, ill will, confusion, or fear.
-
109
सचेsa·ce मंmaṃ इमेi·me भिक्खूbhik·khū आपत्तियाā·pat·ti·yā अदस्सनेa·das·sa·ne उक्खिपिस्सन्ति,uk·khi·pis·san·ti नna मयाma·yā सद्धिंsad·dhiṃ पवारेस्सन्ति,pa·vā·res·san·ti विनाvi·nā मयाma·yā पवारेस्सन्ति।pa·vā·res·san·ti
Sace maṁ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti, na mayā saddhiṁ pavāressanti, vinā mayā pavāressanti.
And if these monks eject me for not recognizing an offense, they won’t be able to do the invitation ceremony with me;
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
-
115
नna मयाma·yā सद्धिंsad·dhiṃ यथावुड्ढंya·thā·vuḍ·ḍhaṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मंsā·mī·ci·kam·maṃ करिस्सन्ति,ka·ris·san·ti विनाvi·nā मयाma·yā यथावुड्ढंya·thā·vuḍ·ḍhaṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मंsā·mī·ci·kam·maṃ करिस्सन्ति,ka·ris·san·ti भविस्सतिbha·vis·sa·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणन्’ति,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇan भेदगरुकेन,bhe·da·ga·ru·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनाbhik·khu·nā परेसम्पिpa·re·sam·pi सद्धायsad·dhā·ya आपत्तिā·pat·ti देसेतब्बा”ति।de·se·tab·bā
Na mayā saddhiṁ yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissanti, vinā mayā yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissanti, bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukena, bhikkhave, bhikkhunā paresampi saddhāya āpatti desetabbā”ti.
we won’t bow down, stand up, raise our joined palms, or do acts of respect toward one another according to seniority. Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if he understands the gravity of schism, he should confess the offense even out of confidence in the others.”
-
116
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā उक्खित्तानुवत्तकानंuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ भासित्वाbhā·sit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā ukkhittānuvattakānaṁ bhikkhūnaṁ etamatthaṁ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
- 117
-
118
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तत्थेवtat·the·va अन्तोसीमायan·to·sī·mā·ya उपोसथंu·po·sa·thaṃ करोन्ति,ka·ron·ti सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करोन्ति।ka·ron·ti
Tena kho pana samayena ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karonti, saṅghakammaṁ karonti.
Soon those monks who sided with the ejected monk did the observance-day ceremony and legal procedures right there within the monastery zone.
-
119
उक्खेपकाuk·khe·pa·kā पनpa·na भिक्खूbhik·khū निस्सीमंnis·sī·maṃ गन्त्वाgan·tvā उपोसथंu·po·sa·thaṃ करोन्ति,ka·ron·ti सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करोन्ति।ka·ron·ti
Ukkhepakā pana bhikkhū nissīmaṁ gantvā uposathaṁ karonti, saṅghakammaṁ karonti.
But the monks who had ejected him went outside the monastery zone and did the observance-day ceremony and legal procedures there.
-
120
अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro उक्खेपकोuk·khe·pa·ko भिक्खुbhik·khu येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho aññataro ukkhepako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
One of the monks who had done the ejection went to the Buddha, bowed, sat down,
- 121
-
122
“ते,te भन्ते,bhan·te उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तत्थेवtat·the·va अन्तोसीमायan·to·sī·mā·ya उपोसथंu·po·sa·thaṃ करोन्ति,ka·ron·ti सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करोन्ति।ka·ron·ti
“Te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karonti, saṅghakammaṁ karonti.
(Pāli only)
- 123
-
124
“तेte चे,ce भिक्खु,bhik·khu उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तत्थेवtat·the·va अन्तोसीमायan·to·sī·mā·ya उपोसथंu·po·sa·thaṃ करिस्सन्ति,ka·ris·san·ti सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करिस्सन्ति,ka·ris·san·ti यथाya·thā मयाma·yā ञत्तिñat·ti चca अनुस्सावनाa·nus·sā·va·nā चca पञ्ञत्ता,pañ·ñat·tā तेसंte·saṃ तानिtā·ni कम्मानिkam·mā·ni धम्मिकानिdham·mi·kā·ni कम्मानिkam·mā·ni भविस्सन्तिbha·vis·san·ti अकुप्पानिa·kup·pā·ni ठानारहानि।ṭhā·nā·ra·hā·ni
“Te ce, bhikkhu, ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karissanti, saṅghakammaṁ karissanti, yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā, tesaṁ tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissanti akuppāni ṭhānārahāni.
The Buddha replied: “If those monks who side with the ejected monk do the observance-day ceremony and legal procedures right there within the monastery zone, and it’s in accordance with the motion and announcements as I’ve laid them down, then those procedures are legitimate, irreversible, and fit to stand.
-
125
तुम्हेtum·he चे,ce भिक्खु,bhik·khu उक्खेपकाuk·khe·pa·kā भिक्खूbhik·khū तत्थेवtat·the·va अन्तोसीमायan·to·sī·mā·ya उपोसथंu·po·sa·thaṃ करिस्सथ,ka·ris·sa·tha सङ्घकम्मंsaṅ·gha·kam·maṃ करिस्सथ,ka·ris·sa·tha यथाya·thā मयाma·yā ञत्तिñat·ti चca अनुस्सावनाa·nus·sā·va·nā चca पञ्ञत्ता,pañ·ñat·tā तुम्हाकम्पिtum·hā·kam·pi तानिtā·ni कम्मानिkam·mā·ni धम्मिकानिdham·mi·kā·ni कम्मानिkam·mā·ni भविस्सन्तिbha·vis·san·ti अकुप्पानिa·kup·pā·ni ठानारहानि।ṭhā·nā·ra·hā·ni
Tumhe ce, bhikkhu, ukkhepakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karissatha, saṅghakammaṁ karissatha, yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā, tumhākampi tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissanti akuppāni ṭhānārahāni.
And if you, the monks who did the ejection, do the observance-day ceremony and legal procedures right there within the monastery zone, and it’s in accordance with the motion and announcements as I’ve laid them down, then those procedures too are legitimate, irreversible, and fit to stand.
- 126
- 127
- 128
-
129
अत्तनाat·ta·nā वाvā अत्तानंat·tā·naṃ नानासंवासकंnā·nā·saṃ·vā·sa·kaṃ करोति,ka·ro·ti समग्गोsa·mag·go वाvā नंnaṃ सङ्घोsaṅ·gho उक्खिपतिuk·khi·pa·ti अदस्सनेa·das·sa·ne वाvā अप्पटिकम्मेap·pa·ṭi·kam·me वाvā अप्पटिनिस्सग्गेap·pa·ṭi·nis·sag·ge वा।vā
attanā vā attānaṁ nānāsaṁvāsakaṁ karoti, samaggo vā naṁ saṅgho ukkhipati adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā.
Either one makes oneself belong to a different Buddhist sect, or a unanimous assembly ejects one for not recognizing an offense, for not making amends for an offense, or for not giving up a bad view.
-
130
इमाi·mā खो,kho भिक्खु,bhik·khu द्वेdve नानासंवासकभूमियो।nā·nā·saṃ·vā·sa·ka·bhū·mi·yo
Imā kho, bhikkhu, dve nānāsaṁvāsakabhūmiyo.
(Pāli only)
- 131
-
132
अत्तनाat·ta·nā वाvā अत्तानंat·tā·naṃ समानसंवासंsa·mā·na·saṃ·vā·saṃ करोति,ka·ro·ti समग्गोsa·mag·go वाvā नंnaṃ सङ्घोsaṅ·gho उक्खित्तंuk·khit·taṃ ओसारेतिo·sā·re·ti अदस्सनेa·das·sa·ne वाvā अप्पटिकम्मेap·pa·ṭi·kam·me वाvā अप्पटिनिस्सग्गेap·pa·ṭi·nis·sag·ge वा।vā
attanā vā attānaṁ samānasaṁvāsaṁ karoti, samaggo vā naṁ saṅgho ukkhittaṁ osāreti adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā.
Either one makes oneself belong to the same Buddhist sect, or a unanimous assembly readmits one who had been ejected for not recognizing an offense, for not making amends for an offense, or for not giving up a bad view.”
-
133
इमाi·mā खो,kho भिक्खु,bhik·khu द्वेdve समानसंवासकभूमियो”ति।sa·mā·na·saṃ·vā·sa·ka·bhū·mi·yo
Imā kho, bhikkhu, dve samānasaṁvāsakabhūmiyo”ti.
(Pāli only)
- 134
-
135
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū भत्तग्गेbhat·tag·ge अन्तरघरेan·ta·ra·gha·re भण्डनजाताbhaṇ·ḍa·na·jā·tā कलहजाताka·la·ha·jā·tā विवादापन्नाvi·vā·dā·pan·nā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ अननुलोमिकंa·na·nu·lo·mi·kaṃ कायकम्मंkā·ya·kam·maṃ वचीकम्मंva·cī·kam·maṃ उपदंसेन्ति,u·pa·daṃ·sen·ti हत्थपरामासंhat·tha·pa·rā·mā·saṃ करोन्ति।ka·ron·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsenti, hatthaparāmāsaṁ karonti.
At this time the monks were arguing and disputing in the dining halls in inhabited areas, behaving improperly by body and speech, such as grabbing one another.
-
136
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
137
“कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma समणाsa·ma·ṇā सक्यपुत्तियाsak·ya·put·ti·yā भत्तग्गेbhat·tag·ge अन्तरघरेan·ta·ra·gha·re भण्डनजाताbhaṇ·ḍa·na·jā·tā कलहजाताka·la·ha·jā·tā विवादापन्नाvi·vā·dā·pan·nā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ अननुलोमिकंa·na·nu·lo·mi·kaṃ कायकम्मंkā·ya·kam·maṃ वचीकम्मंva·cī·kam·maṃ उपदंसेस्सन्ति,u·pa·daṃ·ses·san·ti हत्थपरामासंhat·tha·pa·rā·mā·saṃ करिस्सन्ती”ति।ka·ris·san·tī
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsessanti, hatthaparāmāsaṁ karissantī”ti.
-
138
अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho भिक्खूbhik·khū तेसंte·saṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ उज्झायन्तानंuj·jhā·yan·tā·naṃ खिय्यन्तानंkhiy·yan·tā·naṃ विपाचेन्तानं।vi·pā·cen·tā·naṃ
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
-
139
येye तेte भिक्खूbhik·khū अप्पिच्छाap·pic·chā तेte उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
and the monks of few desires complained and criticized them,
-
140
“कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma भिक्खूbhik·khū भत्तग्गेbhat·tag·ge अन्तरघरेan·ta·ra·gha·re भण्डनजाताbhaṇ·ḍa·na·jā·tā कलहजाताka·la·ha·jā·tā विवादापन्नाvi·vā·dā·pan·nā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ अननुलोमिकंa·na·nu·lo·mi·kaṃ कायकम्मंkā·ya·kam·maṃ वचीकम्मंva·cī·kam·maṃ उपदंसेस्सन्ति,u·pa·daṃ·ses·san·ti हत्थपरामासंhat·tha·pa·rā·mā·saṃ करिस्सन्ती”ति।ka·ris·san·tī
“kathañhi nāma bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsessanti, hatthaparāmāsaṁ karissantī”ti.
- 141
-
142
“सच्चंsac·caṃ किर,ki·ra भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूbhik·khū भत्तग्गेbhat·tag·ge अन्तरघरेan·ta·ra·gha·re भण्डनजाताbhaṇ·ḍa·na·jā·tā …पे…pe हत्थपरामासंhat·tha·pa·rā·mā·saṃ करोन्ती”ति?ka·ron·tī
“saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā …pe… hatthaparāmāsaṁ karontī”ti?
- 143
- 144
- 145
-
146
“भिन्ने,bhin·ne भिक्खवे,bhik·kha·ve सङ्घेsaṅ·ghe अधम्मियायमानेa·dham·mi·yā·ya·mā·ne असम्मोदिकायa·sam·mo·di·kā·ya वत्तमानायvat·ta·mā·nā·ya ‘एत्तावताet·tā·va·tā नna अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ अननुलोमिकंa·na·nu·lo·mi·kaṃ कायकम्मंkā·ya·kam·maṃ वचीकम्मंva·cī·kam·maṃ उपदंसेस्साम,u·pa·daṃ·ses·sā·ma हत्थपरामासंhat·tha·pa·rā·mā·saṃ करिस्सामा’ति—ka·ris·sā·mā
“bhinne, bhikkhave, saṅghe adhammiyāyamāne asammodikāya vattamānāya ‘ettāvatā na aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsessāma, hatthaparāmāsaṁ karissāmā’ti—
“When the Sangha is divided and the monks are behaving contrary to the Teaching and are not on friendly terms,
- 147
-
148
भिन्ने,bhin·ne भिक्खवे,bhik·kha·ve सङ्घेsaṅ·ghe धम्मियायमानेdham·mi·yā·ya·mā·ne सम्मोदिकायsam·mo·di·kā·ya वत्तमानायvat·ta·mā·nā·ya आसनन्तरिकायā·sa·nan·ta·ri·kā·ya निसीदितब्बन्”ति।ni·sī·di·tab·ban
Bhinne, bhikkhave, saṅghe dhammiyāyamāne sammodikāya vattamānāya āsanantarikāya nisīditabban”ti.
When the Sangha is divided, but the monks are behaving in accordance with the Teaching and are on friendly terms, they should sit down one seat apart.”
-
149
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū सङ्घमज्झेsaṅ·gha·maj·jhe भण्डनजाताbhaṇ·ḍa·na·jā·tā कलहजाताka·la·ha·jā·tā विवादापन्नाvi·vā·dā·pan·nā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ मुखसत्तीहिmu·kha·sat·tī·hi वितुदन्ताvi·tu·dan·tā विहरन्ति।vi·ha·ran·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
The monks were also arguing and disputing in the midst of the Sangha, attacking one another verbally,
- 150
-
151
अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca—
A certain monk went to the Buddha, bowed, and told him what was happening, adding,
-
152
“इध,i·dha भन्ते,bhan·te भिक्खूbhik·khū सङ्घमज्झेsaṅ·gha·maj·jhe भण्डनजाताbhaṇ·ḍa·na·jā·tā कलहजाताka·la·ha·jā·tā विवादापन्नाvi·vā·dā·pan·nā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ मुखसत्तीहिmu·kha·sat·tī·hi वितुदन्ताvi·tu·dan·tā विहरन्ति।vi·ha·ran·ti
“idha, bhante, bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
(Pāli only)
- 153
- 154
- 155
-
156
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā येनye·na तेte भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि,ni·sī·di निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā तेte भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā te bhikkhū etadavoca—
He then went to those monks, sat down on the prepared seat, and said,
- 157
- 158
- 159
- 160
-
161
मयमेतेनma·ya·me·te·na भण्डनेनbhaṇ·ḍa·ne·na कलहेनka·la·he·na विग्गहेनvig·ga·he·na विवादेनvi·vā·de·na पञ्ञायिस्सामा”ति।pañ·ñā·yis·sā·mā
Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
We’ll face the consequences of this quarreling and disputing.”
