Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 129 मज्झिमनिकाय 129
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Bālapaṇḍitasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 129
- 2
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
- 5
-
6
“भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo
“bhikkhavo”ti.
“Mendicants!”
-
7
“भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
- 8
-
9
“तीणिमानि,tī·ṇi·mā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve बालस्सbā·las·sa बाललक्खणानिbā·la·lak·kha·ṇā·ni बालनिमित्तानिbā·la·ni·mit·tā·ni बालापदानानि।bā·lā·pa·dā·nā·ni
“Tīṇimāni, bhikkhave, bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni.
“These are the three characteristics, signs, and manifestations of a fool.
- 10
-
11
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo दुच्चिन्तितचिन्तीduc·cin·ti·ta·cin·tī चca होतिho·ti दुब्भासितभासीdub·bhā·si·ta·bhā·sī चca दुक्कटकम्मकारीduk·ka·ṭa·kam·ma·kā·rī च।ca
Idha, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca.
-
12
नोno चेतं,ce·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo दुच्चिन्तितचिन्तीduc·cin·ti·ta·cin·tī चca अभविस्सa·bha·vis·sa दुब्भासितभासीdub·bhā·si·ta·bhā·sī चca दुक्कटकम्मकारीduk·ka·ṭa·kam·ma·kā·rī चca केनke·na नंnaṃ पण्डिताpaṇ·ḍi·tā जानेय्युं:jā·ney·yuṃ
No cetaṁ, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca abhavissa dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca kena naṁ paṇḍitā jāneyyuṁ:
If a fool didn’t think poorly, speak poorly, and act poorly, then how would the astute know of them,
- 13
-
14
यस्माyas·mā चca खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo दुच्चिन्तितचिन्तीduc·cin·ti·ta·cin·tī चca होतिho·ti दुब्भासितभासीdub·bhā·si·ta·bhā·sī चca दुक्कटकम्मकारीduk·ka·ṭa·kam·ma·kā·rī चca तस्माtas·mā नंnaṃ पण्डिताpaṇ·ḍi·tā जानन्ति:jā·nan·ti
Yasmā ca kho, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca tasmā naṁ paṇḍitā jānanti:
But since a fool does think poorly, speak poorly, and act poorly, then the astute do know of them,
- 15
-
16
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo तिविधंti·vi·dhaṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Sa kho so, bhikkhave, bālo tividhaṁ diṭṭheva dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
A fool experiences three kinds of suffering and sadness in this very life.
-
17
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo सभायंsa·bhā·yaṃ वाvā निसिन्नोni·sin·no होति,ho·ti रथिकायra·thi·kā·ya वाvā निसिन्नोni·sin·no होति,ho·ti सिङ्घाटकेsiṅ·ghā·ṭa·ke वाvā निसिन्नोni·sin·no होति;ho·ti
Sace, bhikkhave, bālo sabhāyaṁ vā nisinno hoti, rathikāya vā nisinno hoti, siṅghāṭake vā nisinno hoti;
Suppose a fool is sitting in a council hall, a street, or a crossroad,
- 18
-
19
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo पाणातिपातीpā·ṇā·ti·pā·tī होति,ho·ti अदिन्नादायीa·din·nā·dā·yī होति,ho·ti कामेसुमिच्छाचारीkā·me·su·mic·chā·cā·rī होति,ho·ti मुसावादीmu·sā·vā·dī होति,ho·ti सुरामेरयमज्जपमादट्ठायीsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·yī होति।ho·ti
Sace, bhikkhave, bālo pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti.
And suppose that fool is someone who kills living creatures, steals, commits sexual misconduct, lies, and consumes intoxicants of beer, wine, and liquor.
- 20
- 21
- 22
-
23
इदं,i·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo पठमंpa·ṭha·maṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Idaṁ, bhikkhave, bālo paṭhamaṁ diṭṭheva dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
This is the first kind of suffering and sadness that a fool experiences in this very life.
-
24
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo पस्सतिpas·sa·ti राजानोrā·jā·no चोरंco·raṃ आगुचारिंā·gu·cā·riṃ गहेत्वाga·het·vā विविधाvi·vi·dhā कम्मकारणाkam·ma·kā·ra·ṇā कारेन्ते—kā·ren·te
Puna caparaṁ, bhikkhave, bālo passati rājāno coraṁ āgucāriṁ gahetvā vividhā kammakāraṇā kārente—
Furthermore, a fool sees that the kings have arrested a bandit, a criminal, and subjected them to various punishments—
-
25
कसाहिपिka·sā·hi·pi ताळेन्तेtā·ḷen·te वेत्तेहिपिvet·te·hi·pi ताळेन्तेtā·ḷen·te अद्धदण्डकेहिपिad·dha·daṇ·ḍa·ke·hi·pi ताळेन्तेtā·ḷen·te हत्थम्पिhat·tham·pi छिन्दन्तेchin·dan·te पादम्पिpā·dam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te हत्थपादम्पिhat·tha·pā·dam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te कण्णम्पिkaṇ·ṇam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te नासम्पिnā·sam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te कण्णनासम्पिkaṇ·ṇa·nā·sam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te बिलङ्गथालिकम्पिbi·laṅ·ga·thā·li·kam·pi करोन्तेka·ron·te सङ्खमुण्डिकम्पिsaṅ·kha·muṇ·ḍi·kam·pi करोन्तेka·ron·te राहुमुखम्पिrā·hu·mu·kham·pi करोन्तेka·ron·te जोतिमालिकम्पिjo·ti·mā·li·kam·pi करोन्तेka·ron·te हत्थपज्जोतिकम्पिhat·tha·paj·jo·ti·kam·pi करोन्तेka·ron·te एरकवत्तिकम्पिe·ra·ka·vat·ti·kam·pi करोन्तेka·ron·te चीरकवासिकम्पिcī·ra·ka·vā·si·kam·pi करोन्तेka·ron·te एणेय्यकम्पिe·ṇey·ya·kam·pi करोन्तेka·ron·te बळिसमंसिकम्पिba·ḷi·sa·maṃ·si·kam·pi करोन्तेka·ron·te कहापणिकम्पिka·hā·pa·ṇi·kam·pi करोन्तेka·ron·te खारापतच्छिकम्पिkhā·rā·pa·tac·chi·kam·pi करोन्तेka·ron·te पलिघपरिवत्तिकम्पिpa·li·gha·pa·ri·vat·ti·kam·pi करोन्तेka·ron·te पलालपीठकम्पिpa·lā·la·pī·ṭha·kam·pi करोन्तेka·ron·te तत्तेनपिtat·te·na·pi तेलेनte·le·na ओसिञ्चन्तेo·siñ·can·te सुनखेहिपिsu·na·khe·hi·pi खादापेन्तेkhā·dā·pen·te जीवन्तम्पिjī·van·tam·pi सूलेsū·le उत्तासेन्तेut·tā·sen·te असिनापिa·si·nā·pi सीसंsī·saṃ छिन्दन्ते।chin·dan·te
kasāhipi tāḷente vettehipi tāḷente addhadaṇḍakehipi tāḷente hatthampi chindante pādampi chindante hatthapādampi chindante kaṇṇampi chindante nāsampi chindante kaṇṇanāsampi chindante bilaṅgathālikampi karonte saṅkhamuṇḍikampi karonte rāhumukhampi karonte jotimālikampi karonte hatthapajjotikampi karonte erakavattikampi karonte cīrakavāsikampi karonte eṇeyyakampi karonte baḷisamaṁsikampi karonte kahāpaṇikampi karonte khārāpatacchikampi karonte palighaparivattikampi karonte palālapīṭhakampi karonte tattenapi telena osiñcante sunakhehipi khādāpente jīvantampi sūle uttāsente asināpi sīsaṁ chindante.
whipping, caning, and clubbing; cutting off hands or feet, or both; cutting off ears or nose, or both; the ‘porridge pot’, the ‘shell-shave’, the ‘Rāhu’s mouth’, the ‘garland of fire’, the ‘burning hand’, the ‘bulrush twist’, the ‘bark dress’, the ‘antelope’, the ‘meat hook’, the ‘coins’, the ‘caustic pickle’, the ‘twisting bar’, the ‘straw mat’; being splashed with hot oil, being fed to the hounds, being impaled alive, and being beheaded.
- 26
-
27
‘यथारूपानंya·thā·rū·pā·naṃ खोkho पापकानंpā·pa·kā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ हेतुhe·tu राजानोrā·jā·no चोरंco·raṃ आगुचारिंā·gu·cā·riṃ गहेत्वाga·het·vā विविधाvi·vi·dhā कम्मकारणाkam·ma·kā·ra·ṇā कारेन्ति—kā·ren·ti
‘yathārūpānaṁ kho pāpakānaṁ kammānaṁ hetu rājāno coraṁ āgucāriṁ gahetvā vividhā kammakāraṇā kārenti—
‘The kinds of deeds for which the kings inflict such punishments—
- 28
- 29
-
30
मञ्चेपिmañ·ce·pi राजानोrā·jā·no जानेय्युं,jā·ney·yuṃ मम्पिmam·pi राजानोrā·jā·no गहेत्वाga·het·vā विविधाvi·vi·dhā कम्मकारणाkam·ma·kā·ra·ṇā कारेय्युं—kā·rey·yuṃ
Mañcepi rājāno jāneyyuṁ, mampi rājāno gahetvā vividhā kammakāraṇā kāreyyuṁ—
If the kings find out about me, they will inflict the same kinds of punishments on me!’
-
31
कसाहिपिka·sā·hi·pi ताळेय्युंtā·ḷey·yuṃ …पे…pe जीवन्तम्पिjī·van·tam·pi सूलेsū·le उत्तासेय्युं,ut·tā·sey·yuṃ असिनापिa·si·nā·pi सीसंsī·saṃ छिन्देय्युन्’ति।chin·dey·yun
kasāhipi tāḷeyyuṁ …pe… jīvantampi sūle uttāseyyuṁ, asināpi sīsaṁ chindeyyun’ti.
(Pāli only)
-
32
इदम्पि,i·dam·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo दुतियंdu·ti·yaṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Idampi, bhikkhave, bālo dutiyaṁ diṭṭheva dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
This is the second kind of suffering and sadness that a fool experiences in this very life.
-
33
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve बालंbā·laṃ पीठसमारूळ्हंpī·ṭha·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā मञ्चसमारूळ्हंmañ·ca·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā छमायंcha·mā·yaṃ वाvā सेमानं,se·mā·naṃ यानिस्सyā·nis·sa पुब्बेpub·be पापकानिpā·pa·kā·ni कम्मानिkam·mā·ni कतानिka·tā·ni कायेनkā·ye·na दुच्चरितानिduc·ca·ri·tā·ni वाचायvā·cā·ya दुच्चरितानिduc·ca·ri·tā·ni मनसाma·na·sā दुच्चरितानिduc·ca·ri·tā·ni तानिस्सtā·nis·sa तम्हिtam·hi समयेsa·ma·ye ओलम्बन्तिo·lam·ban·ti अज्झोलम्बन्तिaj·jho·lam·ban·ti अभिप्पलम्बन्ति।a·bhip·pa·lam·ban·ti
Puna caparaṁ, bhikkhave, bālaṁ pīṭhasamārūḷhaṁ vā mañcasamārūḷhaṁ vā chamāyaṁ vā semānaṁ, yānissa pubbe pāpakāni kammāni katāni kāyena duccaritāni vācāya duccaritāni manasā duccaritāni tānissa tamhi samaye olambanti ajjholambanti abhippalambanti.
Furthermore, when a fool is resting on a chair or a bed or on the ground, their past bad deeds—misconduct of body, speech, and mind—settle down upon them, rest down upon them, and lay down upon them.
-
34
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve महतंma·ha·taṃ पब्बतकूटानंpab·ba·ta·kū·ṭā·naṃ छायाchā·yā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पथवियाpa·tha·vi·yā ओलम्बन्तिo·lam·ban·ti अज्झोलम्बन्तिaj·jho·lam·ban·ti अभिप्पलम्बन्ति;a·bhip·pa·lam·ban·ti
Seyyathāpi, bhikkhave, mahataṁ pabbatakūṭānaṁ chāyā sāyanhasamayaṁ pathaviyā olambanti ajjholambanti abhippalambanti;
It is like the shadow of a great mountain peak in the evening as it settles down, rests down, and lays down upon the earth.
