Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Chapters on Legal Topics 6 खन्धक 6
Chapter: 12345678910111213141516171819202122
1. Pañcabhesajjakathā
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798991001011021031041051061071081091101111121131141151161171181191201211221231241251261271281291301311321331341351361371381391401411421431441451461471481491501511521531541551561571581591601611621631641651661671681691701711721731741751761771781791801811821831841851861871881891901911921931941951961971981992002012022032042052062072082092102112122132142152162172182192202212222232242252262272282292302312322332342352362372382392402412422432442452462472482492502512522532542552562572582592602612622632642652662672682692702712722732742752762772782792802812822832842852862872882892902912922932942952962972982993003013023033043053063073083093103113123133143153163173183193203213223233243253263273283293303313323333343353363373383393403413423433443453463473483493503513523533543553563573583593603613623633643653663673683693703713723733743753763773783793803813823833843853863873883893903913923933943953963973983994004014024034044054064074084094104114124134144154164174184194204214224234244254264274284294304314324334344354364374384394404414424434444454464474484494504514524534544554564574584594604614624634644654664674684694704714724734744754764774784794804814824834844854864874884894904914924934944954964974984995005015025035045055065075085095105115125135145155165175185195205215225235245255265275285295305315325335345355365375385395405415425435445455465475485495505515525535545555565575585595605615625635645655665675685695705715725735745755765775785795805815825835845855865875885895905915925935945955965975985996006016026036046056066076086096106116126136146156166176186196206216226236246256266276286296306316326336346356366376386396406416426436446456466476486496506516526536546556566576586596606616626636646656666676686696706716726736746756766776786796806816826836846856866876886896906916926936946956966976986997007017027037047057067077087097107117127137147157167177187197207217227237247257267277287297307317327337347357367377387397407417427437447457467477487497507517527537547557567577587597607617627637647657667677687697707717727737747757767777787797807817827837847857867877887897907917927937947957967977987998008018028038048058068078088098108118128138148158168178188198208218228238248258268278288298308318328338348358368378388398408418428438448458468478488498508518528538548558568578588598608618628638648658668678688698708718728738748758768778788798808818828838848858868878888898908918928938948958968978988999009019029039049059069079089099109119129139149159169179189199209219229239249259269279289299309319329339349359369379389399409419429439449459469479489499509519529539549559569579589599609619629639649659669679689699709719729739749759769779789799809819829839849859869879889899909919929939949959969979989991000100110021003100410051006100710081009101010111012101310141015101610171018101910201021102210231024102510261027102810291030103110321033103410351036103710381039104010411042104310441045104610471048104910501051105210531054105510561057105810591060106110621063106410651066106710681069107010711072107310741075107610771078107910801081108210831084108510861087108810891090109110921093109410951096109710981099110011011102110311041105110611071108110911101111111211131114111511161117111811191120112111221123112411251126112711281129113011311132113311341135113611371138113911401141114211431144114511461147114811491150115111521153115411551156115711581159116011611162116311641165116611671168116911701171117211731174117511761177117811791180118111821183118411851186118711881189119011911192119311941195119611971198119912001201120212031204120512061207120812091210121112121213121412151216121712181219122012211222122312241225122612271228122912301231123212331234123512361237123812391240124112421243124412451246124712481249125012511252125312541255125612571258125912601261126212631264126512661267126812691270127112721273127412751276127712781279128012811282128312841285128612871288128912901291129212931294129512961297129812991300130113021303130413051306130713081309131013111312131313141315131613171318131913201321132213231324132513261327132813291330133113321333133413351336133713381339134013411342134313441345134613471348134913501351135213531354135513561357135813591360136113621363136413651366136713681369137013711372137313741375137613771378137913801381138213831384138513861387138813891390139113921393139413951396139713981399140014011402140314041405140614071408140914101411141214131414141514161417141814191420142114221423142414251426142714281429143014311432143314341435143614371438143914401441144214431444144514461447144814491450145114521453145414551456145714581459146014611462146314641465146614671468146914701471147214731474147514761477147814791480148114821483148414851486148714881489149014911492149314941495149614971498149915001501150215031504150515061507150815091510151115121513151415151516151715181519152015211522152315241525152615271528152915301531153215331534153515361537153815391540154115421543154415451546154715481549155015511552155315541555155615571558155915601561156215631564156515661567156815691570157115721573157415751576157715781579158015811582158315841585158615871588158915901591159215931594159515961597159815991600160116021603160416051606160716081609161016111612161316141615161616171618161916201621162216231624162516261627162816291630163116321633163416351636163716381639164016411642164316441645 · Hide pronunciation
- 1
- 2
-
3
6। भेसज्जक्खन्धकbhe·saj·jak·khan·dha·ka
6. Bhesajjakkhandhaka
-
4
1। पञ्चभेसज्जकथाpañ·ca·bhe·saj·ja·ka·thā
1. Pañcabhesajjakathā
1. Discussion of the five tonics
-
5
तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na बुद्धोbud·dho भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in the Jeta Grove, Anāthapiṇḍika’s Monastery.
-
6
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सारदिकेनsā·ra·di·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na फुट्ठानंphuṭ·ṭhā·naṃ यागुपिyā·gu·pi पीताpī·tā उग्गच्छति,ug·gac·cha·ti भत्तम्पिbhat·tam·pi भुत्तंbhut·taṃ उग्गच्छति।ug·gac·cha·ti
Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.
At that time the monks were afflicted with autumn illness, and they could keep down neither congee nor other food.
-
7
तेte तेनte·na किसाki·sā होन्ति,hon·ti लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता।dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
Te tena kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā.
As a result, they became thin, haggard, and pale, with veins protruding all over their bodies.
-
8
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā तेte भिक्खूbhik·khū किसेki·se लूखेlū·khe दुब्बण्णेdub·baṇ·ṇe उप्पण्डुप्पण्डुकजातेup·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·te धमनिसन्थतगत्ते,dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·te दिस्वानdis·vā·na आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि—ā·man·te·si
Addasā kho bhagavā te bhikkhū kise lūkhe dubbaṇṇe uppaṇḍuppaṇḍukajāte dhamanisanthatagatte, disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—
-
9
“किंkiṃ नुnu खो,kho आनन्द,ā·nan·da एतरहिe·ta·ra·hi भिक्खूbhik·khū किसा,ki·sā लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता”ति?dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
“kiṁ nu kho, ānanda, etarahi bhikkhū kisā, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti?
-
10
“एतरहि,e·ta·ra·hi भन्ते,bhan·te भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सारदिकेनsā·ra·di·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na फुट्ठानंphuṭ·ṭhā·naṃ यागुपिyā·gu·pi पीताpī·tā उग्गच्छति,ug·gac·cha·ti भत्तम्पिbhat·tam·pi भुत्तंbhut·taṃ उग्गच्छति।ug·gac·cha·ti
“Etarahi, bhante, bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.
-
11
तेte तेनte·na किसाki·sā होन्ति,hon·ti लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता”ति।dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
Te tena kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti.
(Pāli only)
- 12
-
13
“एतरहिe·ta·ra·hi खोkho भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सारदिकेनsā·ra·di·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na फुट्ठानंphuṭ·ṭhā·naṃ यागुपिyā·gu·pi पीताpī·tā उग्गच्छति,ug·gac·cha·ti भत्तम्पिbhat·tam·pi भुत्तंbhut·taṃ उग्गच्छति।ug·gac·cha·ti
“etarahi kho bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.
(Pāli only)
-
14
तेte तेनte·na किसाki·sā होन्ति,hon·ti लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता।dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
Te tena kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā.
(Pāli only)
-
15
किंkiṃ नुnu खोkho अहंa·haṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ भेसज्जंbhe·saj·jaṃ अनुजानेय्यं,a·nu·jā·ney·yaṃ यंyaṃ भेसज्जञ्चेवbhe·saj·jañ·ce·va अस्सas·sa भेसज्जसम्मतञ्चbhe·saj·ja·sam·ma·tañ·ca लोकस्स,lo·kas·sa आहारत्थञ्चā·hā·rat·thañ·ca फरेय्य,pha·rey·ya नna चca ओळारिकोo·ḷā·ri·ko आहारोā·hā·ro पञ्ञायेय्या”ति?pañ·ñā·yey·yā
Kiṁ nu kho ahaṁ bhikkhūnaṁ bhesajjaṁ anujāneyyaṁ, yaṁ bhesajjañceva assa bhesajjasammatañca lokassa, āhāratthañca phareyya, na ca oḷāriko āhāro paññāyeyyā”ti?
“What tonics might I allow the monks that are generally regarded as tonics, would serve as nourishment, but aren’t considered substantial food?”
- 16
-
17
“इमानिi·mā·ni खोkho पञ्चpañ·ca भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
“imāni kho pañca bhesajjāni, seyyathidaṁ—
- 18
-
19
भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni चेवce·va भेसज्जसम्मतानिbhe·saj·ja·sam·ma·tā·ni चca लोकस्स,lo·kas·sa आहारत्थञ्चā·hā·rat·thañ·ca फरन्ति,pha·ran·ti नna चca ओळारिकोo·ḷā·ri·ko आहारोā·hā·ro पञ्ञायति।pañ·ñā·ya·ti
bhesajjāni ceva bhesajjasammatāni ca lokassa, āhāratthañca pharanti, na ca oḷāriko āhāro paññāyati.
that are generally regarded as tonics, serve as nourishment, but aren’t considered substantial food.
-
20
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ इमानिi·mā·ni पञ्चpañ·ca भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni अनुजानेय्यं,a·nu·jā·ney·yaṃ कालेkā·le पटिग्गहेत्वाpa·ṭig·ga·het·vā कालेkā·le परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
Yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ imāni pañca bhesajjāni anujāneyyaṁ, kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitun”ti.
Why don’t I allow them these five tonics, to be received and consumed before midday?”
-
21
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
In the evening, when the Buddha had come out from seclusion, he gave a teaching and then told the monks what he had thought, adding:
-
22
“इधi·dha मय्हं,may·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रहोगतस्सra·ho·ga·tas·sa पटिसल्लीनस्सpa·ṭi·sal·lī·nas·sa एवंe·vaṃ चेतसोce·ta·so परिवितक्कोpa·ri·vi·tak·ko उदपादि—u·da·pā·di
“idha mayhaṁ, bhikkhave, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—
(Pāli only)
-
23
‘एतरहिe·ta·ra·hi खोkho भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सारदिकेनsā·ra·di·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na फुट्ठानंphuṭ·ṭhā·naṃ यागुपिyā·gu·pi पीताpī·tā उग्गच्छति,ug·gac·cha·ti भत्तम्पिbhat·tam·pi भुत्तंbhut·taṃ उग्गच्छति।ug·gac·cha·ti
‘etarahi kho bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.
(Pāli only)
-
24
तेte तेनte·na किसाki·sā होन्ति,hon·ti लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता।dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
Te tena kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā.
(Pāli only)
-
25
किंkiṃ नुnu खोkho अहंa·haṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ भेसज्जंbhe·saj·jaṃ अनुजानेय्यं,a·nu·jā·ney·yaṃ यंyaṃ भेसज्जञ्चेवbhe·saj·jañ·ce·va अस्सas·sa भेसज्जसम्मतञ्चbhe·saj·ja·sam·ma·tañ·ca लोकस्स,lo·kas·sa आहारत्थञ्चā·hā·rat·thañ·ca फरेय्य,pha·rey·ya नna चca ओळारिकोo·ḷā·ri·ko आहारोā·hā·ro पञ्ञायेय्या’ति।pañ·ñā·yey·yā
Kiṁ nu kho ahaṁ bhikkhūnaṁ bhesajjaṁ anujāneyyaṁ, yaṁ bhesajjañceva assa bhesajjasammatañca lokassa, āhāratthañca phareyya, na ca oḷāriko āhāro paññāyeyyā’ti.
(Pāli only)
- 26
-
27
‘इमानिi·mā·ni खोkho पञ्चpañ·ca भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
‘imāni kho pañca bhesajjāni, seyyathidaṁ—
(Pāli only)
- 28
-
29
भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni चेवce·va भेसज्जसम्मतानिbhe·saj·ja·sam·ma·tā·ni चca लोकस्स,lo·kas·sa आहारत्थञ्चā·hā·rat·thañ·ca फरन्ति,pha·ran·ti नna चca ओळारिकोo·ḷā·ri·ko आहारोā·hā·ro पञ्ञायति।pañ·ñā·ya·ti
bhesajjāni ceva bhesajjasammatāni ca lokassa, āhāratthañca pharanti, na ca oḷāriko āhāro paññāyati.
(Pāli only)
-
30
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ इमानिi·mā·ni पञ्चpañ·ca भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni अनुजानेय्यं,a·nu·jā·ney·yaṃ कालेkā·le पटिग्गहेत्वाpa·ṭig·ga·het·vā कालेkā·le परिभुञ्जितुन्’ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
Yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ imāni pañca bhesajjāni anujāneyyaṁ, kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitun’ti.
(Pāli only)
-
31
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve तानिtā·ni पञ्चpañ·ca भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni कालेkā·le पटिग्गहेत्वाpa·ṭig·ga·het·vā कालेkā·le परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
Anujānāmi, bhikkhave, tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitun”ti.
“I allow these five tonics, to be received and consumed before midday.”
-
32
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū तानिtā·ni पञ्चpañ·ca भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni कालेkā·le पटिग्गहेत्वाpa·ṭig·ga·het·vā कालेkā·le परिभुञ्जन्ति।pa·ri·bhuñ·jan·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjanti.
The monks then received and consumed the five tonics before midday.
-
33
तेसंte·saṃ यानिपिyā·ni·pi तानिtā·ni पाकतिकानिpā·ka·ti·kā·ni लूखानिlū·khā·ni भोजनानिbho·ja·nā·ni तानिपिtā·ni·pi नच्छादेन्ति,nac·chā·den·ti पगेवpa·ge·va सेनेसितानि।se·ne·si·tā·ni
Tesaṁ yānipi tāni pākatikāni lūkhāni bhojanāni tānipi nacchādenti, pageva senesitāni.
But even ordinary food did not agree with them, let alone greasy food.
-
34
तेte तेनte·na चेवce·va सारदिकेनsā·ra·di·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na फुट्ठा,phuṭ·ṭhā इमिनाi·mi·nā चca भत्ताच्छादकेन,bhat·tāc·chā·da·ke·na तदुभयेनta·du·bha·ye·na भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya किसाki·sā होन्ति,hon·ti लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता।dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
Te tena ceva sāradikena ābādhena phuṭṭhā, iminā ca bhattācchādakena, tadubhayena bhiyyoso mattāya kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā.
As a result of both the autumn illness and the food not agreeing with them, they became even more thin, haggard, and pale.
-
35
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā तेte भिक्खूbhik·khū भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya किसेki·se लूखेlū·khe दुब्बण्णेdub·baṇ·ṇe उप्पण्डुप्पण्डुकजातेup·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·te धमनिसन्थतगत्ते,dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·te दिस्वानdis·vā·na आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि—ā·man·te·si
Addasā kho bhagavā te bhikkhū bhiyyoso mattāya kise lūkhe dubbaṇṇe uppaṇḍuppaṇḍukajāte dhamanisanthatagatte, disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—
Once again the Buddha noticed this and asked Venerable Ānanda
-
36
“किंkiṃ नुnu खो,kho आनन्द,ā·nan·da एतरहिe·ta·ra·hi भिक्खूbhik·khū भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya किसा,ki·sā लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता”ति?dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
“kiṁ nu kho, ānanda, etarahi bhikkhū bhiyyoso mattāya kisā, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti?
- 37
-
38
तेसंte·saṃ यानिपिyā·ni·pi तानिtā·ni पाकतिकानिpā·ka·ti·kā·ni लूखानिlū·khā·ni भोजनानिbho·ja·nā·ni तानिपिtā·ni·pi नच्छादेन्ति,nac·chā·den·ti पगेवpa·ge·va सेनेसितानि।se·ne·si·tā·ni
Tesaṁ yānipi tāni pākatikāni lūkhāni bhojanāni tānipi nacchādenti, pageva senesitāni.
(Pāli only)
-
39
तेte तेनte·na चेवce·va सारदिकेनsā·ra·di·ke·na आबाधेनā·bā·dhe·na फुट्ठा,phuṭ·ṭhā इमिनाi·mi·nā चca भत्ताच्छादकेन,bhat·tāc·chā·da·ke·na तदुभयेनta·du·bha·ye·na भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya किसा,ki·sā लूखा,lū·khā दुब्बण्णा,dub·baṇ·ṇā उप्पण्डुप्पण्डुकजाता,up·paṇ·ḍup·paṇ·ḍu·ka·jā·tā धमनिसन्थतगत्ता”ति।dha·ma·ni·san·tha·ta·gat·tā
Te tena ceva sāradikena ābādhena phuṭṭhā, iminā ca bhattācchādakena, tadubhayena bhiyyoso mattāya kisā, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti.
(Pāli only)
- 40
-
41
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve तानिtā·ni पञ्चpañ·ca भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni पटिग्गहेत्वाpa·ṭig·ga·het·vā कालेपिkā·le·pi विकालेपिvi·kā·le·pi परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
“anujānāmi, bhikkhave, tāni pañca bhesajjāni paṭiggahetvā kālepi vikālepi paribhuñjitun”ti.
“I allow the five tonics to be received and consumed both before and after midday.”
- 42
- 43
-
44
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve वसानिva·sā·ni भेसज्जानि—bhe·saj·jā·ni
“Anujānāmi, bhikkhave, vasāni bhesajjāni—
- 45
-
46
कालेkā·le पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ कालेkā·le निप्पक्कंnip·pak·kaṃ कालेkā·le संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ तेलपरिभोगेनte·la·pa·ri·bho·ge·na परिभुञ्जितुं।pa·ri·bhuñ·ji·tuṃ
kāle paṭiggahitaṁ kāle nippakkaṁ kāle saṁsaṭṭhaṁ telaparibhogena paribhuñjituṁ.
They should be received, melted, and mixed with oil before midday, and then used.
-
47
विकालेvi·kā·le चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ विकालेvi·kā·le निप्पक्कंnip·pak·kaṃ विकालेvi·kā·le संसट्ठं,saṃ·saṭ·ṭhaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti तिण्णंtiṇ·ṇaṃ दुक्कटानं।duk·ka·ṭā·naṃ
Vikāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ vikāle nippakkaṁ vikāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti tiṇṇaṁ dukkaṭānaṁ.
If you receive, melt, and mix them with oil after midday, and then use them, you commit three offenses of wrong conduct.
-
48
कालेkā·le चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ विकालेvi·kā·le निप्पक्कंnip·pak·kaṃ विकालेvi·kā·le संसट्ठं,saṃ·saṭ·ṭhaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti द्विन्नंdvin·naṃ दुक्कटानं।duk·ka·ṭā·naṃ
Kāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ vikāle nippakkaṁ vikāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
If you receive them before midday, but melt and mix them with oil after midday, and then use them, you commit two offenses of wrong conduct.
-
49
कालेkā·le चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ कालेkā·le निप्पक्कंnip·pak·kaṃ विकालेvi·kā·le संसट्ठं,saṃ·saṭ·ṭhaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti दुक्कटस्स।duk·ka·ṭas·sa
Kāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ kāle nippakkaṁ vikāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.
If you receive and melt them before midday, but mix them with oil after midday, and then use them, you commit one offense of wrong conduct.
-
50
कालेkā·le चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ कालेkā·le निप्पक्कंnip·pak·kaṃ कालेkā·le संसट्ठं,saṃ·saṭ·ṭhaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya अनापत्ती”ति।a·nā·pat·tī
Kāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ kāle nippakkaṁ kāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, anāpattī”ti.
If you receive, melt, and mix them with oil before midday, and then use them, there is no offense.”
-
51
2। मूलादिभेसज्जकथाmū·lā·di·bhe·saj·ja·ka·thā
2. Mūlādibhesajjakathā
2. Discussion of root medicines, etc.
- 52
- 53
-
54
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve मूलानिmū·lā·ni भेसज्जानि—bhe·saj·jā·ni
“Anujānāmi, bhikkhave, mūlāni bhesajjāni—
-
55
हलिद्दिं,ha·lid·diṃ सिङ्गिवेरं,siṅ·gi·ve·raṃ वचं,va·caṃ वचत्तं,va·cat·taṃ अतिविसं,a·ti·vi·saṃ कटुकरोहिणिं,ka·ṭu·ka·ro·hi·ṇiṃ उसीरं,u·sī·raṃ भद्दमुत्तकं,bhad·da·mut·ta·kaṃ यानिyā·ni वाvā पनञ्ञानिपिpa·nañ·ñā·ni·pi अत्थिat·thi मूलानिmū·lā·ni भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni नेवne·va खादनीयेkhā·da·nī·ye खादनीयत्थंkhā·da·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti नna भोजनीयेbho·ja·nī·ye भोजनीयत्थंbho·ja·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti तानि—tā·ni
haliddiṁ, siṅgiveraṁ, vacaṁ, vacattaṁ, ativisaṁ, kaṭukarohiṇiṁ, usīraṁ, bhaddamuttakaṁ, yāni vā panaññānipi atthi mūlāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti, tāni—
turmeric, ginger, sweet flag, white sweet flag, atis root, black hellebore, vetiver root, nut grass, and whatever other medicinal roots there are that don’t serve as fresh or cooked food.
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
-
61
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve निसदंni·sa·daṃ निसदपोतकन्”ति।ni·sa·da·po·ta·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, nisadaṁ nisadapotakan”ti.
- 62
- 63
- 64
-
65
निम्बकसावं,nim·ba·ka·sā·vaṃ कुटजकसावं,ku·ṭa·ja·ka·sā·vaṃ पटोलकसावं,pa·ṭo·la·ka·sā·vaṃ फग्गवकसावं,phag·ga·va·ka·sā·vaṃ नत्तमालकसावं,nat·ta·mā·la·ka·sā·vaṃ यानिyā·ni वाvā पनञ्ञानिपिpa·nañ·ñā·ni·pi अत्थिat·thi कसावानिka·sā·vā·ni भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni नेवne·va खादनीयेkhā·da·nī·ye खादनीयत्थंkhā·da·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti नna भोजनीयेbho·ja·nī·ye भोजनीयत्थंbho·ja·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti तानि—tā·ni
nimbakasāvaṁ, kuṭajakasāvaṁ, paṭolakasāvaṁ, phaggavakasāvaṁ, nattamālakasāvaṁ, yāni vā panaññānipi atthi kasāvāni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti, tāni—
neem tree, arctic snow, pointed gourd, white fig, Indian beech, and whatever other bitter medicines there are that don’t serve as fresh or cooked food.
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
-
72
निम्बपण्णं,nim·ba·paṇ·ṇaṃ कुटजपण्णं,ku·ṭa·ja·paṇ·ṇaṃ पटोलपण्णं,pa·ṭo·la·paṇ·ṇaṃ सुलसिपण्णं,su·la·si·paṇ·ṇaṃ कप्पासपण्णं,kap·pā·sa·paṇ·ṇaṃ यानिyā·ni वाvā पनञ्ञानिपिpa·nañ·ñā·ni·pi अत्थिat·thi पण्णानिpaṇ·ṇā·ni भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni नेवne·va खादनीयेkhā·da·nī·ye खादनीयत्थंkhā·da·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti नna भोजनीयेbho·ja·nī·ye भोजनीयत्थंbho·ja·nī·yat·thaṃ फरन्तिpha·ran·ti …
nimbapaṇṇaṁ, kuṭajapaṇṇaṁ, paṭolapaṇṇaṁ, sulasipaṇṇaṁ, kappāsapaṇṇaṁ, yāni vā panaññānipi atthi paṇṇāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti …
neem tree, arctic snow, pointed gourd, holy basil, cotton plant, and whatever other leaf medicines there are that don’t serve as fresh or cooked food.
- 73
- 74
- 75
- 76
-
77
बिलङ्गं,bi·laṅ·gaṃ पिप्पलिं,pip·pa·liṃ मरिचं,ma·ri·caṃ हरीतकं,ha·rī·ta·kaṃ विभीतकं,vi·bhī·ta·kaṃ आमलकं,ā·ma·la·kaṃ गोट्ठफलं,goṭ·ṭha·pha·laṃ यानिyā·ni वाvā पनञ्ञानिपिpa·nañ·ñā·ni·pi अत्थिat·thi फलानिpha·lā·ni भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni नेवne·va खादनीयेkhā·da·nī·ye खादनीयत्थंkhā·da·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti नna भोजनीयेbho·ja·nī·ye भोजनीयत्थंbho·ja·nī·yat·thaṃ फरन्तिpha·ran·ti …
bilaṅgaṁ, pippaliṁ, maricaṁ, harītakaṁ, vibhītakaṁ, āmalakaṁ, goṭṭhaphalaṁ, yāni vā panaññānipi atthi phalāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti …
false black pepper, long pepper, black pepper, chebulic myrobalan, belleric myrobalan, emblic myrobalan, crepe ginger, and whatever other medicinal fruits there are that don’t serve as fresh or cooked food.
- 78
- 79
- 80
-
81
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve जतूनिja·tū·ni भेसज्जानि—bhe·saj·jā·ni
“Anujānāmi, bhikkhave, jatūni bhesajjāni—
-
82
हिङ्गुं,hiṅ·guṃ हिङ्गुजतुं,hiṅ·gu·ja·tuṃ हिङ्गुसिपाटिकं,hiṅ·gu·si·pā·ṭi·kaṃ तकं,ta·kaṃ तकपत्तिं,ta·ka·pat·tiṃ तकपण्णिं,ta·ka·paṇ·ṇiṃ सज्जुलसं,saj·ju·la·saṃ यानिyā·ni वाvā पनञ्ञानिपिpa·nañ·ñā·ni·pi अत्थिat·thi जतूनिja·tū·ni भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni नेवne·va खादनीयेkhā·da·nī·ye खादनीयत्थंkhā·da·nī·yat·thaṃ फरन्तिpha·ran·ti …
hiṅguṁ, hiṅgujatuṁ, hiṅgusipāṭikaṁ, takaṁ, takapattiṁ, takapaṇṇiṁ, sajjulasaṁ, yāni vā panaññānipi atthi jatūni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti …
gum exuded from the asafoetida shrub, gum from the twigs and leaves of the asafoetida shrub, gum from the leaves of the asafoetida shrub, <i lang='pi' translate='no'>taka</i> gum, <i lang='pi' translate='no'>taka</i>-leaf gum, gum from heated <i lang='pi' translate='no'>taka</i> foliage, resin, and whatever other medicinal gums there are that don’t serve as fresh or cooked food.
- 83
- 84
- 85
-
86
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve लोणानिlo·ṇā·ni भेसज्जानि—bhe·saj·jā·ni
“Anujānāmi, bhikkhave, loṇāni bhesajjāni—
-
87
सामुद्दं,sā·mud·daṃ काळलोणं,kā·ḷa·lo·ṇaṃ सिन्धवं,sin·dha·vaṃ उब्भिदं,ub·bhi·daṃ बिलं,bi·laṃ यानिyā·ni वाvā पनञ्ञानिपिpa·nañ·ñā·ni·pi अत्थिat·thi लोणानिlo·ṇā·ni भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni नेवne·va खादनीयेkhā·da·nī·ye खादनीयत्थंkhā·da·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti नna भोजनीयेbho·ja·nī·ye भोजनीयत्थंbho·ja·nī·yat·thaṃ फरन्ति,pha·ran·ti तानि—tā·ni
sāmuddaṁ, kāḷaloṇaṁ, sindhavaṁ, ubbhidaṁ, bilaṁ, yāni vā panaññānipi atthi loṇāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti, tāni—
sea salt, black salt, hill salt, soil salt, red salt, and whatever other medicinal salts there are that don’t serve as fresh or cooked food.
- 88
- 89
- 90
- 91
-
92
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa उपज्झायस्सu·paj·jhā·yas·sa आयस्मतोā·yas·ma·to बेलट्ठसीसस्सbe·laṭ·ṭha·sī·sas·sa थुल्लकच्छाबाधोthul·la·kac·chā·bā·dho होति।ho·ti
Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa upajjhāyassa āyasmato belaṭṭhasīsassa thullakacchābādho hoti.
At this time Venerable Ānanda’s preceptor, Venerable Belaṭṭhasīsa, had carbuncles,
-
93
तस्सtas·sa लसिकायla·si·kā·ya चीवरानिcī·va·rā·ni कायेkā·ye लग्गन्ति,lag·gan·ti तानिtā·ni भिक्खूbhik·khū उदकेनu·da·ke·na तेमेत्वाte·met·vā तेमेत्वाte·met·vā अपकड्ढन्ति।a·pa·kaḍ·ḍhan·ti
Tassa lasikāya cīvarāni kāye lagganti, tāni bhikkhū udakena temetvā temetvā apakaḍḍhanti.
the pus making his robes adhere to his body. The monks kept on wetting his robes to remove the pus.
-
94
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā सेनासनचारिकंse·nā·sa·na·cā·ri·kaṃ आहिण्डन्तोā·hiṇ·ḍan·to तेte भिक्खूbhik·khū तानिtā·ni चीवरानिcī·va·rā·ni उदकेनu·da·ke·na तेमेत्वाte·met·vā तेमेत्वाte·met·vā अपकड्ढन्ते,a·pa·kaḍ·ḍhan·te दिस्वानdis·vā·na येनye·na तेte भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तेte भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te bhikkhū tāni cīvarāni udakena temetvā temetvā apakaḍḍhante, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—
As the Buddha was walking about the dwellings, he noticed this. He went up to them and said,
- 95
-
96
“इमस्स,i·mas·sa भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to थुल्लकच्छाबाधो,thul·la·kac·chā·bā·dho लसिकायla·si·kā·ya चीवरानिcī·va·rā·ni कायेkā·ye लग्गन्ति,lag·gan·ti तानिtā·ni मयंma·yaṃ उदकेनu·da·ke·na तेमेत्वाte·met·vā तेमेत्वाte·met·vā अपकड्ढामा”ति।a·pa·kaḍ·ḍhā·mā
“Imassa, bhante, āyasmato thullakacchābādho, lasikāya cīvarāni kāye lagganti, tāni mayaṁ udakena temetvā temetvā apakaḍḍhāmā”ti.
-
97
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
-
98
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यस्सyas·sa कण्डुkaṇ·ḍu वा,vā पिळकाpi·ḷa·kā वा,vā अस्सावोas·sā·vo वा,vā थुल्लकच्छुthul·la·kac·chu वाvā आबाधो,ā·bā·dho कायोkā·yo वाvā दुग्गन्धो,dug·gan·dho चुण्णानिcuṇ·ṇā·ni भेसज्जानि;bhe·saj·jā·ni
“anujānāmi, bhikkhave, yassa kaṇḍu vā, piḷakā vā, assāvo vā, thullakacchu vā ābādho, kāyo vā duggandho, cuṇṇāni bhesajjāni;
“For anyone who has an itch, a boil, a running sore, a carbuncle, or whose body smells, I allow medicinal powders.
- 99
- 100
-
101
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na गिलानानंgi·lā·nā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ चुण्णेहिcuṇ·ṇe·hi भेसज्जेहिbhe·saj·je·hi चालितेहिcā·li·te·hi अत्थोat·tho होति।ho·ti
Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ cuṇṇehi bhesajjehi cālitehi attho hoti.
Soon afterwards the sick monks needed sifted medicinal powders.
- 102
-
103
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve चुण्णचालिनिन्”ति।cuṇ·ṇa·cā·li·nin
“Anujānāmi, bhikkhave, cuṇṇacālinin”ti.
- 104
- 105
-
106
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve दुस्सचालिनिन्”ति।dus·sa·cā·li·nin
“Anujānāmi, bhikkhave, dussacālinin”ti.
- 107
- 108
- 109
-
110
तस्सtas·sa सोso अमनुस्सिकाबाधोa·ma·nus·si·kā·bā·dho पटिप्पस्सम्भि।pa·ṭip·pas·sam·bhi
Tassa so amanussikābādho paṭippassambhi.
- 111
- 112
- 113
-
114
तंtaṃ भिक्खूbhik·khū परिग्गहेत्वाpa·rig·ga·het·vā उच्चारम्पिuc·cā·ram·pi पस्सावम्पिpas·sā·vam·pi निक्खामेन्ति।nik·khā·men·ti
Taṁ bhikkhū pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmenti.
-
115
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā सेनासनचारिकंse·nā·sa·na·cā·ri·kaṃ आहिण्डन्तोā·hiṇ·ḍan·to तेte भिक्खूbhik·khū तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ परिग्गहेत्वाpa·rig·ga·het·vā उच्चारम्पिuc·cā·ram·pi पस्सावम्पिpas·sā·vam·pi निक्खामेन्ते,nik·khā·men·te दिस्वानdis·vā·na येनye·na तेte भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तेte भिक्खूbhik·khū एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmente, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—
Just then, as the Buddha was walking about the dwellings, he noticed this. He then went up to them and said,
- 116
- 117
-
118
इमंi·maṃ मयंma·yaṃ परिग्गहेत्वाpa·rig·ga·het·vā उच्चारम्पिuc·cā·ram·pi पस्सावम्पिpas·sā·vam·pi निक्खामेमा”ति।nik·khā·me·mā
Imaṁ mayaṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmemā”ti.
-
119
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
- 120
- 121
- 122
- 123
-
124
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve चन्दनं,can·da·naṃ तगरं,ta·ga·raṃ काळानुसारियं,kā·ḷā·nu·sā·ri·yaṃ तालीसं,tā·lī·saṃ भद्दमुत्तकन्”ति।bhad·da·mut·ta·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, candanaṁ, tagaraṁ, kāḷānusāriyaṁ, tālīsaṁ, bhaddamuttakan”ti.
“I allow sandal, crape jasmine, Indian valerian, coffee plum, and nut grass.”
-
125
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū पिट्ठानिpiṭ·ṭhā·ni अञ्जनानिañ·ja·nā·ni चरुकेसुपिca·ru·ke·su·pi सरावकेसुपिsa·rā·va·ke·su·pi निक्खिपन्ति;nik·khi·pan·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhāni añjanāni carukesupi sarāvakesupi nikkhipanti;
At that time the monks put their ointments in pots and scoops.
-
126
तिणचुण्णेहिपिti·ṇa·cuṇ·ṇe·hi·pi पंसुकेहिपिpaṃ·su·ke·hi·pi ओकिरियन्ति।o·ki·ri·yan·ti
tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyanti.
- 127
-
128
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्जनिन्”ति।añ·ja·nin
“Anujānāmi, bhikkhave, añjanin”ti.
- 129
- 130
-
131
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
132
“सेय्यथापिsey·ya·thā·pi गिहीgi·hī कामभोगिनो”ति।kā·ma·bho·gi·no
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
“They’re just like householders who indulge in worldly pleasures!”
- 133
- 134
- 135
-
136
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अट्ठिमयं,aṭ·ṭhi·ma·yaṃ दन्तमयं,dan·ta·ma·yaṃ विसाणमयं,vi·sā·ṇa·ma·yaṃ नळमयं,na·ḷa·ma·yaṃ वेळुमयं,ve·ḷu·ma·yaṃ कट्ठमयं,kaṭ·ṭha·ma·yaṃ जतुमयं,ja·tu·ma·yaṃ फलमयं,pha·la·ma·yaṃ लोहमयं,lo·ha·ma·yaṃ सङ्खनाभिमयन्”ति।saṅ·kha·nā·bhi·ma·yan
Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ, dantamayaṁ, visāṇamayaṁ, naḷamayaṁ, veḷumayaṁ, kaṭṭhamayaṁ, jatumayaṁ, phalamayaṁ, lohamayaṁ, saṅkhanābhimayan”ti.
I allow ointment boxes made of bone, ivory, horn, reed, bamboo, wood, resin, fruit, metal, or shell.”
-
137
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अञ्जनियोañ·ja·ni·yo अपारुताa·pā·ru·tā होन्ति,hon·ti तिणचुण्णेहिपिti·ṇa·cuṇ·ṇe·hi·pi पंसुकेहिपिpaṃ·su·ke·hi·pi ओकिरियन्ति।o·ki·ri·yan·ti
Tena kho pana samayena añjaniyo apārutā honti, tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyanti.
At that time the ointment boxes were not covered. The ointment was contaminated with grass, dust, and dirt.
- 138
-
139
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अपिधानन्ति।a·pi·dhā·nan·ti
“Anujānāmi, bhikkhave, apidhānanti.
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
-
146
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū अङ्गुलियाaṅ·gu·li·yā अञ्जन्ति,añ·jan·ti अक्खीनिak·khī·ni दुक्खानिduk·khā·ni होन्ति।hon·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū aṅguliyā añjanti, akkhīni dukkhāni honti.
At that time the monks put the ointment on with their fingers. As a result their eyes hurt.
- 147
-
148
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्जनिसलाकन्”ति।añ·ja·ni·sa·lā·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, añjanisalākan”ti.
-
149
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na छब्बग्गियाchab·bag·gi·yā भिक्खूbhik·khū उच्चावचाuc·cā·va·cā अञ्जनिसलाकायोañ·ja·ni·sa·lā·kā·yo धारेन्ति—dhā·ren·ti
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjanisalākāyo dhārenti—
Soon afterwards the monks from the group of six used luxurious ointment sticks
- 150
-
151
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
152
“सेय्यथापिsey·ya·thā·pi गिहीgi·hī कामभोगिनो”ति।kā·ma·bho·gi·no
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
“They’re just like householders who indulge in worldly pleasures!”
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
-
168
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve मुद्धनिmud·dha·ni तेलकन्”ति।te·la·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, muddhani telakan”ti.
- 169
- 170
-
171
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve नत्थुकम्मन्”ति।nat·thu·kam·man
“Anujānāmi, bhikkhave, natthukamman”ti.
- 172
- 173
-
174
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve नत्थुकरणिन्”ति।nat·thu·ka·ra·ṇin
“Anujānāmi, bhikkhave, natthukaraṇin”ti.
-
175
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na छब्बग्गियाchab·bag·gi·yā भिक्खूbhik·khū उच्चावचाuc·cā·va·cā नत्थुकरणियोnat·thu·ka·ra·ṇi·yo धारेन्ति—dhā·ren·ti
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā natthukaraṇiyo dhārenti—
Soon afterwards the monks from the group of six used luxurious nose droppers
- 176
-
177
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
178
“सेय्यथापिsey·ya·thā·pi गिहीgi·hī कामभोगिनो”ति।kā·ma·bho·gi·no
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
“They’re just like householders who indulge in worldly pleasures!”
