Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 95 मज्झिमनिकाय 95
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Caṅkīsutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 95
-
2
चङ्कीसुत्तcaṅ·kī·sut·ta
Caṅkīsutta
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na ओपासादंo·pā·sā·daṃ नामnā·ma कोसलानंko·sa·lā·naṃ ब्राह्मणगामोbrāh·ma·ṇa·gā·mo तदवसरि।ta·da·va·sa·ri
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena opāsādaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at a village of the Kosalan brahmins named Opāsāda.
- 5
-
6
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na चङ्कीcaṅ·kī ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo ओपासादंo·pā·sā·daṃ अज्झावसतिaj·jhā·va·sa·ti सत्तुस्सदंsat·tus·sa·daṃ सतिणकट्ठोदकंsa·ti·ṇa·kaṭ·ṭho·da·kaṃ सधञ्ञंsa·dhañ·ñaṃ राजभोग्गंrā·ja·bhog·gaṃ रञ्ञाrañ·ñā पसेनदिनाpa·se·na·di·nā कोसलेनko·sa·le·na दिन्नंdin·naṃ राजदायंrā·ja·dā·yaṃ ब्रह्मदेय्यं।brah·ma·dey·yaṃ
Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo opāsādaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
Now at that time the brahmin Caṅkī was living in Opāsāda. It was a crown property given by King Pasenadi of Kosala, teeming with living creatures, full of hay, wood, water, and grain, a royal park endowed to a brahmin.
- 7
-
8
“समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ ओपासादंo·pā·sā·daṃ अनुप्पत्तो,a·nup·pat·to ओपासादेo·pā·sā·de विहरतिvi·ha·ra·ti उत्तरेनut·ta·re·na ओपासादंo·pā·sā·daṃ देववनेde·va·va·ne सालवने।sā·la·va·ne
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ opāsādaṁ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
“It seems the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family—has arrived at Opāsāda together with a large Saṅgha of mendicants. He is staying in the Godswood to the north.
-
9
तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
-
10
‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’
-
11
सोso इमंi·maṃ लोकंlo·kaṃ सदेवकंsa·de·va·kaṃ समारकंsa·mā·ra·kaṃ सब्रह्मकंsab·rah·ma·kaṃ सस्समणब्राह्मणिंsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇiṃ पजंpa·jaṃ सदेवमनुस्संsa·de·va·ma·nus·saṃ सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā पवेदेति।pa·ve·de·ti
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
He has realized with his own insight this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—and he makes it known to others.
-
12
सोso धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
He teaches Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And he reveals a spiritual practice that’s entirely full and pure.
- 13
-
14
अथa·tha खोkho ओपासादकाo·pā·sā·da·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā ओपासादाo·pā·sā·dā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā सङ्घसङ्घीsaṅ·gha·saṅ·ghī गणीभूताga·ṇī·bhū·tā उत्तरेनमुखाut·ta·re·na·mu·khā गच्छन्तिgac·chan·ti येनye·na देववनंde·va·va·naṃ सालवनं।sā·la·va·naṃ
Atha kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṁ sālavanaṁ.
Then, exiting Opāsāda, they formed into companies and headed north to the Godswood.
-
15
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na चङ्कीcaṅ·kī ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo उपरिपासादेu·pa·ri·pā·sā·de दिवासेय्यंdi·vā·sey·yaṃ उपगतो।u·pa·ga·to
Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo uparipāsāde divāseyyaṁ upagato.
Now at that time the brahmin Caṅkī had retired to the upper floor of his stilt longhouse for his midday nap.
-
16
अद्दसाad·da·sā खोkho चङ्कीcaṅ·kī ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo ओपासादकेo·pā·sā·da·ke ब्राह्मणगहपतिकेbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke ओपासादाo·pā·sā·dā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā सङ्घसङ्घीsaṅ·gha·saṅ·ghī गणीभूतेga·ṇī·bhū·te उत्तरेनमुखंut·ta·re·na·mu·khaṃ येनye·na देववनंde·va·va·naṃ सालवनंsā·la·va·naṃ तेनुपसङ्कमन्ते।te·nu·pa·saṅ·ka·man·te
Addasā kho caṅkī brāhmaṇo opāsādake brāhmaṇagahapatike opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhaṁ yena devavanaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkamante.
He saw the brahmins and householders heading for the Godswood,
- 17
-
18
“किंkiṃ नुnu खो,kho भोbho खत्ते,khat·te ओपासादकाo·pā·sā·da·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā ओपासादाo·pā·sā·dā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā सङ्घसङ्घीsaṅ·gha·saṅ·ghī गणीभूताga·ṇī·bhū·tā उत्तरेनमुखाut·ta·re·na·mu·khā गच्छन्तिgac·chan·ti येनye·na देववनंde·va·va·naṃ सालवनन्”ति?sā·la·va·nan
“kiṁ nu kho, bho khatte, opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṁ sālavanan”ti?
“My butler, why are the brahmins and householders heading north for the Godswood?”
-
19
“अत्थि,at·thi भोbho चङ्की,caṅ·kī समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ ओपासादंo·pā·sā·daṃ अनुप्पत्तो,a·nup·pat·to ओपासादेo·pā·sā·de विहरतिvi·ha·ra·ti उत्तरेनut·ta·re·na ओपासादंo·pā·sā·daṃ देववनेde·va·va·ne सालवने।sā·la·va·ne
“Atthi, bho caṅkī, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ opāsādaṁ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
“The ascetic Gotama has arrived at Opāsāda together with a large Saṅgha of mendicants. He is staying in the Godswood to the north.
-
20
तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
-
21
‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’
- 22
-
23
“तेनte·na हि,hi भोbho खत्ते,khat·te येनye·na ओपासादकाo·pā·sā·da·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā तेनुपसङ्कम;te·nu·pa·saṅ·ka·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ओपासादकेo·pā·sā·da·ke ब्राह्मणगहपतिकेbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke एवंe·vaṃ वदेहि:va·de·hi
“Tena hi, bho khatte, yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike evaṁ vadehi:
“Well then, go to the brahmins and householders and say to them:
- 24
-
25
आगमेन्तुā·ga·men·tu किरki·ra भोन्तो,bhon·to चङ्कीपिcaṅ·kī·pi ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्सती’”ति।u·pa·saṅ·ka·mis·sa·tī
āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
you to wait, as he will also go to see the ascetic Gotama.’”
-
26
“एवं,e·vaṃ भो”तिbho खोkho सोso खत्तोkhat·to चङ्किस्सcaṅ·kis·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनye·na ओपासादकाo·pā·sā·da·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ओपासादकेo·pā·sā·da·ke ब्राह्मणगहपतिकेbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bho”ti kho so khatto caṅkissa brāhmaṇassa paṭissutvā yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike etadavoca:
“Yes, worthy sir,” replied the butler, and did as he was asked.
- 27
- 28
-
29
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na नानावेरज्जकानंnā·nā·ve·raj·ja·kā·naṃ ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ पञ्चमत्तानिpañ·ca·mat·tā·ni ब्राह्मणसतानिbrāh·ma·ṇa·sa·tā·ni ओपासादेo·pā·sā·de पटिवसन्तिpa·ṭi·va·san·ti केनचिदेवke·na·ci·de·va करणीयेन।ka·ra·ṇī·ye·na
Tena kho pana samayena nānāverajjakānaṁ brāhmaṇānaṁ pañcamattāni brāhmaṇasatāni opāsāde paṭivasanti kenacideva karaṇīyena.
Now at that time around five hundred brahmins from abroad were residing in Opāsāda on some business.
- 30
- 31
-
32
अथa·tha खोkho तेte ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā येनye·na चङ्कीcaṅ·kī ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā चङ्किंcaṅ·kiṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te brāhmaṇā yena caṅkī brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā caṅkiṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
- 33
- 34
-
35
‘अहंa·haṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्सामी’”ति।u·pa·saṅ·ka·mis·sā·mī
‘ahaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmī’”ti.
(Pāli only)
- 36
- 37
- 38
-
39
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī उभतोu·bha·to सुजातोsu·jā·to मातितोmā·ti·to चca पितितोpi·ti·to चca संसुद्धगहणिकोsaṃ·sud·dha·ga·ha·ṇi·ko यावyā·va सत्तमाsat·ta·mā पितामहयुगाpi·tā·ma·ha·yu·gā अक्खित्तोak·khit·to अनुपक्कुट्ठोa·nu·pak·kuṭ·ṭho जातिवादेन।jā·ti·vā·de·na
Bhavañhi caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
You are well born on both your mother’s and father’s side, stemming from a clean vessel, with irrefutable and impeccable genealogy back to the seventh paternal generation.