-
35
एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve बालंbā·laṃ पीठसमारूळ्हंpī·ṭha·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā मञ्चसमारूळ्हंmañ·ca·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā छमायंcha·mā·yaṃ वाvā सेमानं,se·mā·naṃ यानिस्सyā·nis·sa पुब्बेpub·be पापकानिpā·pa·kā·ni कम्मानिkam·mā·ni कतानिka·tā·ni कायेनkā·ye·na दुच्चरितानिduc·ca·ri·tā·ni वाचायvā·cā·ya दुच्चरितानिduc·ca·ri·tā·ni मनसाma·na·sā दुच्चरितानिduc·ca·ri·tā·ni तानिस्सtā·nis·sa तम्हिtam·hi समयेsa·ma·ye ओलम्बन्तिo·lam·ban·ti अज्झोलम्बन्तिaj·jho·lam·ban·ti अभिप्पलम्बन्ति।a·bhip·pa·lam·ban·ti
evameva kho, bhikkhave, bālaṁ pīṭhasamārūḷhaṁ vā mañcasamārūḷhaṁ vā chamāyaṁ vā semānaṁ, yānissa pubbe pāpakāni kammāni katāni kāyena duccaritāni vācāya duccaritāni manasā duccaritāni tānissa tamhi samaye olambanti ajjholambanti abhippalambanti.
In the same way, when a fool is resting on a chair or a bed or on the ground, their past bad deeds—misconduct of body, speech, and mind—settle down upon them, rest down upon them, and lay down upon them.
- 36
- 37
- 38
-
39
यावता,yā·va·tā भो,bho अकतकल्याणानंa·ka·ta·kal·yā·ṇā·naṃ अकतकुसलानंa·ka·ta·ku·sa·lā·naṃ अकतभीरुत्ताणानंa·ka·ta·bhī·rut·tā·ṇā·naṃ कतपापानंka·ta·pā·pā·naṃ कतलुद्दानंka·ta·lud·dā·naṃ कतकिब्बिसानंka·ta·kib·bi·sā·naṃ गतिga·ti तंtaṃ गतिंga·tiṃ पेच्चpec·ca गच्छामी’ति।gac·chā·mī
Yāvatā, bho, akatakalyāṇānaṁ akatakusalānaṁ akatabhīruttāṇānaṁ katapāpānaṁ kataluddānaṁ katakibbisānaṁ gati taṁ gatiṁ pecca gacchāmī’ti.
When I depart, I’ll go to the place where people who’ve done such things go.’
- 40
-
41
इदम्पि,i·dam·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo ततियंta·ti·yaṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Idampi, bhikkhave, bālo tatiyaṁ diṭṭheva dhamme dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
This is the third kind of suffering and sadness that a fool experiences in this very life.
-
42
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
Sa kho so, bhikkhave, bālo kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
Having done bad things by way of body, speech, and mind, when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.
- 43
-
44
‘एकन्तंe·kan·taṃ अनिट्ठंa·niṭ·ṭhaṃ एकन्तंe·kan·taṃ अकन्तंa·kan·taṃ एकन्तंe·kan·taṃ अमनापन्’ति,a·ma·nā·pan निरयमेवni·ra·ya·me·va तंtaṃ सम्माsam·mā वदमानोva·da·mā·no वदेय्य:va·dey·ya
‘ekantaṁ aniṭṭhaṁ ekantaṁ akantaṁ ekantaṁ amanāpan’ti, nirayameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
it is utterly unlikable, undesirable, and disagreeable, it is of hell that this should be said.
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
-
68
अपिa·pi नुnu सोso पुरिसोpu·ri·so तीहिtī·hi सत्तिसतेहिsat·ti·sa·te·hi हञ्ञमानोhañ·ña·mā·no ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदियेथा”ति?pa·ṭi·saṃ·ve·di·ye·thā
api nu so puriso tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyethā”ti?
Would that man experience pain and distress from being struck with three hundred spears?”
-
69
“एकिस्सापि,e·kis·sā·pi भन्ते,bhan·te सत्तियाsat·ti·yā हञ्ञमानोhañ·ña·mā·no सोso पुरिसोpu·ri·so ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदियेथ,pa·ṭi·saṃ·ve·di·ye·tha कोko पनpa·na वादोvā·do तीहिtī·hi सत्तिसतेही”ति?sat·ti·sa·te·hī
“Ekissāpi, bhante, sattiyā haññamāno so puriso tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyetha, ko pana vādo tīhi sattisatehī”ti?
“Sir, that man would experience pain and distress from being struck with one spear, let alone three hundred spears!”
- 70
- 71
-
72
कतमोka·ta·mo नुnu खोkho महन्ततरो—योma·han·ta·ta·ro चायंcā·yaṃ मयाma·yā परित्तोpa·rit·to पाणिमत्तोpā·ṇi·mat·to पासाणोpā·sā·ṇo गहितो,ga·hi·to योyo चca हिमवाhi·ma·vā पब्बतराजा”ति?pab·ba·ta·rā·jā
katamo nu kho mahantataro—yo cāyaṁ mayā paritto pāṇimatto pāsāṇo gahito, yo ca himavā pabbatarājā”ti?
Which is bigger: the stone the size of my palm that I’ve picked up, or the Himalayas, the king of mountains?”
-
73
“अप्पमत्तकोap·pa·mat·ta·ko अयं,a·yaṃ भन्ते,bhan·te भगवताbha·ga·va·tā परित्तोpa·rit·to पाणिमत्तोpā·ṇi·mat·to पासाणोpā·sā·ṇo गहितो,ga·hi·to हिमवन्तंhi·ma·van·taṃ पब्बतराजानंpab·ba·ta·rā·jā·naṃ उपनिधायu·pa·ni·dhā·ya सङ्खम्पिsaṅ·kham·pi नna उपेति,u·pe·ti कलभागम्पिka·la·bhā·gam·pi नna उपेति,u·pe·ti उपनिधम्पिu·pa·ni·dham·pi नna उपे”ति।u·pe
“Appamattako ayaṁ, bhante, bhagavatā paritto pāṇimatto pāsāṇo gahito, himavantaṁ pabbatarājānaṁ upanidhāya saṅkhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti, upanidhampi na upe”ti.
“Sir, the stone you’ve picked up is tiny. Compared to the Himalayas, it doesn’t count, it’s not worth a fraction, there’s no comparison.”
-
74
“एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve यंyaṃ सोso पुरिसोpu·ri·so तीहिtī·hi सत्तिसतेहिsat·ti·sa·te·hi हञ्ञमानोhañ·ña·mā·no ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ दुक्खंduk·khaṃ दोमनस्संdo·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेतिpa·ṭi·saṃ·ve·de·ti तंtaṃ निरयकस्सni·ra·ya·kas·sa दुक्खस्सduk·khas·sa उपनिधायu·pa·ni·dhā·ya सङ्खम्पिsaṅ·kham·pi नna उपेति,u·pe·ti कलभागम्पिka·la·bhā·gam·pi नna उपेति,u·pe·ti उपनिधम्पिu·pa·ni·dham·pi नna उपेति।u·pe·ti
“Evameva kho, bhikkhave, yaṁ so puriso tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti taṁ nirayakassa dukkhassa upanidhāya saṅkhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti, upanidhampi na upeti.
“In the same way, compared to the suffering in hell, the pain and distress experienced by that man due to being struck with three hundred spears doesn’t count, it’s not worth a fraction, there’s no comparison.
- 75
-
76
तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ हत्थेhat·the गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ दुतियेdu·ti·ye हत्थेhat·the गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ पादेpā·de गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ दुतियेdu·ti·ye पादेpā·de गमेन्ति,ga·men·ti तत्तंtat·taṃ अयोखिलंa·yo·khi·laṃ मज्झेmaj·jhe उरस्मिंu·ras·miṃ गमेन्ति।ga·men·ti
tattaṁ ayokhilaṁ hatthe gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ dutiye hatthe gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ pāde gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ dutiye pāde gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ majjhe urasmiṁ gamenti.
They drive red-hot stakes through the hands and feet, and another in the middle of the chest.
-
77
सोso तत्थtat·tha दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā खराkha·rā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदेति,ve·de·ti नna चca तावtā·va कालंkā·laṃ करोतिka·ro·ti यावyā·va नna तंtaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ ब्यन्तीहोति।byan·tī·ho·ti
So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedeti, na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.
And there they feel painful, sharp, severe, acute feelings—but they don’t die until that bad deed is eliminated.
- 78
- 79
- 80
- 81
-
82
तमेनं,ta·me·naṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve निरयपालाni·ra·ya·pā·lā रथेra·the योजेत्वाyo·jet·vā आदित्तायā·dit·tā·ya पथवियाpa·tha·vi·yā सम्पज्जलितायsam·paj·ja·li·tā·ya सजोतिभूतायsa·jo·ti·bhū·tā·ya सारेन्तिपिsā·ren·ti·pi पच्चासारेन्तिपि।pac·cā·sā·ren·ti·pi
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā rathe yojetvā ādittāya pathaviyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi.
They harness them to a chariot, and drive them back and forth across burning ground, blazing and glowing. …
- 83
-
84
तमेनं,ta·me·naṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve निरयपालाni·ra·ya·pā·lā महन्तंma·han·taṃ अङ्गारपब्बतंaṅ·gā·ra·pab·ba·taṃ आदित्तंā·dit·taṃ सम्पज्जलितंsam·paj·ja·li·taṃ सजोतिभूतंsa·jo·ti·bhū·taṃ आरोपेन्तिपिā·ro·pen·ti·pi ओरोपेन्तिपि।o·ro·pen·ti·pi
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā mahantaṁ aṅgārapabbataṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ āropentipi oropentipi.
They make them climb up and down a big mountain of burning coals, blazing and glowing. …
-
85
सोso तत्थtat·tha दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā खराkha·rā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदेति,ve·de·ti नna चca तावtā·va कालंkā·laṃ करोतिka·ro·ti यावyā·va नna तंtaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ ब्यन्तीहोति।byan·tī·ho·ti
So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedeti, na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.
(Pāli only)
-
86
तमेनं,ta·me·naṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve निरयपालाni·ra·ya·pā·lā उद्धम्पादंud·dham·pā·daṃ अधोसिरंa·dho·si·raṃ गहेत्वाga·het·vā तत्तायtat·tā·ya लोहकुम्भियाlo·ha·kum·bhi·yā पक्खिपन्तिpak·khi·pan·ti आदित्तायā·dit·tā·ya सम्पज्जलितायsam·paj·ja·li·tā·ya सजोतिभूताय।sa·jo·ti·bhū·tā·ya
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya.
The wardens of hell turn them upside down and throw them into a red-hot copper pot, burning, blazing, and glowing.
-
87
सोso तत्थtat·tha फेणुद्देहकंphe·ṇud·de·ha·kaṃ पच्चति।pac·ca·ti
So tattha pheṇuddehakaṁ paccati.
(Pāli only)
-
88
सोso तत्थtat·tha फेणुद्देहकंphe·ṇud·de·ha·kaṃ पच्चमानोpac·ca·mā·no सकिम्पिsa·kim·pi उद्धंud·dhaṃ गच्छति,gac·cha·ti सकिम्पिsa·kim·pi अधोa·dho गच्छति,gac·cha·ti सकिम्पिsa·kim·pi तिरियंti·ri·yaṃ गच्छति।gac·cha·ti
So tattha pheṇuddehakaṁ paccamāno sakimpi uddhaṁ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṁ gacchati.
There they’re seared in boiling scum, and they’re swept up and down and round and round.
-
89
सोso तत्थtat·tha दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā खराkha·rā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदेति,ve·de·ti नna चca तावtā·va कालंkā·laṃ करोतिka·ro·ti यावyā·va नna तंtaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ ब्यन्तीहोति।byan·tī·ho·ti
So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedeti, na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.
And there they feel painful, sharp, severe, acute feelings—but they don’t die until that bad deed is eliminated.
- 90
- 91
-
92
चतुक्कण्णोca·tuk·kaṇ·ṇo चतुद्वारो,ca·tud·vā·ro
Catukkaṇṇo catudvāro,
- 93
-
94
अयोपाकारपरियन्तो,a·yo·pā·kā·ra·pa·ri·yan·to
Ayopākārapariyanto,
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
-
105
हत्थीhat·thī अस्साas·sā गोणाgo·ṇā गद्रभाgad·ra·bhā अजाa·jā मिगा,mi·gā येye वाvā पनञ्ञेपिpa·nañ·ñe·pi केचिke·ci तिरच्छानगताti·rac·chā·na·ga·tā पाणाpā·ṇā तिणभक्खा।ti·ṇa·bhak·khā
Hatthī assā goṇā gadrabhā ajā migā, ye vā panaññepi keci tiracchānagatā pāṇā tiṇabhakkhā.