- 162
- 163
- 164
-
165
“आगमेतु,ā·ga·me·tu भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā धम्मस्सामी;dham·mas·sā·mī
“āgametu, bhante, bhagavā dhammassāmī;
(Pāli only)
-
166
अप्पोस्सुक्को,ap·pos·suk·ko भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā दिट्ठधम्मसुखविहारमनुयुत्तोdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·ra·ma·nu·yut·to विहरतु।vi·ha·ra·tu
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu.
(Pāli only)
- 167
-
168
2। दीघावुवत्थुdī·ghā·vu·vat·thu
2. Dīghāvuvatthu
- 169
-
170
“भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to नामnā·ma कासिराजाkā·si·rā·jā अहोसिa·ho·si अड्ढोaḍ·ḍho महद्धनोma·had·dha·no महाभोगोma·hā·bho·go महब्बलोma·hab·ba·lo महावाहनोma·hā·vā·ha·no महाविजितोma·hā·vi·ji·to परिपुण्णकोसकोट्ठागारो।pa·ri·puṇ·ṇa·ko·sa·koṭ·ṭhā·gā·ro
“bhūtapubbaṁ, bhikkhave, bārāṇasiyaṁ brahmadatto nāma kāsirājā ahosi aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahabbalo mahāvāhano mahāvijito paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
“At one time in Benares, monks, there was a king of Kāsi called Brahmadatta. He was rich and powerful, had many vehicles and transport animals, and possessed a large kingdom and much wealth.
-
171
दीघीतिdī·ghī·ti नामnā·ma कोसलराजाko·sa·la·rā·jā अहोसिa·ho·si दलिद्दोda·lid·do अप्पधनोap·pa·dha·no अप्पभोगोap·pa·bho·go अप्पबलोap·pa·ba·lo अप्पवाहनोap·pa·vā·ha·no अप्पविजितोap·pa·vi·ji·to अपरिपुण्णकोसकोट्ठागारो।a·pa·ri·puṇ·ṇa·ko·sa·koṭ·ṭhā·gā·ro
Dīghīti nāma kosalarājā ahosi daliddo appadhano appabhogo appabalo appavāhano appavijito aparipuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
Then there was Dīghīti, the king of Kosala, who was poor and had little power, who had few vehicles and transport animals, and who possessed only a small kingdom and little wealth.
-
172
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ अब्भुय्यासि।ab·bhuy·yā·si
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā dīghītiṁ kosalarājānaṁ abbhuyyāsi.
At one time King Brahmadatta, armed with his fourfold army, marched out to attack King Dīghīti.
-
173
अस्सोसिas·so·si खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिdī·ghī·ti कोसलराजा—‘ब्रह्मदत्तोko·sa·la·rā·jā किरki·ra कासिराजाkā·si·rā·jā चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā ममंma·maṃ अब्भुय्यातो’ति।ab·bhuy·yā·to
Assosi kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā—‘brahmadatto kira kāsirājā caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā mamaṁ abbhuyyāto’ti.
-
174
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño एतदहोसि—‘ब्रह्मदत्तोe·ta·da·ho·si खोkho कासिराजाkā·si·rā·jā अड्ढोaḍ·ḍho महद्धनोma·had·dha·no महाभोगोma·hā·bho·go महब्बलोma·hab·ba·lo महावाहनोma·hā·vā·ha·no महाविजितोma·hā·vi·ji·to परिपुण्णकोसकोट्ठागारो,pa·ri·puṇ·ṇa·ko·sa·koṭ·ṭhā·gā·ro अहंa·haṃ पनम्हिpa·nam·hi दलिद्दोda·lid·do अप्पधनोap·pa·dha·no अप्पभोगोap·pa·bho·go अप्पबलोap·pa·ba·lo अप्पवाहनोap·pa·vā·ha·no अप्पविजितोap·pa·vi·ji·to अपरिपुण्णकोसकोट्ठागारो,a·pa·ri·puṇ·ṇa·ko·sa·koṭ·ṭhā·gā·ro नाहंnā·haṃ पटिबलोpa·ṭi·ba·lo ब्रह्मदत्तेनbrah·ma·dat·te·na कासिरञ्ञाkā·si·rañ·ñā एकसङ्घातम्पिe·ka·saṅ·ghā·tam·pi सहितुं।sa·hi·tuṃ
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño etadahosi—‘brahmadatto kho kāsirājā aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahabbalo mahāvāhano mahāvijito paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro, ahaṁ panamhi daliddo appadhano appabhogo appabalo appavāhano appavijito aparipuṇṇakosakoṭṭhāgāro, nāhaṁ paṭibalo brahmadattena kāsiraññā ekasaṅghātampi sahituṁ.
he reflected on King Brahmadatta’s superior wealth and power, and he concluded, ‘I’m incapable of repelling even a single strike from Brahmadatta.
- 175
- 176
-
177
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदञ्चja·na·pa·dañ·ca कोसञ्चko·sañ·ca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca अभिविजियa·bhi·vi·ji·ya अज्झावसति।aj·jhā·va·sa·ti
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghītissa kosalarañño balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca abhivijiya ajjhāvasati.
King Brahmadatta then conquered and seized King Dīghīti’s army, vehicles, and transport animals, as well as his country and wealth.
- 178
-
179
अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na येनye·na बाराणसीbā·rā·ṇa·sī तदवसरि।ta·da·va·sa·ri तत्रtat·ra सुदं,su·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिdī·ghī·ti कोसलराजाko·sa·la·rā·jā सपजापतिकोsa·pa·jā·pa·ti·ko बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ पच्चन्तिमेpac·can·ti·me ओकासेo·kā·se कुम्भकारनिवेसनेkum·bha·kā·ra·ni·ve·sa·ne अञ्ञातकवेसेनañ·ñā·ta·ka·ve·se·na परिब्बाजकच्छन्नेनpa·rib·bā·ja·kac·chan·ne·na पटिवसति।pa·ṭi·va·sa·ti
Anupubbena yena bārāṇasī tadavasari. Tatra sudaṁ, bhikkhave, dīghīti kosalarājā sapajāpatiko bārāṇasiyaṁ aññatarasmiṁ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasati.
When they eventually arrived, they stayed in the house of a potter on the edge of the town, disguised as wanderers.
- 180
-
181
तस्साtas·sā एवरूपोe·va·rū·po दोहळोdo·ha·ḷo उप्पन्नोup·pan·no होति—इच्छतिho·ti सूरियस्सsū·ri·yas·sa उग्गमनकालेug·ga·ma·na·kā·le चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नद्धंsan·nad·dhaṃ वम्मिकंvam·mi·kaṃ सुभूमेsu·bhū·me ठितंṭhi·taṃ पस्सितुं,pas·si·tuṃ खग्गानञ्चkhag·gā·nañ·ca धोवनंdho·va·naṃ पातुं।pā·tuṃ
Tassā evarūpo dohaḷo uppanno hoti—icchati sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātuṁ.
She craved to see the fully equipped fourfold army arrayed on even ground at sunrise and to drink water from the washing of swords.
-
182
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño महेसीma·he·sī दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ एतदवोच—‘गब्भिनीम्हि,e·ta·da·vo·ca देव।de·va तस्साtas·sā मेme एवरूपोe·va·rū·po दोहळोdo·ha·ḷo उप्पन्नो—इच्छामिup·pan·no सूरियस्सsū·ri·yas·sa उग्गमनकालेug·ga·ma·na·kā·le चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नद्धंsan·nad·dhaṃ वम्मिकंvam·mi·kaṃ सुभूमेsu·bhū·me ठितंṭhi·taṃ पस्सितुं,pas·si·tuṃ खग्गानञ्चkhag·gā·nañ·ca धोवनंdho·va·naṃ पातुन्’ति।pā·tun
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī dīghītiṁ kosalarājānaṁ etadavoca—‘gabbhinīmhi, deva. Tassā me evarūpo dohaḷo uppanno—icchāmi sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti.
-
183
‘कुतो,ku·to देवि,de·vi अम्हाकंam·hā·kaṃ दुग्गतानंdug·ga·tā·naṃ चतुरङ्गिनीca·tu·raṅ·gi·nī सेनाse·nā सन्नद्धाsan·nad·dhā वम्मिकाvam·mi·kā सुभूमेsu·bhū·me ठिता,ṭhi·tā खग्गानञ्चkhag·gā·nañ·ca धोवनंdho·va·naṃ पातुन्’तिpā·tun
‘Kuto, devi, amhākaṁ duggatānaṁ caturaṅginī senā sannaddhā vammikā subhūme ṭhitā, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti
He said, ‘How can we possibly achieve this when things are so difficult for us?’
- 184
-
185
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेन,sa·ma·ye·na ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुरोहितोpu·ro·hi·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño सहायोsa·hā·yo होति।ho·ti
Tena kho pana samayena, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo dīghītissa kosalarañño sahāyo hoti.
At that time King Brahmadatta had a brahmin counselor who was a friend of King Dīghīti.
-
186
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिdī·ghī·ti कोसलराजाko·sa·la·rā·jā येनye·na ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुरोहितोpu·ro·hi·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुरोहितंpu·ro·hi·taṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ एतदवोच—‘सखीe·ta·da·vo·ca ते,te सम्म,sam·ma गब्भिनी।gab·bhi·nī
Atha kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā yena brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattassa kāsirañño purohitaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca—‘sakhī te, samma, gabbhinī.
King Dīghīti went to his friend and told him about his wife’s pregnancy
-
187
तस्साtas·sā एवरूपोe·va·rū·po दोहळोdo·ha·ḷo उप्पन्नो—इच्छतिup·pan·no सूरियस्सsū·ri·yas·sa उग्गमनकालेug·ga·ma·na·kā·le चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नद्धंsan·nad·dhaṃ वम्मिकंvam·mi·kaṃ सुभूमेsu·bhū·me ठितंṭhi·taṃ पस्सितुं,pas·si·tuṃ खग्गानञ्चkhag·gā·nañ·ca धोवनंdho·va·naṃ पातुन्’ति।pā·tun
Tassā evarūpo dohaḷo uppanno—icchati sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti.
- 188
-
189
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño महेसीma·he·sī येनye·na ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुरोहितोpu·ro·hi·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī yena brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo tenupasaṅkami.
-
190
अद्दसाad·da·sā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुरोहितोpu·ro·hi·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño महेसिंma·he·siṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तिं,ā·gac·chan·tiṃ दिस्वानdis·vā·na उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā एकंसंe·kaṃ·saṃ उत्तरासङ्गंut·ta·rā·saṅ·gaṃ करित्वाka·rit·vā येनye·na दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño महेसीma·he·sī तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā तिक्खत्तुंtik·khat·tuṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि—u·dā·ne·si
Addasā kho, bhikkhave, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo dīghītissa kosalarañño mahesiṁ dūratova āgacchantiṁ, disvāna uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena dīghītissa kosalarañño mahesī tenañjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi—
When he saw her coming, he got up from his seat, arrange his upper robe over one shoulder, raise his joined palms, and uttered a heartfelt exclamation three times:
- 191
- 192
-
193
लच्छसिlac·cha·si सूरियस्सsū·ri·yas·sa उग्गमनकालेug·ga·ma·na·kā·le चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नद्धंsan·nad·dhaṃ वम्मिकंvam·mi·kaṃ सुभूमेsu·bhū·me ठितंṭhi·taṃ पस्सितुं,pas·si·tuṃ खग्गानञ्चkhag·gā·nañ·ca धोवनंdho·va·naṃ पातुन्’ति।pā·tun
Lacchasi sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti.
You’ll get to see the fully equipped fourfold army arrayed on even ground at sunrise and to drink water from the washing of swords.’
-
194
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुरोहितोpu·ro·hi·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo येनye·na ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ब्रह्मदत्तंbrah·ma·dat·taṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho, bhikkhave, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo yena brahmadatto kāsirājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
The brahmin counselor then went to King Brahmadatta and said,
-
195
‘तथा,ta·thā देव,de·va निमित्तानिni·mit·tā·ni दिस्सन्ति,dis·san·ti स्वेsve सूरियुग्गमनकालेsū·ri·yug·ga·ma·na·kā·le चतुरङ्गिनीca·tu·raṅ·gi·nī सेनाse·nā सन्नद्धाsan·nad·dhā वम्मिकाvam·mi·kā सुभूमेsu·bhū·me तिट्ठतु,tiṭ·ṭha·tu खग्गाkhag·gā चca धोवियन्तू’ति।dho·vi·yan·tū
‘tathā, deva, nimittāni dissanti, sve sūriyuggamanakāle caturaṅginī senā sannaddhā vammikā subhūme tiṭṭhatu, khaggā ca dhoviyantū’ti.
‘The omens are such, sir, that tomorrow you should have the fully equipped fourfold army arrayed on even ground at sunrise and have the swords washed.’
-
196
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā मनुस्सेma·nus·se आणापेसि—‘यथा,ā·ṇā·pe·si भणे,bha·ṇe पुरोहितोpu·ro·hi·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo आहā·ha तथाta·thā करोथा’ति।ka·ro·thā
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā manusse āṇāpesi—‘yathā, bhaṇe, purohito brāhmaṇo āha tathā karothā’ti.
-
197
अलभिa·la·bhi खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño महेसीma·he·sī सूरियस्सsū·ri·yas·sa उग्गमनकालेug·ga·ma·na·kā·le चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नद्धंsan·nad·dhaṃ वम्मिकंvam·mi·kaṃ सुभूमेsu·bhū·me ठितंṭhi·taṃ पस्सितुं,pas·si·tuṃ खग्गानञ्चkhag·gā·nañ·ca धोवनंdho·va·naṃ पातुं।pā·tuṃ
Alabhi kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātuṁ.
As a consequence, the queen was able to satisfy her craving.
- 198
- 199
- 200
-
201
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño एतदहोसि—‘अयंe·ta·da·ho·si खोkho ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā बहुनोba·hu·no अम्हाकंam·hā·kaṃ अनत्थस्सa·nat·thas·sa कारको,kā·ra·ko इमिनाi·mi·nā अम्हाकंam·hā·kaṃ बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदोja·na·pa·do चca कोसोko·so चca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca अच्छिन्नं,ac·chin·naṃ सचायंsa·cā·yaṃ अम्हेam·he जानिस्सति,jā·nis·sa·ti सब्बेवsab·be·va तयोta·yo घातापेस्सति,ghā·tā·pes·sa·ti यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ बहिनगरेba·hi·na·ga·re वासेय्यन्’ति।vā·sey·yan
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño etadahosi—‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako, iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ, sacāyaṁ amhe jānissati, sabbeva tayo ghātāpessati, yannūnāhaṁ dīghāvuṁ kumāraṁ bahinagare vāseyyan’ti.
King Dīghīti thought, ‘This King Brahmadatta has caused us much misfortune; he’s taken our army, our vehicles and transport animals, and our country and wealth. If he finds out about us, he’ll kill all three of us. Let me take Prince Dīghāvu to live out of town.’
- 202
-
203
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro बहिनगरेba·hi·na·ga·re पटिवसन्तोpa·ṭi·va·san·to नचिरस्सेवna·ci·ras·se·va सब्बसिप्पानिsab·ba·sip·pā·ni सिक्खि।sik·khi
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro bahinagare paṭivasanto nacirasseva sabbasippāni sikkhi.
