Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Chapters on Legal Topics 10 खन्धक 10
Chapter: 12345678910111213141516171819202122
1. Kosambakavivādakathā
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547548549550551552553554555556557558559560561562563564565566567568569570571572573574575576577578579580581582583584585586587588589590591592593594595596597598599600601602603604605606607608609610611612613614615616617618619620621622623624625626627628629630631632633634635636637638639640641642643644645646647648649650651652653654655656657658659660661662663664665666667668669670671672673674675676677678679680681682683684685686687688689690691692693694695696697698699700701702703704705706707708709710711712713714715716717718719720721722723724725726727728729730731732733734735736737738739740741742743744745746747748749750751752753754755756757758759760761762763764765766767768769770771 · Show pronunciation
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
-
15
सो च भिक्खु बहुस्सुतो होति आगतागमो धम्मधरो विनयधरो मातिकाधरो पण्डितो ब्यत्तो मेधावी लज्जी कुक्कुच्चको सिक्खाकामो।
So ca bhikkhu bahussuto hoti āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
But that monk was learned, a master of the tradition; he was an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; he was knowledgeable and competent, had a sense of conscience, and was afraid of wrongdoing and fond of the training.
- 16
- 17
- 18
-
19
अनुक्खित्तोम्हि, नम्हि उक्खित्तो।
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
-
20
अधम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो कुप्पेन अट्ठानारहेन।
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
for the legal procedure was illegitimate, reversible, and unfit to stand.
- 21
- 22
- 23
- 24
-
25
Anāpannomhi, namhi āpanno.
(Pāli only)
-
26
अनुक्खित्तोम्हि, नम्हि उक्खित्तो।
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
(Pāli only)
-
27
अधम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो कुप्पेन अट्ठानारहेन।
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
(Pāli only)
- 28
- 29
-
30
अथ खो ते उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू येन उक्खेपका भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु, उपसङ्कमित्वा उक्खेपके भिक्खू एतदवोचुं—
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṁ—
The monks who sided with him went to the monks who had ejected him and said,
- 31
- 32
-
33
अनुक्खित्तो एसो भिक्खु, नेसो भिक्खु उक्खित्तो।
Anukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu ukkhitto.
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
-
40
मा खो तुम्हे आयस्मन्तो एतं उक्खित्तकं भिक्खुं अनुवत्तित्थ अनुपरिवारेथा”ति।
Mā kho tumhe āyasmanto etaṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattittha anuparivārethā”ti.
-
41
एवम्पि खो ते उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू उक्खेपकेहि भिक्खूहि वुच्चमाना तथेव तं उक्खित्तकं भिक्खुं अनुवत्तिंसु अनुपरिवारेसुं।
Evampi kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattiṁsu anuparivāresuṁ.
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
-
55
Anāpannomhi, namhi āpanno.
(Pāli only)
-
56
अनुक्खित्तोम्हि, नम्हि उक्खित्तो।
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
(Pāli only)
-
57
अधम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो कुप्पेन अट्ठानारहेन।
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
(Pāli only)
- 58
- 59
-
60
जानपदानम्पि सन्दिट्ठानं सम्भत्तानं भिक्खूनं सन्तिके दूतं पाहेसि—
Jānapadānampi sandiṭṭhānaṁ sambhattānaṁ bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ pāhesi—
(Pāli only)
- 61
- 62
-
63
Anāpannomhi, namhi āpanno.
(Pāli only)
-
64
अनुक्खित्तोम्हि, नम्हि उक्खित्तो।
Anukkhittomhi, namhi ukkhitto.
(Pāli only)
-
65
अधम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो कुप्पेन अट्ठानारहेन।
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena.
(Pāli only)
- 66
- 67
-
68
अथ खो ते, भन्ते, उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू येन उक्खेपका भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु, उपसङ्कमित्वा उक्खेपके भिक्खू एतदवोचुं—
Atha kho te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṁ—
(Pāli only)
- 69
- 70
- 71
-
72
अनुक्खित्तो एसो भिक्खु, नेसो भिक्खु उक्खित्तो।
Anukkhitto eso bhikkhu, neso bhikkhu ukkhitto.
(Pāli only)
-
73
अधम्मिकेन कम्मेन उक्खित्तो कुप्पेन अट्ठानारहेना’ति।
Adhammikena kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahenā’ti.
(Pāli only)
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
-
80
मा खो तुम्हे आयस्मन्तो एतं उक्खित्तकं भिक्खुं अनुवत्तित्थ अनुपरिवारेथा’ति।
Mā kho tumhe āyasmanto etaṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattittha anuparivārethā’ti.
(Pāli only)
-
81
एवम्पि खो ते, भन्ते, उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू उक्खेपकेहि भिक्खूहि वुच्चमाना तथेव तं उक्खित्तकं भिक्खुं अनुवत्तन्ति अनुपरिवारेन्ती”ति।
Evampi kho te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ anuvattanti anuparivārentī”ti.
(Pāli only)
- 82
-
83
उट्ठायासना येन उक्खेपका भिक्खू तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि, निसज्ज खो भगवा उक्खेपके भिक्खू एतदवोच—
uṭṭhāyāsanā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā ukkhepake bhikkhū etadavoca—
got up from his seat, went to those monks who had done the ejection, and sat down on the prepared seat. He then said to those monks:
-
84
“मा खो तुम्हे, भिक्खवे—‘पटिभाति नो, पटिभाति नो’ति—यस्मिं वा तस्मिं वा भिक्खुं उक्खिपितब्बं मञ्ञित्थ।
“mā kho tumhe, bhikkhave—‘paṭibhāti no, paṭibhāti no’ti—yasmiṁ vā tasmiṁ vā bhikkhuṁ ukkhipitabbaṁ maññittha.
“Don’t just eject a monk for any kind of offense merely because it seems clear to you that he’s committed it.
- 85
- 86
-
87
ते चे, भिक्खवे, भिक्खू तं भिक्खुं एवं जानन्ति—‘अयं खो आयस्मा बहुस्सुतो आगतागमो धम्मधरो विनयधरो मातिकाधरो पण्डितो ब्यत्तो मेधावी लज्जी कुक्कुच्चको सिक्खाकामो।
Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṁ bhikkhuṁ evaṁ jānanti—‘ayaṁ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
If they know, ‘This monk is learned and a master of the tradition; he’s an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; he’s knowledgeable and competent, has a sense of conscience, and is afraid of wrongdoing and fond of the training.
-
88
सचे मयं इमं भिक्खुं आपत्तिया अदस्सने उक्खिपिस्साम, न मयं इमिना भिक्खुना सद्धिं उपोसथं करिस्साम, विना इमिना भिक्खुना उपोसथं करिस्साम, भविस्सति सङ्घस्स ततोनिदानं भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणन्’ति, भेदगरुकेहि, भिक्खवे, भिक्खूहि न सो भिक्खु आपत्तिया अदस्सने उक्खिपितब्बो।
Sace mayaṁ imaṁ bhikkhuṁ āpattiyā adassane ukkhipissāma, na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ uposathaṁ karissāma, vinā iminā bhikkhunā uposathaṁ karissāma, bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukehi, bhikkhave, bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo.
If we eject him for not recognizing an offense, we won’t be able to do the observance-day ceremony with him. Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if they understand the gravity of schism, they shouldn’t eject that monk.
- 89
- 90
-
91
ते चे, भिक्खवे, भिक्खू तं भिक्खुं एवं जानन्ति—‘अयं खो आयस्मा बहुस्सुतो आगतागमो धम्मधरो विनयधरो मातिकाधरो पण्डितो ब्यत्तो मेधावी लज्जी कुक्कुच्चको सिक्खाकामो।
Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṁ bhikkhuṁ evaṁ jānanti—‘ayaṁ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo.
If they know, ‘This monk is learned and a master of the tradition; he’s an expert on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; he’s knowledgeable and competent, has a sense of conscience, and is afraid of wrongdoing and fond of the training.
-
92
सचे मयं इमं भिक्खुं आपत्तिया अदस्सने उक्खिपिस्साम, न मयं इमिना भिक्खुना सद्धिं पवारेस्साम, विना इमिना भिक्खुना पवारेस्साम।
Sace mayaṁ imaṁ bhikkhuṁ āpattiyā adassane ukkhipissāma, na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ pavāressāma, vinā iminā bhikkhunā pavāressāma.
If we eject him for not recognizing an offense, we won’t be able to do the invitation ceremony with him;
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
-
98
न मयं इमिना भिक्खुना सद्धिं यथावुड्ढं अभिवादनं पच्चुट्ठानं अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं करिस्साम, विना इमिना भिक्खुना यथावुड्ढं अभिवादनं पच्चुट्ठानं अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं करिस्साम।
Na mayaṁ iminā bhikkhunā saddhiṁ yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissāma, vinā iminā bhikkhunā yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissāma.
we won’t bow down, stand up, raise our joined palms, or do acts of respect toward one another according to seniority.
-
99
भविस्सति सङ्घस्स ततोनिदानं भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणन्’ति, भेदगरुकेहि, भिक्खवे, भिक्खूहि न सो भिक्खु आपत्तिया अदस्सने उक्खिपितब्बो”ति।
Bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukehi, bhikkhave, bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo”ti.
Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if they understand the gravity of schism, they shouldn’t eject that monk.”
-
100
अथ खो भगवा उक्खेपकानं भिक्खूनं एतमत्थं भासित्वा उट्ठायासना येन उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि, निसज्ज खो भगवा उक्खित्तानुवत्तके भिक्खू एतदवोच—
Atha kho bhagavā ukkhepakānaṁ bhikkhūnaṁ etamatthaṁ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca—
The Buddha got up from his seat, went to those monks who were siding with the ejected monk, and sat down on the prepared seat. He then said to those monks:
-
101
“मा खो तुम्हे, भिक्खवे, आपत्तिं आपज्जित्वा ‘नाम्ह आपन्ना, नाम्ह आपन्ना’ति आपत्तिं न पटिकातब्बं मञ्ञित्थ।
“mā kho tumhe, bhikkhave, āpattiṁ āpajjitvā ‘nāmha āpannā, nāmha āpannā’ti āpattiṁ na paṭikātabbaṁ maññittha.
