Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

The Anthology of Discourses 32 सुत्त निपात 1।1 32

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273

Sabhiyasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223 · Hide pronunciation

  1. 1

    सुत्तsut·ta निपातni·pā·ta 3।6

    Sutta Nipāta 3.6

    Anthology of Discourses 3.6

  2. 2

    सभियसुत्तsa·bhi·ya·sut·ta

    Sabhiyasutta

    With Sabhiya

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe

    ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सभियस्सsa·bhi·yas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa पुराणसालोहितायpu·rā·ṇa·sā·lo·hi·tā·ya देवतायde·va·tā·ya पञ्हाpañ·hā उद्दिट्ठाud·diṭ·ṭhā होन्ति:hon·ti

    Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti:

    Now at that time the wanderer Sabhiya had been presented with several questions by a deity who was a former blood relation, saying:

  6. 6

    “योyo ते,te सभिय,sa·bhi·ya समणोsa·ma·ṇo वाvā ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वाvā इमेi·me पञ्हेpañ·he पुट्ठोpuṭ·ṭho ब्याकरोतिbyā·ka·ro·ti तस्सtas·sa सन्तिकेsan·ti·ke ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरेय्यासी”ति।ca·rey·yā·sī

    “yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṁ careyyāsī”ti.

    “Sabhiya, you should live the spiritual life with whatever ascetic or brahmin answers these questions.”

  7. 7

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko तस्साtas·sā देवतायde·va·tā·ya सन्तिकेsan·ti·ke तेte पञ्हेpañ·he उग्गहेत्वाug·ga·het·vā येye तेte समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā सङ्घिनोsaṅ·ghi·no गणिनोga·ṇi·no गणाचरियाga·ṇā·ca·ri·yā ञाताñā·tā यसस्सिनोya·sas·si·no तित्थकराtit·tha·ka·rā साधुसम्मताsā·dhu·sam·ma·tā बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

    Then Sabhiya, after learning those questions in the presence of that deity, approached those ascetics and brahmins who led an order and a community, and taught a community, who were well-known and famous religious founders, deemed holy by many people. That is,

  8. 8

    पूरणोpū·ra·ṇo कस्सपोkas·sa·po मक्खलिगोसालोmak·kha·li·go·sā·lo अजितोa·ji·to केसकम्बलोke·sa·kam·ba·lo पकुधोpa·ku·dho कच्चानोkac·cā·no सञ्चयोsañ·ca·yo बेलट्ठपुत्तोbe·laṭ·ṭha·put·to निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तो—nā·ṭa·put·to

    pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto—

    Pūraṇa Kassapa, the bamboo-staffed ascetic Gosāla, Ajita of the hair blanket, Pakudha Kaccāyana, Sañjaya Belaṭṭhiputta, and the Jain ascetic of the Ñātika clan.

  9. 9

    तेte उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तेte पञ्हेpañ·he पुच्छति।puc·cha·ti

    te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati.

    And he asked them those questions,

  10. 10

    तेte सभियेनsa·bhi·ye·na परिब्बाजकेनpa·rib·bā·ja·ke·na पञ्हेpañ·he पुट्ठाpuṭ·ṭhā नna सम्पायन्ति;sam·pā·yan·ti

    Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti;

    but they were stumped by them.

  11. 11

    असम्पायन्ताa·sam·pā·yan·tā कोपञ्चko·pañ·ca दोसञ्चdo·sañ·ca अप्पच्चयञ्चap·pac·ca·yañ·ca पातुकरोन्ति।pā·tu·ka·ron·ti

    asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti.

    Displaying annoyance, hate, and bitterness,

  12. 12

    अपिa·pi चca सभियंयेवsa·bhi·yaṃ·ye·va परिब्बाजकंpa·rib·bā·ja·kaṃ पटिपुच्छन्ति।pa·ṭi·puc·chan·ti

    Api ca sabhiyaṁyeva paribbājakaṁ paṭipucchanti.

    they questioned Sabhiya in return.

  13. 13

    अथa·tha खोkho सभियस्सsa·bhi·yas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

    Then Sabhiya thought,

  14. 14

    “येye खोkho तेte भोन्तोbhon·to समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā सङ्घिनोsaṅ·ghi·no गणिनोga·ṇi·no गणाचरियाga·ṇā·ca·ri·yā ञाताñā·tā यसस्सिनोya·sas·si·no तित्थकराtit·tha·ka·rā साधुसम्मताsā·dhu·sam·ma·tā बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    “ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

    “Those famous ascetics and brahmins

  15. 15

    पूरणोpū·ra·ṇo कस्सपोkas·sa·po …पे…pe निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तो—nā·ṭa·put·to

    pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—

    (Pāli only)

  16. 16

    तेte मयाma·yā पञ्हेpañ·he पुट्ठाpuṭ·ṭhā नna सम्पायन्ति,sam·pā·yan·ti

    te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,

    were stumped by my questions.

  17. 17

    असम्पायन्ताa·sam·pā·yan·tā कोपञ्चko·pañ·ca दोसञ्चdo·sañ·ca अप्पच्चयञ्चap·pac·ca·yañ·ca पातुकरोन्ति;pā·tu·ka·ron·ti

    asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti;

    Displaying annoyance, hate, and bitterness,

  18. 18

    अपिa·pi चca मञ्ञेवेत्थmañ·ñe·vet·tha पटिपुच्छन्ति।pa·ṭi·puc·chan·ti

    api ca maññevettha paṭipucchanti.

    they questioned me in return on that matter.

  19. 19

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ हीनायावत्तित्वाhī·nā·yā·vat·tit·vā कामेkā·me परिभुञ्जेय्यन्”ति।pa·ri·bhuñ·jey·yan

    Yannūnāhaṁ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyyan”ti.

    Why don’t I return to a lesser life so I can enjoy sensual pleasures?”

  20. 20

    अथa·tha खोkho सभियस्सsa·bhi·yas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

    Then Sabhiya thought,

  21. 21

    “अयम्पिa·yam·pi खोkho समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo सङ्घीsaṅ·ghī चेवce·va गणीga·ṇī चca गणाचरियोga·ṇā·ca·ri·yo चca ञातोñā·to यसस्सीya·sas·sī तित्थकरोtit·tha·ka·ro साधुसम्मतोsā·dhu·sam·ma·to बहुजनस्स;ba·hu·ja·nas·sa

    “ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa;

    “This ascetic Gotama also leads an order and a community, and tutors a community. He’s a well-known and famous religious founder, deemed holy by many people.

  22. 22

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā इमेi·me पञ्हेpañ·he पुच्छेय्यन्”ति।puc·chey·yan

    yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.

    Why don’t I ask him these questions?”