Elephants, horses, cattle, donkeys, goats, deer, and various others.
-
106
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo इधi·dha पुब्बेpub·be रसादोra·sā·do इधi·dha पापानिpā·pā·ni कम्मानिkam·mā·ni करित्वाka·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तेसंte·saṃ सत्तानंsat·tā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti येye तेte सत्ताsat·tā तिणभक्खा।ti·ṇa·bhak·khā
Sa kho so, bhikkhave, bālo idha pubbe rasādo idha pāpāni kammāni karitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tesaṁ sattānaṁ sahabyataṁ upapajjati ye te sattā tiṇabhakkhā.
A fool who used to be a glutton here and did bad deeds here, when their body breaks up, after death, is reborn in the company of those sentient beings who feed on grass.
- 107
- 108
-
109
‘एत्थet·tha भुञ्जिस्साम,bhuñ·jis·sā·ma एत्थet·tha भुञ्जिस्सामा’ति।bhuñ·jis·sā·mā
‘ettha bhuñjissāma, ettha bhuñjissāmā’ti.
- 110
-
111
‘एत्थet·tha भुञ्जिस्साम,bhuñ·jis·sā·ma एत्थet·tha भुञ्जिस्सामा’ति;bhuñ·jis·sā·mā
‘ettha bhuñjissāma, ettha bhuñjissāmā’ti;
- 112
- 113
-
114
‘एत्थet·tha भुञ्जिस्साम,bhuñ·jis·sā·ma एत्थet·tha भुञ्जिस्सामा’ति।bhuñ·jis·sā·mā
‘ettha bhuñjissāma, ettha bhuñjissāmā’ti.
- 115
- 116
-
117
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo इधi·dha पुब्बेpub·be रसादोra·sā·do इधi·dha पापानिpā·pā·ni कम्मानिkam·mā·ni करित्वाka·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तेसंte·saṃ सत्तानंsat·tā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti येye तेte सत्ताsat·tā गूथभक्खा।gū·tha·bhak·khā
Sa kho so, bhikkhave, bālo idha pubbe rasādo idha pāpāni kammāni karitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tesaṁ sattānaṁ sahabyataṁ upapajjati ye te sattā gūthabhakkhā.
A fool who used to be a glutton here and did bad deeds here, after death is reborn in the company of those sentient beings who feed on dung.
- 118
- 119
-
120
कीटाkī·ṭā पुळवाpu·ḷa·vā गण्डुप्पादा,gaṇ·ḍup·pā·dā येye वाvā पनञ्ञेपिpa·nañ·ñe·pi केचिke·ci तिरच्छानगताti·rac·chā·na·ga·tā पाणाpā·ṇā अन्धकारेan·dha·kā·re जायन्तिjā·yan·ti अन्धकारेan·dha·kā·re जीयन्तिjī·yan·ti अन्धकारेan·dha·kā·re मीयन्ति।mī·yan·ti
Kīṭā puḷavā gaṇḍuppādā, ye vā panaññepi keci tiracchānagatā pāṇā andhakāre jāyanti andhakāre jīyanti andhakāre mīyanti.
-
121
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo इधi·dha पुब्बेpub·be रसादो,ra·sā·do इधi·dha पापानिpā·pā·ni कम्मानिkam·mā·ni करित्वाka·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तेसंte·saṃ सत्तानंsat·tā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti येye तेte सत्ताsat·tā अन्धकारेan·dha·kā·re जायन्तिjā·yan·ti अन्धकारेan·dha·kā·re जीयन्तिjī·yan·ti अन्धकारेan·dha·kā·re मीयन्ति।mī·yan·ti
Sa kho so, bhikkhave, bālo idha pubbe rasādo, idha pāpāni kammāni karitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tesaṁ sattānaṁ sahabyataṁ upapajjati ye te sattā andhakāre jāyanti andhakāre jīyanti andhakāre mīyanti.
A fool who used to be a glutton here and did bad deeds here, after death is reborn in the company of those sentient beings who are born, live, and die in darkness.
- 122
- 123
-
124
मच्छाmac·chā कच्छपाkac·cha·pā सुसुमारा,su·su·mā·rā येye वाvā पनञ्ञेपिpa·nañ·ñe·pi केचिke·ci तिरच्छानगताti·rac·chā·na·ga·tā पाणाpā·ṇā उदकस्मिंu·da·kas·miṃ जायन्तिjā·yan·ti उदकस्मिंu·da·kas·miṃ जीयन्तिjī·yan·ti उदकस्मिंu·da·kas·miṃ मीयन्ति।mī·yan·ti
Macchā kacchapā susumārā, ye vā panaññepi keci tiracchānagatā pāṇā udakasmiṁ jāyanti udakasmiṁ jīyanti udakasmiṁ mīyanti.
-
125
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo इधi·dha पुब्बेpub·be रसादोra·sā·do इधi·dha पापानिpā·pā·ni कम्मानिkam·mā·ni करित्वाka·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तेसंte·saṃ सत्तानंsat·tā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti येye तेte सत्ताsat·tā उदकस्मिंu·da·kas·miṃ जायन्तिjā·yan·ti उदकस्मिंu·da·kas·miṃ जीयन्तिjī·yan·ti उदकस्मिंu·da·kas·miṃ मीयन्ति।mī·yan·ti
Sa kho so, bhikkhave, bālo idha pubbe rasādo idha pāpāni kammāni karitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tesaṁ sattānaṁ sahabyataṁ upapajjati ye te sattā udakasmiṁ jāyanti udakasmiṁ jīyanti udakasmiṁ mīyanti.
A fool who used to be a glutton here and did bad deeds here, after death is reborn in the company of those sentient beings who are born, live, and die in water.
-
126
सन्ति,san·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve तिरच्छानगताti·rac·chā·na·ga·tā पाणाpā·ṇā असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जायन्तिjā·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जीयन्तिjī·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ मीयन्ति।mī·yan·ti
Santi, bhikkhave, tiracchānagatā pāṇā asucismiṁ jāyanti asucismiṁ jīyanti asucismiṁ mīyanti.
-
127
कतमेka·ta·me च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve तिरच्छानगताti·rac·chā·na·ga·tā पाणाpā·ṇā असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जायन्तिjā·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जीयन्तिjī·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ मीयन्ति?mī·yan·ti
Katame ca, bhikkhave, tiracchānagatā pāṇā asucismiṁ jāyanti asucismiṁ jīyanti asucismiṁ mīyanti?
-
128
येye ते,te भिक्खवे,bhik·kha·ve सत्ताsat·tā पूतिमच्छेpū·ti·mac·che वाvā जायन्तिjā·yan·ti पूतिमच्छेpū·ti·mac·che वाvā जीयन्तिjī·yan·ti पूतिमच्छेpū·ti·mac·che वाvā मीयन्तिmī·yan·ti पूतिकुणपेpū·ti·ku·ṇa·pe वाvā …पे…pe
Ye te, bhikkhave, sattā pūtimacche vā jāyanti pūtimacche vā jīyanti pūtimacche vā mīyanti pūtikuṇape vā …pe…
Those animals that are born, live, and die in a rotten fish, a rotten carcass,
-
129
पूतिकुम्मासेpū·ti·kum·mā·se वाvā …
pūtikummāse vā …
- 130
-
131
ओलिगल्लेo·li·gal·le वाvā जायन्ति,jā·yan·ti येye वाvā पनञ्ञेपिpa·nañ·ñe·pi केचिke·ci तिरच्छानगताti·rac·chā·na·ga·tā पाणाpā·ṇā असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जायन्तिjā·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जीयन्तिjī·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ मीयन्ति।mī·yan·ti
oligalle vā jāyanti, ye vā panaññepi keci tiracchānagatā pāṇā asucismiṁ jāyanti asucismiṁ jīyanti asucismiṁ mīyanti.
-
132
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo इधi·dha पुब्बेpub·be रसादोra·sā·do इधi·dha पापानिpā·pā·ni कम्मानिkam·mā·ni करित्वाka·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तेसंte·saṃ सत्तानंsat·tā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti येye तेte सत्ताsat·tā असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जायन्तिjā·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ जीयन्तिjī·yan·ti असुचिस्मिंa·su·cis·miṃ मीयन्ति।mī·yan·ti
Sa kho so, bhikkhave, bālo idha pubbe rasādo idha pāpāni kammāni karitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tesaṁ sattānaṁ sahabyataṁ upapajjati ye te sattā asucismiṁ jāyanti asucismiṁ jīyanti asucismiṁ mīyanti.
A fool who used to be a glutton here and did bad deeds here, after death is reborn in the company of those sentient beings who are born, live, and die in filth.
- 133
-
134
यावञ्चिदं,yā·vañ·ci·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve नna सुकरंsu·ka·raṃ अक्खानेनak·khā·ne·na पापुणितुंpā·pu·ṇi·tuṃ यावyā·va दुक्खाduk·khā तिरच्छानयोनि।ti·rac·chā·na·yo·ni
yāvañcidaṁ, bhikkhave, na sukaraṁ akkhānena pāpuṇituṁ yāva dukkhā tiracchānayoni.
So much so that it’s not easy to completely describe the suffering in the animal realm.
-
135
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve पुरिसोpu·ri·so एकच्छिग्गलंe·kac·chig·ga·laṃ युगंyu·gaṃ महासमुद्देma·hā·sa·mud·de पक्खिपेय्य।pak·khi·pey·ya
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ekacchiggalaṁ yugaṁ mahāsamudde pakkhipeyya.
Mendicants, suppose a person were to throw a yoke with a single hole into the ocean.
-
136
तमेनंta·me·naṃ पुरत्थिमोpu·rat·thi·mo वातोvā·to पच्छिमेनpac·chi·me·na संहरेय्य,saṃ·ha·rey·ya पच्छिमोpac·chi·mo वातोvā·to पुरत्थिमेनpu·rat·thi·me·na संहरेय्य,saṃ·ha·rey·ya उत्तरोut·ta·ro वातोvā·to दक्खिणेनdak·khi·ṇe·na संहरेय्य,saṃ·ha·rey·ya दक्खिणोdak·khi·ṇo वातोvā·to उत्तरेनut·ta·re·na संहरेय्य।saṃ·ha·rey·ya
Tamenaṁ puratthimo vāto pacchimena saṁhareyya, pacchimo vāto puratthimena saṁhareyya, uttaro vāto dakkhiṇena saṁhareyya, dakkhiṇo vāto uttarena saṁhareyya.
The east wind wafts it west; the west wind wafts it east; the north wind wafts it south; and the south wind wafts it north.
-
137
तत्रास्सtat·rās·sa काणोkā·ṇo कच्छपो,kac·cha·po सोso वस्ससतस्सvas·sa·sa·tas·sa वस्ससतस्सvas·sa·sa·tas·sa अच्चयेनac·ca·ye·na सकिंsa·kiṃ उम्मुज्जेय्य।um·muj·jey·ya
Tatrāssa kāṇo kacchapo, so vassasatassa vassasatassa accayena sakiṁ ummujjeyya.
And there was a one-eyed turtle who popped up once every hundred years.
- 138
- 139
- 140
- 141
-
142
“खिप्पतरंkhip·pa·ta·raṃ खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve काणोkā·ṇo कच्छपोkac·cha·po अमुस्मिंa·mus·miṃ एकच्छिग्गलेe·kac·chig·ga·le युगेyu·ge गीवंgī·vaṃ पवेसेय्य,pa·ve·sey·ya अतोa·to दुल्लभतराहं,dul·la·bha·ta·rā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मनुस्सत्तंma·nus·sat·taṃ वदामिva·dā·mi सकिंsa·kiṃ विनिपातगतेनvi·ni·pā·ta·ga·te·na बालेन।bā·le·na
“Khippataraṁ kho so, bhikkhave, kāṇo kacchapo amusmiṁ ekacchiggale yuge gīvaṁ paveseyya, ato dullabhatarāhaṁ, bhikkhave, manussattaṁ vadāmi sakiṁ vinipātagatena bālena.
