Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 82 मज्झिमनिकाय 82
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Raṭṭhapālasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 82
-
2
रट्ठपालसुत्तraṭ·ṭha·pā·la·sut·ta
Raṭṭhapālasutta
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कुरूसुku·rū·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na थुल्लकोट्ठिकंthul·la·koṭ·ṭhi·kaṃ नामnā·ma कुरूनंku·rū·naṃ निगमोni·ga·mo तदवसरि।ta·da·va·sa·ri
ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena thullakoṭṭhikaṁ nāma kurūnaṁ nigamo tadavasari.
At one time the Buddha was wandering in the land of the Kurus together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at a town of the Kurus named Thullakoṭṭhika.
-
5
अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho थुल्लकोट्ठिकाthul·la·koṭ·ṭhi·kā ब्राह्मणगहपतिका:brāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā
Assosuṁ kho thullakoṭṭhikā brāhmaṇagahapatikā:
-
6
“समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to कुरूसुku·rū·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ थुल्लकोट्ठिकंthul·la·koṭ·ṭhi·kaṃ अनुप्पत्तो।a·nup·pat·to
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kurūsu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ thullakoṭṭhikaṁ anuppatto.
“It seems the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family—has arrived at Thullakoṭṭhika, together with a large Saṅgha of mendicants.
-
7
तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
-
8
‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’
-
9
सोso इमंi·maṃ लोकंlo·kaṃ सदेवकंsa·de·va·kaṃ समारकंsa·mā·ra·kaṃ सब्रह्मकंsab·rah·ma·kaṃ सस्समणब्राह्मणिंsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇiṃ पजंpa·jaṃ सदेवमनुस्संsa·de·va·ma·nus·saṃ सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā पवेदेति।pa·ve·de·ti
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
He has realized with his own insight this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—and he makes it known to others.
-
10
सोso धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
He teaches Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And he reveals a spiritual practice that’s entirely full and pure.
- 11
-
12
अथa·tha खोkho थुल्लकोट्ठिकाthul·la·koṭ·ṭhi·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु;ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु,sam·mo·diṃ·su सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु;ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु;ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke नामगोत्तंnā·ma·got·taṃ सावेत्वाsā·vet·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु;ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce तुण्हीभूताtuṇ·hī·bhū·tā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho thullakoṭṭhikā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce bhagavato santike nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Then the brahmins and householders of Thullakoṭṭhika went up to the Buddha. Before sitting down to one side, some bowed, some exchanged greetings and polite conversation, some held up their cupped palms toward the Buddha, some announced their name and clan, while some kept silent.
-
13
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke ब्राह्मणगहपतिकेbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
Ekamantaṁ nisinne kho thullakoṭṭhike brāhmaṇagahapatike bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
When they were seated, the Buddha educated, encouraged, fired up, and inspired them with a Dhamma talk.
-
14
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo नामnā·ma कुलपुत्तोku·la·put·to तस्मिंयेवtas·miṃ·ye·va थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke अग्गकुलस्सag·ga·ku·las·sa पुत्तोput·to तिस्संtis·saṃ परिसायंpa·ri·sā·yaṃ निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena raṭṭhapālo nāma kulaputto tasmiṁyeva thullakoṭṭhike aggakulassa putto tissaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
Now at that time a gentleman named Raṭṭhapāla, the son of the leading clan in Thullakoṭṭhika, was sitting in the assembly.
-
15
अथa·tha खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si
Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa etadahosi:
-
16
“यथाya·thā यथाya·thā ख्वाहंkhvā·haṃ भगवताbha·ga·va·tā धम्मंdham·maṃ देसितंde·si·taṃ आजानामि,ā·jā·nā·mi नयिदंna·yi·daṃ सुकरंsu·ka·raṃ अगारंa·gā·raṃ अज्झावसताaj·jhā·va·sa·tā एकन्तपरिपुण्णंe·kan·ta·pa·ri·puṇ·ṇaṃ एकन्तपरिसुद्धंe·kan·ta·pa·ri·sud·dhaṃ सङ्खलिखितंsaṅ·kha·li·khi·taṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरितुं।ca·ri·tuṃ
“yathā yathā khvāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
“As I understand the Buddha’s teaching, it’s not easy for someone living at home to lead the spiritual life utterly full and pure, like a polished shell.
-
17
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजेय्यन्”ति।pab·ba·jey·yan
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan”ti.
Why don’t I shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from lay life to homelessness?”
-
18
अथa·tha खोkho थुल्लकोट्ठिकाthul·la·koṭ·ṭhi·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सिताsan·das·si·tā समादपिताsa·mā·da·pi·tā समुत्तेजिताsa·mut·te·ji·tā सम्पहंसिताsam·pa·haṃ·si·tā भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कमिंसु।pak·ka·miṃ·su
Atha kho thullakoṭṭhikā brāhmaṇagahapatikā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
Then, having approved and agreed with what the Buddha said, the brahmins and householders of Thullakoṭṭhika got up from their seat, bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on their right, before leaving.
-
19
अथa·tha खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to अचिरपक्कन्तेसुa·ci·ra·pak·kan·te·su थुल्लकोट्ठिकेसुthul·la·koṭ·ṭhi·ke·su ब्राह्मणगहपतिकेसुbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·ke·su येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho raṭṭhapālo kulaputto acirapakkantesu thullakoṭṭhikesu brāhmaṇagahapatikesu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho raṭṭhapālo kulaputto bhagavantaṁ etadavoca:
Soon after they left, Raṭṭhapāla went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
-
20
“यथाya·thā यथाहं,ya·thā·haṃ भन्ते,bhan·te भगवताbha·ga·va·tā धम्मंdham·maṃ देसितंde·si·taṃ आजानामि,ā·jā·nā·mi नयिदंna·yi·daṃ सुकरंsu·ka·raṃ अगारंa·gā·raṃ अज्झावसताaj·jhā·va·sa·tā एकन्तपरिपुण्णंe·kan·ta·pa·ri·puṇ·ṇaṃ एकन्तपरिसुद्धंe·kan·ta·pa·ri·sud·dhaṃ सङ्खलिखितंsaṅ·kha·li·khi·taṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरितुं।ca·ri·tuṃ
“yathā yathāhaṁ, bhante, bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
“Sir, as I understand the Buddha’s teaching, it’s not easy for someone living at home to lead the spiritual life utterly full and pure, like a polished shell.
-
21
इच्छामहं,ic·chā·ma·haṃ भन्ते,bhan·te केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितुं।pab·ba·ji·tuṃ
Icchāmahaṁ, bhante, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
I wish to shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.
- 22
- 23
-
24
“अनुञ्ञातोसिa·nuñ·ñā·to·si पनpa·na त्वं,tvaṃ रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la मातापितूहिmā·tā·pi·tū·hi अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति?pab·baj·jā·yā
“Anuññātosi pana tvaṁ, raṭṭhapāla, mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti?
“But, Raṭṭhapāla, do you have your parents’ permission?”
-
25
“नna खोहं,kho·haṃ भन्ते,bhan·te अनुञ्ञातोa·nuñ·ñā·to मातापितूहिmā·tā·pi·tū·hi अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति।pab·baj·jā·yā
“Na khohaṁ, bhante, anuññāto mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti.
-
26
“नna खो,kho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la तथागताta·thā·ga·tā अननुञ्ञातंa·na·nuñ·ñā·taṃ मातापितूहिmā·tā·pi·tū·hi पुत्तंput·taṃ पब्बाजेन्ती”ति।pab·bā·jen·tī
“Na kho, raṭṭhapāla, tathāgatā ananuññātaṁ mātāpitūhi puttaṁ pabbājentī”ti.
“Raṭṭhapāla, Buddhas don’t give the going forth to the child of parents who haven’t given their permission.”
-
27
“स्वाहं,svā·haṃ भन्ते,bhan·te तथाta·thā करिस्सामिka·ris·sā·mi यथाya·thā मंmaṃ मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro अनुजानिस्सन्तिa·nu·jā·nis·san·ti अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति।pab·baj·jā·yā
“Svāhaṁ, bhante, tathā karissāmi yathā maṁ mātāpitaro anujānissanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti.
-
28
अथa·tha खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā येनye·na मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho raṭṭhapālo kulaputto uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena mātāpitaro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca:
Then Raṭṭhapāla rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha. Then he went to his parents and said,
-
29
“अम्मताता,am·ma·tā·tā यथाya·thā यथाहंya·thā·haṃ भगवताbha·ga·va·tā धम्मंdham·maṃ देसितंde·si·taṃ आजानामि,ā·jā·nā·mi नयिदंna·yi·daṃ सुकरंsu·ka·raṃ अगारंa·gā·raṃ अज्झावसताaj·jhā·va·sa·tā एकन्तपरिपुण्णंe·kan·ta·pa·ri·puṇ·ṇaṃ एकन्तपरिसुद्धंe·kan·ta·pa·ri·sud·dhaṃ सङ्खलिखितंsaṅ·kha·li·khi·taṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरितुं।ca·ri·tuṃ
“ammatātā, yathā yathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
“Mum and dad, as I understand the Buddha’s teachings, it’s not easy for someone living at home to lead the spiritual life utterly full and pure, like a polished shell.