-
40
यम्पिyam·pi भवंbha·vaṃ चङ्कीcaṅ·kī उभतोu·bha·to सुजातोsu·jā·to मातितोmā·ti·to चca पितितोpi·ti·to चca संसुद्धगहणिकोsaṃ·sud·dha·ga·ha·ṇi·ko यावyā·va सत्तमाsat·ta·mā पितामहयुगाpi·tā·ma·ha·yu·gā अक्खित्तोak·khit·to अनुपक्कुट्ठोa·nu·pak·kuṭ·ṭho जातिवादेन,jā·ti·vā·de·na इमिनापङ्गेनi·mi·nā·paṅ·ge·na नna अरहतिa·ra·ha·ti भवंbha·vaṃ चङ्कीcaṅ·kī समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं;u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
Yampi bhavaṁ caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
For this reason it’s not appropriate for you to go to see the ascetic Gotama;
- 41
- 42
-
43
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī तिण्णंtiṇ·ṇaṃ वेदानंve·dā·naṃ पारगूpā·ra·gū सनिघण्डुकेटुभानंsa·ni·ghaṇ·ḍu·ke·ṭu·bhā·naṃ साक्खरप्पभेदानंsāk·kha·rap·pa·bhe·dā·naṃ इतिहासपञ्चमानं,i·ti·hā·sa·pañ·ca·mā·naṃ पदको,pa·da·ko वेय्याकरणो,vey·yā·ka·ra·ṇo लोकायतमहापुरिसलक्खणेसुlo·kā·ya·ta·ma·hā·pu·ri·sa·lak·kha·ṇe·su अनवयोa·na·va·yo …पे…pe
bhavañhi caṅkī tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo …pe…
You recite and remember the hymns, and have mastered the three Vedas, together with their vocabularies and ritual performance, their phonology and word classification, and the testaments as fifth. You know them word-by-word, and their grammar. You are well versed in cosmology and the marks of a great man. …
-
44
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī अभिरूपोa·bhi·rū·po दस्सनीयोdas·sa·nī·yo पासादिकोpā·sā·di·ko परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to ब्रह्मवण्णीbrah·ma·vaṇ·ṇī ब्रह्मवच्छसीbrah·ma·vac·cha·sī अखुद्दावकासोa·khud·dā·va·kā·so दस्सनायdas·sa·nā·ya …पे…pe
bhavañhi caṅkī abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
You are attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. You have divine looks and lustre, remarkable to behold. …
- 45
-
46
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī कल्याणवाचोkal·yā·ṇa·vā·co कल्याणवाक्करणोkal·yā·ṇa·vāk·ka·ra·ṇo पोरियाpo·ri·yā वाचायvā·cā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to विस्सट्ठायvis·saṭ·ṭhā·ya अनेलगलायa·ne·la·ga·lā·ya अत्थस्सat·thas·sa विञ्ञापनियाviñ·ñā·pa·ni·yā …पे…pe
bhavañhi caṅkī kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā …pe…
You’re a good speaker who enunciates well, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning. …
-
47
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī बहूनंba·hū·naṃ आचरियपाचरियो,ā·ca·ri·ya·pā·ca·ri·yo तीणिtī·ṇi माणवकसतानिmā·ṇa·va·ka·sa·tā·ni मन्तेman·te वाचेतिvā·ce·ti …पे…pe
bhavañhi caṅkī bahūnaṁ ācariyapācariyo, tīṇi māṇavakasatāni mante vāceti …pe…
You’re the tutor of tutors for many, and teach three hundred young students to recite the hymns. …
-
48
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्सko·sa·las·sa सक्कतोsak·ka·to गरुकतोga·ru·ka·to मानितोmā·ni·to पूजितोpū·ji·to अपचितोa·pa·ci·to …पे…pe
bhavañhi caṅkī rañño pasenadissa kosalassa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
You’re honored, respected, revered, venerated, and esteemed by King Pasenadi of Kosala
-
49
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa पोक्खरसातिस्सpok·kha·ra·sā·tis·sa सक्कतोsak·ka·to गरुकतोga·ru·ka·to मानितोmā·ni·to पूजितोpū·ji·to अपचितोa·pa·ci·to …पे…pe
bhavañhi caṅkī brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
-
50
भवञ्हिbha·vañ·hi चङ्कीcaṅ·kī ओपासादंo·pā·sā·daṃ अज्झावसतिaj·jhā·va·sa·ti सत्तुस्सदंsat·tus·sa·daṃ सतिणकट्ठोदकंsa·ti·ṇa·kaṭ·ṭho·da·kaṃ सधञ्ञंsa·dhañ·ñaṃ राजभोग्गंrā·ja·bhog·gaṃ रञ्ञाrañ·ñā पसेनदिनाpa·se·na·di·nā कोसलेनko·sa·le·na दिन्नंdin·naṃ राजदायंrā·ja·dā·yaṃ ब्रह्मदेय्यं।brah·ma·dey·yaṃ
bhavañhi caṅkī opāsādaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
You live in Opāsāda, a crown property given by King Pasenadi of Kosala, teeming with living creatures, full of hay, wood, water, and grain, a royal park endowed to a brahmin.
-
51
यम्पिyam·pi भवंbha·vaṃ चङ्कीcaṅ·kī ओपासादंo·pā·sā·daṃ अज्झावसतिaj·jhā·va·sa·ti सत्तुस्सदंsat·tus·sa·daṃ सतिणकट्ठोदकंsa·ti·ṇa·kaṭ·ṭho·da·kaṃ सधञ्ञंsa·dhañ·ñaṃ राजभोग्गंrā·ja·bhog·gaṃ रञ्ञाrañ·ñā पसेनदिनाpa·se·na·di·nā कोसलेनko·sa·le·na दिन्नंdin·naṃ राजदायंrā·ja·dā·yaṃ ब्रह्मदेय्यं,brah·ma·dey·yaṃ इमिनापङ्गेनi·mi·nā·paṅ·ge·na नna अरहतिa·ra·ha·ti भवंbha·vaṃ चङ्कीcaṅ·kī समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं;u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
Yampi bhavaṁ caṅkī opāsādaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
For all these reasons it’s not appropriate for you to go to see the ascetic Gotama;
- 52
- 53
-
54
“तेनte·na हि,hi भो,bho ममपिma·ma·pi सुणाथ,su·ṇā·tha यथाya·thā मयमेवma·ya·me·va अरहामa·ra·hā·ma तंtaṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं;u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
“tena hi, bho, mamapi suṇātha, yathā mayameva arahāma taṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
“Well then, gentlemen, listen to why it’s appropriate for me to go to see the ascetic Gotama,
- 55
-
56
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo उभतोu·bha·to सुजातोsu·jā·to मातितोmā·ti·to चca पितितोpi·ti·to चca संसुद्धगहणिकोsaṃ·sud·dha·ga·ha·ṇi·ko यावyā·va सत्तमाsat·ta·mā पितामहयुगाpi·tā·ma·ha·yu·gā अक्खित्तोak·khit·to अनुपक्कुट्ठोa·nu·pak·kuṭ·ṭho जातिवादेन।jā·ti·vā·de·na
Samaṇo khalu, bho, gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
He is well born on both his mother’s and father’s side, stemming from a clean vessel, with irrefutable and impeccable genealogy back to the seventh paternal generation.