- 179
- 180
- 181
- 182
-
183
सङ्खनाभिमयन्”ति।saṅ·kha·nā·bhi·ma·yan
saṅkhanābhimayan”ti.
- 184
- 185
-
186
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यमकनत्थुकरणिन्”ति।ya·ma·ka·nat·thu·ka·ra·ṇin
“Anujānāmi, bhikkhave, yamakanatthukaraṇin”ti.
- 187
- 188
-
189
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve धूमंdhū·maṃ पातुन्”ति।pā·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, dhūmaṁ pātun”ti.
- 190
- 191
-
192
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve धूमनेत्तन्”ति।dhū·ma·net·tan
“Anujānāmi, bhikkhave, dhūmanettan”ti.
- 193
- 194
-
195
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
196
“सेय्यथापिsey·ya·thā·pi गिहीgi·hī कामभोगिनो”ति।kā·ma·bho·gi·no
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
“They’re just like householders who indulge in worldly pleasures!”
- 197
-
198
“न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve उच्चावचानिuc·cā·va·cā·ni धूमनेत्तानिdhū·ma·net·tā·ni धारेतब्बानि।dhā·re·tab·bā·ni
“Na, bhikkhave, uccāvacāni dhūmanettāni dhāretabbāni.
- 199
- 200
- 201
- 202
-
203
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अपिधानन्”ति।a·pi·dhā·nan
“Anujānāmi, bhikkhave, apidhānan”ti.
- 204
- 205
-
206
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve धूमनेत्तथविकन्”ति।dhū·ma·net·ta·tha·vi·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, dhūmanettathavikan”ti.
- 207
- 208
-
209
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यमकथविकन्”ति।ya·ma·ka·tha·vi·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, yamakathavikan”ti.
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
-
216
“तेलंte·laṃ पचितब्बन्”ति।pa·ci·tab·ban
“telaṁ pacitabban”ti.
- 217
-
218
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve तेलपाकन्”ति।te·la·pā·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, telapākan”ti.
- 219
- 220
-
221
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve तेलपाकेte·la·pā·ke मज्जंmaj·jaṃ पक्खिपितुन्”ति।pak·khi·pi·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, telapāke majjaṁ pakkhipitun”ti.
-
222
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na छब्बग्गियाchab·bag·gi·yā भिक्खूbhik·khū अतिपक्खित्तमज्जानिa·ti·pak·khit·ta·maj·jā·ni तेलानिte·lā·ni पचन्ति,pa·can·ti तानिtā·ni पिवित्वाpi·vit·vā मज्जन्ति।maj·jan·ti
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū atipakkhittamajjāni telāni pacanti, tāni pivitvā majjanti.
Soon afterwards the monks from the group of six heated oil with too much alcohol. They drank it and became drunk.
- 223
- 224
- 225
-
226
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यस्मिंyas·miṃ तेलपाकेte·la·pā·ke मज्जस्सmaj·jas·sa नna वण्णोvaṇ·ṇo नna गन्धोgan·dho नna रसोra·so पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti एवरूपंe·va·rū·paṃ मज्जपक्खित्तंmaj·ja·pak·khit·taṃ तेलंte·laṃ पातुन्”ति।pā·tun
Anujānāmi, bhikkhave, yasmiṁ telapāke majjassa na vaṇṇo na gandho na raso paññāyati, evarūpaṁ majjapakkhittaṁ telaṁ pātun”ti.
I allow you to drink heated oil if there is no discernible color, smell, or taste of alcohol.”
- 227
- 228
- 229
- 230
-
231
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्मतोā·yas·ma·to पिलिन्दवच्छस्सpi·lin·da·vac·chas·sa बहुतरंba·hu·ta·raṃ तेलंte·laṃ पक्कंpak·kaṃ होति,ho·ti तेलभाजनंte·la·bhā·ja·naṃ नna विज्जति।vij·ja·ti
Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa bahutaraṁ telaṁ pakkaṁ hoti, telabhājanaṁ na vijjati.
Pilindavaccha had more heated oil, but there was no vessel for storing it.
- 232
- 233
-
234
लोहतुम्बं,lo·ha·tum·baṃ कट्ठतुम्बं,kaṭ·ṭha·tum·baṃ फलतुम्बन्”ति।pha·la·tum·ban
lohatumbaṁ, kaṭṭhatumbaṁ, phalatumban”ti.
- 235
- 236
-
237
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सेदकम्मन्”ति।se·da·kam·man
“Anujānāmi, bhikkhave, sedakamman”ti.
- 238
- 239
-
240
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सम्भारसेदन्”ति।sam·bhā·ra·se·dan
“Anujānāmi, bhikkhave, sambhārasedan”ti.
- 241
- 242
-
243
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve महासेदन्”ति।ma·hā·se·dan
“Anujānāmi, bhikkhave, mahāsedan”ti.
- 244
- 245
-
246
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve भङ्गोदकन्”ति।bhaṅ·go·da·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, bhaṅgodakan”ti.
- 247
- 248
-
249
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve उदककोट्ठकन्”ति।u·da·ka·koṭ·ṭha·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, udakakoṭṭhakan”ti.
- 250
- 251
-
252
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve लोहितंlo·hi·taṃ मोचेतुन्”ति।mo·ce·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, lohitaṁ mocetun”ti.
“I allow bloodletting.”
- 253
- 254
-
255
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve लोहितंlo·hi·taṃ मोचेत्वाmo·cet·vā विसाणेनvi·sā·ṇe·na गाहेतुन्”ति।gā·he·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, lohitaṁ mocetvā visāṇena gāhetun”ti.
- 256
- 257
-
258
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve पादब्भञ्जनन्”ति।pā·dab·bhañ·ja·nan
“Anujānāmi, bhikkhave, pādabbhañjanan”ti.
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
-
264
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सत्थकम्मन्”ति।sat·tha·kam·man
“Anujānāmi, bhikkhave, satthakamman”ti.
- 265
- 266
-
267
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve कसावोदकन्”ति।ka·sā·vo·da·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, kasāvodakan”ti.
- 268
- 269
-
270
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve तिलकक्कन्”ति।ti·la·kak·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, tilakakkan”ti.
- 271
- 272
-
273
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve कबळिकन्”ति।ka·ba·ḷi·kan
“Anujānāmi, bhikkhave, kabaḷikan”ti.
- 274
- 275
-
276
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve वणबन्धनचोळन्”ति।va·ṇa·ban·dha·na·co·ḷan
“Anujānāmi, bhikkhave, vaṇabandhanacoḷan”ti.
- 277
- 278
-
279
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सासपकुट्टेनsā·sa·pa·kuṭ·ṭe·na फोसितुन्”ति।pho·si·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, sāsapakuṭṭena phositun”ti.
-
280
वणोva·ṇo किलिज्जित्थ।ki·lij·jit·tha
Vaṇo kilijjittha.
- 281
-
282
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve धूमंdhū·maṃ कातुन्”ति।kā·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, dhūmaṁ kātun”ti.
- 283
- 284
-
285
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve लोणसक्खरिकायlo·ṇa·sak·kha·ri·kā·ya छिन्दितुन्”ति।chin·di·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, loṇasakkharikāya chinditun”ti.
- 286
- 287
-
288
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve वणतेलन्”ति।va·ṇa·te·lan
“Anujānāmi, bhikkhave, vaṇatelan”ti.
- 289
- 290
-
291
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve विकासिकंvi·kā·si·kaṃ सब्बंsab·baṃ वणपटिकम्मन्”ति।va·ṇa·pa·ṭi·kam·man
“Anujānāmi, bhikkhave, vikāsikaṁ sabbaṁ vaṇapaṭikamman”ti.
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
-
299
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सतिsa·ti कप्पियकारकेkap·pi·ya·kā·ra·ke पटिग्गहापेतुं,pa·ṭig·ga·hā·pe·tuṃ असतिa·sa·ti कप्पियकारकेkap·pi·ya·kā·ra·ke सामंsā·maṃ गहेत्वाga·het·vā परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, sati kappiyakārake paṭiggahāpetuṁ, asati kappiyakārake sāmaṁ gahetvā paribhuñjitun”ti.
“They should be received if there is an attendant. If there isn’t, I allow you to take them yourself and then eat them.”
- 300
- 301
- 302
- 303
- 304
- 305
-
306
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यंyaṃ करोन्तोka·ron·to पटिग्गण्हाति,pa·ṭig·gaṇ·hā·ti स्वेवsve·va पटिग्गहोpa·ṭig·ga·ho कतो,ka·to नna पुनpu·na पटिग्गहेतब्बो”ति।pa·ṭig·ga·he·tab·bo
“Anujānāmi, bhikkhave, yaṁ karonto paṭiggaṇhāti, sveva paṭiggaho kato, na puna paṭiggahetabbo”ti.
“I allow the one who is excreting it to receive it. When he’s received it, it doesn’t need to be received again.”
- 307
- 308
- 309
- 310
- 311
-
312
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve आमिसखारंā·mi·sa·khā·raṃ पायेतुन्”ति।pā·ye·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, āmisakhāraṁ pāyetun”ti.
- 313
- 314
-
315
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve मुत्तहरीतकंmut·ta·ha·rī·ta·kaṃ पायेतुन्”ति।pā·ye·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, muttaharītakaṁ pāyetun”ti.
“I allow him to drink chebulic myrobalan soaked in cattle urine.”
- 316
- 317
- 318
- 319
- 320
- 321
- 322
- 323
-
324
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अच्छकञ्जिन्”ति।ac·cha·kañ·jin
“Anujānāmi, bhikkhave, acchakañjin”ti.
- 325
- 326
-
327
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अकटयूसन्”ति।a·ka·ṭa·yū·san
“Anujānāmi, bhikkhave, akaṭayūsan”ti.
- 328
- 329
-
330
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve कटाकटन्”ति।ka·ṭā·ka·ṭan
“Anujānāmi, bhikkhave, kaṭākaṭan”ti.
- 331
- 332
-
333
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिच्छादनीयन्”ति।pa·ṭic·chā·da·nī·yan
“Anujānāmi, bhikkhave, paṭicchādanīyan”ti.
-
334
3। पिलिन्दवच्छवत्थुpi·lin·da·vac·cha·vat·thu
3. Pilindavacchavatthu
-
335
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho राजगहेrā·ja·ga·he पब्भारंpab·bhā·raṃ सोधापेतिso·dhā·pe·ti लेणंle·ṇaṃ कत्तुकामो।kat·tu·kā·mo
Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho rājagahe pabbhāraṁ sodhāpeti leṇaṁ kattukāmo.
At one time Venerable Pilindavaccha was having a hillside cleared near Rājagaha, intending to build a shelter.
-
336
अथa·tha खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro येनायस्माye·nā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पिलिन्दवच्छंpi·lin·da·vac·chaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Just then King Seniya Bimbisāra of Magadha went to Pilindavaccha, bowed, sat down,
- 337
- 338
- 339
- 340
- 341
- 342
-
343
“एवं,e·vaṃ महाराजा”तिma·hā·rā·jā खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho रञ्ञोrañ·ño मागधस्सmā·ga·dhas·sa सेनियस्सse·ni·yas·sa बिम्बिसारस्सbim·bi·sā·ras·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si
“Evaṁ, mahārājā”ti kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi.
“Yes.”
-
344
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho राजानंrā·jā·naṃ मागधंmā·ga·dhaṃ सेनियंse·ni·yaṃ बिम्बिसारंbim·bi·sā·raṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसि,san·das·se·si समादपेसि,sa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसि,sa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
Atha kho āyasmā pilindavaccho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ dhammiyā kathāya sandassesi, samādapesi, samuttejesi, sampahaṁsesi.
Pilindavaccha instructed, inspired, and gladdened King Bimbisāra with a teaching,
-
345
अथa·tha खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro आयस्मताā·yas·ma·tā पिलिन्दवच्छेनpi·lin·da·vac·che·na धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पिलिन्दवच्छंpi·lin·da·vac·chaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindavacchena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
after which the king got up from his seat, bowed down, circumambulated Pilindavaccha with his right side toward him, and left.
- 346
- 347
- 348
- 349
-
350
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve आरामिकन्”ति।ā·rā·mi·kan
“anujānāmi, bhikkhave, ārāmikan”ti.
-
351
दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro येनायस्माye·nā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पिलिन्दवच्छंpi·lin·da·vac·chaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Dutiyampi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Once again King Bimbisāra went to Pilindavaccha, bowed, sat down,
- 352
- 353
-
354
“एवं,e·vaṃ महाराजा”ति।ma·hā·rā·jā
“Evaṁ, mahārājā”ti.
- 355
-
356
अथa·tha खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro आयस्मतोā·yas·ma·to पिलिन्दवच्छस्सpi·lin·da·vac·chas·sa आरामिकंā·rā·mi·kaṃ पटिस्सुत्वा,pa·ṭis·sut·vā विस्सरित्वा,vis·sa·rit·vā चिरेनci·re·na सतिंsa·tiṃ पटिलभित्वा,pa·ṭi·la·bhit·vā अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ सब्बत्थकंsab·bat·tha·kaṃ महामत्तंma·hā·mat·taṃ आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmato pilindavacchassa ārāmikaṁ paṭissutvā, vissaritvā, cirena satiṁ paṭilabhitvā, aññataraṁ sabbatthakaṁ mahāmattaṁ āmantesi—
Yet after making this promise, he forgot, and only remembered after a long time. He then addressed the official in charge of practical affairs:
- 357
- 358
- 359
- 360
- 361
- 362
- 363
-
364
खोkho सोso महामत्तोma·hā·mat·to रञ्ञोrañ·ño मागधस्सmā·ga·dhas·sa सेनियस्सse·ni·yas·sa बिम्बिसारस्सbim·bi·sā·ras·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā आयस्मतोā·yas·ma·to पिलिन्दवच्छस्सpi·lin·da·vac·chas·sa पञ्चpañ·ca आरामिकसतानिā·rā·mi·ka·sa·tā·ni पादासि,pā·dā·si पाटियेक्कोpā·ṭi·yek·ko गामोgā·mo निविसि।ni·vi·si
kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā āyasmato pilindavacchassa pañca ārāmikasatāni pādāsi, pāṭiyekko gāmo nivisi.
The official provided Pilindavaccha with those monastery workers, and a separate village was established.
- 365
- 366
-
367
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya पिलिन्दगामंpi·lin·da·gā·maṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si
Atha kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindagāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
After robing up one morning, he took his bowl and robe and went to Pilinda Village for alms.
- 368
- 369
-
370
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho पिलिन्दगामकेpi·lin·da·gā·ma·ke सपदानंsa·pa·dā·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरमानोca·ra·mā·no येनye·na अञ्ञतरस्सañ·ña·ta·ras·sa आरामिकस्सā·rā·mi·kas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā pilindavaccho pilindagāmake sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa ārāmikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
As Pilindavaccha was walking on continuous almsround, he came to the house of a certain monastery worker where he sat down on the prepared seat.
-
371
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na तस्साtas·sā आरामिकिनियाā·rā·mi·ki·ni·yā धीताdhī·tā अञ्ञेañ·ñe दारकेdā·ra·ke अलङ्कतेa·laṅ·ka·te मालाकितेmā·lā·ki·te पस्सित्वाpas·sit·vā रोदति—ro·da·ti
Tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā dhītā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati—
Just then the daughter of the house had seen the other children dressed up in ornaments and garlands. She cried, saying,
- 372
-
373
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho तंtaṃ आरामिकिनिंā·rā·mi·ki·niṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā pilindavaccho taṁ ārāmikiniṁ etadavoca—
- 374
- 375
- 376
- 377
-
378
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ तिणण्डुपकंti·ṇaṇ·ḍu·pa·kaṃ गहेत्वाga·het·vā तंtaṃ आरामिकिनिंā·rā·mi·ki·niṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā pilindavaccho aññataraṁ tiṇaṇḍupakaṁ gahetvā taṁ ārāmikiniṁ etadavoca—
Pilindavaccha then took a pad of grass and said to the mother,
- 379
- 380
- 381
- 382
- 383
-
384
“अमुकस्स,a·mu·kas·sa देव,de·va आरामिकस्सā·rā·mi·kas·sa घरेgha·re सुवण्णमालाsu·vaṇ·ṇa·mā·lā अभिरूपा,a·bhi·rū·pā दस्सनीया,das·sa·nī·yā पासादिका;pā·sā·di·kā
“amukassa, deva, ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā, dassanīyā, pāsādikā;
“Sir, in the house of a such-and-such a monastery worker there’s a beautiful golden garland.
- 385
- 386
- 387
-
388
अथa·tha खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro तंtaṃ आरामिककुलंā·rā·mi·ka·ku·laṃ बन्धापेसि।ban·dhā·pe·si
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro taṁ ārāmikakulaṁ bandhāpesi.
-
389
दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya पिलिन्दगामंpi·lin·da·gā·maṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si
Dutiyampi kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindagāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
Once again Pilindavaccha robed up in the morning, took his bowl and robe, and went to Pilinda Village for alms.
-
390
पिलिन्दगामकेpi·lin·da·gā·ma·ke सपदानंsa·pa·dā·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरमानोca·ra·mā·no येनye·na तस्सtas·sa आरामिकस्सā·rā·mi·kas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पटिविस्सकेpa·ṭi·vis·sa·ke पुच्छि—puc·chi
Pilindagāmake sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi—
As he was walking on continuous almsround, he came to the house of that same monastery worker. He then asked the neighbors what had happened to that family.
-
391
“कहंka·haṃ इमंi·maṃ आरामिककुलंā·rā·mi·ka·ku·laṃ गतन्”ति?ga·tan
“kahaṁ imaṁ ārāmikakulaṁ gatan”ti?
(Pāli only)
- 392
-
393
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho येनye·na रञ्ञोrañ·ño मागधस्सmā·ga·dhas·sa सेनियस्सse·ni·yas·sa बिम्बिसारस्सbim·bi·sā·ras·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā pilindavaccho yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Pilindavaccha went to King Bimbisāra’s house, where he sat down on the prepared seat.
-
394
अथa·tha खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro येनायस्माye·nā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पिलिन्दवच्छंpi·lin·da·vac·chaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
King Bimbisāra approached Pilindavaccha, bowed, and sat down.
-
395
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho राजानंrā·jā·naṃ मागधंmā·ga·dhaṃ सेनियंse·ni·yaṃ बिम्बिसारंbim·bi·sā·raṃ आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ āyasmā pilindavaccho etadavoca—
- 396
-
397
“तस्स,tas·sa भन्ते,bhan·te आरामिकस्सā·rā·mi·kas·sa घरेgha·re सुवण्णमालाsu·vaṇ·ṇa·mā·lā अभिरूपा,a·bhi·rū·pā दस्सनीया,das·sa·nī·yā पासादिका;pā·sā·di·kā
“Tassa, bhante, ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā, dassanīyā, pāsādikā;
“Sir, in the house of that monastery worker there was a beautiful golden garland.
- 398
- 399
- 400
-
401
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho रञ्ञोrañ·ño मागधस्सmā·ga·dhas·sa सेनियस्सse·ni·yas·sa बिम्बिसारस्सbim·bi·sā·ras·sa पासादंpā·sā·daṃ सुवण्णन्तिsu·vaṇ·ṇan·ti अधिमुच्चि;a·dhi·muc·ci
Atha kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṁ suvaṇṇanti adhimucci;
Pilindavaccha then focused his mind on turning King Bimbisāra’s stilt house into gold.
- 402
- 403
-
404
“अञ्ञातं,añ·ñā·taṃ भन्ते,bhan·te अय्यस्सेवेसोay·yas·se·ve·so इद्धानुभावो”तिid·dhā·nu·bhā·vo तंtaṃ आरामिककुलंā·rā·mi·ka·ku·laṃ मुञ्चापेसि।muñ·cā·pe·si
“Aññātaṁ, bhante, ayyasseveso iddhānubhāvo”ti taṁ ārāmikakulaṁ muñcāpesi.
“Understood, sir! It’s your supernormal power.” And he released that family.
- 405
-
406
“अय्येनay·ye·na किरki·ra पिलिन्दवच्छेनpi·lin·da·vac·che·na सराजिकायsa·rā·ji·kā·ya परिसायpa·ri·sā·ya उत्तरिut·ta·ri मनुस्सधम्मंma·nus·sa·dham·maṃ इद्धिपाटिहारियंid·dhi·pā·ṭi·hā·ri·yaṃ दस्सितन्”ति—das·si·tan
“ayyena kira pilindavacchena sarājikāya parisāya uttari manussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassitan”ti—
“They say Venerable Pilindavaccha has performed a superhuman feat, a wonder of supernormal power, for the king and his court!”
-
407
अत्तमनाat·ta·ma·nā अभिप्पसन्नाa·bhip·pa·san·nā आयस्मतोā·yas·ma·to पिलिन्दवच्छस्सpi·lin·da·vac·chas·sa पञ्चpañ·ca भेसज्जानिbhe·saj·jā·ni अभिहरिंसु,a·bhi·ha·riṃ·su सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
attamanā abhippasannā āyasmato pilindavacchassa pañca bhesajjāni abhihariṁsu, seyyathidaṁ—
Delighted, and gaining confidence in Pilindavaccha, they brought him the five tonics:
- 408
-
409
पकतियापिpa·ka·ti·yā·pi चca आयस्माā·yas·mā पिलिन्दवच्छोpi·lin·da·vac·cho लाभीlā·bhī होतिho·ti पञ्चन्नंpañ·can·naṃ भेसज्जानं;bhe·saj·jā·naṃ
Pakatiyāpi ca āyasmā pilindavaccho lābhī hoti pañcannaṁ bhesajjānaṁ;
- 410
- 411
- 412
- 413
-
414
तानिtā·ni ओलीनविलीनानिo·lī·na·vi·lī·nā·ni तिट्ठन्ति।tiṭ·ṭhan·ti
Tāni olīnavilīnāni tiṭṭhanti.
-
415
उन्दूरेहिपिun·dū·re·hi·pi विहाराvi·hā·rā ओकिण्णविकिण्णाo·kiṇ·ṇa·vi·kiṇ·ṇā होन्ति।hon·ti
Undūrehipi vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti.
-
416
मनुस्साma·nus·sā विहारचारिकंvi·hā·ra·cā·ri·kaṃ आहिण्डन्ताā·hiṇ·ḍan·tā पस्सित्वाpas·sit·vā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
When people walking about the dwellings noticed this, they complained and criticized them,
-
417
“अन्तोकोट्ठागारिकाan·to·koṭ·ṭhā·gā·ri·kā इमेi·me समणाsa·ma·ṇā सक्यपुत्तिया,sak·ya·put·ti·yā सेय्यथापिsey·ya·thā·pi राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारो”ति।bim·bi·sā·ro
“antokoṭṭhāgārikā ime samaṇā sakyaputtiyā, seyyathāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro”ti.
“These Sakyan monastics are hoarding goods indoors, just like King Seniya Bimbisāra of Magadha!”
-
418
अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho भिक्खूbhik·khū तेसंte·saṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ उज्झायन्तानंuj·jhā·yan·tā·naṃ खिय्यन्तानंkhiy·yan·tā·naṃ विपाचेन्तानं।vi·pā·cen·tā·naṃ
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
-
419
येye तेte भिक्खूbhik·khū अप्पिच्छा,ap·pic·chā तेte उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Ye te bhikkhū appicchā, te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
and the monks of few desires complained and criticized those monks,
- 420
-
421
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū तेte अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na विगरहित्वाvi·ga·ra·hit·vā भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेसुंā·ro·ce·suṃ …पे…pe
Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
After rebuking those monks in many ways, they told the Buddha. Soon afterwards he had the Sangha gathered and questioned the monks:
- 422
- 423
- 424
-
425
“यानिyā·ni खोkho पनpa·na तानिtā·ni गिलानानंgi·lā·nā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पटिसायनीयानिpa·ṭi·sā·ya·nī·yā·ni भेसज्जानि,bhe·saj·jā·ni सेय्यथिदं—सप्पि,sey·ya·thi·daṃ नवनीतं,na·va·nī·taṃ तेलं,te·laṃ मधु,ma·dhu फाणितं,phā·ṇi·taṃ तानिtā·ni पटिग्गहेत्वाpa·ṭig·ga·het·vā सत्ताहपरमंsat·tā·ha·pa·ra·maṃ सन्निधिकारकंsan·ni·dhi·kā·ra·kaṃ परिभुञ्जितब्बानि।pa·ri·bhuñ·ji·tab·bā·ni तंtaṃ अतिक्कामयतोa·tik·kā·ma·ya·to यथाधम्मोya·thā·dham·mo कारेतब्बो”ति।kā·re·tab·bo
“yāni kho pana tāni gilānānaṁ bhikkhūnaṁ paṭisāyanīyāni bhesajjāni, seyyathidaṁ—sappi, navanītaṁ, telaṁ, madhu, phāṇitaṁ, tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṁ sannidhikārakaṁ paribhuñjitabbāni. Taṁ atikkāmayato yathādhammo kāretabbo”ti.
“After being received, the tonics allowable for sick monks—that is, ghee, butter, oil, honey, and syrup—should be used from storage for at most seven days. If you use them longer than that, you should be dealt with according to the rule.”
- 426
- 427
-
428
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed at Sāvatthī for as long as he liked, he set out wandering toward Rājagaha.
-
429
अद्दसाad·da·sā खोkho आयस्माā·yas·mā कङ्खारेवतोkaṅ·khā·re·va·to अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge गुळकरणं,gu·ḷa·ka·ra·ṇaṃ ओक्कमित्वाok·ka·mit·vā गुळेgu·ḷe पिट्ठम्पिpiṭ·ṭham·pi छारिकम्पिchā·ri·kam·pi पक्खिपन्ते,pak·khi·pan·te दिस्वान—dis·vā·na
Addasā kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge guḷakaraṇaṁ, okkamitvā guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipante, disvāna—
While they were traveling, Venerable Revata the Doubter saw a sugar factory. As he approached, he noticed they were mixing the sugar with flour and ash. He thought,
- 430
- 431
- 432
- 433
- 434
- 435
-
436
“सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve थद्धत्थायthad·dhat·thā·ya गुळेgu·ḷe पिट्ठम्पिpiṭ·ṭham·pi छारिकम्पिchā·ri·kam·pi पक्खिपन्ति,pak·khi·pan·ti सोso चca गुळोत्वेवgu·ḷot·ve·va सङ्खंsaṅ·khaṃ गच्छति।gac·cha·ti
“Sace, bhikkhave, thaddhatthāya guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipanti, so ca guḷotveva saṅkhaṁ gacchati.
“If they add flour or ash to sugar to harden it, it’s still considered sugar.
- 437
-
438
अद्दसाad·da·sā खोkho आयस्माā·yas·mā कङ्खारेवतोkaṅ·khā·re·va·to अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge वच्चेvac·ce मुग्गंmug·gaṃ जातं,jā·taṃ पस्सित्वा—pas·sit·vā
Addasā kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge vacce muggaṁ jātaṁ, passitvā—
While still traveling, Revata noticed mung beans sprouting from feces. He thought,
- 439
- 440
- 441
- 442
- 443
-
444
“सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve पक्कापिpak·kā·pi मुग्गाmug·gā जायन्ति,jā·yan·ti अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यथासुखंya·thā·su·khaṃ मुग्गंmug·gaṃ परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
“Sace, bhikkhave, pakkāpi muggā jāyanti, anujānāmi, bhikkhave, yathāsukhaṁ muggaṁ paribhuñjitun”ti.
“Although mung beans may sprout after being digested, I allow you to eat as much of it as you like.”
- 445
- 446
-
447
तस्सtas·sa सोso उदरवाताबाधोu·da·ra·vā·tā·bā·dho पटिप्पस्सम्भि।pa·ṭip·pas·sam·bhi
Tassa so udaravātābādho paṭippassambhi.
- 448
-
449
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve गिलानस्सgi·lā·nas·sa लोणसोवीरकं;lo·ṇa·so·vī·ra·kaṃ
“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa loṇasovīrakaṁ;
- 450
-
451
5। अन्तोवुट्ठादिपटिक्खेपकथाan·to·vuṭ·ṭhā·di·pa·ṭik·khe·pa·ka·thā
5. Antovuṭṭhādipaṭikkhepakathā
5. Discussion of the prohibition against storing indoors, etc.
-
452
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तदवसरि।ta·da·va·sa·ri तत्रtat·ra सुदंsu·daṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Wandering on, the Buddha eventually arrived at Rājagaha where he stayed in the Bamboo Grove, the squirrel sanctuary.
- 453
-
454
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दो—“पुब्बेपिā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to उदरवाताबाधोu·da·ra·vā·tā·bā·dho तेकटुलयागुयाte·ka·ṭu·la·yā·gu·yā फासुphā·su होती”ति—ho·tī
Atha kho āyasmā ānando—“pubbepi bhagavato udaravātābādho tekaṭulayāguyā phāsu hotī”ti—
Venerable Ānanda thought, “Previously, when the Buddha had a stomachache, he was comfortable after drinking the threefold pungent congee.”
-
455
सामंsā·maṃ तिलम्पि,ti·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi मुग्गम्पिmug·gam·pi विञ्ञापेत्वा,viñ·ñā·pet·vā अन्तोan·to वासेत्वा,vā·set·vā अन्तोan·to सामंsā·maṃ पचित्वाpa·cit·vā भगवतोbha·ga·va·to उपनामेसि—u·pa·nā·me·si
sāmaṁ tilampi, taṇḍulampi, muggampi viññāpetvā, anto vāsetvā, anto sāmaṁ pacitvā bhagavato upanāmesi—
He then asked for sesame seeds, rice, and mung beans, stored them indoors, cooked them himself indoors, and brought them to the Buddha, saying,
- 456
- 457
- 458
-
459
अत्थसंहितंat·tha·saṃ·hi·taṃ तथागताta·thā·ga·tā पुच्छन्ति,puc·chan·ti नोno अनत्थसंहितं।a·nat·tha·saṃ·hi·taṃ
atthasaṁhitaṁ tathāgatā pucchanti, no anatthasaṁhitaṁ.
- 460
-
461
द्वीहिdvī·hi आकारेहिā·kā·re·hi बुद्धाbud·dhā भगवन्तोbha·ga·van·to भिक्खूbhik·khū पटिपुच्छन्ति—pa·ṭi·puc·chan·ti “धम्मंdham·maṃ वाvā देसेस्साम,de·ses·sā·ma सावकानंsā·va·kā·naṃ वाvā सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ पञ्ञपेस्सामा”ति।pañ·ña·pes·sā·mā
Dvīhi ākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti— “dhammaṁ vā desessāma, sāvakānaṁ vā sikkhāpadaṁ paññapessāmā”ti.
Buddhas question the monks for two reasons: to give a teaching or to lay down a training rule.
- 462
- 463
- 464
-
465
“अननुच्छविकं,a·na·nuc·cha·vi·kaṃ आनन्द,ā·nan·da अननुलोमिकं,a·na·nu·lo·mi·kaṃ अप्पतिरूपं,ap·pa·ti·rū·paṃ अस्सामणकं,as·sā·ma·ṇa·kaṃ अकप्पियं,a·kap·pi·yaṃ अकरणीयं।a·ka·ra·ṇī·yaṃ
“ananucchavikaṁ, ānanda, ananulomikaṁ, appatirūpaṁ, assāmaṇakaṁ, akappiyaṁ, akaraṇīyaṁ.
“It’s not suitable, Ānanda, it’s not proper, it’s not worthy of a monastic, it’s not allowable, it’s not to be done.
- 466
- 467
- 468
- 469
- 470
- 471
-
472
“न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve अन्तोan·to वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कं,pak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कंpak·kaṃ परिभुञ्जितब्बं।pa·ri·bhuñ·ji·tab·baṃ
“na, bhikkhave, anto vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ paribhuñjitabbaṁ.
“You shouldn’t eat what’s been stored indoors in a monastery, what’s been cooked indoors in a monastery, or what you have cooked yourself.
- 473
-
474
अन्तोan·to चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कं,pak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कंpak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti तिण्णंtiṇ·ṇaṃ दुक्कटानं।duk·ka·ṭā·naṃ
Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ tañce paribhuñjeyya, āpatti tiṇṇaṁ dukkaṭānaṁ.
If you eat what’s been stored indoors in a monastery, cooked indoors in a monastery, and cooked by yourselves, you commit three offenses of wrong conduct.
-
475
अन्तोan·to चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कं,pak·kaṃ अञ्ञेहिañ·ñe·hi पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti द्विन्नंdvin·naṃ दुक्कटानं।duk·ka·ṭā·naṃ
Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
If you eat what’s been stored indoors in a monastery, cooked indoors in a monastery, but cooked by others, you commit two offenses of wrong conduct.
-
476
अन्तोan·to चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ बहिba·hi पक्कं,pak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti द्विन्नंdvin·naṃ दुक्कटानं।duk·ka·ṭā·naṃ
Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
If you eat what’s been stored indoors in a monastery, but cooked outside, yet cooked by yourselves, you commit two offenses of wrong conduct.
-
477
बहिba·hi चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कं,pak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti द्विन्नंdvin·naṃ दुक्कटानं।duk·ka·ṭā·naṃ
Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
If you eat what’s been stored outside, but cooked indoors in a monastery, and cooked by yourselves, you commit two offenses of wrong conduct.
-
478
अन्तोan·to चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ बहिba·hi पक्कं,pak·kaṃ अञ्ञेहिañ·ñe·hi पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti दुक्कटस्स।duk·ka·ṭas·sa
Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.
If you eat what’s been stored indoors in a monastery, but cooked outside, and cooked by others, you commit one offense of wrong conduct.
-
479
बहिba·hi चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कं,pak·kaṃ अञ्ञेहिañ·ñe·hi पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti दुक्कटस्स।duk·ka·ṭas·sa
Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.
If you eat what’s been stored outside, but cooked indoors in a monastery, yet cooked by others, you commit one offense of wrong conduct.
-
480
बहिba·hi चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ बहिba·hi पक्कं,pak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya आपत्तिā·pat·ti दुक्कटस्स।duk·ka·ṭas·sa
Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.
If you eat what’s been stored outside, and cooked outside, but cooked by yourselves, you commit one offense of wrong conduct.
-
481
बहिba·hi चे,ce भिक्खवे,bhik·kha·ve वुट्ठं,vuṭ·ṭhaṃ बहिba·hi पक्कं,pak·kaṃ अञ्ञेहिañ·ñe·hi पक्कं,pak·kaṃ तञ्चेtañ·ce परिभुञ्जेय्य,pa·ri·bhuñ·jey·ya अनापत्ती”ति।a·nā·pat·tī
Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, anāpattī”ti.
If you eat what’s been stored outside, and cooked outside, and cooked by others, there is no offense.”
- 482
-
483
“भगवताbha·ga·va·tā सामंपाकोsā·maṃ·pā·ko पटिक्खित्तो”ति—pa·ṭik·khit·to
“bhagavatā sāmaṁpāko paṭikkhitto”ti—
- 484
- 485
- 486
- 487
- 488
- 489
- 490
- 491
- 492
- 493
-
494
दमकाda·ma·kā परिवारेन्ति।pa·ri·vā·ren·ti
Damakā parivārenti.
-
495
भिक्खूbhik·khū अविस्सट्ठाa·vis·saṭ·ṭhā परिभुञ्जन्ति।pa·ri·bhuñ·jan·ti
Bhikkhū avissaṭṭhā paribhuñjanti.
- 496
-
497
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अन्तोan·to पचितुन्”ति।pa·ci·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, anto pacitun”ti.
-
498
दुब्भिक्खेdub·bhik·khe कप्पियकारकाkap·pi·ya·kā·ra·kā बहुतरंba·hu·ta·raṃ हरन्ति,ha·ran·ti अप्पतरंap·pa·ta·raṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ देन्ति।den·ti
Dubbhikkhe kappiyakārakā bahutaraṁ haranti, appataraṁ bhikkhūnaṁ denti.
Because of the famine, the attendants took more for themselves and gave less to the monks.
- 499
- 500
- 501
- 502
-
503
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सम्बहुलाsam·ba·hu·lā भिक्खूbhik·khū कासीसुkā·sī·su वस्संवुट्ठाvas·saṃ·vuṭ·ṭhā राजगहंrā·ja·ga·haṃ गच्छन्ताgac·chan·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge नna लभिंसुla·bhiṃ·su लूखस्सlū·khas·sa वाvā पणीतस्सpa·ṇī·tas·sa वाvā भोजनस्सbho·ja·nas·sa यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ पारिपूरिं;pā·ri·pū·riṃ
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu vassaṁvuṭṭhā rājagahaṁ gacchantā bhagavantaṁ dassanāya antarāmagge na labhiṁsu lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ;
On one occasion a number of monks who had completed the rainy-season residence in Kāsi were traveling to Rājagaha to visit the Buddha. While on their way, they did not receive sufficient food, whether fine or coarse.
- 504
- 505
-
506
अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū किलन्तरूपाki·lan·ta·rū·pā येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ वेळुवनंve·ḷu·va·naṃ कलन्दकनिवापो,ka·lan·da·ka·ni·vā·po येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho te bhikkhū kilantarūpā yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
When the monks arrived at Rājagaha, they were exhausted. They went to the Bamboo Grove, approached the Buddha, bowed, and sat down.
-
507
आचिण्णंā·ciṇ·ṇaṃ खोkho पनेतंpa·ne·taṃ बुद्धानंbud·dhā·naṃ भगवन्तानंbha·ga·van·tā·naṃ आगन्तुकेहिā·gan·tu·ke·hi भिक्खूहिbhik·khū·hi सद्धिंsad·dhiṃ पटिसम्मोदितुं।pa·ṭi·sam·mo·di·tuṃ
Āciṇṇaṁ kho panetaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodituṁ.
Since it is the custom for Buddhas to greet newly-arrived monks,
- 508
- 509
- 510
- 511
- 512
-
513
इधi·dha मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te कासीसुkā·sī·su वस्संवुट्ठाvas·saṃ·vuṭ·ṭhā राजगहंrā·ja·ga·haṃ आगच्छन्ताā·gac·chan·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya अन्तरामग्गेan·ta·rā·mag·ge नna लभिम्हाla·bhim·hā लूखस्सlū·khas·sa वाvā पणीतस्सpa·ṇī·tas·sa वाvā भोजनस्सbho·ja·nas·sa यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ पारिपूरिं;pā·ri·pū·riṃ
Idha mayaṁ, bhante, kāsīsu vassaṁvuṭṭhā rājagahaṁ āgacchantā bhagavantaṁ dassanāya antarāmagge na labhimhā lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ;
- 514
-
515
कप्पियकारकोkap·pi·ya·kā·ra·ko चca नna अहोसि;a·ho·si
kappiyakārako ca na ahosi;
(Pāli only)
-
516
तेनte·na मयंma·yaṃ किलन्तरूपाki·lan·ta·rū·pā अद्धानंad·dhā·naṃ आगता”ति।ā·ga·tā
tena mayaṁ kilantarūpā addhānaṁ āgatā”ti.