-
30
इच्छामहंic·chā·ma·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितुं।pab·ba·ji·tuṃ
Icchāmahaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
I wish to shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.
- 31
-
32
एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Evaṁ vutte, raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
-
33
“त्वंtvaṃ खोसि,kho·si तातtā·ta रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la अम्हाकंam·hā·kaṃ एकपुत्तकोe·ka·put·ta·ko पियोpi·yo मनापोma·nā·po सुखेधितोsu·khe·dhi·to सुखपरिभतो।su·kha·pa·ri·bha·to
“tvaṁ khosi, tāta raṭṭhapāla, amhākaṁ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhato.
“But, dear Raṭṭhapāla, you’re our only child. You’re dear to us and we love you. You’re pampered and raised in comfort.
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
-
39
“अम्मताता,am·ma·tā·tā यथाya·thā यथाहंya·thā·haṃ भगवताbha·ga·va·tā धम्मंdham·maṃ देसितंde·si·taṃ आजानामि,ā·jā·nā·mi नयिदंna·yi·daṃ सुकरंsu·ka·raṃ अगारंa·gā·raṃ अज्झावसताaj·jhā·va·sa·tā एकन्तपरिपुण्णंe·kan·ta·pa·ri·puṇ·ṇaṃ एकन्तपरिसुद्धंe·kan·ta·pa·ri·sud·dhaṃ सङ्खलिखितंsaṅ·kha·li·khi·taṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरितुं।ca·ri·tuṃ
“ammatātā, yathā yathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
(Pāli only)
-
40
इच्छामहंic·chā·ma·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितुं।pab·ba·ji·tuṃ
Icchāmahaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
(Pāli only)
-
41
अनुजानाथa·nu·jā·nā·tha मंmaṃ अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति।pab·baj·jā·yā
Anujānātha maṁ agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti.
(Pāli only)
-
42
ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Tatiyampi kho raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
(Pāli only)
- 43
- 44
- 45
-
46
किंkiṃ पनpa·na मयंma·yaṃ तंtaṃ जीवन्तंjī·van·taṃ अनुजानिस्सामa·nu·jā·nis·sā·ma अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति?pab·baj·jā·yā
Kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ anujānissāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti?
(Pāli only)
-
47
अथa·tha खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तो:ku·la·put·to
Atha kho raṭṭhapālo kulaputto:
-
48
“नna मंmaṃ मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro अनुजानन्तिa·nu·jā·nan·ti अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”तिpab·baj·jā·yā तत्थेवtat·the·va अनन्तरहितायa·nan·ta·ra·hi·tā·ya भूमियाbhū·mi·yā निपज्जि:ni·paj·ji
“na maṁ mātāpitaro anujānanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti tattheva anantarahitāya bhūmiyā nipajji:
“My parents don’t allow me to go forth.” He laid down right there on the bare ground, saying,
- 49
-
50
अथa·tha खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to एकम्पिe·kam·pi भत्तंbhat·taṃ नna भुञ्जि,bhuñ·ji द्वेपिdve·pi भत्तानिbhat·tā·ni नna भुञ्जि,bhuñ·ji तीणिपिtī·ṇi·pi भत्तानिbhat·tā·ni नna भुञ्जि,bhuñ·ji चत्तारिपिcat·tā·ri·pi भत्तानिbhat·tā·ni नna भुञ्जि,bhuñ·ji पञ्चपिpañ·ca·pi भत्तानिbhat·tā·ni नna भुञ्जि,bhuñ·ji छपिcha·pi भत्तानिbhat·tā·ni नna भुञ्जि,bhuñ·ji सत्तपिsat·ta·pi भत्तानिbhat·tā·ni नna भुञ्जि।bhuñ·ji
Atha kho raṭṭhapālo kulaputto ekampi bhattaṁ na bhuñji, dvepi bhattāni na bhuñji, tīṇipi bhattāni na bhuñji, cattāripi bhattāni na bhuñji, pañcapi bhattāni na bhuñji, chapi bhattāni na bhuñji, sattapi bhattāni na bhuñji.
-
51
अथa·tha खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
-
52
“त्वंtvaṃ खोसि,kho·si तातtā·ta रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la अम्हाकंam·hā·kaṃ एकपुत्तकोe·ka·put·ta·ko पियोpi·yo मनापोma·nā·po सुखेधितोsu·khe·dhi·to सुखपरिभतो।su·kha·pa·ri·bha·to
“tvaṁ khosi, tāta raṭṭhapāla, amhākaṁ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhato.
“Dear Raṭṭhapāla, you’re our only child. You’re dear to us and we love you. You’re pampered and raised in comfort.
- 53
- 54
-
55
किंkiṃ पनpa·na मयंma·yaṃ तंtaṃ जीवन्तंjī·van·taṃ अनुजानिस्सामa·nu·jā·nis·sā·ma अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय।pab·baj·jā·ya
Kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ anujānissāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya.
So how can we allow you to go forth from lay life to homelessness while you’re still living?
- 56
-
57
भुञ्जन्तोbhuñ·jan·to पिवन्तोpi·van·to परिचारेन्तोpa·ri·cā·ren·to कामेkā·me परिभुञ्जन्तोpa·ri·bhuñ·jan·to पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni करोन्तोka·ron·to अभिरमस्सु।a·bhi·ra·mas·su
bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
-
64
ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Tatiyampi kho raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
and a third time, Raṭṭhapāla’s parents made the same request.
- 65
- 66
-
67
मरणेनपिma·ra·ṇe·na·pi तेte मयंma·yaṃ अकामकाa·kā·ma·kā विनाvi·nā भविस्साम,bha·vis·sā·ma किंkiṃ पनpa·na मयंma·yaṃ तंtaṃ जीवन्तंjī·van·taṃ अनुजानिस्सामa·nu·jā·nis·sā·ma अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय।pab·baj·jā·ya
Maraṇenapi te mayaṁ akāmakā vinā bhavissāma, kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ anujānissāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya.
(Pāli only)
- 68
-
69
भुञ्जन्तोbhuñ·jan·to पिवन्तोpi·van·to परिचारेन्तोpa·ri·cā·ren·to कामेkā·me परिभुञ्जन्तोpa·ri·bhuñ·jan·to पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni करोन्तोka·ron·to अभिरमस्सु।a·bhi·ra·mas·su
bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.
(Pāli only)
- 70
- 71
-
72
किंkiṃ पनpa·na मयंma·yaṃ तंtaṃ जीवन्तंjī·van·taṃ अनुजानिस्सामa·nu·jā·nis·sā·ma अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति?pab·baj·jā·yā
Kiṁ pana mayaṁ taṁ jīvantaṁ anujānissāma agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti?
(Pāli only)
-
73
ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to तुण्हीtuṇ·hī अहोसि।a·ho·si
Tatiyampi kho raṭṭhapālo kulaputto tuṇhī ahosi.
And for a third time, Raṭṭhapāla kept silent. Raṭṭhapāla’s parents then went to see his friends. They told them of the situation and asked for their help.
-
74
अथa·tha खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa सहायकाsa·hā·ya·kā येनye·na रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā yena raṭṭhapālo kulaputto tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
-
75
“त्वंtvaṃ खोसि,kho·si सम्मsam·ma रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ एकपुत्तकोe·ka·put·ta·ko पियोpi·yo मनापोma·nā·po सुखेधितोsu·khe·dhi·to सुखपरिभतो।su·kha·pa·ri·bha·to
“tvaṁ khosi, samma raṭṭhapāla, mātāpitūnaṁ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhato.
“Our dear Raṭṭhapāla, you are your parents’ only child. You’re dear to them and they love you. You’re pampered and raised in comfort.
- 76
- 77
- 78
- 79
-
80
भुञ्जन्तोbhuñ·jan·to पिवन्तोpi·van·to परिचारेन्तोpa·ri·cā·ren·to कामेkā·me परिभुञ्जन्तोpa·ri·bhuñ·jan·to पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni करोन्तोka·ron·to अभिरमस्सु।a·bhi·ra·mas·su
bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
-
86
ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa सहायकाsa·hā·ya·kā रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
tatiyampi kho raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
For a third time, Raṭṭhapāla’s friends made the same request.
-
87
“त्वंtvaṃ खोसि,kho·si सम्मsam·ma रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la मातापितूनंmā·tā·pi·tū·naṃ एकपुत्तकोe·ka·put·ta·ko पियोpi·yo मनापोma·nā·po सुखेधितोsu·khe·dhi·to सुखपरिभतो,su·kha·pa·ri·bha·to नna त्वं,tvaṃ सम्मsam·ma रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la कस्सचिkas·sa·ci दुक्खस्सduk·khas·sa जानासि,jā·nā·si मरणेनपिma·ra·ṇe·na·pi तेte मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro अकामकाa·kā·ma·kā विनाvi·nā भविस्सन्ति।bha·vis·san·ti
“tvaṁ khosi, samma raṭṭhapāla, mātāpitūnaṁ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhato, na tvaṁ, samma raṭṭhapāla, kassaci dukkhassa jānāsi, maraṇenapi te mātāpitaro akāmakā vinā bhavissanti.
(Pāli only)
-
88
किंkiṃ पनpa·na तेte तंtaṃ जीवन्तंjī·van·taṃ अनुजानिस्सन्तिa·nu·jā·nis·san·ti अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय?pab·baj·jā·ya
Kiṁ pana te taṁ jīvantaṁ anujānissanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya?