-
57
यम्पि,yam·pi भो,bho समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo उभतोu·bha·to सुजातोsu·jā·to मातितोmā·ti·to चca पितितोpi·ti·to चca संसुद्धगहणिकोsaṃ·sud·dha·ga·ha·ṇi·ko यावyā·va सत्तमाsat·ta·mā पितामहयुगाpi·tā·ma·ha·yu·gā अक्खित्तोak·khit·to अनुपक्कुट्ठोa·nu·pak·kuṭ·ṭho जातिवादेन,jā·ti·vā·de·na इमिनापङ्गेनi·mi·nā·paṅ·ge·na नna अरहतिa·ra·ha·ti सोso भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo अम्हाकंam·hā·kaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं;u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
Yampi, bho, samaṇo gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
For this reason it’s not appropriate for the ascetic Gotama to come to see me;
- 58
-
59
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo पहूतंpa·hū·taṃ हिरञ्ञसुवण्णंhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇaṃ ओहायo·hā·ya पब्बजितोpab·ba·ji·to भूमिगतञ्चbhū·mi·ga·tañ·ca वेहासट्ठञ्चve·hā·saṭ·ṭhañ·ca …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ ohāya pabbajito bhūmigatañca vehāsaṭṭhañca …pe…
When he went forth he abandoned abundant gold, both coined and uncoined, stored above and below ground. …
-
60
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo दहरोवda·ha·ro·va समानोsa·mā·no युवाyu·vā सुसुकाळकेसोsu·su·kā·ḷa·ke·so भद्रेनbhad·re·na योब्बनेनyob·ba·ne·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to पठमेनpa·ṭha·me·na वयसाva·ya·sā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितोpab·ba·ji·to …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo daharova samāno yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito …pe…
He went forth from the lay life to homelessness while still a youth, young, with pristine black hair, blessed with youth, in the prime of life. …
-
61
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo अकामकानंa·kā·ma·kā·naṃ मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ अस्सुमुखानंas·su·mu·khā·naṃ रुदन्तानंru·dan·tā·naṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितोpab·ba·ji·to …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rudantānaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito …pe…
Though his mother and father wished otherwise, weeping with tearful faces, he shaved off his hair and beard, dressed in ocher robes, and went forth from the lay life to homelessness. …
-
62
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo अभिरूपोa·bhi·rū·po दस्सनीयोdas·sa·nī·yo पासादिकोpā·sā·di·ko परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to ब्रह्मवण्णीbrah·ma·vaṇ·ṇī ब्रह्मवच्छसीbrah·ma·vac·cha·sī अखुद्दावकासोa·khud·dā·va·kā·so दस्सनायdas·sa·nā·ya …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
He is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. He has divine looks and lustre, remarkable to behold. …
-
63
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo सीलवाsī·la·vā अरियसीलीa·ri·ya·sī·lī कुसलसीलीku·sa·la·sī·lī कुसलेनku·sa·le·na सीलेनsī·le·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo sīlavā ariyasīlī kusalasīlī kusalena sīlena samannāgato …pe…
He is ethical, possessing ethical conduct that is noble and skillful. …
-
64
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo कल्याणवाचोkal·yā·ṇa·vā·co कल्याणवाक्करणोkal·yā·ṇa·vāk·ka·ra·ṇo पोरियाpo·ri·yā वाचायvā·cā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to विस्सट्ठायvis·saṭ·ṭhā·ya अनेलगलायa·ne·la·ga·lā·ya अत्थस्सat·thas·sa विञ्ञापनियाviñ·ñā·pa·ni·yā …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā …pe…
He’s a good speaker who enunciates well, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning. …
- 65
- 66
-
67
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo कम्मवादीkam·ma·vā·dī किरियवादीki·ri·ya·vā·dī अपापपुरेक्खारोa·pā·pa·pu·rek·khā·ro ब्रह्मञ्ञायbrah·mañ·ñā·ya पजायpa·jā·ya …पे…pe
Samaṇo khalu, bho, gotamo kammavādī kiriyavādī apāpapurekkhāro brahmaññāya pajāya …pe…
He teaches the efficacy of deeds and action. He doesn’t wish any harm upon the community of brahmins. …
- 68
- 69
-
70
समणंsa·ma·ṇaṃ खलु,kha·lu भो,bho गोतमंgo·ta·maṃ तिरोरट्ठाti·ro·raṭ·ṭhā तिरोजनपदाti·ro·ja·na·pa·dā संपुच्छितुंsaṃ·puc·chi·tuṃ आगच्छन्तिā·gac·chan·ti …पे…pe
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ tiroraṭṭhā tirojanapadā saṁpucchituṁ āgacchanti …pe…
People come from distant lands and distant countries to question him. …
- 71
-
72
समणंsa·ma·ṇaṃ खलु,kha·lu भो,bho गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
-
73
‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’तिbha·ga·vā …पे…pe
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti …pe…
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ …
- 74
-
75
समणंsa·ma·ṇaṃ खलु,kha·lu भो,bho गोतमंgo·ta·maṃ राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro सपुत्तदारोsa·put·ta·dā·ro पाणेहिpā·ṇe·hi सरणंsa·ra·ṇaṃ गतोga·to …पे…pe
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ rājā māgadho seniyo bimbisāro saputtadāro pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
King Seniya Bimbisāra of Magadha and his wives and children have gone for refuge for life to the ascetic Gotama. …
-
76
समणंsa·ma·ṇaṃ खलु,kha·lu भो,bho गोतमंgo·ta·maṃ राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo सपुत्तदारोsa·put·ta·dā·ro पाणेहिpā·ṇe·hi सरणंsa·ra·ṇaṃ गतोga·to …पे…pe
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ rājā pasenadi kosalo saputtadāro pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
King Pasenadi of Kosala and his wives and children have gone for refuge for life to the ascetic Gotama. …
-
77
समणंsa·ma·ṇaṃ खलु,kha·lu भो,bho गोतमंgo·ta·maṃ ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo पोक्खरसातिpok·kha·ra·sā·ti सपुत्तदारोsa·put·ta·dā·ro पाणेहिpā·ṇe·hi सरणंsa·ra·ṇaṃ गतोga·to …पे…pe
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ brāhmaṇo pokkharasāti saputtadāro pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
The brahmin Pokkharasāti and his wives and children have gone for refuge for life to the ascetic Gotama. …
-
78
समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo ओपासादंo·pā·sā·daṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to ओपासादेo·pā·sā·de विहरतिvi·ha·ra·ti उत्तरेनut·ta·re·na ओपासादंo·pā·sā·daṃ देववनेde·va·va·ne सालवने।sā·la·va·ne
Samaṇo khalu, bho, gotamo opāsādaṁ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
The ascetic Gotama has arrived to stay in the Godswood to the north of Opāsāda.
-
79
येye खोkho तेte समणाsa·ma·ṇā वाvā ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā वाvā अम्हाकंam·hā·kaṃ गामक्खेत्तंgā·mak·khet·taṃ आगच्छन्ति,ā·gac·chan·ti अतिथीa·ti·thī नोno तेte होन्ति।hon·ti
Ye kho te samaṇā vā brāhmaṇā vā amhākaṁ gāmakkhettaṁ āgacchanti, atithī no te honti.
Any ascetic or brahmin who comes to stay in our village district is our guest,
-
80
अतिथीa·ti·thī खोkho पनम्हेहिpa·nam·he·hi सक्कातब्बाsak·kā·tab·bā गरुकातब्बाga·ru·kā·tab·bā मानेतब्बाmā·ne·tab·bā पूजेतब्बा।pū·je·tab·bā
Atithī kho panamhehi sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā.
-
81
यम्पिyam·pi समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo ओपासादंo·pā·sā·daṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to ओपासादेo·pā·sā·de विहरतिvi·ha·ra·ti उत्तरेनut·ta·re·na ओपासादंo·pā·sā·daṃ देववनेde·va·va·ne सालवने,sā·la·va·ne अतिथिम्हाकंa·ti·thim·hā·kaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमो।go·ta·mo
Yampi samaṇo gotamo opāsādaṁ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane, atithimhākaṁ samaṇo gotamo.
(Pāli only)
-
82
अतिथिa·ti·thi खोkho पनम्हेहिpa·nam·he·hi सक्कातब्बोsak·kā·tab·bo गरुकातब्बोga·ru·kā·tab·bo मानेतब्बोmā·ne·tab·bo पूजेतब्बो।pū·je·tab·bo
Atithi kho panamhehi sakkātabbo garukātabbo mānetabbo pūjetabbo.
(Pāli only)
-
83
इमिनापङ्गेनi·mi·nā·paṅ·ge·na नna अरहतिa·ra·ha·ti सोso भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo अम्हाकंam·hā·kaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं;u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
Imināpaṅgena na arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
For this reason, too, it’s not appropriate for the worthy Gotama to come to see me;
- 84
-
85
एत्तकेet·ta·ke खोkho अहं,a·haṃ भो,bho तस्सtas·sa भोतोbho·to गोतमस्सgo·ta·mas·sa वण्णेvaṇ·ṇe परियापुणामि,pa·ri·yā·pu·ṇā·mi नोno चca खोkho सोso भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo एत्तकवण्णो;et·ta·ka·vaṇ·ṇo
Ettake kho ahaṁ, bho, tassa bhoto gotamassa vaṇṇe pariyāpuṇāmi, no ca kho so bhavaṁ gotamo ettakavaṇṇo;
This is the extent of the worthy Gotama’s praise that I have memorized. But his praises are not confined to this,
- 86
-
87
एकमेकेनपिe·ka·me·ke·na·pi तेनte·na अङ्गेनaṅ·ge·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to नna अरहति,a·ra·ha·ti सोso भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo अम्हाकंam·hā·kaṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं;u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
Ekamekenapi tena aṅgena samannāgato na arahati, so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
The possession of even a single one of these factors makes it inappropriate for Worthy Gotama to come to see me;
- 88
- 89
-
90
अथa·tha खोkho चङ्कीcaṅ·kī ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo महताma·ha·tā ब्राह्मणगणेनbrāh·ma·ṇa·ga·ṇe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di
Atha kho caṅkī brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Then Caṅkī together with a large group of brahmins went to the Buddha and exchanged greetings with him.