“If you’ve committed an offense, don’t refuse to make amends for it just because you think that you haven’t committed it.
- 102
- 103
-
104
सो चे, भिक्खवे, भिक्खु ते भिक्खू एवं जानाति—‘इमे खो आयस्मन्तो बहुस्सुता आगतागमा धम्मधरा विनयधरा मातिकाधरा पण्डिता ब्यत्ता मेधाविनो लज्जिनो कुक्कुच्चका सिक्खाकामा, नालं ममं वा कारणा अञ्ञेसं वा कारणा छन्दा दोसा मोहा भया अगतिं गन्तुं।
So ce, bhikkhave, bhikkhu te bhikkhū evaṁ jānāti—‘ime kho āyasmanto bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, nālaṁ mamaṁ vā kāraṇā aññesaṁ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṁ gantuṁ.
If he knows, ‘These monks are learned and masters of the tradition; they’re experts on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; they’re knowledgeable and competent, have a sense of conscience, and are afraid of wrongdoing and fond of the training. They’re unlikely, because of me or anyone else, to act wrongly out of favoritism, ill will, confusion, or fear.
-
105
सचे मं इमे भिक्खू आपत्तिया अदस्सने उक्खिपिस्सन्ति, न मया सद्धिं उपोसथं करिस्सन्ति, विना मया उपोसथं करिस्सन्ति, भविस्सति सङ्घस्स ततोनिदानं भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणन्’ति, भेदगरुकेन, भिक्खवे, भिक्खुना परेसम्पि सद्धाय आपत्ति देसेतब्बा।
Sace maṁ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti, na mayā saddhiṁ uposathaṁ karissanti, vinā mayā uposathaṁ karissanti, bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukena, bhikkhave, bhikkhunā paresampi saddhāya āpatti desetabbā.
And if these monks eject me for not recognizing an offense, they won’t be able do the observance-day ceremony with me. Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if he understands the gravity of schism, he should confess the offense even out of confidence in the others.
- 106
- 107
-
108
सो चे, भिक्खवे, भिक्खु ते भिक्खू एवं जानाति—‘इमे खो आयस्मन्तो बहुस्सुता आगतागमा धम्मधरा विनयधरा मातिकाधरा पण्डिता ब्यत्ता मेधाविनो लज्जिनो कुक्कुच्चका सिक्खाकामा, नालं ममं वा कारणा अञ्ञेसं वा कारणा छन्दा दोसा मोहा भया अगतिं गन्तुं।
So ce, bhikkhave, bhikkhu te bhikkhū evaṁ jānāti—‘ime kho āyasmanto bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, nālaṁ mamaṁ vā kāraṇā aññesaṁ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṁ gantuṁ.
If he knows, ‘These monks are learned and masters of the tradition; they’re experts on the Teaching, the Monastic Law, and the Key Terms; they’re knowledgeable and competent, have a sense of conscience, and are afraid of wrongdoing and fond of the training. They’re unlikely, because of me or anyone else, to act wrongly out of favoritism, ill will, confusion, or fear.
-
109
सचे मं इमे भिक्खू आपत्तिया अदस्सने उक्खिपिस्सन्ति, न मया सद्धिं पवारेस्सन्ति, विना मया पवारेस्सन्ति।
Sace maṁ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti, na mayā saddhiṁ pavāressanti, vinā mayā pavāressanti.
And if these monks eject me for not recognizing an offense, they won’t be able to do the invitation ceremony with me;
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
-
115
न मया सद्धिं यथावुड्ढं अभिवादनं पच्चुट्ठानं अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं करिस्सन्ति, विना मया यथावुड्ढं अभिवादनं पच्चुट्ठानं अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं करिस्सन्ति, भविस्सति सङ्घस्स ततोनिदानं भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणन्’ति, भेदगरुकेन, भिक्खवे, भिक्खुना परेसम्पि सद्धाय आपत्ति देसेतब्बा”ति।
Na mayā saddhiṁ yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissanti, vinā mayā yathāvuḍḍhaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ karissanti, bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, bhedagarukena, bhikkhave, bhikkhunā paresampi saddhāya āpatti desetabbā”ti.
we won’t bow down, stand up, raise our joined palms, or do acts of respect toward one another according to seniority. Because of this, there’ll be arguments and disputes in the Sangha; there’ll be schism, fracture, and separation in the Sangha,’ and if he understands the gravity of schism, he should confess the offense even out of confidence in the others.”
- 116
- 117
-
118
तेन खो पन समयेन उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तत्थेव अन्तोसीमाय उपोसथं करोन्ति, सङ्घकम्मं करोन्ति।
Tena kho pana samayena ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karonti, saṅghakammaṁ karonti.
Soon those monks who sided with the ejected monk did the observance-day ceremony and legal procedures right there within the monastery zone.
- 119
-
120
अथ खो अञ्ञतरो उक्खेपको भिक्खु येन भगवा तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि।
Atha kho aññataro ukkhepako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
One of the monks who had done the ejection went to the Buddha, bowed, sat down,
- 121
-
122
“ते, भन्ते, उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तत्थेव अन्तोसीमाय उपोसथं करोन्ति, सङ्घकम्मं करोन्ति।
“Te, bhante, ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karonti, saṅghakammaṁ karonti.
(Pāli only)
- 123
-
124
“ते चे, भिक्खु, उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तत्थेव अन्तोसीमाय उपोसथं करिस्सन्ति, सङ्घकम्मं करिस्सन्ति, यथा मया ञत्ति च अनुस्सावना च पञ्ञत्ता, तेसं तानि कम्मानि धम्मिकानि कम्मानि भविस्सन्ति अकुप्पानि ठानारहानि।
“Te ce, bhikkhu, ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karissanti, saṅghakammaṁ karissanti, yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā, tesaṁ tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissanti akuppāni ṭhānārahāni.
The Buddha replied: “If those monks who side with the ejected monk do the observance-day ceremony and legal procedures right there within the monastery zone, and it’s in accordance with the motion and announcements as I’ve laid them down, then those procedures are legitimate, irreversible, and fit to stand.
-
125
तुम्हे चे, भिक्खु, उक्खेपका भिक्खू तत्थेव अन्तोसीमाय उपोसथं करिस्सथ, सङ्घकम्मं करिस्सथ, यथा मया ञत्ति च अनुस्सावना च पञ्ञत्ता, तुम्हाकम्पि तानि कम्मानि धम्मिकानि कम्मानि भविस्सन्ति अकुप्पानि ठानारहानि।
Tumhe ce, bhikkhu, ukkhepakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṁ karissatha, saṅghakammaṁ karissatha, yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā, tumhākampi tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissanti akuppāni ṭhānārahāni.
And if you, the monks who did the ejection, do the observance-day ceremony and legal procedures right there within the monastery zone, and it’s in accordance with the motion and announcements as I’ve laid them down, then those procedures too are legitimate, irreversible, and fit to stand.
- 126
- 127
- 128
-
129
अत्तना वा अत्तानं नानासंवासकं करोति, समग्गो वा नं सङ्घो उक्खिपति अदस्सने वा अप्पटिकम्मे वा अप्पटिनिस्सग्गे वा।
attanā vā attānaṁ nānāsaṁvāsakaṁ karoti, samaggo vā naṁ saṅgho ukkhipati adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā.
Either one makes oneself belong to a different Buddhist sect, or a unanimous assembly ejects one for not recognizing an offense, for not making amends for an offense, or for not giving up a bad view.
-
130
इमा खो, भिक्खु, द्वे नानासंवासकभूमियो।
Imā kho, bhikkhu, dve nānāsaṁvāsakabhūmiyo.
(Pāli only)
- 131
-
132
अत्तना वा अत्तानं समानसंवासं करोति, समग्गो वा नं सङ्घो उक्खित्तं ओसारेति अदस्सने वा अप्पटिकम्मे वा अप्पटिनिस्सग्गे वा।
attanā vā attānaṁ samānasaṁvāsaṁ karoti, samaggo vā naṁ saṅgho ukkhittaṁ osāreti adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā.
Either one makes oneself belong to the same Buddhist sect, or a unanimous assembly readmits one who had been ejected for not recognizing an offense, for not making amends for an offense, or for not giving up a bad view.”
-
133
इमा खो, भिक्खु, द्वे समानसंवासकभूमियो”ति।
Imā kho, bhikkhu, dve samānasaṁvāsakabhūmiyo”ti.
(Pāli only)
- 134
-
135
तेन खो पन समयेन भिक्खू भत्तग्गे अन्तरघरे भण्डनजाता कलहजाता विवादापन्ना अञ्ञमञ्ञं अननुलोमिकं कायकम्मं वचीकम्मं उपदंसेन्ति, हत्थपरामासं करोन्ति।
Tena kho pana samayena bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsenti, hatthaparāmāsaṁ karonti.
At this time the monks were arguing and disputing in the dining halls in inhabited areas, behaving improperly by body and speech, such as grabbing one another.
-
136
मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति—
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
137
“कथञ्हि नाम समणा सक्यपुत्तिया भत्तग्गे अन्तरघरे भण्डनजाता कलहजाता विवादापन्ना अञ्ञमञ्ञं अननुलोमिकं कायकम्मं वचीकम्मं उपदंसेस्सन्ति, हत्थपरामासं करिस्सन्ती”ति।
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsessanti, hatthaparāmāsaṁ karissantī”ti.
-
138
अस्सोसुं खो भिक्खू तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं।
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
-
139
ये ते भिक्खू अप्पिच्छा ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति—
Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
and the monks of few desires complained and criticized them,
-
140
“कथञ्हि नाम भिक्खू भत्तग्गे अन्तरघरे भण्डनजाता कलहजाता विवादापन्ना अञ्ञमञ्ञं अननुलोमिकं कायकम्मं वचीकम्मं उपदंसेस्सन्ति, हत्थपरामासं करिस्सन्ती”ति।
“kathañhi nāma bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsessanti, hatthaparāmāsaṁ karissantī”ti.