(Pāli only)
-
517
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
-
518
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यत्थyat·tha फलखादनीयंpha·la·khā·da·nī·yaṃ पस्सति,pas·sa·ti कप्पियकारकोkap·pi·ya·kā·ra·ko चca नna होति,ho·ti सामंsā·maṃ गहेत्वा,ga·het·vā हरित्वा,ha·rit·vā कप्पियकारकेkap·pi·ya·kā·ra·ke पस्सित्वा,pas·sit·vā भूमियंbhū·mi·yaṃ निक्खिपित्वा,nik·khi·pit·vā पटिग्गहापेत्वाpa·ṭig·ga·hā·pet·vā परिभुञ्जितुं।pa·ri·bhuñ·ji·tuṃ
“anujānāmi, bhikkhave, yattha phalakhādanīyaṁ passati, kappiyakārako ca na hoti, sāmaṁ gahetvā, haritvā, kappiyakārake passitvā, bhūmiyaṁ nikkhipitvā, paṭiggahāpetvā paribhuñjituṁ.
“If there is no attendant, but you see fruit, I allow you to pick it up yourself. You should then carry it until you see an attendant, put it on the ground, and have it received. You may then eat it.
- 519
-
520
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अञ्ञतरस्सañ·ña·ta·ras·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa नवाna·vā चca तिलाti·lā नवञ्चna·vañ·ca मधुma·dhu उप्पन्नाup·pan·nā होन्ति।hon·ti
Tena kho pana samayena aññatarassa brāhmaṇassa navā ca tilā navañca madhu uppannā honti.
On one occasion a certain brahmin had obtained fresh sesame seed and fresh honey.
- 521
-
522
“यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ नवेna·ve चca तिलेti·le नवञ्चna·vañ·ca मधुंma·dhuṃ बुद्धप्पमुखस्सbud·dhap·pa·mu·khas·sa भिक्खुसङ्घस्सbhik·khu·saṅ·ghas·sa ददेय्यन्”ति।da·dey·yan
“yannūnāhaṁ nave ca tile navañca madhuṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dadeyyan”ti.
“Why don’t I give this to the Sangha of monks headed by the Buddha?”
-
523
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ पटिसम्मोदि,pa·ṭi·sam·mo·di सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho so brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ paṭisammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
He then went to the Buddha, exchanged pleasantries with him,
- 524
- 525
- 526
- 527
-
528
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—ā·ro·cā·pe·si
Atha kho so brāhmaṇo tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—
The following morning that brahmin had various kinds of fine foods prepared. He then had the Buddha informed
- 529
-
530
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na तस्सtas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि,ni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to that brahmin’s house where he sat down on the prepared seat.
-
531
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho so brāhmaṇo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
That brahmin personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, the brahmin sat down to one side.
-
532
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho तंtaṃ ब्राह्मणंbrāh·ma·ṇaṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वा,san·das·set·vā समादपेत्वा,sa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वा,sa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ brāhmaṇaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā, samādapetvā, samuttejetvā, sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha then instructed, inspired, and gladdened him with a teaching, after which he got up and left.
- 533
-
534
“येसंye·saṃ खोkho मयाma·yā अत्थायat·thā·ya बुद्धप्पमुखोbud·dhap·pa·mu·kho भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho निमन्तितो,ni·man·ti·to ‘नवेna·ve चca तिलेti·le नवञ्चna·vañ·ca मधुंma·dhuṃ दस्सामी’ति,das·sā·mī तेte मयाma·yā पमुट्ठाpa·muṭ·ṭhā दातुं।dā·tuṃ
“yesaṁ kho mayā atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, ‘nave ca tile navañca madhuṁ dassāmī’ti, te mayā pamuṭṭhā dātuṁ.
“I invited the Sangha of monks headed by the Buddha to give them the fresh sesame seed and honey, but I forgot.
-
535
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ नवेna·ve चca तिलेti·le नवञ्चna·vañ·ca मधुंma·dhuṃ कोलम्बेहिko·lam·be·hi चca घटेहिgha·ṭe·hi चca आरामंā·rā·maṃ हरापेय्यन्”ति।ha·rā·pey·yan
Yannūnāhaṁ nave ca tile navañca madhuṁ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṁ harāpeyyan”ti.
Why don’t I take the sesame seed and honey to the monastery in basins and waterpots?”
-
536
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नवेna·ve चca तिलेti·le नवञ्चna·vañ·ca मधुंma·dhuṃ कोलम्बेहिko·lam·be·hi चca घटेहिgha·ṭe·hi चca आरामंā·rā·maṃ हरापेत्वाha·rā·pet·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho so brāhmaṇo nave ca tile navañca madhuṁ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṁ harāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
- 537
-
538
“येसंye·saṃ खोkho मया,ma·yā भोbho गोतम,go·ta·ma अत्थायat·thā·ya बुद्धप्पमुखोbud·dhap·pa·mu·kho भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho निमन्तितो,ni·man·ti·to ‘नवेna·ve चca तिलेti·le नवञ्चna·vañ·ca मधुंma·dhuṃ दस्सामी’ति,das·sā·mī तेte मयाma·yā पमुट्ठाpa·muṭ·ṭhā दातुं।dā·tuṃ
“yesaṁ kho mayā, bho gotama, atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, ‘nave ca tile navañca madhuṁ dassāmī’ti, te mayā pamuṭṭhā dātuṁ.
“When I invited you for a meal, I forgot to give you these fresh sesame seeds and this honey.
- 539
- 540
-
541
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū दुब्भिक्खेdub·bhik·khe अप्पमत्तकेपिap·pa·mat·ta·ke·pi पवारेन्ति,pa·vā·ren·ti पटिसङ्खापिpa·ṭi·saṅ·khā·pi पटिक्खिपन्ति,pa·ṭik·khi·pan·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti,
At this time, food was scarce, and the monks were refusing invitations to eat more even after taking just a little. After reflection, they were even declining altogether.
-
542
सब्बोsab·bo चca सङ्घोsaṅ·gho पवारितोpa·vā·ri·to होति।ho·ti भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
sabbo ca saṅgho pavārito hoti. Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
And so now that the whole Sangha was being invited, being afraid of wrongdoing, they did not accept.
-
543
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथ।pa·ri·bhuñ·ja·tha
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjatha.
-
544
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve ततोta·to नीहटंnī·ha·ṭaṃ भुत्ताविनाbhut·tā·vi·nā पवारितेनpa·vā·ri·te·na अनतिरित्तंa·na·ti·rit·taṃ परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
Anujānāmi, bhikkhave, tato nīhaṭaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitun”ti.
I allow one who has finished his meal and refused an invitation to eat more to eat non-leftovers that have been brought out.”
- 545
-
546
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्मतोā·yas·ma·to उपनन्दस्सu·pa·nan·das·sa सक्यपुत्तस्सsak·ya·put·tas·sa उपट्ठाककुलंu·paṭ·ṭhā·ka·ku·laṃ सङ्घस्सत्थायsaṅ·ghas·sat·thā·ya खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ पाहेसि—pā·he·si
Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhākakulaṁ saṅghassatthāya khādanīyaṁ pāhesi—
On one occasion a family who was supporting Venerable Upananda the Sakyan sent fresh food to the Sangha, saying,
- 547
- 548
- 549
-
550
“कहं,ka·haṃ भन्ते,bhan·te अय्योay·yo उपनन्दो”ति?u·pa·nan·do
“kahaṁ, bhante, ayyo upanando”ti?
(Pāli only)
- 551
-
552
“इदं,i·daṃ भन्ते,bhan·te खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ अय्यस्सay·yas·sa उपनन्दस्सu·pa·nan·das·sa दस्सेत्वाdas·set·vā सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa दातब्बन्”ति।dā·tab·ban
“Idaṁ, bhante, khādanīyaṁ ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabban”ti.
They said, “Venerables, after showing it to Venerable Upananda, this fresh food is to be given to the Sangha.”
- 553
- 554
-
555
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā उपनन्दोu·pa·nan·do सक्यपुत्तोsak·ya·put·to पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ कुलानिku·lā·ni पयिरुपासित्वाpa·yi·ru·pā·sit·vā दिवाdi·vā आगच्छति।ā·gac·cha·ti
Atha kho āyasmā upanando sakyaputto purebhattaṁ kulāni payirupāsitvā divā āgacchati.
But because Upananda visited families before eating, he returned late to the monastery.
-
556
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū दुब्भिक्खेdub·bhik·khe अप्पमत्तकेपिap·pa·mat·ta·ke·pi पवारेन्ति,pa·vā·ren·ti पटिसङ्खापिpa·ṭi·saṅ·khā·pi पटिक्खिपन्ति,pa·ṭik·khi·pan·ti सब्बोsab·bo चca सङ्घोsaṅ·gho पवारितोpa·vā·ri·to होति।ho·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti, sabbo ca saṅgho pavārito hoti.
At this time, food was scarce, and the monks were refusing invitations to eat more even after taking just a little. After reflection, they were even declining altogether. And so now that the whole Sangha was being invited,
-
557
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
-
558
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथ।pa·ri·bhuñ·ja·tha
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjatha.
-
559
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ भुत्ताविनाbhut·tā·vi·nā पवारितेनpa·vā·ri·te·na अनतिरित्तंa·na·ti·rit·taṃ परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
Anujānāmi, bhikkhave, purebhattaṁ paṭiggahitaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitun”ti.
I allow one who has finished his meal and refused an invitation to eat more to eat non-leftovers that were received before the meal.”
-
560
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed at Rājagaha for as long as he liked, he set out wandering toward Sāvatthī.
- 561
- 562
- 563
-
564
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महामोग्गल्लानोma·hā·mog·gal·lā·no येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca—
- 565
- 566
-
567
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महामोग्गल्लानोma·hā·mog·gal·lā·no सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेवe·va·me·va जेतवनेje·ta·va·ne अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to मन्दाकिनियाman·dā·ki·ni·yā पोक्खरणियाpok·kha·ra·ṇi·yā तीरेtī·re पातुरहोसि।pā·tu·ra·ho·si
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva jetavane antarahito mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre pāturahosi.
Then, just as a strong man might bend or stretch his arm, Mahāmoggallāna disappeared from the Jeta Grove and reappeared on the banks of the Mandākinī lotus pond.
-
568
अद्दसाad·da·sā खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro नागोnā·go आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महामोग्गल्लानंma·hā·mog·gal·lā·naṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं,ā·gac·chan·taṃ दिस्वानdis·vā·na आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महामोग्गल्लानंma·hā·mog·gal·lā·naṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Addasā kho aññataro nāgo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca—
-
569
“एतुe·tu खो,kho भन्ते,bhan·te अय्योay·yo महामोग्गल्लानो।ma·hā·mog·gal·lā·no स्वागतं,svā·ga·taṃ भन्ते,bhan·te अय्यस्सay·yas·sa महामोग्गल्लानस्स।ma·hā·mog·gal·lā·nas·sa
“etu kho, bhante, ayyo mahāmoggallāno. Svāgataṁ, bhante, ayyassa mahāmoggallānassa.
- 570
- 571
- 572
- 573
- 574
-
575
अथa·tha खोkho सोso नागोnā·go मन्दाकिनिंman·dā·ki·niṃ पोक्खरणिंpok·kha·ra·ṇiṃ ओगाहेत्वा,o·gā·het·vā सोण्डायsoṇ·ḍā·ya भिसञ्चbhi·sañ·ca मुळालिकञ्चmu·ḷā·li·kañ·ca अब्बाहित्वा,ab·bā·hit·vā सुविक्खालितंsu·vik·khā·li·taṃ विक्खालेत्वा,vik·khā·let·vā भण्डिकंbhaṇ·ḍi·kaṃ बन्धित्वाban·dhit·vā येनायस्माye·nā·yas·mā महामोग्गल्लानोma·hā·mog·gal·lā·no तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho so nāgo mandākiniṁ pokkharaṇiṁ ogāhetvā, soṇḍāya bhisañca muḷālikañca abbāhitvā, suvikkhālitaṁ vikkhāletvā, bhaṇḍikaṁ bandhitvā yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami.
It plunged into the Mandākinī lotus pond and pulled up lotus roots and tubers with his trunk. It gave them a good rinse, bound them in a bundle, and went up to Mahāmoggallāna.
-
576
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महामोग्गल्लानो—सेय्यथापिma·hā·mog·gal·lā·no नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेव—मन्दाकिनियाe·va·me·va पोक्खरणियाpok·kha·ra·ṇi·yā तीरेtī·re अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to जेतवनेje·ta·va·ne पातुरहोसि।pā·tu·ra·ho·si
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre antarahito jetavane pāturahosi.
Then, just as a strong man might bend or stretch his arm, Mahāmoggallāna disappeared from the banks of the Mandākinī lotus pond and reappeared in the Jeta Grove.
-
577
सोपिso·pi खोkho नागोnā·go मन्दाकिनियाman·dā·ki·ni·yā पोक्खरणियाpok·kha·ra·ṇi·yā तीरेtī·re अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to जेतवनेje·ta·va·ne पातुरहोसि।pā·tu·ra·ho·si
Sopi kho nāgo mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre antarahito jetavane pāturahosi.
-
578
अथa·tha खोkho सोso नागोnā·go आयस्मतोā·yas·ma·to महामोग्गल्लानस्सma·hā·mog·gal·lā·nas·sa भिसेbhi·se चca मुळालिकायोmu·ḷā·li·kā·yo चca पटिग्गहापेत्वाpa·ṭig·ga·hā·pet·vā जेतवनेje·ta·va·ne अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to मन्दाकिनियाman·dā·ki·ni·yā पोक्खरणियाpok·kha·ra·ṇi·yā तीरेtī·re पातुरहोसि।pā·tu·ra·ho·si
Atha kho so nāgo āyasmato mahāmoggallānassa bhise ca muḷālikāyo ca paṭiggahāpetvā jetavane antarahito mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre pāturahosi.
It had the roots and tubers offered to Mahāmoggallāna, before returning to the Mandākinī lotus pond in the same manner.
-
579
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā महामोग्गल्लानोma·hā·mog·gal·lā·no आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa भिसेbhi·se चca मुळालिकायोmu·ḷā·li·kā·yo चca उपनामेसि।u·pa·nā·me·si
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno āyasmato sāriputtassa bhise ca muḷālikāyo ca upanāmesi.
Mahāmoggallāna then brought those lotus roots and tubers to Sāriputta.
-
580
अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa भिसेbhi·se चca मुळालिकायोmu·ḷā·li·kā·yo चca भुत्तस्सbhut·tas·sa कायडाहाबाधोkā·ya·ḍā·hā·bā·dho पटिप्पस्सम्भि।pa·ṭip·pas·sam·bhi
Atha kho āyasmato sāriputtassa bhise ca muḷālikāyo ca bhuttassa kāyaḍāhābādho paṭippassambhi.
- 581
-
582
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूbhik·khū दुब्भिक्खेdub·bhik·khe अप्पमत्तकेपिap·pa·mat·ta·ke·pi पवारेन्ति,pa·vā·ren·ti पटिसङ्खापिpa·ṭi·saṅ·khā·pi पटिक्खिपन्ति,pa·ṭik·khi·pan·ti सब्बोsab·bo चca सङ्घोsaṅ·gho पवारितोpa·vā·ri·to होति।ho·ti
Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti, sabbo ca saṅgho pavārito hoti.
At this time, food was scarce, and the monks were refusing invitations to eat more even after taking just a little. After reflection, they were even declining altogether. And so now that the whole Sangha was being invited,
-
583
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
-
584
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथ।pa·ri·bhuñ·ja·tha
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjatha.
-
585
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve वनट्ठंva·naṭ·ṭhaṃ पोक्खरट्ठंpok·kha·raṭ·ṭhaṃ भुत्ताविनाbhut·tā·vi·nā पवारितेनpa·vā·ri·te·na अनतिरित्तंa·na·ti·rit·taṃ परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
Anujānāmi, bhikkhave, vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitun”ti.
I allow one who has finished his meal and refused an invitation to eat more to eat non-leftovers coming from the forest or a lotus pond.”
-
586
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ बहुंba·huṃ फलखादनीयंpha·la·khā·da·nī·yaṃ उप्पन्नंup·pan·naṃ होति,ho·ti कप्पियकारकोkap·pi·ya·kā·ra·ko चca नna होति।ho·ti
Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ bahuṁ phalakhādanīyaṁ uppannaṁ hoti, kappiyakārako ca na hoti.
On one occasion in Sāvatthī, much fruit had been given, but there was no attendant.
-
587
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā फलंpha·laṃ नna परिभुञ्जन्ति।pa·ri·bhuñ·jan·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā phalaṁ na paribhuñjanti.
- 588
-
589
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve अबीजंa·bī·jaṃ निब्बत्तबीजंnib·bat·ta·bī·jaṃ अकतकप्पंa·ka·ta·kap·paṃ फलंpha·laṃ परिभुञ्जितुन्”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tun
“Anujānāmi, bhikkhave, abījaṁ nibbattabījaṁ akatakappaṁ phalaṁ paribhuñjitun”ti.
“I allow you to eat fruit that hasn’t been made allowable if it’s seedless or the seeds have been removed.”
-
590
8। सत्थकम्मपटिक्खेपकथाsat·tha·kam·ma·pa·ṭik·khe·pa·ka·thā
8. Satthakammapaṭikkhepakathā
-
591
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed at Sāvatthī for as long as he liked, he set out wandering toward Rājagaha.
- 592
- 593
- 594
-
595
आकासगोत्तोā·kā·sa·got·to वेज्जोvej·jo सत्थकम्मंsat·tha·kam·maṃ करोति।ka·ro·ti
Ākāsagotto vejjo satthakammaṁ karoti.
(Pāli only)
-
596
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सेनासनचारिकंse·nā·sa·na·cā·ri·kaṃ आहिण्डन्तोā·hiṇ·ḍan·to येनye·na तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no विहारोvi·hā·ro तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto yena tassa bhikkhuno vihāro tenupasaṅkami.
Just then, while walking about the dwellings, the Buddha came to this monk’s dwelling.
-
597
अद्दसाad·da·sā खोkho आकासगोत्तोā·kā·sa·got·to वेज्जोvej·jo भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं,ā·gac·chan·taṃ दिस्वानdis·vā·na भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Addasā kho ākāsagotto vejjo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna bhagavantaṁ etadavoca—
-
598
“आगच्छतुā·gac·cha·tu भवंbha·vaṃ गोतमो,go·ta·mo इमस्सi·mas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no वच्चमग्गंvac·ca·mag·gaṃ पस्सतु,pas·sa·tu सेय्यथापिsey·ya·thā·pi गोधामुखन्”ति।go·dhā·mu·khan
“āgacchatu bhavaṁ gotamo, imassa bhikkhuno vaccamaggaṁ passatu, seyyathāpi godhāmukhan”ti.
“Good Gotama, please come and see this monk’s anus. It’s just like the mouth of a lizard.”
- 599
- 600
-
601
ततोवta·to·va पटिनिवत्तित्वा,pa·ṭi·ni·vat·tit·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ सन्निपातापेत्वा,san·ni·pā·tā·pet·vā भिक्खूbhik·khū पटिपुच्छि—pa·ṭi·puc·chi
tatova paṭinivattitvā, etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā, bhikkhū paṭipucchi—
and he turned around right there. Soon afterwards he had the Sangha gathered and questioned the monks:
- 602
- 603
- 604
-
605
“तस्स,tas·sa भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to भगन्दलाबाधो,bha·gan·da·lā·bā·dho आकासगोत्तोā·kā·sa·got·to वेज्जोvej·jo सत्थकम्मंsat·tha·kam·maṃ करोती”ति।ka·ro·tī
“Tassa, bhante, āyasmato bhagandalābādho, ākāsagotto vejjo satthakammaṁ karotī”ti.
“He has hemorrhoids, and the doctor Ākāsagotta is performing surgery.”
- 606
-
607
“अननुच्छविकं,a·na·nuc·cha·vi·kaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve तस्सtas·sa मोघपुरिसस्स,mo·gha·pu·ri·sas·sa अननुलोमिकं,a·na·nu·lo·mi·kaṃ अप्पतिरूपं,ap·pa·ti·rū·paṃ अस्सामणकं,as·sā·ma·ṇa·kaṃ अकप्पियं,a·kap·pi·yaṃ अकरणीयं।a·ka·ra·ṇī·yaṃ
“ananucchavikaṁ, bhikkhave, tassa moghapurisassa, ananulomikaṁ, appatirūpaṁ, assāmaṇakaṁ, akappiyaṁ, akaraṇīyaṁ.
“It’s not suitable, monks, for that foolish man, it’s not proper, it’s not worthy of a monastic, it’s not allowable, it’s not to be done.
- 608
-
609
सम्बाधे,sam·bā·dhe भिक्खवे,bhik·kha·ve सुखुमाsu·khu·mā छवि,cha·vi दुरोपयोdu·ro·pa·yo वणो,va·ṇo दुप्परिहारंdup·pa·ri·hā·raṃ सत्थं।sat·thaṃ
Sambādhe, bhikkhave, sukhumā chavi, duropayo vaṇo, dupparihāraṁ satthaṁ.
The skin is delicate in that area, sores heel with difficulty, and a scalpel is hard to wield there.
- 610
-
611
विगरहित्वाvi·ga·ra·hit·vā …पे…pe
vigarahitvā …pe…
- 612
- 613
- 614
- 615
-
616
“भगवताbha·ga·va·tā सत्थकम्मंsat·tha·kam·maṃ पटिक्खित्तन्”ति—pa·ṭik·khit·tan
“bhagavatā satthakammaṁ paṭikkhittan”ti—
(Pāli only)
- 617
-
618
येye तेte भिक्खूbhik·khū अप्पिच्छा,ap·pic·chā तेte उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Ye te bhikkhū appicchā, te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
- 619
- 620
- 621
- 622
- 623
-
624
“न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve सम्बाधस्सsam·bā·dhas·sa सामन्ताsā·man·tā द्वङ्गुलाdvaṅ·gu·lā सत्थकम्मंsat·tha·kam·maṃ वाvā वत्थिकम्मंvat·thi·kam·maṃ वाvā कारापेतब्बं।kā·rā·pe·tab·baṃ
“na, bhikkhave, sambādhassa sāmantā dvaṅgulā satthakammaṁ vā vatthikammaṁ vā kārāpetabbaṁ.
“You shouldn’t get surgery within 3.5 centimeters of the private parts or have enemas.
- 625
-
626
9। मनुस्समंसपटिक्खेपकथाma·nus·sa·maṃ·sa·pa·ṭik·khe·pa·ka·thā
9. Manussamaṁsapaṭikkhepakathā
-
627
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na बाराणसीbā·rā·ṇa·sī तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed at Rājagaha for as long as he liked, he set out wandering toward Benares.
- 628
- 629
-
630
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ सुप्पियोsup·pi·yo चca उपासकोu·pā·sa·ko सुप्पियाsup·pi·yā चca उपासिकाu·pā·si·kā उभतोपसन्नाu·bha·to·pa·san·nā होन्ति,hon·ti दायका,dā·ya·kā कारका,kā·ra·kā सङ्घुपट्ठाका।saṅ·ghu·paṭ·ṭhā·kā
Tena kho pana samayena bārāṇasiyaṁ suppiyo ca upāsako suppiyā ca upāsikā ubhatopasannā honti, dāyakā, kārakā, saṅghupaṭṭhākā.
At that time in Benares there were two lay-followers, Suppiya and Suppiyā, husband and wife, both with confidence in Buddhism. They were donors and benefactors, and they attended on the Sangha.
-
631
अथa·tha खोkho सुप्पियाsup·pi·yā उपासिकाu·pā·si·kā आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā विहारेनvi·hā·re·na विहारंvi·hā·raṃ परिवेणेनpa·ri·ve·ṇe·na परिवेणंpa·ri·ve·ṇaṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भिक्खूbhik·khū पुच्छति—puc·cha·ti
Atha kho suppiyā upāsikā ārāmaṁ gantvā vihārena vihāraṁ pariveṇena pariveṇaṁ upasaṅkamitvā bhikkhū pucchati—
On one occasion Suppiyā went to the monastery. She walked from dwelling to dwelling, from yard to yard, asking the monks,
- 632
- 633
- 634
- 635
- 636
- 637
- 638
- 639
-
640
“एवं,e·vaṃ अय्ये”तिay·ye खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so सुप्पियायsup·pi·yā·ya उपासिकायu·pā·si·kā·ya पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ बाराणसिंbā·rā·ṇa·siṃ आहिण्डन्तोā·hiṇ·ḍan·to नna अद्दसad·da·sa पवत्तमंसं।pa·vat·ta·maṃ·saṃ
“Evaṁ, ayye”ti kho so puriso suppiyāya upāsikāya paṭissuṇitvā kevalakappaṁ bārāṇasiṁ āhiṇḍanto na addasa pavattamaṁsaṁ.
Saying, “Yes, ma’am,” he walked around the whole of Benares, but could not find any.
- 641
- 642
- 643
- 644
-
645
“तस्सtas·sa खोkho गिलानस्सgi·lā·nas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no पटिच्छादनीयंpa·ṭic·chā·da·nī·yaṃ अलभन्तस्सa·la·bhan·tas·sa आबाधोā·bā·dho वाvā अभिवड्ढिस्सति,a·bhi·vaḍ·ḍhis·sa·ti कालङ्किरियाkā·laṅ·ki·ri·yā वाvā भविस्सति।bha·vis·sa·ti
“tassa kho gilānassa bhikkhuno paṭicchādanīyaṁ alabhantassa ābādho vā abhivaḍḍhissati, kālaṅkiriyā vā bhavissati.
“If that monk doesn’t get meat broth, his illness will get worse or he’ll die.
- 646
- 647
-
648
“हन्द,han·da जे,je इमंi·maṃ मंसंmaṃ·saṃ सम्पादेत्वाsam·pā·det·vā अमुकस्मिंa·mu·kas·miṃ विहारेvi·hā·re भिक्खुbhik·khu गिलानो,gi·lā·no तस्सtas·sa दज्जाहि।daj·jā·hi
“handa, je, imaṁ maṁsaṁ sampādetvā amukasmiṁ vihāre bhikkhu gilāno, tassa dajjāhi.
“Prepare this meat and give it to the sick monk in such-and-such a dwelling.
-
649
योyo चca मंmaṃ पुच्छति,puc·cha·ti ‘गिलाना’तिgi·lā·nā पटिवेदेही”तिpa·ṭi·ve·de·hī उत्तरासङ्गेनut·ta·rā·saṅ·ge·na ऊरुंū·ruṃ वेठेत्वाve·ṭhet·vā ओवरकंo·va·ra·kaṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā मञ्चकेmañ·ca·ke निपज्जि।ni·paj·ji
Yo ca maṁ pucchati, ‘gilānā’ti paṭivedehī”ti uttarāsaṅgena ūruṁ veṭhetvā ovarakaṁ pavisitvā mañcake nipajji.
If anyone asks for me, tell them I’m sick.” She then wrapped her thigh in her upper robe, entered her bedroom, and lay down on the bed.
- 650
-
651
“कहंka·haṃ सुप्पिया”ति?sup·pi·yā
“kahaṁ suppiyā”ti?
(Pāli only)
- 652
-
653
अथa·tha खोkho सुप्पियोsup·pi·yo उपासकोu·pā·sa·ko येनye·na सुप्पियाsup·pi·yā उपासिकाu·pā·si·kā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सुप्पियंsup·pi·yaṃ उपासिकंu·pā·si·kaṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho suppiyo upāsako yena suppiyā upāsikā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā suppiyaṁ upāsikaṁ etadavoca—
-
654
“किस्सkis·sa निपन्नासी”ति?ni·pan·nā·sī
“kissa nipannāsī”ti?
(Pāli only)
-
655
“गिलानाम्ही”ति।gi·lā·nām·hī
“Gilānāmhī”ti.
(Pāli only)
- 656
- 657
- 658
- 659
-
660
यावyā·va सद्धायंsad·dhā·yaṃ सुप्पियाsup·pi·yā पसन्ना,pa·san·nā यत्रyat·ra हिhi नामnā·ma अत्तनोपिat·ta·no·pi मंसानिmaṃ·sā·ni परिच्चत्तानि।pa·ric·cat·tā·ni
Yāva saddhāyaṁ suppiyā pasannā, yatra hi nāma attanopi maṁsāni pariccattāni.
how much faith and confidence Suppiyā has, as she gives up even her own flesh.
- 661
-
662
हट्ठोhaṭ·ṭho उदग्गोu·dag·go येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
haṭṭho udaggo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Delighted and joyful he went to the Buddha. He bowed, sat down,
- 663
-
664
“अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तं,bhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ, saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
“Sir, please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.”
- 665
-
666
अथa·tha खोkho सुप्पियोsup·pi·yo उपासकोu·pā·sa·ko भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho suppiyo upāsako bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Knowing that the Buddha had consented, Suppiya got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left.
-
667
अथa·tha खोkho सुप्पियोsup·pi·yo उपासकोu·pā·sa·ko तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho suppiyo upāsako tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning Suppiya had various kinds of fine foods prepared. He then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
668
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सुप्पियस्सsup·pi·yas·sa उपासकस्सu·pā·sa·kas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि,ni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena suppiyassa upāsakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Suppiya’s house where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
-
669
अथa·tha खोkho सुप्पियोsup·pi·yo उपासकोu·pā·sa·ko येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho suppiyo upāsako yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
- 670
- 671
- 672
- 673
- 674
- 675
-
676
तस्साtas·sā सहsa·ha दस्सनेनdas·sa·ne·na भगवतोbha·ga·va·to तावtā·va महावणोma·hā·va·ṇo रुळ्होru·ḷho अहोसिa·ho·si सुच्छविलोमजातो।suc·cha·vi·lo·ma·jā·to
Tassā saha dassanena bhagavato tāva mahāvaṇo ruḷho ahosi succhavilomajāto.
The moment Suppiyā saw the Buddha that great wound healed and was perfectly covered with skin and hairs.
- 677
- 678
-
679
तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa महिद्धिकताma·hid·dhi·ka·tā महानुभावता,ma·hā·nu·bhā·va·tā यत्रyat·ra हिhi नामnā·ma सहsa·ha दस्सनेनdas·sa·ne·na भगवतोbha·ga·va·to तावtā·va महावणोma·hā·va·ṇo रुळ्होru·ḷho भविस्सतिbha·vis·sa·ti सुच्छविलोमजातो”ति—suc·cha·vi·lo·ma·jā·to
Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma saha dassanena bhagavato tāva mahāvaṇo ruḷho bhavissati succhavilomajāto”ti—
-
680
हट्ठाhaṭ·ṭhā उदग्गाu·dag·gā बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
haṭṭhā udaggā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Delighted and joyful, they personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, they sat down to one side.
-
681
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सुप्पियञ्चsup·pi·yañ·ca उपासकंu·pā·sa·kaṃ सुप्पियञ्चsup·pi·yañ·ca उपासिकंu·pā·si·kaṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā suppiyañca upāsakaṁ suppiyañca upāsikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened them with a teaching, after which he got up from his seat and left.
-
682
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ सन्निपातापेत्वाsan·ni·pā·tā·pet·vā भिक्खूbhik·khū पटिपुच्छि—pa·ṭi·puc·chi
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—
Soon afterwards the Buddha had the Sangha gathered and questioned the monks:
- 683
- 684
-
685
“आहरियित्थ,ā·ha·ri·yit·tha भिक्खू”ति?bhik·khū
“Āhariyittha, bhikkhū”ti?
-
686
“आहरियित्थ,ā·ha·ri·yit·tha भगवा”ति।bha·ga·vā
“Āhariyittha, bhagavā”ti.
-
687
“परिभुञ्जिpa·ri·bhuñ·ji त्वं,tvaṃ भिक्खू”ति?bhik·khū
“Paribhuñji tvaṁ, bhikkhū”ti?
-
688
“परिभुञ्जामहं,pa·ri·bhuñ·jā·ma·haṃ भगवा”ति।bha·ga·vā
“Paribhuñjāmahaṁ, bhagavā”ti.
“Yes.”
-
689
“पटिवेक्खिpa·ṭi·vek·khi त्वं,tvaṃ भिक्खू”ति?bhik·khū
“Paṭivekkhi tvaṁ, bhikkhū”ti?
“Were you circumspect about it?”
-
690
“नाहं,nā·haṃ भगवा,bha·ga·vā पटिवेक्खिन्”ति।pa·ṭi·vek·khin
“Nāhaṁ, bhagavā, paṭivekkhin”ti.
- 691
- 692
-
693
मनुस्समंसंma·nus·sa·maṃ·saṃ खोkho तया,ta·yā मोघपुरिस,mo·gha·pu·ri·sa परिभुत्तं।pa·ri·bhut·taṃ
Manussamaṁsaṁ kho tayā, moghapurisa, paribhuttaṁ.
- 694
- 695
-
696
“सन्ति,san·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve मनुस्साma·nus·sā सद्धाsad·dhā पसन्ना,pa·san·nā तेहिte·hi अत्तनोपिat·ta·no·pi मंसानिmaṃ·sā·ni परिच्चत्तानि।pa·ric·cat·tā·ni
“santi, bhikkhave, manussā saddhā pasannā, tehi attanopi maṁsāni pariccattāni.
“There are people who have faith and confidence, even to the point of giving up their own flesh.
-
697
न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve मनुस्समंसंma·nus·sa·maṃ·saṃ परिभुञ्जितब्बं।pa·ri·bhuñ·ji·tab·baṃ
Na, bhikkhave, manussamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.
- 698
-
699
नna च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अप्पटिवेक्खित्वाap·pa·ṭi·vek·khit·vā मंसंmaṃ·saṃ परिभुञ्जितब्बं।pa·ri·bhuñ·ji·tab·baṃ
Na ca, bhikkhave, appaṭivekkhitvā maṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.
- 700
-
701
10। हत्थिमंसादिपटिक्खेपकथाhat·thi·maṃ·sā·di·pa·ṭik·khe·pa·ka·thā
10. Hatthimaṁsādipaṭikkhepakathā
10. Discussion of the prohibition against elephant meat, etc.
- 702
-
703
मनुस्साma·nus·sā दुब्भिक्खेdub·bhik·khe हत्थिमंसंhat·thi·maṃ·saṃ परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरन्तानंca·ran·tā·naṃ हत्थिमंसंhat·thi·maṃ·saṃ देन्ति।den·ti
Manussā dubbhikkhe hatthimaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ hatthimaṁsaṁ denti.
Because there was a shortage of food, people ate the elephant meat. They also gave elephant meat to monks who were walking for alms.
- 704
-
705
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
- 706
- 707
- 708
- 709
- 710
- 711
-
712
मनुस्साma·nus·sā दुब्भिक्खेdub·bhik·khe अस्समंसंas·sa·maṃ·saṃ परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरन्तानंca·ran·tā·naṃ अस्समंसंas·sa·maṃ·saṃ देन्ति।den·ti
Manussā dubbhikkhe assamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ assamaṁsaṁ denti.
Because there was a shortage of food, people ate the horse meat. They also gave horse meat to monks who were walking for alms.
- 713
-
714
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
- 715
- 716
- 717
- 718
- 719
-
720
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na मनुस्साma·nus·sā दुब्भिक्खेdub·bhik·khe सुनखमंसंsu·na·kha·maṃ·saṃ परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरन्तानंca·ran·tā·naṃ सुनखमंसंsu·na·kha·maṃ·saṃ देन्ति।den·ti
Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe sunakhamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ sunakhamaṁsaṁ denti.
At one time when there was a shortage of food, people ate dog meat. They also gave dog meat to monks who were walking for alms.
- 721
-
722
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
723
“कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma समणाsa·ma·ṇā सक्यपुत्तियाsak·ya·put·ti·yā सुनखमंसंsu·na·kha·maṃ·saṃ परिभुञ्जिस्सन्ति,pa·ri·bhuñ·jis·san·ti जेगुच्छोje·guc·cho सुनखोsu·na·kho पटिकूलो”ति।pa·ṭi·kū·lo
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā sunakhamaṁsaṁ paribhuñjissanti, jeguccho sunakho paṭikūlo”ti.
“How can the Sakyan monastics eat dog meat? Dogs are disgusting and repulsive.”
- 724
- 725
- 726
-
727
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na मनुस्साma·nus·sā दुब्भिक्खेdub·bhik·khe अहिमंसंa·hi·maṃ·saṃ परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरन्तानंca·ran·tā·naṃ अहिमंसंa·hi·maṃ·saṃ देन्ति।den·ti
Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe ahimaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ ahimaṁsaṁ denti.
At one time when there was a shortage of food, people ate snake meat. They also gave snake meat to monks who were walking for alms.
- 728
-
729
मनुस्साma·nus·sā उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
-
730
“कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma समणाsa·ma·ṇā सक्यपुत्तियाsak·ya·put·ti·yā अहिमंसंa·hi·maṃ·saṃ परिभुञ्जिस्सन्ति,pa·ri·bhuñ·jis·san·ti जेगुच्छोje·guc·cho अहिa·hi पटिकूलो”ति।pa·ṭi·kū·lo
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā ahimaṁsaṁ paribhuñjissanti, jeguccho ahi paṭikūlo”ti.
“How can the Sakyan monastics eat snake meat? Snakes are disgusting and repulsive.”
-
731
सुपस्सोपिsu·pas·so·pi नागराजाnā·ga·rā·jā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Supassopi nāgarājā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Even Supassa the king of dragons went to see the Buddha. He bowed down to the Buddha
- 732
- 733
- 734
- 735
-
736
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सुपस्संsu·pas·saṃ नागराजानंnā·ga·rā·jā·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si …पे…pe पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā supassaṁ nāgarājānaṁ dhammiyā kathāya sandassesi …pe… padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching, after which Supassa bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left.
-
737
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
- 738
- 739
-
740
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na लुद्दकाlud·da·kā सीहंsī·haṃ हन्त्वाhan·tvā सीहमंसंsī·ha·maṃ·saṃ परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरन्तानंca·ran·tā·naṃ सीहमंसंsī·ha·maṃ·saṃ देन्ति।den·ti
Tena kho pana samayena luddakā sīhaṁ hantvā sīhamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ sīhamaṁsaṁ denti.