- 91
-
92
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भगवाbha·ga·vā वुद्धेहिvud·dhe·hi वुद्धेहिvud·dhe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi सद्धिंsad·dhiṃ किञ्चिkiñ·ci किञ्चिkiñ·ci कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena bhagavā vuddhehi vuddhehi brāhmaṇehi saddhiṁ kiñci kiñci kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā nisinno hoti.
Now at that time the Buddha was sitting engaged in some polite conversation together with some very senior brahmins.
-
93
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na कापटिकोkā·pa·ṭi·ko नामnā·ma माणवोmā·ṇa·vo दहरोda·ha·ro वुत्तसिरोvut·ta·si·ro सोळसवस्सुद्देसिकोso·ḷa·sa·vas·sud·de·si·ko जातिया,jā·ti·yā तिण्णंtiṇ·ṇaṃ वेदानंve·dā·naṃ पारगूpā·ra·gū सनिघण्डुकेटुभानंsa·ni·ghaṇ·ḍu·ke·ṭu·bhā·naṃ साक्खरप्पभेदानंsāk·kha·rap·pa·bhe·dā·naṃ इतिहासपञ्चमानं,i·ti·hā·sa·pañ·ca·mā·naṃ पदको,pa·da·ko वेय्याकरणो,vey·yā·ka·ra·ṇo लोकायतमहापुरिसलक्खणेसुlo·kā·ya·ta·ma·hā·pu·ri·sa·lak·kha·ṇe·su अनवयोa·na·va·yo तस्संtas·saṃ परिसायंpa·ri·sā·yaṃ निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena kāpaṭiko nāma māṇavo daharo vuttasiro soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
And the student Kāpaṭika was sitting in that assembly. He was young, tonsured, and sixteen years old. He had mastered the three Vedas, together with their vocabularies and ritual performance, their phonology and word classification, and the testaments as fifth. He knew them word-by-word, and their grammar. He was well versed in cosmology and the marks of a great man.
-
94
सोso वुद्धानंvud·dhā·naṃ वुद्धानंvud·dhā·naṃ ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ मन्तयमानानंman·ta·ya·mā·nā·naṃ अन्तरन्तराan·ta·ran·ta·rā कथंka·thaṃ ओपातेति।o·pā·te·ti
So vuddhānaṁ vuddhānaṁ brāhmaṇānaṁ bhagavatā saddhiṁ mantayamānānaṁ antarantarā kathaṁ opāteti.
While the senior brahmins were conversing together with the Buddha, he interrupted.
- 95
-
96
“मायस्माmā·yas·mā भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo वुद्धानंvud·dhā·naṃ वुद्धानंvud·dhā·naṃ ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ मन्तयमानानंman·ta·ya·mā·nā·naṃ अन्तरन्तराan·ta·ran·ta·rā कथंka·thaṃ ओपातेतु।o·pā·te·tu
“māyasmā bhāradvājo vuddhānaṁ vuddhānaṁ brāhmaṇānaṁ mantayamānānaṁ antarantarā kathaṁ opātetu.
-
97
कथापरियोसानंka·thā·pa·ri·yo·sā·naṃ आयस्माā·yas·mā भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo आगमेतू”ति।ā·ga·me·tū
Kathāpariyosānaṁ āyasmā bhāradvājo āgametū”ti.
- 98
- 99
-
100
कुलपुत्तोku·la·put·to चca कापटिकोkā·pa·ṭi·ko माणवो,mā·ṇa·vo बहुस्सुतोba·hus·su·to चca कापटिकोkā·pa·ṭi·ko माणवो,mā·ṇa·vo पण्डितोpaṇ·ḍi·to चca कापटिकोkā·pa·ṭi·ko माणवो,mā·ṇa·vo कल्याणवाक्करणोkal·yā·ṇa·vāk·ka·ra·ṇo चca कापटिकोkā·pa·ṭi·ko माणवो,mā·ṇa·vo पहोतिpa·ho·ti चca कापटिकोkā·pa·ṭi·ko माणवोmā·ṇa·vo भोताbho·tā गोतमेनgo·ta·me·na सद्धिंsad·dhiṃ अस्मिंas·miṃ वचनेva·ca·ne पटिमन्तेतुन्”ति।pa·ṭi·man·te·tun
kulaputto ca kāpaṭiko māṇavo, bahussuto ca kāpaṭiko māṇavo, paṇḍito ca kāpaṭiko māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca kāpaṭiko māṇavo, pahoti ca kāpaṭiko māṇavo bhotā gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetun”ti.
He’s a gentleman, learned and astute, who enunciates well. He is capable of debating with the worthy Gotama about this.”
- 101
- 102
- 103
- 104
-
105
“यदाya·dā मेme समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo चक्खुंcak·khuṃ उपसंहरिस्सति,u·pa·saṃ·ha·ris·sa·ti अथाहंa·thā·haṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ पञ्हंpañ·haṃ पुच्छिस्सामी”ति।puc·chis·sā·mī
“yadā me samaṇo gotamo cakkhuṁ upasaṁharissati, athāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ pucchissāmī”ti.
“When the ascetic Gotama looks at me, I’ll ask him a question.”
-
106
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā कापटिकस्सkā·pa·ṭi·kas·sa माणवस्सmā·ṇa·vas·sa चेतसाce·ta·sā चेतोपरिवितक्कमञ्ञायce·to·pa·ri·vi·tak·ka·mañ·ñā·ya येनye·na कापटिकोkā·pa·ṭi·ko माणवोmā·ṇa·vo तेनte·na चक्खूनिcak·khū·ni उपसंहासि।u·pa·saṃ·hā·si
Atha kho bhagavā kāpaṭikassa māṇavassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena kāpaṭiko māṇavo tena cakkhūni upasaṁhāsi.
Then the Buddha, knowing Kāpaṭika’s train of thought, looked at him.
- 107
- 108
- 109
- 110
-
111
“यदिदं,ya·di·daṃ भोbho गोतम,go·ta·ma ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ पोराणंpo·rā·ṇaṃ मन्तपदंman·ta·pa·daṃ इतिहितिहपरम्परायi·ti·hi·ti·ha·pa·ram·pa·rā·ya पिटकसम्पदाय,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ya तत्थtat·tha चca ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā एकंसेनe·kaṃ·se·na निट्ठंniṭ·ṭhaṃ गच्छन्ति:gac·chan·ti
“yadidaṁ, bho gotama, brāhmaṇānaṁ porāṇaṁ mantapadaṁ itihitihaparamparāya piṭakasampadāya, tattha ca brāhmaṇā ekaṁsena niṭṭhaṁ gacchanti:
“Worthy Gotama, regarding that which by the lineage of testament and by canonical authority is the ancient hymnal of the brahmins, the brahmins come to the categorical conclusion:
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
-
118
“किंkiṃ पन,pa·na भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja अत्थिat·thi कोचिko·ci ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ एकाचरियोपि,e·kā·ca·ri·yo·pi एकाचरियपाचरियोपि,e·kā·ca·ri·ya·pā·ca·ri·yo·pi यावyā·va सत्तमाsat·ta·mā आचरियमहयुगापि,ā·ca·ri·ya·ma·ha·yu·gā·pi योyo एवमाह:e·va·mā·ha
“Kiṁ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi, ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha:
“Well, is there even a single tutor of the brahmins, or a tutors’ tutor, or anyone back to the seventh generation of tutors, who says this:
- 119
- 120
- 121
-
122
“किंkiṃ पन,pa·na भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja येपिye·pi तेte ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ पुब्बकाpub·ba·kā इसयोi·sa·yo मन्तानंman·tā·naṃ कत्तारोkat·tā·ro मन्तानंman·tā·naṃ पवत्तारोpa·vat·tā·ro येसमिदंye·sa·mi·daṃ एतरहिe·ta·ra·hi ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā पोराणंpo·rā·ṇaṃ मन्तपदंman·ta·pa·daṃ गीतंgī·taṃ पवुत्तंpa·vut·taṃ समिहितंsa·mi·hi·taṃ तदनुगायन्तिta·da·nu·gā·yan·ti तदनुभासन्तिta·da·nu·bhā·san·ti भासितमनुभासन्तिbhā·si·ta·ma·nu·bhā·san·ti वाचितमनुवाचेन्तिvā·ci·ta·ma·nu·vā·cen·ti सेय्यथिदं—अट्ठकोsey·ya·thi·daṃ वामकोvā·ma·ko वामदेवोvā·ma·de·vo वेस्सामित्तोves·sā·mit·to यमतग्गिya·ma·tag·gi अङ्गीरसोaṅ·gī·ra·so भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo वासेट्ठोvā·seṭ·ṭho कस्सपोkas·sa·po भगु,bha·gu
“Kiṁ pana, bhāradvāja, yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu,
“Well, what of the ancient seers of the brahmins, namely Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu? They were the authors and propagators of the hymns. Their hymnal was sung and propagated and compiled in ancient times; and these days, brahmins continue to sing and chant it, chanting what was chanted and teaching what was taught.