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
-
146
“भिन्ने, भिक्खवे, सङ्घे अधम्मियायमाने असम्मोदिकाय वत्तमानाय ‘एत्तावता न अञ्ञमञ्ञं अननुलोमिकं कायकम्मं वचीकम्मं उपदंसेस्साम, हत्थपरामासं करिस्सामा’ति—
“bhinne, bhikkhave, saṅghe adhammiyāyamāne asammodikāya vattamānāya ‘ettāvatā na aññamaññaṁ ananulomikaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ upadaṁsessāma, hatthaparāmāsaṁ karissāmā’ti—
“When the Sangha is divided and the monks are behaving contrary to the Teaching and are not on friendly terms,
- 147
-
148
भिन्ने, भिक्खवे, सङ्घे धम्मियायमाने सम्मोदिकाय वत्तमानाय आसनन्तरिकाय निसीदितब्बन्”ति।
Bhinne, bhikkhave, saṅghe dhammiyāyamāne sammodikāya vattamānāya āsanantarikāya nisīditabban”ti.
When the Sangha is divided, but the monks are behaving in accordance with the Teaching and are on friendly terms, they should sit down one seat apart.”
-
149
तेन खो पन समयेन भिक्खू सङ्घमज्झे भण्डनजाता कलहजाता विवादापन्ना अञ्ञमञ्ञं मुखसत्तीहि वितुदन्ता विहरन्ति।
Tena kho pana samayena bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
The monks were also arguing and disputing in the midst of the Sangha, attacking one another verbally,
- 150
-
151
अथ खो अञ्ञतरो भिक्खु येन भगवा तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठासि। एकमन्तं ठितो खो सो भिक्खु भगवन्तं एतदवोच—
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca—
A certain monk went to the Buddha, bowed, and told him what was happening, adding,
- 152
- 153
- 154
- 155
-
156
अथ खो भगवा येन ते भिक्खू तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि, निसज्ज खो भगवा ते भिक्खू एतदवोच—
Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, nisajja kho bhagavā te bhikkhū etadavoca—
He then went to those monks, sat down on the prepared seat, and said,
- 157
- 158
- 159
- 160
-
161
मयमेतेन भण्डनेन कलहेन विग्गहेन विवादेन पञ्ञायिस्सामा”ति।
Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
We’ll face the consequences of this quarreling and disputing.”
- 162
- 163
- 164
-
165
“आगमेतु, भन्ते, भगवा धम्मस्सामी;
“āgametu, bhante, bhagavā dhammassāmī;
(Pāli only)
-
166
अप्पोस्सुक्को, भन्ते, भगवा दिट्ठधम्मसुखविहारमनुयुत्तो विहरतु।
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu.
(Pāli only)
- 167
-
168
2। दीघावुवत्थु
2. Dīghāvuvatthu
- 169
-
170
“भूतपुब्बं, भिक्खवे, बाराणसियं ब्रह्मदत्तो नाम कासिराजा अहोसि अड्ढो महद्धनो महाभोगो महब्बलो महावाहनो महाविजितो परिपुण्णकोसकोट्ठागारो।
“bhūtapubbaṁ, bhikkhave, bārāṇasiyaṁ brahmadatto nāma kāsirājā ahosi aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahabbalo mahāvāhano mahāvijito paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
“At one time in Benares, monks, there was a king of Kāsi called Brahmadatta. He was rich and powerful, had many vehicles and transport animals, and possessed a large kingdom and much wealth.
-
171
दीघीति नाम कोसलराजा अहोसि दलिद्दो अप्पधनो अप्पभोगो अप्पबलो अप्पवाहनो अप्पविजितो अपरिपुण्णकोसकोट्ठागारो।
Dīghīti nāma kosalarājā ahosi daliddo appadhano appabhogo appabalo appavāhano appavijito aparipuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
Then there was Dīghīti, the king of Kosala, who was poor and had little power, who had few vehicles and transport animals, and who possessed only a small kingdom and little wealth.
-
172
अथ खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तो कासिराजा चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नय्हित्वा दीघीतिं कोसलराजानं अब्भुय्यासि।
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā dīghītiṁ kosalarājānaṁ abbhuyyāsi.
At one time King Brahmadatta, armed with his fourfold army, marched out to attack King Dīghīti.
-
173
अस्सोसि खो, भिक्खवे, दीघीति कोसलराजा—‘ब्रह्मदत्तो किर कासिराजा चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नय्हित्वा ममं अब्भुय्यातो’ति।
Assosi kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā—‘brahmadatto kira kāsirājā caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā mamaṁ abbhuyyāto’ti.
-
174
अथ खो, भिक्खवे, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो एतदहोसि—‘ब्रह्मदत्तो खो कासिराजा अड्ढो महद्धनो महाभोगो महब्बलो महावाहनो महाविजितो परिपुण्णकोसकोट्ठागारो, अहं पनम्हि दलिद्दो अप्पधनो अप्पभोगो अप्पबलो अप्पवाहनो अप्पविजितो अपरिपुण्णकोसकोट्ठागारो, नाहं पटिबलो ब्रह्मदत्तेन कासिरञ्ञा एकसङ्घातम्पि सहितुं।
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño etadahosi—‘brahmadatto kho kāsirājā aḍḍho mahaddhano mahābhogo mahabbalo mahāvāhano mahāvijito paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro, ahaṁ panamhi daliddo appadhano appabhogo appabalo appavāhano appavijito aparipuṇṇakosakoṭṭhāgāro, nāhaṁ paṭibalo brahmadattena kāsiraññā ekasaṅghātampi sahituṁ.
he reflected on King Brahmadatta’s superior wealth and power, and he concluded, ‘I’m incapable of repelling even a single strike from Brahmadatta.
- 175
- 176
-
177
अथ खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तो कासिराजा दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो बलञ्च वाहनञ्च जनपदञ्च कोसञ्च कोट्ठागारञ्च अभिविजिय अज्झावसति।
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghītissa kosalarañño balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca abhivijiya ajjhāvasati.
King Brahmadatta then conquered and seized King Dīghīti’s army, vehicles, and transport animals, as well as his country and wealth.
- 178
-
179
अनुपुब्बेन येन बाराणसी तदवसरि। तत्र सुदं, भिक्खवे, दीघीति कोसलराजा सपजापतिको बाराणसियं अञ्ञतरस्मिं पच्चन्तिमे ओकासे कुम्भकारनिवेसने अञ्ञातकवेसेन परिब्बाजकच्छन्नेन पटिवसति।
Anupubbena yena bārāṇasī tadavasari. Tatra sudaṁ, bhikkhave, dīghīti kosalarājā sapajāpatiko bārāṇasiyaṁ aññatarasmiṁ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasati.
When they eventually arrived, they stayed in the house of a potter on the edge of the town, disguised as wanderers.
- 180
-
181
तस्सा एवरूपो दोहळो उप्पन्नो होति—इच्छति सूरियस्स उग्गमनकाले चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नद्धं वम्मिकं सुभूमे ठितं पस्सितुं, खग्गानञ्च धोवनं पातुं।
Tassā evarūpo dohaḷo uppanno hoti—icchati sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātuṁ.
She craved to see the fully equipped fourfold army arrayed on even ground at sunrise and to drink water from the washing of swords.
-
182
अथ खो, भिक्खवे, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो महेसी दीघीतिं कोसलराजानं एतदवोच—‘गब्भिनीम्हि, देव। तस्सा मे एवरूपो दोहळो उप्पन्नो—इच्छामि सूरियस्स उग्गमनकाले चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नद्धं वम्मिकं सुभूमे ठितं पस्सितुं, खग्गानञ्च धोवनं पातुन्’ति।
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī dīghītiṁ kosalarājānaṁ etadavoca—‘gabbhinīmhi, deva. Tassā me evarūpo dohaḷo uppanno—icchāmi sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti.
- 183
- 184
- 185
-
186
अथ खो, भिक्खवे, दीघीति कोसलराजा येन ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पुरोहितो ब्राह्मणो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पुरोहितं ब्राह्मणं एतदवोच—‘सखी ते, सम्म, गब्भिनी।
Atha kho, bhikkhave, dīghīti kosalarājā yena brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattassa kāsirañño purohitaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca—‘sakhī te, samma, gabbhinī.
King Dīghīti went to his friend and told him about his wife’s pregnancy
-
187
तस्सा एवरूपो दोहळो उप्पन्नो—इच्छति सूरियस्स उग्गमनकाले चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नद्धं वम्मिकं सुभूमे ठितं पस्सितुं, खग्गानञ्च धोवनं पातुन्’ति।
Tassā evarūpo dohaḷo uppanno—icchati sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti.
- 188
- 189
-
190
अद्दसा खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पुरोहितो ब्राह्मणो दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो महेसिं दूरतोव आगच्छन्तिं, दिस्वान उट्ठायासना एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा येन दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो महेसी तेनञ्जलिं पणामेत्वा तिक्खत्तुं उदानं उदानेसि—
Addasā kho, bhikkhave, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo dīghītissa kosalarañño mahesiṁ dūratova āgacchantiṁ, disvāna uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena dīghītissa kosalarañño mahesī tenañjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi—
When he saw her coming, he got up from his seat, arrange his upper robe over one shoulder, raise his joined palms, and uttered a heartfelt exclamation three times:
- 191
- 192
-
193
लच्छसि सूरियस्स उग्गमनकाले चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नद्धं वम्मिकं सुभूमे ठितं पस्सितुं, खग्गानञ्च धोवनं पातुन्’ति।
Lacchasi sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātun’ti.
You’ll get to see the fully equipped fourfold army arrayed on even ground at sunrise and to drink water from the washing of swords.’
-
194
अथ खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पुरोहितो ब्राह्मणो येन ब्रह्मदत्तो कासिराजा तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा ब्रह्मदत्तं कासिराजानं एतदवोच—
Atha kho, bhikkhave, brahmadattassa kāsirañño purohito brāhmaṇo yena brahmadatto kāsirājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
The brahmin counselor then went to King Brahmadatta and said,
-
195
‘तथा, देव, निमित्तानि दिस्सन्ति, स्वे सूरियुग्गमनकाले चतुरङ्गिनी सेना सन्नद्धा वम्मिका सुभूमे तिट्ठतु, खग्गा च धोवियन्तू’ति।
‘tathā, deva, nimittāni dissanti, sve sūriyuggamanakāle caturaṅginī senā sannaddhā vammikā subhūme tiṭṭhatu, khaggā ca dhoviyantū’ti.