As he was living outside of town, Prince Dīghāvu was soon training in all branches of knowledge.
-
204
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño कप्पकोkap·pa·ko ब्रह्मदत्तेbrah·ma·dat·te कासिरञ्ञेkā·si·rañ·ñe पटिवसति।pa·ṭi·va·sa·ti
Tena kho pana samayena dīghītissa kosalarañño kappako brahmadatte kāsiraññe paṭivasati.
At this time King Dīghīti’s old barber was living at King Brahmadatta’s court.
-
205
अद्दसाad·da·sā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño कप्पकोkap·pa·ko दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ सपजापतिकंsa·pa·jā·pa·ti·kaṃ बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ पच्चन्तिमेpac·can·ti·me ओकासेo·kā·se कुम्भकारनिवेसनेkum·bha·kā·ra·ni·ve·sa·ne अञ्ञातकवेसेनañ·ñā·ta·ka·ve·se·na परिब्बाजकच्छन्नेनpa·rib·bā·ja·kac·chan·ne·na पटिवसन्तं,pa·ṭi·va·san·taṃ दिस्वानdis·vā·na येनye·na ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ब्रह्मदत्तंbrah·ma·dat·taṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Addasā kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño kappako dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ bārāṇasiyaṁ aññatarasmiṁ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasantaṁ, disvāna yena brahmadatto kāsirājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
On one occasion he saw King Dīghīti and his wife staying in that potter’s house, disguised as wanderers. He then went to King Brahmadatta and told him.
-
206
‘दीघीति,dī·ghī·ti देव,de·va कोसलराजाko·sa·la·rā·jā सपजापतिकोsa·pa·jā·pa·ti·ko बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ पच्चन्तिमेpac·can·ti·me ओकासेo·kā·se कुम्भकारनिवेसनेkum·bha·kā·ra·ni·ve·sa·ne अञ्ञातकवेसेनañ·ñā·ta·ka·ve·se·na परिब्बाजकच्छन्नेनpa·rib·bā·ja·kac·chan·ne·na पटिवसती’ति।pa·ṭi·va·sa·tī
‘dīghīti, deva, kosalarājā sapajāpatiko bārāṇasiyaṁ aññatarasmiṁ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasatī’ti.
(Pāli only)
-
207
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā मनुस्सेma·nus·se आणापेसि—‘तेनā·ṇā·pe·si हि,hi भणे,bha·ṇe दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ सपजापतिकंsa·pa·jā·pa·ti·kaṃ आनेथा’ति।ā·ne·thā
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā manusse āṇāpesi—‘tena hi, bhaṇe, dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ ānethā’ti.
The king ordered his people to get King Dīghīti and his wife.
-
208
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve तेte मनुस्साma·nus·sā ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ सपजापतिकंsa·pa·jā·pa·ti·kaṃ आनेसुं।ā·ne·suṃ
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ ānesuṁ.
- 209
-
210
‘तेनte·na हि,hi भणे,bha·ṇe दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ सपजापतिकंsa·pa·jā·pa·ti·kaṃ दळ्हायda·ḷhā·ya रज्जुयाraj·ju·yā पच्छाबाहंpac·chā·bā·haṃ गाळ्हबन्धनंgā·ḷha·ban·dha·naṃ बन्धित्वाban·dhit·vā खुरमुण्डंkhu·ra·muṇ·ḍaṃ करित्वाka·rit·vā खरस्सरेनkha·ras·sa·re·na पणवेनpa·ṇa·ve·na रथिकायra·thi·kā·ya रथिकंra·thi·kaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ परिनेत्वाpa·ri·net·vā दक्खिणेनdak·khi·ṇe·na द्वारेनdvā·re·na निक्खामेत्वाnik·khā·met·vā दक्खिणतोdak·khi·ṇa·to नगरस्सna·ga·ras·sa चतुधाca·tu·dhā छिन्दित्वाchin·dit·vā चतुद्दिसाca·tud·di·sā बिलानिbi·lā·ni निक्खिपथा’ति।nik·khi·pa·thā
‘tena hi, bhaṇe, dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa catudhā chinditvā catuddisā bilāni nikkhipathā’ti.
‘Bind their arms behind their backs with a strong rope and shave their heads. Parade them from street to street and square to square to the beat of a harsh drum. Then take them out of town through the southern gate, cut them in four, and place the pieces at the four directions.’
-
211
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve तेte मनुस्साma·nus·sā ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ सपजापतिकंsa·pa·jā·pa·ti·kaṃ दळ्हायda·ḷhā·ya रज्जुयाraj·ju·yā पच्छाबाहंpac·chā·bā·haṃ गाळ्हबन्धनंgā·ḷha·ban·dha·naṃ बन्धित्वाban·dhit·vā खुरमुण्डंkhu·ra·muṇ·ḍaṃ करित्वाka·rit·vā खरस्सरेनkha·ras·sa·re·na पणवेनpa·ṇa·ve·na रथिकायra·thi·kā·ya रथिकंra·thi·kaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ परिनेन्ति।pa·ri·nen·ti
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinenti.
Saying, ‘Yes, sir,’ they bound and shaved King Dīghīti and his wife, and paraded them as instructed.
-
212
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुस्सdī·ghā·vus·sa कुमारस्सku·mā·ras·sa एतदहोसि—‘चिरंदिट्ठाe·ta·da·ho·si खोkho मेme मातापितरो।mā·tā·pi·ta·ro यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro पस्सेय्यन्’ति।pas·sey·yan
Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—‘ciraṁdiṭṭhā kho me mātāpitaro. Yannūnāhaṁ mātāpitaro passeyyan’ti.
Just then Prince Dīghāvu thought, ‘I haven’t seen my parents for a long time. Why don’t I pay them a visit?’
-
213
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro बाराणसिंbā·rā·ṇa·siṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā अद्दसad·da·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro दळ्हायda·ḷhā·ya रज्जुयाraj·ju·yā पच्छाबाहंpac·chā·bā·haṃ गाळ्हबन्धनंgā·ḷha·ban·dha·naṃ बन्धित्वाban·dhit·vā खुरमुण्डंkhu·ra·muṇ·ḍaṃ करित्वाka·rit·vā खरस्सरेनkha·ras·sa·re·na पणवेनpa·ṇa·ve·na रथिकायra·thi·kā·ya रथिकंra·thi·kaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ परिनेन्ते,pa·ri·nen·te दिस्वानdis·vā·na येनye·na मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro bārāṇasiṁ pavisitvā addasa mātāpitaro daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinente, disvāna yena mātāpitaro tenupasaṅkami.
When he entered Benares, he saw what was happening to his parents.
-
214
अद्दसाad·da·sā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघीतिdī·ghī·ti कोसलराजाko·sa·la·rā·jā दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं;ā·gac·chan·taṃ दिस्वानdis·vā·na दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Addasā kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā dīghāvuṁ kumāraṁ dūratova āgacchantaṁ; disvāna dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
- 215
- 216
- 217
-
218
एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te भिक्खवे,bhik·kha·ve तेte मनुस्साma·nus·sā दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ एतदवोचुं—‘उम्मत्तकोe·ta·da·vo·cuṃ अयंa·yaṃ दीघीतिdī·ghī·ti कोसलराजाko·sa·la·rā·jā विप्पलपति।vip·pa·la·pa·ti
Evaṁ vutte, bhikkhave, te manussā dīghītiṁ kosalarājānaṁ etadavocuṁ—‘ummattako ayaṁ dīghīti kosalarājā vippalapati.
The people there said to King Dīghīti, ‘You’re insane, King Dīghīti, you’re babbling.
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
-
230
‘उम्मत्तकोum·mat·ta·ko अयंa·yaṃ दीघीतिdī·ghī·ti कोसलराजाko·sa·la·rā·jā विप्पलपति।vip·pa·la·pa·ti
‘ummattako ayaṁ dīghīti kosalarājā vippalapati.
(Pāli only)
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
-
236
‘नाहं,nā·haṃ भणे,bha·ṇe उम्मत्तकोum·mat·ta·ko विप्पलपामि,vip·pa·la·pā·mi अपिa·pi चca योyo विञ्ञूviñ·ñū सोso विभावेस्सती’ति।vi·bhā·ves·sa·tī
‘Nāhaṁ, bhaṇe, ummattako vippalapāmi, api ca yo viññū so vibhāvessatī’ti.
(Pāli only)
-
237
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve तेte मनुस्साma·nus·sā दीघीतिंdī·ghī·tiṃ कोसलराजानंko·sa·la·rā·jā·naṃ सपजापतिकंsa·pa·jā·pa·ti·kaṃ रथिकायra·thi·kā·ya रथिकंra·thi·kaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ परिनेत्वाpa·ri·net·vā दक्खिणेनdak·khi·ṇe·na द्वारेनdvā·re·na निक्खामेत्वाnik·khā·met·vā दक्खिणतोdak·khi·ṇa·to नगरस्सna·ga·ras·sa चतुधाca·tu·dhā छिन्दित्वाchin·dit·vā चतुद्दिसाca·tud·di·sā बिलानिbi·lā·ni निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā गुम्बंgum·baṃ ठपेत्वाṭha·pet·vā पक्कमिंसु।pak·ka·miṃ·su
Atha kho, bhikkhave, te manussā dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa catudhā chinditvā catuddisā bilāni nikkhipitvā gumbaṁ ṭhapetvā pakkamiṁsu.
Then, when the parading was finished, they took King Dīghīti and his wife through the southern gate and cut them in four. They placed the pieces at the four directions, set up guard, and departed.
-
238
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro बाराणसिंbā·rā·ṇa·siṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā सुरंsu·raṃ नीहरित्वाnī·ha·rit·vā गुम्बियेgum·bi·ye पायेसि।pā·ye·si
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro bārāṇasiṁ pavisitvā suraṁ nīharitvā gumbiye pāyesi.
Prince Dīghāvu entered Benares, brought back some alcohol, and gave it to the guards.
-
239
यदाya·dā तेte मत्ताmat·tā अहेसुंa·he·suṃ पतिता,pa·ti·tā अथa·tha कट्ठानिkaṭ·ṭhā·ni सङ्कड्ढित्वाsaṅ·kaḍ·ḍhit·vā चितकंci·ta·kaṃ करित्वाka·rit·vā मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ सरीरंsa·rī·raṃ चितकंci·ta·kaṃ आरोपेत्वाā·ro·pet·vā अग्गिंag·giṃ दत्वाdat·vā पञ्जलिकोpañ·ja·li·ko तिक्खत्तुंtik·khat·tuṃ चितकंci·ta·kaṃ पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ अकासि।a·kā·si
Yadā te mattā ahesuṁ patitā, atha kaṭṭhāni saṅkaḍḍhitvā citakaṁ karitvā mātāpitūnaṁ sarīraṁ citakaṁ āropetvā aggiṁ datvā pañjaliko tikkhattuṁ citakaṁ padakkhiṇaṁ akāsi.
When they were lying drunken on the ground, he collected sticks, built a funeral pyre, and placed his parents’ remains on top. He then lit the pyre, and raising his joined palms, he circumambulated it with his right side toward it.
- 240
-
241
अद्दसाad·da·sā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ पञ्जलिकंpañ·ja·li·kaṃ तिक्खत्तुंtik·khat·tuṃ चितकंci·ta·kaṃ पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ करोन्तं,ka·ron·taṃ दिस्वानस्सdis·vā·nas·sa एतदहोसि—e·ta·da·ho·si
Addasā kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ pañjalikaṁ tikkhattuṁ citakaṁ padakkhiṇaṁ karontaṁ, disvānassa etadahosi—
and he saw Prince Dīghāvu doing those funeral rites. He thought,
-
242
‘निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खोkho सोso मनुस्सोma·nus·so दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño ञातिñā·ti वाvā सालोहितोsā·lo·hi·to वा,vā अहोa·ho मेme अनत्थतो,a·nat·tha·to नna हिhi नामnā·ma मेme कोचिko·ci आरोचेस्सती’ति।ā·ro·ces·sa·tī
‘nissaṁsayaṁ kho so manusso dīghītissa kosalarañño ñāti vā sālohito vā, aho me anatthato, na hi nāma me koci ārocessatī’ti.
‘No doubt this is a relative of King Dīghīti. This is surely a sign of trouble for me, in that nobody has told me.’
-
243
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro अरञ्ञंa·rañ·ñaṃ गन्त्वाgan·tvā यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ कन्दित्वाkan·dit·vā रोदित्वाro·dit·vā खप्पंkhap·paṃ पुञ्छित्वाpuñ·chit·vā बाराणसिंbā·rā·ṇa·siṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā अन्तेपुरस्सan·te·pu·ras·sa सामन्ताsā·man·tā हत्थिसालंhat·thi·sā·laṃ गन्त्वाgan·tvā हत्थाचरियंhat·thā·ca·ri·yaṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro araññaṁ gantvā yāvadatthaṁ kanditvā roditvā khappaṁ puñchitvā bārāṇasiṁ pavisitvā antepurassa sāmantā hatthisālaṁ gantvā hatthācariyaṁ etadavoca—
The prince then went into the wilderness and cried his heart out. Wiping away his tears, he entered Benares and went to the elephant stables next to the royal compound. He said to the elephant trainer,
-
244
‘इच्छामहं,ic·chā·ma·haṃ आचरिय,ā·ca·ri·ya सिप्पंsip·paṃ सिक्खितुन्’ति।sik·khi·tun
‘icchāmahaṁ, ācariya, sippaṁ sikkhitun’ti.
- 245
-
246
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya हत्थिसालायंhat·thi·sā·lā·yaṃ मञ्जुनाmañ·ju·nā सरेनsa·re·na गायि,gā·yi वीणञ्चvī·ṇañ·ca वादेसि।vā·de·si
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesi.
Soon the prince was getting up early in the morning, singing sweetly and playing his lute in the elephant stables.
-
247
अस्सोसिas·so·si खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya हत्थिसालायंhat·thi·sā·lā·yaṃ मञ्जुनाmañ·ju·nā सरेनsa·re·na गीतंgī·taṃ वीणञ्चvī·ṇañ·ca वादितं,vā·di·taṃ सुत्वानsut·vā·na मनुस्सेma·nus·se पुच्छि—puc·chi
Assosi kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gītaṁ vīṇañca vāditaṁ, sutvāna manusse pucchi—
King Brahmadatta, too, was getting up early, and he heard that music. He asked his people
-
248
‘को,ko भणे,bha·ṇe रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya हत्थिसालायंhat·thi·sā·lā·yaṃ मञ्जुनाmañ·ju·nā सरेनsa·re·na गायि,gā·yi वीणञ्चvī·ṇañ·ca वादेसी’ति?vā·de·sī
‘ko, bhaṇe, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’ti?
-
249
‘अमुकस्स,a·mu·kas·sa देव,de·va हत्थाचरियस्सhat·thā·ca·ri·yas·sa अन्तेवासीan·te·vā·sī माणवकोmā·ṇa·va·ko रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya हत्थिसालायंhat·thi·sā·lā·yaṃ मञ्जुनाmañ·ju·nā सरेनsa·re·na गायि,gā·yi वीणञ्चvī·ṇañ·ca वादेसी’ति।vā·de·sī
‘Amukassa, deva, hatthācariyassa antevāsī māṇavako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’ti.