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
-
129
इदमेवi·da·me·va सच्चं,sac·caṃ मोघमञ्ञन्’ति;mo·gha·mañ·ñan
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti;
(Pāli only)
-
130
नत्थिnat·thi कोचिko·ci ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ एकाचरियोपिe·kā·ca·ri·yo·pi एकाचरियपाचरियोपि,e·kā·ca·ri·ya·pā·ca·ri·yo·pi यावyā·va सत्तमाsat·ta·mā आचरियमहयुगापि,ā·ca·ri·ya·ma·ha·yu·gā·pi योyo एवमाह:e·va·mā·ha
natthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha:
- 131
-
132
इदमेवi·da·me·va सच्चं,sac·caṃ मोघमञ्ञन्’ति;mo·gha·mañ·ñan
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti;
(Pāli only)
-
133
येपिye·pi तेte ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ पुब्बकाpub·ba·kā इसयोi·sa·yo मन्तानंman·tā·naṃ कत्तारोkat·tā·ro मन्तानंman·tā·naṃ पवत्तारोpa·vat·tā·ro येसमिदंye·sa·mi·daṃ एतरहिe·ta·ra·hi ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā पोराणंpo·rā·ṇaṃ मन्तपदंman·ta·pa·daṃ गीतंgī·taṃ पवुत्तंpa·vut·taṃ समिहितंsa·mi·hi·taṃ तदनुगायन्तिta·da·nu·gā·yan·ti तदनुभासन्तिta·da·nu·bhā·san·ti भासितमनुभासन्तिbhā·si·ta·ma·nu·bhā·san·ti वाचितमनुवाचेन्तिvā·ci·ta·ma·nu·vā·cen·ti सेय्यथिदं—अट्ठकोsey·ya·thi·daṃ वामकोvā·ma·ko वामदेवोvā·ma·de·vo वेस्सामित्तोves·sā·mit·to यमतग्गिya·ma·tag·gi अङ्गीरसोaṅ·gī·ra·so भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo वासेट्ठोvā·seṭ·ṭho कस्सपोkas·sa·po भगु,bha·gu तेपिte·pi नna एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su
yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu:
- 134
- 135
-
136
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja अन्धवेणिan·dha·ve·ṇi परम्परासंसत्ताpa·ram·pa·rā·saṃ·sat·tā पुरिमोपिpu·ri·mo·pi नna पस्सतिpas·sa·ti मज्झिमोपिmaj·jhi·mo·pi नna पस्सतिpas·sa·ti पच्छिमोपिpac·chi·mo·pi नna पस्सति;pas·sa·ti
Seyyathāpi, bhāradvāja, andhaveṇi paramparāsaṁsattā purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati;
Suppose there was a queue of blind men, each holding the one in front: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see.
-
137
एवमेवe·va·me·va खो,kho भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja अन्धवेणूपमंan·dha·ve·ṇū·pa·maṃ मञ्ञेmañ·ñe ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ भासितंbhā·si·taṃ सम्पज्जति—पुरिमोपिsam·paj·ja·ti नna पस्सतिpas·sa·ti मज्झिमोपिmaj·jhi·mo·pi नna पस्सतिpas·sa·ti पच्छिमोपिpac·chi·mo·pi नna पस्सति।pas·sa·ti
evameva kho, bhāradvāja, andhaveṇūpamaṁ maññe brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ sampajjati—purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati.
In the same way, it seems to me that the brahmins’ statement turns out to be like a queue of blind men: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see.
- 138
- 139
-
140
“नna ख्वेत्थ,khvet·tha भोbho गोतम,go·ta·ma ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā सद्धायेवsad·dhā·ye·va पयिरुपासन्ति,pa·yi·ru·pā·san·ti अनुस्सवापेत्थa·nus·sa·vā·pet·tha ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā पयिरुपासन्ती”ति।pa·yi·ru·pā·san·tī
“Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā saddhāyeva payirupāsanti, anussavāpettha brāhmaṇā payirupāsantī”ti.
“The brahmins don’t just honor this because of faith, but also because of oral transmission.”
- 141
- 142
- 143
-
144
सद्धा,sad·dhā रुचि,ru·ci अनुस्सवो,a·nus·sa·vo आकारपरिवितक्को,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ko दिट्ठिनिज्झानक्खन्ति—diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti
Saddhā, ruci, anussavo, ākāraparivitakko, diṭṭhinijjhānakkhanti—
Faith, endorsement, oral transmission, reasoned train of thought, and acceptance of a view after deliberation.
- 145
-
146
अपिa·pi च,ca भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja सुसद्दहितंयेवsu·sad·da·hi·taṃ·ye·va होति,ho·ti तञ्चtañ·ca होतिho·ti रित्तंrit·taṃ तुच्छंtuc·chaṃ मुसा;mu·sā
Api ca, bhāradvāja, susaddahitaṁyeva hoti, tañca hoti rittaṁ tucchaṁ musā;
Even though you have full faith in something, it may be vacuous, hollow, and false.
- 147
- 148
-
149
स्वानुस्सुतंयेवsvā·nus·su·taṃ·ye·va होतिho·ti …पे…pe
svānussutaṁyeva hoti …pe…
- 150
- 151
- 152
-
153
सच्चमनुरक्खता,sac·ca·ma·nu·rak·kha·tā भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja विञ्ञुनाviñ·ñu·nā पुरिसेनpu·ri·se·na नालमेत्थnā·la·met·tha एकंसेनe·kaṃ·se·na निट्ठंniṭ·ṭhaṃ गन्तुं:gan·tuṃ
Saccamanurakkhatā, bhāradvāja, viññunā purisena nālamettha ekaṁsena niṭṭhaṁ gantuṁ:
For a sensible person who is preserving truth this is not sufficient to come to the categorical conclusion:
- 154
-
155
“कित्तावताkit·tā·va·tā पन,pa·na भोbho गोतम,go·ta·ma सच्चानुरक्खणाsac·cā·nu·rak·kha·ṇā होति,ho·ti कित्तावताkit·tā·va·tā सच्चमनुरक्खति?sac·ca·ma·nu·rak·kha·ti
“Kittāvatā pana, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, kittāvatā saccamanurakkhati?
“But worthy Gotama, how do you define the preservation of truth?”
-
156
सच्चानुरक्खणंsac·cā·nu·rak·kha·ṇaṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Saccānurakkhaṇaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
-
168
एत्तावताet·tā·va·tā खो,kho भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja सच्चानुरक्खणाsac·cā·nu·rak·kha·ṇā होति,ho·ti एत्तावताet·tā·va·tā सच्चमनुरक्खति,sac·ca·ma·nu·rak·kha·ti एत्तावताet·tā·va·tā चca मयंma·yaṃ सच्चानुरक्खणंsac·cā·nu·rak·kha·ṇaṃ पञ्ञपेम;pañ·ña·pe·ma
Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ paññapema;
That’s how the preservation of truth is defined, Bhāradvāja. I describe the preservation of truth as defined in this way.
- 169
-
170
“एत्तावता,et·tā·va·tā भोbho गोतम,go·ta·ma सच्चानुरक्खणाsac·cā·nu·rak·kha·ṇā होति,ho·ti एत्तावताet·tā·va·tā सच्चमनुरक्खति,sac·ca·ma·nu·rak·kha·ti एत्तावताet·tā·va·tā चca मयंma·yaṃ सच्चानुरक्खणंsac·cā·nu·rak·kha·ṇaṃ पेक्खाम।pek·khā·ma
“Ettāvatā, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ pekkhāma.