(Pāli only)
-
89
उट्ठेहि,uṭ·ṭhe·hi सम्मsam·ma रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la भुञ्जbhuñ·ja चca पिवpi·va चca परिचारेहिpa·ri·cā·re·hi च,ca भुञ्जन्तोbhuñ·jan·to पिवन्तोpi·van·to परिचारेन्तोpa·ri·cā·ren·to कामेkā·me परिभुञ्जन्तोpa·ri·bhuñ·jan·to पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni करोन्तोka·ron·to अभिरमस्सु।a·bhi·ra·mas·su
Uṭṭhehi, samma raṭṭhapāla, bhuñja ca piva ca paricārehi ca, bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.
(Pāli only)
-
90
नna तंtaṃ मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro अनुजानिस्सन्तिa·nu·jā·nis·san·ti अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय,pab·baj·jā·ya मरणेनपिma·ra·ṇe·na·pi तेte मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro अकामकाa·kā·ma·kā विनाvi·nā भविस्सन्ति।bha·vis·san·ti
Na taṁ mātāpitaro anujānissanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya, maraṇenapi te mātāpitaro akāmakā vinā bhavissanti.
(Pāli only)
-
91
किंkiṃ पनpa·na तेte तंtaṃ जीवन्तंjī·van·taṃ अनुजानिस्सन्तिa·nu·jā·nis·san·ti अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाया”ति?pab·baj·jā·yā
Kiṁ pana te taṁ jīvantaṁ anujānissanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāyā”ti?
(Pāli only)
- 92
-
93
अथa·tha खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa सहायकाsa·hā·ya·kā येनye·na रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa मातापितरोmā·tā·pi·ta·ro एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā yena raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā raṭṭhapālassa kulaputtassa mātāpitaro etadavocuṁ:
-
94
“अम्मताता,am·ma·tā·tā एसोe·so रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to तत्थेवtat·the·va अनन्तरहितायa·nan·ta·ra·hi·tā·ya भूमियाbhū·mi·yā निपन्नो:ni·pan·no
“ammatātā, eso raṭṭhapālo kulaputto tattheva anantarahitāya bhūmiyā nipanno:
“Mum and dad, Raṭṭhapāla is lying there on the bare ground saying:
- 95
-
96
सचेsa·ce तुम्हेtum·he रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ नानुजानिस्सथnā·nu·jā·nis·sa·tha अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय,pab·baj·jā·ya तत्थेवtat·the·va मरणंma·ra·ṇaṃ आगमिस्सति।ā·ga·mis·sa·ti
Sace tumhe raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ nānujānissatha agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya, tattheva maraṇaṁ āgamissati.
-
97
सचेsa·ce पनpa·na तुम्हेtum·he रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अनुजानिस्सथa·nu·jā·nis·sa·tha अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय,pab·baj·jā·ya पब्बजितम्पिpab·ba·ji·tam·pi नंnaṃ दक्खिस्सथ।dak·khis·sa·tha
Sace pana tumhe raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ anujānissatha agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya, pabbajitampi naṁ dakkhissatha.
But if you do allow him to go forth, you’ll see him again afterwards.
-
98
सचेsa·ce रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to नाभिरमिस्सतिnā·bhi·ra·mis·sa·ti अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय,pab·baj·jā·ya काkā तस्सtas·sa अञ्ञाañ·ñā गतिga·ti भविस्सति?bha·vis·sa·ti इधेवi·dhe·va पच्चागमिस्सति।pac·cā·ga·mis·sa·ti
Sace raṭṭhapālo kulaputto nābhiramissati agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya, kā tassa aññā gati bhavissati? Idheva paccāgamissati.
And if he doesn’t enjoy the renunciate life, where else will he have to go? He’ll come right back here.
- 99
-
100
“अनुजानाम,a·nu·jā·nā·ma ताता,tā·tā रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय।pab·baj·jā·ya
“Anujānāma, tātā, raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya.
“Then, dears, we give Raṭṭhapāla permission to go forth.
- 101
-
102
अथa·tha खोkho रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa सहायकाsa·hā·ya·kā येनye·na रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ कुलपुत्तंku·la·put·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho raṭṭhapālassa kulaputtassa sahāyakā yena raṭṭhapālo kulaputto tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā raṭṭhapālaṁ kulaputtaṁ etadavocuṁ:
-
103
“उट्ठेहि,uṭ·ṭhe·hi सम्मsam·ma रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la अनुञ्ञातोसिa·nuñ·ñā·to·si मातापितूहिmā·tā·pi·tū·hi अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय।pab·baj·jā·ya
“uṭṭhehi, samma raṭṭhapāla, anuññātosi mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya.
“Get up, Raṭṭhapāla! Your parents have given you permission to go forth from lay life to homelessness.
- 104
-
105
अथa·tha खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to उट्ठहित्वाuṭ·ṭha·hit·vā बलंba·laṃ गाहेत्वाgā·het·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho raṭṭhapālo kulaputto uṭṭhahitvā balaṁ gāhetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho raṭṭhapālo kulaputto bhagavantaṁ etadavoca:
Raṭṭhapāla got up and regained his strength. He went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
-
106
“अनुञ्ञातोa·nuñ·ñā·to अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te मातापितूहिmā·tā·pi·tū·hi अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बज्जाय।pab·baj·jā·ya
“anuññāto ahaṁ, bhante, mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya.
“Sir, I have my parents’ permission to go forth from the lay life to homelessness.
- 107
-
108
अलत्थa·lat·tha खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke पब्बज्जं,pab·baj·jaṃ अलत्थa·lat·tha उपसम्पदं।u·pa·sam·pa·daṃ
Alattha kho raṭṭhapālo kulaputto bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
And Raṭṭhapāla received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.
-
109
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अचिरूपसम्पन्नेa·ci·rū·pa·sam·pan·ne आयस्मन्तेā·yas·man·te रट्ठपालेraṭ·ṭha·pā·le अड्ढमासुपसम्पन्नेaḍ·ḍha·mā·su·pa·sam·pan·ne थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā acirūpasampanne āyasmante raṭṭhapāle aḍḍhamāsupasampanne thullakoṭṭhike yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
Not long after Venerable Raṭṭhapāla’s ordination, a fortnight later, the Buddha—having stayed in Thullakoṭṭhika as long as he pleased—set out for Sāvatthī.
- 110
- 111
-
112
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—यस्सत्थायna·ci·ras·se·va कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ब्रह्मचरियपरियोसानंta·da·nut·ta·raṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
Then Venerable Raṭṭhapāla, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
-
113
“खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”
- 114
-
115
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā raṭṭhapālo bhagavantaṁ etadavoca:
Then he went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
- 116
- 117
- 118
-
119
“अभब्बोa·bhab·bo खोkho रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo कुलपुत्तोku·la·put·to सिक्खंsik·khaṃ पच्चक्खायpac·cak·khā·ya हीनायावत्तितुन्”ति,hī·nā·yā·vat·ti·tun अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
“abhabbo kho raṭṭhapālo kulaputto sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattitun”ti, atha kho bhagavā āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ etadavoca:
it was impossible for Raṭṭhapāla to resign the training and return to a lesser life, he said,
-
120
“यस्सदानिyas·sa·dā·ni त्वं,tvaṃ रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la कालंkā·laṃ मञ्ञसी”ति।mañ·ña·sī
“yassadāni tvaṁ, raṭṭhapāla, kālaṁ maññasī”ti.
“Please, Raṭṭhapāla, go at your convenience.”
-
121
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā सेनासनंse·nā·sa·naṃ संसामेत्वाsaṃ·sā·met·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na थुल्लकोट्ठिकंthul·la·koṭ·ṭhi·kaṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena thullakoṭṭhikaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
And then Raṭṭhapāla rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right. Then he set his lodgings in order and, taking his bowl and robe, set out for Thullakoṭṭhika.
-
122
अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na थुल्लकोट्ठिकोthul·la·koṭ·ṭhi·ko तदवसरि।ta·da·va·sa·ri
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena thullakoṭṭhiko tadavasari.
- 123
-
124
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya थुल्लकोट्ठिकंthul·la·koṭ·ṭhi·kaṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya thullakoṭṭhikaṁ piṇḍāya pāvisi.
Then Raṭṭhapāla robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Thullakoṭṭhika for alms.
-
125
थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke सपदानंsa·pa·dā·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरमानोca·ra·mā·no येनye·na सकपितुsa·ka·pi·tu निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Thullakoṭṭhike sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena sakapitu nivesanaṁ tenupasaṅkami.
Wandering indiscriminately for almsfood, he approached his own father’s house.
-
126
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā मज्झिमायmaj·jhi·mā·ya द्वारसालायdvā·ra·sā·lā·ya उल्लिखापेति।ul·li·khā·pe·ti
Tena kho pana samayena āyasmato raṭṭhapālassa pitā majjhimāya dvārasālāya ullikhāpeti.
Now at that time Raṭṭhapāla’s father was having his hair dressed in the hall of the middle gate.