They replied that it was a young brahmin who was an apprentice of such-and-such an elephant trainer.
- 250
-
251
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve तेte मनुस्साma·nus·sā ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ आनेसुं।ā·ne·suṃ
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghāvuṁ kumāraṁ ānesuṁ.
-
252
‘त्वं,tvaṃ भणेbha·ṇe माणवक,mā·ṇa·va·ka रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya हत्थिसालायंhat·thi·sā·lā·yaṃ मञ्जुनाmañ·ju·nā सरेनsa·re·na गायि,gā·yi वीणञ्चvī·ṇañ·ca वादेसी’ति?vā·de·sī
‘Tvaṁ, bhaṇe māṇavaka, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’ti?
and the king asked him whether he was the one who had been singing and playing the lute.
- 253
- 254
-
255
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā आराधापेक्खोā·rā·dhā·pek·kho मञ्जुनाmañ·ju·nā सरेनsa·re·na गायि,gā·yi वीणञ्चvī·ṇañ·ca वादेसि।vā·de·si
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā ārādhāpekkho mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesi.
- 256
- 257
-
258
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पुब्बुट्ठायीpub·buṭ·ṭhā·yī अहोसिa·ho·si पच्छानिपातीpac·chā·ni·pā·tī किङ्कारपटिस्सावीkiṅ·kā·ra·pa·ṭis·sā·vī मनापचारीma·nā·pa·cā·rī पियवादी।pi·ya·vā·dī
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño pubbuṭṭhāyī ahosi pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī.
The prince then got up before the king and went to bed after him. He willingly performed any services and was pleasant in his conduct and speech.
-
259
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ नचिरस्सेवna·ci·ras·se·va अब्भन्तरिमेab·bhan·ta·ri·me विस्सासिकट्ठानेvis·sā·si·kaṭ·ṭhā·ne ठपेसि।ṭha·pe·si
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ nacirasseva abbhantarime vissāsikaṭṭhāne ṭhapesi.
Soon the king put the prince in an intimate position of trust.
- 260
- 261
-
262
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā रथंra·thaṃ योजेत्वाyo·jet·vā ब्रह्मदत्तंbrah·ma·dat·taṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ yojetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
-
269
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā रथंra·thaṃ मुञ्चित्वाmuñ·cit·vā पथवियंpa·tha·vi·yaṃ पल्लङ्केनpal·laṅ·ke·na निसीदि।ni·sī·di
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ muñcitvā pathaviyaṁ pallaṅkena nisīdi.
He did as asked and then sat down cross-legged on the ground.
- 270
- 271
- 272
- 273
-
274
इमिनाi·mi·nā अम्हाकंam·hā·kaṃ बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदोja·na·pa·do चca कोसोko·so चca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca अच्छिन्नं।ac·chin·naṃ
Iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
He took our army, our vehicles and transport animals, and our country and wealth.
- 275
- 276
- 277
-
278
‘पिताpi·tā खोkho मंmaṃ मरणकालेma·ra·ṇa·kā·le अवचa·va·ca “माmā खोkho त्वं,tvaṃ तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu दीघंdī·ghaṃ पस्स,pas·sa माmā रस्सं।ras·saṃ
‘pitā kho maṁ maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ.
‘At the time of his death, my father said to me, “My dear Dīghāvu, see neither long nor short.
- 279
- 280
-
281
नna खोkho मेतंme·taṃ पतिरूपं,pa·ti·rū·paṃ य्वाहंyvā·haṃ पितुवचनंpi·tu·va·ca·naṃ अतिक्कमेय्यन्’तिa·tik·ka·mey·yan कोसियाko·si·yā खग्गंkhag·gaṃ पवेसेसि।pa·ve·se·si
Na kho metaṁ patirūpaṁ, yvāhaṁ pituvacanaṁ atikkameyyan’ti kosiyā khaggaṁ pavesesi.
It wouldn’t be right for me to ignore my father’s advice.’ And he returned the sword to its scabbard.
- 282
-
283
‘अयंa·yaṃ खोkho ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā बहुनोba·hu·no अम्हाकंam·hā·kaṃ अनत्थस्सa·nat·thas·sa कारको,kā·ra·ko इमिनाi·mi·nā अम्हाकंam·hā·kaṃ बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदोja·na·pa·do चca कोसोko·so चca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca अच्छिन्नं,ac·chin·naṃ इमिनाi·mi·nā चca मेme मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro हता,ha·tā अयंa·yaṃ ख्वस्सkhvas·sa कालोkā·lo योहंyo·haṃ वेरंve·raṃ अप्पेय्यन्’तिap·pey·yan कोसियाko·si·yā खग्गंkhag·gaṃ निब्बाहि।nib·bā·hi
‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako, iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ, iminā ca me mātāpitaro hatā, ayaṁ khvassa kālo yohaṁ veraṁ appeyyan’ti kosiyā khaggaṁ nibbāhi.
(Pāli only)
- 284
-
285
‘पिताpi·tā खोkho मंmaṃ मरणकालेma·ra·ṇa·kā·le अवचa·va·ca “माmā खोkho त्वं,tvaṃ तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu दीघंdī·ghaṃ पस्स,pas·sa माmā रस्सं,ras·saṃ नna हि,hi तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu वेरेनve·re·na वेराve·rā सम्मन्ति;sam·man·ti
‘pitā kho maṁ maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ, na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti;
(Pāli only)
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
-
291
इमिनाi·mi·nā अम्हाकंam·hā·kaṃ बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदोja·na·pa·do चca कोसोko·so चca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca अच्छिन्नं।ac·chin·naṃ
Iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
(Pāli only)
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
-
299
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā भीतोbhī·to उब्बिग्गोub·big·go उस्सङ्कीus·saṅ·kī उत्रस्तोut·ras·to सहसाsa·ha·sā वुट्ठासि।vuṭ·ṭhā·si
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsi.
Just then King Brahmadatta suddenly got up, frightened and alarmed.
-
300
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro ब्रह्मदत्तंbrah·ma·dat·taṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ एतदवोच—‘किस्सe·ta·da·vo·ca त्वं,tvaṃ देव,de·va भीतोbhī·to उब्बिग्गोub·big·go उस्सङ्कीus·saṅ·kī उत्रस्तोut·ras·to सहसाsa·ha·sā वुट्ठासी’ति?vuṭ·ṭhā·sī
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—‘kissa tvaṁ, deva, bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsī’ti?
-
301
‘इधi·dha मं,maṃ भणेbha·ṇe माणवक,mā·ṇa·va·ka दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño पुत्तोput·to दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro सुपिनन्तेनsu·pi·nan·te·na खग्गेनkhag·ge·na परिपातेसि।pa·ri·pā·te·si
‘Idha maṁ, bhaṇe māṇavaka, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro supinantena khaggena paripātesi.
and the king said, ‘I just dreamed that Prince Dīghāvu, the son of Dīghīti the king of Kosala, attacked me with a sword.’
- 302
-
303
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro वामेनvā·me·na हत्थेनhat·the·na ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño सीसंsī·saṃ परामसित्वाpa·rā·ma·sit·vā दक्खिणेनdak·khi·ṇe·na हत्थेनhat·the·na खग्गंkhag·gaṃ निब्बाहेत्वाnib·bā·het·vā ब्रह्मदत्तंbrah·ma·dat·taṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro vāmena hatthena brahmadattassa kāsirañño sīsaṁ parāmasitvā dakkhiṇena hatthena khaggaṁ nibbāhetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
Seizing the king’s head with his left hand and drawing his sword with his right hand, the prince said to the king,
- 304
- 305
-
306
तयाta·yā अम्हाकंam·hā·kaṃ बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदोja·na·pa·do चca कोसोko·so चca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca अच्छिन्नं।ac·chin·naṃ
Tayā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
You took our army, our vehicles and transport animals, and our country and wealth.
- 307
- 308
-
309
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā दीघावुस्सdī·ghā·vus·sa कुमारस्सku·mā·ras·sa पादेसुpā·de·su सिरसाsi·ra·sā निपतित्वाni·pa·tit·vā दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvussa kumārassa pādesu sirasā nipatitvā dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
The king bowed down with his head at the prince’s feet and said,
- 310
- 311
- 312
- 313
-
314
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to चca कासिराजाkā·si·rā·jā दीघावुdī·ghā·vu चca कुमारोku·mā·ro अञ्ञमञ्ञस्सañ·ña·mañ·ñas·sa जीवितंjī·vi·taṃ अदंसु,a·daṃ·su पाणिञ्चpā·ṇiñ·ca अग्गहेसुं,ag·ga·he·suṃ सपथञ्चsa·pa·thañ·ca अकंसुa·kaṃ·su अद्दूभाय।ad·dū·bhā·ya
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto ca kāsirājā dīghāvu ca kumāro aññamaññassa jīvitaṁ adaṁsu, pāṇiñca aggahesuṁ, sapathañca akaṁsu addūbhāya.
The king and Dīghāvu spared each other’s lives. They shook hands and made a vow not to harm one another.
- 315
- 316
-
317
‘एवं,e·vaṃ देवा’तिde·vā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve दीघावुdī·ghā·vu कुमारोku·mā·ro ब्रह्मदत्तस्सbrah·ma·dat·tas·sa कासिरञ्ञोkā·si·rañ·ño पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā रथंra·thaṃ योजेत्वाyo·jet·vā ब्रह्मदत्तंbrah·ma·dat·taṃ कासिराजानंkā·si·rā·jā·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ yojetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
- 318
- 319
- 320
- 321
-
322
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मदत्तोbrah·ma·dat·to कासिराजाkā·si·rā·jā बाराणसिंbā·rā·ṇa·siṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā अमच्चेa·mac·ce पारिसज्जेpā·ri·saj·je सन्निपातापेत्वाsan·ni·pā·tā·pet·vā एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā bārāṇasiṁ pavisitvā amacce pārisajje sannipātāpetvā etadavoca—
When he was back in Benares, the king gathered his court and said,
-
323
‘सचे,sa·ce भणे,bha·ṇe दीघीतिस्सdī·ghī·tis·sa कोसलरञ्ञोko·sa·la·rañ·ño पुत्तंput·taṃ दीघावुंdī·ghā·vuṃ कुमारंku·mā·raṃ पस्सेय्याथ,pas·sey·yā·tha किन्तिkin·ti नंnaṃ करेय्याथा’ति?ka·rey·yā·thā
‘sace, bhaṇe, dīghītissa kosalarañño puttaṁ dīghāvuṁ kumāraṁ passeyyātha, kinti naṁ kareyyāthā’ti?
‘Now, let me ask you: if you saw Prince Dīghāvu, the son of Dīghīti the king of Kosala, what would you do to him?’
- 324
- 325
- 326
- 327
- 328
- 329
- 330
- 331
- 332
- 333
- 334
- 335
-
336
‘यंyaṃ खोkho ते,te तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu पिताpi·tā मरणकालेma·ra·ṇa·kā·le अवचa·va·ca “माmā खोkho त्वं,tvaṃ तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu दीघंdī·ghaṃ पस्स,pas·sa माmā रस्सं।ras·saṃ
‘yaṁ kho te, tāta dīghāvu, pitā maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ.
‘Dīghāvu, what’s the meaning of that which your father told you at the time of his death?’
- 337
- 338
- 339
- 340
-
341
यंyaṃ खोkho मे,me देव,de·va पिताpi·tā मरणकालेma·ra·ṇa·kā·le अवचa·va·ca “माmā रस्सन्”तिras·san माmā खिप्पंkhip·paṃ मित्तेहिmit·te·hi भिज्जित्थाति।bhij·jit·thā·ti
Yaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “mā rassan”ti mā khippaṁ mittehi bhijjitthāti.
When he said, “Not short,” he meant, “Don’t hastily break with your friends.”
- 342
-
343
यंyaṃ खोkho मे,me देव,de·va पिताpi·tā मरणकालेma·ra·ṇa·kā·le अवचa·va·ca “नna हि,hi तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu वेरेनve·re·na वेराve·rā सम्मन्ति,sam·man·ti अवेरेनa·ve·re·na हि,hi तातtā·ta दीघावु,dī·ghā·vu वेराve·rā सम्मन्ती”तिsam·man·tī देवेनde·ve·na मेme मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro हताति।ha·tā·ti
Yaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti, averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti devena me mātāpitaro hatāti.
And when he said, “For hatred never ends through hatred; hatred only ends through love,” he was referring to your killing of my mother and father.
-
344
सचाहंsa·cā·haṃ देवंde·vaṃ जीविताjī·vi·tā वोरोपेय्यं,vo·ro·pey·yaṃ येye देवस्सde·vas·sa अत्थकामाat·tha·kā·mā तेte मंmaṃ जीविताjī·vi·tā वोरोपेय्युं,vo·ro·pey·yuṃ येye मेme अत्थकामाat·tha·kā·mā तेte तेte जीविताjī·vi·tā वोरोपेय्युं—vo·ro·pey·yuṃ
Sacāhaṁ devaṁ jīvitā voropeyyaṁ, ye devassa atthakāmā te maṁ jīvitā voropeyyuṁ, ye me atthakāmā te te jīvitā voropeyyuṁ—
For if I had killed you, those who wish you well would’ve killed me, and those who wish me well would in turn have killed them.
- 345
- 346
- 347
- 348
- 349
- 350
- 351
- 352
-
353
यावyā·va पण्डितोpaṇ·ḍi·to अयंa·yaṃ दीघावुdī·ghā·vu कुमारो,ku·mā·ro यत्रyat·ra हिhi नामnā·ma पितुनोpi·tu·no सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na भासितस्सbhā·si·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ आजानिस्सती’तिā·jā·nis·sa·tī पेत्तिकंpet·ti·kaṃ बलञ्चba·lañ·ca वाहनञ्चvā·ha·nañ·ca जनपदञ्चja·na·pa·dañ·ca कोसञ्चko·sañ·ca कोट्ठागारञ्चkoṭ·ṭhā·gā·rañ·ca पटिपादेसि,pa·ṭi·pā·de·si धीतरञ्चdhī·ta·rañ·ca अदासि।a·dā·si
Yāva paṇḍito ayaṁ dīghāvu kumāro, yatra hi nāma pituno saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānissatī’ti pettikaṁ balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca paṭipādesi, dhītarañca adāsi.
how wise Dīghāvu is, as he’s able to fully understand the meaning of his father’s brief statement.’ He gave him back his father’s army, his vehicles and transport animals, and his country and wealth. And he also gave him his own daughter.
-
354
तेसञ्हिte·sañ·hi नाम,nā·ma भिक्खवे,bhik·kha·ve राजूनंrā·jū·naṃ आदिन्नदण्डानंā·din·na·daṇ·ḍā·naṃ आदिन्नसत्थानंā·din·na·sat·thā·naṃ एवरूपंe·va·rū·paṃ खन्तिसोरच्चंkhan·ti·so·rac·caṃ भविस्सति।bha·vis·sa·ti
Tesañhi nāma, bhikkhave, rājūnaṁ ādinnadaṇḍānaṁ ādinnasatthānaṁ evarūpaṁ khantisoraccaṁ bhavissati.