“That’s how the preservation of truth is defined, worthy Gotama. We regard the preservation of truth as defined in this way.
- 171
-
172
सच्चानुबोधंsac·cā·nu·bo·dhaṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Saccānubodhaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
-
173
“इध,i·dha भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja भिक्खुbhik·khu अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ गामंgā·maṃ वाvā निगमंni·ga·maṃ वाvā उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहरति।vi·ha·ra·ti
“Idha, bhāradvāja, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
“Bhāradvāja, take the case of a mendicant living supported by a town or village.
-
174
तमेनंta·me·naṃ गहपतिga·ha·pa·ti वाvā गहपतिपुत्तोga·ha·pa·ti·put·to वाvā उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तीसुtī·su धम्मेसुdham·me·su समन्नेसति—sa·man·ne·sa·ti
Tamenaṁ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā tīsu dhammesu samannesati—
A householder or their child approaches and scrutinizes them for three qualities:
- 175
-
176
अत्थिat·thi नुnu खोkho इमस्सायस्मतोi·mas·sā·yas·ma·to तथारूपाta·thā·rū·pā लोभनीयाlo·bha·nī·yā धम्माdham·mā यथारूपेहिya·thā·rū·pe·hi लोभनीयेहिlo·bha·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to अजानंa·jā·naṃ वाvā वदेय्य—va·dey·ya
Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
‘Does this venerable have any qualities that arouse greed? Such qualities that, were their mind to be overwhelmed by them, they might say
- 177
-
178
पस्सामीति,pas·sā·mī·ti परंpa·raṃ वाvā तदत्थायta·dat·thā·ya समादपेय्यsa·mā·da·pey·ya यंyaṃ परेसंpa·re·saṃ अस्सas·sa दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायाति?duk·khā·yā·ti
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti?
or that they might encourage others to do what is for their lasting harm and suffering?’
-
179
तमेनंta·me·naṃ समन्नेसमानोsa·man·ne·sa·mā·no एवंe·vaṃ जानाति:jā·nā·ti
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
-
180
‘नत्थिnat·thi खोkho इमस्सायस्मतोi·mas·sā·yas·ma·to तथारूपाta·thā·rū·pā लोभनीयाlo·bha·nī·yā धम्माdham·mā यथारूपेहिya·thā·rū·pe·hi लोभनीयेहिlo·bha·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to अजानंa·jā·naṃ वाvā वदेय्य—va·dey·ya
‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
- 181
- 182
-
183
तथारूपोta·thā·rū·po खोkho पनिमस्सायस्मतोpa·ni·mas·sā·yas·ma·to कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro तथारूपोta·thā·rū·po वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro यथाya·thā तंtaṃ अलुद्धस्स।a·lud·dhas·sa
Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṁ aluddhassa.
Rather, that venerable has bodily and verbal behavior like that of someone without greed.
-
184
यंyaṃ खोkho पनpa·na अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti गम्भीरोgam·bhī·ro सोso धम्मोdham·mo दुद्दसोdud·da·so दुरनुबोधोdu·ra·nu·bo·dho सन्तोsan·to पणीतोpa·ṇī·to अतक्कावचरोa·tak·kā·va·ca·ro निपुणोni·pu·ṇo पण्डितवेदनीयो;paṇ·ḍi·ta·ve·da·nī·yo
Yaṁ kho pana ayamāyasmā dhammaṁ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo;
And the principle that they teach is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, comprehensible to the astute.
- 185
-
186
यतोya·to नंnaṃ समन्नेसमानोsa·man·ne·sa·mā·no विसुद्धंvi·sud·dhaṃ लोभनीयेहिlo·bha·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi समनुपस्सतिsa·ma·nu·pas·sa·ti ततोta·to नंnaṃ उत्तरिut·ta·ri समन्नेसतिsa·man·ne·sa·ti दोसनीयेसुdo·sa·nī·ye·su धम्मेसु।dham·me·su
Yato naṁ samannesamāno visuddhaṁ lobhanīyehi dhammehi samanupassati tato naṁ uttari samannesati dosanīyesu dhammesu.
Scrutinizing them in this way they see that they are purified of qualities that arouse greed. Next, they scrutinize them for qualities that provoke hate.
-
187
अत्थिat·thi नुnu खोkho इमस्सायस्मतोi·mas·sā·yas·ma·to तथारूपाta·thā·rū·pā दोसनीयाdo·sa·nī·yā धम्माdham·mā यथारूपेहिya·thā·rū·pe·hi दोसनीयेहिdo·sa·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to अजानंa·jā·naṃ वाvā वदेय्य—va·dey·ya
Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
‘Does this venerable have any qualities that provoke hate? Such qualities that, were their mind to be overwhelmed by them, they might say
- 188
-
189
पस्सामीति,pas·sā·mī·ti परंpa·raṃ वाvā तदत्थायta·dat·thā·ya समादपेय्यsa·mā·da·pey·ya यंyaṃ परेसंpa·re·saṃ अस्सas·sa दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायाति?duk·khā·yā·ti
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti?
or that they might encourage others to do what is for their lasting harm and suffering?’
-
190
तमेनंta·me·naṃ समन्नेसमानोsa·man·ne·sa·mā·no एवंe·vaṃ जानाति:jā·nā·ti
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
-
191
‘नत्थिnat·thi खोkho इमस्सायस्मतोi·mas·sā·yas·ma·to तथारूपाta·thā·rū·pā दोसनीयाdo·sa·nī·yā धम्माdham·mā यथारूपेहिya·thā·rū·pe·hi दोसनीयेहिdo·sa·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to अजानंa·jā·naṃ वाvā वदेय्य—va·dey·ya
‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
- 192
- 193
-
194
तथारूपोta·thā·rū·po खोkho पनिमस्सायस्मतोpa·ni·mas·sā·yas·ma·to कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro तथारूपोta·thā·rū·po वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro यथाya·thā तंtaṃ अदुट्ठस्स।a·duṭ·ṭhas·sa
Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṁ aduṭṭhassa.
Rather, that venerable has bodily and verbal behavior like that of someone without hate.
-
195
यंyaṃ खोkho पनpa·na अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti गम्भीरोgam·bhī·ro सोso धम्मोdham·mo दुद्दसोdud·da·so दुरनुबोधोdu·ra·nu·bo·dho सन्तोsan·to पणीतोpa·ṇī·to अतक्कावचरोa·tak·kā·va·ca·ro निपुणोni·pu·ṇo पण्डितवेदनीयो;paṇ·ḍi·ta·ve·da·nī·yo
Yaṁ kho pana ayamāyasmā dhammaṁ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo;
And the principle that they teach is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, comprehensible to the astute.
- 196
-
197
यतोya·to नंnaṃ समन्नेसमानोsa·man·ne·sa·mā·no विसुद्धंvi·sud·dhaṃ दोसनीयेहिdo·sa·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti ततोta·to नंnaṃ उत्तरिut·ta·ri समन्नेसतिsa·man·ne·sa·ti मोहनीयेसुmo·ha·nī·ye·su धम्मेसु।dham·me·su
Yato naṁ samannesamāno visuddhaṁ dosanīyehi dhammehi samanupassati, tato naṁ uttari samannesati mohanīyesu dhammesu.
Scrutinizing them in this way they see that they are purified of qualities that provoke hate. Next, they scrutinize them for qualities that promote delusion.
-
198
अत्थिat·thi नुnu खोkho इमस्सायस्मतोi·mas·sā·yas·ma·to तथारूपाta·thā·rū·pā मोहनीयाmo·ha·nī·yā धम्माdham·mā यथारूपेहिya·thā·rū·pe·hi मोहनीयेहिmo·ha·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to अजानंa·jā·naṃ वाvā वदेय्य—va·dey·ya
Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
‘Does this venerable have any qualities that promote delusion? Such qualities that, were their mind to be overwhelmed by them, they might say
- 199
-
200
पस्सामीति,pas·sā·mī·ti परंpa·raṃ वाvā तदत्थायta·dat·thā·ya समादपेय्यsa·mā·da·pey·ya यंyaṃ परेसंpa·re·saṃ अस्सas·sa दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायाति?duk·khā·yā·ti
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti?
or that they might encourage others to do what is for their lasting harm and suffering?’
-
201
तमेनंta·me·naṃ समन्नेसमानोsa·man·ne·sa·mā·no एवंe·vaṃ जानाति:jā·nā·ti
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
-
202
‘नत्थिnat·thi खोkho इमस्सायस्मतोi·mas·sā·yas·ma·to तथारूपाta·thā·rū·pā मोहनीयाmo·ha·nī·yā धम्माdham·mā यथारूपेहिya·thā·rū·pe·hi मोहनीयेहिmo·ha·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to अजानंa·jā·naṃ वाvā वदेय्य—va·dey·ya
‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
‘This venerable has no such qualities that promote delusion.
