Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Long Discourses 21 दीघनिकाय 21
Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
Sakkapañhasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515 · Hide pronunciation
-
1
Long Discourses 21
-
2
सक्कपञ्हसुत्तsak·ka·pañ·ha·sut·ta
Sakkapañhasutta
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā मगधेसुma·ga·dhe·su विहरति,vi·ha·ra·ti पाचीनतोpā·cī·na·to राजगहस्सrā·ja·ga·has·sa अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā नामnā·ma ब्राह्मणगामो,brāh·ma·ṇa·gā·mo तस्सुत्तरतोtas·sut·ta·ra·to वेदियकेve·di·ya·ke पब्बतेpab·ba·te इन्दसालगुहायं।in·da·sā·la·gu·hā·yaṃ
ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
At one time the Buddha was staying in the land of the Magadhans, where east of Rājagaha there is a brahmin village named Ambasaṇḍā, north of which, on Mount Vediyaka, is Indra’s hill cave.
-
5
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa उस्सुक्कंus·suk·kaṃ उदपादिu·da·pā·di भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya
Tena kho pana samayena sakkassa devānamindassa ussukkaṁ udapādi bhagavantaṁ dassanāya.
Now at that time Sakka, the lord of gods, grew eager to see the Buddha.
- 6
- 7
-
8
अद्दसाad·da·sā खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवन्तंbha·ga·van·taṃ मगधेसुma·ga·dhe·su विहरन्तंvi·ha·ran·taṃ पाचीनतोpā·cī·na·to राजगहस्सrā·ja·ga·has·sa अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā नामnā·ma ब्राह्मणगामो,brāh·ma·ṇa·gā·mo तस्सुत्तरतोtas·sut·ta·ra·to वेदियकेve·di·ya·ke पब्बतेpab·ba·te इन्दसालगुहायं।in·da·sā·la·gu·hā·yaṃ
Addasā kho sakko devānamindo bhagavantaṁ magadhesu viharantaṁ pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
- 9
-
10
“अयं,a·yaṃ मारिसा,mā·ri·sā भगवाbha·ga·vā मगधेसुma·ga·dhe·su विहरति,vi·ha·ra·ti पाचीनतोpā·cī·na·to राजगहस्सrā·ja·ga·has·sa अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā नामnā·ma ब्राह्मणगामो,brāh·ma·ṇa·gā·mo तस्सुत्तरतोtas·sut·ta·ra·to वेदियकेve·di·ya·ke पब्बतेpab·ba·te इन्दसालगुहायं।in·da·sā·la·gu·hā·yaṃ
“ayaṁ, mārisā, bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
“Good fellows, the Buddha is staying in the land of the Magadhans at Indra’s hill cave.
-
11
यदिya·di पन,pa·na मारिसा,mā·ri·sā मयंma·yaṃ तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमेय्यामu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धन्”ति?sam·mā·sam·bud·dhan
Yadi pana, mārisā, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?
What if we were to go and see that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha?”
-
12
“एवं,e·vaṃ भद्दन्तवा”तिbhad·dan·ta·vā खोkho देवाde·vā तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho devā tāvatiṁsā sakkassa devānamindassa paccassosuṁ.
-
13
अथa·tha खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do पञ्चसिखंpañ·ca·si·khaṃ गन्धब्बदेवपुत्तंgan·dhab·ba·de·va·put·taṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:
-
14
“अयं,a·yaṃ तातtā·ta पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha भगवाbha·ga·vā मगधेसुma·ga·dhe·su विहरतिvi·ha·ra·ti पाचीनतोpā·cī·na·to राजगहस्सrā·ja·ga·has·sa अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā नामnā·ma ब्राह्मणगामो,brāh·ma·ṇa·gā·mo तस्सुत्तरतोtas·sut·ta·ra·to वेदियकेve·di·ya·ke पब्बतेpab·ba·te इन्दसालगुहायं।in·da·sā·la·gu·hā·yaṃ
“ayaṁ, tāta pañcasikha, bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
“Dear Pañcasikha, the Buddha is staying in the land of the Magadhans at Indra’s hill cave.
-
15
यदिya·di पन,pa·na तातtā·ta पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha मयंma·yaṃ तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमेय्यामu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धन्”ति?sam·mā·sam·bud·dhan
Yadi pana, tāta pañcasikha, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?
What if we were to go and see that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha?”
-
16
“एवं,e·vaṃ भद्दन्तवा”तिbhad·dan·ta·vā खोkho पञ्चसिखोpañ·ca·si·kho गन्धब्बदेवपुत्तोgan·dhab·ba·de·va·put·to सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā बेलुवपण्डुवीणंbe·lu·va·paṇ·ḍu·vī·ṇaṃ आदायā·dā·ya सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa अनुचरियंa·nu·ca·ri·yaṃ उपागमि।u·pā·ga·mi
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṁ upāgami.
“Yes, lord,” replied the centaur Pañcasikha. Taking his arched harp made from the pale timber of wood-apple, he went as Sakka’s attendant.
-
17
अथa·tha खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do देवेहिde·ve·hi तावतिंसेहिtā·va·tiṃ·se·hi परिवुतोpa·ri·vu·to पञ्चसिखेनpañ·ca·si·khe·na गन्धब्बदेवपुत्तेनgan·dhab·ba·de·va·put·te·na पुरक्खतो—pu·rak·kha·to
Atha kho sakko devānamindo devehi tāvatiṁsehi parivuto pañcasikhena gandhabbadevaputtena purakkhato—
Then Sakka went at the head of a retinue consisting of the gods of the thirty-three and the godling centaur Pañcasikha.
-
18
सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्यpa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेव—देवेसुe·va·me·va तावतिंसेसुtā·va·tiṃ·se·su अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to मगधेसुma·ga·dhe·su पाचीनतोpā·cī·na·to राजगहस्सrā·ja·ga·has·sa अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā नामnā·ma ब्राह्मणगामो,brāh·ma·ṇa·gā·mo तस्सुत्तरतोtas·sut·ta·ra·to वेदियकेve·di·ya·ke पब्बतेpab·ba·te पच्चुट्ठासि।pac·cuṭ·ṭhā·si
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi.
As easily as a strong person would extend or contract their arm, he vanished from the heaven of the gods of the thirty-three and landed on Mount Vediyaka north of Ambasaṇḍā.
-
19
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na वेदियकोve·di·ya·ko पब्बतोpab·ba·to अतिरिवa·ti·ri·va ओभासजातोo·bhā·sa·jā·to होतिho·ti अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā चca ब्राह्मणगामोbrāh·ma·ṇa·gā·mo यथाya·thā तंtaṃ देवानंde·vā·naṃ देवानुभावेन।de·vā·nu·bhā·ve·na
Tena kho pana samayena vediyako pabbato atiriva obhāsajāto hoti ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.
Now at that time a dazzling light appeared over Mount Vediyaka and Ambasaṇḍā, as happens through the glory of the gods.
- 20
-
21
“आदित्तस्सुā·dit·tas·su नामज्जnā·maj·ja वेदियकोve·di·ya·ko पब्बतोpab·ba·to झायतिसुjhā·ya·ti·su नामज्जnā·maj·ja वेदियकोve·di·ya·ko पब्बतोpab·ba·to जलतिसु।ja·la·ti·su नामज्जnā·maj·ja वेदियकोve·di·ya·ko पब्बतो।pab·ba·to
“ādittassu nāmajja vediyako pabbato jhāyatisu nāmajja vediyako pabbato jalatisu. Nāmajja vediyako pabbato.
-
22
किंसुkiṃ·su नामज्जnā·maj·ja वेदियकोve·di·ya·ko पब्बतोpab·ba·to अतिरिवa·ti·ri·va ओभासजातोo·bhā·sa·jā·to अम्बसण्डाam·ba·saṇ·ḍā चca ब्राह्मणगामो”ति;brāh·ma·ṇa·gā·mo
Kiṁsu nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo”ti;
Oh why has such a dazzling light appeared over Mount Vediyaka and Ambasaṇḍā?”
-
23
संविग्गाsaṃ·vig·gā लोमहट्ठजाताlo·ma·haṭ·ṭha·jā·tā अहेसुं।a·he·suṃ
saṁviggā lomahaṭṭhajātā ahesuṁ.
(Pāli only)
-
24
अथa·tha खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do पञ्चसिखंpañ·ca·si·khaṃ गन्धब्बदेवपुत्तंgan·dhab·ba·de·va·put·taṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:
-
25
“दुरुपसङ्कमाdu·ru·pa·saṅ·ka·mā खो,kho तातtā·ta पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha तथागताta·thā·ga·tā मादिसेन,mā·di·se·na झायीjhā·yī झानरता,jhā·na·ra·tā तदन्तरंta·dan·ta·raṃ पटिसल्लीना।pa·ṭi·sal·lī·nā
“durupasaṅkamā kho, tāta pañcasikha, tathāgatā mādisena, jhāyī jhānaratā, tadantaraṁ paṭisallīnā.
“My dear Pañcasikha, it is hard for one like me to get near the Realized Ones while they are on retreat practicing absorption, enjoying absorption.
-
26
यदिya·di पनpa·na त्वं,tvaṃ तातtā·ta पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पठमंpa·ṭha·maṃ पसादेय्यासि,pa·sā·dey·yā·si तया,ta·yā तात,tā·ta पठमंpa·ṭha·maṃ पसादितंpa·sā·di·taṃ पच्छाpac·chā मयंma·yaṃ तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमेय्यामu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धन्”ति।sam·mā·sam·bud·dhan
Yadi pana tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādeyyāsi, tayā, tāta, paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
But if you were to charm the Buddha first, then I could go to see him.”
-
27
“एवं,e·vaṃ भद्दन्तवा”तिbhad·dan·ta·vā खोkho पञ्चसिखोpañ·ca·si·kho गन्धब्बदेवपुत्तोgan·dhab·ba·de·va·put·to सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā बेलुवपण्डुवीणंbe·lu·va·paṇ·ḍu·vī·ṇaṃ आदायā·dā·ya येनye·na इन्दसालगुहाin·da·sā·la·gu·hā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वा:u·pa·saṅ·ka·mit·vā
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena indasālaguhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā:
“Yes, lord,” replied the centaur Pañcasikha. Taking his arched harp made from the pale timber of wood-apple, he went to Indra’s hill cave. When he had drawn near, he stood to one side, thinking,
-
28
“एत्तावताet·tā·va·tā मेme भगवाbha·ga·vā नेवne·va अतिदूरेa·ti·dū·re भविस्सतिbha·vis·sa·ti नाच्चासन्ने,nāc·cā·san·ne सद्दञ्चsad·dañ·ca मेme सोस्सती”ति—sos·sa·tī
“ettāvatā me bhagavā neva atidūre bhavissati nāccāsanne, saddañca me sossatī”ti—
“This is neither too far nor too near; and he’ll hear my voice.”