“That one-eyed turtle would poke its neck through the hole in that yoke sooner than a fool who has fallen to the underworld would be reborn as a human being, I say.
- 143
-
144
नna हेत्थ,het·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve अत्थिat·thi धम्मचरियाdham·ma·ca·ri·yā समचरियाsa·ma·ca·ri·yā कुसलकिरियाku·sa·la·ki·ri·yā पुञ्ञकिरिया।puñ·ña·ki·ri·yā
Na hettha, bhikkhave, atthi dhammacariyā samacariyā kusalakiriyā puññakiriyā.
Because in that place there’s no principled or moral conduct, and no doing what is good and skillful.
- 145
-
146
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve बालोbā·lo सचेsa·ce कदाचिka·dā·ci करहचिka·ra·ha·ci दीघस्सdī·ghas·sa अद्धुनोad·dhu·no अच्चयेनac·ca·ye·na मनुस्सत्तंma·nus·sat·taṃ आगच्छति,ā·gac·cha·ti यानिyā·ni तानिtā·ni नीचकुलानि—nī·ca·ku·lā·ni
Sa kho so, bhikkhave, bālo sace kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena manussattaṁ āgacchati, yāni tāni nīcakulāni—
And suppose that fool, after a very long time, returned to the human realm.
-
147
चण्डालकुलंcaṇ·ḍā·la·ku·laṃ वाvā नेसादकुलंne·sā·da·ku·laṃ वाvā वेनकुलंve·na·ku·laṃ वाvā रथकारकुलंra·tha·kā·ra·ku·laṃ वाvā पुक्कुसकुलंpuk·ku·sa·ku·laṃ वा।vā
caṇḍālakulaṁ vā nesādakulaṁ vā venakulaṁ vā rathakārakulaṁ vā pukkusakulaṁ vā.
They’d be reborn in a low class family—a family of corpse-workers, hunters, bamboo-workers, chariot-makers, or scavengers.
-
148
तथारूपेta·thā·rū·pe कुलेku·le पच्चाजायतिpac·cā·jā·ya·ti दलिद्देda·lid·de अप्पन्नपानभोजनेap·pan·na·pā·na·bho·ja·ne कसिरवुत्तिके,ka·si·ra·vut·ti·ke यत्थyat·tha कसिरेनka·si·re·na घासच्छादोghā·sac·chā·do लब्भति।lab·bha·ti
Tathārūpe kule paccājāyati dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.
Such families are poor, with little to eat or drink, where life is tough, and food and shelter are hard to find.
-
149
सोso चca होतिho·ti दुब्बण्णोdub·baṇ·ṇo दुद्दसिकोdud·da·si·ko ओकोटिमकोo·ko·ṭi·ma·ko बव्हाबाधोbav·hā·bā·dho काणोkā·ṇo वाvā कुणीku·ṇī वाvā खुज्जोkhuj·jo वाvā पक्खहतोpak·kha·ha·to वाvā नna लाभीlā·bhī अन्नस्सan·nas·sa पानस्सpā·nas·sa वत्थस्सvat·thas·sa यानस्सyā·nas·sa मालागन्धविलेपनस्सmā·lā·gan·dha·vi·le·pa·nas·sa सेय्यावसथपदीपेय्यस्स।sey·yā·va·sa·tha·pa·dī·pey·yas·sa
So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho kāṇo vā kuṇī vā khujjo vā pakkhahato vā na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.
And they’d be ugly, unsightly, deformed, sickly—one-eyed, crippled, lame, or half-paralyzed. They don’t get to have food, drink, clothes, and vehicles; garlands, fragrance, and makeup; or bed, house, and lighting.
- 150
-
151
सोso कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.
-
152
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve अक्खधुत्तोak·kha·dhut·to पठमेनेवpa·ṭha·me·ne·va कलिग्गहेनka·lig·ga·he·na पुत्तम्पिput·tam·pi जीयेथ,jī·ye·tha दारम्पिdā·ram·pi जीयेथ,jī·ye·tha सब्बंsab·baṃ सापतेय्यम्पिsā·pa·tey·yam·pi जीयेथ,jī·ye·tha उत्तरिपिut·ta·ri·pi अधिबन्धंa·dhi·ban·dhaṃ निगच्छेय्य।ni·gac·chey·ya
Seyyathāpi, bhikkhave, akkhadhutto paṭhameneva kaliggahena puttampi jīyetha, dārampi jīyetha, sabbaṁ sāpateyyampi jīyetha, uttaripi adhibandhaṁ nigaccheyya.
Suppose a gambler were to lose his wife and child, all his property, and then get thrown in jail with his first losing hand.
-
153
अप्पमत्तकोap·pa·mat·ta·ko सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve कलिग्गहोka·lig·ga·ho यंyaṃ सोso अक्खधुत्तोak·kha·dhut·to पठमेनेवpa·ṭha·me·ne·va कलिग्गहेनka·lig·ga·he·na पुत्तम्पिput·tam·pi जीयेथ,jī·ye·tha दारम्पिdā·ram·pi जीयेथ,jī·ye·tha सब्बंsab·baṃ सापतेय्यम्पिsā·pa·tey·yam·pi जीयेथ,jī·ye·tha उत्तरिपिut·ta·ri·pi अधिबन्धंa·dhi·ban·dhaṃ निगच्छेय्य।ni·gac·chey·ya
Appamattako so, bhikkhave, kaliggaho yaṁ so akkhadhutto paṭhameneva kaliggahena puttampi jīyetha, dārampi jīyetha, sabbaṁ sāpateyyampi jīyetha, uttaripi adhibandhaṁ nigaccheyya.
-
154
अथa·tha खोkho अयमेवa·ya·me·va ततोta·to महन्ततरोma·han·ta·ta·ro कलिग्गहोka·lig·ga·ho यंyaṃ सोso बालोbā·lo कायेनkā·ye·na दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā वाचायvā·cā·ya दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā मनसाma·na·sā दुच्चरितंduc·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
Atha kho ayameva tato mahantataro kaliggaho yaṁ so bālo kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
the losing hand whereby a fool, having done bad things by way of body, speech, and mind, when their body breaks up, after death, is reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.
- 155
-
156
तीणिमानि,tī·ṇi·mā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितस्सpaṇ·ḍi·tas·sa पण्डितलक्खणानिpaṇ·ḍi·ta·lak·kha·ṇā·ni पण्डितनिमित्तानिpaṇ·ḍi·ta·ni·mit·tā·ni पण्डितापदानानि।paṇ·ḍi·tā·pa·dā·nā·ni
Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni.
There are these three characteristics, signs, and manifestations of an astute person.
- 157
-
158
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to सुचिन्तितचिन्तीsu·cin·ti·ta·cin·tī चca होतिho·ti सुभासितभासीsu·bhā·si·ta·bhā·sī चca सुकतकम्मकारीsu·ka·ta·kam·ma·kā·rī च।ca
Idha, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca.
-
159
नोno चेतं,ce·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to सुचिन्तितचिन्तीsu·cin·ti·ta·cin·tī चca अभविस्सa·bha·vis·sa सुभासितभासीsu·bhā·si·ta·bhā·sī चca सुकतकम्मकारीsu·ka·ta·kam·ma·kā·rī च,ca केनke·na नंnaṃ पण्डिताpaṇ·ḍi·tā जानेय्युं:jā·ney·yuṃ
No cetaṁ, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca abhavissa subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca, kena naṁ paṇḍitā jāneyyuṁ:
If an astute person didn’t think well, speak well, and act well, then how would the astute know of them,
- 160
-
161
यस्माyas·mā चca खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to सुचिन्तितचिन्तीsu·cin·ti·ta·cin·tī चca होतिho·ti सुभासितभासीsu·bhā·si·ta·bhā·sī चca सुकतकम्मकारीsu·ka·ta·kam·ma·kā·rī चca तस्माtas·mā नंnaṃ पण्डिताpaṇ·ḍi·tā जानन्ति:jā·nan·ti
Yasmā ca kho, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca tasmā naṁ paṇḍitā jānanti:
But since an astute person does think well, speak well, and act well, then the astute do know of them,
- 162
-
163
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to तिविधंti·vi·dhaṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito tividhaṁ diṭṭheva dhamme sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.
An astute person experiences three kinds of pleasure and happiness in this very life.
-
164
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to सभायंsa·bhā·yaṃ वाvā निसिन्नोni·sin·no होति,ho·ti रथिकायra·thi·kā·ya वाvā निसिन्नोni·sin·no होति,ho·ti सिङ्घाटकेsiṅ·ghā·ṭa·ke वाvā निसिन्नोni·sin·no होति;ho·ti
Sace, bhikkhave, paṇḍito sabhāyaṁ vā nisinno hoti, rathikāya vā nisinno hoti, siṅghāṭake vā nisinno hoti;
Suppose an astute person is sitting in a council hall, a street, or a crossroad,
- 165
-
166
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होति,ho·ti अदिन्नादानाa·din·nā·dā·nā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होति,ho·ti कामेसुमिच्छाचाराkā·me·su·mic·chā·cā·rā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होति,ho·ti मुसावादाmu·sā·vā·dā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होति,ho·ti सुरामेरयमज्जप्पमादट्ठानाsu·rā·me·ra·ya·maj·jap·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होति;ho·ti
Sace, bhikkhave, paṇḍito pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭivirato hoti;
And suppose that astute person is someone who refrains from killing living creatures, stealing, sexual misconduct, lying, and intoxicants of beer, wine, and liquor.
- 167
- 168
- 169
-
170
इदं,i·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to पठमंpa·ṭha·maṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Idaṁ, bhikkhave, paṇḍito paṭhamaṁ diṭṭheva dhamme sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.
This is the first kind of pleasure and happiness that an astute person experiences in this very life.
-
171
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to पस्सतिpas·sa·ti राजानोrā·jā·no चोरंco·raṃ आगुचारिंā·gu·cā·riṃ गहेत्वाga·het·vā विविधाvi·vi·dhā कम्मकारणाkam·ma·kā·ra·ṇā कारेन्ते—kā·ren·te
Puna caparaṁ, bhikkhave, paṇḍito passati rājāno coraṁ āgucāriṁ gahetvā vividhā kammakāraṇā kārente—
Furthermore, an astute person sees that the kings have arrested a bandit, a criminal, and subjected them to various punishments—
-
172
कसाहिपिka·sā·hi·pi ताळेन्तेtā·ḷen·te वेत्तेहिपिvet·te·hi·pi ताळेन्तेtā·ḷen·te अद्धदण्डकेहिपिad·dha·daṇ·ḍa·ke·hi·pi ताळेन्तेtā·ḷen·te हत्थम्पिhat·tham·pi छिन्दन्तेchin·dan·te पादम्पिpā·dam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te हत्थपादम्पिhat·tha·pā·dam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te कण्णम्पिkaṇ·ṇam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te नासम्पिnā·sam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te कण्णनासम्पिkaṇ·ṇa·nā·sam·pi छिन्दन्तेchin·dan·te बिलङ्गथालिकम्पिbi·laṅ·ga·thā·li·kam·pi करोन्तेka·ron·te सङ्खमुण्डिकम्पिsaṅ·kha·muṇ·ḍi·kam·pi करोन्तेka·ron·te राहुमुखम्पिrā·hu·mu·kham·pi करोन्तेka·ron·te जोतिमालिकम्पिjo·ti·mā·li·kam·pi करोन्तेka·ron·te हत्थपज्जोतिकम्पिhat·tha·paj·jo·ti·kam·pi करोन्तेka·ron·te एरकवत्तिकम्पिe·ra·ka·vat·ti·kam·pi करोन्तेka·ron·te चीरकवासिकम्पिcī·ra·ka·vā·si·kam·pi करोन्तेka·ron·te एणेय्यकम्पिe·ṇey·ya·kam·pi करोन्तेka·ron·te बलिसमंसिकम्पिba·li·sa·maṃ·si·kam·pi करोन्तेka·ron·te कहापणिकम्पिka·hā·pa·ṇi·kam·pi करोन्तेka·ron·te खारापतच्छिकम्पिkhā·rā·pa·tac·chi·kam·pi करोन्तेka·ron·te पलिघपरिवत्तिकम्पिpa·li·gha·pa·ri·vat·ti·kam·pi करोन्तेka·ron·te पलालपीठकम्पिpa·lā·la·pī·ṭha·kam·pi करोन्तेka·ron·te तत्तेनपिtat·te·na·pi तेलेनte·le·na ओसिञ्चन्तेo·siñ·can·te सुनखेहिपिsu·na·khe·hi·pi खादापेन्तेkhā·dā·pen·te जीवन्तम्पिjī·van·tam·pi सूलेsū·le उत्तासेन्तेut·tā·sen·te असिनापिa·si·nā·pi सीसंsī·saṃ छिन्दन्ते।chin·dan·te
kasāhipi tāḷente vettehipi tāḷente addhadaṇḍakehipi tāḷente hatthampi chindante pādampi chindante hatthapādampi chindante kaṇṇampi chindante nāsampi chindante kaṇṇanāsampi chindante bilaṅgathālikampi karonte saṅkhamuṇḍikampi karonte rāhumukhampi karonte jotimālikampi karonte hatthapajjotikampi karonte erakavattikampi karonte cīrakavāsikampi karonte eṇeyyakampi karonte balisamaṁsikampi karonte kahāpaṇikampi karonte khārāpatacchikampi karonte palighaparivattikampi karonte palālapīṭhakampi karonte tattenapi telena osiñcante sunakhehipi khādāpente jīvantampi sūle uttāsente asināpi sīsaṁ chindante.
whipping, caning, and clubbing; cutting off hands or feet, or both; cutting off ears or nose, or both; the ‘porridge pot’, the ‘shell-shave’, the ‘Rāhu’s mouth’, the ‘garland of fire’, the ‘burning hand’, the ‘bulrush twist’, the ‘bark dress’, the ‘antelope’, the ‘meat hook’, the ‘coins’, the ‘caustic pickle’, the ‘twisting bar’, the ‘straw mat’; being splashed with hot oil, being fed to the hounds, being impaled alive, and being beheaded.