On one occasion hunters killed a lion and ate the lion meat. They also gave lion meat to monks who were walking for alms.
- 741
- 742
- 743
- 744
- 745
- 746
- 747
- 748
-
749
तरच्छंta·rac·chaṃ हन्त्वाhan·tvā तरच्छमंसंta·rac·cha·maṃ·saṃ परिभुञ्जन्ति,pa·ri·bhuñ·jan·ti भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरन्तानंca·ran·tā·naṃ तरच्छमंसंta·rac·cha·maṃ·saṃ देन्ति।den·ti
taracchaṁ hantvā taracchamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ taracchamaṁsaṁ denti.
a hyena and ate the hyena meat. They also gave hyena meat to monks who were walking for alms.
- 750
- 751
- 752
- 753
- 754
- 755
- 756
-
757
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā बाराणसियंbā·rā·ṇa·si·yaṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na अन्धकविन्दंan·dha·ka·vin·daṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि,pak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिं,sad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena andhakavindaṁ tena cārikaṁ pakkāmi, mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ, aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Benares for as long as he liked, he set out wandering toward Andhakavinda together with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
-
758
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na जानपदाjā·na·pa·dā मनुस्साma·nus·sā बहुंba·huṃ लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi सकटेसुsa·ka·ṭe·su आरोपेत्वाā·ro·pet·vā बुद्धप्पमुखस्सbud·dhap·pa·mu·khas·sa भिक्खुसङ्घस्सbhik·khu·saṅ·ghas·sa पिट्ठितोpiṭ·ṭhi·to पिट्ठितोpiṭ·ṭhi·to अनुबन्धाa·nu·ban·dhā होन्ति—hon·ti
Tena kho pana samayena jānapadā manussā bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti—
On this occasion the country people had loaded large quantities of salt, oil, rice, and fresh food onto carts, and were following behind the Sangha of monks headed by the Buddha, thinking,
-
759
“यदाya·dā पटिपाटिंpa·ṭi·pā·ṭiṃ लभिस्सामla·bhis·sā·ma तदाta·dā भत्तंbhat·taṃ करिस्सामा”ति,ka·ris·sā·mā पञ्चमत्तानिpañ·ca·mat·tā·ni चca विघासादसतानि।vi·ghā·sā·da·sa·tā·ni
“yadā paṭipāṭiṁ labhissāma tadā bhattaṁ karissāmā”ti, pañcamattāni ca vighāsādasatāni.
“When our turn comes, we’ll prepare a meal.” Five hundred people living on scraps were also following along.
-
760
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na अन्धकविन्दंan·dha·ka·vin·daṃ तदवसरि।ta·da·va·sa·ri
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena andhakavindaṁ tadavasari.
Eventually the Buddha arrived at Andhakavinda and stayed there.
- 761
-
762
“अतीतानिa·tī·tā·ni खोkho मेme द्वेdve मासानिmā·sā·ni बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ अनुबन्धन्तस्सa·nu·ban·dhan·tas·sa ‘यदाya·dā पटिपाटिंpa·ṭi·pā·ṭiṃ लभिस्सामिla·bhis·sā·mi तदाta·dā भत्तंbhat·taṃ करिस्सामी’ति,ka·ris·sā·mī नna चca मेme पटिपाटिpa·ṭi·pā·ṭi लब्भति,lab·bha·ti अहञ्चम्हिa·hañ·cam·hi एकत्तको,e·kat·ta·ko बहुba·hu चca मेme घरावासत्थोgha·rā·vā·sat·tho हायति।hā·ya·ti
“atītāni kho me dve māsāni buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ anubandhantassa ‘yadā paṭipāṭiṁ labhissāmi tadā bhattaṁ karissāmī’ti, na ca me paṭipāṭi labbhati, ahañcamhi ekattako, bahu ca me gharāvāsattho hāyati.
“I’ve been following the Sangha of monks headed by the Buddha for two months waiting to offer them a meal, and I’m still waiting. Moreover, I am all alone, and all my household business is being neglected.
- 763
- 764
- 765
- 766
-
767
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho so brāhmaṇo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—
He then went to Venerable Ānanda and told what he had been thinking,
- 768
-
769
‘अतीतानिa·tī·tā·ni खोkho मेme द्वेdve मासानिmā·sā·ni बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ अनुबन्धन्तस्स,a·nu·ban·dhan·tas·sa “यदाya·dā पटिपाटिंpa·ṭi·pā·ṭiṃ लभिस्सामिla·bhis·sā·mi तदाta·dā भत्तंbhat·taṃ करिस्सामी”ति।ka·ris·sā·mī
‘atītāni kho me dve māsāni buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ anubandhantassa, “yadā paṭipāṭiṁ labhissāmi tadā bhattaṁ karissāmī”ti.
(Pāli only)
- 770
-
771
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ भत्तग्गंbhat·tag·gaṃ ओलोकेय्यं;o·lo·key·yaṃ
Yannūnāhaṁ bhattaggaṁ olokeyyaṁ;
(Pāli only)
-
772
यंyaṃ भत्तग्गेbhat·tag·ge नास्स,nās·sa तंtaṃ पटियादेय्यन्’ति।pa·ṭi·yā·dey·yan
yaṁ bhattagge nāssa, taṁ paṭiyādeyyan’ti.
(Pāli only)
- 773
-
774
यागुञ्चyā·guñ·ca मधुगोळकञ्च।ma·dhu·go·ḷa·kañ·ca
yāguñca madhugoḷakañca.
(Pāli only)
-
775
सचाहं,sa·cā·haṃ भोbho आनन्द,ā·nan·da पटियादेय्यंpa·ṭi·yā·dey·yaṃ यागुञ्चyā·guñ·ca मधुगोळकञ्च,ma·dhu·go·ḷa·kañ·ca पटिग्गण्हेय्यpa·ṭig·gaṇ·hey·ya मेme भवंbha·vaṃ गोतमो”ति?go·ta·mo
Sacāhaṁ, bho ānanda, paṭiyādeyyaṁ yāguñca madhugoḷakañca, paṭiggaṇheyya me bhavaṁ gotamo”ti?
adding, “Good Ānanda, if I were to prepare congee and honey balls, would Good Gotama accept it?”
- 776
- 777
- 778
- 779
-
780
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पहूतंpa·hū·taṃ यागुञ्चyā·guñ·ca मधुगोळकञ्चma·dhu·go·ḷa·kañ·ca पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to उपनामेसि—u·pa·nā·me·si
Atha kho so brāhmaṇo tassā rattiyā accayena pahūtaṁ yāguñca madhugoḷakañca paṭiyādāpetvā bhagavato upanāmesi—
The following morning that brahmin prepared much congee and many honey balls and brought it to the Buddha, saying,
- 781
- 782
-
783
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
-
784
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथा”ति।pa·ri·bhuñ·ja·thā
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjathā”ti.
-
785
अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पहूतायpa·hū·tā·ya यागुयाyā·gu·yā चca मधुगोळकेनma·dhu·go·ḷa·ke·na चca सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ धोतहत्थंdho·ta·hat·thaṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho so brāhmaṇo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ pahūtāya yāguyā ca madhugoḷakena ca sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ dhotahatthaṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
That brahmin then personally served much congee and many honey balls to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, the brahmin sat down to one side.
- 786
- 787
- 788
-
789
यागुंyā·guṃ देन्तोden·to आयुंā·yuṃ देति,de·ti वण्णंvaṇ·ṇaṃ देति,de·ti सुखंsu·khaṃ देति,de·ti बलंba·laṃ देति,de·ti पटिभानंpa·ṭi·bhā·naṃ देति,de·ti यागुyā·gu पीताpī·tā खुद्दंkhud·daṃ पटिहनति,pa·ṭi·ha·na·ti पिपासंpi·pā·saṃ विनेति,vi·ne·ti वातंvā·taṃ अनुलोमेति,a·nu·lo·me·ti वत्थिंvat·thiṃ सोधेति,so·dhe·ti आमावसेसंā·mā·va·se·saṃ पाचेति—pā·ce·ti
Yāguṁ dento āyuṁ deti, vaṇṇaṁ deti, sukhaṁ deti, balaṁ deti, paṭibhānaṁ deti, yāgu pītā khuddaṁ paṭihanati, pipāsaṁ vineti, vātaṁ anulometi, vatthiṁ sodheti, āmāvasesaṁ pāceti—
One who gives congee gives life, beauty, happiness, strength, and eloquence; drinking congee stills hunger, allays thirst, gets rid of wind, cleans out the bladder, and helps the digestion of food remnants.
- 790
- 791
- 792
- 793
- 794
- 795
- 796
- 797
- 798
- 799
- 800
- 801
-
802
मनुस्ससोभग्यतमिच्छताma·nus·sa·so·bhag·ya·ta·mic·cha·tā वा”ति।vā
Manussasobhagyatamicchatā vā”ti.
- 803
- 804
-
805
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve यागुञ्चyā·guñ·ca मधुगोळकञ्चा”ति।ma·dhu·go·ḷa·kañ·cā
“anujānāmi, bhikkhave, yāguñca madhugoḷakañcā”ti.
-
806
12। तरुणपसन्नमहामत्तवत्थुta·ru·ṇa·pa·san·na·ma·hā·mat·ta·vat·thu
12. Taruṇapasannamahāmattavatthu
- 807
- 808
-
809
भिक्खूbhik·khū कालस्सेवkā·las·se·va भोज्जयागुयाbhoj·ja·yā·gu·yā धाताdhā·tā मधुगोळकेनma·dhu·go·ḷa·ke·na चca भत्तग्गेbhat·tag·ge नna चित्तरूपंcit·ta·rū·paṃ परिभुञ्जन्ति।pa·ri·bhuñ·jan·ti
Bhikkhū kālasseva bhojjayāguyā dhātā madhugoḷakena ca bhattagge na cittarūpaṁ paribhuñjanti.
After eating rice porridge and honey balls to their satisfaction in the morning, the monks did not eat as much as they had intended in the dining hall.
-
810
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अञ्ञतरेनañ·ña·ta·re·na तरुणपसन्नेनta·ru·ṇa·pa·san·ne·na महामत्तेनma·hā·mat·te·na स्वातनायsvā·ta·nā·ya बुद्धप्पमुखोbud·dhap·pa·mu·kho भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho निमन्तितोni·man·ti·to होति।ho·ti
Tena kho pana samayena aññatarena taruṇapasannena mahāmattena svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito hoti.
At this time a certain government official who had recently acquired faith in Buddhism had invited the Sangha of monks headed by the Buddha for the meal on the following day.
-
811
अथa·tha खोkho तस्सtas·sa तरुणपसन्नस्सta·ru·ṇa·pa·san·nas·sa महामत्तस्सma·hā·mat·tas·sa एतदहोसि—e·ta·da·ho·si
Atha kho tassa taruṇapasannassa mahāmattassa etadahosi—
-
812
“यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ अड्ढतेलसन्नंaḍ·ḍha·te·la·san·naṃ भिक्खुसतानंbhik·khu·sa·tā·naṃ अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni मंसपातिसतानिmaṃ·sa·pā·ti·sa·tā·ni पटियादेय्यं,pa·ṭi·yā·dey·yaṃ एकमेकस्सe·ka·me·kas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no एकमेकंe·ka·me·kaṃ मंसपातिंmaṃ·sa·pā·tiṃ उपनामेय्यन्”ति।u·pa·nā·mey·yan
“yannūnāhaṁ aḍḍhatelasannaṁ bhikkhusatānaṁ aḍḍhatelasāni maṁsapātisatāni paṭiyādeyyaṁ, ekamekassa bhikkhuno ekamekaṁ maṁsapātiṁ upanāmeyyan”ti.
“Why don’t I prepare twelve hundred and fifty bowls of meat for the twelve hundred and fifty monks? I can then give one bowl to each and every monk.”
-
813
अथa·tha खोkho सोso तरुणपसन्नोta·ru·ṇa·pa·san·no महामत्तोma·hā·mat·to तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni चca मंसपातिसतानि,maṃ·sa·pā·ti·sa·tā·ni भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā aḍḍhatelasāni ca maṁsapātisatāni, bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning that official had various kinds of fine foods prepared, as well as twelve hundred and fifty bowls of meat. He then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
814
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na तस्सtas·sa तरुणपसन्नस्सta·ru·ṇa·pa·san·nas·sa महामत्तस्सma·hā·mat·tas·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि,ni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa taruṇapasannassa mahāmattassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to that brahmin’s house where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
- 815
- 816
- 817
-
818
“माmā खोkho तुम्हे,tum·he भन्ते—‘अयंbhan·te तरुणपसन्नोta·ru·ṇa·pa·san·no महामत्तो’ति—थोकंma·hā·mat·to थोकंtho·kaṃ पटिग्गण्हथ।pa·ṭig·gaṇ·ha·tha
“Mā kho tumhe, bhante—‘ayaṁ taruṇapasanno mahāmatto’ti—thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhatha.
“Please don’t say that because I’ve only recently acquired faith in Buddhism.
-
819
बहुंba·huṃ मेme खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियत्तं,pa·ṭi·yat·taṃ अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni चca मंसपातिसतानि।maṃ·sa·pā·ti·sa·tā·ni
Bahuṁ me khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ, aḍḍhatelasāni ca maṁsapātisatāni.
I’ve prepared much food of various kinds, as well as twelve-hundred and fifty bowls of meat.
- 820
-
821
पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भन्ते,bhan·te यावदत्थन्”ति।yā·va·dat·than
Paṭiggaṇhatha, bhante, yāvadatthan”ti.
-
822
“नna खोkho मयं,ma·yaṃ आवुसो,ā·vu·so एतङ्कारणाe·taṅ·kā·ra·ṇā थोकंtho·kaṃ थोकंtho·kaṃ पटिग्गण्हाम,pa·ṭig·gaṇ·hā·ma अपिa·pi चca मयंma·yaṃ कालस्सेवkā·las·se·va भोज्जयागुयाbhoj·ja·yā·gu·yā धाताdhā·tā मधुगोळकेनma·dhu·go·ḷa·ke·na च।ca तेनte·na मयंma·yaṃ थोकंtho·kaṃ थोकंtho·kaṃ पटिग्गण्हामा”ति।pa·ṭig·gaṇ·hā·mā
“Na kho mayaṁ, āvuso, etaṅkāraṇā thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāma, api ca mayaṁ kālasseva bhojjayāguyā dhātā madhugoḷakena ca. Tena mayaṁ thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāmā”ti.
“We’re not taking so little because of that, but because we ate rice porridge and honey balls to our satisfaction early in the morning.”
- 823
-
824
“कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma भदन्ताbha·dan·tā मयाma·yā निमन्तिताni·man·ti·tā अञ्ञस्सañ·ñas·sa भोज्जयागुंbhoj·ja·yā·guṃ परिभुञ्जिस्सन्ति,pa·ri·bhuñ·jis·san·ti नna चाहंcā·haṃ पटिबलोpa·ṭi·ba·lo यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ दातुन्”तिdā·tun
“kathañhi nāma bhadantā mayā nimantitā aññassa bhojjayāguṁ paribhuñjissanti, na cāhaṁ paṭibalo yāvadatthaṁ dātun”ti
“When the venerables have been invited by me, how can they eat someone else’s rice porridge? Am I incapable of giving them as much as they like?”
-
825
कुपितोku·pi·to अनत्तमनोa·nat·ta·ma·no आसादनापेक्खोā·sā·da·nā·pek·kho भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पत्तेpat·te पूरेन्तोpū·ren·to अगमासि—“भुञ्जथa·ga·mā·si वाvā हरथha·ra·tha वा”ति।vā
kupito anattamano āsādanāpekkho bhikkhūnaṁ patte pūrento agamāsi—“bhuñjatha vā haratha vā”ti.
Angry and aiming to criticize, he walked around filling the monks’ almsbowls, saying, “Eat it or take it away.”
-
826
अथa·tha खोkho सोso तरुणपसन्नोta·ru·ṇa·pa·san·no महामत्तोma·hā·mat·to बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
When he had personally served the various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha, and the Buddha had finished his meal, the official sat down to one side.
-
827
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho तंtaṃ तरुणपसन्नंta·ru·ṇa·pa·san·naṃ महामत्तंma·hā·mat·taṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ taruṇapasannaṁ mahāmattaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching, after which he got up from his seat and left.
-
828
अथa·tha खोkho तस्सtas·sa तरुणपसन्नस्सta·ru·ṇa·pa·san·nas·sa महामत्तस्सma·hā·mat·tas·sa अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to अहुदेवa·hu·de·va कुक्कुच्चं,kuk·kuc·caṃ अहुa·hu विप्पटिसारो—vip·pa·ṭi·sā·ro
Atha kho tassa taruṇapasannassa mahāmattassa acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṁ, ahu vippaṭisāro—
Soon after the Buddha had left, that official felt anxiety and remorse, thinking,
- 829
- 830
- 831
-
832
अथa·tha खोkho सोso तरुणपसन्नोta·ru·ṇa·pa·san·no महामत्तोma·hā·mat·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 833
-
834
“इधi·dha मय्हं,may·haṃ भन्ते,bhan·te अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to अहुदेवa·hu·de·va कुक्कुच्चं,kuk·kuc·caṃ अहुa·hu विप्पटिसारोvip·pa·ṭi·sā·ro
“idha mayhaṁ, bhante, acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṁ, ahu vippaṭisāro
(Pāli only)
- 835
- 836
- 837
- 838
-
839
“यदग्गेनya·dag·ge·na तया,ta·yā आवुसो,ā·vu·so स्वातनायsvā·ta·nā·ya बुद्धप्पमुखोbud·dhap·pa·mu·kho भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho निमन्तितोni·man·ti·to तदग्गेनta·dag·ge·na तेte बहुंba·huṃ पुञ्ञंpuñ·ñaṃ पसुतं।pa·su·taṃ
“Yadaggena tayā, āvuso, svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito tadaggena te bahuṁ puññaṁ pasutaṁ.
“When you invited the Sangha of monks headed by the Buddha for a meal on the following day, you made much merit.
-
840
यदग्गेनya·dag·ge·na तेte एकमेकेनe·ka·me·ke·na भिक्खुनाbhik·khu·nā एकमेकंe·ka·me·kaṃ सित्थंsit·thaṃ पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ तदग्गेनta·dag·ge·na तेte बहुंba·huṃ पुञ्ञंpuñ·ñaṃ पसुतं,pa·su·taṃ सग्गाsag·gā तेte आरद्धा”ति।ā·rad·dhā
Yadaggena te ekamekena bhikkhunā ekamekaṁ sitthaṁ paṭiggahitaṁ tadaggena te bahuṁ puññaṁ pasutaṁ, saggā te āraddhā”ti.
When each and every monk received rice from you, you made much merit. You are heading for heaven.”
-
841
अथa·tha खोkho सोso तरुणपसन्नोta·ru·ṇa·pa·san·no महामत्तो—“लाभाma·hā·mat·to किरki·ra मे,me सुलद्धंsu·lad·dhaṃ किरki·ra मे,me बहुंba·huṃ किरki·ra मयाma·yā पुञ्ञंpuñ·ñaṃ पसुतं,pa·su·taṃ सग्गाsag·gā किरki·ra मेme आरद्धा”ति—ā·rad·dhā
Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto—“lābhā kira me, suladdhaṁ kira me, bahuṁ kira mayā puññaṁ pasutaṁ, saggā kira me āraddhā”ti—
-
842
हट्ठोhaṭ·ṭho उदग्गोu·dag·go उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
haṭṭho udaggo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
he was joyful and elated. He got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left.
-
843
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ सन्निपातापेत्वाsan·ni·pā·tā·pet·vā भिक्खूbhik·khū पटिपुच्छि—pa·ṭi·puc·chi
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—
Soon afterwards the Buddha had the Sangha gathered and questioned the monks:
-
844
“सच्चंsac·caṃ किर,ki·ra भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूbhik·khū अञ्ञत्रañ·ñat·ra निमन्तिताni·man·ti·tā अञ्ञस्सañ·ñas·sa भोज्जयागुंbhoj·ja·yā·guṃ परिभुञ्जन्ती”ति?pa·ri·bhuñ·jan·tī
“saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū aññatra nimantitā aññassa bhojjayāguṁ paribhuñjantī”ti?
“Is it true, monks, that monks who had been invited for a meal ate someone else’s rice porridge beforehand?”
- 845
- 846
-
847
कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma ते,te भिक्खवे,bhik·kha·ve मोघपुरिसाmo·gha·pu·ri·sā अञ्ञत्रañ·ñat·ra निमन्तिताni·man·ti·tā अञ्ञस्सañ·ñas·sa भोज्जयागुंbhoj·ja·yā·guṃ परिभुञ्जिस्सन्ति।pa·ri·bhuñ·jis·san·ti
kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā aññatra nimantitā aññassa bhojjayāguṁ paribhuñjissanti.
“How can those foolish men eat someone else’s congee beforehand when they have been invited for a meal?
- 848
- 849
-
850
“न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञत्रañ·ñat·ra निमन्तितेनni·man·ti·te·na अञ्ञस्सañ·ñas·sa भोज्जयागुbhoj·ja·yā·gu परिभुञ्जितब्बा।pa·ri·bhuñ·ji·tab·bā
“na, bhikkhave, aññatra nimantitena aññassa bhojjayāgu paribhuñjitabbā.
“When you have been invited to a meal, you shouldn’t eat someone else’s rice porridge beforehand.
- 851
- 852
-
853
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अन्धकविन्देan·dha·ka·vin·de यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na राजगहंrā·ja·ga·haṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि,pak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिं,sad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā andhakavinde yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi, mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ, aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Andhakavinda for as long as he liked, he set out wandering toward Rājagaha together with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
-
854
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no राजगहाrā·ja·ga·hā अन्धकविन्दंan·dha·ka·vin·daṃ अद्धानमग्गप्पटिपन्नोad·dhā·na·mag·gap·pa·ṭi·pan·no होति,ho·ti पञ्चमत्तेहिpañ·ca·mat·te·hi सकटसतेहि,sa·ka·ṭa·sa·te·hi सब्बेहेवsab·be·he·va गुळकुम्भपूरेहि।gu·ḷa·kum·bha·pū·re·hi
Tena kho pana samayena belaṭṭho kaccāno rājagahā andhakavindaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti, pañcamattehi sakaṭasatehi, sabbeheva guḷakumbhapūrehi.
Just then Belaṭṭha Kaccāna was traveling from Rājagaha to Andhakavinda with five hundred carts, all of them filled with jars of sugar.
-
855
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā बेलट्ठंbe·laṭ·ṭhaṃ कच्चानंkac·cā·naṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं,ā·gac·chan·taṃ दिस्वानdis·vā·na मग्गाmag·gā ओक्कम्मok·kam·ma अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le निसीदि।ni·sī·di
Addasā kho bhagavā belaṭṭhaṁ kaccānaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
When the Buddha saw Belaṭṭha Kaccāna coming, he stepped off the road and sat down at the foot of a tree.
-
856
अथa·tha खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho belaṭṭho kaccāno yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
- 857
- 858
- 859
-
860
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā एकंयेवe·kaṃ·ye·va गुळकुम्भंgu·ḷa·kum·bhaṃ आदायā·dā·ya येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā ekaṁyeva guḷakumbhaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca—
Saying, “Yes, sir,” he got a jar of sugar, returned to the Buddha, and said,
- 861
- 862
- 863
-
864
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ गुळंgu·ḷaṃ दत्वाdat·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā bhikkhūnaṁ guḷaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—
Saying, “Yes, sir,” he did just that. He then said to the Buddha,
- 865
- 866
- 867
-
868
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ गुळंgu·ḷaṃ यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ दत्वाdat·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā bhikkhūnaṁ guḷaṁ yāvadatthaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—
Saying, “Yes, sir,” he did as requested. He then said to the Buddha,
- 869
- 870
- 871
-
872
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā भिक्खूbhik·khū गुळेहिgu·ḷe·hi सन्तप्पेसि।san·tap·pe·si
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā bhikkhū guḷehi santappesi.
- 873
- 874
- 875
- 876
- 877
-
878
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā विघासादानंvi·ghā·sā·dā·naṃ गुळंgu·ḷaṃ दत्वाdat·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā vighāsādānaṁ guḷaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—
Saying, “Yes, sir,” he again did as requested. He then said to the Buddha,
- 879
- 880
- 881
-
882
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā विघासादानंvi·ghā·sā·dā·naṃ गुळंgu·ḷaṃ यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ दत्वाdat·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā vighāsādānaṁ guḷaṁ yāvadatthaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—
Saying, “Yes, sir,” he again did as requested. He then said to the Buddha,
- 883
- 884
- 885
-
886
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā विघासादेvi·ghā·sā·de गुळेहिgu·ḷe·hi सन्तप्पेसि।san·tap·pe·si
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā vighāsāde guḷehi santappesi.
-
887
एकच्चेe·kac·ce विघासादाvi·ghā·sā·dā कोलम्बेपिko·lam·be·pi घटेपिgha·ṭe·pi पूरेसुं,pū·re·suṃ पिटकानिपिpi·ṭa·kā·ni·pi उच्छङ्गेपिuc·chaṅ·ge·pi पूरेसुं।pū·re·suṃ
Ekacce vighāsādā kolambepi ghaṭepi pūresuṁ, piṭakānipi ucchaṅgepi pūresuṁ.
Some of those who lived on scraps filled basins, waterpots, and baskets, and some even their laps.
- 888
- 889
- 890
-
891
“नाहंnā·haṃ तं,taṃ कच्चान,kac·cā·na पस्सामिpas·sā·mi सदेवकेsa·de·va·ke लोकेlo·ke समारकेsa·mā·ra·ke सब्रह्मकेsab·rah·ma·ke सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्सायsa·de·va·ma·nus·sā·ya यस्सyas·sa सोso गुळोgu·ḷo परिभुत्तोpa·ri·bhut·to सम्माsam·mā परिणामंpa·ri·ṇā·maṃ गच्छेय्य,gac·chey·ya अञ्ञत्रañ·ñat·ra तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa वाvā तथागतसावकस्सta·thā·ga·ta·sā·va·kas·sa वा।vā
“Nāhaṁ taṁ, kaccāna, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yassa so guḷo paribhutto sammā pariṇāmaṁ gaccheyya, aññatra tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā.
“Kaccāna, I don’t see anyone in this world with its gods, lords of death, and supreme beings, in this society with its monastics and brahmins, its gods and humans, who would be able to properly digest that sugar except a Buddha or his disciple.
-
892
तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ कच्चान,kac·cā·na तंtaṃ गुळंgu·ḷaṃ अप्पहरितेap·pa·ha·ri·te वाvā छड्डेहि,chaḍ·ḍe·hi अप्पाणकेap·pā·ṇa·ke वाvā उदकेu·da·ke ओपिलापेही”ति।o·pi·lā·pe·hī
Tena hi tvaṁ, kaccāna, taṁ guḷaṁ appaharite vā chaḍḍehi, appāṇake vā udake opilāpehī”ti.
So discard that sugar where there are no cultivated plants or in water without life.”
-
893
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā तंtaṃ गुळंgu·ḷaṃ अप्पाणकेap·pā·ṇa·ke उदकेu·da·ke ओपिलापेति।o·pi·lā·pe·ti
“Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā taṁ guḷaṁ appāṇake udake opilāpeti.
Saying, “Yes, sir,” he dumped that sugar in water without life.
-
894
अथa·tha खोkho सोso गुळोgu·ḷo उदकेu·da·ke पक्खित्तोpak·khit·to चिच्चिटायतिcic·ci·ṭā·ya·ti चिटिचिटायतिci·ṭi·ci·ṭā·ya·ti पधूपायतिpa·dhū·pā·ya·ti सम्पधूपायति।sam·pa·dhū·pā·ya·ti
Atha kho so guḷo udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati padhūpāyati sampadhūpāyati.
As he did so, that sugar hissed, sputtered, fumed, and smoked—
-
895
सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma फालोphā·lo दिवसंसन्तत्तोdi·va·saṃ·san·tat·to उदकेu·da·ke पक्खित्तोpak·khit·to चिच्चिटायतिcic·ci·ṭā·ya·ti चिटिचिटायतिci·ṭi·ci·ṭā·ya·ti पधूपायतिpa·dhū·pā·ya·ti सम्पधूपायति;sam·pa·dhū·pā·ya·ti
Seyyathāpi nāma phālo divasaṁsantatto udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati padhūpāyati sampadhūpāyati;
just like a plowshare heated the whole day hisses, sputters, fumes, and smokes when dropped in water.
-
896
एवमेवe·va·me·va सोso गुळोgu·ḷo उदकेu·da·ke पक्खित्तोpak·khit·to चिच्चिटायतिcic·ci·ṭā·ya·ti चिटिचिटायतिci·ṭi·ci·ṭā·ya·ti पधूपायतिpa·dhū·pā·ya·ti सम्पधूपायति।sam·pa·dhū·pā·ya·ti
evameva so guḷo udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati padhūpāyati sampadhūpāyati.
(Pāli only)
-
897
अथa·tha खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no संविग्गोsaṃ·vig·go लोमहट्ठजातोlo·ma·haṭ·ṭha·jā·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho belaṭṭho kaccāno saṁviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Belaṭṭha Kaccāna was awestruck, with goose bumps all over. He approached the Buddha, bowed, and sat down.
-
898
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नस्सni·sin·nas·sa खोkho बेलट्ठस्सbe·laṭ·ṭhas·sa कच्चानस्सkac·cā·nas·sa भगवाbha·ga·vā अनुपुब्बिंa·nu·pub·biṃ कथंka·thaṃ कथेसि,ka·the·si सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
Ekamantaṁ nisinnassa kho belaṭṭhassa kaccānassa bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
-
899
दानकथंdā·na·ka·thaṃ सीलकथंsī·la·ka·thaṃ सग्गकथं,sag·ga·ka·thaṃ कामानंkā·mā·naṃ आदीनवंā·dī·na·vaṃ ओकारंo·kā·raṃ सङ्किलेसं,saṅ·ki·le·saṃ नेक्खम्मेnek·kham·me आनिसंसंā·ni·saṃ·saṃ पकासेसि।pa·kā·se·si
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ, kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation.
-
900
यदाya·dā भगवाbha·ga·vā अञ्ञासिañ·ñā·si बेलट्ठंbe·laṭ·ṭhaṃ कच्चानंkac·cā·naṃ कल्लचित्तं,kal·la·cit·taṃ मुदुचित्तं,mu·du·cit·taṃ विनीवरणचित्तं,vi·nī·va·ra·ṇa·cit·taṃ उदग्गचित्तं,u·dag·ga·cit·taṃ पसन्नचित्तं,pa·san·na·cit·taṃ अथa·tha याyā बुद्धानंbud·dhā·naṃ सामुक्कंसिकाsā·muk·kaṃ·si·kā धम्मदेसना,dham·ma·de·sa·nā तंtaṃ पकासेसिpa·kā·se·si …पे…pe
Yadā bhagavā aññāsi belaṭṭhaṁ kaccānaṁ kallacittaṁ, muducittaṁ, vinīvaraṇacittaṁ, udaggacittaṁ, pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā, taṁ pakāsesi …pe…
When the Buddha knew that his mind was ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path.
-
901
एवमेवe·va·me·va बेलट्ठस्सbe·laṭ·ṭhas·sa कच्चानस्सkac·cā·nas·sa तस्मिंयेवtas·miṃ·ye·va आसनेā·sa·ne विरजंvi·ra·jaṃ वीतमलंvī·ta·ma·laṃ धम्मचक्खुंdham·ma·cak·khuṃ उदपादि—u·da·pā·di
evameva belaṭṭhassa kaccānassa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while he was sitting right there, Belaṭṭha Kaccāna experienced the stainless vision of the Truth:
- 902
-
903
अथa·tha खोkho बेलट्ठोbe·laṭ·ṭho कच्चानोkac·cā·no दिट्ठधम्मोdiṭ·ṭha·dham·mo पत्तधम्मोpat·ta·dham·mo विदितधम्मोvi·di·ta·dham·mo परियोगाळ्हधम्मोpa·ri·yo·gā·ḷha·dham·mo तिण्णविचिकिच्छोtiṇ·ṇa·vi·ci·kic·cho विगतकथङ्कथोvi·ga·ta·ka·thaṅ·ka·tho वेसारज्जप्पत्तोve·sā·raj·jap·pat·to अपरप्पच्चयोa·pa·rap·pac·ca·yo सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho belaṭṭho kaccāno diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—
He had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction. He then said to the Buddha,
-
904
“अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते।bhan·te
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
-
905
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्यuk·kuj·jey·ya …पे…pe
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya …pe…
Just as one might set upright what’s overturned, or reveal what’s hidden, or show the way to one who’s lost, or bring a lamp into the dark so that one with eyes might see what’s there—
- 906
- 907
- 908
- 909
- 910
- 911
- 912
-
913
“गिलानस्सेवgi·lā·nas·se·va भगवताbha·ga·va·tā गुळोgu·ḷo अनुञ्ञातो,a·nuñ·ñā·to नोno अगिलानस्सा”ति—a·gi·lā·nas·sā
“gilānasseva bhagavatā guḷo anuññāto, no agilānassā”ti—
-
914
कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā गुळंgu·ḷaṃ नna भुञ्जन्ति।bhuñ·jan·ti
kukkuccāyantā guḷaṁ na bhuñjanti.
- 915
- 916
-
917
14। पाटलिगामवत्थुpā·ṭa·li·gā·ma·vat·thu
14. Pāṭaligāmavatthu
14. Pāṭaligāma
-
918
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na पाटलिगामोpā·ṭa·li·gā·mo तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि,pak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena pāṭaligāmo tena cārikaṁ pakkāmi, mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Rājagaha for as long as he liked, he set out wandering toward Pāṭaligāma with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
- 919
- 920
- 921
-
922
अथa·tha खोkho पाटलिगामिकाpā·ṭa·li·gā·mi·kā उपासकाu·pā·sa·kā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
-
923
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho पाटलिगामिकेpā·ṭa·li·gā·mi·ke उपासकेu·pā·sa·ke भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसि,san·das·se·si समादपेसि,sa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसि,sa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
Ekamantaṁ nisinne kho pāṭaligāmike upāsake bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi, samādapesi, samuttejesi, sampahaṁsesi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened them with a teaching.
-
924
अथa·tha खोkho पाटलिगामिकाpā·ṭa·li·gā·mi·kā उपासकाu·pā·sa·kā भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सिताsan·das·si·tā समादपिताsa·mā·da·pi·tā समुत्तेजिताsa·mut·te·ji·tā सम्पहंसिताsam·pa·haṃ·si·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
- 925
- 926
-
927
अथa·tha खोkho पाटलिगामिकाpā·ṭa·li·gā·mi·kā उपासकाu·pā·sa·kā भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā येनye·na आवसथागारंā·va·sa·thā·gā·raṃ तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सब्बसन्थरिंsab·ba·san·tha·riṃ आवसथागारंā·va·sa·thā·gā·raṃ सन्थरित्वा,san·tha·rit·vā आसनानिā·sa·nā·ni पञ्ञपेत्वा,pañ·ña·pet·vā उदकमणिकंu·da·ka·ma·ṇi·kaṃ पतिट्ठापेत्वा,pa·tiṭ·ṭhā·pet·vā तेलपदीपंte·la·pa·dī·paṃ आरोपेत्वाā·ro·pet·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठंसु।aṭ·ṭhaṃ·su
Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ āvasathāgāraṁ santharitvā, āsanāni paññapetvā, udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā, telapadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
Knowing that he had consented, they got up from their seats, bowed down, and circumambulated him with their right sides toward him. They then went to the guesthouse, spread mats on the floor, prepared seats, put out a large waterpot, and hung up an oil lamp, after which they returned to the Buddha, bowed,
- 928
-
929
“सब्बसन्थरिसन्थतं,sab·ba·san·tha·ri·san·tha·taṃ भन्ते,bhan·te आवसथागारं।ā·va·sa·thā·gā·raṃ
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, āvasathāgāraṁ.
-
930
आसनानिā·sa·nā·ni पञ्ञत्तानि।pañ·ñat·tā·ni
Āsanāni paññattāni.
(Pāli only)
-
931
उदकमणिकोu·da·ka·ma·ṇi·ko पतिट्ठापितो।pa·tiṭ·ṭhā·pi·to
Udakamaṇiko patiṭṭhāpito.
(Pāli only)
- 932
- 933
-
934
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na येनye·na आवसथागारंā·va·sa·thā·gā·raṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पादेpā·de पक्खालेत्वाpak·khā·let·vā आवसथागारंā·va·sa·thā·gā·raṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā मज्झिमंmaj·jhi·maṃ थम्भंtham·bhaṃ निस्सायnis·sā·ya पुरत्थाभिमुखोpu·rat·thā·bhi·mu·kho निसीदि।ni·sī·di
Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to the guesthouse together with the Sangha of monks. He washed his feet, entered the guesthouse, and sat down facing east, leaning on the central pillar.
-
935
भिक्खुसङ्घोपिbhik·khu·saṅ·gho·pi खोkho पादेpā·de पक्खालेत्वाpak·khā·let·vā आवसथागारंā·va·sa·thā·gā·raṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā पच्छिमंpac·chi·maṃ भित्तिंbhit·tiṃ निस्सायnis·sā·ya पुरत्थाभिमुखोpu·rat·thā·bhi·mu·kho निसीदि,ni·sī·di भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va पुरक्खत्वा।pu·rak·khat·vā
Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi, bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
The monks washed their feet too, entered the guesthouse, and sat down facing east with the Buddha in front of them, leaning against the western wall.
-
936
पाटलिगामिकापिpā·ṭa·li·gā·mi·kā·pi खोkho उपासकाu·pā·sa·kā पादेpā·de पक्खालेत्वाpak·khā·let·vā आवसथागारंā·va·sa·thā·gā·raṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ भित्तिंbhit·tiṃ निस्सायnis·sā·ya पच्छिमाभिमुखाpac·chi·mā·bhi·mu·khā निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va पुरक्खत्वा।pu·rak·khat·vā
Pāṭaligāmikāpi kho upāsakā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu, bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
The lay followers of Pāṭaligāma followed suit and sat down facing west with the Buddha in front of them, leaning against the eastern wall.