  23. 23

    अथa·tha खोkho सभियस्सsa·bhi·yas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

    Then he thought,

  24. 24

    “येपिye·pi खोkho तेte भोन्तोbhon·to समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā जिण्णाjiṇ·ṇā वुड्ढाvuḍ·ḍhā महल्लकाma·hal·la·kā अद्धगताad·dha·ga·tā वयोअनुप्पत्ताva·yo·a·nup·pat·tā थेराthe·rā रत्तञ्ञूrat·tañ·ñū चिरपब्बजिताci·ra·pab·ba·ji·tā सङ्घिनोsaṅ·ghi·no गणिनोga·ṇi·no गणाचरियाga·ṇā·ca·ri·yā ञाताñā·tā यसस्सिनोya·sas·si·no तित्थकराtit·tha·ka·rā साधुसम्मताsā·dhu·sam·ma·tā बहुजनस्स,ba·hu·ja·nas·sa सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    “yepi kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

    “Even those ascetics and brahmins who are elderly and senior, who are advanced in years and have reached the final stage of life; who are senior, long standing, long gone forth; who lead an order and a community, and tutor a community; who are well-known and famous religious founders, deemed holy by many people—that is

  25. 25

    पूरणोpū·ra·ṇo कस्सपोkas·sa·po …पे…pe निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तो—nā·ṭa·put·to

    pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—

    Pūraṇa Kassapa and the rest—

  26. 26

    तेपिte·pi मयाma·yā पञ्हेpañ·he पुट्ठाpuṭ·ṭhā नna सम्पायन्ति,sam·pā·yan·ti

    tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,

    were stumped by my questions.

  27. 27

    असम्पायन्ताa·sam·pā·yan·tā कोपञ्चko·pañ·ca दोसञ्चdo·sañ·ca अप्पच्चयञ्चap·pac·ca·yañ·ca पातुकरोन्ति,pā·tu·ka·ron·ti अपिa·pi चca मञ्ञेवेत्थmañ·ñe·vet·tha पटिपुच्छन्ति;pa·ṭi·puc·chan·ti

    asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti;

    They displayed annoyance, hate, and bitterness, and even questioned me in return.

  28. 28

    किंkiṃ पनpa·na मेme समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo इमेi·me पञ्हेpañ·he पुट्ठोpuṭ·ṭho ब्याकरिस्सति।byā·ka·ris·sa·ti

    kiṁ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati.

    How can the ascetic Gotama possibly answer my questions,

  29. 29

    समणोsa·ma·ṇo हिhi गोतमोgo·ta·mo दहरोda·ha·ro चेवce·va जातिया,jā·ti·yā नवोna·vo चca पब्बज्जाया”ति।pab·baj·jā·yā

    Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā”ti.

    since he is so young in age and newly gone forth?”

  30. 30

    अथa·tha खोkho सभियस्सsa·bhi·yas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

    Then he thought,

  31. 31

    “समणोsa·ma·ṇo खोkho दहरोतिda·ha·ro·ti नna उञ्ञातब्बोuñ·ñā·tab·bo नna परिभोतब्बो।pa·ri·bho·tab·bo

    “samaṇo kho daharoti na uññātabbo na paribhotabbo.

    “An ascetic should not be looked down upon or disparaged because they are young.

  32. 32

    दहरोपिda·ha·ro·pi चेसce·sa समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo महिद्धिकोma·hid·dhi·ko होतिho·ti महानुभावो,ma·hā·nu·bhā·vo यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā इमेi·me पञ्हेpañ·he पुच्छेय्यन्”ति।puc·chey·yan

    Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.

    Though young, the ascetic Gotama has great psychic power and might. Why don’t I ask him these questions?”

  33. 33

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.

    Then Sabhiya set out for Rājagaha.

  34. 34

    अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ वेळुवनंve·ḷu·va·naṃ कलन्दकनिवापो,ka·lan·da·ka·ni·vā·po येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

    Traveling stage by stage, he came to Rājagaha, the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. He went up to the Buddha and exchanged greetings with him.

  35. 35

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side,

  36. 36

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko भगवन्तंbha·ga·van·taṃ गाथायgā·thā·ya अज्झभासि—aj·jha·bhā·si

    Ekamantaṁ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi—

    and addressed the Buddha in verse:

  37. 37

    “कङ्खीkaṅ·khī वेचिकिच्छीve·ci·kic·chī आगमं,ā·ga·maṃ

    “Kaṅkhī vecikicchī āgamaṁ,

    “I’ve come full of doubts and uncertainties,”

  38. 38

    (इतिi·ti सभियो)sa·bhi·yo

    (iti sabhiyo)

    said Sabhiya,

  39. 39

    पञ्हेpañ·he पुच्छितुंpuc·chi·tuṃ अभिकङ्खमानो;a·bhi·kaṅ·kha·mā·no

    Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno;

    “wishing to ask some questions.

  40. 40

    तेसन्तकरोte·san·ta·ka·ro भवाहिbha·vā·hi पञ्हेpañ·he मेme पुट्ठो,puṭ·ṭho

    Tesantakaro bhavāhi pañhe me puṭṭho,

    Please solve them for me.

  41. 41

    अनुपुब्बंa·nu·pub·baṃ अनुधम्मंa·nu·dham·maṃ ब्याकरोहिbyā·ka·ro·hi मे”।me

    Anupubbaṁ anudhammaṁ byākarohi me”.

    Answer my questions in turn, <j>in accordance with the truth.”

  42. 42

    “दूरतोdū·ra·to आगतोसिā·ga·to·si सभिय,sa·bhi·ya

    “Dūrato āgatosi sabhiya,

    “You have come from afar, Sabhiya,”

  43. 43

    (इतिi·ti भगवा)bha·ga·vā

    (iti bhagavā)

    said the Buddha,

  44. 44

    पञ्हेpañ·he पुच्छितुंpuc·chi·tuṃ अभिकङ्खमानो;a·bhi·kaṅ·kha·mā·no

    Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno;

    “wishing to ask some questions.

  45. 45

    तेसन्तकरोte·san·ta·ka·ro भवामिbha·vā·mi पञ्हेpañ·he तेte पुट्ठो,puṭ·ṭho

    Tesantakaro bhavāmi pañhe te puṭṭho,

    I shall solve them for you,

  46. 46

    अनुपुब्बंa·nu·pub·baṃ अनुधम्मंa·nu·dham·maṃ ब्याकरोमिbyā·ka·ro·mi ते।te

    Anupubbaṁ anudhammaṁ byākaromi te.

    answering your questions in turn, <j>in accordance with the truth.

  47. 47

    पुच्छpuc·cha मंmaṃ सभियsa·bhi·ya पञ्हं,pañ·haṃ

    Puccha maṁ sabhiya pañhaṁ,

    Ask me your question, Sabhiya,

  48. 48

    यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci मनसिच्छसि;ma·na·sic·cha·si

    Yaṁ kiñci manasicchasi;

    whatever you want.