- 173
-
174
‘यथारूपानंya·thā·rū·pā·naṃ खोkho पापकानंpā·pa·kā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ हेतुhe·tu राजानोrā·jā·no चोरंco·raṃ आगुचारिंā·gu·cā·riṃ गहेत्वाga·het·vā विविधाvi·vi·dhā कम्मकारणाkam·ma·kā·ra·ṇā कारेन्तिkā·ren·ti कसाहिपिka·sā·hi·pi ताळेन्ति,tā·ḷen·ti वेत्तेहिपिvet·te·hi·pi ताळेन्ति,tā·ḷen·ti अद्धदण्डकेहिपिad·dha·daṇ·ḍa·ke·hi·pi ताळेन्ति,tā·ḷen·ti हत्थम्पिhat·tham·pi छिन्दन्ति,chin·dan·ti पादम्पिpā·dam·pi छिन्दन्ति,chin·dan·ti हत्थपादम्पिhat·tha·pā·dam·pi छिन्दन्ति,chin·dan·ti कण्णम्पिkaṇ·ṇam·pi छिन्दन्ति,chin·dan·ti नासम्पिnā·sam·pi छिन्दन्ति,chin·dan·ti कण्णनासम्पिkaṇ·ṇa·nā·sam·pi छिन्दन्ति,chin·dan·ti बिलङ्गथालिकम्पिbi·laṅ·ga·thā·li·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti सङ्खमुण्डिकम्पिsaṅ·kha·muṇ·ḍi·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti राहुमुखम्पिrā·hu·mu·kham·pi करोन्ति,ka·ron·ti जोतिमालिकम्पिjo·ti·mā·li·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti हत्थपज्जोतिकम्पिhat·tha·paj·jo·ti·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti एरकवत्तिकम्पिe·ra·ka·vat·ti·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti चीरकवासिकम्पिcī·ra·ka·vā·si·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti एणेय्यकम्पिe·ṇey·ya·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti बलिसमंसिकम्पिba·li·sa·maṃ·si·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti कहापणिकम्पिka·hā·pa·ṇi·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti खारापतच्छिकम्पिkhā·rā·pa·tac·chi·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti पलिघपरिवत्तिकम्पिpa·li·gha·pa·ri·vat·ti·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti पलालपीठकम्पिpa·lā·la·pī·ṭha·kam·pi करोन्ति,ka·ron·ti तत्तेनपिtat·te·na·pi तेलेनte·le·na ओसिञ्चन्ति,o·siñ·can·ti सुनखेहिपिsu·na·khe·hi·pi खादापेन्ति,khā·dā·pen·ti जीवन्तम्पिjī·van·tam·pi सूलेsū·le उत्तासेन्ति,ut·tā·sen·ti असिनापिa·si·nā·pi सीसंsī·saṃ छिन्दन्ति,chin·dan·ti नna तेte धम्माdham·mā मयिma·yi संविज्जन्ति,saṃ·vij·jan·ti अहञ्चa·hañ·ca नna तेसुte·su धम्मेसुdham·me·su सन्दिस्सामी’ति।san·dis·sā·mī
‘yathārūpānaṁ kho pāpakānaṁ kammānaṁ hetu rājāno coraṁ āgucāriṁ gahetvā vividhā kammakāraṇā kārenti kasāhipi tāḷenti, vettehipi tāḷenti, addhadaṇḍakehipi tāḷenti, hatthampi chindanti, pādampi chindanti, hatthapādampi chindanti, kaṇṇampi chindanti, nāsampi chindanti, kaṇṇanāsampi chindanti, bilaṅgathālikampi karonti, saṅkhamuṇḍikampi karonti, rāhumukhampi karonti, jotimālikampi karonti, hatthapajjotikampi karonti, erakavattikampi karonti, cīrakavāsikampi karonti, eṇeyyakampi karonti, balisamaṁsikampi karonti, kahāpaṇikampi karonti, khārāpatacchikampi karonti, palighaparivattikampi karonti, palālapīṭhakampi karonti, tattenapi telena osiñcanti, sunakhehipi khādāpenti, jīvantampi sūle uttāsenti, asināpi sīsaṁ chindanti, na te dhammā mayi saṁvijjanti, ahañca na tesu dhammesu sandissāmī’ti.
‘The kinds of deeds for which the kings inflict such punishments—those things are not found in me and I do not exhibit them!’
-
175
इदम्पि,i·dam·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to दुतियंdu·ti·yaṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Idampi, bhikkhave, paṇḍito dutiyaṁ diṭṭheva dhamme sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.
This is the second kind of pleasure and happiness that an astute person experiences in this very life.
-
176
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितंpaṇ·ḍi·taṃ पीठसमारूळ्हंpī·ṭha·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā मञ्चसमारूळ्हंmañ·ca·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā छमायंcha·mā·yaṃ वाvā सेमानं,se·mā·naṃ यानिस्सyā·nis·sa पुब्बेpub·be कल्याणानिkal·yā·ṇā·ni कम्मानिkam·mā·ni कतानिka·tā·ni कायेनkā·ye·na सुचरितानिsu·ca·ri·tā·ni वाचायvā·cā·ya सुचरितानिsu·ca·ri·tā·ni मनसाma·na·sā सुचरितानिsu·ca·ri·tā·ni तानिस्सtā·nis·sa तम्हिtam·hi समयेsa·ma·ye ओलम्बन्तिo·lam·ban·ti …पे…pe
Puna caparaṁ, bhikkhave, paṇḍitaṁ pīṭhasamārūḷhaṁ vā mañcasamārūḷhaṁ vā chamāyaṁ vā semānaṁ, yānissa pubbe kalyāṇāni kammāni katāni kāyena sucaritāni vācāya sucaritāni manasā sucaritāni tānissa tamhi samaye olambanti …pe…
Furthermore, when an astute person is resting on a chair or a bed or on the ground, their past good deeds—good conduct of body, speech, and mind—settle down upon them, rest down upon them, and lay down upon them.
-
177
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve महतंma·ha·taṃ पब्बतकूटानंpab·ba·ta·kū·ṭā·naṃ छायाchā·yā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पथवियाpa·tha·vi·yā ओलम्बन्तिo·lam·ban·ti अज्झोलम्बन्तिaj·jho·lam·ban·ti अभिप्पलम्बन्ति;a·bhip·pa·lam·ban·ti
seyyathāpi, bhikkhave, mahataṁ pabbatakūṭānaṁ chāyā sāyanhasamayaṁ pathaviyā olambanti ajjholambanti abhippalambanti;
It is like the shadow of a great mountain peak in the evening as it settles down, rests down, and lays down upon the earth.
-
178
एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितंpaṇ·ḍi·taṃ पीठसमारूळ्हंpī·ṭha·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā मञ्चसमारूळ्हंmañ·ca·sa·mā·rū·ḷhaṃ वाvā छमायंcha·mā·yaṃ वाvā सेमानंse·mā·naṃ यानिस्सyā·nis·sa पुब्बेpub·be कल्याणानिkal·yā·ṇā·ni कम्मानिkam·mā·ni कतानिka·tā·ni कायेनkā·ye·na सुचरितानिsu·ca·ri·tā·ni वाचायvā·cā·ya सुचरितानिsu·ca·ri·tā·ni मनसाma·na·sā सुचरितानिsu·ca·ri·tā·ni तानिस्सtā·nis·sa तम्हिtam·hi समयेsa·ma·ye ओलम्बन्तिo·lam·ban·ti अज्झोलम्बन्तिaj·jho·lam·ban·ti अभिप्पलम्बन्ति।a·bhip·pa·lam·ban·ti
evameva kho, bhikkhave, paṇḍitaṁ pīṭhasamārūḷhaṁ vā mañcasamārūḷhaṁ vā chamāyaṁ vā semānaṁ yānissa pubbe kalyāṇāni kammāni katāni kāyena sucaritāni vācāya sucaritāni manasā sucaritāni tānissa tamhi samaye olambanti ajjholambanti abhippalambanti.
In the same way, when an astute person is resting on a chair or a bed or on the ground, their past good deeds—good conduct of body, speech, and mind—settle down upon them, rest down upon them, and lay down upon them.
- 179
- 180
- 181
-
182
यावता,yā·va·tā भो,bho अकतपापानंa·ka·ta·pā·pā·naṃ अकतलुद्दानंa·ka·ta·lud·dā·naṃ अकतकिब्बिसानंa·ka·ta·kib·bi·sā·naṃ कतकल्याणानंka·ta·kal·yā·ṇā·naṃ कतकुसलानंka·ta·ku·sa·lā·naṃ कतभीरुत्ताणानंka·ta·bhī·rut·tā·ṇā·naṃ गतिga·ti तंtaṃ गतिंga·tiṃ पेच्चpec·ca गच्छामी’ति।gac·chā·mī
Yāvatā, bho, akatapāpānaṁ akataluddānaṁ akatakibbisānaṁ katakalyāṇānaṁ katakusalānaṁ katabhīruttāṇānaṁ gati taṁ gatiṁ pecca gacchāmī’ti.
When I pass away, I’ll go to the place where people who’ve done such things go.’
-
183
सोso नna सोचति,so·ca·ti नna किलमति,ki·la·ma·ti नna परिदेवति,pa·ri·de·va·ti नna उरत्ताळिंu·rat·tā·ḷiṃ कन्दति,kan·da·ti नna सम्मोहंsam·mo·haṃ आपज्जति।ā·paj·ja·ti
So na socati, na kilamati, na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
So they don’t sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
-
184
इदम्पि,i·dam·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to ततियंta·ti·yaṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
Idampi, bhikkhave, paṇḍito tatiyaṁ diṭṭheva dhamme sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.
This is the third kind of pleasure and happiness that an astute person experiences in this very life.
-
185
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to कायेनkā·ye·na सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā वाचायvā·cā·ya सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā मनसाma·na·sā सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm.
- 186
-
187
‘एकन्तंe·kan·taṃ इट्ठंiṭ·ṭhaṃ एकन्तंe·kan·taṃ कन्तंkan·taṃ एकन्तंe·kan·taṃ मनापन्’ति,ma·nā·pan सग्गमेवsag·ga·me·va तंtaṃ सम्माsam·mā वदमानोva·da·mā·no वदेय्य:va·dey·ya
‘ekantaṁ iṭṭhaṁ ekantaṁ kantaṁ ekantaṁ manāpan’ti, saggameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
it is utterly likable, desirable, and agreeable, it is of heaven that this should be said.
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
-
193
“सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī सत्तहिsat·ta·hi रतनेहिra·ta·ne·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to चतूहिca·tū·hi चca इद्धीहिid·dhī·hi ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेति।pa·ṭi·saṃ·ve·de·ti
“Seyyathāpi, bhikkhave, rājā cakkavattī sattahi ratanehi samannāgato catūhi ca iddhīhi tatonidānaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.