- 29
-
30
1। पञ्चसिखगीतगाथाpañ·ca·si·kha·gī·ta·gā·thā
1. Pañcasikhagītagāthā
1. Pañcasikha’s Song
-
31
एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho पञ्चसिखोpañ·ca·si·kho गन्धब्बदेवपुत्तोgan·dhab·ba·de·va·put·to बेलुवपण्डुवीणंbe·lu·va·paṇ·ḍu·vī·ṇaṃ अस्सावेसि,as·sā·ve·si इमाi·mā चca गाथाgā·thā अभासिa·bhā·si बुद्धूपसञ्हिताbud·dhū·pa·sañ·hi·tā धम्मूपसञ्हिताdham·mū·pa·sañ·hi·tā सङ्घूपसञ्हिताsaṅ·ghū·pa·sañ·hi·tā अरहन्तूपसञ्हिताa·ra·han·tū·pa·sañ·hi·tā कामूपसञ्हिता:kā·mū·pa·sañ·hi·tā
Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesi, imā ca gāthā abhāsi buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā:
Standing to one side, Pañcasikha played his arched harp, and sang these verses on the Buddha, the teaching, the Saṅgha, the perfected ones, and sensual love.
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
-
50
कारणंkā·ra·ṇaṃ नप्पजानामि,nap·pa·jā·nā·mi
Kāraṇaṁ nappajānāmi,
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
-
57
सजsa·ja मंmaṃ मन्दलोचने;man·da·lo·ca·ne
saja maṁ mandalocane;
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
-
66
तंtaṃ मेme सब्बङ्गकल्याणि,sab·baṅ·ga·kal·yā·ṇi
Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi,
- 67
- 68
- 69
-
70
तंtaṃ मेme सब्बङ्गकल्याणि,sab·baṅ·ga·kal·yā·ṇi
Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi,
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
-
89
“संसन्दतिsaṃ·san·da·ti खोkho ते,te पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha तन्तिस्सरोtan·tis·sa·ro गीतस्सरेन,gī·tas·sa·re·na गीतस्सरोgī·tas·sa·ro चca तन्तिस्सरेन;tan·tis·sa·re·na
“saṁsandati kho te, pañcasikha, tantissaro gītassarena, gītassaro ca tantissarena;
“Pañcasikha, the sound of your strings blends well with the sound of your singing,
-
90
नna चca पनpa·na ते,te पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha तन्तिस्सरोtan·tis·sa·ro गीतस्सरंgī·tas·sa·raṃ अतिवत्तति,a·ti·vat·ta·ti गीतस्सरोgī·tas·sa·ro चca तन्तिस्सरं।tan·tis·sa·raṃ
na ca pana te, pañcasikha, tantissaro gītassaraṁ ativattati, gītassaro ca tantissaraṁ.
-
91
कदाka·dā संयूळ्हाsaṃ·yū·ḷhā पनpa·na ते,te पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha इमाi·mā गाथाgā·thā बुद्धूपसञ्हिताbud·dhū·pa·sañ·hi·tā धम्मूपसञ्हिताdham·mū·pa·sañ·hi·tā सङ्घूपसञ्हिताsaṅ·ghū·pa·sañ·hi·tā अरहन्तूपसञ्हिताa·ra·han·tū·pa·sañ·hi·tā कामूपसञ्हिता”ति?kā·mū·pa·sañ·hi·tā
Kadā saṁyūḷhā pana te, pañcasikha, imā gāthā buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā”ti?
But when did you compose these verses on the Buddha, the teaching, the Saṅgha, the perfected ones, and sensual love?”
-
92
“एकमिदं,e·ka·mi·daṃ भन्ते,bhan·te समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā उरुवेलायंu·ru·ve·lā·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti नज्जाnaj·jā नेरञ्जरायne·rañ·ja·rā·ya तीरेtī·re अजपालनिग्रोधेa·ja·pā·la·nig·ro·dhe पठमाभिसम्बुद्धो।pa·ṭha·mā·bhi·sam·bud·dho
“Ekamidaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.
“This one time, sir, when you were first awakened, you were staying in Uruvelā at the goatherd’s banyan tree on the bank of the Nerañjarā River.
-
93
तेनte·na खोkho पनाहं,pa·nā·haṃ भन्ते,bhan·te समयेनsa·ma·ye·na भद्दाbhad·dā नामnā·ma सूरियवच्छसाsū·ri·ya·vac·cha·sā तिम्बरुनोtim·ba·ru·no गन्धब्बरञ्ञोgan·dhab·ba·rañ·ño धीता,dhī·tā तमभिकङ्खामि।ta·ma·bhi·kaṅ·khā·mi
Tena kho panāhaṁ, bhante, samayena bhaddā nāma sūriyavacchasā timbaruno gandhabbarañño dhītā, tamabhikaṅkhāmi.
And at that time I was in love with Bhaddā Suriyavaccasā, who they call ‘Darling Sunshine’, the daughter of the centaur king Timbaru.
- 94
- 95
- 96
-
97
अथाहंa·thā·haṃ बेलुवपण्डुवीणंbe·lu·va·paṇ·ḍu·vī·ṇaṃ आदायā·dā·ya येनye·na तिम्बरुनोtim·ba·ru·no गन्धब्बरञ्ञोgan·dhab·ba·rañ·ño निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमिं;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā बेलुवपण्डुवीणंbe·lu·va·paṇ·ḍu·vī·ṇaṃ अस्सावेसिं,as·sā·ve·siṃ इमाi·mā चca गाथाgā·thā अभासिंa·bhā·siṃ बुद्धूपसञ्हिताbud·dhū·pa·sañ·hi·tā धम्मूपसञ्हिताdham·mū·pa·sañ·hi·tā सङ्घूपसञ्हिताsaṅ·ghū·pa·sañ·hi·tā अरहन्तूपसञ्हिताa·ra·han·tū·pa·sañ·hi·tā कामूपसञ्हिता—kā·mū·pa·sañ·hi·tā
Athāhaṁ beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena timbaruno gandhabbarañño nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesiṁ, imā ca gāthā abhāsiṁ buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā—
I took my arched harp to Timbaru’s home, where I played those verses.
- 98
-
99
तिम्बरुंtim·ba·ruṃ सूरियवच्छसे;sū·ri·ya·vac·cha·se
timbaruṁ sūriyavacchase;
(Pāli only)
- 100
- 101
-
102
…पे…pe
…pe…
(Pāli only)
- 103
- 104
- 105
-
106
यस्सासेतादिसीyas·sā·se·tā·di·sī पजाति।pa·jā·ti
yassāsetādisī pajāti.
(Pāli only)
- 107
-
108
‘नna खोkho मे,me मारिस,mā·ri·sa सोso भगवाbha·ga·vā सम्मुखाsam·mu·khā दिट्ठो,diṭ·ṭho अपिa·pi चca सुतोयेवsu·to·ye·va मेme सोso भगवाbha·ga·vā देवानंde·vā·naṃ तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ सुधम्मायंsu·dham·mā·yaṃ सभायंsa·bhā·yaṃ उपनच्चन्तिया।u·pa·nac·can·ti·yā
‘na kho me, mārisa, so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me so bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāyaṁ sabhāyaṁ upanaccantiyā.
‘Good fellow, I have not personally seen the Buddha. But I did hear about him when I went to dance for the gods of the thirty-three in the Hall of Clear Right.
- 109
- 110
- 111
-
112
2। सक्कूपसङ्कमsak·kū·pa·saṅ·ka·ma
2. Sakkūpasaṅkama
- 113
-
114
“पटिसम्मोदतिpa·ṭi·sam·mo·da·ti पञ्चसिखोpañ·ca·si·kho गन्धब्बदेवपुत्तोgan·dhab·ba·de·va·put·to भगवता,bha·ga·va·tā भगवाbha·ga·vā चca पञ्चसिखेना”ति।pañ·ca·si·khe·nā
“paṭisammodati pañcasikho gandhabbadevaputto bhagavatā, bhagavā ca pañcasikhenā”ti.
-
115
अथa·tha खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do पञ्चसिखंpañ·ca·si·khaṃ गन्धब्बदेवपुत्तंgan·dhab·ba·de·va·put·taṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:
- 116
-
117
‘सक्को,sak·ko भन्ते,bhan·te देवानमिन्दोde·vā·na·min·do सामच्चोsā·mac·co सपरिजनोsa·pa·ri·ja·no भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती’”ति।van·da·tī
‘sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.
‘Sir, Sakka, lord of gods, with his ministers and retinue, bows with his head at your feet.’”
-
118
“एवं,e·vaṃ भद्दन्तवा”तिbhad·dan·ta·vā खोkho पञ्चसिखोpañ·ca·si·kho गन्धब्बदेवपुत्तोgan·dhab·ba·de·va·put·to सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेति:a·bhi·vā·de·ti
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā bhagavantaṁ abhivādeti:
“Yes, lord,” replied Pañcasikha. He bowed to the Buddha and said,
-
119
“सक्को,sak·ko भन्ते,bhan·te देवानमिन्दोde·vā·na·min·do सामच्चोsā·mac·co सपरिजनोsa·pa·ri·ja·no भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती”ति।van·da·tī
“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.
“Sir, Sakka, lord of gods, with his ministers and retinue, bows with his head at your feet.”
- 120
-
121
सुखकामाsu·kha·kā·mā हिhi देवाde·vā मनुस्साma·nus·sā असुराa·su·rā नागाnā·gā गन्धब्बाgan·dhab·bā येye चञ्ञेcañ·ñe सन्तिsan·ti पुथुकाया”ति।pu·thu·kā·yā
sukhakāmā hi devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā”ti.
“for all want to be happy—whether gods, humans, titans, dragons, centaurs, or any of the other diverse creatures there may be.”
- 122
-
123
अभिवदितोa·bhi·va·di·to सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवतोbha·ga·va·to इन्दसालगुहंin·da·sā·la·gu·haṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Abhivadito sakko devānamindo bhagavato indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
And being saluted by the Buddha, Sakka entered Indra’s hill cave, bowed to the Buddha, and stood to one side.