- 127
- 128
-
129
“इमेहिi·me·hi मुण्डकेहिmuṇ·ḍa·ke·hi समणकेहिsa·ma·ṇa·ke·hi अम्हाकंam·hā·kaṃ एकपुत्तकोe·ka·put·ta·ko पियोpi·yo मनापोma·nā·po पब्बाजितो”ति।pab·bā·ji·to
“imehi muṇḍakehi samaṇakehi amhākaṁ ekaputtako piyo manāpo pabbājito”ti.
“Our dear and beloved only son was made to go forth by these shavelings, these fake ascetics!”
-
130
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo सकपितुsa·ka·pi·tu निवेसनेni·ve·sa·ne नेवne·va दानंdā·naṃ अलत्थa·lat·tha नna पच्चक्खानं;pac·cak·khā·naṃ
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo sakapitu nivesane neva dānaṁ alattha na paccakkhānaṁ;
And at his own father’s home Raṭṭhapāla received neither alms nor a polite refusal,
- 131
-
132
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa ञातिदासीñā·ti·dā·sī आभिदोसिकंā·bhi·do·si·kaṃ कुम्मासंkum·mā·saṃ छड्डेतुकामाchaḍ·ḍe·tu·kā·mā होति।ho·ti
Tena kho pana samayena āyasmato raṭṭhapālassa ñātidāsī ābhidosikaṁ kummāsaṁ chaḍḍetukāmā hoti.
Now at that time a family bondservant wanted to throw away the previous night’s porridge.
- 133
- 134
-
135
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa ञातिदासीñā·ti·dā·sī तंtaṃ आभिदोसिकंā·bhi·do·si·kaṃ कुम्मासंkum·mā·saṃ आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पत्तेpat·te आकिरन्तीā·ki·ran·tī हत्थानञ्चhat·thā·nañ·ca पादानञ्चpā·dā·nañ·ca सरस्सsa·ras·sa चca निमित्तंni·mit·taṃ अग्गहेसि।ag·ga·he·si
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa ñātidāsī taṁ ābhidosikaṁ kummāsaṁ āyasmato raṭṭhapālassa patte ākirantī hatthānañca pādānañca sarassa ca nimittaṁ aggahesi.
As she was pouring the porridge into his bowl, she recognized the features of his hands, feet, and voice.
-
136
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa ञातिदासीñā·ti·dā·sī येनायस्मतोye·nā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa माताmā·tā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa मातरंmā·ta·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa ñātidāsī yenāyasmato raṭṭhapālassa mātā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmato raṭṭhapālassa mātaraṁ etadavoca:
-
137
“यग्घेय्ये,yag·ghey·ye जानेय्यासि:jā·ney·yā·si
“yaggheyye, jāneyyāsi:
-
138
‘अय्यपुत्तोay·ya·put·to रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo अनुप्पत्तो’”ति।a·nup·pat·to
‘ayyaputto raṭṭhapālo anuppatto’”ti.
- 139
-
140
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa माताmā·tā येनायस्मतोye·nā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पितरंpi·ta·raṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa mātā yenāyasmato raṭṭhapālassa pitā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmato raṭṭhapālassa pitaraṁ etadavoca:
-
141
“यग्घे,yag·ghe गहपति,ga·ha·pa·ti जानेय्यासि:jā·ney·yā·si
“yagghe, gahapati, jāneyyāsi:
- 142
-
143
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo तंtaṃ आभिदोसिकंā·bhi·do·si·kaṃ कुम्मासंkum·mā·saṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ कुट्टमूलंkuṭ·ṭa·mū·laṃ निस्सायnis·sā·ya परिभुञ्जति।pa·ri·bhuñ·ja·ti
Tena kho pana samayena āyasmā raṭṭhapālo taṁ ābhidosikaṁ kummāsaṁ aññataraṁ kuṭṭamūlaṁ nissāya paribhuñjati.
Now at that time Raṭṭhapāla was eating last night’s porridge by a wall.
-
144
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā येनायस्माye·nā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa pitā yenāyasmā raṭṭhapālo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ etadavoca:
- 145
- 146
-
147
“कुतोku·to नो,no गहपति,ga·ha·pa·ti अम्हाकंam·hā·kaṃ गेहंge·haṃ अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितानं?pab·ba·ji·tā·naṃ
“Kuto no, gahapati, amhākaṁ gehaṁ agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ?
“Householder, how could those of us who have gone forth from the lay life to homelessness have a house?
- 148
-
149
अगमम्हa·ga·mam·ha खोkho ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti गेहं,ge·haṃ तत्थtat·tha नेवne·va दानंdā·naṃ अलत्थम्हa·lat·tham·ha नna पच्चक्खानं;pac·cak·khā·naṃ
Agamamha kho te, gahapati, gehaṁ, tattha neva dānaṁ alatthamha na paccakkhānaṁ;
I came to your house, but there I received neither alms nor a polite refusal,
- 150
- 151
- 152
- 153
-
154
अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na
Adhivāsesi kho āyasmā raṭṭhapālo tuṇhībhāvena.
-
155
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā येनye·na सकंsa·kaṃ निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā महन्तंma·han·taṃ हिरञ्ञसुवण्णस्सhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇas·sa पुञ्जंpuñ·jaṃ कारापेत्वाkā·rā·pet·vā किलञ्जेहिki·lañ·je·hi पटिच्छादेत्वाpa·ṭic·chā·det·vā आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पुराणदुतियिकाpu·rā·ṇa·du·ti·yi·kā आमन्तेसि:ā·man·te·si
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa pitā āyasmato raṭṭhapālassa adhivāsanaṁ viditvā yena sakaṁ nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mahantaṁ hiraññasuvaṇṇassa puñjaṁ kārāpetvā kilañjehi paṭicchādetvā āyasmato raṭṭhapālassa purāṇadutiyikā āmantesi:
Then, knowing that Raṭṭhapāla had consented, his father went back to his own house. He made a heap of gold, both coined and uncoined, and hid it under mats. Then he addressed Raṭṭhapāla’s former wives,
-
156
“एथe·tha तुम्हे,tum·he वधुयो,va·dhu·yo येनye·na अलङ्कारेनa·laṅ·kā·re·na अलङ्कताa·laṅ·ka·tā पुब्बेpub·be रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa पियाpi·yā होथho·tha मनापाma·nā·pā तेनte·na अलङ्कारेनa·laṅ·kā·re·na अलङ्करोथा”ति।a·laṅ·ka·ro·thā
“etha tumhe, vadhuyo, yena alaṅkārena alaṅkatā pubbe raṭṭhapālassa kulaputtassa piyā hotha manāpā tena alaṅkārena alaṅkarothā”ti.
“Please, daughters-in-law, adorn yourselves in the way that our son Raṭṭhapāla found you most adorable.”
-
157
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na सकेsa·ke निवेसनेni·ve·sa·ne पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa कालंkā·laṃ आरोचेसि:ā·ro·ce·si
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa pitā tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā āyasmato raṭṭhapālassa kālaṁ ārocesi:
And when the night had passed Raṭṭhapāla’s father had delicious fresh and cooked foods prepared in his own home, and announced the time to the Venerable Raṭṭhapāla, saying,
- 158
-
159
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सकपितुsa·ka·pi·tu निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā तंtaṃ हिरञ्ञसुवण्णस्सhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇas·sa पुञ्जंpuñ·jaṃ विवरापेत्वाvi·va·rā·pet·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sakapitu nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa pitā taṁ hiraññasuvaṇṇassa puñjaṁ vivarāpetvā āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ etadavoca:
Then Raṭṭhapāla robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to his father’s home, and sat down on the seat spread out. Raṭṭhapāla’s father, revealing the heap of gold, both coined and uncoined, said to him,
-
160
“इदंi·daṃ ते,te तातtā·ta रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la मातुmā·tu मत्तिकंmat·ti·kaṃ धनं,dha·naṃ अञ्ञंañ·ñaṃ पेत्तिकं,pet·ti·kaṃ अञ्ञंañ·ñaṃ पितामहं।pi·tā·ma·haṃ
“idaṁ te, tāta raṭṭhapāla, mātu mattikaṁ dhanaṁ, aññaṁ pettikaṁ, aññaṁ pitāmahaṁ.
“Dear Raṭṭhapāla, this is your maternal fortune. There’s another paternal fortune, and an ancestral one.
- 161
-
162
एहिe·hi त्वं,tvaṃ तातtā·ta रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la हीनायावत्तित्वाhī·nā·yā·vat·tit·vā भोगेbho·ge चca भुञ्जस्सुbhuñ·jas·su पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni चca करोही”ति।ka·ro·hī
Ehi tvaṁ, tāta raṭṭhapāla, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu puññāni ca karohī”ti.
Come, return to a lesser life, enjoy wealth, and make merit!”
-
163
“सचेsa·ce मेme त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti वचनंva·ca·naṃ करेय्यासि,ka·rey·yā·si इमंi·maṃ हिरञ्ञसुवण्णस्सhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇas·sa पुञ्जंpuñ·jaṃ सकटेsa·ka·ṭe आरोपेत्वाā·ro·pet·vā निब्बाहापेत्वाnib·bā·hā·pet·vā मज्झेगङ्गायmaj·jhe·gaṅ·gā·ya नदियाna·di·yā सोतेso·te ओपिलापेय्यासि।o·pi·lā·pey·yā·si
“Sace me tvaṁ, gahapati, vacanaṁ kareyyāsi, imaṁ hiraññasuvaṇṇassa puñjaṁ sakaṭe āropetvā nibbāhāpetvā majjhegaṅgāya nadiyā sote opilāpeyyāsi.