‘The omens are such, sir, that tomorrow you should have the fully equipped fourfold army arrayed on even ground at sunrise and have the swords washed.’
- 196
-
197
अलभि खो, भिक्खवे, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो महेसी सूरियस्स उग्गमनकाले चतुरङ्गिनिं सेनं सन्नद्धं वम्मिकं सुभूमे ठितं पस्सितुं, खग्गानञ्च धोवनं पातुं।
Alabhi kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño mahesī sūriyassa uggamanakāle caturaṅginiṁ senaṁ sannaddhaṁ vammikaṁ subhūme ṭhitaṁ passituṁ, khaggānañca dhovanaṁ pātuṁ.
As a consequence, the queen was able to satisfy her craving.
- 198
- 199
- 200
-
201
अथ खो, भिक्खवे, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो एतदहोसि—‘अयं खो ब्रह्मदत्तो कासिराजा बहुनो अम्हाकं अनत्थस्स कारको, इमिना अम्हाकं बलञ्च वाहनञ्च जनपदो च कोसो च कोट्ठागारञ्च अच्छिन्नं, सचायं अम्हे जानिस्सति, सब्बेव तयो घातापेस्सति, यन्नूनाहं दीघावुं कुमारं बहिनगरे वासेय्यन्’ति।
Atha kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño etadahosi—‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako, iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ, sacāyaṁ amhe jānissati, sabbeva tayo ghātāpessati, yannūnāhaṁ dīghāvuṁ kumāraṁ bahinagare vāseyyan’ti.
King Dīghīti thought, ‘This King Brahmadatta has caused us much misfortune; he’s taken our army, our vehicles and transport animals, and our country and wealth. If he finds out about us, he’ll kill all three of us. Let me take Prince Dīghāvu to live out of town.’
- 202
- 203
- 204
-
205
अद्दसा खो, भिक्खवे, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो कप्पको दीघीतिं कोसलराजानं सपजापतिकं बाराणसियं अञ्ञतरस्मिं पच्चन्तिमे ओकासे कुम्भकारनिवेसने अञ्ञातकवेसेन परिब्बाजकच्छन्नेन पटिवसन्तं, दिस्वान येन ब्रह्मदत्तो कासिराजा तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा ब्रह्मदत्तं कासिराजानं एतदवोच—
Addasā kho, bhikkhave, dīghītissa kosalarañño kappako dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ bārāṇasiyaṁ aññatarasmiṁ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasantaṁ, disvāna yena brahmadatto kāsirājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
On one occasion he saw King Dīghīti and his wife staying in that potter’s house, disguised as wanderers. He then went to King Brahmadatta and told him.
-
206
‘दीघीति, देव, कोसलराजा सपजापतिको बाराणसियं अञ्ञतरस्मिं पच्चन्तिमे ओकासे कुम्भकारनिवेसने अञ्ञातकवेसेन परिब्बाजकच्छन्नेन पटिवसती’ति।
‘dīghīti, deva, kosalarājā sapajāpatiko bārāṇasiyaṁ aññatarasmiṁ paccantime okāse kumbhakāranivesane aññātakavesena paribbājakacchannena paṭivasatī’ti.
(Pāli only)
- 207
- 208
- 209
-
210
‘तेन हि, भणे, दीघीतिं कोसलराजानं सपजापतिकं दळ्हाय रज्जुया पच्छाबाहं गाळ्हबन्धनं बन्धित्वा खुरमुण्डं करित्वा खरस्सरेन पणवेन रथिकाय रथिकं सिङ्घाटकेन सिङ्घाटकं परिनेत्वा दक्खिणेन द्वारेन निक्खामेत्वा दक्खिणतो नगरस्स चतुधा छिन्दित्वा चतुद्दिसा बिलानि निक्खिपथा’ति।
‘tena hi, bhaṇe, dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa catudhā chinditvā catuddisā bilāni nikkhipathā’ti.
‘Bind their arms behind their backs with a strong rope and shave their heads. Parade them from street to street and square to square to the beat of a harsh drum. Then take them out of town through the southern gate, cut them in four, and place the pieces at the four directions.’
-
211
‘एवं, देवा’ति खो, भिक्खवे, ते मनुस्सा ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पटिस्सुत्वा दीघीतिं कोसलराजानं सपजापतिकं दळ्हाय रज्जुया पच्छाबाहं गाळ्हबन्धनं बन्धित्वा खुरमुण्डं करित्वा खरस्सरेन पणवेन रथिकाय रथिकं सिङ्घाटकेन सिङ्घाटकं परिनेन्ति।
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, te manussā brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinenti.
Saying, ‘Yes, sir,’ they bound and shaved King Dīghīti and his wife, and paraded them as instructed.
-
212
अथ खो, भिक्खवे, दीघावुस्स कुमारस्स एतदहोसि—‘चिरंदिट्ठा खो मे मातापितरो। यन्नूनाहं मातापितरो पस्सेय्यन्’ति।
Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—‘ciraṁdiṭṭhā kho me mātāpitaro. Yannūnāhaṁ mātāpitaro passeyyan’ti.
Just then Prince Dīghāvu thought, ‘I haven’t seen my parents for a long time. Why don’t I pay them a visit?’
-
213
अथ खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो बाराणसिं पविसित्वा अद्दस मातापितरो दळ्हाय रज्जुया पच्छाबाहं गाळ्हबन्धनं बन्धित्वा खुरमुण्डं करित्वा खरस्सरेन पणवेन रथिकाय रथिकं सिङ्घाटकेन सिङ्घाटकं परिनेन्ते, दिस्वान येन मातापितरो तेनुपसङ्कमि।
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro bārāṇasiṁ pavisitvā addasa mātāpitaro daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinente, disvāna yena mātāpitaro tenupasaṅkami.
When he entered Benares, he saw what was happening to his parents.
- 214
- 215
- 216
- 217
-
218
एवं वुत्ते, भिक्खवे, ते मनुस्सा दीघीतिं कोसलराजानं एतदवोचुं—‘उम्मत्तको अयं दीघीति कोसलराजा विप्पलपति।
Evaṁ vutte, bhikkhave, te manussā dīghītiṁ kosalarājānaṁ etadavocuṁ—‘ummattako ayaṁ dīghīti kosalarājā vippalapati.
The people there said to King Dīghīti, ‘You’re insane, King Dīghīti, you’re babbling.
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
-
230
‘उम्मत्तको अयं दीघीति कोसलराजा विप्पलपति।
‘ummattako ayaṁ dīghīti kosalarājā vippalapati.
(Pāli only)
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
-
236
‘नाहं, भणे, उम्मत्तको विप्पलपामि, अपि च यो विञ्ञू सो विभावेस्सती’ति।
‘Nāhaṁ, bhaṇe, ummattako vippalapāmi, api ca yo viññū so vibhāvessatī’ti.
(Pāli only)
-
237
अथ खो, भिक्खवे, ते मनुस्सा दीघीतिं कोसलराजानं सपजापतिकं रथिकाय रथिकं सिङ्घाटकेन सिङ्घाटकं परिनेत्वा दक्खिणेन द्वारेन निक्खामेत्वा दक्खिणतो नगरस्स चतुधा छिन्दित्वा चतुद्दिसा बिलानि निक्खिपित्वा गुम्बं ठपेत्वा पक्कमिंसु।
Atha kho, bhikkhave, te manussā dīghītiṁ kosalarājānaṁ sapajāpatikaṁ rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa catudhā chinditvā catuddisā bilāni nikkhipitvā gumbaṁ ṭhapetvā pakkamiṁsu.
Then, when the parading was finished, they took King Dīghīti and his wife through the southern gate and cut them in four. They placed the pieces at the four directions, set up guard, and departed.
- 238
-
239
यदा ते मत्ता अहेसुं पतिता, अथ कट्ठानि सङ्कड्ढित्वा चितकं करित्वा मातापितूनं सरीरं चितकं आरोपेत्वा अग्गिं दत्वा पञ्जलिको तिक्खत्तुं चितकं पदक्खिणं अकासि।
Yadā te mattā ahesuṁ patitā, atha kaṭṭhāni saṅkaḍḍhitvā citakaṁ karitvā mātāpitūnaṁ sarīraṁ citakaṁ āropetvā aggiṁ datvā pañjaliko tikkhattuṁ citakaṁ padakkhiṇaṁ akāsi.
When they were lying drunken on the ground, he collected sticks, built a funeral pyre, and placed his parents’ remains on top. He then lit the pyre, and raising his joined palms, he circumambulated it with his right side toward it.
- 240
-
241
अद्दसा खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तो कासिराजा दीघावुं कुमारं पञ्जलिकं तिक्खत्तुं चितकं पदक्खिणं करोन्तं, दिस्वानस्स एतदहोसि—
Addasā kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ pañjalikaṁ tikkhattuṁ citakaṁ padakkhiṇaṁ karontaṁ, disvānassa etadahosi—
and he saw Prince Dīghāvu doing those funeral rites. He thought,
-
242
‘निस्संसयं खो सो मनुस्सो दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो ञाति वा सालोहितो वा, अहो मे अनत्थतो, न हि नाम मे कोचि आरोचेस्सती’ति।
‘nissaṁsayaṁ kho so manusso dīghītissa kosalarañño ñāti vā sālohito vā, aho me anatthato, na hi nāma me koci ārocessatī’ti.
‘No doubt this is a relative of King Dīghīti. This is surely a sign of trouble for me, in that nobody has told me.’
-
243
अथ खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो अरञ्ञं गन्त्वा यावदत्थं कन्दित्वा रोदित्वा खप्पं पुञ्छित्वा बाराणसिं पविसित्वा अन्तेपुरस्स सामन्ता हत्थिसालं गन्त्वा हत्थाचरियं एतदवोच—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro araññaṁ gantvā yāvadatthaṁ kanditvā roditvā khappaṁ puñchitvā bārāṇasiṁ pavisitvā antepurassa sāmantā hatthisālaṁ gantvā hatthācariyaṁ etadavoca—
The prince then went into the wilderness and cried his heart out. Wiping away his tears, he entered Benares and went to the elephant stables next to the royal compound. He said to the elephant trainer,
-
244
‘इच्छामहं, आचरिय, सिप्पं सिक्खितुन्’ति।
‘icchāmahaṁ, ācariya, sippaṁ sikkhitun’ti.