-
124
देवापिde·vā·pi तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā इन्दसालगुहंin·da·sā·la·gu·haṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठंसु।aṭ·ṭhaṃ·su
Devāpi tāvatiṁsā indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
-
125
पञ्चसिखोपिpañ·ca·si·kho·pi गन्धब्बदेवपुत्तोgan·dhab·ba·de·va·put·to इन्दसालगुहंin·da·sā·la·gu·haṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Pañcasikhopi gandhabbadevaputto indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
-
126
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na इन्दसालगुहाin·da·sā·la·gu·hā विसमाvi·sa·mā सन्तीsan·tī समाsa·mā समपादि,sa·ma·pā·di सम्बाधाsam·bā·dhā सन्तीsan·tī उरुन्दाu·run·dā समपादि,sa·ma·pā·di अन्धकारोan·dha·kā·ro गुहायंgu·hā·yaṃ अन्तरधायि,an·ta·ra·dhā·yi आलोकोā·lo·ko उदपादिu·da·pā·di यथाya·thā तंtaṃ देवानंde·vā·naṃ देवानुभावेन।de·vā·nu·bhā·ve·na
Tena kho pana samayena indasālaguhā visamā santī samā samapādi, sambādhā santī urundā samapādi, andhakāro guhāyaṁ antaradhāyi, āloko udapādi yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.
And at that time the uneven places were evened out, the cramped places were opened up, the darkness vanished in the cave and light appeared, as happens through the glory of the gods.
- 127
-
128
“अच्छरियमिदंac·cha·ri·ya·mi·daṃ आयस्मतोā·yas·ma·to कोसियस्स,ko·si·yas·sa अब्भुतमिदंab·bhu·ta·mi·daṃ आयस्मतोā·yas·ma·to कोसियस्सko·si·yas·sa तावtā·va बहुकिच्चस्सba·hu·kic·cas·sa बहुकरणीयस्सba·hu·ka·ra·ṇī·yas·sa यदिदंya·di·daṃ इधागमनन्”ति।i·dhā·ga·ma·nan
“acchariyamidaṁ āyasmato kosiyassa, abbhutamidaṁ āyasmato kosiyassa tāva bahukiccassa bahukaraṇīyassa yadidaṁ idhāgamanan”ti.
“It’s incredible and amazing that you, the venerable Kosiya, who has so many duties and so much to do, should come here.”
-
129
“चिरपटिकाहं,ci·ra·pa·ṭi·kā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुकामो;u·pa·saṅ·ka·mi·tu·kā·mo अपिa·pi चca देवानंde·vā·naṃ तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ केहिचिke·hi·ci केहिचिke·hi·ci किच्चकरणीयेहिkic·ca·ka·ra·ṇī·ye·hi ब्यावटो;byā·va·ṭo एवाहंe·vā·haṃ नासक्खिंnā·sak·khiṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुं।u·pa·saṅ·ka·mi·tuṃ
“Cirapaṭikāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitukāmo; api ca devānaṁ tāvatiṁsānaṁ kehici kehici kiccakaraṇīyehi byāvaṭo; evāhaṁ nāsakkhiṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
“For a long time I’ve wanted to come and see the Buddha, but I wasn’t able, being prevented by my many duties and responsibilities for the gods of the thirty-three.
-
130
एकमिदं,e·ka·mi·daṃ भन्ते,bhan·te समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti सलळागारके।sa·la·ḷā·gā·ra·ke
Ekamidaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati salaḷāgārake.
This one time, sir, the Buddha was staying near Sāvatthī in the <i lang='pi' translate='no'>salaḷa</i> tree hut.
- 131
-
132
तेनte·na खोkho पन,pa·na भन्ते,bhan·te समयेनsa·ma·ye·na भगवाbha·ga·vā अञ्ञतरेनañ·ña·ta·re·na समाधिनाsa·mā·dhi·nā निसिन्नोni·sin·no होति,ho·ti भूजतिbhū·ja·ti चca नामnā·ma वेस्सवणस्सves·sa·va·ṇas·sa महाराजस्सma·hā·rā·jas·sa परिचारिकाpa·ri·cā·ri·kā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पच्चुपट्ठिताpac·cu·paṭ·ṭhi·tā होति,ho·ti पञ्जलिकाpañ·ja·li·kā नमस्समानाna·mas·sa·mā·nā तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti
Tena kho pana, bhante, samayena bhagavā aññatarena samādhinā nisinno hoti, bhūjati ca nāma vessavaṇassa mahārājassa paricārikā bhagavantaṁ paccupaṭṭhitā hoti, pañjalikā namassamānā tiṭṭhati.
But at that time the Buddha was sitting immersed in some kind of meditation. And a divine maiden of Great King Vessavaṇa named Bhūjati was attending on the Buddha, standing there paying homage to him with cupped palms.
- 133
- 134
-
135
“सक्को,sak·ko भन्ते,bhan·te देवानमिन्दोde·vā·na·min·do सामच्चोsā·mac·co सपरिजनोsa·pa·ri·ja·no भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती”’ति।van·da·tī
“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”’ti.
“Sir, Sakka, lord of gods, with his ministers and retinue, bows with his head at your feet.”’
- 136
- 137
- 138
-
139
‘तेनte·na हि,hi भगिनि,bha·gi·ni यदाya·dā भगवाbha·ga·vā तम्हाtam·hā समाधिम्हाsa·mā·dhim·hā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to होति,ho·ti अथa·tha ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेहि:a·bhi·vā·de·hi
‘Tena hi, bhagini, yadā bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhito hoti, atha mama vacanena bhagavantaṁ abhivādehi:
‘Well then, sister, please convey my message when the Buddha emerges from that immersion.’
-
140
“सक्को,sak·ko भन्ते,bhan·te देवानमिन्दोde·vā·na·min·do सामच्चोsā·mac·co सपरिजनोsa·pa·ri·ja·no भगवतोbha·ga·va·to पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती”’ति।van·da·tī
“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”’ti.
(Pāli only)
- 141
- 142
- 143
- 144
-
145
“येye ते,te भन्ते,bhan·te देवाde·vā अम्हेहिam·he·hi पठमतरंpa·ṭha·ma·ta·raṃ तावतिंसकायंtā·va·tiṃ·sa·kā·yaṃ उपपन्ना,u·pa·pan·nā तेसंte·saṃ मेme सम्मुखाsam·mu·khā सुतंsu·taṃ सम्मुखाsam·mu·khā पटिग्गहितं:pa·ṭig·ga·hi·taṃ
“Ye te, bhante, devā amhehi paṭhamataraṁ tāvatiṁsakāyaṁ upapannā, tesaṁ me sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
“Sir, I have heard and learned this in the presence of the gods who were reborn in the host of the thirty-three before me:
-
146
‘यदाya·dā तथागताta·thā·ga·tā लोकेlo·ke उप्पज्जन्तिup·paj·jan·ti अरहन्तोa·ra·han·to सम्मासम्बुद्धा,sam·mā·sam·bud·dhā दिब्बाdib·bā कायाkā·yā परिपूरेन्ति,pa·ri·pū·ren·ti हायन्तिhā·yan·ti असुरकाया’ति।a·su·ra·kā·yā
‘yadā tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, dibbā kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā’ti.
‘When a Realized One arises in the world, perfected and fully awakened, the heavenly hosts swell, while the titan hosts dwindle.’
-
147
तंtaṃ मेme इदं,i·daṃ भन्ते,bhan·te सक्खिदिट्ठंsak·khi·diṭ·ṭhaṃ यतोya·to तथागतोta·thā·ga·to लोकेlo·ke उप्पन्नोup·pan·no अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धो,sam·mā·sam·bud·dho दिब्बाdib·bā कायाkā·yā परिपूरेन्ति,pa·ri·pū·ren·ti हायन्तिhā·yan·ti असुरकायाति।a·su·ra·kā·yā·ti
Taṁ me idaṁ, bhante, sakkhidiṭṭhaṁ yato tathāgato loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho, dibbā kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyāti.
- 148
-
149
इधेव,i·dhe·va भन्ते,bhan·te कपिलवत्थुस्मिंka·pi·la·vat·thus·miṃ गोपिकाgo·pi·kā नामnā·ma सक्यधीताsak·ya·dhī·tā अहोसिa·ho·si बुद्धेbud·dhe पसन्नाpa·san·nā धम्मेdham·me पसन्नाpa·san·nā सङ्घेsaṅ·ghe पसन्नाpa·san·nā सीलेसुsī·le·su परिपूरकारिनी।pa·ri·pū·ra·kā·ri·nī
Idheva, bhante, kapilavatthusmiṁ gopikā nāma sakyadhītā ahosi buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārinī.
Right here in Kapilavatthu there was a Sakyan lady named Gopikā who had confidence in the Buddha, the teaching, and the Saṅgha, and had fulfilled her ethics.
-
150
साsā इत्थित्तंit·thit·taṃ विराजेत्वाvi·rā·jet·vā पुरिसत्तंpu·ri·sat·taṃ भावेत्वाbhā·vet·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपन्ना।u·pa·pan·nā
Sā itthittaṁ virājetvā purisattaṁ bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā.
Losing her attachment to femininity, she developed masculinity. When her body broke up, after death, she was reborn in a good place, a heavenly realm.
- 151
- 152
-
153
‘गोपकोgo·pa·ko देवपुत्तो,de·va·put·to गोपकोgo·pa·ko देवपुत्तो’ति।de·va·put·to
‘gopako devaputto, gopako devaputto’ti.
-
154
अञ्ञेपि,añ·ñe·pi भन्ते,bhan·te तयोta·yo भिक्खूbhik·khū भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरित्वाca·rit·vā हीनंhī·naṃ गन्धब्बकायंgan·dhab·ba·kā·yaṃ उपपन्ना।u·pa·pan·nā
Aññepi, bhante, tayo bhikkhū bhagavati brahmacariyaṁ caritvā hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapannā.
Meanwhile three others, mendicants who had led the spiritual life under the Buddha, were reborn in the inferior centaur realm.
-
155
तेte पञ्चहिpañ·ca·hi कामगुणेहिkā·ma·gu·ṇe·hi समप्पिताsa·map·pi·tā समङ्गीभूताsa·maṅ·gī·bhū·tā परिचारयमानाpa·ri·cā·ra·ya·mā·nā अम्हाकंam·hā·kaṃ उपट्ठानंu·paṭ·ṭhā·naṃ आगच्छन्तिā·gac·chan·ti अम्हाकंam·hā·kaṃ पारिचरियं।pā·ri·ca·ri·yaṃ
Te pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārayamānā amhākaṁ upaṭṭhānaṁ āgacchanti amhākaṁ pāricariyaṁ.
There they amused themselves, supplied and provided with the five kinds of sensual stimulation, and became my servants and attendants.