  49. 49

    तस्सtas·sa तस्सेवtas·se·va पञ्हस्स,pañ·has·sa

    Tassa tasseva pañhassa,

    I’ll solve each and every

  50. 50

    अहंa·haṃ अन्तंan·taṃ करोमिka·ro·mi ते”ति।te

    Ahaṁ antaṁ karomi te”ti.

    question you have.”

  51. 51

    अथa·tha खोkho सभियस्सsa·bhi·yas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

    Then Sabhiya thought,

  52. 52

    “अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो।bho

    “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

    “Oh lord, how incredible, how amazing!

  53. 53

    यंyaṃ वताहंva·tā·haṃ अञ्ञेसुañ·ñe·su समणब्राह्मणेसुsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇe·su ओकासकम्ममत्तम्पिo·kā·sa·kam·ma·mat·tam·pi नालत्थंnā·lat·thaṃ तंtaṃ मेme इदंi·daṃ समणेनsa·ma·ṇe·na गोतमेनgo·ta·me·na ओकासकम्मंo·kā·sa·kam·maṃ कतन्”ति।ka·tan

    Yaṁ vatāhaṁ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi nālatthaṁ taṁ me idaṁ samaṇena gotamena okāsakammaṁ katan”ti.

    Where those other ascetics and brahmins didn’t even give me a chance, the Buddha has invited me.”

  54. 54

    अत्तमनोat·ta·ma·no पमुदितोpa·mu·di·to उदग्गोu·dag·go पीतिसोमनस्सजातोpī·ti·so·ma·nas·sa·jā·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि—a·puc·chi

    Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ pañhaṁ apucchi—

    Uplifted and elated, full of rapture and happiness, he asked this question.

  55. 55

    “किंपत्तिनमाहुkiṃ·pat·ti·na·mā·hu भिक्खुनं,bhik·khu·naṃ

    “Kiṁpattinamāhu bhikkhunaṁ,

    “What must one attain to be called a mendicant?”

  56. 56

    (इतिi·ti सभियो)sa·bhi·yo

    (iti sabhiyo)

    said Sabhiya,

  57. 57

    सोरतंso·ra·taṃ केनke·na कथञ्चka·thañ·ca दन्तमाहु;dan·ta·mā·hu

    Sorataṁ kena kathañca dantamāhu;

    “How is one ‘gentle’, how said to be ‘tamed’?

  58. 58

    बुद्धोतिbud·dho·ti कथंka·thaṃ पवुच्चति,pa·vuc·ca·ti

    Buddhoti kathaṁ pavuccati,

    How is one declared to be ‘awakened’?

  59. 59

    पुट्ठोpuṭ·ṭho मेme भगवाbha·ga·vā ब्याकरोहि”।byā·ka·ro·hi

    Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

    May the Buddha please answer my question.”

  60. 60

    “पज्जेनpaj·je·na कतेनka·te·na अत्तना,at·ta·nā

    “Pajjena katena attanā,

    “When by the path they have walked themselves,”

  61. 61

    (सभियातिsa·bhi·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (sabhiyāti bhagavā)

    said the Buddha to Sabhiya,

  62. 62

    परिनिब्बानगतोpa·ri·nib·bā·na·ga·to वितिण्णकङ्खो;vi·tiṇ·ṇa·kaṅ·kho

    Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;

    “they reach extinguishment, with doubt overcome;

  63. 63

    विभवञ्चvi·bha·vañ·ca भवञ्चbha·vañ·ca विप्पहाय,vip·pa·hā·ya

    Vibhavañca bhavañca vippahāya,

    giving up desire for existence or nonexistence,

  64. 64

    वुसितवाvu·si·ta·vā खीणपुनब्भवोkhī·ṇa·pu·nab·bha·vo सsa भिक्खु।bhik·khu

    Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.

    their journey complete, their rebirths ended: <j>that is a mendicant.

  65. 65

    सब्बत्थsab·bat·tha उपेक्खकोu·pek·kha·ko सतिमा,sa·ti·mā

    Sabbattha upekkhako satimā,

    Equanimous toward everything, mindful,

  66. 66

    नna सोso हिंसतिhiṃ·sa·ti कञ्चिkañ·ci सब्बलोके;sab·ba·lo·ke

    Na so hiṁsati kañci sabbaloke;

    they don’t harm anyone in the world.

  67. 67

    तिण्णोtiṇ·ṇo समणोsa·ma·ṇo अनाविलो,a·nā·vi·lo

    Tiṇṇo samaṇo anāvilo,

    An ascetic who has crossed over, unclouded,

  68. 68

    उस्सदाus·sa·dā यस्सyas·sa नna सन्तिsan·ti सोरतोso·ra·to सो।so

    Ussadā yassa na santi sorato so.

    who has no pretensions, is gentle.

  69. 69

    यस्सिन्द्रियानिyas·sin·dri·yā·ni भावितानि,bhā·vi·tā·ni

    Yassindriyāni bhāvitāni,

    Their faculties have been developed

  70. 70

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā चca सब्बलोके;sab·ba·lo·ke

    Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;

    inside and out in the whole world.

  71. 71

    निब्बिज्झnib·bij·jha इमंi·maṃ परञ्चpa·rañ·ca लोकं,lo·kaṃ

    Nibbijjha imaṁ parañca lokaṁ,

    Having pierced through this world and the next,

  72. 72

    कालंkā·laṃ कङ्खतिkaṅ·kha·ti भावितोbhā·vi·to सsa दन्तो।dan·to

    Kālaṁ kaṅkhati bhāvito sa danto.

    tamed, they await their time.

  73. 73

    कप्पानिkap·pā·ni विचेय्यvi·cey·ya केवलानि,ke·va·lā·ni

    Kappāni viceyya kevalāni,

    They have examined the eons in their entirety,

  74. 74

    संसारंsaṃ·sā·raṃ दुभयंdu·bha·yaṃ चुतूपपातं;cu·tū·pa·pā·taṃ

    Saṁsāraṁ dubhayaṁ cutūpapātaṁ;

    and both sides of transmigration—<j>passing away and rebirth.

  75. 75

    विगतरजमनङ्गणंvi·ga·ta·ra·ja·ma·naṅ·ga·ṇaṃ विसुद्धं,vi·sud·dhaṃ

    Vigatarajamanaṅgaṇaṁ visuddhaṁ,

    Rid of dust, unblemished, purified:

  76. 76

    पत्तंpat·taṃ जातिखयंjā·ti·kha·yaṃ तमाहुta·mā·hu बुद्धन्”ति।bud·dhan

    Pattaṁ jātikhayaṁ tamāhu buddhan”ti.

    the one they call ‘awakened’ has attained <j>the end of rebirth.”