“In this way, monks, those kings who had the authority to punish were actually patient and gentle.
-
355
इधi·dha खोkho पनpa·na तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सोभेथso·bhe·tha यंyaṃ तुम्हेtum·he एवंe·vaṃ स्वाक्खातेsvāk·khā·te धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye पब्बजिताpab·ba·ji·tā समानाsa·mā·nā खमाkha·mā चca भवेय्याथbha·vey·yā·tha सोरताso·ra·tā चा”ति?cā
Idha kho pana taṁ, bhikkhave, sobhetha yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā khamā ca bhaveyyātha soratā cā”ti?
But right here, you who’ve gone forth on this well-proclaimed spiritual path, do you shine with your patience and gentleness?”
- 356
- 357
- 358
- 359
-
360
अप्पोस्सुक्को,ap·pos·suk·ko भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā दिट्ठधम्मसुखविहारमनुयुत्तोdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·ra·ma·nu·yut·to विहरतु।vi·ha·ra·tu
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu.
-
361
मयमेतेनma·ya·me·te·na भण्डनेनbhaṇ·ḍa·ne·na कलहेनka·la·he·na विग्गहेनvig·ga·he·na विवादेनvi·vā·de·na पञ्ञायिस्सामा”ति।pañ·ñā·yis·sā·mā
Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
We’ll face the consequences of this quarreling and disputing.”
- 362
- 363
- 364
- 365
-
366
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya कोसम्बिंko·sam·biṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.
Then, after robing up in the morning, the Buddha took his bowl and robe and entered Kosambī for alms.
-
367
कोसम्बियंko·sam·bi·yaṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरित्वाca·rit·vā पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to सेनासनंse·nā·sa·naṃ संसामेत्वाsaṃ·sā·met·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya सङ्घमज्झेsaṅ·gha·maj·jhe ठितकोवṭhi·ta·ko·va इमाi·mā गाथायोgā·thā·yo अभासि—a·bhā·si
Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo abhāsi—
When he had completed his almsround, eaten his meal, and returned, he put his dwelling in order. He then took his bowl and robe, and while standing in the midst of the Sangha, he spoke these verses:
- 368
- 369
- 370
- 371
-
372
परिमुट्ठाpa·ri·muṭ·ṭhā पण्डिताभासा,paṇ·ḍi·tā·bhā·sā
Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,
- 373
- 374
- 375
- 376
- 377
- 378
- 379
- 380
- 381
- 382
- 383
- 384
- 385
- 386
- 387
- 388
- 389
- 390
- 391
- 392
- 393
-
394
रट्ठंraṭ·ṭhaṃ विलुम्पमानानं,vi·lum·pa·mā·nā·naṃ
Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,
- 395
- 396
- 397
-
398
सद्धिञ्चरंsad·dhiñ·ca·raṃ साधुविहारिsā·dhu·vi·hā·ri धीरं;dhī·raṃ
Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
- 399
- 400
- 401
-
402
सद्धिञ्चरंsad·dhiñ·ca·raṃ साधुविहारिsā·dhu·vi·hā·ri धीरं;dhī·raṃ
Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
- 403
- 404
- 405
- 406
- 407
-
408
अप्पोस्सुक्कोap·pos·suk·ko मातङ्गरञ्ञेवmā·taṅ·ga·rañ·ñe·va नागो”ति।nā·go
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.
-
409
3। बालकलोणकगमनकथाbā·la·ka·lo·ṇa·ka·ga·ma·na·ka·thā
3. Bālakaloṇakagamanakathā
-
410
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सङ्घमज्झेsaṅ·gha·maj·jhe ठितकोवṭhi·ta·ko·va इमाi·mā गाथायोgā·thā·yo भासित्वाbhā·sit·vā येनye·na बालकलोणकगामोbā·la·ka·lo·ṇa·ka·gā·mo तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho bhagavā saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo bhāsitvā yena bālakaloṇakagāmo tenupasaṅkami.
After speaking these verses, the Buddha went to the village of Bālakaloṇaka.
- 411
-
412
अद्दसाad·da·sā खोkho आयस्माā·yas·mā भगुbha·gu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं,ā·gac·chan·taṃ दिस्वानdis·vā·na आसनंā·sa·naṃ पञ्ञपेसि,pañ·ña·pe·si पादोदकंpā·do·da·kaṃ पादपीठंpā·da·pī·ṭhaṃ पादकथलिकंpā·da·ka·tha·li·kaṃ उपनिक्खिपि,u·pa·nik·khi·pi पच्चुग्गन्त्वाpac·cug·gan·tvā पत्तचीवरंpat·ta·cī·va·raṃ पटिग्गहेसि।pa·ṭig·ga·he·si
Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna āsanaṁ paññapesi, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesi.
When Bhagu saw the Buddha coming, he prepared a seat and set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He then went out to meet the Buddha, receiving his bowl and robe.
- 413
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
- 419
-
420
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ भगुंbha·guṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na पाचीनवंसदायोpā·cī·na·vaṃ·sa·dā·yo तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened Bhagu with a teaching. He then got up from his seat and went to the Eastern Bamboo Park.
- 421
-
422
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā चca अनुरुद्धोa·nu·rud·dho आयस्माā·yas·mā चca नन्दियोnan·di·yo आयस्माā·yas·mā चca किमिलोki·mi·lo पाचीनवंसदायेpā·cī·na·vaṃ·sa·dā·ye विहरन्ति।vi·ha·ran·ti
Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.
At this time Venerable Anuruddha, Venerable Nandiya, and Venerable Kimila were staying at the Eastern Bamboo Park.
- 423
- 424
- 425
- 426
-
427
अस्सोसिas·so·si खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho दायपालस्सdā·ya·pā·las·sa भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ मन्तयमानस्स,man·ta·ya·mā·nas·sa सुत्वानsut·vā·na दायपालंdā·ya·pā·laṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa, sutvāna dāyapālaṁ etadavoca—
When Anuruddha heard the park keeper advising the Buddha, he said,
- 428
- 429
-
430
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho येनायस्माye·nā·yas·mā चca नन्दियोnan·di·yo आयस्माā·yas·mā चca किमिलोki·mi·lo तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तञ्चā·yas·man·tañ·ca नन्दियंnan·di·yaṃ आयस्मन्तञ्चā·yas·man·tañ·ca किमिलंki·mi·laṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca—
-
431
“अभिक्कमथायस्मन्तोa·bhik·ka·ma·thā·yas·man·to अभिक्कमथायस्मन्तो,a·bhik·ka·ma·thā·yas·man·to सत्थाsat·thā नोno भगवाbha·ga·vā अनुप्पत्तो”ति।a·nup·pat·to
“abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.
-
432
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā चca अनुरुद्धोa·nu·rud·dho आयस्माā·yas·mā चca नन्दियोnan·di·yo आयस्माā·yas·mā चca किमिलोki·mi·lo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पच्चुग्गन्त्वाpac·cug·gan·tvā एकोe·ko भगवतोbha·ga·va·to पत्तचीवरंpat·ta·cī·va·raṃ पटिग्गहेसि,pa·ṭig·ga·he·si एकोe·ko आसनंā·sa·naṃ पञ्ञपेसि,pañ·ña·pe·si एकोe·ko पादोदकंpā·do·da·kaṃ पादपीठंpā·da·pī·ṭhaṃ पादकथलिकंpā·da·ka·tha·li·kaṃ उपनिक्खिपि।u·pa·nik·khi·pi
Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi.
The three of them went out to meet the Buddha. One received his bowl and robe, one prepared a seat, and one put out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet.
- 433
- 434
- 435
- 436
- 437
- 438
- 439
-
440
“कच्चिkac·ci पनpa·na वो,vo अनुरुद्धा,a·nu·rud·dhā समग्गाsa·mag·gā सम्मोदमानाsam·mo·da·mā·nā अविवदमानाa·vi·va·da·mā·nā खीरोदकीभूताkhī·ro·da·kī·bhū·tā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ पियचक्खूहिpi·ya·cak·khū·hi सम्पस्सन्ताsam·pas·san·tā विहरथा”ति?vi·ha·ra·thā
“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?
“I hope you’re living together in peace and harmony, blending like milk and water, and regarding one another with affection?”
-
441
“तग्घtag·gha मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te समग्गाsa·mag·gā सम्मोदमानाsam·mo·da·mā·nā अविवदमानाa·vi·va·da·mā·nā खीरोदकीभूताkhī·ro·da·kī·bhū·tā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ पियचक्खूहिpi·ya·cak·khū·hi सम्पस्सन्ताsam·pas·san·tā विहरामा”ति।vi·ha·rā·mā
“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.
-
442
“यथाya·thā कथंka·thaṃ पनpa·na तुम्हे,tum·he अनुरुद्धा,a·nu·rud·dhā समग्गाsa·mag·gā सम्मोदमानाsam·mo·da·mā·nā अविवदमानाa·vi·va·da·mā·nā खीरोदकीभूताkhī·ro·da·kī·bhū·tā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ पियचक्खूहिpi·ya·cak·khū·hi सम्पस्सन्ताsam·pas·san·tā विहरथा”ति?vi·ha·ra·thā
“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?
- 443
-
444
‘लाभाlā·bhā वतva·ta मे,me सुलद्धंsu·lad·dhaṃ वतva·ta मे,me योहंyo·haṃ एवरूपेहिe·va·rū·pe·hi सब्रह्मचारीहिsab·rah·ma·cā·rī·hi सद्धिंsad·dhiṃ विहरामी’ति।vi·ha·rā·mī
‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me, yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.
‘How fortunate I am to be living with such fellow monastics!’
- 445
- 446
- 447
- 448
-
449
‘यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ सकंsa·kaṃ चित्तंcit·taṃ निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā इमेसंयेवi·me·saṃ·ye·va आयस्मन्तानंā·yas·man·tā·naṃ चित्तस्सcit·tas·sa वसेनva·se·na वत्तेय्यन्’ति।vat·tey·yan
‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.
‘Why don’t I set aside what I wish to do and instead do what these venerables wish?’
- 450
- 451
- 452
- 453
- 454
- 455
- 456
- 457
- 458
-
459
‘यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ सकंsa·kaṃ चित्तंcit·taṃ निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā इमेसंयेवi·me·saṃ·ye·va आयस्मन्तानंā·yas·man·tā·naṃ चित्तस्सcit·tas·sa वसेनva·se·na वत्तेय्यन्’ति।vat·tey·yan
‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.
(Pāli only)
- 460
- 461
-
462
एवंe·vaṃ खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te समग्गाsa·mag·gā सम्मोदमानाsam·mo·da·mā·nā अविवदमानाa·vi·va·da·mā·nā खीरोदकीभूताkhī·ro·da·kī·bhū·tā अञ्ञमञ्ञंañ·ña·mañ·ñaṃ पियचक्खूहिpi·ya·cak·khū·hi सम्पस्सन्ताsam·pas·san·tā विहरामा”ति।vi·ha·rā·mā
Evaṁ kho mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.
(Pāli only)
- 463
- 464
- 465
-
466
“इध,i·dha भन्ते,bhan·te अम्हाकंam·hā·kaṃ योyo पठमंpa·ṭha·maṃ गामतोgā·ma·to पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पटिक्कमतिpa·ṭik·ka·ma·ti सोso आसनंā·sa·naṃ पञ्ञपेति,pañ·ña·pe·ti पादोदकंpā·do·da·kaṃ पादपीठंpā·da·pī·ṭhaṃ पादकथलिकंpā·da·ka·tha·li·kaṃ उपनिक्खिपति,u·pa·nik·khi·pa·ti अवक्कारपातिंa·vak·kā·ra·pā·tiṃ धोवित्वाdho·vit·vā उपट्ठापेति,u·paṭ·ṭhā·pe·ti पानीयंpā·nī·yaṃ परिभोजनीयंpa·ri·bho·ja·nī·yaṃ उपट्ठापेति।u·paṭ·ṭhā·pe·ti
“Idha, bhante, amhākaṁ yo paṭhamaṁ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanaṁ paññapeti, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipati, avakkārapātiṁ dhovitvā upaṭṭhāpeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti.
“Whoever returns first from almsround in the village, he prepares the seats and sets out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He washes the bowl for leftovers and puts it back out, and sets out water for drinking and water for washing.
-
467
योyo पच्छाpac·chā गामतोgā·ma·to पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पटिक्कमति,pa·ṭik·ka·ma·ti सचेsa·ce होतिho·ti भुत्तावसेसो,bhut·tā·va·se·so सचेsa·ce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti भुञ्जति,bhuñ·ja·ti नोno चेce आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti अप्पहरितेap·pa·ha·ri·te वाvā छड्डेति।chaḍ·ḍe·ti
Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso, sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti.
Whoever returns last from almsround may eat the leftovers, or he discards them where there are no cultivated plants
- 468
-
469
सोso आसनंā·sa·naṃ उद्धरति,ud·dha·ra·ti पादोदकंpā·do·da·kaṃ पादपीठंpā·da·pī·ṭhaṃ पादकथलिकंpā·da·ka·tha·li·kaṃ पटिसामेति,pa·ṭi·sā·me·ti अवक्कारपातिंa·vak·kā·ra·pā·tiṃ धोवित्वाdho·vit·vā पटिसामेति,pa·ṭi·sā·me·ti पानीयंpā·nī·yaṃ परिभोजनीयंpa·ri·bho·ja·nī·yaṃ पटिसामेति,pa·ṭi·sā·me·ti भत्तग्गंbhat·tag·gaṃ सम्मज्जति।sam·maj·ja·ti
So āsanaṁ uddharati, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmeti, avakkārapātiṁ dhovitvā paṭisāmeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ paṭisāmeti, bhattaggaṁ sammajjati.
He puts away the seats and also the foot stool, the foot scraper, and the water for washing the feet. He washes the bowl for leftovers and puts it away, puts away the water for drinking and the water for washing, and sweeps the dining hall.
-
470
योyo पस्सतिpas·sa·ti पानीयघटंpā·nī·ya·gha·ṭaṃ वाvā परिभोजनीयघटंpa·ri·bho·ja·nī·ya·gha·ṭaṃ वाvā वच्चघटंvac·ca·gha·ṭaṃ वाvā रित्तंrit·taṃ तुच्छंtuc·chaṃ सोso उपट्ठापेति।u·paṭ·ṭhā·pe·ti
Yo passati pānīyaghaṭaṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā vaccaghaṭaṁ vā rittaṁ tucchaṁ so upaṭṭhāpeti.
Whoever sees that the pot for drinking water, the pot for washing water, or the waterpot in the restroom is empty fills it.
-
471
सचस्सsa·cas·sa होतिho·ti अविसय्हं,a·vi·say·haṃ हत्थविकारेनhat·tha·vi·kā·re·na दुतियंdu·ti·yaṃ आमन्तेत्वाā·man·tet·vā हत्थविलङ्घकेनhat·tha·vi·laṅ·gha·ke·na उपट्ठापेम,u·paṭ·ṭhā·pe·ma नna त्वेवtve·va मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te तप्पच्चयाtap·pac·ca·yā वाचंvā·caṃ भिन्दाम।bhin·dā·ma
Sacassa hoti avisayhaṁ, hatthavikārena dutiyaṁ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṁ, bhante, tappaccayā vācaṁ bhindāma.