- 156
- 157
-
158
अहञ्हिa·hañ·hi नामnā·ma इत्थिकाit·thi·kā समानाsa·mā·nā बुद्धेbud·dhe पसन्नाpa·san·nā धम्मेdham·me पसन्नाpa·san·nā सङ्घेsaṅ·ghe पसन्नाpa·san·nā सीलेसुsī·le·su परिपूरकारिनीpa·ri·pū·ra·kā·ri·nī इत्थित्तंit·thit·taṃ विराजेत्वाvi·rā·jet·vā पुरिसत्तंpu·ri·sat·taṃ भावेत्वाbhā·vet·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपन्ना,u·pa·pan·nā देवानंde·vā·naṃ तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa पुत्तत्तंput·tat·taṃ अज्झुपगता।aj·jhu·pa·ga·tā
ahañhi nāma itthikā samānā buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārinī itthittaṁ virājetvā purisattaṁ bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ sakkassa devānamindassa puttattaṁ ajjhupagatā.
For while I was still a woman I had confidence in the Buddha, the teaching, and the Saṅgha, and had fulfilled my ethics. I lost my attachment to femininity and developed masculinity. When my body broke up, after death, I was reborn in a good place, a heavenly realm. In the company of the gods of the thirty-three I became one of Sakka’s sons.
- 159
- 160
-
161
तुम्हेtum·he पन,pa·na मारिसा,mā·ri·sā भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरित्वाca·rit·vā हीनंhī·naṃ गन्धब्बकायंgan·dhab·ba·kā·yaṃ उपपन्ना।u·pa·pan·nā
Tumhe pana, mārisā, bhagavati brahmacariyaṁ caritvā hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapannā.
But you, having led the spiritual life under the Buddha, were reborn in the inferior centaur realm.
-
162
दुद्दिट्ठरूपंdud·diṭ·ṭha·rū·paṃ वतva·ta भोbho अद्दसाम,ad·da·sā·ma येye मयंma·yaṃ अद्दसामad·da·sā·ma सहधम्मिकेsa·ha·dham·mi·ke हीनंhī·naṃ गन्धब्बकायंgan·dhab·ba·kā·yaṃ उपपन्ने’ति।u·pa·pan·ne
Duddiṭṭharūpaṁ vata bho addasāma, ye mayaṁ addasāma sahadhammike hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapanne’ti.
It is a sad sight indeed to see fellow practitioners reborn in the inferior centaur realm.’
-
163
तेसं,te·saṃ भन्ते,bhan·te गोपकेनgo·pa·ke·na देवपुत्तेनde·va·put·te·na पटिचोदितानंpa·ṭi·co·di·tā·naṃ द्वेdve देवाde·vā दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सतिंsa·tiṃ पटिलभिंसुpa·ṭi·la·bhiṃ·su कायंkā·yaṃ ब्रह्मपुरोहितं,brah·ma·pu·ro·hi·taṃ एकोe·ko पनpa·na देवोde·vo कामेkā·me अज्झावसि।aj·jhā·va·si
Tesaṁ, bhante, gopakena devaputtena paṭicoditānaṁ dve devā diṭṭheva dhamme satiṁ paṭilabhiṁsu kāyaṁ brahmapurohitaṁ, eko pana devo kāme ajjhāvasi.
When scolded by Gopaka, two of those gods regained their memory right away. They went to the host of the priests of Divinity, but one god remained attached to sensual pleasures.
- 164
- 165
- 166
-
167
सङ्घञ्चुपट्ठासिंsaṅ·ghañ·cu·paṭ·ṭhā·siṃ पसन्नचित्ता।pa·san·na·cit·tā
Saṅghañcupaṭṭhāsiṁ pasannacittā.
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
-
189
अनानुलोमाa·nā·nu·lo·mā भवतूपपत्ति;bha·va·tū·pa·pat·ti
Anānulomā bhavatūpapatti;
- 190
-
191
सहधम्मिकेsa·ha·dham·mi·ke हीनकायूपपन्ने।hī·na·kā·yū·pa·pan·ne
Sahadhammike hīnakāyūpapanne.
- 192
-
193
देवानमागच्छथde·vā·na·mā·gac·cha·tha पारिचरियं;pā·ri·ca·ri·yaṃ
Devānamāgacchatha pāricariyaṁ;
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
-
203
अनुस्सरंa·nus·sa·raṃ गोतमसासनानि।go·ta·ma·sā·sa·nā·ni
Anussaraṁ gotamasāsanāni.
-
204
इधेवi·dhe·va चित्तानिcit·tā·ni विराजयित्वा,vi·rā·ja·yit·vā
Idheva cittāni virājayitvā,
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
-
210
सइन्दाsa·in·dā देवाde·vā सपजापतिका,sa·pa·jā·pa·ti·kā
Saindā devā sapajāpatikā,
- 211
- 212
-
213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
-
226
द्वेdve चca सम्बोधिपथानुसारिनो,sam·bo·dhi·pa·thā·nu·sā·ri·no
Dve ca sambodhipathānusārino,
- 227
-
228
एतादिसीe·tā·di·sī धम्मप्पकासनेत्थ,dham·map·pa·kā·sa·net·tha
Etādisī dhammappakāsanettha,
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
-
234
कायंkā·yaṃ ब्रह्मपुरोहितं,brah·ma·pu·ro·hi·taṃ
Kāyaṁ brahmapurohitaṁ,
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
-
241
“दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ विसुद्धोvi·sud·dho खोkho अयंa·yaṃ यक्खो,yak·kho यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci मंmaṃ पञ्हंpañ·haṃ पुच्छिस्सति,puc·chis·sa·ti सब्बंsab·baṃ तंtaṃ अत्थसञ्हितंयेवat·tha·sañ·hi·taṃ·ye·va पुच्छिस्सति,puc·chis·sa·ti नोno अनत्थसञ्हितं।a·nat·tha·sañ·hi·taṃ
“dīgharattaṁ visuddho kho ayaṁ yakkho, yaṁ kiñci maṁ pañhaṁ pucchissati, sabbaṁ taṁ atthasañhitaṁyeva pucchissati, no anatthasañhitaṁ.
“For a long time now this spirit has led a pure life. Any question he asks me will be beneficial, not unbeneficial.
-
242
यञ्चस्साहंyañ·cas·sā·haṃ पुट्ठोpuṭ·ṭho ब्याकरिस्सामि,byā·ka·ris·sā·mi तंtaṃ खिप्पमेवkhip·pa·me·va आजानिस्सती”ति।ā·jā·nis·sa·tī
Yañcassāhaṁ puṭṭho byākarissāmi, taṁ khippameva ājānissatī”ti.
And he will quickly understand any answer I give to his question.”
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
-
248
पठमभाणवारोpa·ṭha·ma·bhā·ṇa·vā·ro निट्ठितो।niṭ·ṭhi·to
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
-
249
कतावकासोka·tā·va·kā·so सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवताbha·ga·va·tā इमंi·maṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पठमंpa·ṭha·maṃ पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
Katāvakāso sakko devānamindo bhagavatā imaṁ bhagavantaṁ paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi:
Having been granted an opportunity by the Buddha, Sakka asked the first question.
-
250
“किंसंयोजनाkiṃ·saṃ·yo·ja·nā नुnu खो,kho मारिस,mā·ri·sa देवाde·vā मनुस्साma·nus·sā असुराa·su·rā नागाnā·gā गन्धब्बाgan·dhab·bā येye चञ्ञेcañ·ñe सन्तिsan·ti पुथुकाया,pu·thu·kā·yā ते:te
“Kiṁsaṁyojanā nu kho, mārisa, devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā, te:
“Good fellow, what fetters bind the gods, humans, titans, dragons, centaurs—and any of the other diverse creatures—
-
251
‘अवेराa·ve·rā अदण्डाa·daṇ·ḍā असपत्ताa·sa·pat·tā अब्यापज्जाab·yā·paj·jā विहरेमुvi·ha·re·mu अवेरिनो’तिa·ve·ri·no इतिi·ti चca नेसंne·saṃ होति,ho·ti अथa·tha चca पनpa·na सवेराsa·ve·rā सदण्डाsa·daṇ·ḍā ससपत्ताsa·sa·pat·tā सब्यापज्जाsab·yā·paj·jā विहरन्तिvi·ha·ran·ti सवेरिनो”ति?sa·ve·ri·no
‘averā adaṇḍā asapattā abyāpajjā viharemu averino’ti iti ca nesaṁ hoti, atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā sabyāpajjā viharanti saverino”ti?
so that, though they wish to be free of enmity, violence, hostility, and hate, they still have enmity, violence, hostility, and hate?”
- 252
- 253
-
254
“इस्सामच्छरियसंयोजनाis·sā·mac·cha·ri·ya·saṃ·yo·ja·nā खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da देवाde·vā मनुस्साma·nus·sā असुराa·su·rā नागाnā·gā गन्धब्बाgan·dhab·bā येye चञ्ञेcañ·ñe सन्तिsan·ti पुथुकाया,pu·thu·kā·yā ते:te
“Issāmacchariyasaṁyojanā kho, devānaminda, devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā, te:
“Lord of gods, the fetters of jealousy and stinginess bind the gods, humans, titans, dragons, centaurs—and any of the other diverse creatures—
-
255
‘अवेराa·ve·rā अदण्डाa·daṇ·ḍā असपत्ताa·sa·pat·tā अब्यापज्जाab·yā·paj·jā विहरेमुvi·ha·re·mu अवेरिनो’तिa·ve·ri·no इतिi·ti चca नेसंne·saṃ होति,ho·ti अथa·tha चca पनpa·na सवेराsa·ve·rā सदण्डाsa·daṇ·ḍā ससपत्ताsa·sa·pat·tā सब्यापज्जाsab·yā·paj·jā विहरन्तिvi·ha·ran·ti सवेरिनो”ति।sa·ve·ri·no
‘averā adaṇḍā asapattā abyāpajjā viharemu averino’ti iti ca nesaṁ hoti, atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā sabyāpajjā viharanti saverino”ti.
so that, though they wish to be free of enmity, violence, hostility, and hate, they still have enmity, violence, hostility, and hate.”
- 256
- 257
- 258
-
259
तिण्णाtiṇ·ṇā मेत्थmet·tha कङ्खाkaṅ·khā विगताvi·ga·tā कथङ्कथाka·thaṅ·ka·thā भगवतोbha·ga·va·to पञ्हवेय्याकरणंpañ·ha·vey·yā·ka·ra·ṇaṃ सुत्वा”ति।sut·vā
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
Hearing the Buddha’s answer, I’ve gone beyond doubt and got rid of indecision.”