“If you’d follow my advice, householder, you’d have this heap of gold, both coined and uncoined, loaded on a cart and carried away to be dumped in the middle of the Ganges River.
- 164
-
165
येye उप्पज्जिस्सन्तिup·paj·jis·san·ti हिhi ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti ततोनिदानंta·to·ni·dā·naṃ सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासा”ति।so·ka·pa·ri·de·va·duk·kha·do·ma·nas·su·pā·yā·sā
Ye uppajjissanti hi te, gahapati, tatonidānaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti.
Because this will bring you nothing but sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.”
-
166
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पुराणदुतियिकाpu·rā·ṇa·du·ti·yi·kā पच्चेकंpac·ce·kaṃ पादेसुpā·de·su गहेत्वाga·het·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa purāṇadutiyikā paccekaṁ pādesu gahetvā āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ etadavocuṁ:
Then Raṭṭhapāla’s former wives each clasped his feet and said,
-
167
“कीदिसाkī·di·sā नामnā·ma ता,tā अय्यपुत्त,ay·ya·put·ta अच्छरायोac·cha·rā·yo यासंyā·saṃ त्वंtvaṃ हेतुhe·tu ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरसी”ति?ca·ra·sī
“kīdisā nāma tā, ayyaputta, accharāyo yāsaṁ tvaṁ hetu brahmacariyaṁ carasī”ti?
“What are they like, master, the nymphs for whom you lead the spiritual life?”
- 168
-
169
“भगिनिवादेनbha·gi·ni·vā·de·na नोno अय्यपुत्तोay·ya·put·to रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo समुदाचरती”तिsa·mu·dā·ca·ra·tī ताtā तत्थेवtat·the·va मुच्छिताmuc·chi·tā पपतिंसु।pa·pa·tiṃ·su
“Bhaginivādena no ayyaputto raṭṭhapālo samudācaratī”ti tā tattheva mucchitā papatiṁsu.
Saying, “Our master Raṭṭhapāla addresses us as sisters!” they fainted right away.
- 170
- 171
- 172
- 173
-
174
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa पिताpi·tā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेसिsan·tap·pe·si सम्पवारेसि।sam·pa·vā·re·si
Atha kho āyasmato raṭṭhapālassa pitā āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Then Raṭṭhapāla’s father served and satisfied Venerable Raṭṭhapāla with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
-
175
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo भुत्तावीbhut·tā·vī ओनीतपत्तपाणीo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇī ठितकोवṭhi·ta·ko·va इमाi·mā गाथाgā·thā अभासि:a·bhā·si
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo bhuttāvī onītapattapāṇī ṭhitakova imā gāthā abhāsi:
When he had eaten and washed his hand and bowl, he spoke this verse while standing right there:
- 176
- 177
-
178
आतुरंā·tu·raṃ बहुसङ्कप्पं,ba·hu·saṅ·kap·paṃ
Āturaṁ bahusaṅkappaṁ,
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
-
185
मुखंmu·khaṃ चुण्णकमक्खितं;cuṇ·ṇa·ka·mak·khi·taṃ
mukhaṁ cuṇṇakamakkhitaṁ;
- 186
- 187
- 188
-
189
नेत्ताnet·tā अञ्जनमक्खिता;añ·ja·na·mak·khi·tā
nettā añjanamakkhitā;
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
-
200
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo ठितकोवṭhi·ta·ko·va इमाi·mā गाथाgā·thā भासित्वाbhā·sit·vā येनye·na रञ्ञोrañ·ño कोरब्यस्सko·rab·yas·sa मिगचीरंmi·ga·cī·raṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le दिवाविहारंdi·vā·vi·hā·raṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena rañño korabyassa migacīraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
Then Raṭṭhapāla, having spoke this verse while standing, went to King Koravya’s deer range and sat at the root of a tree for the day’s meditation.
- 201
- 202
- 203
-
204
“एवं,e·vaṃ देवा”तिde·vā खोkho मिगवोmi·ga·vo रञ्ञोrañ·ño कोरब्यस्सko·rab·yas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā मिगचीरंmi·ga·cī·raṃ सोधेन्तोso·dhen·to अद्दसad·da·sa आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le दिवाविहारंdi·vā·vi·hā·raṃ निसिन्नं।ni·sin·naṃ
“Evaṁ, devā”ti kho migavo rañño korabyassa paṭissutvā migacīraṁ sodhento addasa āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinnaṁ.
“Yes, Your Majesty,” replied the gamekeeper. While tidying the deer range he saw Raṭṭhapāla sitting in meditation.
- 205
- 206
-
207
अत्थिat·thi चेत्थcet·tha रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo नामnā·ma कुलपुत्तोku·la·put·to इमस्मिंयेवi·mas·miṃ·ye·va थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke अग्गकुलस्सag·ga·ku·las·sa पुत्तोput·to यस्सyas·sa त्वंtvaṃ अभिण्हंa·bhiṇ·haṃ कित्तयमानोkit·ta·ya·mā·no अहोसि,a·ho·si सोso अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le दिवाविहारंdi·vā·vi·hā·raṃ निसिन्नो”ति।ni·sin·no
Atthi cettha raṭṭhapālo nāma kulaputto imasmiṁyeva thullakoṭṭhike aggakulassa putto yassa tvaṁ abhiṇhaṁ kittayamāno ahosi, so aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinno”ti.
And the gentleman named Raṭṭhapāla, the son of the leading clan in Thullakoṭṭhika, of whom you have often spoken highly, is meditating there at the root of a tree.”
- 208
- 209
-
210
अथa·tha खोkho राजाrā·jā कोरब्योko·rab·yo “यंyaṃ तत्थtat·tha खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियत्तंpa·ṭi·yat·taṃ तंtaṃ सब्बंsab·baṃ विस्सज्जेथा”तिvis·saj·je·thā वत्वाvat·vā भद्रानिbhad·rā·ni भद्रानिbhad·rā·ni यानानिyā·nā·ni योजापेत्वाyo·jā·pet·vā भद्रंbhad·raṃ यानंyā·naṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā भद्रेहिbhad·re·hi भद्रेहिbhad·re·hi यानेहिyā·ne·hi थुल्लकोट्ठिकम्हाthul·la·koṭ·ṭhi·kam·hā निय्यासिniy·yā·si महच्चराजानुभावेनma·hac·ca·rā·jā·nu·bhā·ve·na आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya
Atha kho rājā korabyo “yaṁ tattha khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ taṁ sabbaṁ vissajjethā”ti vatvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi thullakoṭṭhikamhā niyyāsi mahaccarājānubhāvena āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ dassanāya.
And then King Koravya said, “Distribute the fresh and cooked foods that have been prepared there.” He had the finest carriages harnessed. Then he mounted a fine carriage and, along with other fine carriages, set out in full royal pomp from Thullakoṭṭhika to see Raṭṭhapāla.
-
211
यावतिकाyā·va·ti·kā यानस्सyā·nas·sa भूमिbhū·mi यानेनyā·ne·na गन्त्वाgan·tvā यानाyā·nā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकोवpat·ti·ko·va उस्सटायus·sa·ṭā·ya उस्सटायus·sa·ṭā·ya परिसायpa·ri·sā·ya येनायस्माye·nā·yas·mā रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā रट्ठपालेनraṭ·ṭha·pā·le·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho राजाrā·jā कोरब्योko·rab·yo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ रट्ठपालंraṭ·ṭha·pā·laṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ussaṭāya ussaṭāya parisāya yenāyasmā raṭṭhapālo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā raṭṭhapālena saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho rājā korabyo āyasmantaṁ raṭṭhapālaṁ etadavoca:
He went by carriage as far as the terrain allowed, then descended and approached Raṭṭhapāla on foot, together with a group of eminent officials. They exchanged greetings, and, when the greetings and polite conversation were over, he stood to one side and said to Raṭṭhapāla:
- 212
- 213
- 214
- 215
-
216
“चत्तारिमानि,cat·tā·ri·mā·ni भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la पारिजुञ्ञानिpā·ri·juñ·ñā·ni येहिye·hi पारिजुञ्ञेहिpā·ri·juñ·ñe·hi समन्नागताsa·man·nā·ga·tā इधेकच्चेi·dhe·kac·ce केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति।pab·ba·jan·ti
“Cattārimāni, bho raṭṭhapāla, pārijuññāni yehi pārijuññehi samannāgatā idhekacce kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti.
“Worthy Raṭṭhapāla, there are these four kinds of decay. Because of these, some people shave off their hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.
- 217
-
218
जरापारिजुञ्ञं,ja·rā·pā·ri·juñ·ñaṃ ब्याधिपारिजुञ्ञं,byā·dhi·pā·ri·juñ·ñaṃ भोगपारिजुञ्ञं,bho·ga·pā·ri·juñ·ñaṃ ञातिपारिजुञ्ञं।ñā·ti·pā·ri·juñ·ñaṃ
Jarāpārijuññaṁ, byādhipārijuññaṁ, bhogapārijuññaṁ, ñātipārijuññaṁ.