- 203
- 204
-
205
तथारूपोta·thā·rū·po खोkho पनिमस्सायस्मतोpa·ni·mas·sā·yas·ma·to कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro तथारूपोta·thā·rū·po वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro यथाya·thā तंtaṃ अमूळ्हस्स।a·mū·ḷhas·sa
Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṁ amūḷhassa.
Rather, that venerable has bodily and verbal behavior like that of someone without delusion.
-
206
यंyaṃ खोkho पनpa·na अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti गम्भीरोgam·bhī·ro सोso धम्मोdham·mo दुद्दसोdud·da·so दुरनुबोधोdu·ra·nu·bo·dho सन्तोsan·to पणीतोpa·ṇī·to अतक्कावचरोa·tak·kā·va·ca·ro निपुणोni·pu·ṇo पण्डितवेदनीयो;paṇ·ḍi·ta·ve·da·nī·yo
Yaṁ kho pana ayamāyasmā dhammaṁ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo;
And the principle that they teach is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, comprehensible to the astute.
- 207
-
208
यतोya·to नंnaṃ समन्नेसमानोsa·man·ne·sa·mā·no विसुद्धंvi·sud·dhaṃ मोहनीयेहिmo·ha·nī·ye·hi धम्मेहिdham·me·hi समनुपस्सति;sa·ma·nu·pas·sa·ti
Yato naṁ samannesamāno visuddhaṁ mohanīyehi dhammehi samanupassati;
Scrutinizing them in this way they see that they are purified of qualities that promote delusion.
-
209
अथa·tha तम्हिtam·hi सद्धंsad·dhaṃ निवेसेति,ni·ve·se·ti सद्धाजातोsad·dhā·jā·to उपसङ्कमति,u·pa·saṅ·ka·ma·ti उपसङ्कमन्तोu·pa·saṅ·ka·man·to पयिरुपासति,pa·yi·ru·pā·sa·ti पयिरुपासन्तोpa·yi·ru·pā·san·to सोतंso·taṃ ओदहति,o·da·ha·ti ओहितसोतोo·hi·ta·so·to धम्मंdham·maṃ सुणाति,su·ṇā·ti सुत्वाsut·vā धम्मंdham·maṃ धारेति,dhā·re·ti धतानंdha·tā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ अत्थंat·thaṃ उपपरिक्खति,u·pa·pa·rik·kha·ti अत्थंat·thaṃ उपपरिक्खतोu·pa·pa·rik·kha·to धम्माdham·mā निज्झानंnij·jhā·naṃ खमन्ति,kha·man·ti धम्मनिज्झानक्खन्तियाdham·ma·nij·jhā·nak·khan·ti·yā सतिsa·ti छन्दोchan·do जायति,jā·ya·ti छन्दजातोchan·da·jā·to उस्सहति,us·sa·ha·ti उस्सहित्वाus·sa·hit·vā तुलेति,tu·le·ti तुलयित्वाtu·la·yit·vā पदहति,pa·da·ha·ti पहितत्तोpa·hi·tat·to समानोsa·mā·no कायेनkā·ye·na चेवce·va परमसच्चंpa·ra·ma·sac·caṃ सच्छिकरोतिsac·chi·ka·ro·ti पञ्ञायpañ·ñā·ya चca नंnaṃ अतिविज्झa·ti·vij·jha पस्सति।pas·sa·ti
atha tamhi saddhaṁ niveseti, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṁ odahati, ohitasoto dhammaṁ suṇāti, sutvā dhammaṁ dhāreti, dhatānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthaṁ upaparikkhato dhammā nijjhānaṁ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussahitvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto samāno kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti paññāya ca naṁ ativijjha passati.
Next, they place faith in them. When faith has arisen they approach the teacher. They pay homage, actively listen, hear the teachings, remember the teachings, examine their meaning, and accept them after deliberation. Then enthusiasm springs up; they make an attempt, weigh up, and strive. Striving, they directly realize the ultimate truth, and see it with penetrating wisdom.
-
210
एत्तावताet·tā·va·tā खो,kho भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja सच्चानुबोधोsac·cā·nu·bo·dho होति,ho·ti एत्तावताet·tā·va·tā सच्चमनुबुज्झति,sac·ca·ma·nu·buj·jha·ti एत्तावताet·tā·va·tā चca मयंma·yaṃ सच्चानुबोधंsac·cā·nu·bo·dhaṃ पञ्ञपेम;pañ·ña·pe·ma
Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānubodhaṁ paññapema;
That’s how the awakening to truth is defined, Bhāradvāja. I describe the awakening to truth as defined in this way.
- 211
-
212
“एत्तावता,et·tā·va·tā भोbho गोतम,go·ta·ma सच्चानुबोधोsac·cā·nu·bo·dho होति,ho·ti एत्तावताet·tā·va·tā सच्चमनुबुज्झति,sac·ca·ma·nu·buj·jha·ti एत्तावताet·tā·va·tā चca मयंma·yaṃ सच्चानुबोधंsac·cā·nu·bo·dhaṃ पेक्खाम।pek·khā·ma
“Ettāvatā, bho gotama, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānubodhaṁ pekkhāma.
“That’s how the awakening to truth is defined, worthy Gotama. I regard the awakening to truth as defined in this way.
- 213
-
214
सच्चानुप्पत्तिंsac·cā·nup·pat·tiṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Saccānuppattiṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
-
215
“तेसंयेव,te·saṃ·ye·va भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja धम्मानंdham·mā·naṃ आसेवनाā·se·va·nā भावनाbhā·va·nā बहुलीकम्मंba·hu·lī·kam·maṃ सच्चानुप्पत्तिsac·cā·nup·pat·ti होति।ho·ti
“Tesaṁyeva, bhāradvāja, dhammānaṁ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṁ saccānuppatti hoti.
“By the cultivation, development, and making much of these very same things there is the attainment of truth.
-
216
एत्तावताet·tā·va·tā खो,kho भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja सच्चानुप्पत्तिsac·cā·nup·pat·ti होति,ho·ti एत्तावताet·tā·va·tā सच्चमनुपापुणाति,sac·ca·ma·nu·pā·pu·ṇā·ti एत्तावताet·tā·va·tā चca मयंma·yaṃ सच्चानुप्पत्तिंsac·cā·nup·pat·tiṃ पञ्ञपेमा”ति।pañ·ña·pe·mā
Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṁ saccānuppattiṁ paññapemā”ti.
That’s how the attainment of truth is defined, Bhāradvāja. I describe the attainment of truth as defined in this way.”
-
217
“एत्तावता,et·tā·va·tā भोbho गोतम,go·ta·ma सच्चानुप्पत्तिsac·cā·nup·pat·ti होति,ho·ti एत्तावताet·tā·va·tā सच्चमनुपापुणाति,sac·ca·ma·nu·pā·pu·ṇā·ti एत्तावताet·tā·va·tā चca मयंma·yaṃ सच्चानुप्पत्तिंsac·cā·nup·pat·tiṃ पेक्खाम।pek·khā·ma
“Ettāvatā, bho gotama, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṁ saccānuppattiṁ pekkhāma.
“That’s how the attainment of truth is defined, worthy Gotama. I regard the attainment of truth as defined in this way.
- 218
-
219
सच्चानुप्पत्तियाsac·cā·nup·pat·ti·yā बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Saccānuppattiyā bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
-
229
तस्माtas·mā पधानस्सpa·dhā·nas·sa तुलनाtu·la·nā बहुकारा”ति।ba·hu·kā·rā
Tasmā padhānassa tulanā bahukārā”ti.
(Pāli only)
- 230
- 231
- 232
-
233
नोno चेतंce·taṃ उस्सहेय्य,us·sa·hey·ya नयिदंna·yi·daṃ तुलेय्य।tu·ley·ya
No cetaṁ ussaheyya, nayidaṁ tuleyya.
(Pāli only)
- 234
-
235
तस्माtas·mā तुलनायtu·la·nā·ya उस्साहोus·sā·ho बहुकारो”ति।ba·hu·kā·ro
Tasmā tulanāya ussāho bahukāro”ti.
(Pāli only)
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
-
241
तस्माtas·mā उस्साहस्सus·sā·has·sa छन्दोchan·do बहुकारो”ति।ba·hu·kā·ro
Tasmā ussāhassa chando bahukāro”ti.