- 937
- 938
- 939
-
940
इध,i·dha गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo दुस्सीलोdus·sī·lo सीलविपन्नोsī·la·vi·pan·no पमादाधिकरणंpa·mā·dā·dhi·ka·ra·ṇaṃ महतिंma·ha·tiṃ भोगजानिंbho·ga·jā·niṃ निगच्छति।ni·gac·cha·ti
Idha, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati.
-
941
अयंa·yaṃ पठमोpa·ṭha·mo आदीनवोā·dī·na·vo दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपत्तिया।sī·la·vi·pat·ti·yā
Ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
(Pāli only)
-
942
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपन्नस्सsī·la·vi·pan·nas·sa पापकोpā·pa·ko कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गच्छति।ab·bhug·gac·cha·ti
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati.
-
943
अयंa·yaṃ दुतियोdu·ti·yo आदीनवोā·dī·na·vo दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपत्तिया।sī·la·vi·pat·ti·yā
Ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
(Pāli only)
-
944
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo दुस्सीलोdus·sī·lo सीलविपन्नोsī·la·vi·pan·no यञ्ञदेवyañ·ña·de·va परिसंpa·ri·saṃ उपसङ्कमति,u·pa·saṅ·ka·ma·ti यदिya·di खत्तियपरिसं,khat·ti·ya·pa·ri·saṃ यदिya·di ब्राह्मणपरिसं,brāh·ma·ṇa·pa·ri·saṃ यदिya·di गहपतिपरिसं,ga·ha·pa·ti·pa·ri·saṃ यदिya·di समणपरिसं,sa·ma·ṇa·pa·ri·saṃ अविसारदोa·vi·sā·ra·do उपसङ्कमतिu·pa·saṅ·ka·ma·ti मङ्कुभूतो।maṅ·ku·bhū·to
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati, yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ, avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto.
Whenever they come to a gathering of people—whether a gathering of aristocrats, brahmins, householders, or monastics—they are shy and timid.
-
945
अयंa·yaṃ ततियोta·ti·yo आदीनवोā·dī·na·vo दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपत्तिया।sī·la·vi·pat·ti·yā
Ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
(Pāli only)
- 946
-
947
अयंa·yaṃ चतुत्थोca·tut·tho आदीनवोā·dī·na·vo दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपत्तिया।sī·la·vi·pat·ti·yā
Ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
(Pāli only)
-
948
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo दुस्सीलोdus·sī·lo सीलविपन्नोsī·la·vi·pan·no कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अपायंa·pā·yaṃ दुग्गतिंdug·ga·tiṃ विनिपातंvi·ni·pā·taṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
-
949
अयंa·yaṃ पञ्चमोpañ·ca·mo आदीनवोā·dī·na·vo दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपत्तिया।sī·la·vi·pat·ti·yā
Ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
(Pāli only)
-
950
इमेi·me खो,kho गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo पञ्चpañ·ca आदीनवाā·dī·na·vā दुस्सीलस्सdus·sī·las·sa सीलविपत्तिया।sī·la·vi·pat·ti·yā
Ime kho, gahapatayo, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
(Pāli only)
- 951
- 952
-
953
इध,i·dha गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo सीलवाsī·la·vā सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no अप्पमादाधिकरणंap·pa·mā·dā·dhi·ka·ra·ṇaṃ महन्तंma·han·taṃ भोगक्खन्धंbho·gak·khan·dhaṃ अधिगच्छति।a·dhi·gac·cha·ti
Idha, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati.
-
954
अयंa·yaṃ पठमोpa·ṭha·mo आनिसंसोā·ni·saṃ·so सीलवतोsī·la·va·to सीलसम्पदाय।sī·la·sam·pa·dā·ya
Ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
(Pāli only)
-
955
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo सीलवतोsī·la·va·to सीलसम्पन्नस्सsī·la·sam·pan·nas·sa कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गच्छति।ab·bhug·gac·cha·ti
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati.
-
956
अयंa·yaṃ दुतियोdu·ti·yo आनिसंसोā·ni·saṃ·so सीलवतोsī·la·va·to सीलसम्पदाय।sī·la·sam·pa·dā·ya
Ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
(Pāli only)
-
957
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo सीलवाsī·la·vā सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no यञ्ञदेवyañ·ña·de·va परिसंpa·ri·saṃ उपसङ्कमति,u·pa·saṅ·ka·ma·ti यदिya·di खत्तियपरिसं,khat·ti·ya·pa·ri·saṃ यदिya·di ब्राह्मणपरिसं,brāh·ma·ṇa·pa·ri·saṃ यदिya·di गहपतिपरिसं,ga·ha·pa·ti·pa·ri·saṃ यदिya·di समणपरिसं,sa·ma·ṇa·pa·ri·saṃ विसारदोvi·sā·ra·do उपसङ्कमतिu·pa·saṅ·ka·ma·ti अमङ्कुभूतो।a·maṅ·ku·bhū·to
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati, yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ, visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.
Whenever they come to a gathering of people—whether a gathering of aristocrats, brahmins, householders, or monastics—they are confident and self-assured.
-
958
अयंa·yaṃ ततियोta·ti·yo आनिसंसोā·ni·saṃ·so सीलवतोsī·la·va·to सीलसम्पदाय।sī·la·sam·pa·dā·ya
Ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
(Pāli only)
- 959
-
960
अयंa·yaṃ चतुत्थोca·tut·tho आनिसंसोā·ni·saṃ·so सीलवतोsī·la·va·to सीलसम्पदाय।sī·la·sam·pa·dā·ya
Ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
(Pāli only)
-
961
पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ गहपतयो,ga·ha·pa·ta·yo सीलवाsī·la·vā सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
-
962
अयंa·yaṃ पञ्चमोpañ·ca·mo आनिसंसोā·ni·saṃ·so सीलवतोsī·la·va·to सीलसम्पदाय।sī·la·sam·pa·dā·ya
Ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
(Pāli only)
- 963
-
964
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पाटलिगामिकेpā·ṭa·li·gā·mi·ke उपासकेu·pā·sa·ke बहुदेवba·hu·de·va रत्तिंrat·tiṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उय्योजेसि—uy·yo·je·si
Atha kho bhagavā pāṭaligāmike upāsake bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi—
The Buddha instructed, inspired, and gladdened them by teaching for much of the night. He then dismissed them, saying,
- 965
- 966
-
967
“एवं,e·vaṃ भन्ते”ति,bhan·te खोkho पाटलिगामिकाpā·ṭa·li·gā·mi·kā उपासकाu·pā·sa·kā भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कमिंसु।pak·ka·miṃ·su
“Evaṁ, bhante”ti, kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavato paṭissuṇitvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
Saying, “Yes, sir,” they got up from their seats, bowed down, circumambulated him with their right sides toward him, and left.
-
968
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अचिरपक्कन्तेसुa·ci·ra·pak·kan·te·su पाटलिगामिकेसुpā·ṭa·li·gā·mi·ke·su उपासकेसुu·pā·sa·ke·su सुञ्ञागारंsuñ·ñā·gā·raṃ पाविसि।pā·vi·si
Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmikesu upāsakesu suññāgāraṁ pāvisi.
Soon after the lay followers of Pāṭaligāma had left, the Buddha entered an empty cubicle.
-
969
15। सुनिधवस्सकारवत्थुsu·ni·dha·vas·sa·kā·ra·vat·thu
15. Sunidhavassakāravatthu
-
970
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā पाटलिगामेpā·ṭa·li·gā·me नगरंna·ga·raṃ मापेन्तिmā·pen·ti वज्जीनंvaj·jī·naṃ पटिबाहाय।pa·ṭi·bā·hā·ya
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
At that time Sunidha and Vassakāra, the government officials of Magadha, were building a fortress at Pāṭaligāma to defend against the Vajjians.
-
971
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya दिब्बेनdib·be·na चक्खुनाcak·khu·nā विसुद्धेनvi·sud·dhe·na अतिक्कन्तमानुसकेनa·tik·kan·ta·mā·nu·sa·ke·na सम्बहुलाsam·ba·hu·lā देवतायोde·va·tā·yo पाटलिगामेpā·ṭa·li·gā·me वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्तियो।pa·rig·gaṇ·han·ti·yo
Addasā kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
The Buddha got up early in the morning and, with his superhuman and purified clairvoyance, he saw a number of gods taking possession of sites around Pāṭaligāma.
-
972
यस्मिंyas·miṃ पदेसेpa·de·se महेसक्खाma·he·sak·khā देवताde·va·tā वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्ति,pa·rig·gaṇ·han·ti महेसक्खानंma·he·sak·khā·naṃ तत्थtat·tha राजूनंrā·jū·naṃ राजमहामत्तानंrā·ja·ma·hā·mat·tā·naṃ चित्तानिcit·tā·ni नमन्तिna·man·ti निवेसनानिni·ve·sa·nā·ni मापेतुं।mā·pe·tuṃ
Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
And wherever powerful gods took possession of a site was where powerful kings and government officials tended to build their houses.
-
973
यस्मिंyas·miṃ पदेसेpa·de·se मज्झिमाmaj·jhi·mā देवताde·va·tā वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्ति,pa·rig·gaṇ·han·ti मज्झिमानंmaj·jhi·mā·naṃ तत्थtat·tha राजूनंrā·jū·naṃ राजमहामत्तानंrā·ja·ma·hā·mat·tā·naṃ चित्तानिcit·tā·ni नमन्तिna·man·ti निवेसनानिni·ve·sa·nā·ni मापेतुं।mā·pe·tuṃ
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
Wherever gods of middle standing took possession of a site was where the kings and government officials of middle standing tended to build their houses.
-
974
यस्मिंyas·miṃ पदेसेpa·de·se नीचाnī·cā देवताde·va·tā वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्ति,pa·rig·gaṇ·han·ti नीचानंnī·cā·naṃ तत्थtat·tha राजूनंrā·jū·naṃ राजमहामत्तानंrā·ja·ma·hā·mat·tā·naṃ चित्तानिcit·tā·ni नमन्तिna·man·ti निवेसनानिni·ve·sa·nā·ni मापेतुं।mā·pe·tuṃ
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
Wherever the lower ranked gods took possession of a site was where the lower ranked kings and government officials tended to build their houses.
- 975
- 976
-
977
“सुनिधवस्सकारा,su·ni·dha·vas·sa·kā·rā भन्ते,bhan·te मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā पाटलिगामेpā·ṭa·li·gā·me नगरंna·ga·raṃ मापेन्तिmā·pen·ti वज्जीनंvaj·jī·naṃ पटिबाहाया”ति।pa·ṭi·bā·hā·yā
“Sunidhavassakārā, bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāyā”ti.
- 978
-
979
एवमेवe·va·me·va खो,kho आनन्द,ā·nan·da सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā पाटलिगामेpā·ṭa·li·gā·me नगरंna·ga·raṃ मापेन्तिmā·pen·ti वज्जीनंvaj·jī·naṃ पटिबाहाय।pa·ṭi·bā·hā·ya
evameva kho, ānanda, sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
(Pāli only)
-
980
इधाहं,i·dhā·haṃ आनन्द,ā·nan·da रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya अद्दसंad·da·saṃ दिब्बेनdib·be·na चक्खुनाcak·khu·nā विसुद्धेनvi·sud·dhe·na अतिक्कन्तमानुसकेनa·tik·kan·ta·mā·nu·sa·ke·na सम्बहुलाsam·ba·hu·lā देवतायोde·va·tā·yo पाटलिगामेpā·ṭa·li·gā·me वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्तियो।pa·rig·gaṇ·han·ti·yo
Idhāhaṁ, ānanda, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya addasaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
-
981
यस्मिंyas·miṃ पदेसेpa·de·se महेसक्खाma·he·sak·khā देवताde·va·tā वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्ति,pa·rig·gaṇ·han·ti महेसक्खानंma·he·sak·khā·naṃ तत्थtat·tha राजूनंrā·jū·naṃ राजमहामत्तानंrā·ja·ma·hā·mat·tā·naṃ चित्तानिcit·tā·ni नमन्तिna·man·ti निवेसनानिni·ve·sa·nā·ni मापेतुं।mā·pe·tuṃ
Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
(Pāli only)
-
982
यस्मिंyas·miṃ पदेसेpa·de·se मज्झिमाmaj·jhi·mā देवताde·va·tā वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्ति,pa·rig·gaṇ·han·ti मज्झिमानंmaj·jhi·mā·naṃ तत्थtat·tha राजूनंrā·jū·naṃ राजमहामत्तानंrā·ja·ma·hā·mat·tā·naṃ चित्तानिcit·tā·ni नमन्तिna·man·ti निवेसनानिni·ve·sa·nā·ni मापेतुं।mā·pe·tuṃ
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
(Pāli only)
-
983
यस्मिंyas·miṃ पदेसेpa·de·se नीचाnī·cā देवताde·va·tā वत्थूनिvat·thū·ni परिग्गण्हन्ति,pa·rig·gaṇ·han·ti नीचानंnī·cā·naṃ तत्थtat·tha राजूनंrā·jū·naṃ राजमहामत्तानंrā·ja·ma·hā·mat·tā·naṃ चित्तानिcit·tā·ni नमन्तिna·man·ti निवेसनानिni·ve·sa·nā·ni मापेतुं।mā·pe·tuṃ
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
(Pāli only)
-
984
यावता,yā·va·tā आनन्द,ā·nan·da अरियंa·ri·yaṃ आयतनं,ā·ya·ta·naṃ यावताyā·va·tā वणिप्पथो,va·ṇip·pa·tho इदंi·daṃ अग्गनगरंag·ga·na·ga·raṃ भविस्सतिbha·vis·sa·ti पाटलिपुत्तंpā·ṭa·li·put·taṃ पुटभेदनं।pu·ṭa·bhe·da·naṃ
Yāvatā, ānanda, ariyaṁ āyatanaṁ, yāvatā vaṇippatho, idaṁ agganagaraṁ bhavissati pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ.
adding, “As far, Ānanda, as the extent of the Indian realm, as far as the routes of commerce, Pāṭaliputta will be the chief city, the destination for merchandise.
-
985
पाटलिपुत्तस्सpā·ṭa·li·put·tas·sa खो,kho आनन्द,ā·nan·da तयोta·yo अन्तरायाan·ta·rā·yā भविस्सन्ति—bha·vis·san·ti
Pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti—
- 986
-
987
अथa·tha खोkho सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु,sam·mo·diṃ·su सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठंसु।aṭ·ṭhaṃ·su
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
Sunidha and Vassakāra then went to the Buddha and exchanged pleasantries with him,
-
988
एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठिताṭhi·tā खोkho सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Ekamantaṁ ṭhitā kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
- 989
- 990
-
991
अथa·tha खोkho सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā पक्कमिंसु।pak·ka·miṃ·su
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā pakkamiṁsu.
-
992
अथa·tha खोkho सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसुं—“कालो,ā·ro·cā·pe·suṃ भोbho गोतम,go·ta·ma निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesuṁ—“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
Having had various kinds of fine foods prepared, they had the Buddha informed that the meal was ready.
-
993
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सुनिधवस्सकारानंsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā·naṃ मगधमहामत्तानंma·ga·dha·ma·hā·mat·tā·naṃ परिवेसनाpa·ri·ve·sa·nā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Sunidha and Vassakāra’s meal offering where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
-
994
अथa·tha खोkho सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Sunidha and Vassakāra then personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, they sat down to one side.
-
995
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho सुनिधवस्सकारेsu·ni·dha·vas·sa·kā·re मगधमहामत्तेma·ga·dha·ma·hā·mat·te भगवाbha·ga·vā इमाहिi·mā·hi गाथाहिgā·thā·hi अनुमोदि—a·nu·mo·di
Ekamantaṁ nisinne kho sunidhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi—
And the Buddha expressed his appreciation with these verses:
- 996
- 997
- 998
-
999
सञ्ञतेsañ·ña·te ब्रह्मचारयो।brah·ma·cā·ra·yo
saññate brahmacārayo.
- 1000
- 1001
- 1002
- 1003
-
1004
ततोta·to नंnaṃ अनुकम्पन्ति,a·nu·kam·pan·ti
Tato naṁ anukampanti,
- 1005
-
1006
देवतानुकम्पितोde·va·tā·nu·kam·pi·to पोसो,po·so
Devatānukampito poso,
- 1007
-
1008
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सुनिधवस्सकारेsu·ni·dha·vas·sa·kā·re मगधमहामत्तेma·ga·dha·ma·hā·mat·te इमाहिi·mā·hi गाथाहिgā·thā·hi अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā sunidhavassakāre magadhamahāmatte imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
-
1009
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सुनिधवस्सकाराsu·ni·dha·vas·sa·kā·rā मगधमहामत्ताma·ga·dha·ma·hā·mat·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पिट्ठितोpiṭ·ṭhi·to पिट्ठितोpiṭ·ṭhi·to अनुबन्धाa·nu·ban·dhā होन्ति—hon·ti
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti—
-
1010
“येनज्जye·naj·ja समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo द्वारेनdvā·re·na निक्खमिस्सति,nik·kha·mis·sa·ti तंtaṃ गोतमद्वारंgo·ta·mad·vā·raṃ नामnā·ma भविस्सति;bha·vis·sa·ti
“yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati, taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati;
“Whatever gate the ascetic Gotama leaves from, we’ll name the Gotama Gate.
-
1011
येनye·na तित्थेनtit·the·na गङ्गंgaṅ·gaṃ नदिंna·diṃ उत्तरिस्सति,ut·ta·ris·sa·ti तंtaṃ गोतमतित्थंgo·ta·ma·tit·thaṃ नामnā·ma भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī
yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ uttarissati, taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.
Whatever ford he uses to cross the river Ganges, we’ll name the Gotama Ford.”
- 1012
- 1013
- 1014
-
1015
मनुस्साma·nus·sā अञ्ञेañ·ñe नावंnā·vaṃ परियेसन्ति,pa·ri·ye·san·ti अञ्ञेañ·ñe उळुम्पंu·ḷum·paṃ परियेसन्ति,pa·ri·ye·san·ti अञ्ञेañ·ñe कुल्लंkul·laṃ बन्धन्तिban·dhan·ti ओराo·rā पारंpā·raṃ गन्तुकामा।gan·tu·kā·mā
Manussā aññe nāvaṁ pariyesanti, aññe uḷumpaṁ pariyesanti, aññe kullaṁ bandhanti orā pāraṁ gantukāmā.
Among the people who wanted to cross, some were looking for a boat, some for a barge, and some were putting together a raft.
-
1016
अद्दसाad·da·sā खोkho भगवाbha·ga·vā तेte मनुस्सेma·nus·se अञ्ञेañ·ñe नावंnā·vaṃ परियेसन्ते,pa·ri·ye·san·te अञ्ञेañ·ñe उळुम्पंu·ḷum·paṃ परियेसन्ते,pa·ri·ye·san·te अञ्ञेañ·ñe कुल्लंkul·laṃ बन्धन्तेban·dhan·te ओराo·rā पारंpā·raṃ गन्तुकामे,gan·tu·kā·me दिस्वानdis·vā·na सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेवe·va·me·va खो—गङ्गायkho नदियाna·di·yā ओरिमतीरेo·ri·ma·tī·re अन्तरहितोan·ta·ra·hi·to पारिमतीरेpā·ri·ma·tī·re पच्चुट्ठासिpac·cuṭ·ṭhā·si सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Addasā kho bhagavā te manusse aññe nāvaṁ pariyesante, aññe uḷumpaṁ pariyesante, aññe kullaṁ bandhante orā pāraṁ gantukāme, disvāna seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva kho—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha saw this. Then, just as a strong man might bend or stretch his arm, the Buddha disappeared from the near shore of the river and reappeared on the far shore together with the Sangha of monks.
- 1017
- 1018
- 1019
- 1020
- 1021
-
1022
16। कोटिगामेसच्चकथाko·ṭi·gā·me·sac·ca·ka·thā
16. Koṭigāmesaccakathā
- 1023
- 1024
- 1025
-
1026
“चतुन्नं,ca·tun·naṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसच्चानंa·ri·ya·sac·cā·naṃ अननुबोधाa·na·nu·bo·dhā अप्पटिवेधाap·pa·ṭi·ve·dhā एवमिदंe·va·mi·daṃ दीघमद्धानंdī·gha·mad·dhā·naṃ सन्धावितंsan·dhā·vi·taṃ संसरितंsaṃ·sa·ri·taṃ ममञ्चेवma·mañ·ce·va तुम्हाकञ्च।tum·hā·kañ·ca
“catunnaṁ, bhikkhave, ariyasaccānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
“It’s because of not awakening to or penetrating these four noble truths that you and I have wandered on and transmigrated for such a long time:
- 1027
-
1028
दुक्खस्स,duk·khas·sa भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसच्चस्सa·ri·ya·sac·cas·sa अननुबोधाa·na·nu·bo·dhā अप्पटिवेधाap·pa·ṭi·ve·dhā एवमिदंe·va·mi·daṃ दीघमद्धानंdī·gha·mad·dhā·naṃ सन्धावितंsan·dhā·vi·taṃ संसरितंsaṃ·sa·ri·taṃ ममञ्चेवma·mañ·ce·va तुम्हाकञ्च।tum·hā·kañ·ca
Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
- 1029
- 1030
-
1031
दुक्खनिरोधगामिनियाduk·kha·ni·ro·dha·gā·mi·ni·yā पटिपदायpa·ṭi·pa·dā·ya अरियसच्चस्सa·ri·ya·sac·cas·sa अननुबोधाa·na·nu·bo·dhā अप्पटिवेधाap·pa·ṭi·ve·dhā एवमिदंe·va·mi·daṃ दीघमद्धानंdī·gha·mad·dhā·naṃ सन्धावितंsan·dhā·vi·taṃ संसरितंsaṃ·sa·ri·taṃ ममञ्चेवma·mañ·ce·va तुम्हाकञ्च।tum·hā·kañ·ca
dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
the noble truth of the path leading to the end of suffering.
-
1032
तयिदं,ta·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve दुक्खंduk·khaṃ अरियसच्चंa·ri·ya·sac·caṃ अनुबुद्धंa·nu·bud·dhaṃ पटिविद्धं,pa·ṭi·vid·dhaṃ दुक्खसमुदयंduk·kha·sa·mu·da·yaṃ अरियसच्चंa·ri·ya·sac·caṃ अनुबुद्धंa·nu·bud·dhaṃ पटिविद्धं,pa·ṭi·vid·dhaṃ दुक्खनिरोधंduk·kha·ni·ro·dhaṃ अरियसच्चंa·ri·ya·sac·caṃ अनुबुद्धंa·nu·bud·dhaṃ पटिविद्धं,pa·ṭi·vid·dhaṃ दुक्खनिरोधगामिनीduk·kha·ni·ro·dha·gā·mi·nī पटिपदाpa·ṭi·pa·dā अरियसच्चंa·ri·ya·sac·caṃ अनुबुद्धंa·nu·bud·dhaṃ पटिविद्धं,pa·ṭi·vid·dhaṃ उच्छिन्नाuc·chin·nā भवतण्हा,bha·va·taṇ·hā खीणाkhī·ṇā भवनेत्ति,bha·va·net·ti नत्थिnat·thi दानिdā·ni पुनब्भवोति।pu·nab·bha·vo·ti
Tayidaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavoti.
But now, monks, the noble truth of suffering has been awakened to and penetrated, likewise the noble truth of the origin of suffering, the noble truth of the end of suffering, and the noble truth of the path leading to the end of suffering. Craving for existence has been cut off; the passage to existence has been destroyed; now there is no further existence.
- 1033
- 1034
-
1035
संसितंsaṃ·si·taṃ दीघमद्धानं,dī·gha·mad·dhā·naṃ
Saṁsitaṁ dīghamaddhānaṁ,
- 1036
- 1037
- 1038
- 1039
- 1040
- 1041
- 1042
- 1043
-
1044
अथa·tha खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā भद्रानिbhad·rā·ni भद्रानिbhad·rā·ni यानानिyā·nā·ni योजापेत्वाyo·jā·pet·vā भद्रंbhad·raṃ भद्रंbhad·raṃ यानंyā·naṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā भद्रेहिbhad·re·hi भद्रेहिbhad·re·hi यानेहिyā·ne·hi वेसालियाve·sā·li·yā निय्यासिniy·yā·si भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya
Atha kho ambapālī gaṇikā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.
She had her best carriages harnessed, mounted one of them, and left Vesālī to visit the Buddha.
-
1045
यावतिकाyā·va·ti·kā यानस्सyā·nas·sa भूमि,bhū·mi यानेनyā·ne·na गन्त्वा,gan·tvā यानाyā·nā पच्चोरोहित्वा,pac·co·ro·hit·vā पत्तिकावpat·ti·kā·va येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā, yānā paccorohitvā, pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
She went by carriage as far as the ground would allow, dismounted, and then approached the Buddha on foot. After bowing down to the Buddha, she sat down,
-
1046
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho अम्बपालिंam·ba·pā·liṃ गणिकंga·ṇi·kaṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho ambapāliṁ gaṇikaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
and the Buddha instructed, inspired, and gladdened her with a teaching.
-
1047
अथa·tha खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सिताsan·das·si·tā समादपिताsa·mā·da·pi·tā समुत्तेजिताsa·mut·te·ji·tā सम्पहंसिताsam·pa·haṃ·si·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavoca—
-
1048
“अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
“Sir, please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.”
- 1049
-
1050
अथa·tha खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Knowing that he had consented, she got up from her seat, bowed down, circumambulated him with her right side toward him, and left.
-
1051
18। लिच्छवीवत्थुlic·cha·vī·vat·thu
18. Licchavīvatthu
(Pāli only)
- 1052
- 1053
-
1054
अथa·tha खोkho वेसालिकाve·sā·li·kā लिच्छवीlic·cha·vī भद्रानिbhad·rā·ni भद्रानिbhad·rā·ni यानानिyā·nā·ni योजापेत्वाyo·jā·pet·vā भद्रंbhad·raṃ भद्रंbhad·raṃ यानंyā·naṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā भद्रेहिbhad·re·hi भद्रेहिbhad·re·hi यानेहिyā·ne·hi वेसालियाve·sā·li·yā निय्यासुंniy·yā·suṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya
Atha kho vesālikā licchavī bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsuṁ bhagavantaṁ dassanāya.
They had their best carriages harnessed, mounted one of them, and left Vesālī to visit the Buddha.
-
1055
अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce लिच्छवीlic·cha·vī नीलाnī·lā होन्तिhon·ti नीलवण्णाnī·la·vaṇ·ṇā नीलवत्थाnī·la·vat·thā नीलालङ्कारा,nī·lā·laṅ·kā·rā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce लिच्छवीlic·cha·vī पीताpī·tā होन्तिhon·ti पीतवण्णाpī·ta·vaṇ·ṇā पीतवत्थाpī·ta·vat·thā पीतालङ्कारा,pī·tā·laṅ·kā·rā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce लिच्छवीlic·cha·vī लोहिताlo·hi·tā होन्तिhon·ti लोहितवण्णाlo·hi·ta·vaṇ·ṇā लोहितवत्थाlo·hi·ta·vat·thā लोहितालङ्कारा,lo·hi·tā·laṅ·kā·rā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce लिच्छवीlic·cha·vī ओदाताo·dā·tā होन्तिhon·ti ओदातवण्णाo·dā·ta·vaṇ·ṇā ओदातवत्थाo·dā·ta·vat·thā ओदातालङ्कारा।o·dā·tā·laṅ·kā·rā
Appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, appekacce licchavī lohitā honti lohitavaṇṇā lohitavatthā lohitālaṅkārā, appekacce licchavī odātā honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā.
Some of them wore blue, with blue makeup, blue clothes, and blue ornaments, and likewise, some of them wore yellow, some red, and some white.
-
1056
अथa·tha खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā दहरानंda·ha·rā·naṃ दहरानंda·ha·rā·naṃ लिच्छवीनंlic·cha·vī·naṃ ईसायī·sā·ya ईसंī·saṃ युगेनyu·ge·na युगंyu·gaṃ चक्केनcak·ke·na चक्कंcak·kaṃ अक्खेनak·khe·na अक्खंak·khaṃ पटिवट्टेसि।pa·ṭi·vaṭ·ṭe·si
Atha kho ambapālī gaṇikā daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ īsāya īsaṁ yugena yugaṁ cakkena cakkaṁ akkhena akkhaṁ paṭivaṭṭesi.
When Ambapālī met the young Licchavīs, she turned her carriage around and drove up next to them, pole to pole, yoke to yoke, wheel to wheel, axle to axle.
- 1057
-
1058
“किस्स,kis·sa जेje अम्बपालि,am·ba·pā·li दहरानंda·ha·rā·naṃ दहरानंda·ha·rā·naṃ लिच्छवीनंlic·cha·vī·naṃ ईसायī·sā·ya ईसंī·saṃ युगेनyu·ge·na युगंyu·gaṃ चक्केनcak·ke·na चक्कंcak·kaṃ अक्खेनak·khe·na अक्खंak·khaṃ पटिवट्टेसी”ति?pa·ṭi·vaṭ·ṭe·sī
“kissa, je ambapāli, daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ īsāya īsaṁ yugena yugaṁ cakkena cakkaṁ akkhena akkhaṁ paṭivaṭṭesī”ti?
(Pāli only)
-
1059
“तथाta·thā हिhi पनpa·na मया,ma·yā अय्यपुत्ता,ay·ya·put·tā स्वातनायsvā·ta·nā·ya बुद्धप्पमुखोbud·dhap·pa·mu·kho भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho निमन्तितो”ति।ni·man·ti·to
“Tathā hi pana mayā, ayyaputtā, svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito”ti.
and she replied, “I’m doing this, sirs, because I’ve invited the Buddha and the Sangha of monks for tomorrow’s meal!”
- 1060
-
1061
“सचेपिsa·ce·pi मे,me अय्यपुत्ता,ay·ya·put·tā वेसालिंve·sā·liṃ साहारंsā·hā·raṃ दज्जेय्याथ,daj·jey·yā·tha नेवne·va दज्जाहंdaj·jā·haṃ तंtaṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
“Sacepi me, ayyaputtā, vesāliṁ sāhāraṁ dajjeyyātha, neva dajjāhaṁ taṁ bhattan”ti.
“Even if you gave me the whole of Vesālī and the adjoining countryside, I would not give you this meal.”
- 1062
- 1063
- 1064
- 1065
-
1066
“येहि,ye·hi भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खूहिbhik·khū·hi देवाde·vā तावतिंसाtā·va·tiṃ·sā अदिट्ठपुब्बा,a·diṭ·ṭha·pub·bā ओलोकेथ,o·lo·ke·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve लिच्छवीपरिसं;lic·cha·vī·pa·ri·saṃ
“yehi, bhikkhave, bhikkhūhi devā tāvatiṁsā adiṭṭhapubbā, oloketha, bhikkhave, licchavīparisaṁ;
“Those of you who haven’t seen the Tāvatiṁsa gods, look at the Licchavīs.
-
1067
अपलोकेथ,a·pa·lo·ke·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve लिच्छवीपरिसं;lic·cha·vī·pa·ri·saṃ
apaloketha, bhikkhave, licchavīparisaṁ;
(Pāli only)
- 1068
-
1069
अथa·tha खोkho तेte लिच्छवीlic·cha·vī यावतिकाyā·va·ti·kā यानस्सyā·nas·sa भूमि,bhū·mi यानेनyā·ne·na गन्त्वाgan·tvā यानाyā·nā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकावpat·ti·kā·va येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su
Atha kho te licchavī yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;
The Licchavīs went by carriage as far as the ground would allow, dismounted, and then approached the Buddha on foot.
-
1070
उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
-
1071
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho तेte लिच्छवीlic·cha·vī भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
Ekamantaṁ nisinne kho te licchavī bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
and the Buddha instructed, inspired, and gladdened them with a teaching.
-
1072
अथa·tha खोkho तेte लिच्छवी,lic·cha·vī भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सिताsan·das·si·tā समादपिताsa·mā·da·pi·tā समुत्तेजिताsa·mut·te·ji·tā सम्पहंसिताsam·pa·haṃ·si·tā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho te licchavī, bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
-
1073
“अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu नो,no भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“adhivāsetu no, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
“Sir, please accept tomorrow’s meal from us together with the Sangha of monks.”
-
1074
“अधिवुट्ठोम्हि,a·dhi·vuṭ·ṭhom·hi लिच्छवी,lic·cha·vī स्वातनायsvā·ta·nā·ya अम्बपालियाam·ba·pā·li·yā गणिकायga·ṇi·kā·ya भत्तन्”ति।bhat·tan
“Adhivuṭṭhomhi, licchavī, svātanāya ambapāliyā gaṇikāya bhattan”ti.
- 1075
- 1076
-
1077
अथa·tha खोkho तेte लिच्छवीlic·cha·vī भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कमिंसु।pak·ka·miṃ·su
Atha kho te licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
After rejoicing in the Buddha’s words, they got up from their seats, bowed down, circumambulated him with their right sides toward him, and left.
-
1078
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā कोटिगामेko·ṭi·gā·me यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na नातिकाnā·ti·kā तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho bhagavā koṭigāme yathābhirantaṁ viharitvā yena nātikā tenupasaṅkami.
When the Buddha had stayed at Koṭigāma for as long as he liked, he went to Nātikā,
- 1079
-
1080
अथa·tha खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na सकेsa·ke आरामेā·rā·me पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho ambapālī gaṇikā tassā rattiyā accayena sake ārāme paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning Ambapālī had various kinds of fine foods prepared in her own park. She then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
1081
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na अम्बपालियाam·ba·pā·li·yā गणिकायga·ṇi·kā·ya परिवेसनाpa·ri·ve·sa·nā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena ambapāliyā gaṇikāya parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Ambapālī’s meal offering where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
-
1082
अथa·tha खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho अम्बपालीam·ba·pā·lī गणिकाga·ṇi·kā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho ambapālī gaṇikā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho ambapālī gaṇikā bhagavantaṁ etadavoca—
Ambapālī personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, she sat down to one side and said,
- 1083
- 1084
-
1085
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अम्बपालिंam·ba·pā·liṃ गणिकंga·ṇi·kaṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na महावनंma·hā·va·naṃ तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi
Atha kho bhagavā ambapāliṁ gaṇikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena mahāvanaṁ tenupasaṅkami.
After instructing, inspiring, and gladdening her with a teaching, he got up from his seat and went to the Great Wood near Vesālī,
- 1086
- 1087
- 1088
-
1089
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā लिच्छवीlic·cha·vī सन्धागारेsan·dhā·gā·re सन्निसिन्नाsan·ni·sin·nā सन्निपतिताsan·ni·pa·ti·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na बुद्धस्सbud·dhas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti धम्मस्सdham·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति।bhā·san·ti
Tena kho pana samayena abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.
On one occasion a number of well-known Licchavīs were seated together in the public hall, praising the Buddha, the Teaching, and the Sangha in many ways.
-
1090
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti निगण्ठसावकोni·gaṇ·ṭha·sā·va·ko तस्संtas·saṃ परिसायंpa·ri·sā·yaṃ निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti
Tena kho pana samayena sīho senāpati nigaṇṭhasāvako tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
Sīha the general, a disciple of the Jains, was seated in that gathering.
- 1091
-
1092
“निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खोkho सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भविस्सति,bha·vis·sa·ti तथाta·thā हिमेhi·me अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā लिच्छवीlic·cha·vī सन्धागारेsan·dhā·gā·re सन्निसिन्नाsan·ni·sin·nā सन्निपतिताsan·ni·pa·ti·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na बुद्धस्सbud·dhas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti धम्मस्सdham·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति।bhā·san·ti
“nissaṁsayaṁ kho so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhavissati, tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.
“No doubt that Buddha is perfected, a fully Awakened One, since these well-known Licchavīs praise the Buddha, the Teaching, and the Sangha in this way.
- 1093
-
1094
अथa·tha खोkho सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti येनye·na निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā निगण्ठंni·gaṇ·ṭhaṃ नाटपुत्तंnā·ṭa·put·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho sīho senāpati yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavoca—
- 1095
-
1096
“किंkiṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ सीह,sī·ha किरियवादोki·ri·ya·vā·do समानोsa·mā·no अकिरियवादंa·ki·ri·ya·vā·daṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्ससि?u·pa·saṅ·ka·mis·sa·si
“Kiṁ pana tvaṁ, sīha, kiriyavādo samāno akiriyavādaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissasi?
“But Sīha, why visit the ascetic Gotama who believes that actions don’t have results when you believe that they do?
-
1097
समणोsa·ma·ṇo हि,hi सीह,sī·ha गोतमोgo·ta·mo अकिरियवादोa·ki·ri·ya·vā·do अकिरियायa·ki·ri·yā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेती”ति।vi·ne·tī
Samaṇo hi, sīha, gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī”ti.
For the ascetic Gotama believes in inaction, teaches that, and trains his disciples in that.”
-
1098
अथa·tha खोkho सीहस्सsī·has·sa सेनापतिस्सse·nā·pa·tis·sa योyo अहोसिa·ho·si गमिकाभिसङ्खारोga·mi·kā·bhi·saṅ·khā·ro भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय,das·sa·nā·ya सोso पटिप्पस्सम्भि।pa·ṭip·pas·sam·bhi
Atha kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṁ dassanāya, so paṭippassambhi.
-
1099
दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā लिच्छवीlic·cha·vī सन्धागारेsan·dhā·gā·re सन्निसिन्नाsan·ni·sin·nā सन्निपतिताsan·ni·pa·ti·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na बुद्धस्सbud·dhas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti धम्मस्सdham·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति।bhā·san·ti
Dutiyampi kho abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.
-
1100
दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho सीहस्सsī·has·sa सेनापतिस्सse·nā·pa·tis·sa एतदहोसि—e·ta·da·ho·si
Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi—
(Pāli only)
-
1101
“निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खोkho सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भविस्सति,bha·vis·sa·ti तथाta·thā हिमेhi·me अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā लिच्छवीlic·cha·vī सन्धागारेsan·dhā·gā·re सन्निसिन्नाsan·ni·sin·nā सन्निपतिताsan·ni·pa·ti·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na बुद्धस्सbud·dhas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti धम्मस्सdham·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति।bhā·san·ti
“nissaṁsayaṁ kho so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhavissati, tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.
(Pāli only)
-
1102
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमेय्यंu·pa·saṅ·ka·mey·yaṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धन्”ति।sam·mā·sam·bud·dhan
Yannūnāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
(Pāli only)
-
1103
दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti येनye·na निगण्ठोni·gaṇ·ṭho नाटपुत्तोnā·ṭa·put·to तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā निगण्ठंni·gaṇ·ṭhaṃ नाटपुत्तंnā·ṭa·put·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Dutiyampi kho sīho senāpati yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavoca—
(Pāli only)
-
1104
“इच्छामहं,ic·chā·ma·haṃ भन्ते,bhan·te समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमितुन्”ति।u·pa·saṅ·ka·mi·tun
“icchāmahaṁ, bhante, samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamitun”ti.