If he can’t do it by himself, he calls someone over by hand signal, and they move it together. We don’t speak because of that.
-
472
पञ्चाहिकंpañ·cā·hi·kaṃ खोkho पनpa·na मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te सब्बरत्तिंsab·ba·rat·tiṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्निसीदाम।san·ni·sī·dā·ma
Pañcāhikaṁ kho pana mayaṁ, bhante, sabbarattiṁ dhammiyā kathāya sannisīdāma.
And every five days we sit together the whole night to discuss the Teaching.”
- 473
-
474
5। पालिलेय्यकगमनकथाpā·li·ley·ya·ka·ga·ma·na·ka·thā
5. Pālileyyakagamanakathā
-
475
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तञ्चā·yas·man·tañ·ca अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ आयस्मन्तञ्चā·yas·man·tañ·ca नन्दियंnan·di·yaṃ आयस्मन्तञ्चā·yas·man·tañ·ca किमिलंki·mi·laṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na पालिलेय्यकंpā·li·ley·ya·kaṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṁ āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
The Buddha then instructed, inspired, and gladdened Venerable Anuruddha, Venerable Nandiya, and Venerable Kimila with a teaching. He then got up from his seat and set out wandering toward Pālileyyaka.
-
476
अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na पालिलेय्यकंpā·li·ley·ya·kaṃ तदवसरि।ta·da·va·sa·ri
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena pālileyyakaṁ tadavasari.
-
477
तत्रtat·ra सुदंsu·daṃ भगवाbha·ga·vā पालिलेय्यकेpā·li·ley·ya·ke विहरतिvi·ha·ra·ti रक्खितवनसण्डेrak·khi·ta·va·na·saṇ·ḍe भद्दसालमूले।bhad·da·sā·la·mū·le
Tatra sudaṁ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.
he stayed in a protected forest grove, at the foot of an auspicious sal tree.
- 478
-
479
“अहंa·haṃ खोkho पुब्बेpub·be आकिण्णोā·kiṇ·ṇo नna फासुphā·su विहासिंvi·hā·siṃ तेहिte·hi कोसम्बकेहिko·sam·ba·ke·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi भण्डनकारकेहिbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·ke·hi कलहकारकेहिka·la·ha·kā·ra·ke·hi विवादकारकेहिvi·vā·da·kā·ra·ke·hi भस्सकारकेहिbhas·sa·kā·ra·ke·hi सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकेहि।a·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·ke·hi
“ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṁ tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehi.
“Previously, when I was surrounded by those quarreling monks at Kosambī, I wasn’t at ease.
-
480
सोम्हिsom·hi एतरहिe·ta·ra·hi एकोe·ko अदुतियोa·du·ti·yo सुखंsu·khaṃ फासुphā·su विहरामिvi·ha·rā·mi अञ्ञत्रेवañ·ñat·re·va तेहिte·hi कोसम्बकेहिko·sam·ba·ke·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi भण्डनकारकेहिbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·ke·hi कलहकारकेहिka·la·ha·kā·ra·ke·hi विवादकारकेहिvi·vā·da·kā·ra·ke·hi भस्सकारकेहिbhas·sa·kā·ra·ke·hi सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकेही”ति।a·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·ke·hī
Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṁ phāsu viharāmi aññatreva tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehī”ti.
But now that I’m alone, away from those monks, I’m happy and at ease.”
-
481
अञ्ञतरोपिañ·ña·ta·ro·pi खोkho हत्थिनागोhat·thi·nā·go आकिण्णोā·kiṇ·ṇo विहरतिvi·ha·ra·ti हत्थीहिhat·thī·hi हत्थिनीहिhat·thi·nī·hi हत्थिकळभेहिhat·thi·ka·ḷa·bhe·hi हत्थिच्छापेहि,hat·thic·chā·pe·hi छिन्नग्गानिchin·nag·gā·ni चेवce·va तिणानिti·ṇā·ni खादति,khā·da·ti ओभग्गोभग्गञ्चस्सo·bhag·go·bhag·gañ·cas·sa साखाभङ्गंsā·khā·bhaṅ·gaṃ खादन्ति,khā·dan·ti आविलानिā·vi·lā·ni चca पानीयानिpā·nī·yā·ni पिवति,pi·va·ti ओगाहाo·gā·hā चस्सcas·sa ओतिण्णस्सo·tiṇ·ṇas·sa हत्थिनियोhat·thi·ni·yo कायंkā·yaṃ उपनिघंसन्तियोu·pa·ni·ghaṃ·san·ti·yo गच्छन्ति।gac·chan·ti
Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.
At that time there was a large bull elephant who lived surrounded by a herd—by males and females, by juveniles and babies. He ate grass with the tips broken off and drank muddy water. Other elephants ate the branches that he had pulled down. And when he was immersed in a pool, the female elephants came rubbing their bodies against his.
-
482
अथa·tha खोkho तस्सtas·sa हत्थिनागस्सhat·thi·nā·gas·sa एतदहोसि—e·ta·da·ho·si
Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi—
-
483
“अहंa·haṃ खोkho आकिण्णोā·kiṇ·ṇo विहरामिvi·ha·rā·mi हत्थीहिhat·thī·hi हत्थिनीहिhat·thi·nī·hi हत्थिकळभेहिhat·thi·ka·ḷa·bhe·hi हत्थिच्छापेहि,hat·thic·chā·pe·hi छिन्नग्गानिchin·nag·gā·ni चेवce·va तिणानिti·ṇā·ni खादामि,khā·dā·mi ओभग्गोभग्गञ्चo·bhag·go·bhag·gañ·ca मेme साखाभङ्गंsā·khā·bhaṅ·gaṃ खादन्ति,khā·dan·ti आविलानिā·vi·lā·ni चca पानीयानिpā·nī·yā·ni पिवामि,pi·vā·mi ओगाहाo·gā·hā चca मेme ओतिण्णस्सo·tiṇ·ṇas·sa हत्थिनियोhat·thi·ni·yo कायंkā·yaṃ उपनिघंसन्तियोu·pa·ni·ghaṃ·san·ti·yo गच्छन्ति।gac·chan·ti
“ahaṁ kho ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.
(Pāli only)
- 484
-
485
अथa·tha खोkho सोso हत्थिनागोhat·thi·nā·go यूथाyū·thā अपक्कम्मa·pak·kam·ma येनye·na पालिलेय्यकंpā·li·ley·ya·kaṃ रक्खितवनसण्डोrak·khi·ta·va·na·saṇ·ḍo भद्दसालमूलंbhad·da·sā·la·mū·laṃ येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सोण्डायsoṇ·ḍā·ya भगवतोbha·ga·va·to पानीयंpā·nī·yaṃ परिभोजनीयंpa·ri·bho·ja·nī·yaṃ उपट्ठापेति,u·paṭ·ṭhā·pe·ti अप्पहरितञ्चap·pa·ha·ri·tañ·ca करोति।ka·ro·ti
Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṁ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā soṇḍāya bhagavato pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti, appaharitañca karoti.
He then left the herd and went to Pālileyyaka, to where the Buddha was at the foot of the auspicious sal tree. And he attended on the Buddha, using his trunk to set out water for drinking and water for washing, and to clear the vegetation.
- 486
-
487
“अहंa·haṃ खोkho पुब्बेpub·be आकिण्णोā·kiṇ·ṇo नna फासुphā·su विहासिंvi·hā·siṃ हत्थीहिhat·thī·hi हत्थिनीहिhat·thi·nī·hi हत्थिकळभेहिhat·thi·ka·ḷa·bhe·hi हत्थिच्छापेहि,hat·thic·chā·pe·hi छिन्नग्गानिchin·nag·gā·ni चेवce·va तिणानिti·ṇā·ni खादिं,khā·diṃ ओभग्गोभग्गञ्चo·bhag·go·bhag·gañ·ca मेme साखाभङ्गंsā·khā·bhaṅ·gaṃ खादिंसु,khā·diṃ·su आविलानिā·vi·lā·ni चca पानीयानिpā·nī·yā·ni अपायिंa·pā·yiṃ ओगाहाo·gā·hā चca मेme ओतिण्णस्सo·tiṇ·ṇas·sa हत्थिनियोhat·thi·ni·yo कायंkā·yaṃ उपनिघंसन्तियोu·pa·ni·ghaṃ·san·ti·yo अगमंसु।a·ga·maṃ·su
“ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṁ hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṁ, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādiṁsu, āvilāni ca pānīyāni apāyiṁ ogāhā ca me otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo agamaṁsu.
“Previously, when I was surrounded by the other elephants, I wasn’t at ease.
-
488
सोम्हिsom·hi एतरहिe·ta·ra·hi एकोe·ko अदुतियोa·du·ti·yo सुखंsu·khaṃ फासुphā·su विहरामिvi·ha·rā·mi अञ्ञत्रेवañ·ñat·re·va हत्थीहिhat·thī·hi हत्थिनीहिhat·thi·nī·hi हत्थिकळभेहिhat·thi·ka·ḷa·bhe·hi हत्थिच्छापेही”ति।hat·thic·chā·pe·hī
Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṁ phāsu viharāmi aññatreva hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehī”ti.
But now that I’m alone, away from those elephants, I’m happy and at ease.”
-
489
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अत्तनोat·ta·no चca पविवेकंpa·vi·ve·kaṃ विदित्वाvi·dit·vā तस्सtas·sa चca हत्थिनागस्सhat·thi·nā·gas·sa चेतसाce·ta·sā चेतोपरिवितक्कमञ्ञायce·to·pa·ri·vi·tak·ka·mañ·ñā·ya तायंtā·yaṃ वेलायंve·lā·yaṃ इमंi·maṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि—u·dā·ne·si
Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṁ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi—
After considering his own seclusion and reading the mind of the elephant, the Buddha uttered a heartfelt exclamation:
- 490
- 491
- 492
- 493
-
494
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पालिलेय्यकेpā·li·ley·ya·ke यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā pālileyyake yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed at Pālileyyaka for as long as he liked, he set out wandering toward Sāvatthī.
- 495
- 496
- 497
- 498
- 499
-
500
हन्दhan·da मयंma·yaṃ अय्येay·ye कोसम्बकेko·sam·ba·ke भिक्खूbhik·khū नेवne·va अभिवादेय्याम,a·bhi·vā·dey·yā·ma नna पच्चुट्ठेय्याम,pac·cuṭ·ṭhey·yā·ma नna अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मंsā·mī·ci·kam·maṃ करेय्याम,ka·rey·yā·ma नna सक्करेय्याम,sak·ka·rey·yā·ma नna गरुंga·ruṃ करेय्याम,ka·rey·yā·ma नna मानेय्याम,mā·ney·yā·ma नna भजेय्याम,bha·jey·yā·ma नna पूजेय्याम,pū·jey·yā·ma उपगतानम्पिu·pa·ga·tā·nam·pi पिण्डकंpiṇ·ḍa·kaṃ नna दज्जेय्याम—daj·jey·yā·ma
Handa mayaṁ ayye kosambake bhikkhū neva abhivādeyyāma, na paccuṭṭheyyāma, na añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ kareyyāma, na sakkareyyāma, na garuṁ kareyyāma, na māneyyāma, na bhajeyyāma, na pūjeyyāma, upagatānampi piṇḍakaṁ na dajjeyyāma—
Well then, let’s not bow down, rise up, raise our joined palms, or do acts of respect toward them. And let’s not honor, respect, esteem, or associate with them, nor give them almsfood.
-
501
एवंe·vaṃ इमेi·me अम्हेहिam·he·hi असक्करियमानाa·sak·ka·ri·ya·mā·nā अगरुकरियमानाa·ga·ru·ka·ri·ya·mā·nā अमानियमानाa·mā·ni·ya·mā·nā अभजियमानाa·bha·ji·ya·mā·nā अपूजियमानाa·pū·ji·ya·mā·nā असक्कारपकताa·sak·kā·ra·pa·ka·tā पक्कमिस्सन्तिpak·ka·mis·san·ti वाvā विब्भमिस्सन्तिvib·bha·mis·san·ti वाvā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ वाvā पसादेस्सन्ती”ति।pa·sā·des·san·tī
evaṁ ime amhehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā pakkamissanti vā vibbhamissanti vā bhagavantaṁ vā pasādessantī”ti.
Then, they’ll either leave, disrobe, or reconcile with the Buddha.”
-
502
अथa·tha खोkho कोसम्बकाko·sam·ba·kā उपासकाu·pā·sa·kā कोसम्बकेko·sam·ba·ke भिक्खूbhik·khū नेवne·va अभिवादेसुं,a·bhi·vā·de·suṃ नna पच्चुट्ठेसुं,pac·cuṭ·ṭhe·suṃ नna अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मंsā·mī·ci·kam·maṃ अकंसु,a·kaṃ·su नna सक्करिंसु,sak·ka·riṃ·su नna गरुंga·ruṃ करिंसु,ka·riṃ·su नna मानेसुं,mā·ne·suṃ नna भजेसुं,bha·je·suṃ नna पूजेसुं,pū·je·suṃ उपगतानम्पिu·pa·ga·tā·nam·pi पिण्डकंpiṇ·ḍa·kaṃ नna अदंसु।a·daṃ·su
Atha kho kosambakā upāsakā kosambake bhikkhū neva abhivādesuṁ, na paccuṭṭhesuṁ, na añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ akaṁsu, na sakkariṁsu, na garuṁ kariṁsu, na mānesuṁ, na bhajesuṁ, na pūjesuṁ, upagatānampi piṇḍakaṁ na adaṁsu.
-
503
अथa·tha खोkho कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū कोसम्बकेहिko·sam·ba·ke·hi उपासकेहिu·pā·sa·ke·hi असक्करियमानाa·sak·ka·ri·ya·mā·nā अगरुकरियमानाa·ga·ru·ka·ri·ya·mā·nā अमानियमानाa·mā·ni·ya·mā·nā अभजियमानाa·bha·ji·ya·mā·nā अपूजियमानाa·pū·ji·ya·mā·nā असक्कारपकताa·sak·kā·ra·pa·ka·tā एवमाहंसु—e·va·mā·haṃ·su
Atha kho kosambakā bhikkhū kosambakehi upāsakehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā evamāhaṁsu—
-
504
“हन्दhan·da मयं,ma·yaṃ आवुसो,ā·vu·so सावत्थिंsā·vat·thiṃ गन्त्वाgan·tvā भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke इमंi·maṃ अधिकरणंa·dhi·ka·ra·ṇaṃ वूपसमेय्यामा”ति।vū·pa·sa·mey·yā·mā
“handa mayaṁ, āvuso, sāvatthiṁ gantvā bhagavato santike imaṁ adhikaraṇaṁ vūpasameyyāmā”ti.
“Well then, let’s go to Sāvatthī and resolve this legal issue in the presence of the Buddha.”
- 505
-
506
अथa·tha खोkho कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū सेनासनंse·nā·sa·naṃ संसामेत्वाsaṃ·sā·met·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनुपसङ्कमिंसु।te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su
Atha kho kosambakā bhikkhū senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tenupasaṅkamiṁsu.