-
260
इतिहi·ti·ha सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिut·ta·ri पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
And then, having approved and agreed with what the Buddha said, Sakka asked another question:
-
261
“इस्सामच्छरियंis·sā·mac·cha·ri·yaṃ पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa किंनिदानंkiṃ·ni·dā·naṃ किंसमुदयंkiṃ·sa·mu·da·yaṃ किंजातिकंkiṃ·jā·ti·kaṃ किंपभवं;kiṃ·pa·bha·vaṃ
“Issāmacchariyaṁ pana, mārisa, kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ;
“But good fellow, what is the source, origin, birthplace, and inception of jealousy and stinginess?
- 262
- 263
-
264
“इस्सामच्छरियंis·sā·mac·cha·ri·yaṃ खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da पियाप्पियनिदानंpi·yāp·pi·ya·ni·dā·naṃ पियाप्पियसमुदयंpi·yāp·pi·ya·sa·mu·da·yaṃ पियाप्पियजातिकंpi·yāp·pi·ya·jā·ti·kaṃ पियाप्पियपभवं;pi·yāp·pi·ya·pa·bha·vaṃ
“Issāmacchariyaṁ kho, devānaminda, piyāppiyanidānaṁ piyāppiyasamudayaṁ piyāppiyajātikaṁ piyāppiyapabhavaṁ;
“The liked and the disliked, lord of gods, are the source of jealousy and stinginess.
- 265
- 266
- 267
-
268
किस्मिंkis·miṃ सतिsa·ti पियाप्पियंpi·yāp·pi·yaṃ होति;ho·ti
kismiṁ sati piyāppiyaṁ hoti;
(Pāli only)
-
269
किस्मिंkis·miṃ असतिa·sa·ti पियाप्पियंpi·yāp·pi·yaṃ नna होती”ति?ho·tī
kismiṁ asati piyāppiyaṁ na hotī”ti?
(Pāli only)
-
270
“पियाप्पियंpi·yāp·pi·yaṃ खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da छन्दनिदानंchan·da·ni·dā·naṃ छन्दसमुदयंchan·da·sa·mu·da·yaṃ छन्दजातिकंchan·da·jā·ti·kaṃ छन्दपभवं;chan·da·pa·bha·vaṃ
“Piyāppiyaṁ kho, devānaminda, chandanidānaṁ chandasamudayaṁ chandajātikaṁ chandapabhavaṁ;
-
271
छन्देchan·de सतिsa·ti पियाप्पियंpi·yāp·pi·yaṃ होति;ho·ti
chande sati piyāppiyaṁ hoti;
(Pāli only)
-
272
छन्देchan·de असतिa·sa·ti पियाप्पियंpi·yāp·pi·yaṃ नna होती”ति।ho·tī
chande asati piyāppiyaṁ na hotī”ti.
(Pāli only)
- 273
- 274
- 275
-
276
“छन्दोchan·do खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da वितक्कनिदानोvi·tak·ka·ni·dā·no वितक्कसमुदयोvi·tak·ka·sa·mu·da·yo वितक्कजातिकोvi·tak·ka·jā·ti·ko वितक्कपभवो;vi·tak·ka·pa·bha·vo
“Chando kho, devānaminda, vitakkanidāno vitakkasamudayo vitakkajātiko vitakkapabhavo;
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
-
282
“वितक्कोvi·tak·ko खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da पपञ्चसञ्ञासङ्खानिदानोpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·ni·dā·no पपञ्चसञ्ञासङ्खासमुदयोpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·sa·mu·da·yo पपञ्चसञ्ञासङ्खाजातिकोpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·jā·ti·ko पपञ्चसञ्ञासङ्खापभवो;pa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·pa·bha·vo
“Vitakko kho, devānaminda, papañcasaññāsaṅkhānidāno papañcasaññāsaṅkhāsamudayo papañcasaññāsaṅkhājātiko papañcasaññāsaṅkhāpabhavo;
“Judgments driven by the proliferation of perceptions are the source of thoughts.”
-
283
पपञ्चसञ्ञासङ्खायpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·ya सतिsa·ti वितक्कोvi·tak·ko होति;ho·ti
papañcasaññāsaṅkhāya sati vitakko hoti;
(Pāli only)
-
284
पपञ्चसञ्ञासङ्खायpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·ya असतिa·sa·ti वितक्कोvi·tak·ko नna होती”ति।ho·tī
papañcasaññāsaṅkhāya asati vitakko na hotī”ti.
(Pāli only)
-
285
“कथंka·thaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa भिक्खुbhik·khu पपञ्चसञ्ञासङ्खानिरोधसारुप्पगामिनिंpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·ni·ro·dha·sā·rup·pa·gā·mi·niṃ पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होती”ति?ho·tī
“Kathaṁ paṭipanno pana, mārisa, bhikkhu papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ paṭipanno hotī”ti?
“But how does a mendicant fittingly practice for the cessation of judgments driven by the proliferation of perceptions?”
-
286
2।2। वेदनाकम्मट्ठानve·da·nā·kam·maṭ·ṭhā·na
2.2. Vedanākammaṭṭhāna
2.2. Meditation on Feelings
- 287
- 288
- 289
- 290
-
291
उपेक्खम्पाहं,u·pek·kham·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामि—va·dā·mi
Upekkhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
- 292
-
293
सोमनस्सम्पाहं,so·ma·nas·sam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ
Somanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
- 294
-
295
‘इमंi·maṃ खोkho मेme सोमनस्संso·ma·nas·saṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ती’ति,pa·ri·hā·yan·tī एवरूपंe·va·rū·paṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ नna सेवितब्बं।se·vi·tab·baṃ
‘imaṁ kho me somanassaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṁ somanassaṁ na sevitabbaṁ.
‘When I cultivate this kind of happiness, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not cultivate that kind of happiness.
- 296
-
297
‘इमंi·maṃ खोkho मेme सोमनस्संso·ma·nas·saṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ती’ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·tī एवरूपंe·va·rū·paṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ सेवितब्बं।se·vi·tab·baṃ
‘imaṁ kho me somanassaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṁ somanassaṁ sevitabbaṁ.
‘When I cultivate this kind of happiness, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should cultivate that kind of happiness.
-
298
तत्थtat·tha यञ्चेyañ·ce सवितक्कंsa·vi·tak·kaṃ सविचारं,sa·vi·cā·raṃ यञ्चेyañ·ce अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ अविचारं,a·vi·cā·raṃ येye अवितक्केa·vi·tak·ke अविचारे,a·vi·cā·re तेte पणीततरे।pa·ṇī·ta·ta·re
Tattha yañce savitakkaṁ savicāraṁ, yañce avitakkaṁ avicāraṁ, ye avitakke avicāre, te paṇītatare.
And that which is free of placing the mind and keeping it connected is better than that which still involves placing the mind and keeping it connected.
-
299
सोमनस्सम्पाहं,so·ma·nas·sam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीति।a·se·vi·tab·bam·pī·ti
Somanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti.
- 300
-
301
दोमनस्सम्पाहं,do·ma·nas·sam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ
Domanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
- 302
-
303
‘इमंi·maṃ खोkho मेme दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ती’ति,pa·ri·hā·yan·tī एवरूपंe·va·rū·paṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ नna सेवितब्बं।se·vi·tab·baṃ
‘imaṁ kho me domanassaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṁ domanassaṁ na sevitabbaṁ.
‘When I cultivate this kind of sadness, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not cultivate that kind of sadness.
- 304
-
305
‘इमंi·maṃ खोkho मेme दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ती’ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·tī एवरूपंe·va·rū·paṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ सेवितब्बं।se·vi·tab·baṃ
‘imaṁ kho me domanassaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṁ domanassaṁ sevitabbaṁ.
‘When I cultivate this kind of sadness, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should cultivate that kind of sadness.
-
306
तत्थtat·tha यञ्चेyañ·ce सवितक्कंsa·vi·tak·kaṃ सविचारं,sa·vi·cā·raṃ यञ्चेyañ·ce अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ अविचारं,a·vi·cā·raṃ येye अवितक्केa·vi·tak·ke अविचारे,a·vi·cā·re तेte पणीततरे।pa·ṇī·ta·ta·re
Tattha yañce savitakkaṁ savicāraṁ, yañce avitakkaṁ avicāraṁ, ye avitakke avicāre, te paṇītatare.
And that which is free of placing the mind and keeping it connected is better than that which still involves placing the mind and keeping it connected.
-
307
दोमनस्सम्पाहं,do·ma·nas·sam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti
Domanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti
- 308
-
309
उपेक्खम्पाहं,u·pek·kham·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ
Upekkhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
- 310
-
311
‘इमंi·maṃ खोkho मेme उपेक्खंu·pek·khaṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ती’ति,pa·ri·hā·yan·tī एवरूपाe·va·rū·pā उपेक्खाu·pek·khā नna सेवितब्बा।se·vi·tab·bā
‘imaṁ kho me upekkhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpā upekkhā na sevitabbā.
‘When I cultivate this kind of equanimity, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not cultivate that kind of equanimity.
- 312
-
313
‘इमंi·maṃ खोkho मेme उपेक्खंu·pek·khaṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ती’ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·tī एवरूपाe·va·rū·pā उपेक्खाu·pek·khā सेवितब्बा।se·vi·tab·bā
‘imaṁ kho me upekkhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpā upekkhā sevitabbā.
‘When I cultivate this kind of equanimity, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should cultivate that kind of equanimity.
-
314
तत्थtat·tha यञ्चेyañ·ce सवितक्कंsa·vi·tak·kaṃ सविचारं,sa·vi·cā·raṃ यञ्चेyañ·ce अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ अविचारं,a·vi·cā·raṃ येye अवितक्केa·vi·tak·ke अविचारे,a·vi·cā·re तेte पणीततरे।pa·ṇī·ta·ta·re
Tattha yañce savitakkaṁ savicāraṁ, yañce avitakkaṁ avicāraṁ, ye avitakke avicāre, te paṇītatare.
And that which is free of placing the mind and keeping it connected is better than that which still involves placing the mind and keeping it connected.
-
315
उपेक्खम्पाहं,u·pek·kham·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti
Upekkhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti
- 316
-
317
एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da भिक्खुbhik·khu पपञ्चसञ्ञासङ्खानिरोधसारुप्पगामिनिंpa·pañ·ca·sañ·ñā·saṅ·khā·ni·ro·dha·sā·rup·pa·gā·mi·niṃ पटिपदंpa·ṭi·pa·daṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होती”ति।ho·tī
Evaṁ paṭipanno kho, devānaminda, bhikkhu papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ paṭipanno hotī”ti.
That’s how a mendicant fittingly practices for the cessation of judgments driven by the proliferation of perceptions.”