  77. 77

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā अत्तमनोat·ta·ma·no पमुदितोpa·mu·di·to उदग्गोu·dag·go पीतिसोमनस्सजातोpī·ti·so·ma·nas·sa·jā·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिंut·ta·riṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि—a·puc·chi

    Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—

    And then, having approved and agreed with what the Buddha said, uplifted and elated, full of rapture and happiness, Sabhiya asked another question:

  78. 78

    “किंपत्तिनमाहुkiṃ·pat·ti·na·mā·hu ब्राह्मणं,brāh·ma·ṇaṃ

    “Kiṁpattinamāhu brāhmaṇaṁ,

    “What must one attain to be called ‘brahmin’?”

  79. 79

    (इतिi·ti सभियो)sa·bhi·yo

    (iti sabhiyo)

    said Sabhiya.

  80. 80

    समणंsa·ma·ṇaṃ केनke·na कथञ्चka·thañ·ca न्हातकोति;nhā·ta·ko·ti

    Samaṇaṁ kena kathañca nhātakoti;

    “Why is one an ‘ascetic’, and how a ‘bathed initiate’?

  81. 81

    नागोतिnā·go·ti कथंka·thaṃ पवुच्चति,pa·vuc·ca·ti

    Nāgoti kathaṁ pavuccati,

    How is one declared to be a ‘giant’?

  82. 82

    पुट्ठोpuṭ·ṭho मेme भगवाbha·ga·vā ब्याकरोहि”।byā·ka·ro·hi

    Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

    May the Buddha please answer my question.”

  83. 83

    “बाहित्वाbā·hit·vā सब्बपापकानि,sab·ba·pā·pa·kā·ni

    “Bāhitvā sabbapāpakāni,

    “Having banished all bad things,”

  84. 84

    (सभियातिsa·bhi·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (sabhiyāti bhagavā)

    said the Buddha to Sabhiya,

  85. 85

    विमलोvi·ma·lo साधुसमाहितोsā·dhu·sa·mā·hi·to ठितत्तो;ṭhi·tat·to

    Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;

    “immaculate, well-composed, steadfast,

  86. 86

    संसारमतिच्चsaṃ·sā·ra·ma·tic·ca केवलीke·va·lī सो,so

    Saṁsāramaticca kevalī so,

    consummate, they’ve left transmigration behind:

  87. 87

    असितोa·si·to तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te सsa ब्रह्मा।brah·mā

    Asito tādi pavuccate sa brahmā.

    unattached, one such is called ‘brahmin’.

  88. 88

    समिताविsa·mi·tā·vi पहायpa·hā·ya पुञ्ञपापं,puñ·ña·pā·paṃ

    Samitāvi pahāya puññapāpaṁ,

    An assuaged one who has given up good and evil,

  89. 89

    विरजोvi·ra·jo ञत्वाñat·vā इमंi·maṃ परञ्चpa·rañ·ca लोकं;lo·kaṃ

    Virajo ñatvā imaṁ parañca lokaṁ;

    stainless, understanding this world and the next,

  90. 90

    जातिमरणंjā·ti·ma·ra·ṇaṃ उपातिवत्तो,u·pā·ti·vat·to

    Jātimaraṇaṁ upātivatto,

    gone beyond rebirth and death:

  91. 91

    समणोsa·ma·ṇo तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता।ta·that·tā

    Samaṇo tādi pavuccate tathattā.

    one such is rightly called ‘ascetic’.

  92. 92

    निन्हायnin·hā·ya सब्बपापकानि,sab·ba·pā·pa·kā·ni

    Ninhāya sabbapāpakāni,

    Having washed off all bad things

  93. 93

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā चca सब्बलोके;sab·ba·lo·ke

    Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;

    inside and out in the whole world,

  94. 94

    देवमनुस्सेसुde·va·ma·nus·se·su कप्पियेसु,kap·pi·ye·su

    Devamanussesu kappiyesu,

    among gods and humans bound to creations,

  95. 95

    कप्पंkap·paṃ नेतिne·ti तमाहुta·mā·hu न्हातकोति।nhā·ta·ko·ti

    Kappaṁ neti tamāhu nhātakoti.

    the one they call ‘washed’ does not return to creation.

  96. 96

    आगुंā·guṃ नna करोतिka·ro·ti किञ्चिkiñ·ci लोके,lo·ke

    Āguṁ na karoti kiñci loke,

    They do nothing monstrous at all in the world,

  97. 97

    सब्बसंयोगेsab·ba·saṃ·yo·ge विसज्जvi·saj·ja बन्धनानि;ban·dha·nā·ni

    Sabbasaṁyoge visajja bandhanāni;

    discarding all yokes and bonds,

  98. 98

    सब्बत्थsab·bat·tha नna सज्जतीsaj·ja·tī विमुत्तो,vi·mut·to

    Sabbattha na sajjatī vimutto,

    everywhere not stuck, freed:

  99. 99

    नागोnā·go तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता”ति।ta·that·tā

    Nāgo tādi pavuccate tathattā”ti.

    one such is rightly called ‘giant’.”

  100. 100

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko …पे…pe भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिंut·ta·riṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि—a·puc·chi

    Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—

    And then Sabhiya asked another question:

  101. 101

    “कंkaṃ खेत्तजिनंkhet·ta·ji·naṃ वदन्तिva·dan·ti बुद्धा,bud·dhā

    “Kaṁ khettajinaṁ vadanti buddhā,

    “Who is a ‘field-victor’ according to the Buddhas?”

  102. 102

    (इतिi·ti सभियो)sa·bhi·yo

    (iti sabhiyo)

    said Sabhiya,

  103. 103

    कुसलंku·sa·laṃ केनke·na कथञ्चka·thañ·ca पण्डितोति;paṇ·ḍi·to·ti

    Kusalaṁ kena kathañca paṇḍitoti;

    “Why is one ‘skillful’, and how ‘an astute scholar’?

  104. 104

    मुनिmu·ni नामnā·ma कथंka·thaṃ पवुच्चति,pa·vuc·ca·ti

    Muni nāma kathaṁ pavuccati,

    How is one declared to be a ‘sage’?

  105. 105

    पुट्ठोpuṭ·ṭho मेme भगवाbha·ga·vā ब्याकरोहि”।byā·ka·ro·hi

    Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

    May the Buddha please answer my question.”

  106. 106

    “खेत्तानिkhet·tā·ni विचेय्यvi·cey·ya केवलानि,ke·va·lā·ni

    “Khettāni viceyya kevalāni,

    “They are victors on the fields of deeds in their entirety,”

  107. 107

    (सभियातिsa·bhi·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (sabhiyāti bhagavā)

    said the Buddha to Sabhiya,

  108. 108

    दिब्बंdib·baṃ मानुसकञ्चmā·nu·sa·kañ·ca ब्रह्मखेत्तं;brah·ma·khet·taṃ

    Dibbaṁ mānusakañca brahmakhettaṁ;

    “the fields of gods, humans, and divinities;

  109. 109

    सब्बखेत्तमूलबन्धनाsab·ba·khet·ta·mū·la·ban·dha·nā पमुत्तो,pa·mut·to

    Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,

    released from the root bondage to all fields:

  110. 110

    खेत्तजिनोkhet·ta·ji·no तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता।ta·that·tā

    Khettajino tādi pavuccate tathattā.

    one such is rightly called ‘field-victor’.