The monks at Kosambī put their dwellings in order, took their bowls and robes, and went to Sāvatthī.
- 507
-
508
“तेte किरki·ra कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ती”ति।ā·gac·chan·tī
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
-
509
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 510
-
511
“तेte किर,ki·ra भन्ते,bhan·te कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ति।ā·gac·chan·ti
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 512
- 513
- 514
- 515
- 516
- 517
- 518
- 519
- 520
- 521
- 522
- 523
- 524
- 525
- 526
- 527
- 528
- 529
- 530
- 531
- 532
- 533
-
534
इमेहिi·me·hi खो,kho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अट्ठारसहिaṭ·ṭhā·ra·sa·hi वत्थूहिvat·thū·hi अधम्मवादीa·dham·ma·vā·dī जानितब्बो।jā·ni·tab·bo
imehi kho, sāriputta, aṭṭhārasahi vatthūhi adhammavādī jānitabbo.
(Pāli only)
- 535
- 536
- 537
- 538
- 539
- 540
- 541
- 542
- 543
- 544
- 545
- 546
- 547
- 548
- 549
- 550
- 551
- 552
- 553
-
554
इमेहिi·me·hi खो,kho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta अट्ठारसहिaṭ·ṭhā·ra·sa·hi वत्थूहिvat·thū·hi धम्मवादीdham·ma·vā·dī जानितब्बो”ति।jā·ni·tab·bo
imehi kho, sāriputta, aṭṭhārasahi vatthūhi dhammavādī jānitabbo”ti.
(Pāli only)
-
555
अस्सोसिas·so·si खोkho आयस्माā·yas·mā महामोग्गल्लानोma·hā·mog·gal·lā·no …पे…pe
Assosi kho āyasmā mahāmoggallāno …pe…
- 556
-
557
अस्सोसिas·so·si खोkho आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no …
assosi kho āyasmā mahākaccāno …
-
558
अस्सोसिas·so·si खोkho आयस्माā·yas·mā महाकोट्ठिकोma·hā·koṭ·ṭhi·ko …
assosi kho āyasmā mahākoṭṭhiko …
-
559
अस्सोसिas·so·si खोkho आयस्माā·yas·mā महाकप्पिनोma·hā·kap·pi·no …
assosi kho āyasmā mahākappino …
- 560
- 561
- 562
- 563
- 564
- 565
-
566
“तेte किरki·ra कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ती”ति।ā·gac·chan·tī
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
-
567
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā राहुलोrā·hu·lo येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 568
-
569
“तेte किर,ki·ra भन्ते,bhan·te कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ति।ā·gac·chan·ti
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 570
- 571
- 572
- 573
-
574
इध,i·dha राहुल,rā·hu·la भिक्खुbhik·khu अधम्मंa·dham·maṃ धम्मोतिdham·mo·ti दीपेति,dī·pe·ti धम्मंdham·maṃ अधम्मोतिa·dham·mo·ti दीपेति;dī·pe·ti
Idha, rāhula, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti;
and the eighteen grounds for knowing that someone is speaking in accordance with the Teaching.
- 575
-
576
अभासितंa·bhā·si·taṃ अलपितंa·la·pi·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na भासितंbhā·si·taṃ लपितंla·pi·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति,dī·pe·ti भासितंbhā·si·taṃ लपितंla·pi·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na अभासितंa·bhā·si·taṃ अलपितंa·la·pi·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति;dī·pe·ti
abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
-
577
अनाचिण्णंa·nā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na आचिण्णंā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति,dī·pe·ti आचिण्णंā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na अनाचिण्णंa·nā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति;dī·pe·ti
anāciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
-
578
अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति,dī·pe·ti पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति;dī·pe·ti
apaññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
- 579
- 580
- 581
-
582
दुट्ठुल्लंduṭ·ṭhul·laṃ आपत्तिंā·pat·tiṃ अदुट्ठुल्लाa·duṭ·ṭhul·lā आपत्तीतिā·pat·tī·ti दीपेति,dī·pe·ti अदुट्ठुल्लंa·duṭ·ṭhul·laṃ आपत्तिंā·pat·tiṃ दुट्ठुल्लाduṭ·ṭhul·lā आपत्तीतिā·pat·tī·ti दीपेति—dī·pe·ti
duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti—
(Pāli only)
- 583
- 584
- 585
- 586
-
587
अभासितंa·bhā·si·taṃ अलपितंa·la·pi·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na अभासितंa·bhā·si·taṃ अलपितंa·la·pi·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति,dī·pe·ti भासितंbhā·si·taṃ लपितंla·pi·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na भासितंbhā·si·taṃ लपितंla·pi·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति;dī·pe·ti
abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
-
588
अनाचिण्णंa·nā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na अनाचिण्णंa·nā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति,dī·pe·ti आचिण्णंā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na आचिण्णंā·ciṇ·ṇaṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति;dī·pe·ti
anāciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
-
589
अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na अपञ्ञत्तंa·pañ·ñat·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति,dī·pe·ti पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ तथागतेनातिta·thā·ga·te·nā·ti दीपेति;dī·pe·ti
apaññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
- 590
- 591
- 592
-
593
दुट्ठुल्लंduṭ·ṭhul·laṃ आपत्तिंā·pat·tiṃ दुट्ठुल्लाduṭ·ṭhul·lā आपत्तीतिā·pat·tī·ti दीपेति,dī·pe·ti अदुट्ठुल्लंa·duṭ·ṭhul·laṃ आपत्तिंā·pat·tiṃ अदुट्ठुल्लाa·duṭ·ṭhul·lā आपत्तीतिā·pat·tī·ti दीपेति—dī·pe·ti
duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti—
(Pāli only)
- 594
- 595
-
596
“तेte किरki·ra कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ती”ति।ā·gac·chan·tī
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
-
597
अथa·tha खोkho महापजापतिma·hā·pa·jā·pa·ti गोतमीgo·ta·mī येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho mahāpajāpati gotamī yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
- 598
-
599
“तेte किर,ki·ra भन्ते,bhan·te कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ति।ā·gac·chan·ti
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 600
- 601
-
602
उभयत्थu·bha·yat·tha धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā येye तत्थtat·tha भिक्खूbhik·khū धम्मवादिनोdham·ma·vā·di·no तेसंte·saṃ दिट्ठिञ्चdiṭ·ṭhiñ·ca खन्तिञ्चkhan·tiñ·ca रुचिञ्चru·ciñ·ca आदायञ्चā·dā·yañ·ca रोचेहि।ro·ce·hi
Ubhayattha dhammaṁ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṁ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehi.
Then approve of the views, beliefs, and persuasion of those who speak in accordance with the Teaching.
-
603
यञ्चyañ·ca किञ्चिkiñ·ci भिक्खुनिसङ्घेनbhik·khu·ni·saṅ·ghe·na भिक्खुसङ्घतोbhik·khu·saṅ·gha·to पच्चासीसितब्बंpac·cā·sī·si·tab·baṃ सब्बंsab·baṃ तंtaṃ धम्मवादितोवdham·ma·vā·di·to·va पच्चासीसितब्बन्”ति।pac·cā·sī·si·tab·ban
Yañca kiñci bhikkhunisaṅghena bhikkhusaṅghato paccāsīsitabbaṁ sabbaṁ taṁ dhammavāditova paccāsīsitabban”ti.
And whatever support the Sangha of nuns seeks from the Sangha of monks, they should get it all from those who speak in accordance with the Teaching.”
-
604
अस्सोसिas·so·si खोkho अनाथपिण्डिकोa·nā·tha·piṇ·ḍi·ko गहपति—ga·ha·pa·ti
Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati—
-
605
“तेte किरki·ra कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ती”ति।ā·gac·chan·tī
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
-
606
अथa·tha खोkho अनाथपिण्डिकोa·nā·tha·piṇ·ḍi·ko गहपतिga·ha·pa·ti येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 607
-
608
“तेte किर,ki·ra भन्ते,bhan·te कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ति।ā·gac·chan·ti
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 609
- 610
- 611
-
612
उभयत्थu·bha·yat·tha धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā येye तत्थtat·tha भिक्खूbhik·khū धम्मवादिनोdham·ma·vā·di·no तेसंte·saṃ दिट्ठिञ्चdiṭ·ṭhiñ·ca खन्तिञ्चkhan·tiñ·ca रुचिञ्चru·ciñ·ca आदायञ्चā·dā·yañ·ca रोचेही”ति।ro·ce·hī
Ubhayattha dhammaṁ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṁ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehī”ti.
Then approve of the views, beliefs, and persuasion of those who speak in accordance with the Teaching.”
-
613
अस्सोसिas·so·si खोkho विसाखाvi·sā·khā मिगारमाता—mi·gā·ra·mā·tā
Assosi kho visākhā migāramātā—
-
614
“तेte किरki·ra कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ती”ति।ā·gac·chan·tī
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
-
615
अथa·tha खोkho विसाखाvi·sā·khā मिगारमाताmi·gā·ra·mā·tā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 616
-
617
“तेte किर,ki·ra भन्ते,bhan·te कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ आगच्छन्ति।ā·gac·chan·ti
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 618
- 619
- 620
-
621
उभयत्थu·bha·yat·tha धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā येye तत्थtat·tha भिक्खूbhik·khū धम्मवादिनोdham·ma·vā·di·no तेसंte·saṃ दिट्ठिञ्चdiṭ·ṭhiñ·ca खन्तिञ्चkhan·tiñ·ca रुचिञ्चru·ciñ·ca आदायञ्चā·dā·yañ·ca रोचेही”ति।ro·ce·hī
Ubhayattha dhammaṁ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṁ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehī”ti.
Then approve of the views, beliefs, and persuasion of those who speak in accordance with the Teaching.”
- 622
-
623
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 624
-
625
“तेte किर,ki·ra भन्ते,bhan·te कोसम्बकाko·sam·ba·kā भिक्खूbhik·khū भण्डनकारकाbhaṇ·ḍa·na·kā·ra·kā कलहकारकाka·la·ha·kā·ra·kā विवादकारकाvi·vā·da·kā·ra·kā भस्सकारकाbhas·sa·kā·ra·kā सङ्घेsaṅ·ghe अधिकरणकारकाa·dhi·ka·ra·ṇa·kā·ra·kā सावत्थिंsā·vat·thiṃ अनुप्पत्ता।a·nup·pat·tā
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ anuppattā.
(Pāli only)
- 626
- 627
- 628
- 629
-
630
नna त्वेवाहं,tve·vā·haṃ सारिपुत्त,sā·ri·put·ta केनचिke·na·ci परियायेनpa·ri·yā·ye·na वुड्ढतरस्सvuḍ·ḍha·ta·ras·sa भिक्खुनोbhik·khu·no सेनासनंse·nā·sa·naṃ पटिबाहितब्बन्तिpa·ṭi·bā·hi·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi
na tvevāhaṁ, sāriputta, kenaci pariyāyena vuḍḍhatarassa bhikkhuno senāsanaṁ paṭibāhitabbanti vadāmi.
Under no circumstances, Sāriputta, should a dwelling be reserved for a more senior monk.
- 631
- 632
-
633
“आमिसंā·mi·saṃ खो,kho सारिपुत्त,sā·ri·put·ta सब्बेसंsab·be·saṃ समकंsa·ma·kaṃ भाजेतब्बन्”ति।bhā·je·tab·ban
“Āmisaṁ kho, sāriputta, sabbesaṁ samakaṁ bhājetabban”ti.
“Food and requisites should be distributed equally to everyone.”
-
634
7। ओसारणानुजाननo·sā·ra·ṇā·nu·jā·na·na
7. Osāraṇānujānana
7. The instruction to readmit
-
635
अथa·tha खोkho तस्सtas·sa उक्खित्तकस्सuk·khit·ta·kas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no धम्मञ्चdham·mañ·ca विनयञ्चvi·na·yañ·ca पच्चवेक्खन्तस्सpac·ca·vek·khan·tas·sa एतदहोसि—e·ta·da·ho·si
Atha kho tassa ukkhittakassa bhikkhuno dhammañca vinayañca paccavekkhantassa etadahosi—
Then that ejected monk reflected on the Teaching and the Monastic Law, and he concluded,
- 636
- 637
-
638
उक्खित्तोम्हि,uk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi अनुक्खित्तो।a·nuk·khit·to
Ukkhittomhi, namhi anukkhitto.
-
639
धम्मिकेनम्हिdham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to अकुप्पेनa·kup·pe·na ठानारहेना”ति।ṭhā·nā·ra·he·nā
Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahenā”ti.
for the legal procedure was legitimate, irreversible, and fit to stand.”
-
640
अथa·tha खोkho सोso उक्खित्तकोuk·khit·ta·ko भिक्खुbhik·khu येनye·na उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā उक्खित्तानुवत्तकेuk·khit·tā·nu·vat·ta·ke भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho so ukkhittako bhikkhu yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca—
- 641
- 642
-
643
आपन्नोम्हि,ā·pan·nom·hi नम्हिnam·hi अनापन्नो।a·nā·pan·no
Āpannomhi, namhi anāpanno.
(Pāli only)
-
644
उक्खित्तोम्हि,uk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi अनुक्खित्तो।a·nuk·khit·to
Ukkhittomhi, namhi anukkhitto.
(Pāli only)
-
645
धम्मिकेनम्हिdham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to अकुप्पेनa·kup·pe·na ठानारहेन।ṭhā·nā·ra·he·na
Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena.
(Pāli only)
-
646
एथe·tha मंmaṃ आयस्मन्तोā·yas·man·to ओसारेथा”ति।o·sā·re·thā
Etha maṁ āyasmanto osārethā”ti.
-
647
अथa·tha खोkho तेte उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तंtaṃ उक्खित्तकंuk·khit·ta·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आदायā·dā·ya येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
- 648
- 649
- 650
- 651
-
652
आपन्नोम्हि,ā·pan·nom·hi नम्हिnam·hi अनापन्नो।a·nā·pan·no
Āpannomhi, namhi anāpanno.
(Pāli only)
-
653
उक्खित्तोम्हि,uk·khit·tom·hi नम्हिnam·hi अनुक्खित्तो।a·nuk·khit·to
Ukkhittomhi, namhi anukkhitto.
(Pāli only)
-
654
धम्मिकेनम्हिdham·mi·ke·nam·hi कम्मेनkam·me·na उक्खित्तोuk·khit·to अकुप्पेनa·kup·pe·na ठानारहेन।ṭhā·nā·ra·he·na
Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena.
(Pāli only)
-
655
एथe·tha मंmaṃ आयस्मन्तोā·yas·man·to ओसारेथा’ति।o·sā·re·thā
Etha maṁ āyasmanto osārethā’ti.
(Pāli only)
- 656
- 657
- 658
- 659
- 660
- 661
-
662
यतोya·to चca खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu आपन्नोā·pan·no चca उक्खित्तोuk·khit·to चca पस्सतिpas·sa·ti च,ca तेनte·na हि,hi भिक्खवे,bhik·kha·ve तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ ओसारेथा”ति।o·sā·re·thā
Yato ca kho so, bhikkhave, bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passati ca, tena hi, bhikkhave, taṁ bhikkhuṁ osārethā”ti.