- 245
-
246
अथ खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो रत्तिया पच्चूससमयं पच्चुट्ठाय हत्थिसालायं मञ्जुना सरेन गायि, वीणञ्च वादेसि।
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesi.
Soon the prince was getting up early in the morning, singing sweetly and playing his lute in the elephant stables.
-
247
अस्सोसि खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तो कासिराजा रत्तिया पच्चूससमयं पच्चुट्ठाय हत्थिसालायं मञ्जुना सरेन गीतं वीणञ्च वादितं, सुत्वान मनुस्से पुच्छि—
Assosi kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gītaṁ vīṇañca vāditaṁ, sutvāna manusse pucchi—
King Brahmadatta, too, was getting up early, and he heard that music. He asked his people
-
248
‘को, भणे, रत्तिया पच्चूससमयं पच्चुट्ठाय हत्थिसालायं मञ्जुना सरेन गायि, वीणञ्च वादेसी’ति?
‘ko, bhaṇe, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’ti?
-
249
‘अमुकस्स, देव, हत्थाचरियस्स अन्तेवासी माणवको रत्तिया पच्चूससमयं पच्चुट्ठाय हत्थिसालायं मञ्जुना सरेन गायि, वीणञ्च वादेसी’ति।
‘Amukassa, deva, hatthācariyassa antevāsī māṇavako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya hatthisālāyaṁ mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesī’ti.
They replied that it was a young brahmin who was an apprentice of such-and-such an elephant trainer.
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
-
255
‘एवं, देवा’ति खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पटिस्सुत्वा आराधापेक्खो मञ्जुना सरेन गायि, वीणञ्च वादेसि।
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā ārādhāpekkho mañjunā sarena gāyi, vīṇañca vādesi.
- 256
- 257
-
258
अथ खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पुब्बुट्ठायी अहोसि पच्छानिपाती किङ्कारपटिस्सावी मनापचारी पियवादी।
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño pubbuṭṭhāyī ahosi pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī.
The prince then got up before the king and went to bed after him. He willingly performed any services and was pleasant in his conduct and speech.
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
-
269
‘एवं, देवा’ति खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो पटिस्सुत्वा रथं मुञ्चित्वा पथवियं पल्लङ्केन निसीदि।
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ muñcitvā pathaviyaṁ pallaṅkena nisīdi.
He did as asked and then sat down cross-legged on the ground.
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
-
283
‘अयं खो ब्रह्मदत्तो कासिराजा बहुनो अम्हाकं अनत्थस्स कारको, इमिना अम्हाकं बलञ्च वाहनञ्च जनपदो च कोसो च कोट्ठागारञ्च अच्छिन्नं, इमिना च मे मातापितरो हता, अयं ख्वस्स कालो योहं वेरं अप्पेय्यन्’ति कोसिया खग्गं निब्बाहि।
‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako, iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ, iminā ca me mātāpitaro hatā, ayaṁ khvassa kālo yohaṁ veraṁ appeyyan’ti kosiyā khaggaṁ nibbāhi.
(Pāli only)
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
-
291
इमिना अम्हाकं बलञ्च वाहनञ्च जनपदो च कोसो च कोट्ठागारञ्च अच्छिन्नं।
Iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
(Pāli only)
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
- 299
-
300
अथ खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो ब्रह्मदत्तं कासिराजानं एतदवोच—‘किस्स त्वं, देव, भीतो उब्बिग्गो उस्सङ्की उत्रस्तो सहसा वुट्ठासी’ति?
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—‘kissa tvaṁ, deva, bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsī’ti?
-
301
‘इध मं, भणे माणवक, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो पुत्तो दीघावु कुमारो सुपिनन्तेन खग्गेन परिपातेसि।
‘Idha maṁ, bhaṇe māṇavaka, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro supinantena khaggena paripātesi.
and the king said, ‘I just dreamed that Prince Dīghāvu, the son of Dīghīti the king of Kosala, attacked me with a sword.’
- 302
-
303
अथ खो, भिक्खवे, दीघावु कुमारो वामेन हत्थेन ब्रह्मदत्तस्स कासिरञ्ञो सीसं परामसित्वा दक्खिणेन हत्थेन खग्गं निब्बाहेत्वा ब्रह्मदत्तं कासिराजानं एतदवोच—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro vāmena hatthena brahmadattassa kāsirañño sīsaṁ parāmasitvā dakkhiṇena hatthena khaggaṁ nibbāhetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
Seizing the king’s head with his left hand and drawing his sword with his right hand, the prince said to the king,
- 304
- 305
- 306
- 307
- 308
- 309
- 310
- 311
- 312
- 313
-
314
अथ खो, भिक्खवे, ब्रह्मदत्तो च कासिराजा दीघावु च कुमारो अञ्ञमञ्ञस्स जीवितं अदंसु, पाणिञ्च अग्गहेसुं, सपथञ्च अकंसु अद्दूभाय।
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto ca kāsirājā dīghāvu ca kumāro aññamaññassa jīvitaṁ adaṁsu, pāṇiñca aggahesuṁ, sapathañca akaṁsu addūbhāya.
The king and Dīghāvu spared each other’s lives. They shook hands and made a vow not to harm one another.
- 315
- 316
- 317
- 318
- 319
- 320
- 321
- 322
-
323
‘सचे, भणे, दीघीतिस्स कोसलरञ्ञो पुत्तं दीघावुं कुमारं पस्सेय्याथ, किन्ति नं करेय्याथा’ति?
‘sace, bhaṇe, dīghītissa kosalarañño puttaṁ dīghāvuṁ kumāraṁ passeyyātha, kinti naṁ kareyyāthā’ti?
‘Now, let me ask you: if you saw Prince Dīghāvu, the son of Dīghīti the king of Kosala, what would you do to him?’
- 324
- 325
- 326
- 327
- 328
- 329
- 330
- 331
- 332
- 333
- 334
- 335
- 336
- 337
- 338
- 339
- 340
- 341
- 342
-
343
यं खो मे, देव, पिता मरणकाले अवच “न हि, तात दीघावु, वेरेन वेरा सम्मन्ति, अवेरेन हि, तात दीघावु, वेरा सम्मन्ती”ति देवेन मे मातापितरो हताति।
Yaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti, averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti devena me mātāpitaro hatāti.
And when he said, “For hatred never ends through hatred; hatred only ends through love,” he was referring to your killing of my mother and father.
-
344
सचाहं देवं जीविता वोरोपेय्यं, ये देवस्स अत्थकामा ते मं जीविता वोरोपेय्युं, ये मे अत्थकामा ते ते जीविता वोरोपेय्युं—
Sacāhaṁ devaṁ jīvitā voropeyyaṁ, ye devassa atthakāmā te maṁ jīvitā voropeyyuṁ, ye me atthakāmā te te jīvitā voropeyyuṁ—
For if I had killed you, those who wish you well would’ve killed me, and those who wish me well would in turn have killed them.
- 345
- 346
- 347
- 348
- 349
- 350
- 351
- 352
-
353
याव पण्डितो अयं दीघावु कुमारो, यत्र हि नाम पितुनो सङ्खित्तेन भासितस्स वित्थारेन अत्थं आजानिस्सती’ति पेत्तिकं बलञ्च वाहनञ्च जनपदञ्च कोसञ्च कोट्ठागारञ्च पटिपादेसि, धीतरञ्च अदासि।
Yāva paṇḍito ayaṁ dīghāvu kumāro, yatra hi nāma pituno saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānissatī’ti pettikaṁ balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca paṭipādesi, dhītarañca adāsi.
how wise Dīghāvu is, as he’s able to fully understand the meaning of his father’s brief statement.’ He gave him back his father’s army, his vehicles and transport animals, and his country and wealth. And he also gave him his own daughter.
- 354
-
355
इध खो पन तं, भिक्खवे, सोभेथ यं तुम्हे एवं स्वाक्खाते धम्मविनये पब्बजिता समाना खमा च भवेय्याथ सोरता चा”ति?
Idha kho pana taṁ, bhikkhave, sobhetha yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā khamā ca bhaveyyātha soratā cā”ti?
But right here, you who’ve gone forth on this well-proclaimed spiritual path, do you shine with your patience and gentleness?”
- 356
- 357
- 358
- 359
-
360
अप्पोस्सुक्को, भन्ते, भगवा दिट्ठधम्मसुखविहारमनुयुत्तो विहरतु।
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu.
-
361
मयमेतेन भण्डनेन कलहेन विग्गहेन विवादेन पञ्ञायिस्सामा”ति।
Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
We’ll face the consequences of this quarreling and disputing.”
- 362
- 363
- 364
- 365
- 366
-
367
कोसम्बियं पिण्डाय चरित्वा पच्छाभत्तं पिण्डपातपटिक्कन्तो सेनासनं संसामेत्वा पत्तचीवरमादाय सङ्घमज्झे ठितकोव इमा गाथायो अभासि—
Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo abhāsi—
When he had completed his almsround, eaten his meal, and returned, he put his dwelling in order. He then took his bowl and robe, and while standing in the midst of the Sangha, he spoke these verses:
- 368
- 369
- 370
- 371
-
372
Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,
- 373
- 374
- 375
- 376
- 377
- 378
- 379
- 380
- 381
- 382
- 383
- 384
- 385
- 386
- 387
- 388
- 389
- 390
- 391
- 392
- 393
-
394
Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,
- 395
- 396
- 397
-
398
Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
- 399
- 400
- 401
-
402
Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;
- 403
- 404
- 405
- 406
- 407
-
408
अप्पोस्सुक्को मातङ्गरञ्ञेव नागो”ति।
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.
-
409
3. Bālakaloṇakagamanakathā
- 410
- 411
-
412
अद्दसा खो आयस्मा भगु भगवन्तं दूरतोव आगच्छन्तं, दिस्वान आसनं पञ्ञपेसि, पादोदकं पादपीठं पादकथलिकं उपनिक्खिपि, पच्चुग्गन्त्वा पत्तचीवरं पटिग्गहेसि।
Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna āsanaṁ paññapesi, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesi.
When Bhagu saw the Buddha coming, he prepared a seat and set out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He then went out to meet the Buddha, receiving his bowl and robe.