(Pāli only)
- 242
- 243
-
244
“छन्दस्सchan·das·sa खो,kho भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja धम्मनिज्झानक्खन्तिdham·ma·nij·jhā·nak·khan·ti बहुकारा।ba·hu·kā·rā
“Chandassa kho, bhāradvāja, dhammanijjhānakkhanti bahukārā.
Acceptance of the teachings after deliberation is helpful for enthusiasm …
- 245
- 246
-
247
तस्माtas·mā छन्दस्सchan·das·sa धम्मनिज्झानक्खन्तिdham·ma·nij·jhā·nak·khan·ti बहुकारा”ति।ba·hu·kā·rā
Tasmā chandassa dhammanijjhānakkhanti bahukārā”ti.
(Pāli only)
- 248
-
249
धम्मनिज्झानक्खन्तियाdham·ma·nij·jhā·nak·khan·ti·yā बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Dhammanijjhānakkhantiyā bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 250
- 251
- 252
-
253
तस्माtas·mā धम्मनिज्झानक्खन्तियाdham·ma·nij·jhā·nak·khan·ti·yā अत्थूपपरिक्खाat·thū·pa·pa·rik·khā बहुकारा”ति।ba·hu·kā·rā
Tasmā dhammanijjhānakkhantiyā atthūpaparikkhā bahukārā”ti.
(Pāli only)
- 254
-
255
अत्थूपपरिक्खायat·thū·pa·pa·rik·khā·ya बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Atthūpaparikkhāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 256
- 257
- 258
-
259
तस्माtas·mā अत्थूपपरिक्खायat·thū·pa·pa·rik·khā·ya धम्मधारणाdham·ma·dhā·ra·ṇā बहुकारा”ति।ba·hu·kā·rā
Tasmā atthūpaparikkhāya dhammadhāraṇā bahukārā”ti.
(Pāli only)
- 260
-
261
धम्मधारणायdham·ma·dhā·ra·ṇā·ya बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Dhammadhāraṇāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
-
262
“धम्मधारणायdham·ma·dhā·ra·ṇā·ya खो,kho भारद्वाज,bhā·rad·vā·ja धम्मस्सवनंdham·mas·sa·va·naṃ बहुकारं।ba·hu·kā·raṃ
“Dhammadhāraṇāya kho, bhāradvāja, dhammassavanaṁ bahukāraṁ.
Hearing the teachings is helpful for remembering the teachings …
- 263
- 264
-
265
तस्माtas·mā धम्मधारणायdham·ma·dhā·ra·ṇā·ya धम्मस्सवनंdham·mas·sa·va·naṃ बहुकारन्”ति।ba·hu·kā·ran
Tasmā dhammadhāraṇāya dhammassavanaṁ bahukāran”ti.
(Pāli only)
- 266
-
267
धम्मस्सवनस्सdham·mas·sa·va·nas·sa बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Dhammassavanassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 268
- 269
- 270
-
271
तस्माtas·mā धम्मस्सवनस्सdham·mas·sa·va·nas·sa सोतावधानंso·tā·va·dhā·naṃ बहुकारन्”ति।ba·hu·kā·ran
Tasmā dhammassavanassa sotāvadhānaṁ bahukāran”ti.
(Pāli only)
- 272
-
273
सोतावधानस्सso·tā·va·dhā·nas·sa बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Sotāvadhānassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 274
- 275
- 276
-
277
तस्माtas·mā सोतावधानस्सso·tā·va·dhā·nas·sa पयिरुपासनाpa·yi·ru·pā·sa·nā बहुकारा”ति।ba·hu·kā·rā
Tasmā sotāvadhānassa payirupāsanā bahukārā”ti.
(Pāli only)
- 278
-
279
पयिरुपासनायpa·yi·ru·pā·sa·nā·ya बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Payirupāsanāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 280
-
281
नोno चेतंce·taṃ उपसङ्कमेय्य,u·pa·saṅ·ka·mey·ya नयिदंna·yi·daṃ पयिरुपासेय्य।pa·yi·ru·pā·sey·ya
No cetaṁ upasaṅkameyya, nayidaṁ payirupāseyya.
(Pāli only)
- 282
-
283
तस्माtas·mā पयिरुपासनायpa·yi·ru·pā·sa·nā·ya उपसङ्कमनंu·pa·saṅ·ka·ma·naṃ बहुकारन्”ति।ba·hu·kā·ran
Tasmā payirupāsanāya upasaṅkamanaṁ bahukāran”ti.
(Pāli only)
- 284
-
285
उपसङ्कमनस्सu·pa·saṅ·ka·ma·nas·sa बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ पुच्छामा”ति।puc·chā·mā
Upasaṅkamanassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
(Pāli only)
- 286
- 287
- 288
-
289
तस्माtas·mā उपसङ्कमनस्सu·pa·saṅ·ka·ma·nas·sa सद्धाsad·dhā बहुकारा”ति।ba·hu·kā·rā
Tasmā upasaṅkamanassa saddhā bahukārā”ti.
-
290
“सच्चानुरक्खणंsac·cā·nu·rak·kha·ṇaṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ अपुच्छिम्ह,a·puc·chim·ha सच्चानुरक्खणंsac·cā·nu·rak·kha·ṇaṃ भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo ब्याकासि;byā·kā·si
“Saccānurakkhaṇaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānurakkhaṇaṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
“I’ve asked the worthy Gotama about the preservation of truth, and he has answered me.
- 291
-
292
सच्चानुबोधंsac·cā·nu·bo·dhaṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ अपुच्छिम्ह,a·puc·chim·ha सच्चानुबोधंsac·cā·nu·bo·dhaṃ भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo ब्याकासि;byā·kā·si
Saccānubodhaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānubodhaṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
I’ve asked the worthy Gotama about awakening to the truth, and he has answered me.
- 293
-
294
सच्चानुप्पत्तिंsac·cā·nup·pat·tiṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ अपुच्छिम्ह,a·puc·chim·ha सच्चानुप्पत्तिंsac·cā·nup·pat·tiṃ भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo ब्याकासि;byā·kā·si
Saccānuppattiṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānuppattiṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
I’ve asked the worthy Gotama about the attainment of truth, and he has answered me.
- 295
-
296
सच्चानुप्पत्तियाsac·cā·nup·pat·ti·yā बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ अपुच्छिम्ह,a·puc·chim·ha सच्चानुप्पत्तियाsac·cā·nup·pat·ti·yā बहुकारंba·hu·kā·raṃ धम्मंdham·maṃ भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo ब्याकासि;byā·kā·si
Saccānuppattiyā bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānuppattiyā bahukāraṁ dhammaṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
I’ve asked the worthy Gotama about the things that are helpful for the attainment of truth, and he has answered me.
- 297
-
298
यंयदेवyaṃ·ya·de·va चca मयंma·yaṃ भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ अपुच्छिम्हa·puc·chim·ha तंतदेवtaṃ·ta·de·va भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo ब्याकासि;byā·kā·si
Yaṁyadeva ca mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha taṁtadeva bhavaṁ gotamo byākāsi;
Whatever point I have asked the worthy Gotama about he has answered me.
- 299
- 300
-
301
‘केke चca मुण्डकाmuṇ·ḍa·kā समणकाsa·ma·ṇa·kā इब्भाib·bhā कण्हाkaṇ·hā बन्धुपादापच्चा,ban·dhu·pā·dā·pac·cā केke चca धम्मस्सdham·mas·sa अञ्ञातारो’ति?añ·ñā·tā·ro
‘ke ca muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, ke ca dhammassa aññātāro’ti?
‘Who are these shavelings, fake ascetics, primitives, black spawn from the feet of our kinsman next to those who understand the teaching?’
-
302
अजनेसिa·ja·ne·si वतva·ta मेme भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo समणेसुsa·ma·ṇe·su समणपेमं,sa·ma·ṇa·pe·maṃ समणेसुsa·ma·ṇe·su समणपसादं,sa·ma·ṇa·pa·sā·daṃ समणेसुsa·ma·ṇe·su समणगारवं।sa·ma·ṇa·gā·ra·vaṃ
Ajanesi vata me bhavaṁ gotamo samaṇesu samaṇapemaṁ, samaṇesu samaṇapasādaṁ, samaṇesu samaṇagāravaṁ.
The Buddha has inspired me to have fondness, confidence, and respect for ascetics!
- 303
-
304
उपासकंu·pā·sa·kaṃ मंmaṃ भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
-
305
चङ्कीसुत्तंcaṅ·kī·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ पञ्चमं।pañ·ca·maṃ
Caṅkīsuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.