But since he recognizes this, he should be readmitted.”
-
663
8। सङ्घसामग्गीकथाsaṅ·gha·sā·mag·gī·ka·thā
8. Saṅghasāmaggīkathā
-
664
अथa·tha खोkho तेte उक्खित्तानुवत्तकाuk·khit·tā·nu·vat·ta·kā भिक्खूbhik·khū तंtaṃ उक्खित्तकंuk·khit·ta·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ ओसारेत्वाo·sā·ret·vā येनye·na उक्खेपकाuk·khe·pa·kā भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā उक्खेपकेuk·khe·pa·ke भिक्खूbhik·khū एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ osāretvā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṁ—
Soon afterwards the monks who had been siding with the ejected monk readmitted him. They then went to the monks who had ejected him and said,
-
665
“यस्मिं,yas·miṃ आवुसो,ā·vu·so वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ अहोसिa·ho·si सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सोso एसोe·so भिक्खुbhik·khu आपन्नोā·pan·no चca उक्खित्तोuk·khit·to चca पस्सिpas·si चca ओसारितोo·sā·ri·to च।ca
“yasmiṁ, āvuso, vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
“This monk has recognized that he had committed an offense and was ejected. He’s now been readmitted. Because of this, the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been removed.
- 666
-
667
अथa·tha खोkho तेte उक्खेपकाuk·khe·pa·kā भिक्खूbhik·khū येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho te ukkhepakā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
The monks who had done the ejection went to the Buddha, bowed, sat down,
- 668
- 669
-
670
‘यस्मिं,yas·miṃ आवुसो,ā·vu·so वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ अहोसिa·ho·si सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सोso एसोe·so भिक्खुbhik·khu आपन्नोā·pan·no चca उक्खित्तोuk·khit·to चca पस्सिpas·si चca ओसारितोo·sā·ri·to च।ca
‘yasmiṁ, āvuso, vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
(Pāli only)
- 671
- 672
-
673
“यतोya·to चca खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu आपन्नोā·pan·no चca उक्खित्तोuk·khit·to चca पस्सिpas·si चca ओसारितोo·sā·ri·to च,ca तेनte·na हि,hi भिक्खवे,bhik·kha·ve सङ्घोsaṅ·gho तस्सtas·sa वत्थुस्सvat·thus·sa वूपसमायvū·pa·sa·mā·ya सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोतु।ka·ro·tu
“Yato ca kho so, bhikkhave, bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca, tena hi, bhikkhave, saṅgho tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṁ karotu.
“This being the case, you should resolve this matter by unifying the Sangha.
- 674
- 675
- 676
- 677
- 678
-
679
यस्मिंyas·miṃ वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ अहोसिa·ho·si सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सोso एसोe·so भिक्खुbhik·khu आपन्नोā·pan·no चca उक्खित्तोuk·khit·to चca पस्सिpas·si चca ओसारितोo·sā·ri·to च।ca
Yasmiṁ vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
This monk has recognized that he had committed an offense and was ejected. He’s now been readmitted. Because of this, the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been removed.
-
680
यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ सङ्घोsaṅ·gho तस्सtas·sa वत्थुस्सvat·thus·sa वूपसमायvū·pa·sa·mā·ya सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करेय्य।ka·rey·ya
Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṁ kareyya.
If the Sangha is ready, let’s resolve this matter by unifying the Sangha.
- 681
- 682
-
683
यस्मिंyas·miṃ वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ अहोसिa·ho·si सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सोso एसोe·so भिक्खुbhik·khu आपन्नोā·pan·no चca उक्खित्तोuk·khit·to चca पस्सिpas·si चca ओसारितोo·sā·ri·to च।ca
Yasmiṁ vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
This monk has recognized that he had committed an offense and was ejected. He’s now been readmitted. Because of this, the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been removed.
- 684
-
685
यस्सायस्मतोyas·sā·yas·ma·to खमतिkha·ma·ti तस्सtas·sa वत्थुस्सvat·thus·sa वूपसमायvū·pa·sa·mā·ya सङ्घसामग्गियाsaṅ·gha·sā·mag·gi·yā करणं,ka·ra·ṇaṃ सोso तुण्हस्स,tuṇ·has·sa यस्सyas·sa नक्खमतिnak·kha·ma·ti सोso भासेय्य।bhā·sey·ya
Yassāyasmato khamati tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiyā karaṇaṁ, so tuṇhassa, yassa nakkhamati so bhāseyya.
Any monk who approves of resolving this matter by unifying Sangha should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up.
- 686
-
687
निहतोni·ha·to सङ्घभेदो,saṅ·gha·bhe·do निहताni·ha·tā सङ्घराजि,saṅ·gha·rā·ji निहतंni·ha·taṃ सङ्घववत्थानं,saṅ·gha·va·vat·thā·naṃ निहतंni·ha·taṃ सङ्घनानाकरणं।saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ
Nihato saṅghabhedo, nihatā saṅgharāji, nihataṁ saṅghavavatthānaṁ, nihataṁ saṅghanānākaraṇaṁ.
The schism in the Sangha has come to an end. The fracture in the Sangha has come to an end. The separation in the Sangha has come to an end.
- 688
-
689
तावदेवtā·va·de·va उपोसथोu·po·sa·tho कातब्बो,kā·tab·bo पातिमोक्खंpā·ti·mok·khaṃ उद्दिसितब्बन्”ति।ud·di·si·tab·ban
Tāvadeva uposatho kātabbo, pātimokkhaṁ uddisitabban”ti.
The observance-day ceremony, the recitation of the Monastic Code, should be done straightaway.”
- 690
-
691
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā उपालिu·pā·li येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Soon afterwards Venerable Upāli went to the Buddha, bowed, sat down,
- 692
-
693
“यस्मिं,yas·miṃ भन्ते,bhan·te वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ होतिho·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सङ्घोsaṅ·gho तंtaṃ वत्थुंvat·thuṃ अविनिच्छिनित्वाa·vi·nic·chi·nit·vā अमूलाa·mū·lā मूलंmū·laṃ गन्त्वाgan·tvā सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोति,ka·ro·ti धम्मिकाdham·mi·kā नुnu खोkho सा,sā भन्ते,bhan·te सङ्घसामग्गी”ति?saṅ·gha·sā·mag·gī
“yasmiṁ, bhante, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ avinicchinitvā amūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, dhammikā nu kho sā, bhante, saṅghasāmaggī”ti?
“Sir, if the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, hasn’t been decided by the Sangha, hasn’t been resolved by the Sangha, yet the Sangha unifies the Sangha—is that unity in the Sangha legitimate?”
-
694
“यस्मिं,yas·miṃ उपालि,u·pā·li वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ होतिho·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सङ्घोsaṅ·gho तंtaṃ वत्थुंvat·thuṃ अविनिच्छिनित्वाa·vi·nic·chi·nit·vā अमूलाa·mū·lā मूलंmū·laṃ गन्त्वाgan·tvā सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोति,ka·ro·ti अधम्मिकाa·dham·mi·kā सा,sā उपालि,u·pā·li सङ्घसामग्गी”ति।saṅ·gha·sā·mag·gī
“Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ avinicchinitvā amūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, adhammikā sā, upāli, saṅghasāmaggī”ti.
-
695
“यस्मिंyas·miṃ पन,pa·na भन्ते,bhan·te वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ होतिho·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सङ्घोsaṅ·gho तंtaṃ वत्थुंvat·thuṃ विनिच्छिनित्वाvi·nic·chi·nit·vā मूलाmū·lā मूलंmū·laṃ गन्त्वाgan·tvā सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोति,ka·ro·ti धम्मिकाdham·mi·kā नुnu खोkho सा,sā भन्ते,bhan·te सङ्घसामग्गी”ति?saṅ·gha·sā·mag·gī
“Yasmiṁ pana, bhante, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchinitvā mūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, dhammikā nu kho sā, bhante, saṅghasāmaggī”ti?
“If the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been decided by the Sangha, has been resolved by the Sangha, and the Sangha then unifies the Sangha—is that unity in the Sangha legitimate?”
-
696
“यस्मिं,yas·miṃ उपालि,u·pā·li वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ होतिho·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सङ्घोsaṅ·gho तंtaṃ वत्थुंvat·thuṃ विनिच्छिनित्वाvi·nic·chi·nit·vā मूलाmū·lā मूलंmū·laṃ गन्त्वाgan·tvā सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोति,ka·ro·ti धम्मिकाdham·mi·kā सा,sā उपालि,u·pā·li सङ्घसामग्गी”ति।saṅ·gha·sā·mag·gī
“Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchinitvā mūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, dhammikā sā, upāli, saṅghasāmaggī”ti.
- 697
- 698
- 699
- 700
-
701
कतमाka·ta·mā च,ca उपालि,u·pā·li सङ्घसामग्गीsaṅ·gha·sā·mag·gī अत्थापेताat·thā·pe·tā ब्यञ्जनुपेता?byañ·ja·nu·pe·tā
Katamā ca, upāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā?
(Pāli only)
-
702
यस्मिं,yas·miṃ उपालि,u·pā·li वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ होतिho·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सङ्घोsaṅ·gho तंtaṃ वत्थुंvat·thuṃ अविनिच्छिनित्वाa·vi·nic·chi·nit·vā अमूलाa·mū·lā मूलंmū·laṃ गन्त्वाgan·tvā सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोति,ka·ro·ti अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti उपालि,u·pā·li सङ्घसामग्गीsaṅ·gha·sā·mag·gī अत्थापेताat·thā·pe·tā ब्यञ्जनुपेता।byañ·ja·nu·pe·tā
Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ avinicchinitvā amūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, ayaṁ vuccati, upāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā.
If the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, hasn’t been decided by the Sangha, hasn’t been resolved by the Sangha, yet the Sangha unifies the Sangha, this is called unity in the Sangha where the wording is fulfilled, but not the purpose.
-
703
कतमाka·ta·mā च,ca उपालि,u·pā·li सङ्घसामग्गीsaṅ·gha·sā·mag·gī अत्थुपेताat·thu·pe·tā चca ब्यञ्जनुपेताbyañ·ja·nu·pe·tā च?ca
Katamā ca, upāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca?
(Pāli only)
-
704
यस्मिं,yas·miṃ उपालि,u·pā·li वत्थुस्मिंvat·thus·miṃ होतिho·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa भण्डनंbhaṇ·ḍa·naṃ कलहोka·la·ho विग्गहोvig·ga·ho विवादोvi·vā·do सङ्घभेदोsaṅ·gha·bhe·do सङ्घराजिsaṅ·gha·rā·ji सङ्घववत्थानंsaṅ·gha·va·vat·thā·naṃ सङ्घनानाकरणं,saṅ·gha·nā·nā·ka·ra·ṇaṃ सङ्घोsaṅ·gho तंtaṃ वत्थुंvat·thuṃ विनिच्छिनित्वाvi·nic·chi·nit·vā मूलाmū·lā मूलंmū·laṃ गन्त्वाgan·tvā सङ्घसामग्गिंsaṅ·gha·sā·mag·giṃ करोति,ka·ro·ti अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti उपालि,u·pā·li सङ्घसामग्गीsaṅ·gha·sā·mag·gī अत्थुपेताat·thu·pe·tā चca ब्यञ्जनुपेताbyañ·ja·nu·pe·tā च।ca
Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchinitvā mūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, ayaṁ vuccati, upāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca.
If the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been decided by the Sangha, has been resolved by the Sangha, and the Sangha then unifies the Sangha, this is called unity in the Sangha where both the wording and the purpose are fulfilled.”
-
705
इमाi·mā खो,kho उपालि,u·pā·li द्वेdve सङ्घसामग्गियो”ति।saṅ·gha·sā·mag·gi·yo
Imā kho, upāli, dve saṅghasāmaggiyo”ti.
(Pāli only)
-
706
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā उपालिu·pā·li उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā एकंसंe·kaṃ·saṃ उत्तरासङ्गंut·ta·rā·saṅ·gaṃ करित्वाka·rit·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ गाथायgā·thā·ya अज्झभासि—aj·jha·bhā·si
Atha kho āyasmā upāli uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi—
Upāli then got up from his seat, arrange his upper robe over one shoulder, raise his joined palms, and spoke to the Buddha in verse:
- 707
- 708
- 709
- 710
- 711
-
712
अवेक्खिताचारोa·vek·khi·tā·cā·ro सुसंवुतिन्द्रियो;su·saṃ·vu·tin·dri·yo
Avekkhitācāro susaṁvutindriyo;
-
713
पच्चत्थिकाpac·cat·thi·kā नूपवदन्तिnū·pa·va·dan·ti धम्मतो,dham·ma·to
Paccatthikā nūpavadanti dhammato,
- 714
- 715
- 716
- 717
- 718
- 719
- 720
- 721
-
722
रञ्जेतिrañ·je·ti विञ्ञूपरिसंviñ·ñū·pa·ri·saṃ विचक्खणो।vi·cak·kha·ṇo
Rañjeti viññūparisaṁ vicakkhaṇo.
-
723
सगारवोsa·gā·ra·vo वुड्ढतरेसुvuḍ·ḍha·ta·re·su भिक्खुसु,bhik·khu·su
Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu,
- 724
-
725
-
726
पच्चत्थिकानञ्चpac·cat·thi·kā·nañ·ca विरद्धिकोविदो।vi·rad·dhi·ko·vi·do
Paccatthikānañca viraddhikovido.
- 727
- 728
- 729
- 730
- 731
- 732
- 733
- 734
- 735
- 736
- 737
- 738
- 739
- 740
-
741
ओसारणंo·sā·ra·ṇaṃ तंवुसितस्सtaṃ·vu·si·tas·sa जन्तुनो,jan·tu·no
Osāraṇaṁ taṁvusitassa jantuno,
- 742
-
743
सगारवोsa·gā·ra·vo वुड्ढतरेसुvuḍ·ḍha·ta·re·su भिक्खुसु,bhik·khu·su
Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu,
- 744
- 745
- 746
- 747
-
748
तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ
Tassuddānaṁ
- 749
- 750
- 751
- 752
- 753
- 754
- 755
- 756
-
757
महाकस्सपकच्चाना,ma·hā·kas·sa·pa·kac·cā·nā
Mahākassapakaccānā,
- 758
-
759
महाचुन्दोma·hā·cun·do अनुरुद्धो,a·nu·rud·dho
Mahācundo anuruddho,
- 760
- 761
-
762
गोतमीनाथपिण्डिको;go·ta·mī·nā·tha·piṇ·ḍi·ko
gotamīnāthapiṇḍiko;
-
763
सेनासनंse·nā·sa·naṃ विवित्तञ्च,vi·vit·tañ·ca
Senāsanaṁ vivittañca,
- 764
- 765
-
766
उपालिपरिपुच्छितो;u·pā·li·pa·ri·puc·chi·to
upāliparipucchito;
-
767
अनानुवज्जोa·nā·nu·vaj·jo सीलेन,sī·le·na
Anānuvajjo sīlena,
-
768
सामग्गीsā·mag·gī जिनसासनेति।ji·na·sā·sa·ne·ti
sāmaggī jinasāsaneti.
- 769
- 770
- 771
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.