- 318
- 319
- 320
-
321
तिण्णाtiṇ·ṇā मेत्थmet·tha कङ्खाkaṅ·khā विगताvi·ga·tā कथङ्कथाka·thaṅ·ka·thā भगवतोbha·ga·va·to पञ्हवेय्याकरणंpañ·ha·vey·yā·ka·ra·ṇaṃ सुत्वा”ति।sut·vā
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
Hearing the Buddha’s answer, I’ve gone beyond doubt and got rid of indecision.”
- 322
-
323
इतिहi·ti·ha सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिut·ta·ri पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
-
324
“कथंka·thaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa भिक्खुbhik·khu पातिमोक्खसंवरायpā·ti·mok·kha·saṃ·va·rā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होती”ति?ho·tī
“Kathaṁ paṭipanno pana, mārisa, bhikkhu pātimokkhasaṁvarāya paṭipanno hotī”ti?
“But good fellow, how does a mendicant practice for restraint in the monastic code?”
- 325
- 326
- 327
- 328
- 329
- 330
-
331
कायसमाचारम्पाहं,kā·ya·sa·mā·cā·ram·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामिva·dā·mi सेवितब्बम्पिse·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ
Kāyasamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
- 332
-
333
‘इमंi·maṃ खोkho मेme कायसमाचारंkā·ya·sa·mā·cā·raṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ती’ति,pa·ri·hā·yan·tī एवरूपोe·va·rū·po कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro नna सेवितब्बो।se·vi·tab·bo
‘imaṁ kho me kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo.
‘When I cultivate this kind of bodily behavior, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not cultivate that kind of bodily conduct.
- 334
-
335
‘इमंi·maṃ खोkho मेme कायसमाचारंkā·ya·sa·mā·cā·raṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ती’ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·tī एवरूपोe·va·rū·po कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सेवितब्बो।se·vi·tab·bo
‘imaṁ kho me kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.
‘When I cultivate this kind of bodily behavior, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should cultivate that kind of bodily conduct.
- 336
-
337
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti
sevitabbampi, asevitabbampīti
(Pāli only)
- 338
- 339
-
340
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ
sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
(Pāli only)
-
341
तत्थtat·tha यंyaṃ जञ्ञाjañ·ñā वचीसमाचारंva·cī·sa·mā·cā·raṃ ‘इमंi·maṃ खोkho मेme वचीसमाचारंva·cī·sa·mā·cā·raṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ती’ति,pa·ri·hā·yan·tī एवरूपोe·va·rū·po वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro नna सेवितब्बो।se·vi·tab·bo
Tattha yaṁ jaññā vacīsamācāraṁ ‘imaṁ kho me vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo vacīsamācāro na sevitabbo.
Well, should you know of a kind of verbal behavior that it causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline, you should not cultivate it.
-
342
तत्थtat·tha यंyaṃ जञ्ञाjañ·ñā वचीसमाचारंva·cī·sa·mā·cā·raṃ ‘इमंi·maṃ खोkho मेme वचीसमाचारंva·cī·sa·mā·cā·raṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ती’ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·tī एवरूपोe·va·rū·po वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro सेवितब्बो।se·vi·tab·bo
Tattha yaṁ jaññā vacīsamācāraṁ ‘imaṁ kho me vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo vacīsamācāro sevitabbo.
Whereas, should you know of a kind of verbal behavior that it causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow, you should cultivate it.
- 343
-
344
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti
sevitabbampi, asevitabbampīti
(Pāli only)
- 345
- 346
-
347
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti इतिi·ti खोkho पनेतंpa·ne·taṃ वुत्तं,vut·taṃ किञ्चेतंkiñ·ce·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं?vut·taṃ
sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
(Pāli only)
-
348
तत्थtat·tha यंyaṃ जञ्ञाjañ·ñā परियेसनंpa·ri·ye·sa·naṃ ‘इमंi·maṃ खोkho मेme परियेसनंpa·ri·ye·sa·naṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ती’ति,pa·ri·hā·yan·tī एवरूपाe·va·rū·pā परियेसनाpa·ri·ye·sa·nā नna सेवितब्बा।se·vi·tab·bā
Tattha yaṁ jaññā pariyesanaṁ ‘imaṁ kho me pariyesanaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpā pariyesanā na sevitabbā.
Well, should you know of a kind of search that it causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline, you should not cultivate it.
-
349
तत्थtat·tha यंyaṃ जञ्ञाjañ·ñā परियेसनंpa·ri·ye·sa·naṃ ‘इमंi·maṃ खोkho मेme परियेसनंpa·ri·ye·sa·naṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ती’ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·tī एवरूपाe·va·rū·pā परियेसनाpa·ri·ye·sa·nā सेवितब्बा।se·vi·tab·bā
Tattha yaṁ jaññā pariyesanaṁ ‘imaṁ kho me pariyesanaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpā pariyesanā sevitabbā.
Whereas, should you know of a kind of search that it causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow, you should cultivate it.
- 350
-
351
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पीतिa·se·vi·tab·bam·pī·ti
sevitabbampi, asevitabbampīti
(Pāli only)
- 352
-
353
एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da भिक्खुbhik·khu पातिमोक्खसंवरायpā·ti·mok·kha·saṃ·va·rā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होती”ति।ho·tī
Evaṁ paṭipanno kho, devānaminda, bhikkhu pātimokkhasaṁvarāya paṭipanno hotī”ti.
That’s how a mendicant practices for restraint in the monastic code.”
- 354
- 355
- 356
-
357
तिण्णाtiṇ·ṇā मेत्थmet·tha कङ्खाkaṅ·khā विगताvi·ga·tā कथङ्कथाka·thaṅ·ka·thā भगवतोbha·ga·va·to पञ्हवेय्याकरणंpañ·ha·vey·yā·ka·ra·ṇaṃ सुत्वा”ति।sut·vā
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
Hearing the Buddha’s answer, I’ve gone beyond doubt and got rid of indecision.”
-
358
2।4। इन्द्रियसंवरin·dri·ya·saṃ·va·ra
2.4. Indriyasaṁvara
-
359
इतिहi·ti·ha सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिut·ta·ri पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
-
360
“कथंka·thaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa भिक्खुbhik·khu इन्द्रियसंवरायin·dri·ya·saṃ·va·rā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होती”ति?ho·tī
“Kathaṁ paṭipanno pana, mārisa, bhikkhu indriyasaṁvarāya paṭipanno hotī”ti?
“But good fellow, how does a mendicant practice for restraint of the sense faculties?”
- 361
- 362
-
363
सोतविञ्ञेय्यंso·ta·viñ·ñey·yaṃ सद्दम्पाहं,sad·dam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामि—va·dā·mi
Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
-
364
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पि।a·se·vi·tab·bam·pi
sevitabbampi, asevitabbampi.
(Pāli only)
-
365
घानविञ्ञेय्यंghā·na·viñ·ñey·yaṃ गन्धम्पाहं,gan·dham·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामि—va·dā·mi
Ghānaviññeyyaṁ gandhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
-
366
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पि।a·se·vi·tab·bam·pi
sevitabbampi, asevitabbampi.
(Pāli only)
-
367
जिव्हाविञ्ञेय्यंjiv·hā·viñ·ñey·yaṃ रसम्पाहं,ra·sam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामि—va·dā·mi
Jivhāviññeyyaṁ rasampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
-
368
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पि।a·se·vi·tab·bam·pi
sevitabbampi, asevitabbampi.
(Pāli only)
-
369
कायविञ्ञेय्यंkā·ya·viñ·ñey·yaṃ फोट्ठब्बम्पाहं,phoṭ·ṭhab·bam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामि—va·dā·mi
Kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
-
370
सेवितब्बम्पि,se·vi·tab·bam·pi असेवितब्बम्पि।a·se·vi·tab·bam·pi
sevitabbampi, asevitabbampi.
(Pāli only)
-
371
मनोविञ्ञेय्यंma·no·viñ·ñey·yaṃ धम्मम्पाहं,dham·mam·pā·haṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da दुविधेनdu·vi·dhe·na वदामि—va·dā·mi
Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
- 372
- 373
-
374
“इमस्सi·mas·sa खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na भासितस्सbhā·si·tas·sa एवंe·vaṃ वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ आजानामि।ā·jā·nā·mi
“Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
“Sir, this is how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement:
-
375
यथारूपं,ya·thā·rū·paṃ भन्ते,bhan·te चक्खुविञ्ञेय्यंcak·khu·viñ·ñey·yaṃ रूपंrū·paṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti एवरूपंe·va·rū·paṃ चक्खुविञ्ञेय्यंcak·khu·viñ·ñey·yaṃ रूपंrū·paṃ नna सेवितब्बं।se·vi·tab·baṃ
Yathārūpaṁ, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ.
You should not cultivate the kind of sight known by the eye which causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline.
-
376
यथारूपञ्चya·thā·rū·pañ·ca खो,kho भन्ते,bhan·te चक्खुविञ्ञेय्यंcak·khu·viñ·ñey·yaṃ रूपंrū·paṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti एवरूपंe·va·rū·paṃ चक्खुविञ्ञेय्यंcak·khu·viñ·ñey·yaṃ रूपंrū·paṃ सेवितब्बं।se·vi·tab·baṃ
Yathārūpañca kho, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.
And you should cultivate the kind of sight known by the eye which causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow.
- 377
-
378
घानविञ्ञेय्यंghā·na·viñ·ñey·yaṃ गन्धंgan·dhaṃ सेवतोse·va·to …
ghānaviññeyyaṁ gandhaṁ sevato …
-
379
जिव्हाविञ्ञेय्यंjiv·hā·viñ·ñey·yaṃ रसंra·saṃ सेवतोse·va·to …
jivhāviññeyyaṁ rasaṁ sevato …
-
380
कायविञ्ञेय्यंkā·ya·viñ·ñey·yaṃ फोट्ठब्बंphoṭ·ṭhab·baṃ सेवतोse·va·to …
kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbaṁ sevato …
-
381
मनोविञ्ञेय्यंma·no·viñ·ñey·yaṃ धम्मंdham·maṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti एवरूपोe·va·rū·po मनोविञ्ञेय्योma·no·viñ·ñey·yo धम्मोdham·mo नna सेवितब्बो।se·vi·tab·bo
manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo.
or idea known by the mind which causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline.
-
382
यथारूपञ्चya·thā·rū·pañ·ca खो,kho भन्ते,bhan·te मनोविञ्ञेय्यंma·no·viñ·ñey·yaṃ धम्मंdham·maṃ सेवतोse·va·to अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti एवरूपोe·va·rū·po मनोविञ्ञेय्योma·no·viñ·ñey·yo धम्मोdham·mo सेवितब्बो।se·vi·tab·bo
Yathārūpañca kho, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.
And you should cultivate the kind of idea known by the mind which causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow.