  111. 111

    कोसानिko·sā·ni विचेय्यvi·cey·ya केवलानि,ke·va·lā·ni

    Kosāni viceyya kevalāni,

    They have examined the coffers in their entirety,

  112. 112

    दिब्बंdib·baṃ मानुसकञ्चmā·nu·sa·kañ·ca ब्रह्मकोसं;brah·ma·ko·saṃ

    Dibbaṁ mānusakañca brahmakosaṁ;

    the coffers of gods, humans, and divinities;

  113. 113

    सब्बकोसमूलबन्धनाsab·ba·ko·sa·mū·la·ban·dha·nā पमुत्तो,pa·mut·to

    Sabbakosamūlabandhanā pamutto,

    released from the root bondage to all coffers:

  114. 114

    कुसलोku·sa·lo तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता।ta·that·tā

    Kusalo tādi pavuccate tathattā.

    one such is rightly called ‘skillful’.

  115. 115

    दुभयानिdu·bha·yā·ni विचेय्यvi·cey·ya पण्डरानि,paṇ·ḍa·rā·ni

    Dubhayāni viceyya paṇḍarāni,

    They have examined whiteness

  116. 116

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā चca सुद्धिपञ्ञो;sud·dhi·pañ·ño

    Ajjhattaṁ bahiddhā ca suddhipañño;

    both inside and out; understanding purity,

  117. 117

    कण्हंkaṇ·haṃ सुक्कंsuk·kaṃ उपातिवत्तो,u·pā·ti·vat·to

    Kaṇhaṁ sukkaṁ upātivatto,

    they have left dark and bright behind:

  118. 118

    पण्डितोpaṇ·ḍi·to तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता।ta·that·tā

    Paṇḍito tādi pavuccate tathattā.

    one such is rightly called ‘an astute scholar’.

  119. 119

    असतञ्चa·sa·tañ·ca सतञ्चsa·tañ·ca ञत्वाñat·vā धम्मं,dham·maṃ

    Asatañca satañca ñatvā dhammaṁ,

    Understanding the nature of the bad and the good

  120. 120

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā चca सब्बलोके;sab·ba·lo·ke

    Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;

    inside and out in the whole world;

  121. 121

    देवमनुस्सेहिde·va·ma·nus·se·hi पूजनीयो,pū·ja·nī·yo

    Devamanussehi pūjanīyo,

    one worthy of honor by gods and humans,

  122. 122

    सङ्गंsaṅ·gaṃ जालमतिच्चjā·la·ma·tic·ca सोso मुनी”ति।mu·nī

    Saṅgaṁ jālamaticca so munī”ti.

    who has escaped from the net and the chain: <j>that is a sage.”

  123. 123

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko …पे…pe भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिंut·ta·riṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि—a·puc·chi

    Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—

    And then Sabhiya asked another question:

  124. 124

    “किंपत्तिनमाहुkiṃ·pat·ti·na·mā·hu वेदगुं,ve·da·guṃ

    “Kiṁpattinamāhu vedaguṁ,

    “What must one attain <j>to be called ‘knowledge master’?”

  125. 125

    (इतिi·ti सभियो)sa·bhi·yo

    (iti sabhiyo)

    said Sabhiya,

  126. 126

    अनुविदितंa·nu·vi·di·taṃ केनke·na कथञ्चka·thañ·ca विरियवाति;vi·ri·ya·vā·ti

    Anuviditaṁ kena kathañca viriyavāti;

    “Why is one ‘studied’, and how is one ‘heroic’?

  127. 127

    आजानियोā·jā·ni·yo किन्तिkin·ti नामnā·ma होति,ho·ti

    Ājāniyo kinti nāma hoti,

    How to gain the name ‘thoroughbred’?

  128. 128

    पुट्ठोpuṭ·ṭho मेme भगवाbha·ga·vā ब्याकरोहि”।byā·ka·ro·hi

    Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

    May the Buddha please answer my question.”

  129. 129

    “वेदानिve·dā·ni विचेय्यvi·cey·ya केवलानि,ke·va·lā·ni

    “Vedāni viceyya kevalāni,

    “They have examined knowledges in their entirety,”

  130. 130

    (सभियातिsa·bhi·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (sabhiyāti bhagavā)

    said the Buddha to Sabhiya,

  131. 131

    समणानंsa·ma·ṇā·naṃ यानिधत्थिyā·ni·dhat·thi ब्राह्मणानं;brāh·ma·ṇā·naṃ

    Samaṇānaṁ yānidhatthi brāhmaṇānaṁ;

    “those that are current among ascetics and brahmins;

  132. 132

    सब्बवेदनासुsab·ba·ve·da·nā·su वीतरागो,vī·ta·rā·go

    Sabbavedanāsu vītarāgo,

    rid of greed for all feelings,

  133. 133

    सब्बंsab·baṃ वेदमतिच्चve·da·ma·tic·ca वेदगूve·da·gū सो।so

    Sabbaṁ vedamaticca vedagū so.

    having left all knowledges behind: <j>that is a knowledge master.

  134. 134

    अनुविच्चa·nu·vic·ca पपञ्चनामरूपं,pa·pañ·ca·nā·ma·rū·paṃ

    Anuvicca papañcanāmarūpaṁ,

    Having studied proliferation and name & form

  135. 135

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā चca रोगमूलं;ro·ga·mū·laṃ

    Ajjhattaṁ bahiddhā ca rogamūlaṁ;

    inside and out—the root of disease;

  136. 136

    सब्बरोगमूलबन्धनाsab·ba·ro·ga·mū·la·ban·dha·nā पमुत्तो,pa·mut·to

    Sabbarogamūlabandhanā pamutto,

    released from the root bondage to all disease:

  137. 137

    अनुविदितोa·nu·vi·di·to तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता।ta·that·tā

    Anuvidito tādi pavuccate tathattā.

    one such is rightly called ‘studied’.

  138. 138

    विरतोvi·ra·to इधi·dha सब्बपापकेहि,sab·ba·pā·pa·ke·hi

    Virato idha sabbapāpakehi,

    Refraining from all evil here,

  139. 139

    निरयदुक्खंni·ra·ya·duk·khaṃ अतिच्चa·tic·ca विरियवासो;vi·ri·ya·vā·so

    Nirayadukkhaṁ aticca viriyavāso;

    heroic, he escapes from the suffering of hell;

  140. 140

    सोso वीरियवाvī·ri·ya·vā पधानवा,pa·dhā·na·vā

    So vīriyavā padhānavā,

    he is heroic and energetic:

  141. 141

    धीरोdhī·ro तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता।ta·that·tā

    Dhīro tādi pavuccate tathattā.

    one such is rightly called ‘hero’.