Decay due to old age, decay due to sickness, decay of wealth, and decay of relatives.
- 219
-
220
इध,i·dha भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la एकच्चोe·kac·co जिण्णोjiṇ·ṇo होतिho·ti वुड्ढोvuḍ·ḍho महल्लकोma·hal·la·ko अद्धगतोad·dha·ga·to वयोअनुप्पत्तो।va·yo·a·nup·pat·to
Idha, bho raṭṭhapāla, ekacco jiṇṇo hoti vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto.
It’s when someone is old, elderly, and senior, advanced in years, and has reached the final stage of life.
-
221
सोso इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti
So iti paṭisañcikkhati:
-
222
‘अहंa·haṃ खोम्हिkhom·hi एतरहिe·ta·ra·hi जिण्णोjiṇ·ṇo वुड्ढोvuḍ·ḍho महल्लकोma·hal·la·ko अद्धगतोad·dha·ga·to वयोअनुप्पत्तो।va·yo·a·nup·pat·to
‘ahaṁ khomhi etarahi jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto.
‘I’m now old, elderly, and senior. I’m advanced in years and have reached the final stage of life.
-
223
नna खोkho पनpa·na मयाma·yā सुकरंsu·ka·raṃ अनधिगतंa·na·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ अधिगन्तुंa·dhi·gan·tuṃ अधिगतंa·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ फातिंphā·tiṃ कातुं।kā·tuṃ
Na kho pana mayā sukaraṁ anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigantuṁ adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kātuṁ.
It’s not easy for me to acquire more wealth or to increase the wealth I’ve already acquired.
-
224
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजेय्यन्’ति।pab·ba·jey·yan
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
Why don’t I shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness?’
-
225
सोso तेनte·na जरापारिजुञ्ञेनja·rā·pā·ri·juñ·ñe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजति।pab·ba·ja·ti
So tena jarāpārijuññena samannāgato kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
- 226
-
227
भवंbha·vaṃ खोkho पनpa·na रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo एतरहिe·ta·ra·hi दहरोda·ha·ro युवाyu·vā सुसुकाळकेसोsu·su·kā·ḷa·ke·so भद्रेनbhad·re·na योब्बनेनyob·ba·ne·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to पठमेनpa·ṭha·me·na वयसा।va·ya·sā
Bhavaṁ kho pana raṭṭhapālo etarahi daharo yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā.
But worthy Raṭṭhapāla is now a youth, young, with pristine black hair, blessed with youth, in the prime of life.
- 228
- 229
- 230
- 231
-
232
सोso इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti
So iti paṭisañcikkhati:
- 233
-
234
नna खोkho पनpa·na मयाma·yā सुकरंsu·ka·raṃ अनधिगतंa·na·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ अधिगन्तुंa·dhi·gan·tuṃ अधिगतंa·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ फातिंphā·tiṃ कातुं।kā·tuṃ
Na kho pana mayā sukaraṁ anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigantuṁ adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kātuṁ.
It’s not easy for me to acquire more wealth or to increase the wealth I’ve already acquired.
-
235
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजेय्यन्’ति।pab·ba·jey·yan
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
-
236
सोso तेनte·na ब्याधिपारिजुञ्ञेनbyā·dhi·pā·ri·juñ·ñe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजति।pab·ba·ja·ti
So tena byādhipārijuññena samannāgato kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
- 237
-
238
भवंbha·vaṃ खोkho पनpa·na रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo एतरहिe·ta·ra·hi अप्पाबाधोap·pā·bā·dho अप्पातङ्कोap·pā·taṅ·ko समवेपाकिनियाsa·ma·ve·pā·ki·ni·yā गहणियाga·ha·ṇi·yā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to नातिसीतायnā·ti·sī·tā·ya नाच्चुण्हाय।nāc·cuṇ·hā·ya
Bhavaṁ kho pana raṭṭhapālo etarahi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya.
But worthy Raṭṭhapāla is now rarely ill or unwell. Your stomach digests well, being neither too hot nor too cold.
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
-
244
सोso इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti
So iti paṭisañcikkhati:
- 245
- 246
-
247
नna खोkho पनpa·na मयाma·yā सुकरंsu·ka·raṃ अनधिगतंa·na·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ अधिगन्तुंa·dhi·gan·tuṃ अधिगतंa·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ फातिंphā·tiṃ कातुं।kā·tuṃ
Na kho pana mayā sukaraṁ anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigantuṁ adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kātuṁ.
It’s not easy for me to acquire more wealth or to increase the wealth I’ve already acquired.
-
248
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजेय्यन्’ति।pab·ba·jey·yan
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
-
249
सोso तेनte·na भोगपारिजुञ्ञेनbho·ga·pā·ri·juñ·ñe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजति।pab·ba·ja·ti
So tena bhogapārijuññena samannāgato kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
- 250
-
251
भवंbha·vaṃ खोkho पनpa·na रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo इमस्मिंयेवi·mas·miṃ·ye·va थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke अग्गकुलस्सag·ga·ku·las·sa पुत्तो।put·to
Bhavaṁ kho pana raṭṭhapālo imasmiṁyeva thullakoṭṭhike aggakulassa putto.
But worthy Raṭṭhapāla is the son of the leading clan here in Thullakoṭṭhika.
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
-
257
सोso इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti
So iti paṭisañcikkhati:
- 258
- 259
-
260
नna खोkho पनpa·na मयाma·yā सुकरंsu·ka·raṃ अनधिगतंa·na·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ अधिगन्तुंa·dhi·gan·tuṃ अधिगतंa·dhi·ga·taṃ वाvā भोगंbho·gaṃ फातिंphā·tiṃ कातुं।kā·tuṃ
Na kho pana mayā sukaraṁ anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigantuṁ adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kātuṁ.
It’s not easy for me to acquire more wealth or to increase the wealth I’ve already acquired.
-
261
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजेय्यन्’ति।pab·ba·jey·yan
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
Why don’t I shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness?’
-
262
सोso तेनte·na ञातिपारिजुञ्ञेनñā·ti·pā·ri·juñ·ñe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजति।pab·ba·ja·ti
So tena ñātipārijuññena samannāgato kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
- 263
-
264
भोतोbho·to खोkho पनpa·na रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa इमस्मिंयेवi·mas·miṃ·ye·va थुल्लकोट्ठिकेthul·la·koṭ·ṭhi·ke बहूba·hū मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā ञातिसालोहिता।ñā·ti·sā·lo·hi·tā
Bhoto kho pana raṭṭhapālassa imasmiṁyeva thullakoṭṭhike bahū mittāmaccā ñātisālohitā.
But worthy Raṭṭhapāla has many friends and colleagues, relatives and kin right here in Thullakoṭṭhika.
- 265
- 266
-
267
इमानिi·mā·ni खो,kho भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la चत्तारिcat·tā·ri पारिजुञ्ञानि,pā·ri·juñ·ñā·ni येहिye·hi पारिजुञ्ञेहिpā·ri·juñ·ñe·hi समन्नागताsa·man·nā·ga·tā इधेकच्चेi·dhe·kac·ce केसमस्सुंke·sa·mas·suṃ ओहारेत्वाo·hā·ret·vā कासायानिkā·sā·yā·ni वत्थानिvat·thā·ni अच्छादेत्वाac·chā·det·vā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति।pab·ba·jan·ti
Imāni kho, bho raṭṭhapāla, cattāri pārijuññāni, yehi pārijuññehi samannāgatā idhekacce kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti.
There are these four kinds of decay. Because of these, some people shave off their hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.
-
268
तानिtā·ni भोतोbho·to रट्ठपालस्सraṭ·ṭha·pā·las·sa नत्थि।nat·thi
Tāni bhoto raṭṭhapālassa natthi.
-
269
किंkiṃ भवंbha·vaṃ रट्ठपालोraṭ·ṭha·pā·lo ञत्वाñat·vā वाvā दिस्वाdis·vā वाvā सुत्वाsut·vā वाvā अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो”ति?pab·ba·ji·to
Kiṁ bhavaṁ raṭṭhapālo ñatvā vā disvā vā sutvā vā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti?
So what did you know or see or hear that made you go forth?”
-
270
“अत्थिat·thi खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na भगवताbha·ga·va·tā जानताjā·na·tā पस्सताpas·sa·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na चत्तारोcat·tā·ro धम्मुद्देसाdham·mud·de·sā उद्दिट्ठा,ud·diṭ·ṭhā येye अहंa·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो।pab·ba·ji·to
“Atthi kho, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammuddesā uddiṭṭhā, ye ahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
“Great king, the Blessed One who knows and sees, the perfected one, the fully awakened Buddha has taught these four summaries of the teaching for recitation. It was after knowing and seeing and hearing these that I went forth from the lay life to homelessness.