(Pāli only)
- 1105
- 1106
-
1107
दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho सीहस्सsī·has·sa सेनापतिस्सse·nā·pa·tis·sa योyo अहोसिa·ho·si गमिकाभिसङ्खारोga·mi·kā·bhi·saṅ·khā·ro भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय,das·sa·nā·ya सोso पटिप्पस्सम्भि।pa·ṭip·pas·sam·bhi
Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṁ dassanāya, so paṭippassambhi.
(Pāli only)
-
1108
ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā लिच्छवीlic·cha·vī सन्धागारेsan·dhā·gā·re सन्निसिन्नाsan·ni·sin·nā सन्निपतिताsan·ni·pa·ti·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na बुद्धस्सbud·dhas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti धम्मस्सdham·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति।bhā·san·ti
Tatiyampi kho abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.
A third time a number of well-known Licchavīs were seated together in the public hall, praising the Buddha, the Teaching, and the Sangha in many ways.
- 1109
-
1110
“निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खोkho सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भविस्सति,bha·vis·sa·ti तथाta·thā हिमेhi·me अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā अभिञ्ञाताa·bhiñ·ñā·tā लिच्छवीlic·cha·vī सन्धागारेsan·dhā·gā·re सन्निसिन्नाsan·ni·sin·nā सन्निपतिताsan·ni·pa·ti·tā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na बुद्धस्सbud·dhas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti धम्मस्सdham·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति।bhā·san·ti
“nissaṁsayaṁ kho so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhavissati, tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.
(Pāli only)
- 1111
-
1112
यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ अनपलोकेत्वावa·na·pa·lo·ket·vā·va निगण्ठेni·gaṇ·ṭhe तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमेय्यंu·pa·saṅ·ka·mey·yaṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धन्”ति।sam·mā·sam·bud·dhan
Yannūnāhaṁ anapaloketvāva nigaṇṭhe taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
Let me go and visit the Buddha, the Perfected and fully Awakened One, without getting permission from the Jains.”
-
1113
अथa·tha खोkho सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti पञ्चहिpañ·ca·hi रथसतेहिra·tha·sa·te·hi दिवादिवस्सdi·vā·di·vas·sa वेसालियाve·sā·li·yā निय्यासिniy·yā·si भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya
Atha kho sīho senāpati pañcahi rathasatehi divādivassa vesāliyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.
Soon afterwards, in the middle of the day, General Sīha set out from Vesālī with five hundred carriages to visit the Buddha.
-
1114
यावतिकाyā·va·ti·kā यानस्सyā·nas·sa भूमि,bhū·mi यानेनyā·ne·na गन्त्वाgan·tvā यानाyā·nā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकोवpat·ti·ko·va येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
He went by carriage as far as the ground would allow, dismounted, and then approached the Buddha on foot. He bowed, sat down,
- 1115
-
1116
“सुतंsu·taṃ मेme तं,taṃ भन्ते—‘अकिरियवादोbhan·te समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo अकिरियायa·ki·ri·yā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेती’ति।vi·ne·tī
“sutaṁ me taṁ, bhante—‘akiriyavādo samaṇo gotamo akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī’ti.
“Sir, I have heard that the ascetic Gotama believes in inaction, that he teaches inaction, and that he trains his disciples in that.
- 1117
-
1118
कच्चिkac·ci ते,te भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to वुत्तवादिनो,vut·ta·vā·di·no नna चca भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभूतेनa·bhū·te·na अब्भाचिक्खन्ति,ab·bhā·cik·khan·ti धम्मस्सdham·mas·sa चानुधम्मंcā·nu·dham·maṃ ब्याकरोन्ति,byā·ka·ron·ti नna चca कोचिko·ci सहधम्मिकोsa·ha·dham·mi·ko वादानुवादोvā·dā·nu·vā·do गारय्हंgā·ray·haṃ ठानंṭhā·naṃ आगच्छति?ā·gac·cha·ti
Kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati?
do they say what you have said without falsely misrepresenting you? Do they explain according to the Teaching so that they can’t be legitimately blamed?
-
1119
अनब्भक्खातुकामाa·nab·bhak·khā·tu·kā·mā हिhi मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तन्”ति।bha·ga·van·tan
Anabbhakkhātukāmā hi mayaṁ, bhante, bhagavantan”ti.
- 1120
-
1121
अकिरियवादोa·ki·ri·ya·vā·do समणोsa·ma·ṇo गोतमो,go·ta·mo अकिरियायa·ki·ri·yā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति।vi·ne·tī·ti
akiriyavādo samaṇo gotamo, akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.
that I believe in inaction, that I teach inaction, and that I train my disciples in that. What’s that way?
- 1122
- 1123
- 1124
- 1125
- 1126
- 1127
- 1128
- 1129
- 1130
- 1131
- 1132
- 1133
- 1134
- 1135
- 1136
- 1137
-
1138
अहञ्हि,a·hañ·hi सीह,sī·ha अकिरियंa·ki·ri·yaṃ वदामिva·dā·mi कायदुच्चरितस्सkā·ya·duc·ca·ri·tas·sa वचीदुच्चरितस्सva·cī·duc·ca·ri·tas·sa मनोदुच्चरितस्स;ma·no·duc·ca·ri·tas·sa
Ahañhi, sīha, akiriyaṁ vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa;
I teach the non-doing of misconduct by body, speech, and mind.
- 1139
- 1140
- 1141
- 1142
-
1143
किरियवादोki·ri·ya·vā·do समणोsa·ma·ṇo गोतमो,go·ta·mo किरियायki·ri·yā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
kiriyavādo samaṇo gotamo, kiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I believe in action, that I teach action, and that I train my disciples in that. What’s that way?
-
1144
अहञ्हि,a·hañ·hi सीह,sī·ha किरियंki·ri·yaṃ वदामिva·dā·mi कायसुचरितस्सkā·ya·su·ca·ri·tas·sa वचीसुचरितस्सva·cī·su·ca·ri·tas·sa मनोसुचरितस्स,ma·no·su·ca·ri·tas·sa अनेकविहितानंa·ne·ka·vi·hi·tā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ किरियंki·ri·yaṃ वदामि।va·dā·mi
Ahañhi, sīha, kiriyaṁ vadāmi kāyasucaritassa vacīsucaritassa manosucaritassa, anekavihitānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ kiriyaṁ vadāmi.
I teach the doing of good conduct by body, speech, and mind. I teach the doing of the various kinds of good and wholesome actions.
- 1145
- 1146
- 1147
-
1148
उच्छेदवादोuc·che·da·vā·do समणोsa·ma·ṇo गोतमो,go·ta·mo उच्छेदायuc·che·dā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
ucchedavādo samaṇo gotamo, ucchedāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I’m an annihilationist, that I teach for the sake of annihilation, and that I train my disciples in that. What’s that way?
- 1149
- 1150
- 1151
- 1152
- 1153
-
1154
जेगुच्छीje·guc·chī समणोsa·ma·ṇo गोतमो,go·ta·mo जेगुच्छितायje·guc·chi·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
jegucchī samaṇo gotamo, jegucchitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I’m disgusting, that I teach for the sake of disgust, and that I train my disciples in that. What’s that way?
-
1155
अहञ्हि,a·hañ·hi सीह,sī·ha जिगुच्छामिji·guc·chā·mi कायदुच्चरितेनkā·ya·duc·ca·ri·te·na वचीदुच्चरितेनva·cī·duc·ca·ri·te·na मनोदुच्चरितेन;ma·no·duc·ca·ri·te·na
Ahañhi, sīha, jigucchāmi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena;
-
1156
अनेकविहितानंa·ne·ka·vi·hi·tā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ समापत्तियाsa·mā·pat·ti·yā जिगुच्छामि।ji·guc·chā·mi
anekavihitānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā jigucchāmi.
I am disgusted by the various kinds of bad and unwholesome qualities.
- 1157
- 1158
- 1159
-
1160
वेनयिकोve·na·yi·ko समणोsa·ma·ṇo गोतमो,go·ta·mo विनयायvi·na·yā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
venayiko samaṇo gotamo, vinayāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I’m an exterminator, that I teach for the sake of extermination, and that I train my disciples in that. What’s that way?
- 1161
- 1162
- 1163
- 1164
- 1165
-
1166
तपस्सीta·pas·sī समणोsa·ma·ṇo गोतमो,go·ta·mo तपस्सितायta·pas·si·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
tapassī samaṇo gotamo, tapassitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I’m austere, that I teach for the sake of austerity, and that I train my disciples in that. What’s that way?
- 1167
-
1168
कायदुच्चरितंkā·ya·duc·ca·ri·taṃ वचीदुच्चरितंva·cī·duc·ca·ri·taṃ मनोदुच्चरितं।ma·no·duc·ca·ri·taṃ
kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ.
misconduct by body, speech, and mind—are to be disciplined.
-
1169
यस्सyas·sa खो,kho सीह,sī·ha तपनीयाta·pa·nī·yā पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā पहीनाpa·hī·nā उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā तमहंta·ma·haṃ तपस्सीतिta·pas·sī·ti वदामि।va·dā·mi
Yassa kho, sīha, tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tamahaṁ tapassīti vadāmi.
One who has abandoned them, cut them off at the root, made them like a palm stump, eradicated them, and made them incapable of reappearing in the future—such a one I call austere.
-
1170
तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa खो,kho सीह,sī·ha तपनीयाta·pa·nī·yā पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā पहीनाpa·hī·nā उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा।a·nup·pā·da·dham·mā
Tathāgatassa kho, sīha, tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
Indeed the Buddha has abandoned the bad, unwholesome qualities that are to be disciplined, has cut them off at the root, made them like a palm stump, eradicated them, and made them incapable of reappearing in the future.
-
1171
अयंa·yaṃ खो,kho सीह,sī·ha परियायो,pa·ri·yā·yo येनye·na मंmaṃ परियायेनpa·ri·yā·ye·na सम्माsam·mā वदमानोva·da·mā·no वदेय्यva·dey·ya तपस्सीta·pas·sī समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo तपस्सितायta·pas·si·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति।vi·ne·tī·ti
Ayaṁ kho, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya tapassī samaṇo gotamo tapassitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.
(Pāli only)
- 1172
-
1173
अपगब्भोa·pa·gab·bho समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo अपगब्भतायa·pa·gab·bha·tā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
apagabbho samaṇo gotamo apagabbhatāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I’ve withdrawn, that I teach for the sake of withdrawal, and that I train my disciples in that. What’s that way?
-
1174
यस्सyas·sa खो,kho सीह,sī·ha आयतिंā·ya·tiṃ गब्भसेय्याgab·bha·sey·yā पुनब्भवाभिनिब्बत्तिpu·nab·bha·vā·bhi·nib·bat·ti पहीनाpa·hī·nā उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा,a·nup·pā·da·dham·mā तमहंta·ma·haṃ अपगब्भोतिa·pa·gab·bho·ti वदामि।va·dā·mi
Yassa kho, sīha, āyatiṁ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tamahaṁ apagabbhoti vadāmi.
One who has withdrawn from any future conception in a womb, any rebirth in a future life, who has cut it off at the root, made it like a palm stump, eradicated it, and made it incapable of reappearing in the future—such a one I call withdrawn.
-
1175
तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa खो,kho सीह,sī·ha आयतिंā·ya·tiṃ गब्भसेय्याgab·bha·sey·yā पुनब्भवाभिनिब्बत्तिpu·nab·bha·vā·bhi·nib·bat·ti पहीनाpa·hī·nā उच्छिन्नमूलाuc·chin·na·mū·lā तालावत्थुकताtā·lā·vat·thu·ka·tā अनभावङ्कताa·na·bhā·vaṅ·ka·tā आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मा।a·nup·pā·da·dham·mā
Tathāgatassa kho, sīha, āyatiṁ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
Indeed the Buddha’s future conception in a womb, his rebirth in a future life, is abandoned and cut off at the root, made like a palm stump, eradicated, and incapable of reappearing in the future.
- 1176
- 1177
- 1178
-
1179
अस्सत्थोas·sat·tho समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo अस्सासायas·sā·sā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेतीति?vi·ne·tī·ti
assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?
that I’m at ease, that I teach for the sake of ease, and that I train my disciples in that. What’s that way?
-
1180
अहञ्हि,a·hañ·hi सीह,sī·ha अस्सत्थोas·sat·tho परमेनpa·ra·me·na अस्सासेन,as·sā·se·na अस्सासायas·sā·sā·ya धम्मंdham·maṃ देसेमि,de·se·mi तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेमि।vi·ne·mi
Ahañhi, sīha, assattho paramena assāsena, assāsāya dhammaṁ desemi, tena ca sāvake vinemi.
I’m at ease in the highest sense, I proclaim my Teaching for the sake of ease, and I train my disciples in that.”
- 1181
- 1182
- 1183
-
1184
“अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्तेbhan·te …पे…pe
“abhikkantaṁ, bhante …pe…
“Wonderful, sir, wonderful! Just as one might set upright what’s overturned, or reveal what’s hidden, or show the way to one who’s lost, or bring a lamp into the dark so that one with eyes might see what’s there—just so has the Buddha made the Teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks.
- 1185
-
1186
“अनुविच्चकारंa·nu·vic·ca·kā·raṃ खो,kho सीह,sī·ha करोहि;ka·ro·hi अनुविच्चकारोa·nu·vic·ca·kā·ro तुम्हादिसानंtum·hā·di·sā·naṃ ञातमनुस्सानंñā·ta·ma·nus·sā·naṃ साधुsā·dhu होती”ति।ho·tī
“Anuviccakāraṁ kho, sīha, karohi; anuviccakāro tumhādisānaṁ ñātamanussānaṁ sādhu hotī”ti.
“Consider it carefully, Sīha. It’s good for well-known people such as yourself to reflect carefully.”
- 1187
-
1188
‘अनुविच्चकारंa·nu·vic·ca·kā·raṃ खो,kho सीह,sī·ha करोहि;ka·ro·hi अनुविच्चकारोa·nu·vic·ca·kā·ro तुम्हादिसानंtum·hā·di·sā·naṃ ञातमनुस्सानंñā·ta·ma·nus·sā·naṃ साधुsā·dhu होती’ति।ho·tī
‘anuviccakāraṁ kho, sīha, karohi; anuviccakāro tumhādisānaṁ ñātamanussānaṁ sādhu hotī’ti.
(Pāli only)
-
1189
ममञ्हि,ma·mañ·hi भन्ते,bhan·te अञ्ञतित्थियाañ·ña·tit·thi·yā सावकंsā·va·kaṃ लभित्वाla·bhit·vā केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ वेसालिंve·sā·liṃ पटाकंpa·ṭā·kaṃ परिहरेय्युं—‘सीहोpa·ri·ha·rey·yuṃ खोkho अम्हाकंam·hā·kaṃ सेनापतिse·nā·pa·ti सावकत्तंsā·va·kat·taṃ उपगतो’ति।u·pa·ga·to
Mamañhi, bhante, aññatitthiyā sāvakaṁ labhitvā kevalakappaṁ vesāliṁ paṭākaṁ parihareyyuṁ—‘sīho kho amhākaṁ senāpati sāvakattaṁ upagato’ti.
Had I become a lay follower of another religion, they would’ve carried a banner all over Vesālī to proclaim it.
- 1190
-
1191
‘अनुविच्चकारंa·nu·vic·ca·kā·raṃ खो,kho सीह,sī·ha करोहि;ka·ro·hi अनुविच्चकारोa·nu·vic·ca·kā·ro तुम्हादिसानंtum·hā·di·sā·naṃ ञातमनुस्सानंñā·ta·ma·nus·sā·naṃ साधुsā·dhu होती’ति।ho·tī
‘anuviccakāraṁ kho, sīha, karohi; anuviccakāro tumhādisānaṁ ñātamanussānaṁ sādhu hotī’ti.
-
1192
एसाहं,e·sā·haṃ भन्ते,bhan·te दुतियम्पिdu·ti·yam·pi भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca
Esāhaṁ, bhante, dutiyampi bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
For the second time, I go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks.
- 1193
-
1194
“दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ खोkho ते,te सीह,sī·ha निगण्ठानंni·gaṇ·ṭhā·naṃ ओपानभूतंo·pā·na·bhū·taṃ कुलं,ku·laṃ येनye·na नेसंne·saṃ उपगतानंu·pa·ga·tā·naṃ पिण्डकंpiṇ·ḍa·kaṃ दातब्बंdā·tab·baṃ मञ्ञेय्यासी”ति।mañ·ñey·yā·sī
“Dīgharattaṁ kho te, sīha, nigaṇṭhānaṁ opānabhūtaṁ kulaṁ, yena nesaṁ upagatānaṁ piṇḍakaṁ dātabbaṁ maññeyyāsī”ti.
“For a long time, Sīha, your family has been a wellspring of support for the Jain ascetics. When they come to you, you should still consider giving them almsfood.”
- 1195
-
1196
‘दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ खोkho ते,te सीह,sī·ha निगण्ठानंni·gaṇ·ṭhā·naṃ ओपानभूतंo·pā·na·bhū·taṃ कुलं,ku·laṃ येनye·na नेसंne·saṃ उपगतानंu·pa·ga·tā·naṃ पिण्डकंpiṇ·ḍa·kaṃ दातब्बंdā·tab·baṃ मञ्ञेय्यासी’ति।mañ·ñey·yā·sī
‘dīgharattaṁ kho te, sīha, nigaṇṭhānaṁ opānabhūtaṁ kulaṁ, yena nesaṁ upagatānaṁ piṇḍakaṁ dātabbaṁ maññeyyāsī’ti.
(Pāli only)
- 1197
-
1198
‘मय्हमेवmay·ha·me·va दानंdā·naṃ दातब्बं,dā·tab·baṃ नna अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ दानंdā·naṃ दातब्बं;dā·tab·baṃ मय्हमेवmay·ha·me·va सावकानंsā·va·kā·naṃ दानंdā·naṃ दातब्बं,dā·tab·baṃ नna अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ सावकानंsā·va·kā·naṃ दानंdā·naṃ दातब्बं;dā·tab·baṃ
‘mayhameva dānaṁ dātabbaṁ, na aññesaṁ dānaṁ dātabbaṁ; mayhameva sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ, na aññesaṁ sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ;
that offerings should only be given to you and your disciples, not to anyone else,
-
1199
मय्हमेवmay·ha·me·va दिन्नंdin·naṃ महप्फलं,ma·hap·pha·laṃ नna अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ दिन्नंdin·naṃ महप्फलं;ma·hap·pha·laṃ मय्हमेवmay·ha·me·va सावकानंsā·va·kā·naṃ दिन्नंdin·naṃ महप्फलं,ma·hap·pha·laṃ नna अञ्ञेसंañ·ñe·saṃ सावकानंsā·va·kā·naṃ दिन्नंdin·naṃ महप्फलन्’ति।ma·hap·pha·lan
mayhameva dinnaṁ mahapphalaṁ, na aññesaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ; mayhameva sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ, na aññesaṁ sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalan’ti.
and only offerings given to you and your disciples are fruitful, not what’s given to others.
- 1200
- 1201
-
1202
एसाहं,e·sā·haṃ भन्ते,bhan·te ततियम्पिta·ti·yam·pi भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca
Esāhaṁ, bhante, tatiyampi bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
For the third time, I go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks.
- 1203
-
1204
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सीहस्सsī·has·sa सेनापतिस्सse·nā·pa·tis·sa अनुपुब्बिंa·nu·pub·biṃ कथंka·thaṃ कथेसि,ka·the·si सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
Atha kho bhagavā sīhassa senāpatissa anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
-
1205
on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that his mind was ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while he was sitting right there, Sīha experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” He had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction.
-
1206
अपरप्पच्चयोa·pa·rap·pac·ca·yo सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—
-
1207
“अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
“Sir, Please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.”
- 1208
-
1209
अथa·tha खोkho सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho sīho senāpati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Knowing that the Buddha had consented, Sīha got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left.
- 1210
- 1211
-
1212
अथa·tha खोkho सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho sīho senāpati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning Sīha had various kinds of fine foods prepared. He then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
1213
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सीहस्सsī·has·sa सेनापतिस्सse·nā·pa·tis·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sīhassa senāpatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to General Sīha’s house where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
-
1214
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सम्बहुलाsam·ba·hu·lā निगण्ठाni·gaṇ·ṭhā वेसालियंve·sā·li·yaṃ रथिकायra·thi·kā·ya रथिकंra·thi·kaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ बाहाbā·hā पग्गय्हpag·gay·ha कन्दन्ति—kan·dan·ti
Tena kho pana samayena sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṁ rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ bāhā paggayha kandanti—
Just then a number of Jain ascetics were walking around Vesālī, from street to street, from intersection to intersection, waiving their arms and calling out,
-
1215
“अज्जaj·ja सीहेनsī·he·na सेनापतिनाse·nā·pa·ti·nā थूलंthū·laṃ पसुंpa·suṃ वधित्वाva·dhit·vā समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्सgo·ta·mas·sa भत्तंbhat·taṃ कतं,ka·taṃ तंtaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo जानंjā·naṃ उद्दिस्सकतंud·dis·sa·ka·taṃ मंसंmaṃ·saṃ परिभुञ्जतिpa·ri·bhuñ·ja·ti पटिच्चकम्मन्”ति।pa·ṭic·ca·kam·man
“ajja sīhena senāpatinā thūlaṁ pasuṁ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṁ kataṁ, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman”ti.
“General Sīha has killed a large animal and made a meal for the ascetic Gotama. The ascetic Gotama is eating that meat, knowing that the animal was killed for his sake!”
-
1216
अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro पुरिसोpu·ri·so येनye·na सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सीहस्सsī·has·sa सेनापतिस्सse·nā·pa·tis·sa उपकण्णकेu·pa·kaṇ·ṇa·ke आरोचेसि—ā·ro·ce·si
Atha kho aññataro puriso yena sīho senāpati tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā sīhassa senāpatissa upakaṇṇake ārocesi—
A certain man went up to Sīha and whispered to him what the Jains were doing.
-
1217
“यग्घे,yag·ghe भन्ते,bhan·te जानेय्यासि,jā·ney·yā·si एतेe·te सम्बहुलाsam·ba·hu·lā निगण्ठाni·gaṇ·ṭhā वेसालियंve·sā·li·yaṃ रथिकायra·thi·kā·ya रथिकंra·thi·kaṃ सिङ्घाटकेनsiṅ·ghā·ṭa·ke·na सिङ्घाटकंsiṅ·ghā·ṭa·kaṃ बाहाbā·hā पग्गय्हpag·gay·ha कन्दन्ति—kan·dan·ti
“yagghe, bhante, jāneyyāsi, ete sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṁ rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ bāhā paggayha kandanti—
(Pāli only)
-
1218
‘अज्जaj·ja सीहेनsī·he·na सेनापतिनाse·nā·pa·ti·nā थूलंthū·laṃ पसुंpa·suṃ वधित्वाva·dhit·vā समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्सgo·ta·mas·sa भत्तंbhat·taṃ कतं,ka·taṃ तंtaṃ समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo जानंjā·naṃ उद्दिस्सकतंud·dis·sa·ka·taṃ मंसंmaṃ·saṃ परिभुञ्जतिpa·ri·bhuñ·ja·ti पटिच्चकम्मन्’”ति।pa·ṭic·ca·kam·man
‘ajja sīhena senāpatinā thūlaṁ pasuṁ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṁ kataṁ, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman’”ti.
(Pāli only)
-
1219
“अलं,a·laṃ अय्यो,ay·yo दीघरत्तम्पिdī·gha·rat·tam·pi तेte आयस्मन्ताā·yas·man·tā अवण्णकामाa·vaṇ·ṇa·kā·mā बुद्धस्स,bud·dhas·sa अवण्णकामाa·vaṇ·ṇa·kā·mā धम्मस्स,dham·mas·sa अवण्णकामाa·vaṇ·ṇa·kā·mā सङ्घस्स;saṅ·ghas·sa
“Alaṁ, ayyo, dīgharattampi te āyasmantā avaṇṇakāmā buddhassa, avaṇṇakāmā dhammassa, avaṇṇakāmā saṅghassa;
Sīha said, “Forget about it. For a long time those venerables have wanted to disparage the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks.
-
1220
नna चca पनpa·na तेte आयस्मन्ताā·yas·man·tā जिरिदन्तिji·ri·dan·ti तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ असताa·sa·tā तुच्छाtuc·chā मुसाmu·sā अभूतेनa·bhū·te·na अब्भाचिक्खन्ता;ab·bhā·cik·khan·tā
na ca pana te āyasmantā jiridanti taṁ bhagavantaṁ asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhantā;
They’ll grow old and still keep on misrepresenting the Buddha with lies.
- 1221
-
1222
अथa·tha खोkho सीहोsī·ho सेनापतिse·nā·pa·ti बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho sīho senāpati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
Sīha then personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, Sīha sat down to one side.
-
1223
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho सीहंsī·haṃ सेनापतिंse·nā·pa·tiṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho sīhaṁ senāpatiṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching. He then got up from his seat and left.
-
1224
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
- 1225
- 1226
-
1227
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve तिकोटिपरिसुद्धंti·ko·ṭi·pa·ri·sud·dhaṃ मच्छमंसं—अदिट्ठंmac·cha·maṃ·saṃ अस्सुतंas·su·taṃ अपरिसङ्कितन्”ति।a·pa·ri·saṅ·ki·tan
Anujānāmi, bhikkhave, tikoṭiparisuddhaṁ macchamaṁsaṁ—adiṭṭhaṁ assutaṁ aparisaṅkitan”ti.
I allow you to eat meat and fish that’s pure in three respects: you haven’t seen, heard, or suspected that the animal was killed for your sake.”
- 1228
-
1229
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na वेसालीve·sā·lī सुभिक्खाsu·bhik·khā होतिho·ti सुसस्साsu·sas·sā सुलभपिण्डा,su·la·bha·piṇ·ḍā सुकराsu·ka·rā उञ्छेनuñ·che·na पग्गहेनpag·ga·he·na यापेतुं।yā·pe·tuṃ
Tena kho pana samayena vesālī subhikkhā hoti susassā sulabhapiṇḍā, sukarā uñchena paggahena yāpetuṁ.
Some time later in Vesālī, there was plenty of food, the crops were abundant, and there was no problem getting by on almsfood.
- 1230
-
1231
“यानिyā·ni तानिtā·ni मयाma·yā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ अनुञ्ञातानिa·nuñ·ñā·tā·ni दुब्भिक्खेdub·bhik·khe दुस्सस्सेdus·sas·se दुल्लभपिण्डेdul·la·bha·piṇ·ḍe अन्तोan·to वुट्ठंvuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कंpak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कंpak·kaṃ उग्गहितपटिग्गहितकंug·ga·hi·ta·pa·ṭig·ga·hi·ta·kaṃ ततोta·to नीहटंnī·ha·ṭaṃ पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ वनट्ठंva·naṭ·ṭhaṃ पोक्खरट्ठं,pok·kha·raṭ·ṭhaṃ अज्जापिaj·jā·pi नुnu खोkho तानिtā·ni भिक्खूbhik·khū परिभुञ्जन्ती”ति।pa·ri·bhuñ·jan·tī
“yāni tāni mayā bhikkhūnaṁ anuññātāni dubbhikkhe dussasse dullabhapiṇḍe anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ, ajjāpi nu kho tāni bhikkhū paribhuñjantī”ti.
“Those things I allowed the monks when there was a shortage of food, the crops were meager, and it was hard to get by on alms—that is, what’s been stored indoors in a monastery, what’s been cooked indoors in a monastery, what’s been cooked by the monks themselves, what’s been received after picking it up, what’s been brought out, what’s been received before the meal, what’s come from the forest or a lotus pond—do the monks still make use of these?”
-
1232
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—
When the Buddha had come out from seclusion, he asked Venerable Ānanda about this.
-
1233
“यानिyā·ni तानि,tā·ni आनन्द,ā·nan·da मयाma·yā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ अनुञ्ञातानिa·nuñ·ñā·tā·ni दुब्भिक्खेdub·bhik·khe दुस्सस्सेdus·sas·se दुल्लभपिण्डेdul·la·bha·piṇ·ḍe अन्तोan·to वुट्ठंvuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कंpak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कंpak·kaṃ उग्गहितपटिग्गहितकंug·ga·hi·ta·pa·ṭig·ga·hi·ta·kaṃ ततोta·to नीहटंnī·ha·ṭaṃ पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ वनट्ठंva·naṭ·ṭhaṃ पोक्खरट्ठं,pok·kha·raṭ·ṭhaṃ अज्जापिaj·jā·pi नुnu खोkho तानिtā·ni भिक्खूbhik·khū परिभुञ्जन्ती”ति?pa·ri·bhuñ·jan·tī
“yāni tāni, ānanda, mayā bhikkhūnaṁ anuññātāni dubbhikkhe dussasse dullabhapiṇḍe anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ, ajjāpi nu kho tāni bhikkhū paribhuñjantī”ti?
(Pāli only)
- 1234
-
1235
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
-
1236
“यानिyā·ni तानि,tā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मयाma·yā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ अनुञ्ञातानिa·nuñ·ñā·tā·ni दुब्भिक्खेdub·bhik·khe दुस्सस्सेdus·sas·se दुल्लभपिण्डेdul·la·bha·piṇ·ḍe अन्तोan·to वुट्ठंvuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कंpak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कंpak·kaṃ उग्गहितपटिग्गहितकंug·ga·hi·ta·pa·ṭig·ga·hi·ta·kaṃ ततोta·to नीहटंnī·ha·ṭaṃ पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ वनट्ठंva·naṭ·ṭhaṃ पोक्खरट्ठं,pok·kha·raṭ·ṭhaṃ तानाहंtā·nā·haṃ अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पटिक्खिपामि।pa·ṭik·khi·pā·mi
“yāni tāni, bhikkhave, mayā bhikkhūnaṁ anuññātāni dubbhikkhe dussasse dullabhapiṇḍe anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ, tānāhaṁ ajjatagge paṭikkhipāmi.
“Those things I allowed you when there was a shortage of food, the crops were meager, and it was hard to get by on alms, I prohibit from today onward.
-
1237
न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve अन्तोan·to वुट्ठंvuṭ·ṭhaṃ अन्तोan·to पक्कंpak·kaṃ सामंsā·maṃ पक्कंpak·kaṃ उग्गहितपटिग्गहितकंug·ga·hi·ta·pa·ṭig·ga·hi·ta·kaṃ परिभुञ्जितब्बं।pa·ri·bhuñ·ji·tab·baṃ
Na, bhikkhave, anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ paribhuñjitabbaṁ.
You shouldn’t eat what’s been stored indoors in a monastery, what’s been cooked indoors in a monastery, what’s been cooked by yourselves, or what’s been received after picking it up.
- 1238
-
1239
नna च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve ततोta·to नीहटंnī·ha·ṭaṃ पुरेभत्तंpu·re·bhat·taṃ पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ वनट्ठंva·naṭ·ṭhaṃ पोक्खरट्ठंpok·kha·raṭ·ṭhaṃ भुत्ताविनाbhut·tā·vi·nā पवारितेनpa·vā·ri·te·na अनतिरित्तंa·na·ti·rit·taṃ परिभुञ्जितब्बं।pa·ri·bhuñ·ji·tab·baṃ
Na ca, bhikkhave, tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitabbaṁ.
If you have finished your meal and refused an invitation to eat more, you shouldn’t eat non-leftovers that have been brought out, that have been received before the meal, or that have come from the forest or a lotus pond.
- 1240
-
1241
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na जानपदाjā·na·pa·dā मनुस्साma·nus·sā बहुंba·huṃ लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi सकटेसुsa·ka·ṭe·su आरोपेत्वाā·ro·pet·vā बहारामकोट्ठकेba·hā·rā·ma·koṭ·ṭha·ke सकटपरिवट्टंsa·ka·ṭa·pa·ri·vaṭ·ṭaṃ करित्वाka·rit·vā अच्छन्ति—“यदाac·chan·ti पटिपाटिंpa·ṭi·pā·ṭiṃ लभिस्साम,la·bhis·sā·ma तदाta·dā भत्तंbhat·taṃ करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā
Tena kho pana samayena jānapadā manussā bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā bahārāmakoṭṭhake sakaṭaparivaṭṭaṁ karitvā acchanti—“yadā paṭipāṭiṁ labhissāma, tadā bhattaṁ karissāmā”ti.
At that time people from the country loaded much salt, oil, rice, and fresh food onto carts, brought them to outside the monastery gatehouse, and waited for their turn to cook a meal.
- 1242
-
1243
अथa·tha खोkho तेte मनुस्साma·nus·sā येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोचुं—“इध,e·ta·da·vo·cuṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da बहुंba·huṃ लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi सकटेसुsa·ka·ṭe·su आरोपिताā·ro·pi·tā तिट्ठन्ति,tiṭ·ṭhan·ti महाma·hā चca मेघोme·gho उग्गतो;ug·ga·to कथंka·thaṃ नुnu खो,kho भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da पटिपज्जितब्बन्”ति?pa·ṭi·paj·ji·tab·ban
Atha kho te manussā yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ—“idha, bhante ānanda, bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropitā tiṭṭhanti, mahā ca megho uggato; kathaṁ nu kho, bhante ānanda, paṭipajjitabban”ti?
Those people went to Venerable Ānanda and told him what was happening, adding, “What should we do now?”
- 1244
-
1245
“तेनte·na हानन्द,hā·nan·da सङ्घोsaṅ·gho पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ विहारंvi·hā·raṃ कप्पियभूमिंkap·pi·ya·bhū·miṃ सम्मन्नित्वाsam·man·nit·vā तत्थtat·tha वासेतु,vā·se·tu यंyaṃ सङ्घोsaṅ·gho आकङ्खतिā·kaṅ·kha·ti विहारंvi·hā·raṃ वाvā अड्ढयोगंaḍ·ḍha·yo·gaṃ वाvā पासादंpā·sā·daṃ वाvā हम्मियंham·mi·yaṃ वाvā गुहंgu·haṃ वा।vā
“Tena hānanda, saṅgho paccantimaṁ vihāraṁ kappiyabhūmiṁ sammannitvā tattha vāsetu, yaṁ saṅgho ākaṅkhati vihāraṁ vā aḍḍhayogaṁ vā pāsādaṁ vā hammiyaṁ vā guhaṁ vā.
“Well then, Ānanda, the Sangha should designate a building at the edge of the monastery as a food-storage area and then store the food there—whether a dwelling, a stilt house, or a cave.
- 1246
- 1247
- 1248
-
1249
यदिya·di सङ्घस्सsaṅ·ghas·sa पत्तकल्लं,pat·ta·kal·laṃ सङ्घोsaṅ·gho इत्थन्नामंit·than·nā·maṃ विहारंvi·hā·raṃ कप्पियभूमिंkap·pi·ya·bhū·miṃ सम्मन्नेय्य।sam·man·ney·ya
Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ vihāraṁ kappiyabhūmiṁ sammanneyya.
If the Sangha is ready, it should designate such-and-such a dwelling as a food-storage area.
- 1250
- 1251
-
1252
सङ्घोsaṅ·gho इत्थन्नामंit·than·nā·maṃ विहारंvi·hā·raṃ कप्पियभूमिंkap·pi·ya·bhū·miṃ सम्मन्नति।sam·man·na·ti
Saṅgho itthannāmaṁ vihāraṁ kappiyabhūmiṁ sammannati.
The Sangha designates such-and-such a dwelling as a food-storage area.
-
1253
यस्सायस्मतोyas·sā·yas·ma·to खमतिkha·ma·ti इत्थन्नामस्सit·than·nā·mas·sa विहारस्सvi·hā·ras·sa कप्पियभूमियाkap·pi·ya·bhū·mi·yā सम्मुति,sam·mu·ti सोso तुण्हस्स;tuṇ·has·sa
Yassāyasmato khamati itthannāmassa vihārassa kappiyabhūmiyā sammuti, so tuṇhassa;
Any monk who approves of designating such-and-such a dwelling as a food-storage area should remain silent.
- 1254
- 1255
- 1256
-
1257
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na मनुस्साma·nus·sā तत्थेवtat·the·va सम्मुतियाsam·mu·ti·yā कप्पियभूमियाkap·pi·ya·bhū·mi·yā यागुयोyā·gu·yo पचन्ति,pa·can·ti भत्तानिbhat·tā·ni पचन्ति,pa·can·ti सूपानिsū·pā·ni सम्पादेन्ति,sam·pā·den·ti मंसानिmaṃ·sā·ni कोट्टेन्ति,koṭ·ṭen·ti कट्ठानिkaṭ·ṭhā·ni फालेन्ति।phā·len·ti
Tena kho pana samayena manussā tattheva sammutiyā kappiyabhūmiyā yāguyo pacanti, bhattāni pacanti, sūpāni sampādenti, maṁsāni koṭṭenti, kaṭṭhāni phālenti.
Soon afterwards people used the designated food-storage area for various purposes: to cook congee and rice, to prepare curries, to chop meat, and to split firewood.
-
1258
अस्सोसिas·so·si खोkho भगवाbha·ga·vā रत्तियाrat·ti·yā पच्चूससमयंpac·cū·sa·sa·ma·yaṃ पच्चुट्ठायpac·cuṭ·ṭhā·ya उच्चासद्दंuc·cā·sad·daṃ महासद्दंma·hā·sad·daṃ काकोरवसद्दं,kā·ko·ra·va·sad·daṃ सुत्वानsut·vā·na आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि—ā·man·te·si
Assosi kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya uccāsaddaṁ mahāsaddaṁ kākoravasaddaṁ, sutvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—
Getting up early in the morning, the Buddha heard loud noises, like the cawing of crows. He asked Venerable Ānanda what was going on,
-
1259
“किंkiṃ नुnu खोkho सो,so आनन्द,ā·nan·da उच्चासद्दोuc·cā·sad·do महासद्दोma·hā·sad·do काकोरवसद्दो”ति?kā·ko·ra·va·sad·do
“kiṁ nu kho so, ānanda, uccāsaddo mahāsaddo kākoravasaddo”ti?