  142. 142

    यस्सस्सुyas·sas·su लुनानिlu·nā·ni बन्धनानि,ban·dha·nā·ni

    Yassassu lunāni bandhanāni,

    Whoever’s bonds are cut,

  143. 143

    अज्झत्तंaj·jhat·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā चca सङ्गमूलं;saṅ·ga·mū·laṃ

    Ajjhattaṁ bahiddhā ca saṅgamūlaṁ;

    the root of clinging inside and out;

  144. 144

    सब्बसङ्गमूलबन्धनाsab·ba·saṅ·ga·mū·la·ban·dha·nā पमुत्तो,pa·mut·to

    Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto,

    released from the root bondage to all clinging:

  145. 145

    आजानियोā·jā·ni·yo तादिtā·di पवुच्चतेpa·vuc·ca·te तथत्ता”ति।ta·that·tā

    Ājāniyo tādi pavuccate tathattā”ti.

    one such is rightly called ‘thoroughbred’.”

  146. 146

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko …पे…pe भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिंut·ta·riṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि—a·puc·chi

    Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—

    And then Sabhiya asked another question:

  147. 147

    “किंपत्तिनमाहुkiṃ·pat·ti·na·mā·hu सोत्तियं,sot·ti·yaṃ

    “Kiṁpattinamāhu sottiyaṁ,

    “What must one attain to be called ‘scholar’?”

  148. 148

    (इतिi·ti सभियो)sa·bhi·yo

    (iti sabhiyo)

    said Sabhiya,

  149. 149

    अरियंa·ri·yaṃ केनke·na कथञ्चka·thañ·ca चरणवाति;ca·ra·ṇa·vā·ti

    Ariyaṁ kena kathañca caraṇavāti;

    “Why is one ‘noble’, and how is one ‘well conducted’?

  150. 150

    परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko किन्तिkin·ti नामnā·ma होति,ho·ti

    Paribbājako kinti nāma hoti,

    How to gain the name ‘wanderer’?

  151. 151

    पुट्ठोpuṭ·ṭho मेme भगवाbha·ga·vā ब्याकरोहि”।byā·ka·ro·hi

    Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

    May the Buddha please answer my question.”

  152. 152

    “सुत्वाsut·vā सब्बधम्मंsab·ba·dham·maṃ अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya लोके,lo·ke

    “Sutvā sabbadhammaṁ abhiññāya loke,

    “One who has learned every teaching,”

  153. 153

    (सभियातिsa·bhi·yā·ti भगवा)bha·ga·vā

    (sabhiyāti bhagavā)

    said the Buddha to Sabhiya,

  154. 154

    सावज्जानवज्जंsā·vaj·jā·na·vaj·jaṃ यदत्थिya·dat·thi किञ्चि;kiñ·ci

    Sāvajjānavajjaṁ yadatthi kiñci;

    “and has known for themselves what in the world <j>is blameworthy and blameless;

  155. 155

    अभिभुंa·bhi·bhuṃ अकथङ्कथिंa·ka·thaṅ·ka·thiṃ विमुत्तं,vi·mut·taṃ

    Abhibhuṁ akathaṅkathiṁ vimuttaṁ,

    a vanquisher, decided, liberated,

  156. 156

    अनिघंa·ni·ghaṃ सब्बधिमाहुsab·ba·dhi·mā·hu सोत्तियोति।sot·ti·yo·ti

    Anighaṁ sabbadhimāhu sottiyoti.

    untroubled everywhere: they call them ‘scholar’.

  157. 157

    छेत्वाchet·vā आसवानिā·sa·vā·ni आलयानि,ā·la·yā·ni

    Chetvā āsavāni ālayāni,

    Having cut off defilements and clingings,

  158. 158

    विद्वाvid·vā सोso नna उपेतिu·pe·ti गब्भसेय्यं;gab·bha·sey·yaṃ

    Vidvā so na upeti gabbhaseyyaṁ;

    being wise, they enter no womb.

  159. 159

    सञ्ञंsañ·ñaṃ तिविधंti·vi·dhaṃ पनुज्जpa·nuj·ja पङ्कं,paṅ·kaṃ

    Saññaṁ tividhaṁ panujja paṅkaṁ,

    They’ve cast aside the bog of the three perceptions,

  160. 160

    कप्पंkap·paṃ नेतिne·ti तमाहुta·mā·hu अरियोति।a·ri·yo·ti

    Kappaṁ neti tamāhu ariyoti.

    the one they call ‘noble’ does not return to creation.

  161. 161

    योyo इधi·dha चरणेसुca·ra·ṇe·su पत्तिपत्तो,pat·ti·pat·to

    Yo idha caraṇesu pattipatto,

    One here who is accomplished <j>and skillful in all forms of good conduct;

  162. 162

    कुसलोku·sa·lo सब्बदाsab·ba·dā आजानातिā·jā·nā·ti धम्मं;dham·maṃ

    Kusalo sabbadā ājānāti dhammaṁ;

    always understanding the teaching,

  163. 163

    सब्बत्थsab·bat·tha नna सज्जतिsaj·ja·ti विमुत्तचित्तो,vi·mut·ta·cit·to

    Sabbattha na sajjati vimuttacitto,

    everywhere not stuck, freed in mind,

  164. 164

    पटिघाpa·ṭi·ghā यस्सyas·sa नna सन्तिsan·ti चरणवाca·ra·ṇa·vā सो।so

    Paṭighā yassa na santi caraṇavā so.

    who has no aversion: they are ‘well-conducted’.

  165. 165

    दुक्खवेपक्कंduk·kha·ve·pak·kaṃ यदत्थिya·dat·thi कम्मं,kam·maṃ

    Dukkhavepakkaṁ yadatthi kammaṁ,

    They wander full of wisdom,

  166. 166

    उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ वापिvā·pi मज्झे;maj·jhe

    Uddhamadho tiriyaṁ vāpi majjhe;

    having banished any deed that results in suffering,

  167. 167

    परिब्बाजयित्वाpa·rib·bā·ja·yit·vā परिञ्ञचारी,pa·riñ·ña·cā·rī

    Paribbājayitvā pariññacārī,

    deceit and conceit, as well as greed and anger,

  168. 168

    मायंmā·yaṃ मानमथोपिmā·na·ma·tho·pi लोभकोधं;lo·bha·ko·dhaṃ

    Māyaṁ mānamathopi lobhakodhaṁ;

    above, below, all round, between.

  169. 169

    परियन्तमकासिpa·ri·yan·ta·ma·kā·si नामरूपं,nā·ma·rū·paṃ

    Pariyantamakāsi nāmarūpaṁ,

    They have made a limit on name and form;

  170. 170

    तंtaṃ परिब्बाजकमाहुpa·rib·bā·ja·ka·mā·hu पत्तिपत्तन्”ति।pat·ti·pat·tan

    Taṁ paribbājakamāhu pattipattan”ti.

    the one they call a ‘wanderer’ <j>has reached their destination.”