- 271
-
272
‘उपनिय्यतिu·pa·niy·ya·ti लोकोlo·ko अद्धुवो’तिad·dhu·vo
‘Upaniyyati loko addhuvo’ti
-
273
खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na भगवताbha·ga·va·tā जानताjā·na·tā पस्सताpas·sa·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na पठमोpa·ṭha·mo धम्मुद्देसोdham·mud·de·so उद्दिट्ठो,ud·diṭ·ṭho यमहंya·ma·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो।pab·ba·ji·to
kho, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo dhammuddeso uddiṭṭho, yamahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
- 274
-
275
खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na भगवताbha·ga·va·tā जानताjā·na·tā पस्सताpas·sa·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na दुतियोdu·ti·yo धम्मुद्देसोdham·mud·de·so उद्दिट्ठो,ud·diṭ·ṭho यमहंya·ma·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो।pab·ba·ji·to
kho, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyo dhammuddeso uddiṭṭho, yamahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
- 276
-
277
खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na भगवताbha·ga·va·tā जानताjā·na·tā पस्सताpas·sa·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na ततियोta·ti·yo धम्मुद्देसोdham·mud·de·so उद्दिट्ठो,ud·diṭ·ṭho यमहंya·ma·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो।pab·ba·ji·to
kho, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo dhammuddeso uddiṭṭho, yamahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
- 278
-
279
खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na भगवताbha·ga·va·tā जानताjā·na·tā पस्सताpas·sa·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na चतुत्थोca·tut·tho धम्मुद्देसोdham·mud·de·so उद्दिट्ठो,ud·diṭ·ṭho यमहंya·ma·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो।pab·ba·ji·to
kho, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catuttho dhammuddeso uddiṭṭho, yamahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
-
280
इमेi·me खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेनte·na भगवताbha·ga·va·tā जानताjā·na·tā पस्सताpas·sa·tā अरहताa·ra·ha·tā सम्मासम्बुद्धेनsam·mā·sam·bud·dhe·na चत्तारोcat·tā·ro धम्मुद्देसाdham·mud·de·sā उद्दिट्ठा,ud·diṭ·ṭhā येye अहंa·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो”ति।pab·ba·ji·to
Ime kho, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammuddesā uddiṭṭhā, ye ahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti.
The Blessed One who knows and sees, the perfected one, the fully awakened Buddha taught these four summaries of the teaching. It was after knowing and seeing and hearing these that I went forth from the lay life to homelessness.”
-
281
“‘उपनिय्यतिu·pa·niy·ya·ti लोकोlo·ko अद्धुवो’ति—ad·dhu·vo
“‘Upaniyyati loko addhuvo’ti—
- 282
- 283
- 284
-
285
त्वंtvaṃ वीसतिवस्सुद्देसिकोपिvī·sa·ti·vas·sud·de·si·ko·pi पण्णवीसतिवस्सुद्देसिकोपिpaṇ·ṇa·vī·sa·ti·vas·sud·de·si·ko·pi हत्थिस्मिम्पिhat·this·mim·pi कतावीka·tā·vī अस्सस्मिम्पिas·sas·mim·pi कतावीka·tā·vī रथस्मिम्पिra·thas·mim·pi कतावीka·tā·vī धनुस्मिम्पिdha·nus·mim·pi कतावीka·tā·vī थरुस्मिम्पिtha·rus·mim·pi कतावीka·tā·vī ऊरुबलीū·ru·ba·lī बाहुबलीbā·hu·ba·lī अलमत्तोa·la·mat·to सङ्गामावचरो”ति?saṅ·gā·mā·va·ca·ro
tvaṁ vīsativassuddesikopi paṇṇavīsativassuddesikopi hatthismimpi katāvī assasmimpi katāvī rathasmimpi katāvī dhanusmimpi katāvī tharusmimpi katāvī ūrubalī bāhubalī alamatto saṅgāmāvacaro”ti?
When you were twenty or twenty-five years of age, were you well-versed at riding elephants, horses, and chariots, and at archery and swordsmanship? Were you strong in thigh and arm, capable, and battle-hardened?”
-
286
“अहोसिंa·ho·siṃ अहं,a·haṃ भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la वीसतिवस्सुद्देसिकोपिvī·sa·ti·vas·sud·de·si·ko·pi पण्णवीसतिवस्सुद्देसिकोपिpaṇ·ṇa·vī·sa·ti·vas·sud·de·si·ko·pi हत्थिस्मिम्पिhat·this·mim·pi कतावीka·tā·vī अस्सस्मिम्पिas·sas·mim·pi कतावीka·tā·vī रथस्मिम्पिra·thas·mim·pi कतावीka·tā·vī धनुस्मिम्पिdha·nus·mim·pi कतावीka·tā·vī थरुस्मिम्पिtha·rus·mim·pi कतावीka·tā·vī ऊरुबलीū·ru·ba·lī बाहुबलीbā·hu·ba·lī अलमत्तोa·la·mat·to सङ्गामावचरो।saṅ·gā·mā·va·ca·ro
“Ahosiṁ ahaṁ, bho raṭṭhapāla, vīsativassuddesikopi paṇṇavīsativassuddesikopi hatthismimpi katāvī assasmimpi katāvī rathasmimpi katāvī dhanusmimpi katāvī tharusmimpi katāvī ūrubalī bāhubalī alamatto saṅgāmāvacaro.
“I was, worthy Raṭṭhapāla.
-
287
अप्पेकदाहं,ap·pe·ka·dā·haṃ भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la इद्धिमावid·dhi·mā·va मञ्ञेmañ·ñe नna अत्तनोat·ta·no बलेनba·le·na समसमंsa·ma·sa·maṃ समनुपस्सामी”ति।sa·ma·nu·pas·sā·mī
Appekadāhaṁ, bho raṭṭhapāla, iddhimāva maññe na attano balena samasamaṁ samanupassāmī”ti.
Sometimes it seems as if I had superpowers then. I don’t see anyone who could have equaled me in strength.”
- 288
- 289
- 290
-
291
एतरहिe·ta·ra·hi जिण्णोjiṇ·ṇo वुड्ढोvuḍ·ḍho महल्लकोma·hal·la·ko अद्धगतोad·dha·ga·to वयोअनुप्पत्तोva·yo·a·nup·pat·to आसीतिकोā·sī·ti·ko मेme वयोva·yo वत्तति।vat·ta·ti
Etarahi jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto āsītiko me vayo vattati.
For now I am old, elderly, and senior, I’m advanced in years and have reached the final stage of life. I am eighty years old.
-
292
अप्पेकदाहं,ap·pe·ka·dā·haṃ भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la ‘इधi·dha पादंpā·daṃ करिस्सामी’तिka·ris·sā·mī अञ्ञेनेवañ·ñe·ne·va पादंpā·daṃ करोमी”ति।ka·ro·mī
Appekadāhaṁ, bho raṭṭhapāla, ‘idha pādaṁ karissāmī’ti aññeneva pādaṁ karomī”ti.
Sometimes I intend to step in one place, but my foot goes somewhere else.”
- 293
-
294
‘उपनिय्यतिu·pa·niy·ya·ti लोकोlo·ko अद्धुवो’ति,ad·dhu·vo
‘upaniyyati loko addhuvo’ti,
- 295
- 296
- 297
-
298
‘उपनिय्यतिu·pa·niy·ya·ti लोकोlo·ko अद्धुवो’ति।ad·dhu·vo
‘upaniyyati loko addhuvo’ti.
(Pāli only)
- 299
-
300
संविज्जन्तेsaṃ·vij·jan·te खो,kho भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la इमस्मिंi·mas·miṃ राजकुलेrā·ja·ku·le हत्थिकायापिhat·thi·kā·yā·pi अस्सकायापिas·sa·kā·yā·pi रथकायापिra·tha·kā·yā·pi पत्तिकायापि,pat·ti·kā·yā·pi अम्हाकंam·hā·kaṃ आपदासुā·pa·dā·su परियोधायpa·ri·yo·dhā·ya वत्तिस्सन्ति।vat·tis·san·ti
Saṁvijjante kho, bho raṭṭhapāla, imasmiṁ rājakule hatthikāyāpi assakāyāpi rathakāyāpi pattikāyāpi, amhākaṁ āpadāsu pariyodhāya vattissanti.
In this royal court you can find divisions of elephants, cavalry, chariots, and infantry. They will serve to defend us from any threats. Yet you said:
- 301
- 302
- 303
- 304
- 305
- 306
-
307
अप्पेकदाap·pe·ka·dā मं,maṃ भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā ञातिसालोहिताñā·ti·sā·lo·hi·tā परिवारेत्वाpa·ri·vā·ret·vā ठिताṭhi·tā होन्ति:hon·ti
Appekadā maṁ, bho raṭṭhapāla, mittāmaccā ñātisālohitā parivāretvā ṭhitā honti:
Sometimes my friends and colleagues, relatives and kin surround me, thinking:
- 308
- 309
- 310
-
311
‘आयन्तुā·yan·tu मेme भोन्तोbhon·to मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā ञातिसालोहिता,ñā·ti·sā·lo·hi·tā सब्बेवsab·be·va सन्ताsan·tā इमंi·maṃ वेदनंve·da·naṃ संविभजथ,saṃ·vi·bha·ja·tha यथाहंya·thā·haṃ लहुकतरिकंla·hu·ka·ta·ri·kaṃ वेदनंve·da·naṃ वेदियेय्यन्’ति—ve·di·yey·yan
‘āyantu me bhonto mittāmaccā ñātisālohitā, sabbeva santā imaṁ vedanaṁ saṁvibhajatha, yathāhaṁ lahukatarikaṁ vedanaṁ vediyeyyan’ti—
‘Please, my dear friends and colleagues, relatives and kin, all of you here share my pain so that I may feel less pain.’