(Pāli only)
-
1260
“एतरहि,e·ta·ra·hi भन्ते,bhan·te मनुस्साma·nus·sā तत्थेवtat·the·va सम्मुतियाsam·mu·ti·yā कप्पियभूमियाkap·pi·ya·bhū·mi·yā यागुयोyā·gu·yo पचन्ति,pa·can·ti भत्तानिbhat·tā·ni पचन्ति,pa·can·ti सूपानिsū·pā·ni सम्पादेन्ति,sam·pā·den·ti मंसानिmaṃ·sā·ni कोट्टेन्ति,koṭ·ṭen·ti कट्ठानिkaṭ·ṭhā·ni फालेन्ति।phā·len·ti
“Etarahi, bhante, manussā tattheva sammutiyā kappiyabhūmiyā yāguyo pacanti, bhattāni pacanti, sūpāni sampādenti, maṁsāni koṭṭenti, kaṭṭhāni phālenti.
-
1261
सोso एसो,e·so भगवा,bha·ga·vā उच्चासद्दोuc·cā·sad·do महासद्दोma·hā·sad·do काकोरवसद्दो”ति।kā·ko·ra·va·sad·do
So eso, bhagavā, uccāsaddo mahāsaddo kākoravasaddo”ti.
(Pāli only)
-
1262
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
-
1263
“न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve सम्मुतिsam·mu·ti कप्पियभूमिkap·pi·ya·bhū·mi परिभुञ्जितब्बा।pa·ri·bhuñ·ji·tab·bā
“na, bhikkhave, sammuti kappiyabhūmi paribhuñjitabbā.
- 1264
- 1265
-
1266
उस्सावनन्तिकंus·sā·va·nan·ti·kaṃ गोनिसादिकंgo·ni·sā·di·kaṃ गहपतिन्”ति।ga·ha·pa·tin
ussāvanantikaṁ gonisādikaṁ gahapatin”ti.
a building made according to a proclamation, a cow stall, and a building given for the purpose by a householder.”
- 1267
- 1268
- 1269
- 1270
- 1271
-
1272
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सम्मुतिंsam·mu·tiṃ कप्पियभूमिंkap·pi·ya·bhū·miṃ परिभुञ्जितुं।pa·ri·bhuñ·ji·tuṃ
“Anujānāmi, bhikkhave, sammutiṁ kappiyabhūmiṁ paribhuñjituṁ.
- 1273
-
1274
उस्सावनन्तिकंus·sā·va·nan·ti·kaṃ गोनिसादिकंgo·ni·sā·di·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ सम्मुतिन्”ति।sam·mu·tin
ussāvanantikaṁ gonisādikaṁ gahapatiṁ sammutin”ti.
a building made according to a proclamation, a cow stall, a building given for the purpose by a householder, and a building designated by the Sangha.”
- 1275
-
1276
21। मेण्डकगहपतिवत्थुmeṇ·ḍa·ka·ga·ha·pa·ti·vat·thu
21. Meṇḍakagahapativatthu
- 1277
-
1278
तस्सtas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावोid·dhā·nu·bhā·vo होति—ho·ti
Tassa evarūpo iddhānubhāvo hoti—
-
1279
सीसंsī·saṃ नहायित्वाna·hā·yit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ सम्मज्जापेत्वाsam·maj·jā·pet·vā बहिद्वारेba·hid·vā·re निसीदति,ni·sī·da·ti अन्तलिक्खाan·ta·lik·khā धञ्ञस्सdhañ·ñas·sa धाराdhā·rā ओपतित्वाo·pa·tit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ पूरेति।pū·re·ti
sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūreti.
He would wash his hair, sweep out his granary, and sit down outside the door. A shower of grain would then fall out of the sky and fill his granary.
-
1280
भरियायbha·ri·yā·ya एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावोid·dhā·nu·bhā·vo होति—ho·ti
Bhariyāya evarūpo iddhānubhāvo hoti—
-
1281
एकंयेवe·kaṃ·ye·va आळ्हकथालिकंā·ḷha·ka·thā·li·kaṃ उपनिसीदित्वाu·pa·ni·sī·dit·vā एकञ्चe·kañ·ca सूपभिञ्जनकंsū·pa·bhiñ·ja·na·kaṃ दासकम्मकरपोरिसंdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·saṃ भत्तेनbhat·te·na परिविसति,pa·ri·vi·sa·ti नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावyā·va साsā नna वुट्ठाति।vuṭ·ṭhā·ti
ekaṁyeva āḷhakathālikaṁ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṁ dāsakammakaraporisaṁ bhattena parivisati, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.
She would sit down next to a pot of rice and a pot of curry and serve a meal to the slaves, servants, and workers. The food would not be exhausted until she got up.
-
1282
पुत्तस्सput·tas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावोid·dhā·nu·bhā·vo होति—ho·ti
Puttassa evarūpo iddhānubhāvo hoti—
-
1283
एकंयेवe·kaṃ·ye·va सहस्सथविकंsa·has·sa·tha·vi·kaṃ गहेत्वाga·het·vā दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa छमासिकंcha·mā·si·kaṃ वेतनंve·ta·naṃ देति,de·ti नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावस्सyā·vas·sa हत्थगता।hat·tha·ga·tā
ekaṁyeva sahassathavikaṁ gahetvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṁ vetanaṁ deti, na tāva taṁ khiyyati yāvassa hatthagatā.
He would get a bag containing a thousand coins and give the slaves, servants, and workers their wages for six months. That purse would not go empty as long as he held it.
- 1284
-
1285
एकंयेवe·kaṃ·ye·va चतुदोणिकंca·tu·do·ṇi·kaṃ पिटकंpi·ṭa·kaṃ उपनिसीदित्वाu·pa·ni·sī·dit·vā दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa छमासिकंcha·mā·si·kaṃ भत्तंbhat·taṃ देति,de·ti नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावyā·va साsā नna वुट्ठाति।vuṭ·ṭhā·ti
ekaṁyeva catudoṇikaṁ piṭakaṁ upanisīditvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṁ bhattaṁ deti, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.
She would sit down next to a four-liter basket and give out rice for six months to the slaves, servants, and workers. The rice would not be exhausted until she got up.
-
1286
दासस्सdā·sas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावोid·dhā·nu·bhā·vo होति—ho·ti
Dāsassa evarūpo iddhānubhāvo hoti—
- 1287
- 1288
-
1289
“अम्हाकंam·hā·kaṃ किरki·ra विजितेvi·ji·te भद्दियनगरेbhad·di·ya·na·ga·re मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti पटिवसति।pa·ṭi·va·sa·ti
“amhākaṁ kira vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati.
heard that within his kingdom, in the town of Bhaddiya, there was a householder called Meṇḍaka with all these abilities.
-
1290
तस्सtas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो—id·dhā·nu·bhā·vo
Tassa evarūpo iddhānubhāvo—
(Pāli only)
-
1291
सीसंsī·saṃ नहायित्वाna·hā·yit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ सम्मज्जापेत्वाsam·maj·jā·pet·vā बहिद्वारेba·hid·vā·re निसीदति,ni·sī·da·ti अन्तलिक्खाan·ta·lik·khā धञ्ञस्सdhañ·ñas·sa धाराdhā·rā ओपतित्वाo·pa·tit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ पूरेति।pū·re·ti
sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūreti.
(Pāli only)
-
1292
भरियायbha·ri·yā·ya एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो—id·dhā·nu·bhā·vo
Bhariyāya evarūpo iddhānubhāvo—
(Pāli only)
-
1293
एकंयेवe·kaṃ·ye·va आळ्हकथालिकंā·ḷha·ka·thā·li·kaṃ उपनिसीदित्वाu·pa·ni·sī·dit·vā एकञ्चe·kañ·ca सूपभिञ्जनकंsū·pa·bhiñ·ja·na·kaṃ दासकम्मकरपोरिसंdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·saṃ भत्तेनbhat·te·na परिविसति,pa·ri·vi·sa·ti नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावyā·va साsā नna वुट्ठाति।vuṭ·ṭhā·ti
ekaṁyeva āḷhakathālikaṁ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṁ dāsakammakaraporisaṁ bhattena parivisati, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.
(Pāli only)
-
1294
पुत्तस्सput·tas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो—id·dhā·nu·bhā·vo
Puttassa evarūpo iddhānubhāvo—
(Pāli only)
-
1295
एकंयेवe·kaṃ·ye·va सहस्सथविकंsa·has·sa·tha·vi·kaṃ गहेत्वाga·het·vā दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa छमासिकंcha·mā·si·kaṃ वेतनंve·ta·naṃ देति,de·ti नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावस्सyā·vas·sa हत्थगता।hat·tha·ga·tā
ekaṁyeva sahassathavikaṁ gahetvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṁ vetanaṁ deti, na tāva taṁ khiyyati yāvassa hatthagatā.
(Pāli only)
-
1296
सुणिसायsu·ṇi·sā·ya एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो—id·dhā·nu·bhā·vo
Suṇisāya evarūpo iddhānubhāvo—
(Pāli only)
-
1297
एकंयेवe·kaṃ·ye·va चतुदोणिकंca·tu·do·ṇi·kaṃ पिटकंpi·ṭa·kaṃ उपनिसीदित्वाu·pa·ni·sī·dit·vā दासकम्मकरपोरिसस्सdā·sa·kam·ma·ka·ra·po·ri·sas·sa छमासिकंcha·mā·si·kaṃ भत्तंbhat·taṃ देति,de·ti नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावyā·va साsā नna वुट्ठाति।vuṭ·ṭhā·ti
ekaṁyeva catudoṇikaṁ piṭakaṁ upanisīditvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṁ bhattaṁ deti, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.
(Pāli only)
-
1298
दासस्सdā·sas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो—id·dhā·nu·bhā·vo
Dāsassa evarūpo iddhānubhāvo—
(Pāli only)
- 1299
-
1300
अथa·tha खोkho राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ सब्बत्थकंsab·bat·tha·kaṃ महामत्तंma·hā·mat·taṃ आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro aññataraṁ sabbatthakaṁ mahāmattaṁ āmantesi—
The king told the official in charge of practical affairs about this,
- 1301
-
1302
तस्सtas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो—id·dhā·nu·bhā·vo
Tassa evarūpo iddhānubhāvo—
(Pāli only)
-
1303
सीसंsī·saṃ नहायित्वाna·hā·yit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ सम्मज्जापेत्वाsam·maj·jā·pet·vā बहिद्वारेba·hid·vā·re निसीदति,ni·sī·da·ti अन्तलिक्खाan·ta·lik·khā धञ्ञस्सdhañ·ñas·sa धाराdhā·rā ओपतित्वाo·pa·tit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ पूरेति।pū·re·ti
sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūreti.
(Pāli only)
- 1304
-
1305
पुत्तस्सput·tas·sa …
puttassa …
(Pāli only)
-
1306
सुणिसायsu·ṇi·sā·ya …
suṇisāya …
(Pāli only)
-
1307
दासस्सdā·sas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो,id·dhā·nu·bhā·vo एकेनe·ke·na नङ्गलेनnaṅ·ga·le·na कसन्तस्सka·san·tas·sa सत्तsat·ta सीतायोsī·tā·yo गच्छन्तीति।gac·chan·tī·ti
dāsassa evarūpo iddhānubhāvo, ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantīti.
(Pāli only)
- 1308
- 1309
-
1310
“एवं,e·vaṃ देवा”तिde·vā खोkho सोso महामत्तोma·hā·mat·to रञ्ञोrañ·ño मागधस्सmā·ga·dhas·sa सेनियस्सse·ni·yas·sa बिम्बिसारस्सbim·bi·sā·ras·sa पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनायse·nā·ya येनye·na भद्दियंbhad·di·yaṃ तेनte·na पायासि।pā·yā·si
“Evaṁ, devā”ti kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā caturaṅginiyā senāya yena bhaddiyaṁ tena pāyāsi.
Saying, “Yes, sir,” he set out for Bhaddiya with the fourfold army.
-
1311
अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na येनye·na भद्दियंbhad·di·yaṃ येनye·na मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मेण्डकंmeṇ·ḍa·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Anupubbena yena bhaddiyaṁ yena meṇḍako gahapati tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā meṇḍakaṁ gahapatiṁ etadavoca—
- 1312
-
1313
‘अम्हाकंam·hā·kaṃ किर,ki·ra भणे,bha·ṇe विजितेvi·ji·te भद्दियनगरेbhad·di·ya·na·ga·re मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti पटिवसति,pa·ṭi·va·sa·ti तस्सtas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो,id·dhā·nu·bhā·vo सीसंsī·saṃ नहायित्वाna·hā·yit·vā …पे…pe
‘amhākaṁ kira, bhaṇe, vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati, tassa evarūpo iddhānubhāvo, sīsaṁ nahāyitvā …pe…
-
1314
भरियायbha·ri·yā·ya …
bhariyāya …
(Pāli only)
-
1315
पुत्तस्सput·tas·sa …
puttassa …
(Pāli only)
-
1316
सुणिसायsu·ṇi·sā·ya …
suṇisāya …
(Pāli only)
-
1317
दासस्सdā·sas·sa एवरूपोe·va·rū·po इद्धानुभावो,id·dhā·nu·bhā·vo एकेनe·ke·na नङ्गलेनnaṅ·ga·le·na कसन्तस्सka·san·tas·sa सत्तsat·ta सीतायोsī·tā·yo गच्छन्तीति,gac·chan·tī·ti गच्छ,gac·cha भणे,bha·ṇe जानाहि।jā·nā·hi
dāsassa evarūpo iddhānubhāvo, ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantīti, gaccha, bhaṇe, jānāhi.
(Pāli only)
- 1318
- 1319
-
1320
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti सीसंsī·saṃ नहायित्वाna·hā·yit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ सम्मज्जापेत्वाsam·maj·jā·pet·vā बहिद्वारेba·hid·vā·re निसीदि,ni·sī·di अन्तलिक्खाan·ta·lik·khā धञ्ञस्सdhañ·ñas·sa धाराdhā·rā ओपतित्वाo·pa·tit·vā धञ्ञागारंdhañ·ñā·gā·raṃ पूरेसि।pū·re·si
Atha kho meṇḍako gahapati sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdi, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūresi.
Meṇḍaka then washed his hair, swept out his granary, and sat down outside the door. A shower of grain fell out of the sky and filled his granary.
-
1321
“दिट्ठोdiṭ·ṭho ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti इद्धानुभावो।id·dhā·nu·bhā·vo
“Diṭṭho te, gahapati, iddhānubhāvo.
“Good.
-
1322
भरियायbha·ri·yā·ya तेte इद्धानुभावंid·dhā·nu·bhā·vaṃ पस्सिस्सामा”ति।pas·sis·sā·mā
Bhariyāya te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.
- 1323
- 1324
-
1325
अथa·tha खोkho मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa भरियाbha·ri·yā एकंयेवe·kaṃ·ye·va आळ्हकथालिकंā·ḷha·ka·thā·li·kaṃ उपनिसीदित्वाu·pa·ni·sī·dit·vā एकञ्चe·kañ·ca सूपभिञ्जनकंsū·pa·bhiñ·ja·na·kaṃ चतुरङ्गिनिंca·tu·raṅ·gi·niṃ सेनंse·naṃ भत्तेनbhat·te·na परिविसि,pa·ri·vi·si नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यति,khiy·ya·ti यावyā·va साsā नna वुट्ठाति।vuṭ·ṭhā·ti
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa bhariyā ekaṁyeva āḷhakathālikaṁ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṁ caturaṅginiṁ senaṁ bhattena parivisi, na tāva taṁ khiyyati, yāva sā na vuṭṭhāti.
She sat down next to a pot of rice and a pot of curry and served a meal to the fourfold army. The food was not exhausted until she got up.
- 1326
-
1327
पुत्तस्सput·tas·sa तेte इद्धानुभावंid·dhā·nu·bhā·vaṃ पस्सिस्सामा”ति।pas·sis·sā·mā
Puttassa te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.
- 1328
- 1329
-
1330
अथa·tha खोkho मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa पुत्तोput·to एकंयेवe·kaṃ·ye·va सहस्सथविकंsa·has·sa·tha·vi·kaṃ गहेत्वाga·het·vā चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनायse·nā·ya छमासिकंcha·mā·si·kaṃ वेतनंve·ta·naṃ अदासि,a·dā·si नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यति,khiy·ya·ti यावस्सyā·vas·sa हत्थगता।hat·tha·ga·tā
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa putto ekaṁyeva sahassathavikaṁ gahetvā caturaṅginiyā senāya chamāsikaṁ vetanaṁ adāsi, na tāva taṁ khiyyati, yāvassa hatthagatā.
He got a bag containing a thousand coins and gave the fourfold army its wages for six months. That purse did not go empty as long as he held it.
-
1331
“दिट्ठोdiṭ·ṭho ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti पुत्तस्सपिput·tas·sa·pi इद्धानुभावो।id·dhā·nu·bhā·vo
“Diṭṭho te, gahapati, puttassapi iddhānubhāvo.
“Good.
-
1332
सुणिसायsu·ṇi·sā·ya तेte इद्धानुभावंid·dhā·nu·bhā·vaṃ पस्सिस्सामा”ति।pas·sis·sā·mā
Suṇisāya te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.
- 1333
- 1334
-
1335
अथa·tha खोkho मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa सुणिसाsu·ṇi·sā एकंयेवe·kaṃ·ye·va चतुदोणिकंca·tu·do·ṇi·kaṃ पिटकंpi·ṭa·kaṃ उपनिसीदित्वाu·pa·ni·sī·dit·vā चतुरङ्गिनियाca·tu·raṅ·gi·ni·yā सेनायse·nā·ya छमासिकंcha·mā·si·kaṃ भत्तंbhat·taṃ अदासि,a·dā·si नna तावtā·va तंtaṃ खिय्यतिkhiy·ya·ti यावyā·va साsā नna वुट्ठाति।vuṭ·ṭhā·ti
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa suṇisā ekaṁyeva catudoṇikaṁ piṭakaṁ upanisīditvā caturaṅginiyā senāya chamāsikaṁ bhattaṁ adāsi, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.
She sat down next to a four-liter basket and gave rice for six months to the fourfold army. The rice was not exhausted until she got up.
- 1336
-
1337
दासस्सdā·sas·sa तेte इद्धानुभावंid·dhā·nu·bhā·vaṃ पस्सिस्सामा”ति।pas·sis·sā·mā
Dāsassa te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.
- 1338
- 1339
- 1340
-
1341
येनye·na राजाrā·jā मागधोmā·ga·dho सेनियोse·ni·yo बिम्बिसारोbim·bi·sā·ro तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā रञ्ञोrañ·ño मागधस्सmā·ga·dhas·sa सेनियस्सse·ni·yas·sa बिम्बिसारस्सbim·bi·sā·ras·sa एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेसि।ā·ro·ce·si
Yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṁ ārocesi.
-
1342
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā वेसालियंve·sā·li·yaṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na भद्दियंbhad·di·yaṃ तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामिpak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā vesāliyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bhaddiyaṁ tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Vesālī for as long as he liked, he set out wandering toward Bhaddiya with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
- 1343
- 1344
- 1345
-
1346
“समणोsa·ma·ṇo खलुkha·lu भोbho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to भद्दियंbhad·di·yaṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to भद्दियेbhad·di·ye विहरतिvi·ha·ra·ti जातियाjā·ti·yā वने।va·ne
“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito bhaddiyaṁ anuppatto bhaddiye viharati jātiyā vane.
“Sir, the ascetic Gotama, the Sakyan, who has gone forth from the Sakyan clan, has arrived at Bhaddiya and is staying in the Jātiyā Grove with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
- 1347
-
1348
‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’।bha·ga·vā
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’.
‘He is a Buddha, perfected and fully awakened, complete in insight and conduct, happy, knower of the world, supreme leader of trainable people, teacher of gods and humans, awakened, a Buddha.
-
1349
सोso इमंi·maṃ लोकंlo·kaṃ सदेवकंsa·de·va·kaṃ समारकंsa·mā·ra·kaṃ सब्रह्मकंsab·rah·ma·kaṃ सस्समणब्राह्मणिंsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇiṃ पजंpa·jaṃ सदेवमनुस्संsa·de·va·ma·nus·saṃ सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā पवेदेति।pa·ve·de·ti
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
With his own insight he has seen this world with its gods, its lords of death, and its supreme beings, this society with its monastics and brahmins, its gods and humans, and he makes it known to others.
-
1350
सोso धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनंsab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
He has a Teaching that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end. It has a true goal and is well articulated. He sets out a perfectly complete and pure spiritual life.’
- 1351
-
1352
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti भद्रानिbhad·rā·ni भद्रानिbhad·rā·ni यानानिyā·nā·ni योजापेत्वाyo·jā·pet·vā भद्रंbhad·raṃ भद्रंbhad·raṃ यानंyā·naṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā भद्रेहिbhad·re·hi भद्रेहिbhad·re·hi यानेहिyā·ne·hi भद्दियाbhad·di·yā निय्यासिniy·yā·si भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya
Atha kho meṇḍako gahapati bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi bhaddiyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.
Meṇḍaka then had his best carriages harnessed, mounted one of them, and set out from Bhaddiya to visit the Buddha.
-
1353
अद्दसंसुad·da·saṃ·su खोkho सम्बहुलाsam·ba·hu·lā तित्थियाtit·thi·yā मेण्डकंmeṇ·ḍa·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं,ā·gac·chan·taṃ दिस्वानdis·vā·na मेण्डकंmeṇ·ḍa·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
Addasaṁsu kho sambahulā titthiyā meṇḍakaṁ gahapatiṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna meṇḍakaṁ gahapatiṁ etadavocuṁ—
A number of monastics from other religions saw Meṇḍaka coming, and they said to him,
-
1354
“कहंka·haṃ त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti गच्छसी”ति?gac·cha·sī
“kahaṁ tvaṁ, gahapati, gacchasī”ti?
“Where are you going, householder?”
- 1355
-
1356
“किंkiṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti किरियवादोki·ri·ya·vā·do समानोsa·mā·no अकिरियवादंa·ki·ri·ya·vā·daṃ समणंsa·ma·ṇaṃ गोतमंgo·ta·maṃ दस्सनायdas·sa·nā·ya उपसङ्कमिस्ससि?u·pa·saṅ·ka·mis·sa·si
“Kiṁ pana tvaṁ, gahapati, kiriyavādo samāno akiriyavādaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissasi?
“But why visit the ascetic Gotama who believes that actions don’t have results when you believe that they do?
-
1357
समणोsa·ma·ṇo हि,hi गहपति,ga·ha·pa·ti गोतमोgo·ta·mo अकिरियवादोa·ki·ri·ya·vā·do अकिरियायa·ki·ri·yā·ya धम्मंdham·maṃ देसेति,de·se·ti तेनte·na चca सावकेsā·va·ke विनेती”ति।vi·ne·tī
Samaṇo hi, gahapati, gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī”ti.
For the ascetic Gotama believes in inaction, teaches that, and trains his disciples in that.”
- 1358
-
1359
“निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खोkho सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भविस्सति,bha·vis·sa·ti यथयिमेya·tha·yi·me तित्थियाtit·thi·yā उसूयन्ती”ति।u·sū·yan·tī
“nissaṁsayaṁ kho so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhavissati, yathayime titthiyā usūyantī”ti.
“No doubt he must be a Buddha, a Perfected and fully Awakened One, since these monastics of other religions are jealous.”
-
1360
यावतिकाyā·va·ti·kā यानस्सyā·nas·sa भूमि,bhū·mi यानेनyā·ne·na गन्त्वाgan·tvā यानाyā·nā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकोवpat·ti·ko·va येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
He then went by carriage as far as the ground would allow, dismounted, and then approached the Buddha on foot. After bowing down to the Buddha, he sat down,
-
1361
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नस्सni·sin·nas·sa खोkho मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa भगवाbha·ga·vā अनुपुब्बिंa·nu·pub·biṃ कथंka·thaṃ कथेसि,ka·the·si सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
Ekamantaṁ nisinnassa kho meṇḍakassa gahapatissa bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
-
1362
on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that his mind was ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while he was sitting right there, Meṇḍaka experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” He had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction.
-
1363
अपरप्पच्चयोa·pa·rap·pac·ca·yo सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—
-
1364
“अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्तेbhan·te …पे…pe
“abhikkantaṁ, bhante …pe…
“Wonderful, sir, wonderful! Just as one might set upright what’s overturned, or reveal what’s hidden, or show the way to one who’s lost, or bring a lamp into the dark so that one with eyes might see what’s there—just so has the Buddha made the Teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, the Teaching, and the Sangha of monks.
- 1365
-
1366
अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu चca मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
Adhivāsetu ca me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
And please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.”
- 1367
-
1368
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho meṇḍako gahapati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Knowing that the Buddha had consented, Meṇḍaka got up from his seat, bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left.
-
1369
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho meṇḍako gahapati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning Meṇḍaka had various kinds of fine foods prepared and then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
1370
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena meṇḍakassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Meṇḍaka’s house where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
-
1371
अथa·tha खोkho मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa भरियाbha·ri·yā चca पुत्तोput·to चca सुणिसाsu·ṇi·sā चca दासोdā·so चca येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु,te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa bhariyā ca putto ca suṇisā ca dāso ca yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Then Meṇḍaka’s wife, son, daughter-in-law, and slave approached the Buddha, bowed, and sat down.
-
1372
तेसंte·saṃ भगवाbha·ga·vā अनुपुब्बिंa·nu·pub·biṃ कथंka·thaṃ कथेसि,ka·the·si सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
Tesaṁ bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
- 1373
-
1374
अपरप्पच्चयाa·pa·rap·pac·ca·yā सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं—e·ta·da·vo·cuṃ
aparappaccayā satthusāsane bhagavantaṁ etadavocuṁ—
-
1375
“अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्तेbhan·te …पे…pe
“abhikkantaṁ, bhante …pe…
(Pāli only)
- 1376
- 1377
-
1378
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ etadavoca—
Meṇḍaka then personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, Meṇḍaka sat down to one side and said,
-
1379
“याव,yā·va भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā भद्दियेbhad·di·ye विहरतिvi·ha·ra·ti तावtā·va अहंa·haṃ बुद्धप्पमुखस्सbud·dhap·pa·mu·khas·sa भिक्खुसङ्घस्सbhik·khu·saṅ·ghas·sa धुवभत्तेना”ति।dhu·va·bhat·te·nā
“yāva, bhante, bhagavā bhaddiye viharati tāva ahaṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dhuvabhattenā”ti.
“Sir, as long as you’re staying in Bhaddiya, I would like to offer a regular meal to the Sangha of monks headed by the Buddha.”
-
1380
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā मेण्डकंmeṇ·ḍa·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā meṇḍakaṁ gahapatiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha then instructed, inspired, and gladdened him with a teaching, after which he got up from his seat and left.
- 1381
-
1382
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā भद्दियेbhad·di·ye यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā मेण्डकंmeṇ·ḍa·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ अनापुच्छाa·nā·puc·chā येनye·na अङ्गुत्तरापोaṅ·gut·ta·rā·po तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामिpak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā bhaddiye yathābhirantaṁ viharitvā meṇḍakaṁ gahapatiṁ anāpucchā yena aṅguttarāpo tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Bhaddiya for as long as he liked, he set out wandering toward Aṅguttarāpa with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks. He had not informed Meṇḍaka.
- 1383
-
1384
“भगवाbha·ga·vā किरki·ra येनye·na अङ्गुत्तरापोaṅ·gut·ta·rā·po तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कन्तोpak·kan·to महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेही”ति।bhik·khu·sa·te·hī
“bhagavā kira yena aṅguttarāpo tena cārikaṁ pakkanto mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehī”ti.
(Pāli only)
- 1385
-
1386
“तेनte·na हि,hi भणे,bha·ṇe बहुंba·huṃ लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi सकटेसुsa·ka·ṭe·su आरोपेत्वाā·ro·pet·vā आगच्छथ,ā·gac·cha·tha अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni चca गोपालकसतानिgo·pā·la·ka·sa·tā·ni अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni चca धेनुसतानिdhe·nu·sa·tā·ni आदायā·dā·ya आगच्छन्तु,ā·gac·chan·tu यत्थyat·tha भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पस्सिस्सामpas·sis·sā·ma तत्थtat·tha तरुणेनta·ru·ṇe·na खीरेनkhī·re·na भोजेस्सामा”ति।bho·jes·sā·mā
“tena hi, bhaṇe, bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā āgacchatha, aḍḍhatelasāni ca gopālakasatāni aḍḍhatelasāni ca dhenusatāni ādāya āgacchantu, yattha bhagavantaṁ passissāma tattha taruṇena khīrena bhojessāmā”ti.
“Load lots of salt, oil, rice, and fresh food onto the carts, and bring along twelve-hundred and fifty cowherds and twelve-hundred and fifty dairy cows. We’ll give the Buddha fresh milk wherever we see him.”
- 1387
-
1388
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho meṇḍako gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
- 1389
-
1390
“अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
“Sir, please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.”
- 1391
-
1392
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti भगवतोbha·ga·va·to अधिवासनंa·dhi·vā·sa·naṃ विदित्वाvi·dit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho meṇḍako gahapati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Knowing that the Buddha had consented, Meṇḍaka bowed down, circumambulated the Buddha with his right side toward him, and left.
-
1393
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भन्ते,bhan·te निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho meṇḍako gahapati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning Meṇḍaka had various kinds of fine foods prepared and then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
1394
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na मेण्डकस्सmeṇ·ḍa·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa परिवेसनाpa·ri·ve·sa·nā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena meṇḍakassa gahapatissa parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Meṇḍaka’s meal offering where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
- 1395
-
1396
“तेनte·na हि,hi भणे,bha·ṇe एकमेकंe·ka·me·kaṃ धेनुंdhe·nuṃ गहेत्वाga·het·vā एकमेकस्सe·ka·me·kas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no उपतिट्ठथu·pa·tiṭ·ṭha·tha तरुणेनta·ru·ṇe·na खीरेनkhī·re·na भोजेस्सामा”ति।bho·jes·sā·mā
“tena hi, bhaṇe, ekamekaṁ dhenuṁ gahetvā ekamekassa bhikkhuno upatiṭṭhatha taruṇena khīrena bhojessāmā”ti.
“Listen, bring one cow for each and every monk and give them fresh milk.”
-
1397
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेसिsan·tap·pe·si सम्पवारेसि,sam·pa·vā·re·si तरुणेनta·ru·ṇe·na चca खीरेन।khī·re·na
Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi, taruṇena ca khīrena.
Meṇḍaka then personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha, and he gave them fresh milk.
-
1398
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā खीरंkhī·raṃ नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā khīraṁ na paṭiggaṇhanti.
-
1399
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथा”ति।pa·ri·bhuñ·ja·thā
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjathā”ti.
-
1400
अथa·tha खोkho मेण्डकोmeṇ·ḍa·ko गहपतिga·ha·pa·ti बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā तरुणेनta·ru·ṇe·na चca खीरेनkhī·re·na भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā taruṇena ca khīrena bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
When the Buddha had finished his meal, Meṇḍaka sat down to one side,
- 1401
-
1402
“सन्ति,san·ti भन्ते,bhan·te मग्गाmag·gā कन्तारा,kan·tā·rā अप्पोदकाap·po·da·kā अप्पभक्खा,ap·pa·bhak·khā नna सुकराsu·ka·rā अपाथेय्येनa·pā·they·ye·na गन्तुं।gan·tuṃ
“santi, bhante, maggā kantārā, appodakā appabhakkhā, na sukarā apātheyyena gantuṁ.
“Sir, there are wilderness roads where there is little water and little food, where it’s not easy to travel without provisions.
- 1403
-
1404
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā मेण्डकंmeṇ·ḍa·kaṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā meṇḍakaṁ gahapatiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha then instructed, inspired, and gladdened Meṇḍaka with a teaching, after which he got up from his seat and left.
-
1405
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
- 1406
- 1407
-
1408
सन्ति,san·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve मग्गाmag·gā कन्ताराkan·tā·rā अप्पोदकाap·po·da·kā अप्पभक्खा,ap·pa·bhak·khā नna सुकराsu·ka·rā अपाथेय्येनa·pā·they·ye·na गन्तुं।gan·tuṃ
Santi, bhikkhave, maggā kantārā appodakā appabhakkhā, na sukarā apātheyyena gantuṁ.
There are wilderness roads where there’s little water and little food, where it’s not easy to travel without provisions.
-
1409
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve पाथेय्यंpā·they·yaṃ परियेसितुंpa·ri·ye·si·tuṃ तण्डुलोtaṇ·ḍu·lo तण्डुलत्थिकेन,taṇ·ḍu·lat·thi·ke·na मुग्गोmug·go मुग्गत्थिकेन,mug·gat·thi·ke·na मासोmā·so मासत्थिकेन,mā·sat·thi·ke·na लोणंlo·ṇaṃ लोणत्थिकेन,lo·ṇat·thi·ke·na गुळोgu·ḷo गुळत्थिकेन,gu·ḷat·thi·ke·na तेलंte·laṃ तेलत्थिकेन,te·lat·thi·ke·na सप्पिsap·pi सप्पित्थिकेन।sap·pit·thi·ke·na
Anujānāmi, bhikkhave, pātheyyaṁ pariyesituṁ taṇḍulo taṇḍulatthikena, muggo muggatthikena, māso māsatthikena, loṇaṁ loṇatthikena, guḷo guḷatthikena, telaṁ telatthikena, sappi sappitthikena.
I allow you to look for provisions: whatever you need of rice, mung beans, black gram, salt, sugar, oil, and ghee.
-
1410
सन्ति,san·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve मनुस्सा,ma·nus·sā सद्धाsad·dhā पसन्ना,pa·san·nā तेte कप्पियकारकानंkap·pi·ya·kā·ra·kā·naṃ हत्थेhat·the हिरञ्ञंhi·rañ·ñaṃ उपनिक्खिपन्ति—u·pa·nik·khi·pan·ti
Santi, bhikkhave, manussā, saddhā pasannā, te kappiyakārakānaṁ hatthe hiraññaṁ upanikkhipanti—
There are people who have faith and confidence. They may deposit money with an attendant, saying,
- 1411
- 1412
-
1413
नna त्वेवाहं,tve·vā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve केनचिke·na·ci परियायेनpa·ri·yā·ye·na जातरूपरजतंjā·ta·rū·pa·ra·ja·taṃ सादितब्बंsā·di·tab·baṃ परियेसितब्बन्तिpa·ri·ye·si·tab·ban·ti वदामी”ति।va·dā·mī
na tvevāhaṁ, bhikkhave, kenaci pariyāyena jātarūparajataṁ sāditabbaṁ pariyesitabbanti vadāmī”ti.
But I say that under no circumstances should you look for or consent to gold, silver, or money.”
-
1414
23। केणियजटिलवत्थुke·ṇi·ya·ja·ṭi·la·vat·thu
23. Keṇiyajaṭilavatthu
- 1415
- 1416
-
1417
“समणोsa·ma·ṇo खलुkha·lu भोbho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to आपणंā·pa·ṇaṃ अनुप्पत्तो,a·nup·pat·to तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतोab·bhug·ga·to …पे…pe
“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito āpaṇaṁ anuppatto, taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato …pe…
“The ascetic Gotama, the Sakyan, who’s gone forth from the Sakyan clan, has arrived at Āpaṇa.” And he heard about the Buddha’s qualities just as Meṇḍaka had.
- 1418
- 1419
- 1420
- 1421
-
1422
“येपिye·pi खोkho तेte ब्राह्मणानंbrāh·ma·ṇā·naṃ पुब्बकाpub·ba·kā इसयोi·sa·yo मन्तानंman·tā·naṃ कत्तारोkat·tā·ro मन्तानंman·tā·naṃ पवत्तारो,pa·vat·tā·ro येसमिदंye·sa·mi·daṃ एतरहिe·ta·ra·hi ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā पोराणंpo·rā·ṇaṃ मन्तपदंman·ta·pa·daṃ गीतंgī·taṃ पवुत्तंpa·vut·taṃ समिहितं,sa·mi·hi·taṃ तदनुगायन्तिta·da·nu·gā·yan·ti तदनुभासन्ति,ta·da·nu·bhā·san·ti भासितमनुभासन्ति,bhā·si·ta·ma·nu·bhā·san·ti वाचितमनुवाचेन्ति,vā·ci·ta·ma·nu·vā·cen·ti सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
“yepi kho te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—
“There are those ancient sages of the brahmins, the creators and teachers of the Vedas,
-
1423
अट्ठकोaṭ·ṭha·ko वामकोvā·ma·ko वामदेवोvā·ma·de·vo वेस्सामित्तोves·sā·mit·to यमतग्गिya·ma·tag·gi अङ्गीरसोaṅ·gī·ra·so भारद्वाजोbhā·rad·vā·jo वासेट्ठोvā·seṭ·ṭho कस्सपोkas·sa·po भगु,bha·gu रत्तूपरताrat·tū·pa·ra·tā विरताvi·ra·tā विकालभोजना,vi·kā·la·bho·ja·nā तेte एवरूपानिe·va·rū·pā·ni पानानिpā·nā·ni सादियिंसु।sā·di·yiṃ·su
aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, rattūparatā viratā vikālabhojanā, te evarūpāni pānāni sādiyiṁsu.
that is, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamataggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu. The brahmins at present still sing and proclaim the ancient verses that they sang, proclaimed, and collected. Now those ancient sages abstained from eating at night and at the wrong time, yet they consented to certain drinks.
-
1424
समणोपिsa·ma·ṇo·pi गोतमोgo·ta·mo रत्तूपरतोrat·tū·pa·ra·to विरतोvi·ra·to विकालभोजना,vi·kā·la·bho·ja·nā अरहतिa·ra·ha·ti समणोपिsa·ma·ṇo·pi गोतमोgo·ta·mo एवरूपानिe·va·rū·pā·ni पानानिpā·nā·ni सादियितुन्”तिsā·di·yi·tun
Samaṇopi gotamo rattūparato virato vikālabhojanā, arahati samaṇopi gotamo evarūpāni pānāni sādiyitun”ti
The ascetic Gotama also abstains from eating at night and at the wrong time. It would be appropriate for him to consent to the same drinks.”
-
1425
पहूतंpa·hū·taṃ पानंpā·naṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā काजेहिkā·je·hi गाहापेत्वाgā·hā·pet·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि;sam·mo·di
pahūtaṁ pānaṁ paṭiyādāpetvā kājehi gāhāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi;
He then had a large quantity of drinks prepared. Lifting them with carrying poles, he went to the Buddha. He exchanged pleasantries with the Buddha
-
1426
सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
(Pāli only)
- 1427
- 1428
- 1429
- 1430
-
1431
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
but being afraid of wrongdoing, the monks did not accept them.