- 413
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
- 419
-
420
अथ खो भगवा आयस्मन्तं भगुं धम्मिया कथाय सन्दस्सेत्वा समादपेत्वा समुत्तेजेत्वा सम्पहंसेत्वा उट्ठायासना येन पाचीनवंसदायो तेनुपसङ्कमि।
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened Bhagu with a teaching. He then got up from his seat and went to the Eastern Bamboo Park.
- 421
-
422
तेन खो पन समयेन आयस्मा च अनुरुद्धो आयस्मा च नन्दियो आयस्मा च किमिलो पाचीनवंसदाये विहरन्ति।
Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.
At this time Venerable Anuruddha, Venerable Nandiya, and Venerable Kimila were staying at the Eastern Bamboo Park.
- 423
- 424
- 425
- 426
- 427
- 428
- 429
-
430
अथ खो आयस्मा अनुरुद्धो येनायस्मा च नन्दियो आयस्मा च किमिलो तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तञ्च नन्दियं आयस्मन्तञ्च किमिलं एतदवोच—
Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca—
-
431
“अभिक्कमथायस्मन्तो अभिक्कमथायस्मन्तो, सत्था नो भगवा अनुप्पत्तो”ति।
“abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.
-
432
अथ खो आयस्मा च अनुरुद्धो आयस्मा च नन्दियो आयस्मा च किमिलो भगवन्तं पच्चुग्गन्त्वा एको भगवतो पत्तचीवरं पटिग्गहेसि, एको आसनं पञ्ञपेसि, एको पादोदकं पादपीठं पादकथलिकं उपनिक्खिपि।
Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi.
The three of them went out to meet the Buddha. One received his bowl and robe, one prepared a seat, and one put out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet.
- 433
- 434
- 435
- 436
- 437
- 438
- 439
-
440
“कच्चि पन वो, अनुरुद्धा, समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना खीरोदकीभूता अञ्ञमञ्ञं पियचक्खूहि सम्पस्सन्ता विहरथा”ति?
“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?
“I hope you’re living together in peace and harmony, blending like milk and water, and regarding one another with affection?”
-
441
“तग्घ मयं, भन्ते, समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना खीरोदकीभूता अञ्ञमञ्ञं पियचक्खूहि सम्पस्सन्ता विहरामा”ति।
“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.
-
442
“यथा कथं पन तुम्हे, अनुरुद्धा, समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना खीरोदकीभूता अञ्ञमञ्ञं पियचक्खूहि सम्पस्सन्ता विहरथा”ति?
“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?
- 443
- 444
- 445
- 446
- 447
- 448
- 449
- 450
- 451
- 452
- 453
- 454
- 455
- 456
- 457
- 458
-
459
‘यन्नूनाहं सकं चित्तं निक्खिपित्वा इमेसंयेव आयस्मन्तानं चित्तस्स वसेन वत्तेय्यन्’ति।
‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.
(Pāli only)
- 460
- 461
-
462
एवं खो मयं, भन्ते, समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना खीरोदकीभूता अञ्ञमञ्ञं पियचक्खूहि सम्पस्सन्ता विहरामा”ति।
Evaṁ kho mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.
(Pāli only)
- 463
- 464
- 465
-
466
“इध, भन्ते, अम्हाकं यो पठमं गामतो पिण्डाय पटिक्कमति सो आसनं पञ्ञपेति, पादोदकं पादपीठं पादकथलिकं उपनिक्खिपति, अवक्कारपातिं धोवित्वा उपट्ठापेति, पानीयं परिभोजनीयं उपट्ठापेति।
“Idha, bhante, amhākaṁ yo paṭhamaṁ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanaṁ paññapeti, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipati, avakkārapātiṁ dhovitvā upaṭṭhāpeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti.
“Whoever returns first from almsround in the village, he prepares the seats and sets out a foot stool, a foot scraper, and water for washing the feet. He washes the bowl for leftovers and puts it back out, and sets out water for drinking and water for washing.
-
467
यो पच्छा गामतो पिण्डाय पटिक्कमति, सचे होति भुत्तावसेसो, सचे आकङ्खति भुञ्जति, नो चे आकङ्खति अप्पहरिते वा छड्डेति।
Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso, sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti.
Whoever returns last from almsround may eat the leftovers, or he discards them where there are no cultivated plants
- 468
-
469
सो आसनं उद्धरति, पादोदकं पादपीठं पादकथलिकं पटिसामेति, अवक्कारपातिं धोवित्वा पटिसामेति, पानीयं परिभोजनीयं पटिसामेति, भत्तग्गं सम्मज्जति।
So āsanaṁ uddharati, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmeti, avakkārapātiṁ dhovitvā paṭisāmeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ paṭisāmeti, bhattaggaṁ sammajjati.
He puts away the seats and also the foot stool, the foot scraper, and the water for washing the feet. He washes the bowl for leftovers and puts it away, puts away the water for drinking and the water for washing, and sweeps the dining hall.
- 470
-
471
सचस्स होति अविसय्हं, हत्थविकारेन दुतियं आमन्तेत्वा हत्थविलङ्घकेन उपट्ठापेम, न त्वेव मयं, भन्ते, तप्पच्चया वाचं भिन्दाम।
Sacassa hoti avisayhaṁ, hatthavikārena dutiyaṁ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṁ, bhante, tappaccayā vācaṁ bhindāma.
If he can’t do it by himself, he calls someone over by hand signal, and they move it together. We don’t speak because of that.
- 472
- 473
-
474
5. Pālileyyakagamanakathā
-
475
अथ खो भगवा आयस्मन्तञ्च अनुरुद्धं आयस्मन्तञ्च नन्दियं आयस्मन्तञ्च किमिलं धम्मिया कथाय सन्दस्सेत्वा समादपेत्वा समुत्तेजेत्वा सम्पहंसेत्वा उट्ठायासना येन पालिलेय्यकं तेन चारिकं पक्कामि।
Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṁ āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
The Buddha then instructed, inspired, and gladdened Venerable Anuruddha, Venerable Nandiya, and Venerable Kimila with a teaching. He then got up from his seat and set out wandering toward Pālileyyaka.
-
476
अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन पालिलेय्यकं तदवसरि।
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena pālileyyakaṁ tadavasari.
- 477
- 478
-
479
“अहं खो पुब्बे आकिण्णो न फासु विहासिं तेहि कोसम्बकेहि भिक्खूहि भण्डनकारकेहि कलहकारकेहि विवादकारकेहि भस्सकारकेहि सङ्घे अधिकरणकारकेहि।
“ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṁ tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehi.
“Previously, when I was surrounded by those quarreling monks at Kosambī, I wasn’t at ease.
-
480
सोम्हि एतरहि एको अदुतियो सुखं फासु विहरामि अञ्ञत्रेव तेहि कोसम्बकेहि भिक्खूहि भण्डनकारकेहि कलहकारकेहि विवादकारकेहि भस्सकारकेहि सङ्घे अधिकरणकारकेही”ति।
Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṁ phāsu viharāmi aññatreva tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehī”ti.
But now that I’m alone, away from those monks, I’m happy and at ease.”
-
481
अञ्ञतरोपि खो हत्थिनागो आकिण्णो विहरति हत्थीहि हत्थिनीहि हत्थिकळभेहि हत्थिच्छापेहि, छिन्नग्गानि चेव तिणानि खादति, ओभग्गोभग्गञ्चस्स साखाभङ्गं खादन्ति, आविलानि च पानीयानि पिवति, ओगाहा चस्स ओतिण्णस्स हत्थिनियो कायं उपनिघंसन्तियो गच्छन्ति।
Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.
At that time there was a large bull elephant who lived surrounded by a herd—by males and females, by juveniles and babies. He ate grass with the tips broken off and drank muddy water. Other elephants ate the branches that he had pulled down. And when he was immersed in a pool, the female elephants came rubbing their bodies against his.
-
482
अथ खो तस्स हत्थिनागस्स एतदहोसि—
Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi—
-
483
“अहं खो आकिण्णो विहरामि हत्थीहि हत्थिनीहि हत्थिकळभेहि हत्थिच्छापेहि, छिन्नग्गानि चेव तिणानि खादामि, ओभग्गोभग्गञ्च मे साखाभङ्गं खादन्ति, आविलानि च पानीयानि पिवामि, ओगाहा च मे ओतिण्णस्स हत्थिनियो कायं उपनिघंसन्तियो गच्छन्ति।
“ahaṁ kho ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.
(Pāli only)
- 484
-
485
अथ खो सो हत्थिनागो यूथा अपक्कम्म येन पालिलेय्यकं रक्खितवनसण्डो भद्दसालमूलं येन भगवा तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा सोण्डाय भगवतो पानीयं परिभोजनीयं उपट्ठापेति, अप्पहरितञ्च करोति।
Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṁ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā soṇḍāya bhagavato pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti, appaharitañca karoti.
He then left the herd and went to Pālileyyaka, to where the Buddha was at the foot of the auspicious sal tree. And he attended on the Buddha, using his trunk to set out water for drinking and water for washing, and to clear the vegetation.
- 486
-
487
“अहं खो पुब्बे आकिण्णो न फासु विहासिं हत्थीहि हत्थिनीहि हत्थिकळभेहि हत्थिच्छापेहि, छिन्नग्गानि चेव तिणानि खादिं, ओभग्गोभग्गञ्च मे साखाभङ्गं खादिंसु, आविलानि च पानीयानि अपायिं ओगाहा च मे ओतिण्णस्स हत्थिनियो कायं उपनिघंसन्तियो अगमंसु।
“ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṁ hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṁ, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādiṁsu, āvilāni ca pānīyāni apāyiṁ ogāhā ca me otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo agamaṁsu.
“Previously, when I was surrounded by the other elephants, I wasn’t at ease.