“Suppose there was a king, a wheel-turning monarch who possessed seven treasures and four blessings, and experienced pleasure and happiness because of them.
- 194
-
195
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa तदहुपोसथेta·da·hu·po·sa·the पन्नरसेpan·na·ra·se सीसंन्हातस्सsī·saṃn·hā·tas·sa उपोसथिकस्सu·po·sa·thi·kas·sa उपरिपासादवरगतस्सu·pa·ri·pā·sā·da·va·ra·ga·tas·sa दिब्बंdib·baṃ चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ पातुभवतिpā·tu·bha·va·ti सहस्सारंsa·has·sā·raṃ सनेमिकंsa·ne·mi·kaṃ सनाभिकंsa·nā·bhi·kaṃ सब्बाकारपरिपूरं।sab·bā·kā·ra·pa·ri·pū·raṃ
Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavati sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ.
It’s when, on the fifteenth day sabbath, an anointed aristocratic king has bathed his head and gone upstairs in the royal longhouse to observe the sabbath. And the heavenly wheel-treasure appears to him, with a thousand spokes, with rim and hub, complete in every detail.
- 196
-
197
‘सुतंsu·taṃ खोkho पनpa·na मेतंme·taṃ यस्सyas·sa रञ्ञोrañ·ño खत्तियस्सkhat·ti·yas·sa मुद्धावसित्तस्सmud·dhā·va·sit·tas·sa तदहुपोसथेta·da·hu·po·sa·the पन्नरसेpan·na·ra·se सीसंन्हातस्सsī·saṃn·hā·tas·sa उपोसथिकस्सu·po·sa·thi·kas·sa उपरिपासादवरगतस्सu·pa·ri·pā·sā·da·va·ra·ga·tas·sa दिब्बंdib·baṃ चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ पातुभवतिpā·tu·bha·va·ti सहस्सारंsa·has·sā·raṃ सनेमिकंsa·ne·mi·kaṃ सनाभिकंsa·nā·bhi·kaṃ सब्बाकारपरिपूरं,sab·bā·kā·ra·pa·ri·pū·raṃ सोso होतिho·ti राजाrā·jā चक्कवत्तीति।cak·ka·vat·tī·ti
‘sutaṁ kho pana metaṁ yassa rañño khattiyassa muddhāvasittassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavati sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ, so hoti rājā cakkavattīti.
‘I have heard that when the heavenly wheel-treasure appears to a king in this way, he becomes a wheel-turning monarch.
- 198
-
199
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā खत्तियोkhat·ti·yo मुद्धावसित्तोmud·dhā·va·sit·to वामेनvā·me·na हत्थेनhat·the·na भिङ्कारंbhiṅ·kā·raṃ गहेत्वाga·het·vā दक्खिणेनdak·khi·ṇe·na हत्थेनhat·the·na चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ अब्भुक्किरति:ab·bhuk·ki·ra·ti
Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhāvasitto vāmena hatthena bhiṅkāraṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṁ abbhukkirati:
Then the anointed aristocratic king, taking a ceremonial vase in his left hand, besprinkled the wheel-treasure with his right hand, saying,
- 200
-
201
अथa·tha खोkho तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ दिसंdi·saṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti अन्वदेवan·va·de·va राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī सद्धिंsad·dhiṃ चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनाय।se·nā·ya यस्मिंyas·miṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve पदेसेpa·de·se चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ पतिट्ठातिpa·tiṭ·ṭhā·ti तत्थtat·tha राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī वासंvā·saṃ उपेतिu·pe·ti सद्धिंsad·dhiṃ चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनाय।se·nā·ya
Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ puratthimaṁ disaṁ pavattati. Anvadeva rājā cakkavattī saddhiṁ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṁ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāti tattha rājā cakkavattī vāsaṁ upeti saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
Then the wheel-treasure rolls toward the east. And the king follows it together with his army of four divisions. In whatever place the wheel-treasure stands still, there the king comes to stay together with his army.
-
202
येye खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya दिसायdi·sā·ya पटिराजानोpa·ṭi·rā·jā·no तेte राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su
Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno te rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
And any opposing rulers of the eastern quarter come to the wheel-turning monarch and say,
-
203
‘एहिe·hi खो,kho महाराज।ma·hā·rā·ja स्वागतंsvā·ga·taṃ ते,te महाराज।ma·hā·rā·ja सकंsa·kaṃ ते,te महाराज।ma·hā·rā·ja अनुसास,a·nu·sā·sa महाराजा’ति।ma·hā·rā·jā
‘ehi kho, mahārāja. Svāgataṁ te, mahārāja. Sakaṁ te, mahārāja. Anusāsa, mahārājā’ti.
‘Come, Great King! Welcome, Great King! We are yours, Great King, instruct us.’
- 204
-
205
‘पाणोpā·ṇo नna हन्तब्बो,han·tab·bo अदिन्नंa·din·naṃ नादातब्बं,nā·dā·tab·baṃ कामेसुमिच्छाkā·me·su·mic·chā नna चरितब्बा,ca·ri·tab·bā मुसाmu·sā नna भासितब्बा,bhā·si·tab·bā मज्जंmaj·jaṃ नna पातब्बं,pā·tab·baṃ यथाभुत्तञ्चya·thā·bhut·tañ·ca भुञ्जथा’ति।bhuñ·ja·thā
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ nādātabbaṁ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
‘Do not kill living creatures. Do not steal. Do not commit sexual misconduct. Do not lie. Do not drink liquor. Maintain the current level of taxation.’
-
206
येye खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya दिसायdi·sā·ya पटिराजानोpa·ṭi·rā·jā·no तेte रञ्ञोrañ·ño चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa अनुयन्ताa·nu·yan·tā भवन्ति।bha·van·ti
Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti.
And so the opposing rulers of the eastern quarter become his vassals.
-
207
अथa·tha खोkho तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ समुद्दंsa·mud·daṃ अज्झोगाहेत्वाaj·jho·gā·het·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ दिसंdi·saṃ पवत्ततिpa·vat·ta·ti …पे…pe
Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ puratthimaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā dakkhiṇaṁ disaṁ pavattati …pe…
Then the wheel-treasure, having plunged into the eastern ocean and emerged again, rolls toward the south. …
-
208
दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ समुद्दंsa·mud·daṃ अज्झोगाहेत्वाaj·jho·gā·het·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā पच्छिमंpac·chi·maṃ दिसंdi·saṃ पवत्ततिpa·vat·ta·ti …पे…pe
dakkhiṇaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṁ disaṁ pavattati …pe…
Having plunged into the southern ocean and emerged again, it rolls toward the west. …
-
209
पच्छिमंpac·chi·maṃ समुद्दंsa·mud·daṃ अज्झोगाहेत्वाaj·jho·gā·het·vā पच्चुत्तरित्वाpac·cut·ta·rit·vā उत्तरंut·ta·raṃ दिसंdi·saṃ पवत्ततिpa·vat·ta·ti अन्वदेवan·va·de·va राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī सद्धिंsad·dhiṃ चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनाय।se·nā·ya यस्मिंyas·miṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve पदेसेpa·de·se चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ पतिट्ठातिpa·tiṭ·ṭhā·ti तत्थtat·tha राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī वासंvā·saṃ उपेतिu·pe·ti सद्धिंsad·dhiṃ चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनाय।se·nā·ya
pacchimaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṁ disaṁ pavattati anvadeva rājā cakkavattī saddhiṁ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṁ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāti tattha rājā cakkavattī vāsaṁ upeti saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
Having plunged into the western ocean and emerged again, it rolls toward the north, followed by the king together with his army of four divisions. In whatever place the wheel-treasure stands still, there the king comes to stay together with his army.
-
210
येye खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve उत्तरायut·ta·rā·ya दिसायdi·sā·ya पटिराजानोpa·ṭi·rā·jā·no तेte राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su
Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno te rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
And any opposing rulers of the northern quarter come to the wheel-turning monarch and say,
-
211
‘एहिe·hi खो,kho महाराज।ma·hā·rā·ja स्वागतंsvā·ga·taṃ ते,te महाराज।ma·hā·rā·ja सकंsa·kaṃ ते,te महाराज।ma·hā·rā·ja अनुसास,a·nu·sā·sa महाराजा’ति।ma·hā·rā·jā
‘ehi kho, mahārāja. Svāgataṁ te, mahārāja. Sakaṁ te, mahārāja. Anusāsa, mahārājā’ti.
‘Come, Great King! Welcome, Great King! We are yours, Great King, instruct us.’
- 212
-
213
‘पाणोpā·ṇo नna हन्तब्बो,han·tab·bo अदिन्नंa·din·naṃ नादातब्बं,nā·dā·tab·baṃ कामेसुमिच्छाkā·me·su·mic·chā नna चरितब्बा,ca·ri·tab·bā मुसाmu·sā नna भासितब्बा,bhā·si·tab·bā मज्जंmaj·jaṃ नna पातब्बं;pā·tab·baṃ यथाभुत्तञ्चya·thā·bhut·tañ·ca भुञ्जथा’ति।bhuñ·ja·thā
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ nādātabbaṁ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ; yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
‘Do not kill living creatures. Do not steal. Do not commit sexual misconduct. Do not lie. Do not drink liquor. Maintain the current level of taxation.’
-
214
येye खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve उत्तरायut·ta·rā·ya दिसायdi·sā·ya पटिराजानोpa·ṭi·rā·jā·no तेte रञ्ञोrañ·ño चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa अनुयन्ताa·nu·yan·tā भवन्ति।bha·van·ti
Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti.
And so the opposing rulers of the eastern quarter become his vassals.
-
215
अथa·tha खोkho तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ समुद्दपरियन्तंsa·mud·da·pa·ri·yan·taṃ पथविंpa·tha·viṃ अभिविजिनित्वाa·bhi·vi·ji·nit·vā तमेवta·me·va राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ पच्चागन्त्वाpac·cā·gan·tvā रञ्ञोrañ·ño चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa अन्तेपुरद्वारेan·te·pu·rad·vā·re अक्खाहतंak·khā·ha·taṃ मञ्ञेmañ·ñe तिट्ठतिtiṭ·ṭha·ti रञ्ञोrañ·ño चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa अन्तेपुरद्वारंan·te·pu·rad·vā·raṃ उपसोभयमानं।u·pa·so·bha·ya·mā·naṃ
Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ samuddapariyantaṁ pathaviṁ abhivijinitvā tameva rājadhāniṁ paccāgantvā rañño cakkavattissa antepuradvāre akkhāhataṁ maññe tiṭṭhati rañño cakkavattissa antepuradvāraṁ upasobhayamānaṁ.
And then the wheel-treasure, having triumphed over this land surrounded by ocean, returns to the royal capital. There it stands still at the gate to the royal compound as if fixed to an axle, illuminating the royal compound.
- 216
- 217
-
218
सब्बसेतोsab·ba·se·to सत्तप्पतिट्ठोsat·tap·pa·tiṭ·ṭho इद्धिमाid·dhi·mā वेहासङ्गमोve·hā·saṅ·ga·mo उपोसथोu·po·sa·tho नामnā·ma नागराजा।nā·ga·rā·jā
sabbaseto sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo uposatho nāma nāgarājā.
It was an all-white sky-walker with psychic power, touching the ground in seven places, a king of elephants named Sabbath.
- 219
- 220
-
221
अथa·tha खोkho तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve हत्थिरतनंhat·thi·ra·ta·naṃ सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma भद्दोbhad·do हत्थाजानीयोhat·thā·jā·nī·yo दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ सुपरिदन्तोsu·pa·ri·dan·to एवमेवe·va·me·va दमथंda·ma·thaṃ उपेति।u·pe·ti
Atha kho taṁ, bhikkhave, hatthiratanaṁ seyyathāpi nāma bhaddo hatthājānīyo dīgharattaṁ suparidanto evameva damathaṁ upeti.
Then the elephant-treasure submitted to taming, as if he were a fine thoroughbred elephant that had been tamed for a long time.