-
1432
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथा”ति।pa·ri·bhuñ·ja·thā
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjathā”ti.
-
1433
अथa·tha खोkho केणियोke·ṇi·yo जटिलोja·ṭi·lo बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पहूतेहिpa·hū·te·hi पानेहिpā·ne·hi सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ धोतहत्थंdho·ta·hat·thaṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ pahūtehi pānehi sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ dhotahatthaṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
Keṇiya then personally served that large quantity of drinks to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha was finished, Keṇiya sat down to one side.
-
1434
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho केणियंke·ṇi·yaṃ जटिलंja·ṭi·laṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching,
-
1435
अथa·tha खोkho केणियोke·ṇi·yo जटिलोja·ṭi·lo भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca—
-
1436
“अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मेme भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
“Good Gotama, please accept tomorrow’s meal from me together with the Sangha of monks.”
-
1437
“महाma·hā खो,kho केणिय,ke·ṇi·ya भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni भिक्खुसतानि,bhik·khu·sa·tā·ni त्वञ्चtvañ·ca ब्राह्मणेसुbrāh·ma·ṇe·su अभिप्पसन्नो”ति।a·bhip·pa·san·no
“Mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
“The Sangha is large, Keṇiya. There are twelve hundred and fifty monks. And you have faith in the brahmins.”
- 1438
-
1439
“किञ्चापिkiñ·cā·pi खो,kho भोbho गोतम,go·ta·ma महाma·hā भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni भिक्खुसतानि,bhik·khu·sa·tā·ni अहञ्चa·hañ·ca ब्राह्मणेसुbrāh·ma·ṇe·su अभिप्पसन्नो,a·bhip·pa·san·no अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu मेme भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“kiñcāpi kho, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno, adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
-
1440
“महाma·hā खो,kho केणिय,ke·ṇi·ya भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni भिक्खुसतानि,bhik·khu·sa·tā·ni त्वञ्चtvañ·ca ब्राह्मणेसुbrāh·ma·ṇe·su अभिप्पसन्नो”ति।a·bhip·pa·san·no
“Mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
- 1441
-
1442
“किञ्चापिkiñ·cā·pi खो,kho भोbho गोतम,go·ta·ma महाma·hā भिक्खुसङ्घोbhik·khu·saṅ·gho अड्ढतेलसानिaḍ·ḍha·te·la·sā·ni भिक्खुसतानि,bhik·khu·sa·tā·ni अहञ्चa·hañ·ca ब्राह्मणेसुbrāh·ma·ṇe·su अभिप्पसन्नो,a·bhip·pa·san·no अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu भवंbha·vaṃ गोतमोgo·ta·mo स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तंbhat·taṃ सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेना”ति।bhik·khu·saṅ·ghe·nā
“kiñcāpi kho, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno, adhivāsetu bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
(Pāli only)
- 1443
- 1444
-
1445
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
- 1446
-
1447
अम्बपानंam·ba·pā·naṃ जम्बुपानंjam·bu·pā·naṃ चोचपानंco·ca·pā·naṃ मोचपानंmo·ca·pā·naṃ मधूकपानंma·dhū·ka·pā·naṃ मुद्दिकपानंmud·di·ka·pā·naṃ सालूकपानंsā·lū·ka·pā·naṃ फारुसकपानं।phā·ru·sa·ka·pā·naṃ
ambapānaṁ jambupānaṁ cocapānaṁ mocapānaṁ madhūkapānaṁ muddikapānaṁ sālūkapānaṁ phārusakapānaṁ.
mango drinks, rose-apple drinks, drinks from bananas with seeds, drinks from seedless bananas, licorice drinks, grape drinks, drinks made from lotus tubers, and falsa fruit drinks.
- 1448
- 1449
- 1450
-
1451
अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve उच्छुरसन्”ति।uc·chu·ra·san
Anujānāmi, bhikkhave, ucchurasan”ti.
-
1452
अथa·tha खोkho केणियोke·ṇi·yo जटिलोja·ṭi·lo तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na सकेsa·ke अस्समेas·sa·me पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to कालंkā·laṃ आरोचापेसि—“कालो,ā·ro·cā·pe·si भोbho गोतम,go·ta·ma निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ भत्तन्”ति।bhat·tan
Atha kho keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
The following morning Keṇiya had various kinds of fine foods prepared in his own hermitage and then had the Buddha informed that the meal was ready.
-
1453
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na केणियस्सke·ṇi·yas·sa जटिलस्सja·ṭi·las·sa अस्समोas·sa·mo तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदिni·sī·di सद्धिंsad·dhiṃ भिक्खुसङ्घेन।bhik·khu·saṅ·ghe·na
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
The Buddha robed up, took his bowl and robe, and went to Keṇiya’s hermitage where he sat down on the prepared seat together with the Sangha of monks.
-
1454
अथa·tha खोkho केणियोke·ṇi·yo जटिलोja·ṭi·lo बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
Keṇiya then personally served various kinds of fine foods to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, Keṇiya sat down to one side,
- 1455
- 1456
- 1457
- 1458
- 1459
- 1460
- 1461
- 1462
- 1463
- 1464
- 1465
-
1466
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आपणेā·pa·ṇe यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na कुसिनाराku·si·nā·rā तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामिpak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā āpaṇe yathābhirantaṁ viharitvā yena kusinārā tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Āpaṇa for as long as he liked, he set out wandering toward Kusinārā with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
-
1467
अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho कोसिनारकाko·si·nā·ra·kā मल्ला—“भगवाmal·lā किरki·ra कुसिनारंku·si·nā·raṃ आगच्छतिā·gac·cha·ti महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेही”ति।bhik·khu·sa·te·hī
Assosuṁ kho kosinārakā mallā—“bhagavā kira kusināraṁ āgacchati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehī”ti.
When the Mallians of Kusinārā heard that the Buddha was coming,
-
1468
तेte सङ्गरंsaṅ·ga·raṃ अकंसु—“योa·kaṃ·su भगवतोbha·ga·va·to पच्चुग्गमनंpac·cug·ga·ma·naṃ नna करिस्सति,ka·ris·sa·ti पञ्चसतानिस्सpañ·ca·sa·tā·nis·sa दण्डो”ति।daṇ·ḍo
Te saṅgaraṁ akaṁsu—“yo bhagavato paccuggamanaṁ na karissati, pañcasatānissa daṇḍo”ti.
they made an agreement that whoever did not go out to meet the Buddha would be fined five hundred coins.
- 1469
- 1470
- 1471
-
1472
अथa·tha खोkho रोजोro·jo मल्लोmal·lo भगवतोbha·ga·va·to पच्चुग्गमनंpac·cug·ga·ma·naṃ करित्वाka·rit·vā येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si
Atha kho rojo mallo bhagavato paccuggamanaṁ karitvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
- 1473
- 1474
- 1475
- 1476
- 1477
- 1478
-
1479
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि,te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
- 1480
- 1481
-
1482
महत्थिकोma·hat·thi·ko खोkho पनpa·na एवरूपानंe·va·rū·pā·naṃ ञातमनुस्सानंñā·ta·ma·nus·sā·naṃ इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye पसादो।pa·sā·do
Mahatthiko kho pana evarūpānaṁ ñātamanussānaṁ imasmiṁ dhammavinaye pasādo.
It’s of great benefit when such well-known people gain confidence in this spiritual path.
- 1483
- 1484
-
1485
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā रोजंro·jaṃ मल्लंmal·laṃ मेत्तेनmet·te·na चित्तेनcit·te·na फरित्वाpha·rit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पाविसि।pā·vi·si
Atha kho bhagavā rojaṁ mallaṁ mettena cittena pharitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
The Buddha then suffused Roja with a mind of loving kindness, before getting up from his seat and entering his dwelling.
-
1486
अथa·tha खोkho रोजोro·jo मल्लोmal·lo भगवतोbha·ga·va·to मेत्तेनmet·te·na चित्तेनcit·te·na फुट्ठो,phuṭ·ṭho सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma गाविंgā·viṃ तरुणवच्छो;ta·ru·ṇa·vac·cho
Atha kho rojo mallo bhagavato mettena cittena phuṭṭho, seyyathāpi nāma gāviṁ taruṇavaccho;
When Roja was suffused with loving kindness, he acted just like a young calf looking for its mother:
- 1487
-
1488
“कहंka·haṃ नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te एतरहिe·ta·ra·hi सोso भगवाbha·ga·vā विहरतिvi·ha·ra·ti अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धो,sam·mā·sam·bud·dho दस्सनकामाdas·sa·na·kā·mā हिhi मयंma·yaṃ तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धन्”ति।sam·mā·sam·bud·dhan
“kahaṁ nu kho, bhante, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho, dassanakāmā hi mayaṁ taṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
“Venerables, where’s the Buddha staying, the Perfected and fully Awakened One? I wish to see him.”
-
1489
“एसावुसोe·sā·vu·so रोज,ro·ja विहारोvi·hā·ro संवुतद्वारो,saṃ·vu·tad·vā·ro तेनte·na अप्पसद्दोap·pa·sad·do उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अतरमानोa·ta·ra·mā·no आळिन्दंā·ḷin·daṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā उक्कासित्वाuk·kā·sit·vā अग्गळंag·ga·ḷaṃ आकोटेहि,ā·ko·ṭe·hi विवरिस्सतिvi·va·ris·sa·ti तेte भगवाbha·ga·vā द्वारन्”ति।dvā·ran
“Esāvuso roja, vihāro saṁvutadvāro, tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno āḷindaṁ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṁ ākoṭehi, vivarissati te bhagavā dvāran”ti.
“In that dwelling, Roja, with the closed door. Go there quietly and slowly, enter the porch, clear your throat, and knock on the door. The Buddha will then open the door for you.”
-
1490
अथa·tha खोkho रोजोro·jo मल्लोmal·lo येनye·na सोso विहारोvi·hā·ro संवुतद्वारो,saṃ·vu·tad·vā·ro तेनte·na अप्पसद्दोap·pa·sad·do उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अतरमानोa·ta·ra·mā·no आळिन्दंā·ḷin·daṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā उक्कासित्वाuk·kā·sit·vā अग्गळंag·ga·ḷaṃ आकोटेसि।ā·ko·ṭe·si विवरिvi·va·ri भगवाbha·ga·vā द्वारं।dvā·raṃ
Atha kho rojo mallo yena so vihāro saṁvutadvāro, tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno āḷindaṁ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṁ ākoṭesi. Vivari bhagavā dvāraṁ.
- 1491
-
1492
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नस्सni·sin·nas·sa खोkho रोजस्सro·jas·sa मल्लस्सmal·las·sa भगवाbha·ga·vā अनुपुब्बिंa·nu·pub·biṃ कथंka·thaṃ कथेसि,ka·the·si सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ
Ekamantaṁ nisinnassa kho rojassa mallassa bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
-
1493
on generosity, morality, and heaven; on the downside, degradation, and defilement of worldly pleasures; and he revealed the benefits of renunciation. When the Buddha knew that his mind was ready, supple, without hindrances, joyful, and confident, he revealed the teaching unique to the Buddhas: suffering, its origin, its end, and the path. And just as a clean and stainless cloth absorbs dye properly, so too, while he was sitting right there, Roja experienced the stainless vision of the Truth: “Anything that has a beginning has an end.” He had seen the Truth, had reached, understood, and penetrated it. He had gone beyond doubt and uncertainty, had attained to confidence, and had become independent of others in the Teacher’s instruction.
-
1494
अपरप्पच्चयोa·pa·rap·pac·ca·yo सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—
-
1495
“साधु,sā·dhu भन्ते,bhan·te अय्याay·yā ममञ्ञेवma·mañ·ñe·va पटिग्गण्हेय्युंpa·ṭig·gaṇ·hey·yuṃ चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारं,cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·raṃ नोno अञ्ञेसन्”ति।añ·ñe·san
“sādhu, bhante, ayyā mamaññeva paṭiggaṇheyyuṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ, no aññesan”ti.
“Sir, please have the venerables accept robe-cloth, almsfood, dwellings, and medicinal supplies from me, and not from others.”
-
1496
“येसंye·saṃ खो,kho रोज,ro·ja सेक्खेनsek·khe·na ञाणेनñā·ṇe·na सेक्खेनsek·khe·na दस्सनेनdas·sa·ne·na धम्मोdham·mo दिट्ठोdiṭ·ṭho सेय्यथापिsey·ya·thā·pi तया,ta·yā तेसम्पिte·sam·pi एवंe·vaṃ होति—ho·ti
“Yesaṁ kho, roja, sekkhena ñāṇena sekkhena dassanena dhammo diṭṭho seyyathāpi tayā, tesampi evaṁ hoti—
“Roja, those who have seen the Truth with a trainee’s knowledge and vision, as you have, think like this.
-
1497
‘अहोa·ho नूनnū·na अय्याay·yā अम्हाकञ्ञेवam·hā·kañ·ñe·va पटिग्गण्हेय्युंpa·ṭig·gaṇ·hey·yuṃ चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारं,cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·raṃ नोno अञ्ञेसन्’ति।añ·ñe·san
‘aho nūna ayyā amhākaññeva paṭiggaṇheyyuṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ, no aññesan’ti.
(Pāli only)
- 1498
-
1499
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na कुसिनारायंku·si·nā·rā·yaṃ पणीतानंpa·ṇī·tā·naṃ भत्तानंbhat·tā·naṃ भत्तपटिपाटिbhat·ta·pa·ṭi·pā·ṭi अट्ठिताaṭ·ṭhi·tā होति।ho·ti
Tena kho pana samayena kusinārāyaṁ paṇītānaṁ bhattānaṁ bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā hoti.
At this time in Kusinārā there was a succession of fine meals.
- 1500
- 1501
- 1502
- 1503
-
1504
अथa·tha खोkho रोजोro·jo मल्लोmal·lo येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच—e·ta·da·vo·ca
Atha kho rojo mallo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—
He then went to Venerable Ānanda and told him what he had been thinking,
- 1505
-
1506
‘यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ भत्तग्गंbhat·tag·gaṃ ओलोकेय्यं,o·lo·key·yaṃ यंyaṃ भत्तग्गेbhat·tag·ge नास्स,nās·sa तंtaṃ पटियादेय्यन्’ति।pa·ṭi·yā·dey·yan
‘yannūnāhaṁ bhattaggaṁ olokeyyaṁ, yaṁ bhattagge nāssa, taṁ paṭiyādeyyan’ti.
(Pāli only)
- 1507
-
1508
डाकञ्चḍā·kañ·ca पिट्ठखादनीयञ्च।piṭ·ṭha·khā·da·nī·yañ·ca
ḍākañca piṭṭhakhādanīyañca.
(Pāli only)
-
1509
सचाहं,sa·cā·haṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da पटियादेय्यंpa·ṭi·yā·dey·yaṃ डाकञ्चḍā·kañ·ca पिट्ठखादनीयञ्च,piṭ·ṭha·khā·da·nī·yañ·ca पटिग्गण्हेय्यpa·ṭig·gaṇ·hey·ya मेme भगवा”ति?bha·ga·vā
Sacāhaṁ, bhante ānanda, paṭiyādeyyaṁ ḍākañca piṭṭhakhādanīyañca, paṭiggaṇheyya me bhagavā”ti?
adding, “Venerable Ānanda, if I were to prepare potherbs and fresh food made of flour, would the Buddha accept it?”
- 1510
- 1511
- 1512
- 1513
-
1514
अथa·tha खोkho रोजोro·jo मल्लोmal·lo तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पहूतंpa·hū·taṃ डाकञ्चḍā·kañ·ca पिट्ठखादनीयञ्चpiṭ·ṭha·khā·da·nī·yañ·ca पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to उपनामेसि—u·pa·nā·me·si
Atha kho rojo mallo tassā rattiyā accayena pahūtaṁ ḍākañca piṭṭhakhādanīyañca paṭiyādāpetvā bhagavato upanāmesi—
The following morning Roja prepared many potherbs and much fresh food made with flour and brought it to the Buddha, saying,
- 1515
- 1516
- 1517
-
1518
भिक्खूbhik·khū कुक्कुच्चायन्ताkuk·kuc·cā·yan·tā नna पटिग्गण्हन्ति।pa·ṭig·gaṇ·han·ti
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
-
1519
“पटिग्गण्हथ,pa·ṭig·gaṇ·ha·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve परिभुञ्जथा”ति।pa·ri·bhuñ·ja·thā
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjathā”ti.
-
1520
अथa·tha खोkho रोजोro·jo मल्लोmal·lo बुद्धप्पमुखंbud·dhap·pa·mu·khaṃ भिक्खुसङ्घंbhik·khu·saṅ·ghaṃ पहूतेहिpa·hū·te·hi डाकेहिḍā·ke·hi चca पिट्ठखादनीयेहिpiṭ·ṭha·khā·da·nī·ye·hi चca सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेत्वाsan·tap·pet·vā सम्पवारेत्वाsam·pa·vā·ret·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ धोतहत्थंdho·ta·hat·thaṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho rojo mallo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ pahūtehi ḍākehi ca piṭṭhakhādanīyehi ca sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ dhotahatthaṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
Roja then personally served many potherbs and much fresh food made with flour to the Sangha of monks headed by the Buddha. When the Buddha had finished his meal, Roja sat down to one side.
-
1521
एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho रोजंro·jaṃ मल्लंmal·laṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेत्वाsan·das·set·vā समादपेत्वाsa·mā·da·pet·vā समुत्तेजेत्वाsa·mut·te·jet·vā सम्पहंसेत्वाsam·pa·haṃ·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि।pak·kā·mi
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rojaṁ mallaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
The Buddha instructed, inspired, and gladdened him with a teaching, after which he got up from his seat and left.
-
1522
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:
- 1523
- 1524
-
1525
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā कुसिनारायंku·si·nā·rā·yaṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na आतुमाā·tu·mā तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामिpak·kā·mi महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
Atha kho bhagavā kusinārāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena ātumā tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
When the Buddha had stayed at Kusinārā for as long as he liked, he set out wandering toward Ātumā with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
-
1526
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro वुड्ढपब्बजितोvuḍ·ḍha·pab·ba·ji·to आतुमायंā·tu·mā·yaṃ पटिवसतिpa·ṭi·va·sa·ti नहापितपुब्बो।na·hā·pi·ta·pub·bo
Tena kho pana samayena aññataro vuḍḍhapabbajito ātumāyaṁ paṭivasati nahāpitapubbo.
At that time at Ātumā there was a monk who was previously a barber and who had gone forth when old.
-
1527
तस्सtas·sa द्वेdve दारकाdā·ra·kā होन्ति,hon·ti मञ्जुकाmañ·ju·kā पटिभानेय्यका,pa·ṭi·bhā·ney·ya·kā दक्खाdak·khā परियोदातसिप्पाpa·ri·yo·dā·ta·sip·pā सकेsa·ke आचरियकेā·ca·ri·ya·ke नहापितकम्मे।na·hā·pi·ta·kam·me
Tassa dve dārakā honti, mañjukā paṭibhāneyyakā, dakkhā pariyodātasippā sake ācariyake nahāpitakamme.
He had two boys, sweet-voiced and articulate, who were skilled barbers.
-
1528
अस्सोसिas·so·si खोkho सोso वुड्ढपब्बजितो—“भगवाvuḍ·ḍha·pab·ba·ji·to किरki·ra आतुमंā·tu·maṃ आगच्छतिā·gac·cha·ti महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेही”ति।bhik·khu·sa·te·hī
Assosi kho so vuḍḍhapabbajito—“bhagavā kira ātumaṁ āgacchati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehī”ti.
The monk who had gone forth when old heard that the Buddha was coming to Ātumā,
- 1529
-
1530
“भगवाbha·ga·vā किर,ki·ra ताता,tā·tā आतुमंā·tu·maṃ आगच्छतिā·gac·cha·ti महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ अड्ढतेलसेहिaḍ·ḍha·te·la·se·hi भिक्खुसतेहि।bhik·khu·sa·te·hi
“bhagavā kira, tātā, ātumaṁ āgacchati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.
“The Buddha is coming to Ātumā with a large sangha of twelve-hundred and fifty monks.
-
1531
गच्छथgac·cha·tha तुम्हे,tum·he ताता,tā·tā खुरभण्डंkhu·ra·bhaṇ·ḍaṃ आदायā·dā·ya नाळियावापकेनnā·ḷi·yā·vā·pa·ke·na अनुघरकंa·nu·gha·ra·kaṃ अनुघरकंa·nu·gha·ra·kaṃ आहिण्डथ,ā·hiṇ·ḍa·tha लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi संहरथ,saṃ·ha·ra·tha भगवतोbha·ga·va·to आगतस्सā·ga·tas·sa यागुपानंyā·gu·pā·naṃ करिस्सामा”ति।ka·ris·sā·mā
Gacchatha tumhe, tātā, khurabhaṇḍaṁ ādāya nāḷiyāvāpakena anugharakaṁ anugharakaṁ āhiṇḍatha, loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi saṁharatha, bhagavato āgatassa yāgupānaṁ karissāmā”ti.
Now go and get the barber equipment, and then go from house to house with a box and collect salt, oil, rice, and fresh food. When the Buddha has arrived, we’ll make a congee drink.”
-
1532
“एवं,e·vaṃ ताता”तिtā·tā खोkho तेte दारकाdā·ra·kā तस्सtas·sa वुड्ढपब्बजितस्सvuḍ·ḍha·pab·ba·ji·tas·sa पटिस्सुणित्वाpa·ṭis·su·ṇit·vā खुरभण्डंkhu·ra·bhaṇ·ḍaṃ आदायā·dā·ya नाळियावापकेनnā·ḷi·yā·vā·pa·ke·na अनुघरकंa·nu·gha·ra·kaṃ अनुघरकंa·nu·gha·ra·kaṃ आहिण्डन्ति,ā·hiṇ·ḍan·ti लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi संहरन्ता।saṃ·ha·ran·tā
“Evaṁ, tātā”ti kho te dārakā tassa vuḍḍhapabbajitassa paṭissuṇitvā khurabhaṇḍaṁ ādāya nāḷiyāvāpakena anugharakaṁ anugharakaṁ āhiṇḍanti, loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi saṁharantā.
-
1533
मनुस्साma·nus·sā तेte दारकेdā·ra·ke मञ्जुकेmañ·ju·ke पटिभानेय्यकेpa·ṭi·bhā·ney·ya·ke पस्सित्वाpas·sit·vā येपिye·pi नna कारापेतुकामाkā·rā·pe·tu·kā·mā तेपिte·pi कारापेन्ति,kā·rā·pen·ti कारापेत्वापिkā·rā·pet·vā·pi बहुंba·huṃ देन्ति।den·ti
Manussā te dārake mañjuke paṭibhāneyyake passitvā yepi na kārāpetukāmā tepi kārāpenti, kārāpetvāpi bahuṁ denti.
When people saw those sweet-voiced and articulate boys, they used their services even if they did not really want to. And they gave much in return.
-
1534
अथa·tha खोkho तेte दारकाdā·ra·kā बहुंba·huṃ लोणम्पि,lo·ṇam·pi तेलम्पि,te·lam·pi तण्डुलम्पि,taṇ·ḍu·lam·pi खादनीयम्पिkhā·da·nī·yam·pi संहरिंसु।saṃ·ha·riṃ·su
Atha kho te dārakā bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi saṁhariṁsu.
Soon the boys had collected a large amount of salt, oil, rice, and fresh food.
- 1535
- 1536
-
1537
अथa·tha खोkho सोso वुड्ढपब्बजितोvuḍ·ḍha·pab·ba·ji·to तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पहूतंpa·hū·taṃ यागुंyā·guṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā भगवतोbha·ga·va·to उपनामेसि—u·pa·nā·me·si
Atha kho so vuḍḍhapabbajito tassā rattiyā accayena pahūtaṁ yāguṁ paṭiyādāpetvā bhagavato upanāmesi—
The following morning that monk who had gone forth when old had much congee prepared and brought it to the Buddha,
- 1538
-
1539
जानन्तापिjā·nan·tā·pi तथागताta·thā·ga·tā पुच्छन्तिpuc·chan·ti …पे…pe
Jānantāpi tathāgatā pucchanti …pe…
When Buddhas know what is going on, sometimes they ask and sometimes not. They know the right time to ask and when not to ask. Buddhas ask when it is beneficial, otherwise they do not, for Buddhas are incapable of doing what is unbeneficial. Buddhas question the monks for two reasons:
- 1540
- 1541
- 1542
- 1543
- 1544
-
1545
“अननुच्छविकं,a·na·nuc·cha·vi·kaṃ मोघपुरिस,mo·gha·pu·ri·sa अननुलोमिकंa·na·nu·lo·mi·kaṃ अप्पतिरूपंap·pa·ti·rū·paṃ अस्सामणकंas·sā·ma·ṇa·kaṃ अकप्पियंa·kap·pi·yaṃ अकरणीयं।a·ka·ra·ṇī·yaṃ
“ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.
“It’s not suitable, foolish man, it’s not proper, it’s not worthy of a monastic, it’s not allowable, it’s not to be done.
- 1546
- 1547
- 1548
-
1549
“न,na भिक्खवे,bhik·kha·ve पब्बजितेनpab·ba·ji·te·na अकप्पियेa·kap·pi·ye समादपेतब्बं,sa·mā·da·pe·tab·baṃ योyo समादपेय्य,sa·mā·da·pey·ya आपत्तिā·pat·ti दुक्कटस्स।duk·ka·ṭas·sa
“na, bhikkhave, pabbajitena akappiye samādapetabbaṁ, yo samādapeyya, āpatti dukkaṭassa.
“You shouldn’t encourage others to do what’s unallowable. If you do, you commit an offense of wrong conduct.
- 1550
- 1551
-
1552
अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आतुमायंā·tu·mā·yaṃ यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho bhagavā ātumāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
When the Buddha had stayed at Ātumā for as long as he liked, he set out wandering toward Sāvatthī.
- 1553
- 1554
- 1555
- 1556
- 1557
- 1558
-
1559
“अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve सब्बंsab·baṃ फलखादनीयन्”ति।pha·la·khā·da·nī·yan
“Anujānāmi, bhikkhave, sabbaṁ phalakhādanīyan”ti.
-
1560
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सङ्घिकानिsaṅ·ghi·kā·ni बीजानिbī·jā·ni पुग्गलिकायpug·ga·li·kā·ya भूमियाbhū·mi·yā रोपियन्ति,ro·pi·yan·ti पुग्गलिकानिpug·ga·li·kā·ni बीजानिbī·jā·ni सङ्घिकायsaṅ·ghi·kā·ya भूमियाbhū·mi·yā रोपियन्ति।ro·pi·yan·ti
Tena kho pana samayena saṅghikāni bījāni puggalikāya bhūmiyā ropiyanti, puggalikāni bījāni saṅghikāya bhūmiyā ropiyanti.
On one occasion seeds belonging to the Sangha had been planted on land belonging to an individual and seeds belonging to an individual on land belonging to the Sangha.
- 1561
-
1562
“सङ्घिकानि,saṅ·ghi·kā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve बीजानिbī·jā·ni पुग्गलिकायpug·ga·li·kā·ya भूमियाbhū·mi·yā रोपितानिro·pi·tā·ni भागंbhā·gaṃ दत्वाdat·vā परिभुञ्जितब्बानि।pa·ri·bhuñ·ji·tab·bā·ni
“Saṅghikāni, bhikkhave, bījāni puggalikāya bhūmiyā ropitāni bhāgaṁ datvā paribhuñjitabbāni.
“If seeds belonging to the Sangha have been planted on land belonging to an individual, that person should be given a share, and the produce may then be eaten.
-
1563
पुग्गलिकानिpug·ga·li·kā·ni बीजानिbī·jā·ni सङ्घिकायsaṅ·ghi·kā·ya भूमियाbhū·mi·yā रोपितानिro·pi·tā·ni भागंbhā·gaṃ दत्वाdat·vā परिभुञ्जितब्बानी”ति।pa·ri·bhuñ·ji·tab·bā·nī
Puggalikāni bījāni saṅghikāya bhūmiyā ropitāni bhāgaṁ datvā paribhuñjitabbānī”ti.
If seeds belonging to an individual have been planted on land belonging to the Sangha, the Sangha should be given a share, and the produce may then be eaten.”
-
1564
26। चतुमहापदेसकथाca·tu·ma·hā·pa·de·sa·ka·thā
26. Catumahāpadesakathā
-
1565
तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na भिक्खूनंbhik·khū·naṃ किस्मिञ्चिkis·miñ·ci किस्मिञ्चिkis·miñ·ci ठानेṭhā·ne कुक्कुच्चंkuk·kuc·caṃ उप्पज्जति—up·paj·ja·ti
Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ kismiñci kismiñci ṭhāne kukkuccaṁ uppajjati—
At that time the monks were anxious about all sorts of matters, thinking,
- 1566
- 1567
-
1568
“यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मयाma·yā ‘इदंi·daṃ नna कप्पती’तिkap·pa·tī अप्पटिक्खित्तंap·pa·ṭik·khit·taṃ तञ्चेtañ·ce अकप्पियंa·kap·pi·yaṃ अनुलोमेति,a·nu·lo·me·ti कप्पियंkap·pi·yaṃ पटिबाहति,pa·ṭi·bā·ha·ti तंtaṃ वोvo नna कप्पति।kap·pa·ti
“Yaṁ, bhikkhave, mayā ‘idaṁ na kappatī’ti appaṭikkhittaṁ tañce akappiyaṁ anulometi, kappiyaṁ paṭibāhati, taṁ vo na kappati.
“If I haven’t specifically prohibited something, then it’s unallowable to you if it’s similar to what’s unallowable and opposed to what’s allowable.
-
1569
यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मयाma·yā ‘इदंi·daṃ नna कप्पती’तिkap·pa·tī अप्पटिक्खित्तंap·pa·ṭik·khit·taṃ तञ्चेtañ·ce कप्पियंkap·pi·yaṃ अनुलोमेति,a·nu·lo·me·ti अकप्पियंa·kap·pi·yaṃ पटिबाहति,pa·ṭi·bā·ha·ti तंtaṃ वोvo कप्पति।kap·pa·ti
Yaṁ, bhikkhave, mayā ‘idaṁ na kappatī’ti appaṭikkhittaṁ tañce kappiyaṁ anulometi, akappiyaṁ paṭibāhati, taṁ vo kappati.
If I haven’t specifically prohibited something, then it’s allowable to you if it’s similar to what’s allowable and opposed to what’s unallowable.
-
1570
यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मयाma·yā ‘इदंi·daṃ कप्पती’तिkap·pa·tī अननुञ्ञातंa·na·nuñ·ñā·taṃ तञ्चेtañ·ce अकप्पियंa·kap·pi·yaṃ अनुलोमेति,a·nu·lo·me·ti कप्पियंkap·pi·yaṃ पटिबाहति,pa·ṭi·bā·ha·ti तंtaṃ वोvo नna कप्पति।kap·pa·ti
Yaṁ, bhikkhave, mayā ‘idaṁ kappatī’ti ananuññātaṁ tañce akappiyaṁ anulometi, kappiyaṁ paṭibāhati, taṁ vo na kappati.
If I haven’t specifically allowed something, then it’s unallowable to you if it’s similar to what’s unallowable and opposed to what’s allowable.
-
1571
यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मयाma·yā ‘इदंi·daṃ कप्पती’तिkap·pa·tī अननुञ्ञातं,a·na·nuñ·ñā·taṃ तञ्चेtañ·ce कप्पियंkap·pi·yaṃ अनुलोमेति,a·nu·lo·me·ti अकप्पियंa·kap·pi·yaṃ पटिबाहति,pa·ṭi·bā·ha·ti तंtaṃ वोvo कप्पती”ति।kap·pa·tī
Yaṁ, bhikkhave, mayā ‘idaṁ kappatī’ti ananuññātaṁ, tañce kappiyaṁ anulometi, akappiyaṁ paṭibāhati, taṁ vo kappatī”ti.
If I haven’t specifically allowed something, then it’s allowable to you if it’s similar to what’s allowable and opposed to what’s unallowable.”
- 1572
- 1573
- 1574
- 1575
- 1576
- 1577
-
1578
कप्पतिkap·pa·ti नुnu खोkho सत्ताहकालिकेनsat·tā·ha·kā·li·ke·na यावजीविकं,yā·va·jī·vi·kaṃ नna नुnu खोkho कप्पती”ति?kap·pa·tī
Kappati nu kho sattāhakālikena yāvajīvikaṁ, na nu kho kappatī”ti?
Are lifetime tonics mixed with seven-day tonics allowable or unallowable?”
- 1579
-
1580
“यावकालिकेन,yā·va·kā·li·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve यामकालिकं,yā·ma·kā·li·kaṃ तदहुta·da·hu पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ कालेkā·le कप्पति,kap·pa·ti विकालेvi·kā·le नna कप्पति।kap·pa·ti
“Yāvakālikena, bhikkhave, yāmakālikaṁ, tadahu paṭiggahitaṁ kāle kappati, vikāle na kappati.
“When mixed with ordinary food, post-midday tonics are allowable before midday on the day they are received, but not after midday.
-
1581
यावकालिकेन,yā·va·kā·li·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve सत्ताहकालिकं,sat·tā·ha·kā·li·kaṃ तदहुta·da·hu पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ कालेkā·le कप्पति,kap·pa·ti विकालेvi·kā·le नna कप्पति।kap·pa·ti
Yāvakālikena, bhikkhave, sattāhakālikaṁ, tadahu paṭiggahitaṁ kāle kappati, vikāle na kappati.
When mixed with ordinary food, seven-day tonics are allowable before midday on the day they are received, but not after midday.
-
1582
यावकालिकेन,yā·va·kā·li·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve यावजीविकं,yā·va·jī·vi·kaṃ तदहुta·da·hu पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ कालेkā·le कप्पति,kap·pa·ti विकालेvi·kā·le नna कप्पति।kap·pa·ti
Yāvakālikena, bhikkhave, yāvajīvikaṁ, tadahu paṭiggahitaṁ kāle kappati, vikāle na kappati.
When mixed with ordinary food, lifetime tonics are allowable before midday on the day they are received, but not after midday.
-
1583
यामकालिकेन,yā·ma·kā·li·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve सत्ताहकालिकं,sat·tā·ha·kā·li·kaṃ तदहुta·da·hu पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ यामेyā·me कप्पति,kap·pa·ti यामातिक्कन्तेyā·mā·tik·kan·te नna कप्पति।kap·pa·ti
Yāmakālikena, bhikkhave, sattāhakālikaṁ, tadahu paṭiggahitaṁ yāme kappati, yāmātikkante na kappati.
When mixed with post-midday tonics, seven-day tonics are allowable after midday on the day they are received, but not beyond dawn.
-
1584
यामकालिकेन,yā·ma·kā·li·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve यावजीविकं,yā·va·jī·vi·kaṃ तदहुta·da·hu पटिग्गहितंpa·ṭig·ga·hi·taṃ यामेyā·me कप्पति,kap·pa·ti यामातिक्कन्तेyā·mā·tik·kan·te नna कप्पति।kap·pa·ti
Yāmakālikena, bhikkhave, yāvajīvikaṁ, tadahu paṭiggahitaṁ yāme kappati, yāmātikkante na kappati.
When mixed with post-midday tonics, lifetime tonics are allowable after midday on the day they are received, but not beyond dawn.
-
1585
सत्ताहकालिकेन,sat·tā·ha·kā·li·ke·na भिक्खवे,bhik·kha·ve यावजीविकंyā·va·jī·vi·kaṃ पटिग्गहितं,pa·ṭig·ga·hi·taṃ सत्ताहंsat·tā·haṃ कप्पति,kap·pa·ti सत्ताहातिक्कन्तेsat·tā·hā·tik·kan·te नna कप्पती”ति।kap·pa·tī
Sattāhakālikena, bhikkhave, yāvajīvikaṁ paṭiggahitaṁ, sattāhaṁ kappati, sattāhātikkante na kappatī”ti.
When mixed with seven-day tonics, lifetime tonics are allowable for seven days, but not beyond.”
- 1586
-
1587
तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ
Tassuddānaṁ
- 1588
- 1589
- 1590
- 1591
- 1592
- 1593
- 1594
- 1595
- 1596
- 1597
- 1598
-
1599
नेत्तञ्चापिधनत्थवि।net·tañ·cā·pi·dha·nat·tha·vi
Nettañcāpidhanatthavi.
- 1600
-
1601
अतिक्खित्तंa·tik·khit·taṃ अब्भञ्जनं;ab·bhañ·ja·naṃ
atikkhittaṁ abbhañjanaṁ;
- 1602
- 1603
- 1604
- 1605
- 1606
- 1607
- 1608
- 1609
- 1610
- 1611
- 1612
- 1613
-
1614
गन्धाgan·dhā विरेचनञ्चेव,vi·re·ca·nañ·ce·va
Gandhā virecanañceva,
- 1615
-
1616
पटिच्छादनिpa·ṭic·chā·da·ni पब्भारा,pab·bhā·rā
Paṭicchādani pabbhārā,
- 1617
- 1618
- 1619
-
1620
पुनानुञ्ञासिpu·nā·nuñ·ñā·si दुब्भिक्खे,dub·bhik·khe
Punānuññāsi dubbhikkhe,
- 1621
- 1622
-
1623
निब्बत्तञ्चnib·bat·tañ·ca भगन्दलं।bha·gan·da·laṃ
nibbattañca bhagandalaṁ.
-
1624
वत्थिकम्मञ्चvat·thi·kam·mañ·ca सुप्पिञ्च,sup·piñ·ca
Vatthikammañca suppiñca,
-
1625
मनुस्समंसमेवma·nus·sa·maṃ·sa·me·va च;ca
manussamaṁsameva ca;
- 1626
- 1627
-
1628
अच्छतरच्छमंसञ्च,ac·cha·ta·rac·cha·maṃ·sañ·ca
Acchataracchamaṁsañca,
- 1629
- 1630
-
1631
सुनिधावसथागारं।su·ni·dhā·va·sa·thā·gā·raṃ
sunidhāvasathāgāraṁ.
- 1632
- 1633
- 1634
-
1635
पुनदेवpu·na·de·va पटिक्खिपि।pa·ṭik·khi·pi
punadeva paṭikkhipi.
- 1636
-
1637
गोरसंgo·ra·saṃ पाथेय्यकेनpā·they·ya·ke·na च;ca
Gorasaṁ pātheyyakena ca;
- 1638
- 1639
- 1640
- 1641
- 1642
- 1643
- 1644
- 1645
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.