- 488
-
489
अथ खो भगवा अत्तनो च पविवेकं विदित्वा तस्स च हत्थिनागस्स चेतसा चेतोपरिवितक्कमञ्ञाय तायं वेलायं इमं उदानं उदानेसि—
Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṁ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi—
After considering his own seclusion and reading the mind of the elephant, the Buddha uttered a heartfelt exclamation:
- 490
- 491
- 492
- 493
- 494
-
495
- 496
- 497
- 498
- 499
-
500
हन्द मयं अय्ये कोसम्बके भिक्खू नेव अभिवादेय्याम, न पच्चुट्ठेय्याम, न अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं करेय्याम, न सक्करेय्याम, न गरुं करेय्याम, न मानेय्याम, न भजेय्याम, न पूजेय्याम, उपगतानम्पि पिण्डकं न दज्जेय्याम—
Handa mayaṁ ayye kosambake bhikkhū neva abhivādeyyāma, na paccuṭṭheyyāma, na añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ kareyyāma, na sakkareyyāma, na garuṁ kareyyāma, na māneyyāma, na bhajeyyāma, na pūjeyyāma, upagatānampi piṇḍakaṁ na dajjeyyāma—
Well then, let’s not bow down, rise up, raise our joined palms, or do acts of respect toward them. And let’s not honor, respect, esteem, or associate with them, nor give them almsfood.
-
501
एवं इमे अम्हेहि असक्करियमाना अगरुकरियमाना अमानियमाना अभजियमाना अपूजियमाना असक्कारपकता पक्कमिस्सन्ति वा विब्भमिस्सन्ति वा भगवन्तं वा पसादेस्सन्ती”ति।
evaṁ ime amhehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā pakkamissanti vā vibbhamissanti vā bhagavantaṁ vā pasādessantī”ti.
Then, they’ll either leave, disrobe, or reconcile with the Buddha.”
-
502
अथ खो कोसम्बका उपासका कोसम्बके भिक्खू नेव अभिवादेसुं, न पच्चुट्ठेसुं, न अञ्जलिकम्मं सामीचिकम्मं अकंसु, न सक्करिंसु, न गरुं करिंसु, न मानेसुं, न भजेसुं, न पूजेसुं, उपगतानम्पि पिण्डकं न अदंसु।
Atha kho kosambakā upāsakā kosambake bhikkhū neva abhivādesuṁ, na paccuṭṭhesuṁ, na añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ akaṁsu, na sakkariṁsu, na garuṁ kariṁsu, na mānesuṁ, na bhajesuṁ, na pūjesuṁ, upagatānampi piṇḍakaṁ na adaṁsu.
-
503
अथ खो कोसम्बका भिक्खू कोसम्बकेहि उपासकेहि असक्करियमाना अगरुकरियमाना अमानियमाना अभजियमाना अपूजियमाना असक्कारपकता एवमाहंसु—
Atha kho kosambakā bhikkhū kosambakehi upāsakehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā evamāhaṁsu—
- 504
- 505
- 506
- 507
-
508
“ते किर कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ती”ति।
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
-
509
अथ खो आयस्मा सारिपुत्तो येन भगवा तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि।
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 510
-
511
“ते किर, भन्ते, कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ति।
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 512
- 513
- 514
- 515
- 516
- 517
- 518
- 519
- 520
- 521
- 522
- 523
- 524
- 525
- 526
- 527
- 528
- 529
- 530
- 531
- 532
- 533
-
534
इमेहि खो, सारिपुत्त, अट्ठारसहि वत्थूहि अधम्मवादी जानितब्बो।
imehi kho, sāriputta, aṭṭhārasahi vatthūhi adhammavādī jānitabbo.
(Pāli only)
- 535
- 536
- 537
- 538
- 539
- 540
- 541
- 542
- 543
- 544
- 545
- 546
- 547
- 548
- 549
- 550
- 551
- 552
- 553
-
554
इमेहि खो, सारिपुत्त, अट्ठारसहि वत्थूहि धम्मवादी जानितब्बो”ति।
imehi kho, sāriputta, aṭṭhārasahi vatthūhi dhammavādī jānitabbo”ti.
(Pāli only)
-
555
अस्सोसि खो आयस्मा महामोग्गल्लानो …पे…
Assosi kho āyasmā mahāmoggallāno …pe…
- 556
-
557
अस्सोसि खो आयस्मा महाकच्चानो …
assosi kho āyasmā mahākaccāno …
-
558
अस्सोसि खो आयस्मा महाकोट्ठिको …
assosi kho āyasmā mahākoṭṭhiko …
-
559
अस्सोसि खो आयस्मा महाकप्पिनो …
assosi kho āyasmā mahākappino …
- 560
- 561
- 562
- 563
- 564
- 565
-
566
“ते किर कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ती”ति।
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
- 567
- 568
-
569
“ते किर, भन्ते, कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ति।
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 570
- 571
- 572
- 573
- 574
- 575
- 576
-
577
अनाचिण्णं तथागतेन आचिण्णं तथागतेनाति दीपेति, आचिण्णं तथागतेन अनाचिण्णं तथागतेनाति दीपेति;
anāciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
-
578
अपञ्ञत्तं तथागतेन पञ्ञत्तं तथागतेनाति दीपेति, पञ्ञत्तं तथागतेन अपञ्ञत्तं तथागतेनाति दीपेति;
apaññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
- 579
- 580
- 581
-
582
दुट्ठुल्लं आपत्तिं अदुट्ठुल्ला आपत्तीति दीपेति, अदुट्ठुल्लं आपत्तिं दुट्ठुल्ला आपत्तीति दीपेति—
duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti—
(Pāli only)
- 583
- 584
- 585
- 586
- 587
-
588
अनाचिण्णं तथागतेन अनाचिण्णं तथागतेनाति दीपेति, आचिण्णं तथागतेन आचिण्णं तथागतेनाति दीपेति;
anāciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
-
589
अपञ्ञत्तं तथागतेन अपञ्ञत्तं तथागतेनाति दीपेति, पञ्ञत्तं तथागतेन पञ्ञत्तं तथागतेनाति दीपेति;
apaññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpeti;
(Pāli only)
- 590
- 591
- 592
-
593
दुट्ठुल्लं आपत्तिं दुट्ठुल्ला आपत्तीति दीपेति, अदुट्ठुल्लं आपत्तिं अदुट्ठुल्ला आपत्तीति दीपेति—
duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti—
(Pāli only)
- 594
- 595
-
596
“ते किर कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ती”ति।
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
- 597
- 598
-
599
“ते किर, भन्ते, कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ति।
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 600
- 601
-
602
उभयत्थ धम्मं सुत्वा ये तत्थ भिक्खू धम्मवादिनो तेसं दिट्ठिञ्च खन्तिञ्च रुचिञ्च आदायञ्च रोचेहि।
Ubhayattha dhammaṁ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṁ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehi.
Then approve of the views, beliefs, and persuasion of those who speak in accordance with the Teaching.
-
603
यञ्च किञ्चि भिक्खुनिसङ्घेन भिक्खुसङ्घतो पच्चासीसितब्बं सब्बं तं धम्मवादितोव पच्चासीसितब्बन्”ति।
Yañca kiñci bhikkhunisaṅghena bhikkhusaṅghato paccāsīsitabbaṁ sabbaṁ taṁ dhammavāditova paccāsīsitabban”ti.
And whatever support the Sangha of nuns seeks from the Sangha of monks, they should get it all from those who speak in accordance with the Teaching.”
-
604
अस्सोसि खो अनाथपिण्डिको गहपति—
Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati—
-
605
“ते किर कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ती”ति।
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
- 606
- 607
-
608
“ते किर, भन्ते, कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ति।
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 609
- 610
- 611
-
612
उभयत्थ धम्मं सुत्वा ये तत्थ भिक्खू धम्मवादिनो तेसं दिट्ठिञ्च खन्तिञ्च रुचिञ्च आदायञ्च रोचेही”ति।
Ubhayattha dhammaṁ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṁ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehī”ti.
Then approve of the views, beliefs, and persuasion of those who speak in accordance with the Teaching.”
-
613
Assosi kho visākhā migāramātā—
-
614
“ते किर कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ती”ति।
“te kira kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchantī”ti.
- 615
- 616
-
617
“ते किर, भन्ते, कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं आगच्छन्ति।
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ āgacchanti.
(Pāli only)
- 618
- 619
- 620
-
621
उभयत्थ धम्मं सुत्वा ये तत्थ भिक्खू धम्मवादिनो तेसं दिट्ठिञ्च खन्तिञ्च रुचिञ्च आदायञ्च रोचेही”ति।
Ubhayattha dhammaṁ sutvā ye tattha bhikkhū dhammavādino tesaṁ diṭṭhiñca khantiñca ruciñca ādāyañca rocehī”ti.
Then approve of the views, beliefs, and persuasion of those who speak in accordance with the Teaching.”
- 622
- 623
- 624
-
625
“ते किर, भन्ते, कोसम्बका भिक्खू भण्डनकारका कलहकारका विवादकारका भस्सकारका सङ्घे अधिकरणकारका सावत्थिं अनुप्पत्ता।
“te kira, bhante, kosambakā bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā sāvatthiṁ anuppattā.
(Pāli only)
- 626
- 627
- 628
- 629
- 630
- 631
- 632
-
633
“आमिसं खो, सारिपुत्त, सब्बेसं समकं भाजेतब्बन्”ति।
“Āmisaṁ kho, sāriputta, sabbesaṁ samakaṁ bhājetabban”ti.
“Food and requisites should be distributed equally to everyone.”
-
634
7। ओसारणानुजानन
7. Osāraṇānujānana
7. The instruction to readmit
- 635
- 636
- 637
-
638
उक्खित्तोम्हि, नम्हि अनुक्खित्तो।
Ukkhittomhi, namhi anukkhitto.
-
639
धम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो अकुप्पेन ठानारहेना”ति।
Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahenā”ti.
for the legal procedure was legitimate, irreversible, and fit to stand.”
-
640
अथ खो सो उक्खित्तको भिक्खु येन उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तेनुपसङ्कमि, उपसङ्कमित्वा उक्खित्तानुवत्तके भिक्खू एतदवोच—
Atha kho so ukkhittako bhikkhu yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca—
- 641
- 642
-
643
Āpannomhi, namhi anāpanno.
(Pāli only)
-
644
उक्खित्तोम्हि, नम्हि अनुक्खित्तो।
Ukkhittomhi, namhi anukkhitto.
(Pāli only)
-
645
धम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो अकुप्पेन ठानारहेन।
Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena.
(Pāli only)
-
646
Etha maṁ āyasmanto osārethā”ti.