  171. 171

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā अत्तमनोat·ta·ma·no पमुदितोpa·mu·di·to उदग्गोu·dag·go पीतिसोमनस्सजातोpī·ti·so·ma·nas·sa·jā·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā एकंसंe·kaṃ·saṃ उत्तरासङ्गंut·ta·rā·saṅ·gaṃ करित्वाka·rit·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सम्मुखाsam·mu·khā सारुप्पाहिsā·rup·pā·hi गाथाहिgā·thā·hi अभित्थवि:a·bhit·tha·vi

    Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:

    And then, having approved and agreed with what the Buddha said, uplifted and elated, full of rapture and happiness, Sabhiya rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and extolled the Buddha in his presence with fitting verses:

  172. 172

    “यानिyā·ni चca तीणिtī·ṇi यानिyā·ni चca सट्ठि,saṭ·ṭhi

    “Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi,

    “O one of vast wisdom, <j>there are three and sixty opinions

  173. 173

    समणप्पवादसितानिsa·ma·ṇap·pa·vā·da·si·tā·ni भूरिपञ्ञ;bhū·ri·pañ·ña

    Samaṇappavādasitāni bhūripañña;

    based on the doctrines of ascetics:

  174. 174

    सञ्ञक्खरसञ्ञनिस्सितानि,sañ·ñak·kha·ra·sañ·ña·nis·si·tā·ni

    Saññakkharasaññanissitāni,

    they are expressions of perception, <j>based on perception.

  175. 175

    ओसरणानिo·sa·ra·ṇā·ni विनेय्यvi·ney·ya ओघतमगा।o·gha·ta·ma·gā

    Osaraṇāni vineyya oghatamagā.

    Having dispelled them all, <j>you passed over the dark flood.

  176. 176

    अन्तगूसिan·ta·gū·si पारगूpā·ra·gū दुक्खस्स,duk·khas·sa

    Antagūsi pāragū dukkhassa,

    You have gone to the end, gone beyond suffering,

  177. 177

    अरहासिa·ra·hā·si सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho खीणासवंkhī·ṇā·sa·vaṃ तंtaṃ मञ्ञे;mañ·ñe

    Arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṁ taṁ maññe;

    you are perfected, a fully awakened Buddha; <j>I think you have ended defilements.

  178. 178

    जुतिमाju·ti·mā मुतिमाmu·ti·mā पहूतपञ्ञो,pa·hū·ta·pañ·ño

    Jutimā mutimā pahūtapañño,

    Brilliant, thoughtful, abounding in wisdom,

  179. 179

    दुक्खस्सन्तकरduk·khas·san·ta·ka·ra अतारेसिa·tā·re·si मं।maṃ

    Dukkhassantakara atāresi maṁ.

    ender of suffering—you brought me across!

  180. 180

    यंyaṃ मेme कङ्खितमञ्ञासि,kaṅ·khi·ta·mañ·ñā·si

    Yaṁ me kaṅkhitamaññāsi,

    When you understood my uncertainty,

  181. 181

    विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā मंmaṃ तारयिtā·ra·yi नमोna·mo ते;te

    Vicikicchā maṁ tārayi namo te;

    you brought me beyond doubt—homage to you!

  182. 182

    मुनिmu·ni मोनपथेसुmo·na·pa·the·su पत्तिपत्त,pat·ti·pat·ta

    Muni monapathesu pattipatta,

    A sage, accomplished in the ways of sagacity,

  183. 183

    अखिलa·khi·la आदिच्चबन्धुā·dic·ca·ban·dhu सोरतोसि।so·ra·to·si

    Akhila ādiccabandhu soratosi.

    you are gentle, not hardhearted, <j>O Kinsman of the Sun.

  184. 184

    याyā मेme कङ्खाkaṅ·khā पुरेpu·re आसि,ā·si

    Yā me kaṅkhā pure āsi,

    Any doubts that I once had,

  185. 185

    तंtaṃ मेme ब्याकासिbyā·kā·si चक्खुमा;cak·khu·mā

    Taṁ me byākāsi cakkhumā;

    you have answered for me, O Clear-eyed One.

  186. 186

    अद्धाad·dhā मुनीसिmu·nī·si सम्बुद्धो,sam·bud·dho

    Addhā munīsi sambuddho,

    Clearly you are a sage, an Awakened One,

  187. 187

    नत्थिnat·thi नीवरणाnī·va·ra·ṇā तव।ta·va

    Natthi nīvaraṇā tava.

    there are no hindrances in you.

  188. 188

    उपायासाu·pā·yā·sā चca तेte सब्बे,sab·be

    Upāyāsā ca te sabbe,

    All your distress

  189. 189

    विद्धस्ताvid·dhas·tā विनळीकता;vi·na·ḷī·ka·tā

    Viddhastā vinaḷīkatā;

    is blown away and mown down.

  190. 190

    सीतिभूतोsī·ti·bhū·to दमप्पत्तो,da·map·pat·to

    Sītibhūto damappatto,

    Cooled, tamed, steadfast:

  191. 191

    धितिमाdhi·ti·mā सच्चनिक्कमो।sac·ca·nik·ka·mo

    Dhitimā saccanikkamo.

    truth is your strength.

  192. 192

    तस्सtas·sa तेte नागनागस्स,nā·ga·nā·gas·sa

    Tassa te nāganāgassa,

    O giant among giants, O great hero,

  193. 193

    महावीरस्सma·hā·vī·ras·sa भासतो;bhā·sa·to

    Mahāvīrassa bhāsato;

    when you are speaking

  194. 194

    सब्बेsab·be देवानुमोदन्ति,de·vā·nu·mo·dan·ti

    Sabbe devānumodanti,

    all the gods rejoice,

  195. 195

    उभोu·bho नारदपब्बता।nā·ra·da·pab·ba·tā

    Ubho nāradapabbatā.

    including both Nārada and Pabbata.

  196. 196

    नमोna·mo तेte पुरिसाजञ्ञ,pu·ri·sā·jañ·ña

    Namo te purisājañña,

    Homage to you, O thoroughbred!

  197. 197

    नमोna·mo तेte पुरिसुत्तम;pu·ri·sut·ta·ma

    Namo te purisuttama;

    Homage to you, supreme among men!

  198. 198

    सदेवकस्मिंsa·de·va·kas·miṃ लोकस्मिं,lo·kas·miṃ

    Sadevakasmiṁ lokasmiṁ,

    In the world with its gods,

  199. 199

    नत्थिnat·thi तेte पटिपुग्गलो।pa·ṭi·pug·ga·lo

    Natthi te paṭipuggalo.

    you have no rival.