-
222
भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī तमेवta·me·va हत्थिरतनंhat·thi·ra·ta·naṃ वीमंसमानोvī·maṃ·sa·mā·no पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā समुद्दपरियन्तंsa·mud·da·pa·ri·yan·taṃ पथविंpa·tha·viṃ अनुसंयायित्वाa·nu·saṃ·yā·yit·vā तमेवta·me·va राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ पच्चागन्त्वाpac·cā·gan·tvā पातरासमकासि।pā·ta·rā·sa·ma·kā·si
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī tameva hatthiratanaṁ vīmaṁsamāno pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anusaṁyāyitvā tameva rājadhāniṁ paccāgantvā pātarāsamakāsi.
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same elephant-treasure, mounted him in the morning and traversed the land surrounded by ocean before returning to the royal capital in time for breakfast.
- 223
- 224
-
225
सब्बसेतोsab·ba·se·to काळसीसोkā·ḷa·sī·so मुञ्जकेसोmuñ·ja·ke·so इद्धिमाid·dhi·mā वेहासङ्गमोve·hā·saṅ·ga·mo वलाहकोva·lā·ha·ko नामnā·ma अस्सराजा।as·sa·rā·jā
sabbaseto kāḷasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā.
It was an all-white sky-walker with psychic power, with head of black and mane like woven reeds, a royal steed named Thundercloud.
- 226
- 227
-
228
अथa·tha खोkho तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अस्सरतनंas·sa·ra·ta·naṃ सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma भद्दोbhad·do अस्साजानीयोas·sā·jā·nī·yo दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ सुपरिदन्तोsu·pa·ri·dan·to एवमेवe·va·me·va दमथंda·ma·thaṃ उपेति।u·pe·ti
Atha kho taṁ, bhikkhave, assaratanaṁ seyyathāpi nāma bhaddo assājānīyo dīgharattaṁ suparidanto evameva damathaṁ upeti.
Then the horse-treasure submitted to taming, as if he were a fine thoroughbred horse that had been tamed for a long time.
-
229
भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī तमेवta·me·va अस्सरतनंas·sa·ra·ta·naṃ वीमंसमानोvī·maṃ·sa·mā·no पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā समुद्दपरियन्तंsa·mud·da·pa·ri·yan·taṃ पथविंpa·tha·viṃ अनुसंयायित्वाa·nu·saṃ·yā·yit·vā तमेवta·me·va राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ पच्चागन्त्वाpac·cā·gan·tvā पातरासमकासि।pā·ta·rā·sa·ma·kā·si
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī tameva assaratanaṁ vīmaṁsamāno pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anusaṁyāyitvā tameva rājadhāniṁ paccāgantvā pātarāsamakāsi.
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same horse-treasure, mounted him in the morning and traversed the land surrounded by ocean before returning to the royal capital in time for breakfast.
- 230
- 231
- 232
- 233
-
234
भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī तमेवta·me·va मणिरतनंma·ṇi·ra·ta·naṃ वीमंसमानोvī·maṃ·sa·mā·no चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ सन्नय्हित्वाsan·nay·hit·vā मणिंma·ṇiṃ धजग्गंdha·jag·gaṃ आरोपेत्वाā·ro·pet·vā रत्तन्धकारतिमिसायrat·tan·dha·kā·ra·ti·mi·sā·ya पायासि।pā·yā·si
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī tameva maṇiratanaṁ vīmaṁsamāno caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā maṇiṁ dhajaggaṁ āropetvā rattandhakāratimisāya pāyāsi.
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same jewel-treasure, mobilized his army of four divisions and, with the jewel hoisted on his banner, set out in the dark of the night.
-
235
येye खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve समन्ताsa·man·tā गामाgā·mā अहेसुंa·he·suṃ तेte तेनोभासेनte·no·bhā·se·na कम्मन्तेkam·man·te पयोजेसुंpa·yo·je·suṃ ‘दिवा’तिdi·vā मञ्ञमाना।mañ·ña·mā·nā
Ye kho pana, bhikkhave, samantā gāmā ahesuṁ te tenobhāsena kammante payojesuṁ ‘divā’ti maññamānā.
Then the villagers around them set off to work, thinking that it was day.
- 236
- 237
-
238
साsā अभिरूपाa·bhi·rū·pā दस्सनीयाdas·sa·nī·yā पासादिकाpā·sā·di·kā परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागताsa·man·nā·ga·tā नातिदीघाnā·ti·dī·ghā नातिरस्साnā·ti·ras·sā नातिकिसाnā·ti·ki·sā नातिथूलाnā·ti·thū·lā नातिकाळिकाnā·ti·kā·ḷi·kā नाच्चोदाता,nāc·co·dā·tā अतिक्कन्ताa·tik·kan·tā मानुसंmā·nu·saṃ वण्णं,vaṇ·ṇaṃ अप्पत्ताap·pat·tā दिब्बंdib·baṃ वण्णं।vaṇ·ṇaṃ
Sā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷikā nāccodātā, atikkantā mānusaṁ vaṇṇaṁ, appattā dibbaṁ vaṇṇaṁ.
She is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. She’s neither too tall nor too short; neither too thin nor too fat; neither too dark nor too light. She outdoes human beauty without reaching heavenly beauty.
-
239
तस्सtas·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इत्थिरतनस्सit·thi·ra·ta·nas·sa एवरूपोe·va·rū·po कायसम्फस्सोkā·ya·sam·phas·so होति,ho·ti सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma तूलपिचुनोtū·la·pi·cu·no वाvā कप्पासपिचुनोkap·pā·sa·pi·cu·no वा।vā
Tassa kho pana, bhikkhave, itthiratanassa evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā.
-
240
तस्सtas·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इत्थिरतनस्सit·thi·ra·ta·nas·sa सीतेsī·te उण्हानिuṇ·hā·ni गत्तानिgat·tā·ni होन्ति,hon·ti उण्हेuṇ·he सीतानिsī·tā·ni गत्तानिgat·tā·ni होन्ति।hon·ti
Tassa kho pana, bhikkhave, itthiratanassa sīte uṇhāni gattāni honti, uṇhe sītāni gattāni honti.
When it’s cool her limbs are warm, and when it’s warm her limbs are cool.
-
241
तस्सtas·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इत्थिरतनस्सit·thi·ra·ta·nas·sa कायतोkā·ya·to चन्दनगन्धोcan·da·na·gan·dho वायति,vā·ya·ti मुखतोmu·kha·to उप्पलगन्धोup·pa·la·gan·dho वायति।vā·ya·ti
Tassa kho pana, bhikkhave, itthiratanassa kāyato candanagandho vāyati, mukhato uppalagandho vāyati.
The fragrance of sandal floats from her body, and lotus from her mouth.
-
242
तंtaṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इत्थिरतनंit·thi·ra·ta·naṃ रञ्ञोrañ·ño चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa पुब्बुट्ठायिनीpub·buṭ·ṭhā·yi·nī होतिho·ti पच्छानिपातिनीpac·chā·ni·pā·ti·nī किङ्कारपटिस्साविनीkiṅ·kā·ra·pa·ṭis·sā·vi·nī मनापचारिनीma·nā·pa·cā·ri·nī पियवादिनी।pi·ya·vā·di·nī
Taṁ kho pana, bhikkhave, itthiratanaṁ rañño cakkavattissa pubbuṭṭhāyinī hoti pacchānipātinī kiṅkārapaṭissāvinī manāpacārinī piyavādinī.
She gets up before the king and goes to bed after him, and is obliging, behaving nicely and speaking politely.
-
243
तंtaṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इत्थिरतनंit·thi·ra·ta·naṃ राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ मनसापिma·na·sā·pi नोno अतिचरति,a·ti·ca·ra·ti कुतोku·to पनpa·na कायेन?kā·ye·na
Taṁ kho pana, bhikkhave, itthiratanaṁ rājānaṁ cakkavattiṁ manasāpi no aticarati, kuto pana kāyena?
The woman-treasure does not betray the wheel-turning monarch even in thought, still less in deed.
- 244
- 245
-
246
तस्सtas·sa कम्मविपाकजंkam·ma·vi·pā·ka·jaṃ दिब्बचक्खुdib·ba·cak·khu पातुभवति,pā·tu·bha·va·ti येनye·na निधिंni·dhiṃ पस्सतिpas·sa·ti सस्सामिकम्पिsas·sā·mi·kam·pi अस्सामिकम्पि।as·sā·mi·kam·pi
Tassa kammavipākajaṁ dibbacakkhu pātubhavati, yena nidhiṁ passati sassāmikampi assāmikampi.
The power of clairvoyance manifests in him as a result of past deeds, by which he sees treasure troves, both owned and ownerless.
-
247
सोso राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाह:e·va·mā·ha
So rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāha:
- 248
-
249
भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī तमेवta·me·va गहपतिरतनंga·ha·pa·ti·ra·ta·naṃ वीमंसमानोvī·maṃ·sa·mā·no नावंnā·vaṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā मज्झेmaj·jhe गङ्गायgaṅ·gā·ya नदियाna·di·yā सोतंso·taṃ ओगाहित्वाo·gā·hit·vā गहपतिरतनंga·ha·pa·ti·ra·ta·naṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī tameva gahapatiratanaṁ vīmaṁsamāno nāvaṁ abhiruhitvā majjhe gaṅgāya nadiyā sotaṁ ogāhitvā gahapatiratanaṁ etadavoca:
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same householder-treasure, boarded a boat and sailed to the middle of the Ganges River. Then he said to the householder-treasure,
- 250
- 251
- 252
-
253
अथa·tha खोkho तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve गहपतिरतनंga·ha·pa·ti·ra·ta·naṃ उभोहिu·bho·hi हत्थेहिhat·the·hi उदकेu·da·ke ओमसित्वाo·ma·sit·vā पूरंpū·raṃ हिरञ्ञसुवण्णस्सhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇas·sa कुम्भिंkum·bhiṃ उद्धरित्वाud·dha·rit·vā राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho taṁ, bhikkhave, gahapatiratanaṁ ubhohi hatthehi udake omasitvā pūraṁ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṁ uddharitvā rājānaṁ cakkavattiṁ etadavoca:
Then that householder-treasure, immersing both hands in the water, pulled up a pot full of gold, both coined and uncoined, and said to the king,
-
254
‘अलमेत्तावता,a·la·met·tā·va·tā महाराज।ma·hā·rā·ja कतमेत्तावता,ka·ta·met·tā·va·tā महाराज।ma·hā·rā·ja पूजितमेत्तावता,pū·ji·ta·met·tā·va·tā महाराजा’ति।ma·hā·rā·jā
‘alamettāvatā, mahārāja. Katamettāvatā, mahārāja. Pūjitamettāvatā, mahārājā’ti.
‘Is this sufficient, Great King? Has enough been done, Great King, enough offered?’
- 255
-
256
‘अलमेत्तावता,a·la·met·tā·va·tā गहपति।ga·ha·pa·ti कतमेत्तावता,ka·ta·met·tā·va·tā गहपति।ga·ha·pa·ti पूजितमेत्तावता,pū·ji·ta·met·tā·va·tā गहपती’ति।ga·ha·pa·tī
‘alamettāvatā, gahapati. Katamettāvatā, gahapati. Pūjitamettāvatā, gahapatī’ti.
‘That is sufficient, householder. Enough has been done, enough offered.’
- 257
- 258
-
259
पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī पटिबलोpa·ṭi·ba·lo राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ उपयापेतब्बंu·pa·yā·pe·tab·baṃ उपयापेतुंu·pa·yā·pe·tuṃ अपयापेतब्बंa·pa·yā·pe·tab·baṃ अपयापेतुंa·pa·yā·pe·tuṃ ठपेतब्बंṭha·pe·tab·baṃ ठपेतुं।ṭha·pe·tuṃ
paṇḍito byatto medhāvī paṭibalo rājānaṁ cakkavattiṁ upayāpetabbaṁ upayāpetuṁ apayāpetabbaṁ apayāpetuṁ ṭhapetabbaṁ ṭhapetuṁ.
He is astute, competent, intelligent, and capable regarding who should be ushered in to the king’s presence, who should be ushered out, and who should be kept by his side.
-
260
सोso राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाह:e·va·mā·ha
So rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāha:
-
261
‘अप्पोस्सुक्कोap·pos·suk·ko त्वं,tvaṃ देव,de·va होहि।ho·hi अहमनुसासिस्सामी’ति।a·ha·ma·nu·sā·sis·sā·mī
‘appossukko tvaṁ, deva, hohi. Ahamanusāsissāmī’ti.