- 312
- 313
-
314
‘आयन्तुā·yan·tu मेme भोन्तोbhon·to मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā ञातिसालोहिता,ñā·ti·sā·lo·hi·tā सब्बेवsab·be·va सन्ताsan·tā इमंi·maṃ वेदनंve·da·naṃ संविभजथ,saṃ·vi·bha·ja·tha यथाहंya·thā·haṃ लहुकतरिकंla·hu·ka·ta·ri·kaṃ वेदनंve·da·naṃ वेदियेय्यन्’ति।ve·di·yey·yan
‘āyantu me bhonto mittāmaccā ñātisālohitā, sabbeva santā imaṁ vedanaṁ saṁvibhajatha, yathāhaṁ lahukatarikaṁ vedanaṁ vediyeyyan’ti.
(Pāli only)
- 315
- 316
- 317
- 318
- 319
- 320
-
321
‘अताणोa·tā·ṇo लोकोlo·ko अनभिस्सरो’ति।a·na·bhis·sa·ro
‘atāṇo loko anabhissaro’ti.
(Pāli only)
- 322
-
323
संविज्जतिsaṃ·vij·ja·ti खो,kho भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la इमस्मिंi·mas·miṃ राजकुलेrā·ja·ku·le पहूतंpa·hū·taṃ हिरञ्ञसुवण्णंhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇaṃ भूमिगतञ्चbhū·mi·ga·tañ·ca वेहासगतञ्च।ve·hā·sa·ga·tañ·ca
Saṁvijjati kho, bho raṭṭhapāla, imasmiṁ rājakule pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ bhūmigatañca vehāsagatañca.
In this royal court you can find abundant gold, both coined and uncoined, stored above and below ground. Yet you said:
- 324
- 325
- 326
- 327
-
328
यथाya·thā त्वंtvaṃ एतरहिe·ta·ra·hi पञ्चहिpañ·ca·hi कामगुणेहिkā·ma·gu·ṇe·hi समप्पितोsa·map·pi·to समङ्गीभूतोsa·maṅ·gī·bhū·to परिचारेसि,pa·ri·cā·re·si लच्छसिlac·cha·si त्वंtvaṃ परत्थापि:pa·rat·thā·pi
yathā tvaṁ etarahi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāresi, lacchasi tvaṁ paratthāpi:
These days you amuse yourself, supplied and provided with the five kinds of sensual stimulation. But is there any way to ensure that in the next life
-
329
‘एवमेवाहंe·va·me·vā·haṃ इमेहेवi·me·he·va पञ्चहिpañ·ca·hi कामगुणेहिkā·ma·gu·ṇe·hi समप्पितोsa·map·pi·to समङ्गीभूतोsa·maṅ·gī·bhū·to परिचारेमी’ति,pa·ri·cā·re·mī उदाहुu·dā·hu अञ्ञेañ·ñe इमंi·maṃ भोगंbho·gaṃ पटिपज्जिस्सन्ति,pa·ṭi·paj·jis·san·ti त्वंtvaṃ पनpa·na यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्ससी”ति?ga·mis·sa·sī
‘evamevāhaṁ imeheva pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāremī’ti, udāhu aññe imaṁ bhogaṁ paṭipajjissanti, tvaṁ pana yathākammaṁ gamissasī”ti?
you will continue to amuse yourself in the same way, supplied and provided with the same five kinds of sensual stimulation? Or will others make use of this property, while you pass on according to your deeds?”
-
330
“यथाहं,ya·thā·haṃ भोbho रट्ठपाल,raṭ·ṭha·pā·la एतरहिe·ta·ra·hi पञ्चहिpañ·ca·hi कामगुणेहिkā·ma·gu·ṇe·hi समप्पितोsa·map·pi·to समङ्गीभूतोsa·maṅ·gī·bhū·to परिचारेमि,pa·ri·cā·re·mi नाहंnā·haṃ लच्छामिlac·chā·mi परत्थापि:pa·rat·thā·pi
“Yathāhaṁ, bho raṭṭhapāla, etarahi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāremi, nāhaṁ lacchāmi paratthāpi:
“There’s no way to ensure that I will continue to amuse myself in the same way.
-
331
‘एवमेवe·va·me·va इमेहेवi·me·he·va पञ्चहिpañ·ca·hi कामगुणेहिkā·ma·gu·ṇe·hi समप्पितोsa·map·pi·to समङ्गीभूतोsa·maṅ·gī·bhū·to परिचारेमी’ति।pa·ri·cā·re·mī
‘evameva imeheva pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāremī’ti.
(Pāli only)
-
332
अथa·tha खोkho अञ्ञेañ·ñe इमंi·maṃ भोगंbho·gaṃ पटिपज्जिस्सन्ति;pa·ṭi·paj·jis·san·ti अहंa·haṃ पनpa·na यथाकम्मंya·thā·kam·maṃ गमिस्सामी”ति।ga·mis·sā·mī
Atha kho aññe imaṁ bhogaṁ paṭipajjissanti; ahaṁ pana yathākammaṁ gamissāmī”ti.
Rather, others will take over this property, while I pass on according to my deeds.”
- 333
- 334
- 335
- 336
- 337
-
338
‘अस्सकोas·sa·ko लोको,lo·ko सब्बंsab·baṃ पहायpa·hā·ya गमनीयन्’ति।ga·ma·nī·yan
‘assako loko, sabbaṁ pahāya gamanīyan’ti.
(Pāli only)
- 339
- 340
- 341
- 342
- 343
- 344
- 345
- 346
- 347
- 348
- 349
-
350
तत्थद्दसंtat·thad·da·saṃ महन्तंma·han·taṃ जनपदंja·na·pa·daṃ इद्धञ्चेवid·dhañ·ce·va फीतञ्चphī·tañ·ca बहुजनंba·hu·ja·naṃ आकिण्णमनुस्सं।ā·kiṇ·ṇa·ma·nus·saṃ
Tatthaddasaṁ mahantaṁ janapadaṁ iddhañceva phītañca bahujanaṁ ākiṇṇamanussaṁ.
There I saw a large country that is successful and prosperous, populous and full of people.
- 351
- 352
- 353
- 354
- 355
- 356
- 357
- 358
- 359
- 360
- 361
- 362
- 363
-
364
‘यग्घे,yag·ghe महाराज,ma·hā·rā·ja जानेय्यासि,jā·ney·yā·si अहंa·haṃ आगच्छामिā·gac·chā·mi परसमुद्दतो?pa·ra·sa·mud·da·to
‘yagghe, mahārāja, jāneyyāsi, ahaṁ āgacchāmi parasamuddato?
(Pāli only)
- 365
- 366
- 367
-
368
बहुba·hu तत्थtat·tha हिरञ्ञसुवण्णंhi·rañ·ña·su·vaṇ·ṇaṃ अकतञ्चेवa·ka·tañ·ce·va कतञ्च;ka·tañ·ca
bahu tattha hiraññasuvaṇṇaṁ akatañceva katañca;
(Pāli only)
-
369
बहुba·hu तत्थtat·tha इत्थिपरिग्गहो।it·thi·pa·rig·ga·ho
bahu tattha itthipariggaho.
(Pāli only)
-
370
सक्काsak·kā चca तावतकेनेवtā·va·ta·ke·ne·va बलमत्तेनba·la·mat·te·na अभिविजिनितुं।a·bhi·vi·ji·ni·tuṃ
Sakkā ca tāvatakeneva balamattena abhivijinituṁ.
(Pāli only)
-
371
अभिविजिन,a·bhi·vi·ji·na महाराजा’ति,ma·hā·rā·jā किन्तिkin·ti नंnaṃ करेय्यासी”ति?ka·rey·yā·sī
Abhivijina, mahārājā’ti, kinti naṁ kareyyāsī”ti?
- 372
- 373
- 374
-
375
यमहंya·ma·haṃ ञत्वाñat·vā चca दिस्वाdis·vā चca सुत्वाsut·vā चca अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितो”ति।pab·ba·ji·to
yamahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti.
And it was after knowing and seeing and hearing this that I went forth from the lay life to homelessness.”
- 376
- 377
-
378
‘ऊनोū·no लोकोlo·ko अतित्तोa·tit·to तण्हादासो’ति।taṇ·hā·dā·so
‘ūno loko atitto taṇhādāso’ti.
(Pāli only)
- 379
- 380
- 381
- 382
- 383
- 384
- 385
- 386
- 387
- 388
- 389
- 390
- 391
- 392
- 393
- 394
- 395
- 396
- 397
- 398
- 399
- 400
- 401
- 402
- 403
- 404
- 405
- 406
- 407
- 408
-
409
असस्सतंa·sas·sa·taṃ विप्परिणामधम्मं।vip·pa·ri·ṇā·ma·dham·maṃ
Asassataṁ vippariṇāmadhammaṁ.
- 410
- 411
- 412
- 413
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
-
419
संसारमापज्जsaṃ·sā·ra·mā·paj·ja परम्पराय;pa·ram·pa·rā·ya
Saṁsāramāpajja paramparāya;
- 420
- 421
- 422
- 423
- 424
- 425
- 426
- 427
- 428
- 429
- 430
- 431
- 432
- 433
-
434
रट्ठपालसुत्तंraṭ·ṭha·pā·la·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ दुतियं।du·ti·yaṃ
Raṭṭhapālasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.