  200. 200

    तुवंtu·vaṃ बुद्धोbud·dho तुवंtu·vaṃ सत्था,sat·thā

    Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā,

    You are the Buddha, you are the Teacher,

  201. 201

    तुवंtu·vaṃ माराभिभूmā·rā·bhi·bhū मुनि;mu·ni

    Tuvaṁ mārābhibhū muni;

    you are the sage who has overcome Māra;

  202. 202

    तुवंtu·vaṃ अनुसयेa·nu·sa·ye छेत्वा,chet·vā

    Tuvaṁ anusaye chetvā,

    you have cut off the underlying tendencies,

  203. 203

    तिण्णोtiṇ·ṇo तारेसिमंtā·re·si·maṃ पजं।pa·jaṃ

    Tiṇṇo tāresimaṁ pajaṁ.

    you’ve crossed over, and you bring humanity across.

  204. 204

    उपधीu·pa·dhī तेte समतिक्कन्ता,sa·ma·tik·kan·tā

    Upadhī te samatikkantā,

    You have transcended attachments,

  205. 205

    आसवाā·sa·vā तेte पदालिता;pa·dā·li·tā

    Āsavā te padālitā;

    your defilements are shattered;

  206. 206

    सीहोसिsī·ho·si अनुपादानो,a·nu·pā·dā·no

    Sīhosi anupādāno,

    you are a lion free of grasping,

  207. 207

    पहीनभयभेरवो।pa·hī·na·bha·ya·bhe·ra·vo

    Pahīnabhayabheravo.

    with fear and dread given up.

  208. 208

    पुण्डरीकंpuṇ·ḍa·rī·kaṃ यथाya·thā वग्गु,vag·gu

    Puṇḍarīkaṁ yathā vaggu,

    Like a graceful lotus

  209. 209

    तोयेto·ye नna उपलिम्पति;u·pa·lim·pa·ti

    Toye na upalimpati;

    to which water does not stick,

  210. 210

    एवंe·vaṃ पुञ्ञेpuñ·ñe चca पापेpā·pe च,ca

    Evaṁ puññe ca pāpe ca,

    so both good and evil

  211. 211

    उभयेu·bha·ye त्वंtvaṃ नna लिम्पसि;lim·pa·si

    Ubhaye tvaṁ na limpasi;

    do not stick to you.

  212. 212

    पादेpā·de वीरvī·ra पसारेहि,pa·sā·re·hi

    Pāde vīra pasārehi,

    Stretch out your feet, great hero:

  213. 213

    सभियोsa·bhi·yo वन्दतिvan·da·ti सत्थुनो”ति।sat·thu·no

    Sabhiyo vandati satthuno”ti.

    Sabhiya bows to the Teacher.”

  214. 214

    अथa·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko भगवतोbha·ga·va·to पादेसुpā·de·su सिरसाsi·ra·sā निपतित्वाni·pa·tit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:

    Then the wanderer Sabhiya bowed with his head to the Buddha’s feet and said,

  215. 215

    “अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्तेbhan·te …पे…pe

    “abhikkantaṁ, bhante …pe…

    “Excellent, sir! Excellent! …

  216. 216

    एसाहंe·sā·haṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च;bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    esāhaṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca;

    I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  217. 217

    लभेय्याहं,la·bhey·yā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ लभेय्यंla·bhey·yaṃ उपसम्पदन्”ति।u·pa·sam·pa·dan

    labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.

    Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?”

  218. 218

    “योyo खो,kho सभिय,sa·bhi·ya अञ्ञतित्थियपुब्बोañ·ña·tit·thi·ya·pub·bo इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti उपसम्पदं,u·pa·sam·pa·daṃ सोso चत्तारोcat·tā·ro मासेmā·se परिवसति;pa·ri·va·sa·ti चतुन्नंca·tun·naṃ मासानंmā·sā·naṃ अच्चयेनac·ca·ye·na आरद्धचित्ताā·rad·dha·cit·tā भिक्खूbhik·khū पब्बाजेन्ति,pab·bā·jen·ti उपसम्पादेन्तिu·pa·sam·pā·den·ti भिक्खुभावाय।bhik·khu·bhā·vā·ya

    “Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati; catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya.

    “Sabhiya, if someone formerly ordained in another sect wishes to take the going forth, the ordination in this teaching and training, they must spend four months on probation. When four months have passed, if the mendicants are satisfied, they’ll give the going forth, the ordination into monkhood.

  219. 219

    अपिa·pi चca मेत्थmet·tha पुग्गलवेमत्तताpug·ga·la·ve·mat·ta·tā विदिता”ति।vi·di·tā

    Api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.

    However, I recognize individual differences in this matter.”

  220. 220

    “सचे,sa·ce भन्ते,bhan·te अञ्ञतित्थियपुब्बाañ·ña·tit·thi·ya·pub·bā इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye आकङ्खन्ताā·kaṅ·khan·tā पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ आकङ्खन्ताā·kaṅ·khan·tā उपसम्पदंu·pa·sam·pa·daṃ चत्तारोcat·tā·ro मासेmā·se परिवसन्ति,pa·ri·va·san·ti चतुन्नंca·tun·naṃ मासानंmā·sā·naṃ अच्चयेनac·ca·ye·na आरद्धचित्ताā·rad·dha·cit·tā भिक्खूbhik·khū पब्बाजेन्ति,pab·bā·jen·ti उपसम्पादेन्तिu·pa·sam·pā·den·ti भिक्खुभावाय,bhik·khu·bhā·vā·ya अहंa·haṃ चत्तारिcat·tā·ri वस्सानिvas·sā·ni परिवसिस्सामि;pa·ri·va·sis·sā·mi चतुन्नंca·tun·naṃ वस्सानंvas·sā·naṃ अच्चयेनac·ca·ye·na आरद्धचित्ताā·rad·dha·cit·tā भिक्खूbhik·khū पब्बाजेन्तुpab·bā·jen·tu उपसम्पादेन्तुu·pa·sam·pā·den·tu भिक्खुभावाया”ति।bhik·khu·bhā·vā·yā

    “Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ, ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.

    “Sir, if four months probation are required in such a case, I’ll spend four years on probation. When four years have passed, if the mendicants are satisfied, let them give me the going forth, the ordination into monkhood.”

  221. 221

    अलत्थa·lat·tha खोkho सभियोsa·bhi·yo परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जंpab·baj·jaṃ अलत्थa·lat·tha उपसम्पदंu·pa·sam·pa·daṃ …पे…pe

    Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ …pe…

    And the wanderer Sabhiya received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.

  222. 222

    अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro खोkho पनायस्माpa·nā·yas·mā सभियोsa·bhi·yo अरहतंa·ra·ha·taṃ अहोसीति।a·ho·sī·ti

    aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṁ ahosīti.

    And Venerable Sabhiya became one of the perfected.

  223. 223

    सभियसुत्तंsa·bhi·ya·sut·taṃ छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ

    Sabhiyasuttaṁ chaṭṭhaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.