-
647
अथ खो ते उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तं उक्खित्तकं भिक्खुं आदाय येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु, उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु।
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
- 648
- 649
- 650
- 651
-
652
Āpannomhi, namhi anāpanno.
(Pāli only)
-
653
उक्खित्तोम्हि, नम्हि अनुक्खित्तो।
Ukkhittomhi, namhi anukkhitto.
(Pāli only)
-
654
धम्मिकेनम्हि कम्मेन उक्खित्तो अकुप्पेन ठानारहेन।
Dhammikenamhi kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena.
(Pāli only)
-
655
Etha maṁ āyasmanto osārethā’ti.
(Pāli only)
- 656
- 657
- 658
- 659
- 660
- 661
- 662
-
663
8. Saṅghasāmaggīkathā
-
664
अथ खो ते उक्खित्तानुवत्तका भिक्खू तं उक्खित्तकं भिक्खुं ओसारेत्वा येन उक्खेपका भिक्खू तेनुपसङ्कमिंसु, उपसङ्कमित्वा उक्खेपके भिक्खू एतदवोचुं—
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū taṁ ukkhittakaṁ bhikkhuṁ osāretvā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṁ—
Soon afterwards the monks who had been siding with the ejected monk readmitted him. They then went to the monks who had ejected him and said,
-
665
“यस्मिं, आवुसो, वत्थुस्मिं अहोसि सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सो एसो भिक्खु आपन्नो च उक्खित्तो च पस्सि च ओसारितो च।
“yasmiṁ, āvuso, vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
“This monk has recognized that he had committed an offense and was ejected. He’s now been readmitted. Because of this, the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been removed.
- 666
- 667
- 668
- 669
-
670
‘यस्मिं, आवुसो, वत्थुस्मिं अहोसि सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सो एसो भिक्खु आपन्नो च उक्खित्तो च पस्सि च ओसारितो च।
‘yasmiṁ, āvuso, vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
(Pāli only)
- 671
- 672
-
673
“यतो च खो सो, भिक्खवे, भिक्खु आपन्नो च उक्खित्तो च पस्सि च ओसारितो च, तेन हि, भिक्खवे, सङ्घो तस्स वत्थुस्स वूपसमाय सङ्घसामग्गिं करोतु।
“Yato ca kho so, bhikkhave, bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca, tena hi, bhikkhave, saṅgho tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiṁ karotu.
“This being the case, you should resolve this matter by unifying the Sangha.
- 674
- 675
- 676
- 677
- 678
-
679
यस्मिं वत्थुस्मिं अहोसि सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सो एसो भिक्खु आपन्नो च उक्खित्तो च पस्सि च ओसारितो च।
Yasmiṁ vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
This monk has recognized that he had committed an offense and was ejected. He’s now been readmitted. Because of this, the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been removed.
- 680
- 681
- 682
-
683
यस्मिं वत्थुस्मिं अहोसि सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सो एसो भिक्खु आपन्नो च उक्खित्तो च पस्सि च ओसारितो च।
Yasmiṁ vatthusmiṁ ahosi saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, so eso bhikkhu āpanno ca ukkhitto ca passi ca osārito ca.
This monk has recognized that he had committed an offense and was ejected. He’s now been readmitted. Because of this, the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been removed.
- 684
-
685
यस्सायस्मतो खमति तस्स वत्थुस्स वूपसमाय सङ्घसामग्गिया करणं, सो तुण्हस्स, यस्स नक्खमति सो भासेय्य।
Yassāyasmato khamati tassa vatthussa vūpasamāya saṅghasāmaggiyā karaṇaṁ, so tuṇhassa, yassa nakkhamati so bhāseyya.
Any monk who approves of resolving this matter by unifying Sangha should remain silent. Any monk who doesn’t approve should speak up.
- 686
-
687
निहतो सङ्घभेदो, निहता सङ्घराजि, निहतं सङ्घववत्थानं, निहतं सङ्घनानाकरणं।
Nihato saṅghabhedo, nihatā saṅgharāji, nihataṁ saṅghavavatthānaṁ, nihataṁ saṅghanānākaraṇaṁ.
The schism in the Sangha has come to an end. The fracture in the Sangha has come to an end. The separation in the Sangha has come to an end.
- 688
-
689
तावदेव उपोसथो कातब्बो, पातिमोक्खं उद्दिसितब्बन्”ति।
Tāvadeva uposatho kātabbo, pātimokkhaṁ uddisitabban”ti.
The observance-day ceremony, the recitation of the Monastic Code, should be done straightaway.”
- 690
- 691
- 692
-
693
“यस्मिं, भन्ते, वत्थुस्मिं होति सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सङ्घो तं वत्थुं अविनिच्छिनित्वा अमूला मूलं गन्त्वा सङ्घसामग्गिं करोति, धम्मिका नु खो सा, भन्ते, सङ्घसामग्गी”ति?
“yasmiṁ, bhante, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ avinicchinitvā amūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, dhammikā nu kho sā, bhante, saṅghasāmaggī”ti?
“Sir, if the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, hasn’t been decided by the Sangha, hasn’t been resolved by the Sangha, yet the Sangha unifies the Sangha—is that unity in the Sangha legitimate?”
-
694
“यस्मिं, उपालि, वत्थुस्मिं होति सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सङ्घो तं वत्थुं अविनिच्छिनित्वा अमूला मूलं गन्त्वा सङ्घसामग्गिं करोति, अधम्मिका सा, उपालि, सङ्घसामग्गी”ति।
“Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ avinicchinitvā amūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, adhammikā sā, upāli, saṅghasāmaggī”ti.
-
695
“यस्मिं पन, भन्ते, वत्थुस्मिं होति सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सङ्घो तं वत्थुं विनिच्छिनित्वा मूला मूलं गन्त्वा सङ्घसामग्गिं करोति, धम्मिका नु खो सा, भन्ते, सङ्घसामग्गी”ति?
“Yasmiṁ pana, bhante, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchinitvā mūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, dhammikā nu kho sā, bhante, saṅghasāmaggī”ti?
“If the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been decided by the Sangha, has been resolved by the Sangha, and the Sangha then unifies the Sangha—is that unity in the Sangha legitimate?”
-
696
“यस्मिं, उपालि, वत्थुस्मिं होति सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सङ्घो तं वत्थुं विनिच्छिनित्वा मूला मूलं गन्त्वा सङ्घसामग्गिं करोति, धम्मिका सा, उपालि, सङ्घसामग्गी”ति।
“Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchinitvā mūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, dhammikā sā, upāli, saṅghasāmaggī”ti.
- 697
- 698
- 699
- 700
-
701
कतमा च, उपालि, सङ्घसामग्गी अत्थापेता ब्यञ्जनुपेता?
Katamā ca, upāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā?
(Pāli only)
-
702
यस्मिं, उपालि, वत्थुस्मिं होति सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सङ्घो तं वत्थुं अविनिच्छिनित्वा अमूला मूलं गन्त्वा सङ्घसामग्गिं करोति, अयं वुच्चति, उपालि, सङ्घसामग्गी अत्थापेता ब्यञ्जनुपेता।
Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ avinicchinitvā amūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, ayaṁ vuccati, upāli, saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā.
If the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, hasn’t been decided by the Sangha, hasn’t been resolved by the Sangha, yet the Sangha unifies the Sangha, this is called unity in the Sangha where the wording is fulfilled, but not the purpose.
-
703
कतमा च, उपालि, सङ्घसामग्गी अत्थुपेता च ब्यञ्जनुपेता च?
Katamā ca, upāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca?
(Pāli only)
-
704
यस्मिं, उपालि, वत्थुस्मिं होति सङ्घस्स भण्डनं कलहो विग्गहो विवादो सङ्घभेदो सङ्घराजि सङ्घववत्थानं सङ्घनानाकरणं, सङ्घो तं वत्थुं विनिच्छिनित्वा मूला मूलं गन्त्वा सङ्घसामग्गिं करोति, अयं वुच्चति, उपालि, सङ्घसामग्गी अत्थुपेता च ब्यञ्जनुपेता च।
Yasmiṁ, upāli, vatthusmiṁ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchinitvā mūlā mūlaṁ gantvā saṅghasāmaggiṁ karoti, ayaṁ vuccati, upāli, saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca.
If the basis for the arguments and disputes in the Sangha, for the schism, fracture, and separation in the Sangha, has been decided by the Sangha, has been resolved by the Sangha, and the Sangha then unifies the Sangha, this is called unity in the Sangha where both the wording and the purpose are fulfilled.”
-
705
इमा खो, उपालि, द्वे सङ्घसामग्गियो”ति।
Imā kho, upāli, dve saṅghasāmaggiyo”ti.
(Pāli only)
-
706
अथ खो आयस्मा उपालि उट्ठायासना एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा येन भगवा तेनञ्जलिं पणामेत्वा भगवन्तं गाथाय अज्झभासि—
Atha kho āyasmā upāli uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi—
Upāli then got up from his seat, arrange his upper robe over one shoulder, raise his joined palms, and spoke to the Buddha in verse:
- 707
- 708
- 709
- 710
- 711
-
712
अवेक्खिताचारो सुसंवुतिन्द्रियो;
Avekkhitācāro susaṁvutindriyo;
-
713
Paccatthikā nūpavadanti dhammato,
- 714
- 715
- 716
- 717
- 718
- 719
- 720
- 721
-
722
Rañjeti viññūparisaṁ vicakkhaṇo.
-
723
Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu,
- 724
-
725
-
726
Paccatthikānañca viraddhikovido.
- 727
- 728
- 729
- 730
- 731
- 732
- 733
- 734
- 735
- 736
- 737
- 738
- 739
- 740
-
741
Osāraṇaṁ taṁvusitassa jantuno,
- 742
-
743
Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu,
- 744
- 745
- 746
- 747
-
748
Tassuddānaṁ
- 749
- 750
- 751
- 752
- 753
- 754
- 755
- 756
-
757
Mahākassapakaccānā,
- 758
-
759
Mahācundo anuruddho,
- 760
- 761
-
762
gotamīnāthapiṇḍiko;
-
763
Senāsanaṁ vivittañca,
- 764
- 765
-
766
upāliparipucchito;
-
767
Anānuvajjo sīlena,
-
768
sāmaggī jinasāsaneti.
- 769
- 770
- 771
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.