-
383
इमस्सi·mas·sa खोkho मे,me भन्ते,bhan·te भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na भासितस्सbhā·si·tas·sa एवंe·vaṃ वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ आजानतोā·jā·na·to
Imassa kho me, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānato
Sir, that’s how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.
-
384
तिण्णाtiṇ·ṇā मेत्थmet·tha कङ्खाkaṅ·khā विगताvi·ga·tā कथङ्कथाka·thaṅ·ka·thā भगवतोbha·ga·va·to पञ्हवेय्याकरणंpañ·ha·vey·yā·ka·ra·ṇaṃ सुत्वा”ति।sut·vā
tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
Hearing the Buddha’s answer, I’ve gone beyond doubt and got rid of indecision.”
-
385
इतिहi·ti·ha सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उत्तरिut·ta·ri पञ्हंpañ·haṃ अपुच्छि:a·puc·chi
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
-
386
“सब्बेवsab·be·va नुnu खो,kho मारिस,mā·ri·sa समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā एकन्तवादाe·kan·ta·vā·dā एकन्तसीलाe·kan·ta·sī·lā एकन्तछन्दाe·kan·ta·chan·dā एकन्तअज्झोसाना”ति?e·kan·ta·aj·jho·sā·nā
“Sabbeva nu kho, mārisa, samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti?
“Good fellow, do all ascetics and brahmins have a single doctrine, ethics, desire, and attachment?”
-
387
“नna खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da सब्बेsab·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā एकन्तवादाe·kan·ta·vā·dā एकन्तसीलाe·kan·ta·sī·lā एकन्तछन्दाe·kan·ta·chan·dā एकन्तअज्झोसाना”ति।e·kan·ta·aj·jho·sā·nā
“Na kho, devānaminda, sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti.
-
388
“कस्माkas·mā पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa नna सब्बेsab·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā एकन्तवादाe·kan·ta·vā·dā एकन्तसीलाe·kan·ta·sī·lā एकन्तछन्दाe·kan·ta·chan·dā एकन्तअज्झोसाना”ति?e·kan·ta·aj·jho·sā·nā
“Kasmā pana, mārisa, na sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti?
- 389
-
390
तस्मिंtas·miṃ अनेकधातुनानाधातुस्मिंa·ne·ka·dhā·tu·nā·nā·dhā·tus·miṃ लोकेlo·ke यंyaṃ यदेवya·de·va सत्ताsat·tā धातुंdhā·tuṃ अभिनिविसन्ति,a·bhi·ni·vi·san·ti तंtaṃ तदेवta·de·va थामसाthā·ma·sā परामासाpa·rā·mā·sā अभिनिविस्सa·bhi·ni·vis·sa वोहरन्ति:vo·ha·ran·ti
Tasmiṁ anekadhātunānādhātusmiṁ loke yaṁ yadeva sattā dhātuṁ abhinivisanti, taṁ tadeva thāmasā parāmāsā abhinivissa voharanti:
Whatever element sentient beings insist on in this world of many and diverse elements, they obstinately stick to it, insisting that:
- 391
-
392
तस्माtas·mā नna सब्बेsab·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā एकन्तवादाe·kan·ta·vā·dā एकन्तसीलाe·kan·ta·sī·lā एकन्तछन्दाe·kan·ta·chan·dā एकन्तअज्झोसाना”ति।e·kan·ta·aj·jho·sā·nā
Tasmā na sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti.
That’s why not all ascetics and brahmins have a single doctrine, ethics, desire, and attachment.”
-
393
“सब्बेवsab·be·va नुnu खो,kho मारिस,mā·ri·sa समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā अच्चन्तनिट्ठाac·can·ta·niṭ·ṭhā अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसाना”ति?ac·can·ta·pa·ri·yo·sā·nā
“Sabbeva nu kho, mārisa, samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti?
“Good fellow, have all ascetics and brahmins reached the ultimate end, the ultimate sanctuary from the yoke, the ultimate spiritual life, the ultimate goal?”
-
394
“नna खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da सब्बेsab·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā अच्चन्तनिट्ठाac·can·ta·niṭ·ṭhā अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसाना”ति।ac·can·ta·pa·ri·yo·sā·nā
“Na kho, devānaminda, sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti.
-
395
“कस्माkas·mā पन,pa·na मारिस,mā·ri·sa नna सब्बेsab·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā अच्चन्तनिट्ठाac·can·ta·niṭ·ṭhā अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसाना”ति?ac·can·ta·pa·ri·yo·sā·nā
“Kasmā pana, mārisa, na sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti?
-
396
“येye खो,kho देवानमिन्द,de·vā·na·min·da भिक्खूbhik·khū तण्हासङ्खयविमुत्ताtaṇ·hā·saṅ·kha·ya·vi·mut·tā तेte अच्चन्तनिट्ठाac·can·ta·niṭ·ṭhā अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसाना।ac·can·ta·pa·ri·yo·sā·nā
“Ye kho, devānaminda, bhikkhū taṇhāsaṅkhayavimuttā te accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā.
“Those mendicants who are freed through the ending of craving have reached the ultimate end, the ultimate sanctuary from the yoke, the ultimate spiritual life, the ultimate goal.
-
397
तस्माtas·mā नna सब्बेsab·be समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā अच्चन्तनिट्ठाac·can·ta·niṭ·ṭhā अच्चन्तयोगक्खेमीac·can·ta·yo·gak·khe·mī अच्चन्तब्रह्मचारीac·can·tab·rah·ma·cā·rī अच्चन्तपरियोसाना”ति।ac·can·ta·pa·ri·yo·sā·nā
Tasmā na sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti.
That’s why not all ascetics and brahmins have reached the ultimate end, the ultimate sanctuary from the yoke, the ultimate spiritual life, the ultimate goal.”
- 398
- 399
- 400
-
401
तिण्णाtiṇ·ṇā मेत्थmet·tha कङ्खाkaṅ·khā विगताvi·ga·tā कथङ्कथाka·thaṅ·ka·thā भगवतोbha·ga·va·to पञ्हवेय्याकरणंpañ·ha·vey·yā·ka·ra·ṇaṃ सुत्वा”ति।sut·vā
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
Hearing the Buddha’s answer, I’ve gone beyond doubt and got rid of indecision.”
-
402
इतिहi·ti·ha सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ etadavoca:
And then Sakka, having approved and agreed with what the Buddha said, said to him,
-
403
“एजा,e·jā भन्ते,bhan·te रोगो,ro·go एजाe·jā गण्डो,gaṇ·ḍo एजाe·jā सल्लं,sal·laṃ एजाe·jā इमंi·maṃ पुरिसंpu·ri·saṃ परिकड्ढतिpa·ri·kaḍ·ḍha·ti तस्सtas·sa तस्सेवtas·se·va भवस्सbha·vas·sa अभिनिब्बत्तिया।a·bhi·nib·bat·ti·yā
“Ejā, bhante, rogo, ejā gaṇḍo, ejā sallaṁ, ejā imaṁ purisaṁ parikaḍḍhati tassa tasseva bhavassa abhinibbattiyā.
“Turbulence, sir, is a disease, a boil, a dart. Turbulence drags a person to be regenerated in one state of existence or another.
- 404
-
405
येसाहं,ye·sā·haṃ भन्ते,bhan·te पञ्हानंpañ·hā·naṃ इतोi·to बहिद्धाba·hid·dhā अञ्ञेसुañ·ñe·su समणब्राह्मणेसुsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇe·su ओकासकम्मम्पिo·kā·sa·kam·mam·pi नालत्थं,nā·lat·thaṃ तेte मेme भगवताbha·ga·va·tā ब्याकता।byā·ka·tā
Yesāhaṁ, bhante, pañhānaṁ ito bahiddhā aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammampi nālatthaṁ, te me bhagavatā byākatā.
Elsewhere, among other ascetics and brahmins, I wasn’t even given a chance to ask these questions that the Buddha has answered.
-
406
दीघरत्तानुसयितञ्चdī·gha·rat·tā·nu·sa·yi·tañ·ca पनpa·na मेme विचिकिच्छाकथङ्कथासल्लं,vi·ci·kic·chā·ka·thaṅ·ka·thā·sal·laṃ तञ्चtañ·ca भगवताbha·ga·va·tā अब्बुळ्हन्”ति।ab·bu·ḷhan
Dīgharattānusayitañca pana me vicikicchākathaṅkathāsallaṁ, tañca bhagavatā abbuḷhan”ti.
The dart of doubt and indecision has lain within me for a long time, but the Buddha has plucked it out.”
-
407
“अभिजानासिa·bhi·jā·nā·si नोno त्वं,tvaṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da इमेi·me पञ्हेpañ·he अञ्ञेañ·ñe समणब्राह्मणेsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇe पुच्छिता”ति?puc·chi·tā
“Abhijānāsi no tvaṁ, devānaminda, ime pañhe aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti?
“Lord of gods, do you recall having asked this question of other ascetics and brahmins?”
-
408
“अभिजानामहं,a·bhi·jā·nā·ma·haṃ भन्ते,bhan·te इमेi·me पञ्हेpañ·he अञ्ञेañ·ñe समणब्राह्मणेsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇe पुच्छिता”ति।puc·chi·tā
“Abhijānāmahaṁ, bhante, ime pañhe aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti.
- 409
- 410
-
411
“तेनte·na हि,hi देवानमिन्द,de·vā·na·min·da भासस्सू”ति।bhā·sas·sū
“Tena hi, devānaminda, bhāsassū”ti.
-
412
“येस्वाहं,yes·vā·haṃ भन्ते,bhan·te मञ्ञामिmañ·ñā·mi समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā आरञ्ञिकाā·rañ·ñi·kā पन्तसेनासनाति,pan·ta·se·nā·sa·nā·ti त्याहंtyā·haṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā इमेi·me पञ्हेpañ·he पुच्छामि,puc·chā·mi तेte मयाma·yā पुट्ठाpuṭ·ṭhā नna सम्पायन्ति,sam·pā·yan·ti असम्पायन्ताa·sam·pā·yan·tā ममंयेवma·maṃ·ye·va पटिपुच्छन्ति:pa·ṭi·puc·chan·ti
“Yesvāhaṁ, bhante, maññāmi samaṇabrāhmaṇā āraññikā pantasenāsanāti, tyāhaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe pucchāmi, te mayā puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā mamaṁyeva paṭipucchanti:
“Sir, I approached those who I imagined were ascetics and brahmins living in the wilderness, in remote lodgings. But they were stumped by my question, and they even questioned me in return:
-
413
‘कोko नामोnā·mo आयस्मा’ति?ā·yas·mā
‘ko nāmo āyasmā’ti?