- 262
- 263
- 264
-
265
इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī अभिरूपोa·bhi·rū·po होतिho·ti दस्सनीयोdas·sa·nī·yo पासादिकोpā·sā·di·ko परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to अतिवियa·ti·vi·ya अञ्ञेहिañ·ñe·hi मनुस्सेहि।ma·nus·se·hi
Idha, bhikkhave, rājā cakkavattī abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato ativiya aññehi manussehi.
A wheel-turning monarch is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty, more so than other humans.
- 266
- 267
- 268
-
269
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī अप्पाबाधोap·pā·bā·dho होतिho·ti अप्पातङ्कोap·pā·taṅ·ko समवेपाकिनियाsa·ma·ve·pā·ki·ni·yā गहणियाga·ha·ṇi·yā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to नातिसीतायnā·ti·sī·tā·ya नाच्चुण्हायnāc·cuṇ·hā·ya अतिवियa·ti·vi·ya अञ्ञेहिañ·ñe·hi मनुस्सेहि।ma·nus·se·hi
Puna caparaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī appābādho hoti appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya ativiya aññehi manussehi.
Furthermore, he is rarely ill or unwell, and his stomach digests well, being neither too hot nor too cold, more so than other humans.
- 270
-
271
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī ब्राह्मणगहपतिकानंbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā·naṃ पियोpi·yo होतिho·ti मनापो।ma·nā·po
Puna caparaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī brāhmaṇagahapatikānaṁ piyo hoti manāpo.
Furthermore, a wheel-turning monarch is as dear and beloved to the brahmins and householders
- 272
- 273
- 274
- 275
-
276
एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोपिrañ·ño·pi चक्कवत्तिस्सcak·ka·vat·tis·sa ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā पियाpi·yā होन्तिhon·ti मनापा।ma·nā·pā
evameva kho, bhikkhave, raññopi cakkavattissa brāhmaṇagahapatikā piyā honti manāpā.
(Pāli only)
-
277
भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनायse·nā·ya उय्यानभूमिंuy·yā·na·bhū·miṃ निय्यासि।niy·yā·si
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī caturaṅginiyā senāya uyyānabhūmiṁ niyyāsi.
Once it so happened that a wheel-turning monarch went with his army of four divisions to visit a park.
-
278
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā राजानंrā·jā·naṃ चक्कवत्तिंcak·ka·vat·tiṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su
Atha kho, bhikkhave, brāhmaṇagahapatikā rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
- 279
- 280
-
281
‘अतरमानो,a·ta·ra·mā·no सारथि,sā·ra·thi पेसेहिpe·se·hi यथाya·thā मंmaṃ ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā चिरतरंci·ra·ta·raṃ पस्सेय्युन्’ति।pas·sey·yun
‘ataramāno, sārathi, pesehi yathā maṁ brāhmaṇagahapatikā cirataraṁ passeyyun’ti.
‘Drive slowly, charioteer, so I can see the brahmins and householders longer!’
- 282
- 283
- 284
-
285
अपिa·pi नुnu खोkho राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī इमेहिi·me·hi सत्तहिsat·ta·hi रतनेहिra·ta·ne·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to इमाहिi·mā·hi चतूहिca·tū·hi चca इद्धीहिid·dhī·hi ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदियेथा”ति?pa·ṭi·saṃ·ve·di·ye·thā
api nu kho rājā cakkavattī imehi sattahi ratanehi samannāgato imāhi catūhi ca iddhīhi tatonidānaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvediyethā”ti?
Would a wheel-turning monarch who possessed these seven treasures and these four blessings experience pleasure and happiness because of them?”
-
286
“एकमेकेनपि,e·ka·me·ke·na·pi भन्ते,bhan·te रतनेनra·ta·ne·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदियेथ,pa·ṭi·saṃ·ve·di·ye·tha कोko पनpa·na वादोvā·do सत्तहिsat·ta·hi रतनेहिra·ta·ne·hi चतूहिca·tū·hi चca इद्धीही”ति?id·dhī·hī
“Ekamekenapi, bhante, ratanena samannāgato rājā cakkavattī tatonidānaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvediyetha, ko pana vādo sattahi ratanehi catūhi ca iddhīhī”ti?
“Sir, a wheel-turning monarch who possessed even a single one of these treasures would experience pleasure and happiness because of that, let alone all seven treasures and four blessings!”
- 287
- 288
-
289
कतमोka·ta·mo नुnu खोkho महन्ततरो—योma·han·ta·ta·ro चायंcā·yaṃ मयाma·yā परित्तोpa·rit·to पाणिमत्तोpā·ṇi·mat·to पासाणोpā·sā·ṇo गहितोga·hi·to योyo चca हिमवाhi·ma·vā पब्बतराजा”ति?pab·ba·ta·rā·jā
katamo nu kho mahantataro—yo cāyaṁ mayā paritto pāṇimatto pāsāṇo gahito yo ca himavā pabbatarājā”ti?
Which is bigger: the stone the size of my palm that I’ve picked up, or the Himalayas, the king of mountains?”
-
290
“अप्पमत्तकोap·pa·mat·ta·ko अयं,a·yaṃ भन्ते,bhan·te भगवताbha·ga·va·tā परित्तोpa·rit·to पाणिमत्तोpā·ṇi·mat·to पासाणोpā·sā·ṇo गहितो;ga·hi·to हिमवन्तंhi·ma·van·taṃ पब्बतराजानंpab·ba·ta·rā·jā·naṃ उपनिधायu·pa·ni·dhā·ya सङ्खम्पिsaṅ·kham·pi नna उपेति;u·pe·ti कलभागम्पिka·la·bhā·gam·pi नna उपेति;u·pe·ti उपनिधम्पिu·pa·ni·dham·pi नna उपेती”ति।u·pe·tī
“Appamattako ayaṁ, bhante, bhagavatā paritto pāṇimatto pāsāṇo gahito; himavantaṁ pabbatarājānaṁ upanidhāya saṅkhampi na upeti; kalabhāgampi na upeti; upanidhampi na upetī”ti.
“Sir, the stone you’ve picked up is tiny. Compared to the Himalayas, it doesn’t count, it’s not worth a fraction, there’s no comparison.”
-
291
“एवमेवe·va·me·va खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve यंyaṃ राजाrā·jā चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī सत्तहिsat·ta·hi रतनेहिra·ta·ne·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to चतूहिca·tū·hi चca इद्धीहिid·dhī·hi ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ सुखंsu·khaṃ सोमनस्संso·ma·nas·saṃ पटिसंवेदेतिpa·ṭi·saṃ·ve·de·ti तंtaṃ दिब्बस्सdib·bas·sa सुखस्सsu·khas·sa उपनिधायu·pa·ni·dhā·ya सङ्खम्पिsaṅ·kham·pi नna उपेति;u·pe·ti कलभागम्पिka·la·bhā·gam·pi नna उपेति;u·pe·ti उपनिधम्पिu·pa·ni·dham·pi नna उपेति।u·pe·ti
“Evameva kho, bhikkhave, yaṁ rājā cakkavattī sattahi ratanehi samannāgato catūhi ca iddhīhi tatonidānaṁ sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti taṁ dibbassa sukhassa upanidhāya saṅkhampi na upeti; kalabhāgampi na upeti; upanidhampi na upeti.
“In the same way, compared to the happiness of heaven, the pleasure and happiness experienced by a wheel-turning monarch due to those seven treasures and those four blessings doesn’t even count, it’s not even a fraction, there’s no comparison.
-
292
सsa खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve पण्डितोpaṇ·ḍi·to सचेsa·ce कदाचिka·dā·ci करहचिka·ra·ha·ci दीघस्सdī·ghas·sa अद्धुनोad·dhu·no अच्चयेनac·ca·ye·na मनुस्सत्तंma·nus·sat·taṃ आगच्छति,ā·gac·cha·ti यानिyā·ni तानिtā·ni उच्चाकुलानि—uc·cā·ku·lā·ni
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito sace kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena manussattaṁ āgacchati, yāni tāni uccākulāni—
And suppose that astute person, after a very long time, returned to the human realm.
-
293
खत्तियमहासालकुलंkhat·ti·ya·ma·hā·sā·la·ku·laṃ वाvā ब्राह्मणमहासालकुलंbrāh·ma·ṇa·ma·hā·sā·la·ku·laṃ वाvā गहपतिमहासालकुलंga·ha·pa·ti·ma·hā·sā·la·ku·laṃ वाvā तथारूपेta·thā·rū·pe कुलेku·le पच्चाजायतिpac·cā·jā·ya·ti अड्ढेaḍ·ḍhe महद्धनेma·had·dha·ne महाभोगेma·hā·bho·ge पहूतजातरूपरजतेpa·hū·ta·jā·ta·rū·pa·ra·ja·te पहूतवित्तूपकरणेpa·hū·ta·vit·tū·pa·ka·ra·ṇe पहूतधनधञ्ञे।pa·hū·ta·dha·na·dhañ·ñe
khattiyamahāsālakulaṁ vā brāhmaṇamahāsālakulaṁ vā gahapatimahāsālakulaṁ vā tathārūpe kule paccājāyati aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe.
They’d be reborn in a well-to-do family of aristocrats, brahmins, or householders—rich, affluent, and wealthy, with lots of gold and silver, lots of property and assets, and lots of money and grain.
-
294
सोso चca होतिho·ti अभिरूपोa·bhi·rū·po दस्सनीयोdas·sa·nī·yo पासादिकोpā·sā·di·ko परमायpa·ra·mā·ya वण्णपोक्खरतायvaṇ·ṇa·pok·kha·ra·tā·ya समन्नागतो,sa·man·nā·ga·to लाभीlā·bhī अन्नस्सan·nas·sa पानस्सpā·nas·sa वत्थस्सvat·thas·sa यानस्सyā·nas·sa मालागन्धविलेपनस्सmā·lā·gan·dha·vi·le·pa·nas·sa सेय्यावसथपदीपेय्यस्स।sey·yā·va·sa·tha·pa·dī·pey·yas·sa
So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.
And they’d be attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. They’d get to have food, drink, clothes, and vehicles; garlands, fragrance, and makeup; and a bed, house, and lighting.
- 295
-
296
सोso कायेनkā·ye·na सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā वाचायvā·cā·ya सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā मनसाma·na·sā सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyena sucaritaṁ caritvā, vācāya sucaritaṁ caritvā, manasā sucaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm.
-
297
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve अक्खधुत्तोak·kha·dhut·to पठमेनेवpa·ṭha·me·ne·va कटग्गहेनka·ṭag·ga·he·na महन्तंma·han·taṃ भोगक्खन्धंbho·gak·khan·dhaṃ अधिगच्छेय्य;a·dhi·gac·chey·ya
Seyyathāpi, bhikkhave, akkhadhutto paṭhameneva kaṭaggahena mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigaccheyya;
Suppose a gambler was to win a big pile of money with the first winning hand.
-
298
अप्पमत्तकोap·pa·mat·ta·ko सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve कटग्गहोka·ṭag·ga·ho यंyaṃ सोso अक्खधुत्तोak·kha·dhut·to पठमेनेवpa·ṭha·me·ne·va कटग्गहेनka·ṭag·ga·he·na महन्तंma·han·taṃ भोगक्खन्धंbho·gak·khan·dhaṃ अधिगच्छेय्य।a·dhi·gac·chey·ya
appamattako so, bhikkhave, kaṭaggaho yaṁ so akkhadhutto paṭhameneva kaṭaggahena mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigaccheyya.
-
299
अथa·tha खोkho अयमेवa·ya·me·va ततोta·to महन्ततरोma·han·ta·ta·ro कटग्गहोka·ṭag·ga·ho यंyaṃ सोso पण्डितोpaṇ·ḍi·to कायेनkā·ye·na सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā वाचायvā·cā·ya सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वा,ca·rit·vā मनसाma·na·sā सुचरितंsu·ca·ri·taṃ चरित्वाca·rit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
Atha kho ayameva tato mahantataro kaṭaggaho yaṁ so paṇḍito kāyena sucaritaṁ caritvā, vācāya sucaritaṁ caritvā, manasā sucaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
the winning hand whereby an astute person, when their body breaks up, after death, is reborn in a good place, a heavenly realm.
- 300
- 301
- 302
-
303
बालपण्डितसुत्तंbā·la·paṇ·ḍi·ta·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ नवमं।na·va·maṃ
Bālapaṇḍitasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.