‘What is the venerable’s name?’
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
- 419
- 420
- 421
-
422
अहंa·haṃ खोkho पन,pa·na भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to सावकोsā·va·ko सोतापन्नोso·tā·pan·no अविनिपातधम्मोa·vi·ni·pā·ta·dham·mo नियतोni·ya·to सम्बोधिपरायणो”ति।sam·bo·dhi·pa·rā·ya·ṇo
Ahaṁ kho pana, bhante, bhagavato sāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti.
But sir, I am the Buddha’s disciple, a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, assured, destined for awakening.”
-
423
2।5। सोमनस्सपटिलाभकथाso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bha·ka·thā
2.5. Somanassapaṭilābhakathā
-
424
“अभिजानासिa·bhi·jā·nā·si नोno त्वं,tvaṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da इतोi·to पुब्बेpub·be एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभन्”ति?so·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhan
“Abhijānāsi no tvaṁ, devānaminda, ito pubbe evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhan”ti?
“Lord of gods, do you recall ever feeling such joy and happiness before?”
-
425
“अभिजानामहं,a·bhi·jā·nā·ma·haṃ भन्ते,bhan·te इतोi·to पुब्बेpub·be एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभन्”ति।so·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhan
“Abhijānāmahaṁ, bhante, ito pubbe evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhan”ti.
-
426
“यथाya·thā कथंka·thaṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da अभिजानासिa·bhi·jā·nā·si इतोi·to पुब्बेpub·be एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभन्”ति?so·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhan
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, devānaminda, abhijānāsi ito pubbe evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhan”ti?
- 427
- 428
- 429
-
430
‘याyā चेवce·va दानिdā·ni दिब्बाdib·bā ओजाo·jā याyā चca असुराa·su·rā ओजा,o·jā उभयमेतंu·bha·ya·me·taṃ देवाde·vā परिभुञ्जिस्सन्ती’ति।pa·ri·bhuñ·jis·san·tī
‘yā ceva dāni dibbā ojā yā ca asurā ojā, ubhayametaṁ devā paribhuñjissantī’ti.
‘Now the gods shall enjoy both the nectar of the gods and the nectar of the titans.’
-
431
सोso खोkho पनpa·na मे,me भन्ते,bhan·te वेदपटिलाभोve·da·pa·ṭi·lā·bho सोमनस्सपटिलाभोso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bho सदण्डावचरोsa·daṇ·ḍā·va·ca·ro ससत्थावचरोsa·sat·thā·va·ca·ro नna निब्बिदायnib·bi·dā·ya नna विरागायvi·rā·gā·ya नna निरोधायni·ro·dhā·ya नna उपसमायu·pa·sa·mā·ya नna अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya नna सम्बोधायsam·bo·dhā·ya नna निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti
So kho pana me, bhante, vedapaṭilābho somanassapaṭilābho sadaṇḍāvacaro sasatthāvacaro na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.
But sir, that joy and happiness is in the sphere of the rod and the sword. It doesn’t lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment.
-
432
योyo खोkho पनpa·na मेme अयं,a·yaṃ भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā वेदपटिलाभोve·da·pa·ṭi·lā·bho सोमनस्सपटिलाभो,so·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bho सोso अदण्डावचरोa·daṇ·ḍā·va·ca·ro असत्थावचरोa·sat·thā·va·ca·ro एकन्तनिब्बिदायe·kan·ta·nib·bi·dā·ya विरागायvi·rā·gā·ya निरोधायni·ro·dhā·ya उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī
Yo kho pana me ayaṁ, bhante, bhagavato dhammaṁ sutvā vedapaṭilābho somanassapaṭilābho, so adaṇḍāvacaro asatthāvacaro ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattatī”ti.
But the joy and happiness I feel listening to the Buddha’s teaching is not in the sphere of the rod and the sword. It does lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment.”
-
433
“किंkiṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ देवानमिन्द,de·vā·na·min·da अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेसी”ति?pa·ve·de·sī
“Kiṁ pana tvaṁ, devānaminda, atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedesī”ti?
“But lord of gods, what reason do you see for speaking of such joy and happiness?”
-
434
“छcha खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te अत्थवसेat·tha·va·se सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
“Cha kho ahaṁ, bhante, atthavase sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
- 435
- 436
- 437
- 438
-
439
इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te पठमंpa·ṭha·maṃ अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, paṭhamaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
- 440
- 441
-
442
अमूळ्होa·mū·ḷho गब्भमेस्सामि,gab·bha·mes·sā·mi
Amūḷho gabbhamessāmi,
- 443
-
444
इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te दुतियंdu·ti·yaṃ अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, dutiyaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
- 445
- 446
-
447
ञायेनñā·ye·na विहरिस्सामि,vi·ha·ris·sā·mi
Ñāyena viharissāmi,
- 448
-
449
इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te ततियंta·ti·yaṃ अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, tatiyaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
- 450
- 451
-
452
अञ्ञाताañ·ñā·tā विहरिस्सामि,vi·ha·ris·sā·mi
Aññātā viharissāmi,
- 453
-
454
इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te चतुत्थंca·tut·thaṃ अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, catutthaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
- 455
- 456
- 457
- 458
-
459
इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te पञ्चमंpañ·ca·maṃ अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, pañcamaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
- 460
-
461
- 462
- 463
-
464
इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, chaṭṭhaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
-
465
इमेi·me खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te छcha अत्थवसेat·tha·va·se सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no एवरूपंe·va·rū·paṃ वेदपटिलाभंve·da·pa·ṭi·lā·bhaṃ सोमनस्सपटिलाभंso·ma·nas·sa·pa·ṭi·lā·bhaṃ पवेदेमि।pa·ve·de·mi
Ime kho ahaṁ, bhante, cha atthavase sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
-
466
अपरियोसितसङ्कप्पो,a·pa·ri·yo·si·ta·saṅ·kap·po
Apariyositasaṅkappo,
-
467
विचिकिच्छोvi·ci·kic·cho कथङ्कथी;ka·thaṅ·ka·thī
vicikiccho kathaṅkathī;
- 468
- 469
- 470
-
471
पविवित्तविहारिनो;pa·vi·vit·ta·vi·hā·ri·no
pavivittavihārino;
- 472
- 473
- 474
- 475
- 476
- 477
- 478
- 479
-
480
त्यस्सुtyas·su ममेवma·me·va पुच्छन्ति,puc·chan·ti
Tyassu mameva pucchanti,
- 481
- 482
- 483
- 484
- 485
- 486
- 487
- 488
- 489
- 490
- 491
- 492
- 493
- 494
- 495
- 496
- 497
- 498
- 499
- 500
- 501
-
502
अथa·tha खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do पञ्चसिखंpañ·ca·si·khaṃ गन्धब्बपुत्तंgan·dhab·ba·put·taṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbaputtaṁ āmantesi:
-
503
“बहूपकारोba·hū·pa·kā·ro खोkho मेसिme·si त्वं,tvaṃ तातtā·ta पञ्चसिख,pañ·ca·si·kha यंyaṃ त्वंtvaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पठमंpa·ṭha·maṃ पसादेसि।pa·sā·de·si
“bahūpakāro kho mesi tvaṁ, tāta pañcasikha, yaṁ tvaṁ bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādesi.
“Dear Pañcasikha, you were very helpful to me, since you first charmed the Buddha,
-
504
तया,ta·yā तात,tā·ta पठमंpa·ṭha·maṃ पसादितंpa·sā·di·taṃ पच्छाpac·chā मयंma·yaṃ तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिम्हाu·pa·saṅ·ka·mim·hā अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धं।sam·mā·sam·bud·dhaṃ
Tayā, tāta, paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamimhā arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
-
505
पेत्तिकेpet·ti·ke वाvā ठानेṭhā·ne ठपयिस्सामि,ṭha·pa·yis·sā·mi गन्धब्बराजाgan·dhab·ba·rā·jā भविस्ससि,bha·vis·sa·si भद्दञ्चbhad·dañ·ca तेte सूरियवच्छसंsū·ri·ya·vac·cha·saṃ दम्मि,dam·mi साsā हिhi तेte अभिपत्थिता”ति।a·bhi·pat·thi·tā
Pettike vā ṭhāne ṭhapayissāmi, gandhabbarājā bhavissasi, bhaddañca te sūriyavacchasaṁ dammi, sā hi te abhipatthitā”ti.
I shall appoint you to your father’s position—you shall be king of the centaurs. And I give you Bhaddā Suriyavaccasā, for she loves you very much.”
-
506
अथa·tha खोkho सक्कोsak·ko देवानमिन्दोde·vā·na·min·do पाणिनाpā·ṇi·nā पथविंpa·tha·viṃ परामसित्वाpa·rā·ma·sit·vā तिक्खत्तुंtik·khat·tuṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si
Atha kho sakko devānamindo pāṇinā pathaviṁ parāmasitvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi:
Then Sakka, touching the ground with his hand, expressed this heartfelt sentiment three times:
- 507
- 508
- 509
-
510
इमस्मिञ्चi·mas·miñ·ca पनpa·na वेय्याकरणस्मिंvey·yā·ka·ra·ṇas·miṃ भञ्ञमानेbhañ·ña·mā·ne सक्कस्सsak·kas·sa देवानमिन्दस्सde·vā·na·min·das·sa विरजंvi·ra·jaṃ वीतमलंvī·ta·ma·laṃ धम्मचक्खुंdham·ma·cak·khuṃ उदपादि:u·da·pā·di
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne sakkassa devānamindassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
And while this discourse was being spoken, the stainless, immaculate vision of the Dhamma arose in Sakka, lord of gods:
- 511
- 512
-
513
इतिi·ti येye सक्केनsak·ke·na देवानमिन्देनde·vā·na·min·de·na अज्झिट्ठपञ्हाaj·jhiṭ·ṭha·pañ·hā पुट्ठा,puṭ·ṭhā तेte भगवताbha·ga·va·tā ब्याकता।byā·ka·tā
iti ye sakkena devānamindena ajjhiṭṭhapañhā puṭṭhā, te bhagavatā byākatā.
Such were the questions Sakka was invited to ask, and which were answered by the Buddha.
-
514
तस्माtas·mā इमस्सi·mas·sa वेय्याकरणस्सvey·yā·ka·ra·ṇas·sa सक्कपञ्हात्वेवsak·ka·pañ·hāt·ve·va अधिवचनन्ति।a·dhi·va·ca·nan·ti
Tasmā imassa veyyākaraṇassa sakkapañhātveva adhivacananti.
And that’s why the name of this discussion is “Sakka’s Questions”.
-
515
सक्कपञ्हसुत्तंsak·ka·pañ·ha·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ
Sakkapañhasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.